RIB 24 035 Bijlage A Jaarverslag 2023 Eenheid Den Haag

Jaarverslag Eenheid Den Haag 2023 26

In het Jaarverslag 2023 van het RIEC Den Haag is uitgebreide informatie te vinden over de gezamenlijke inspanningen tegen ondermijnende criminaliteit op de verschillende sporen. In de ontwikkelstrategie aanpak ondermijning 2023 en verder, die onder regie van het RIEC Den Haag tot stand is gekomen met nauwe betrokkenheid van alle partners, is allereerst geconcludeerd dat de volgende maatschappelijke effecten richtinggevend zijn voor de aanpak in de Eenheid Den Haag: Invloed van criminele netwerken in de bovenwereld terugdringen. Verminderen van de aantrekkingskracht van criminele netwerken op jonge aanwas. Laten zien dat misdaad niet loont. 3. Zichtbaar zijn als één overheid en het vertrouwen in de overheid vergroten. De (gepercipieerde) pakkans moet omhoog, evenals de drempel om de criminaliteit in te gaan. Daarnaast moeten we aan de samenleving laten zien dat we ook de grote spelers pakken. Het is daarbij van belang om steeds te communiceren vanuit de bredere gezamenlijke boodschap: één beweging tegen ondermijning. 4. Het bewustzijn vergroten van de gevolgen van ondermijnende criminaliteit, zoals drugscriminaliteit en mensenhandel. Dit omvat eveneens het bewustzijn van ieders rol in dit kader; bijvoorbeeld dat drugsgebruik bijdraagt aan het criminele verdienmodel. 1. 2.

Afgesproken is om in gezamenlijkheid vanaf 2023 en verder – in het verlengde van het voorgaande de volgende concrete acties in gang te gaan zetten:

7.2 ONDERMIJNING 7.2.1 ONTWIKKELINGEN 2023

In de landelijke Veiligheidsagenda zijn drie doelstellingen op het gebied van ondermijning opgenomen. De doelstelling op criminele samenwerkingsverbanden (csv’s), waardebeslagen en OM-verdachten mensenhandel (hierover meer onder paragraaf 7.3). De regionale verdeling van de doelstellingen met de realisatie is als volgt: ➢ Tabel 8: Realisatie doelstellingen Eenheid Den Haag Aangepakte csv’s

Doelstelling 2023 165

Realisatie 2023 299

Jaarverslag Eenheid Den Haag 2023 27

Waardebeslag

€20.599.725

€ 28.984.4085

In 2023 heeft het Team Ondermijning van het HEIT 274 bestuurlijke controles uitgevoerd. 7.2.2 INITIATIEVEN 2023

Het HEIT werkt binnen de politie-Eenheid Den Haag en bestaat uit twee teams. Het Team Ondermijning voert integrale controles uit binnen (met name) de horeca, de detailhandel en de automotive branche. Binnen het team werken onder meer verschillende gemeenten, politie, Belastingdienst, Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, de Nederlandse Arbeidsinspectie, UWV en drie omgevingsdiensten samen aan de aanpak van ondermijnende criminaliteit binnen bedrijven. Het Team Prostitutie houdt toezicht op de seksbranche binnen de eenheid. Hierop zal nader worden ingegaan onder paragraaf 7.3 over mensenhandel. ‘Team BOOST’ van de Eenheid Den Haag organiseerde 31 oktober 2023 haar eerste themamiddag. Deze stond in het teken van ondermijning in het buitengebied en de raakvlakken met de stad. Het doel van de bijeenkomst was om politiecollega’s te inspireren over de aanpak van ondermijning in het buitengebied, daarnaast was er tijd om met elkaar te netwerken. De afgelopen maanden is een onderzoek uitgevoerd in de Zeehaven Scheveningen met als doel een gedeeld beeld te krijgen van de problematiek en de maatschappelijke opgave ten opzichte van ondermijning in de haven. Dit heeft een gezamenlijke actieagenda opgeleverd met actiepunten voor de gemeente, havenbedrijf, politie, RIEC, Koninklijke Marechaussee en de douane.

Het komende jaar zal uitvoering gegeven worden aan de aanbevelingen en actieagenda. Van april t/m november, is in samenwerking met het basisteam en de RIEC-partners een Meld Misdaad Anoniem (MMA)-campagne gehouden in en rondom de Scheveningse Haven. Het doel van de campagne was om het bewustzijn over de ernst m.b.t. drugssmokkel te vergroten, mensen te waarschuwen voor de risico’s/gevolgen en de kennis van signalen te vergroten. Op 30 maart 2023 organiseerde de politie-Eenheid Den Haag voor de tweede keer het ondermijningsfestival. Het festival werd voor en door collega’s georganiseerd. Op het terrein van Royal Flora Holland (Westland), één van de partners van de mainport-aanpak Weerbare Sierteeltsector, kregen bezoekers niet alleen informatie over hoe criminelen het transport gebruiken voor criminele doeleinden. Maar ook over mensenhandel en seksuele uitbuiting, hoe het groene goud wordt gekweekt en hoe zorggelden worden misbruikt. Naast het opdoen van informatie en kennis, had het festival ook als doel om elkaar te ontmoeten en onderlinge uitwisseling van aanpakken, ideeën en tips. Na de pilotfase zal Dealbreakers vanaf 2024 als officiële interventie onder ‘Preventie Met Gezag’ worden ingezet. Binnen de pilot Dealbreakers lag de focus op het versterken van de rol van het onderwijs bij het voorkomen van jonge aanwas.

Daarbij is specifiek gericht op het verbeteren van de interveniërende en signalerende rol van het onderwijs. Dit is onder meer gedaan door de inzet van Escaperoom ‘Foute Centen’, ondermijningslessen (De kosten van snel geld verdienen) van Halt, de Preventieve Halt interventie en het Signalenoverleg voor scholen in het voortgezet onderwijs. Komende jaren is het doel om deze interventies als doorlopende leerlijn op alle scholen aan te bieden en daarnaast de interventies verder uit te breiden en ook meer focus te krijgen op het verenigingsleven. Vanzelfsprekend wordt afgestemd met het thema Jeugd en Veiligheid. Het PVO zet in op de weerbaarheid van ondernemers tegen deze vormen van criminaliteit en daarmee het voorkomen van criminele inmenging in bedrijfsprocessen. Het PVO heeft in 2023 geïnvesteerd in bewustwording en handelingsperspectief op dit thema om weerbaar te maken tegen diefstal,

5 Landelijk wordt de registratie in Geïntegreerd Processysteem gebruikt voor de monitoring.

Jaarverslag Eenheid Den Haag 2023

28

overvallen en agressie. Voorbeelden van een concrete activiteit is het organiseren van publiek-private samenwerkingstrajecten6 (PPS) op tien verschillende bedrijventerreinen en op één locatie in het buitengebied. Daarnaast zijn er zes informatieve bijeenkomsten geweest, waarmee ongeveer 200 ondernemers zijn bereikt. Er zijn preventiegesprekke gevoerd over criminele inmenging in de transportsector. Verder is gestart met het aanbieden van op maatgemaakte weerbaarheidstrainingen. PVO Den Haag organiseerde in september samen met de gemeente Krimpenerwaard, politie, Land- en Tuinbouworganisatie Nederland (LTO) en het RIEC Den Haag een ontmoetingsavond voor boeren uit omstreken. Ongeveer 25 – 30 agrariërs hebben deelgenomen aan de avond. De voorlichting stond in het teken van de verstrekking van informatie over de beveiliging van een boerenbedrijf, kennis uitdragen over maken van meldingen en de hennepcontainer was aanwezig met informatie over drugs. 7.3 MENSENHANDEL 7.3.1 ONTWIKKELINGEN 2023

➢ Tabel 9: Realisatie doelstellingen Eenheid Den Haag OM-verdachten mensenhandel

Doelstelling 2023 30

Realisatie 2023 24

De doelstelling voor mensenhandel is in 2023 niet behaald. Langere tijd was de verwachting dat de doelstelling van 30 verdachten mensenhandel behaald zou gaan worden. In de eerste 11 maanden van 2023 zijn 22 verdachten inzake mensenhandel geregistreerd door het OM. Een reden voor het achterblijven van het resultaat ligt in het wegvallen van verdachten in twee onderzoeken. Daarbij was de beperkte zittingscapaciteit een reden. Team prostitutie van het HEIT heeft 224 bestuurlijke controles uitgevoerd binnen het vergunde deel van de seksbranche en 78 bestuurlijke controles binnen het niet vergunde deel van de seksbranche. In 2018 is in het Interbestuurlijk programma besloten dat elke gemeente in 2022 een duidelijke en geborgde aanpak van mensenhandel moet hebben. In het landelijke programma ‘Samen tegen Mensenhandel’ is de gemeentelijke rol uitgewerkt. De inhoud hiervan is opgenomen in de regionale uitvoeringsagenda ondermijning 2021 van de Eenheid Den Haag. Afgesproken is dat iedere gemeente voor zich: -

In 2022 een duidelijk beleid heeft om mensenhandel tegen te gaan. Werkt aan passende regionale opvang, ondersteuning en nazorg voor slachtoffers en bijdraagt aan een landelijk dekkend netwerk van zorgcoördinatie. Werkt aan actieve signalering van mensenhandel. Een aandachtsfunctionaris heeft die 1) optreedt als contactpersoon binnen de gemeente (o.a. Voor signalen mensenhandel), 2) bekend is met de bestuurlijke mogelijkheden om op te treden tegen mensenhandel en 3) bekend is met de instanties waar slachtoffers van mensenhandel terecht kunnen.

6 PPS is een samenwerkingsverband tussen overheid en bedrijfsleven om gezamenlijk een project te realiseren met zowel

maatschappelijke als commerciële doelen.

Jaarverslag Eenheid Den Haag 2023

29

Inmiddels zijn alle gemeenten druk bezig om het beleid op te stellen/ te laten vaststellen of is het beleid al vastgesteld. Binnen diverse gemeenten worden bewustwordingstrainingen gegeven aan medewerkers, zoals baliemedewerkers of buitengewoonopsporingsambtenaren. Er is een nieuwe overlegstructuur opgezet om tot een sluitende aanpak mensenhandel te komen. Er waren te veel verschillende overleggen die – volgens aandachtfunctionarissen en ketenpartners – niet voldoende bijdragen aan de aanpak van mensenhandel. Met een teveel aan overleggen zijn slachtoffers nog niet gered en daders niet aangepakt. Om deze redenen willen we een nieuwe regionale overlegstructuur introduceren. 7.3.2 INITIATIEVEN 202 3

Het Team Prostitutie van het HEIT houdt toezicht op de seksbranche binnen de eenheid. Binnen het team werken gemeente en politie samen. Vergunde seksinrichtingen worden zes keer per jaar of vaker gecontroleerd. Niet vergunde prostitutie wordt nauwlettend in de gaten gehouden en bij zorgelijke signalen wordt er door middel van een pseudo-afspraak een controle uitgevoerd. Tijdens iedere HEITcontrole is eventuele uitbuiting een belangrijk punt van aandacht. Binnen Team Prostitutie werken drie gecertificeerde mensenhandel rechercheurs. Vanuit het RIEC en het RSIV is er een netwerkbijeenkomst mensenhandel georganiseerd waarbij diverse ketenpartners en aandachtsfunctionarissen van de gemeenten aanwezig waren. Hierbij lag de focus op het versterken van de ketensamenwerking. Gezamenlijk is er gewerkt aan casuïstiek en hebben we gekeken hoe we effectiever samen kunnen werken. Alle input die verzameld is tijdens deze netwerkbijeenkomst zijn omgezet naar doelen en acties in het jaarplan 2024. Het Actieprogramma Mensenhandel Den Haag 2020-2023 beschrijft hoe de gemeente Den Haag mensenhandel aanpakt. Dit actieprogramma vormt een uitwerking van de ambities uit het Integraal Veiligheidsplan Den Haag (2019-2022) en het Beleidsplan Zorg, Jeugd en Volksgezondheid Den Haag (2019-2022).

Het sluit ook aan bij de aanbevelingen van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel, het Interbestuurlijk Programma en het landelijk actieprogramma ‘Samen tegen Mensenhandel’. Het actieprogramma van de gemeente Den Haag richt zich op de aanpak van mensenhandel in brede zin: seksuele uitbuiting, arbeidsuitbuiting en criminele uitbuiting. Het bestaat uit de volgende pijlers: 1) meer zicht op aard en omvang, 2) slachtofferschap voorkomen, 3) adequaat signaleren en melden, 4) barrières opwerpen, 5) slachtoffers samenhangende hulp en ondersteuning bieden en 6) effectief samenwerken. Ook in 2023 heeft de gemeente de beschreven acties uit het programma voortgezet. Dit actieprogramma wordt nu geëvalueerd en zal opgevolgd worden door een nieuw Actieprogramma Mensenhandel. AVIM

Het afgelopen jaar is er bij de politie landelijk vanuit Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel (AVIM) maar ook zeker in de Eenheid Den Haag een opvangproblematiek gesignaleerd. Voor het vinden van een eerste opvang van slachtoffers ondervinden zij nu knelpunten. Er zijn in de regio gesprekken geweest om te kijken of hierin samen kan worden opgetrokken. Omdat dit probleem landelijk wordt ondervonden is er besloten te wachten op een landelijke oplossing. Vanuit het RSIV wordt aangesloten bij het ‘Fieldlab Opvangproblematiek’ om hier een bijdrage aan te leveren. Het mensenhandel Fieldlab loopt nog door in 2024. Gesprekken over de uitbreiding van de opvangplekken landelijk maar ook in deze regio worden nu gevoerd. Door AVIM Den Haag is er verder een themabijeenkomst mensenhandel georganiseerd voor spoorhouders van de politie en aandachtsfunctionarissen van de gemeenten.

Jaarverslag Eenheid Den Haag 2023 30

Jaarverslag Eenheid Den Haag 2023 31

BIJLAGE 1: AFKORTINGENLIJST Afkorting

Uitleg

AVIM

Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel

APV

Algemene Plaatselijke Verordening

BVH

Basisvoorziening Handhaving

CSV

Criminele samenwerkingsverbanden

CTER

(Contra-)terrorisme, Extremisme en Radicalisering

DJI

Dienst Justitiële Inrichtingen

GGZ

Geestelijke Gezondheidszorg

HEIT

Haags Economisch Interventie Team

HIC

High Impact Crime

ICT

Informatie- en Communicatietechnologie

IPTA

Integrale Persoonsgerichte Toeleiding naar Arbeid

IPW

Instituut voor Publieke Waarden

LTO

Land- en Tuinbouworganisatie

MDA++

Multidisciplinaire Aanpak

MKA

Meldkamer Ambulance

MMA

Meld Misdaad Anoniem

Jaarverslag Eenheid Den Haag 2023 32

NCTV

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

OM

Openbaar Ministerie

PAD

Persoonlijke Aanpak Delft

PEH

Psychiatrische Eerste Hulp

PGA

Persoonsgerichte aanpak

POK

Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen

PPS

Publiek-private samenwerkingstrajecten

PVO

Platform Veilig Ondernemen

RAV

Regionale Ambulancevoorzieningen

ROR

Rijksopleidingsinstituut Tegengaan Radicalisering

RIEC

Regionaal Informatie- en Expertise Centrum

RIO

Re-integratie Officier

RBO

Regionaal Bestuurlijk Overleg

RSIV

Regionaal Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid

RvdK

Raad voor de Kinderbescherming

ZVHH

Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden

Jaarverslag Eenheid Den Haag 2023 33