RIB 22 009 (bijlage 04) Jaarrekening 2020 JGZ
Tekst van het document
Jaarstukken 2020 Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West gevestigd Croesinckplein 24-26, 2722 EA te Zoetermeer
21-4-2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
INHOUDSOPGAVE
Pagina
A
Jaarstukken 2020 Bestuursverslag
2
B C D E F G H
Jaarrekening Balans per 31 december 2020 Staat van baten en lasten Kasstroomoverzicht Grondslagen van waardering en resultaatbepaling Toelichting op de balans Toelichting op de staat van baten en lasten Kengetallen bereik en maatwerk activiteiten
28 29 30 31 37 45 53
Overige gegevens Vaststelling en goedkeuring jaarrekening Statutaire regeling resultaatbestemming Resultaatbestemming Gebeurtenissen na balansdatum Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
64 64 64 64 65
I
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
2
A. BESTUURSVERSLAG
Inleiding Zorgmedewerkers kiezen bewust voor de zorg, ze willen mensen helpen. Dat doen ze met toewijding en passie. De 259 medewerkers van JGZ hebben het afgelopen jaar veel kinderen en hun ouders geholpen. Vaak met een tip of compliment of met een klein steuntje in de rug. Soms ook met intensievere begeleiding. Het is belangrijk dat medewerkers plezier in hun werk hebben en dat ze een gevoel van eigenaarschap hebben. Daarom zijn we een paar jaar geleden een verandertraject naar zelforganisatie begonnen. Daarvan plukken we – juist in dit Corona-jaar – de vruchten van. Steeds beter Alle gemeenten geven aan dat ze ons hard nodig hebben, dat ze ons waarderen en dat JGZ ertoe doet. In verschillende gemeenten voeren we de Regie op preventie uit op scholen. Gemeenten en samenwerkingspartners weten ons goed en steeds beter te vinden als het om preventieve zorg voor de jeugd gaat. Ook vanuit het Rijk wordt er een beroep gedaan op JGZ. We voeren de nieuwe vaccinatiecampagnes uit en geven extra voorlichting over het belang van vaccineren. Daarnaast zijn we betrokken bij diverse landelijke ontwikkelingen. Denk aan de bestuurstafel JGZ die bij alle organisaties in Nederland betrokken zijn, en daarmee de (preventieve) jeugdgezondheidszorg vertegenwoordigt richting overheid (VWS, RIVM, VNG, etc.) en de landelijke partners in de zorg en onderwijs.
Online bereikbaarheid Onze bereikbaarheid online is verbeterd. Via Mijn Kinddossier, kunnen ouders nu zelf afspraken maken, het gezondheidsdossier van hun kind inzien en adviezen teruglezen. Er zijn meer stappen nodig op het gebied van digitalisering om aan te sluiten op de actuele behoefte van ouders en jongeren. Daarom zijn we aangehaakt bij het HealthDeal I-JGZ. Samen met het NCJ, TNO en enkele andere JGZ-pioniers hebben we een pilot gedaan omtrent online ondersteuning en een 24 uurs bereikbaarheid voor ouders en jongeren. Hoewel dit aanbod in een behoefte voorzag, moesten we – vanwege het ontbreken van structurele financiering – eind 2020 toch besluiten tijdelijk te stoppen. Gelukkig kunnen we de 24-uurs bereikbaarheid als een ‘must have’ opnemen in het aanstaande Nationaal JGZ Bestuurlijk Hoofdlijnen Akkoord. Kwaliteit en Veiligheid Samen met het NCJ, de NVTZ en CJG Rijnmond hebben we een voorstel gedaan om kwaliteit en veiligheid binnen onze organisatie te optimaliseren. Op basis van het vertrouwen in de professionals (zie ook het rapport/advies van de Raad voor de Volksgezondheid & Samenleving; RVS: “Blijk van vertrouwen”) willen we de methodiek van de Dialoog gaan inzetten. Het voorstel – onder de titel “Lerende kwaliteit & veiligheid” – hebben we gepresenteerd aan IGJ.
IGJ was enthousiast en wil ons de komende jaren de ruimte geven om met deze methodiek – samen met de landelijke collegaorganisaties – aan de slag te gaan met onze kwaliteit & veiligheid. De komst van een eigen kwaliteitsfunctionaris in 2021 zal hieraan zeker een impuls geven. Met plezier Successen moet je vieren. Voor de Corona-crisis deden we dat met team-uitjes en organisatiefeestjes. Ook organiseerden we bijeenkomsten voor alle collega’s waar zij hun Talenten konden Ontwikkelen tot Prestaties (de zogenaamde TOP-middagen) en tevens met elkaar in contact traden om kennis en ervaring uit te wisselen. Helaas gooide het Coronavirus en de anderhalve meter maatregel even als andere preventieve beschermende
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
3
A. BESTUURSVERSLAG
maatregelen roet in het eten. Begin van het jaar konden we nog een TOP-middag realiseren rondom het thema “veilig en gezond werken door flexibilisering en triageren” in aanloop naar het Zorg Op Maat programma. En ook de Hei-sessie met de RvT, OR, het Expertise Centrum en het MT kon nog plaatsvinden. De heisessie stond dit jaar in het teken van “Kwaliteit van zorg en de waarde van kwaliteitsmeting in relatie tot de interne en externe verantwoording in een nieuwe verander(en)de tijd”. Maar daarna waren fysieke bijeenkomsten met grote aantallen collega’s niet meer mogelijk. Het team dat het jaarlijkse JGZ-event zou voorbereiden heeft als alternatief gezorgd voor een goed gevulde Goodiebag waarmee de JGZ-ers op een plezierige en ontspannen manier de zomerperiode konden doorkomen. Hieraan was een hyperlink toegevoegd naar een speciaal voor JGZ ontwikkelde online-workshop door Berthold Gunster van Omdenken. En ook de kerstbijeenkomst heeft online vorm gekregen met een pub quiz en vervolgens een ZOOM-outbreak-room mogelijkheid om in kleine groepen met je collega’s een gezellig en sfeervol gesprek te voeren. En zo hebben we toch nog enigszins kunnen zorgen voor: alle medewerkers bij elkaar, gedreven en enthousiast. Want goede zorg, plezier in het werk en een gezonde organisatie, daar gaan we voor! En zo kunnen we dan ook zorgen voor blije en gezonde kinderen.
Op verkenningstocht naar zelforganisatie JGZ vervolgt de weg naar het gekozen organisatiemodel dat gebaseerd is op zelforganisatie. De zorg wordt in toenemende mate geregeld door de uitvoerende professionals. Zij werken samen in teams. De zelforganiserende teams, afgekort tot ZOT, voeren zowel inhoudelijke taken als regeltaken uit. Daarbij wordt steeds gezocht naar de balans tussen ziel en zakelijkheid: vanuit het hart het allerbeste willen doen voor de klant en vanuit het hoofd oog houden voor de kwaliteit van de zorg en de teamresultaten. En juist dit jaar waarin het Coronavirus de wereld in zijn greep kreeg en hield, moesten en konden we een beroep doen op die zelfstandigheid van de teams. Dat nam niet weg dat – juist in crisistijd – ook meer centrale sturing wenselijk en noodzakelijk bleek. De grenzen waarbinnen de teams autonoom konden acteren, moesten verlegd en de speelruimte soms ingeperkt worden. Beweging op de arbeidsmarkt Het aantal medewerkers is gedurende het jaar enigszins toegenomen. Er vertrokken weliswaar mensen vanwege (pre)pensioen, om persoonlijke redenen of omdat zij niet met de veranderingen in de organisatie mee konden gaan. Anderzijds kozen nieuwe professionals er juist voor om bij JGZ te gaan werken vanwege de ontwikkeling naar zelforganisatie. Het valt niet mee om op de huidige arbeidsmarkt nieuw personeel aan te trekken.
Van de aangepast werving- en selectiebeleid eind 2018 en een positieve uitstraling in de organisatie plukken we nog steeds de vruchten en lukt het ons om tijdig bijna alle vacatures te vervullen. JGZ als opleider Voor het werk in de jeugdgezondheidszorg zijn verpleegkundigen en gespecialiseerde artsen nodig. JGZ biedt voor beide beroepsgroepen stage- en opleidingsmogelijkheden. Voor het begeleiden van artsen in opleiding is een samenwerkingsverband aangegaan met JGZ Kennemerland, CJG Den Haag en CJG Capelle aan den IJssel. Ook nieuw is de stagemogelijkheid voor buitenlandse artsen die een aanvullende Nederlandse opleiding volgen.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
4
A. BESTUURSVERSLAG
Onze medewerkers Met 259 bedreven, gedreven en betrokken medewerkers staat JGZ elke dag klaar voor ouders en kinderen op 28 locaties in 8 gemeenten. Een organisatie die vooruit wil. Die flexibele zorg op maat wil leveren. Die er wil zijn voor de klant en maar één doel voor ogen heeft: blije en gezonde kinderen en jongeren. Daarvoor leggen we verbinding. Verbinding met jongeren, ouders, scholen en ketenpartners. JGZ is ten slotte van ons allemaal. We zorgen ervoor dat ouders en kinderen gezien, gehoord, en erkend worden. Dat is de basis van onze hoogwaardige preventieve medische ondersteuning. In 2020 hebben we 15 nieuwe medewerkers kunnen verwelkomen. We hebben 2020 afgesloten met een verzuimpercentage van 5,8% (exclusief zwangerschapsverlof). Werkgebied JGZ werkt voor de (8) gemeenten Delft, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, PijnackerNootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer. Het werkgebied van JGZ heeft ruim 500.000 inwoners, waarvan circa 115.000 kinderen en jeugdigen tot 18 jaar. JGZ-professionals zien in diverse contacten 93% van alle kinderen van 0 tot 4 jaar en 78% van de kinderen in de leeftijd van 4 tot 18 jaar: kinderen waar het goed mee gaat én kinderen waar (tijdelijk) zorgen over zijn. Hierbij treft u de jaarstukken 2020 aan bestaande uit het bestuursverslag, de jaarrekening over 2020 en de overige gegevens.
Met de jaarstukken leggen wij verantwoording af over het boekjaar 2020 van JGZ, die haar statutaire zetel heeft in Zoetermeer.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
5
A. BESTUURSVERSLAG
1.Algemeen JGZ heeft per 1 januari 2011 de activiteiten op het gebied van de jeugdgezondheidszorg voor 0-4jarigen overgenomen van de organisaties Valent, Vierstroom, Careyn, Florence en de jeugdgezondheidszorg voor 4-19-jarigen van GGD Zuid-Holland West in de 8 gemeenten. JGZ is formeel opgericht op 1 juli 2010 en is vanaf 1 januari 2011 voor eigen rekening en risico actief. JGZ heeft een individuele subsidierelatie met elk van bovenstaande acht gemeenten voor de uitvoering van de wettelijke taken uit de Wet Publieke Gezondheid (WPG) die zijn uitgewerkt in het basispakket preventie, voor aanvullende dienstverlening (het Programma op Maat (POM) plus de huisvesting. Het financieel en inhoudelijk kader van de subsidierelatie wordt gevormd door het Convenant Jeugdgezondheidszorg 2018- 2021, dat op 20 september 2017 is ondertekend door alle acht gemeenten en JGZ. Het convenant kent een looptijd tot en met 31 december 2021.
De statutaire doelstellingen van JGZ zijn: a.het beschermen en bewaken van de lichamelijke en psychische gezondheid van alle kinderen en jeugdigen vanaf (ongeveer) negen maanden voor hun geboorte tot aan hun drieëntwintigste jaar en het gebundeld aanbieden van alle diensten ter zake; b.het realiseren van groei, ontwikkeling, innovatie, kennisontwikkeling en continuïteit in de jeugdgezondheidszorg door middel van samenwerking met derden; c.het uitvoeren van preventietaken op het gebied van jeugdgezondheidszorg; d.het verrichten van al hetgeen met het vorenstaande verband houdt of daaraan dienstig kan zijn. De meerjarige, strategische koers van JGZ (2019-2022) is gericht op het bieden van een gezonde en preventieve basis binnen de integrale zorg voor jeugd. Hierbinnen luidt de missie van JGZ: “JGZ adviseert en begeleidt kinderen, jongeren en ouders bij het opgroeien en opvoeden en verleent preventieve medische zorg. We hebben alle kinderen in beeld: kinderen waar het goed mee gaat én kinderen waar (tijdelijk) zorgen over zijn. We staan naast het kind, de jongere en de ouder en proberen hun eigen kracht te mobiliseren. Onze medewerkers zetten zich in om kinderen en jongeren een gezonde en veilige basis te geven voor hun verdere leven.” 2.Samenstelling bestuur en toezicht JGZ is opgericht als privaatrechtelijke organisatie (stichting).
Tot 1 januari 2013 was sprake van een bestuursmodel waarbij het toenmalige bestuur de aansturing van de organisatie gemandateerd had aan de directeur. Met ingang van 1 januari 2013 zijn de statuten gewijzigd. JGZ kent met ingang van deze datum een Raad van Bestuur en een Raad van Toezicht. Sinds november 2014 is de heer Ron Boumans directeur-bestuurder van JGZ.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
6
A. BESTUURSVERSLAG
In 2020 was de samenstelling van de Raad van Bestuur en de Raad van Toezicht als volgt: Raad van Bestuur •Ron Boumans
Raad van Toezicht •Geert van Maanen •Joost Verheijen •Heleen Jumelet •Jeroen Pepers •Roelfke Gerla •Anky Atzema
directeur-bestuurder
voorzitter Raad van Toezicht lid Raad van Toezicht lid Raad van Toezicht lid Raad van Toezicht lid Raad van Toezicht lid Raad van Toezicht (per 25 maart 2020)
De Raad van Toezicht werkt op basis van de landelijke Governancecode Zorg 2017, die is opgesteld om de kwaliteit van het bestuur en het toezicht op zorginstellingen te borgen. In 2018 heeft de Raad de statuten van JGZ Zuid-Holland West aangepast en in lijn gebracht met de Governancecode. Begin 2019 heeft de Raad zijn toezichtvisie geformuleerd. De voltallige Raad van Toezicht is in 2020 zeven keer bijeengekomen; sinds maart 2020 gebeurde dit online via ZOOM. De Raad heeft besluiten genomen over de begrotingscyclus en heeft de positie van JGZ binnen de gemeenten nauwlettend gevolgd. Er is aandacht geweest voor de ontwikkeling naar zelforganisatie en landelijke ontwik¬kelingen die de jeugdgezondheidszorg raken. De eerste bijeenkomst van de RvT eind januari 2020 betrof de Heisessie waarbij ook de OR, het MT en het Expertise Centrum uitgenodigd was. Het thema van deze Heisessie was “Kwaliteit van zorg en de waarde van kwaliteitsmeting in relatie tot de interne en externe verantwoording in een nieuwe verander(en)de tijd”. De volgende drie externe sprekers gaven hun visie op dit thema: IGJ-inspecteur van Leerdam belichtte het externe toezicht, waarna de heer Buiting, directeur van de NVTZ, ons een spiegel voorhield vanuit het perspectief van het interne toezicht (door de RvT). En tenslotte liet de heer Klarenbeek, bestuurder bij de J.P.
van de Bentstichting, ons ervaren hoe hij op een rebelse wijze vorm en inhoud heeft gegeven – soms tegen de stroom en de gevestigde orde in – aan zelfsturing.
De RvT kent een commissie kwaliteit en veiligheid, een auditcommissie en een renumeratiecommissie. De Commissie Kwaliteit en Veiligheid is in 2020 tweemaal bijeengekomen. Namens de RvT nemen Anky Atzema, Heleen Jumelet en Roelfke Gerla (voorzitter) deel aan deze commissie. Bij de bijeenkomsten zijn tevens aanwezig de bestuurder en afhankelijk van de onderwerpen op de agenda – op uitnodiging – een of meerdere beleidsmedewerker(s). De commissie werkt met een jaaragenda. In elke vergadering worden klachten en VIM meldingen doorgenomen. De auditcommissie heeft de jaarstukken van 2019 voorbereid en voor besproken voorafgaande aan de formele vaststelling in de RvT vergadering, evenals het jaarplan en de begroting 2021.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
7
A. BESTUURSVERSLAG
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
8
A. BESTUURSVERSLAG
3.Verslag van de activiteiten Wettelijke Basistakenpakket In het wettelijk vastgelegde Basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg (JGZ) 0-18 staat welke zorg er op welk moment aan kinderen in Nederland moet worden geboden. Jeugdgezondheidszorg biedt deze basiszorg. JGZ richt zich op het bevorderen van een gezonde groei en ontwikkeling van kinderen in de leeftijd tot 18 jaar. Naast het kind staat de opvoeder centraal. Ook wordt rekening gehouden met de omgeving waarin het opgroeit. Extra aandacht gaat uit naar kinderen en gezinnen waar gezond en veilig opgroeien niet vanzelfsprekend is. Al tijdens de zwangerschap kan JGZ-ondersteuning bieden. Tot 4 jaar bezoekt een kind regelmatig het consultatiebureau. Hier wordt de groei en ontwikkeling gevolgd. De ouder/verzorger kan hier terecht met vragen. Ook kan het kind ingeënt worden tegen een aantal kinderziekten. Als vragen op het consultatiebureau onbeantwoord blijven, kan de verpleegkundige thuis op bezoek komen. Om de groei en ontwikkeling van een kind goed te volgen, is JGZ regelmatig op school om het kind te onderzoeken/screenen. Daarnaast wordt het kind in deze periode op bepaalde leeftijden ingeënt.
Het Basispakket preventie benoemt de volgende activiteiten, die JGZ actief aan alle ouders en kinderen aanbiedt: •Monitoren •Screenen •Signaleren •Vaccineren •Inschatten zorgbehoefte •Preventieve voorlichting •Normaliseren •Toeleiden tot zorg •Onderzoek collectieve maatregelen In totaal heeft JGZ in 2020 56.420 unieke kinderen één of meerdere keren gezien. De organisatie is erin geslaagd om het bereik op 89% voor de kinderen in de 0-4 jaar te realiseren en voor de schoolgaande kinderen in de leeftijd van 4-18 jaar ligt het bereik op 19%. De details van het bereik inzake het Basispakket Preventie zijn opgenomen in de jaarrekening bij onderdeel 33. Basispakket Flexibel en Programma op Maat Naast de basistaken die we voor elk kind uitvoeren, bieden we in specifieke situaties kortdurende, lichte ondersteuning aan ouders en jongeren. Het gaat dan om: bemoeizorg, voor- en vroegschoolse educatie, onderzoek bij schoolverzuim, participatie in netwerken en groeps¬voorlichting. Gemeenten kunnen naast het Basispakket ook andere preventieve zorgtaken aan JGZ geven. In sommige gemeenten verzorgen wij stevig ouderschap, video-hometraining, begeleiding van overgewicht en inloopspreekuren op kindercentra. Daarnaast voert JGZ in steeds meer gemeentes specifieke preventietaken uit.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
9
A. BESTUURSVERSLAG
Kansrijke start De eerste 1000 dagen van een kind zijn bepalend voor een gezonde ontwikkeling. Om de gezondheidsverschillen terug te dringen moeten we inzetten op een kansrijke start voor álle kinderen. Door lokale samenwerking kunnen we betere zorg en ondersteuning realiseren. In Delft kunnen (aanstaande) ouders terecht bij het KASTO-team. Dat staat voor een Kansrijke Start voor ouders, een initiatief van Delft voor Elkaar, de gemeente Delft en JGZ. Ook in andere gemeenten zijn initiatieven gestart om meer kinderen een kansrijke start te bieden. Coördinatie op preventie succesvol in Delft Preventie is investeren in de toekomst. Door het stimuleren van een gezonde leefstijl kunnen (gezondheids)problemen worden voorkomen of de gevolgen ervan worden gereduceerd. In Delft is sinds 2017 gestart met ‘coördinatie op preventie’ in het voortgezet onderwijs. Hierbij ondersteunt JGZscholen om samenhang aan te brengen in de preventie en deze gericht in te zetten. Daarbij werkt men nauw samen met de partners in de keten. Uit gesprekken met een aantal Delftse scholen bleek dat er weinig vraaggericht preventief aanbod geboden werd aan leerlingen, schoolprofessionals en ouders. Op veel scholen ontbrak het aan een totaaloverzicht van het aanbod. Trainingen werden vooral ingezet na het plaats¬vinden van incidenten.
Vanaf het schooljaar 2017-2018 zijn alle ketenpartners onder regie van JGZ hier actief mee aan de slag gegaan. Zij hebben in het begin op 8 scholen in Delft over 14 verschillende thema’s preventieve trainingen gegeven. Deze trainingen zijn gevolgd door leerlingen, ouders en schoolprofessionals. De meesten van hen beoordeelden de trainingen positief. De ketenpartners hebben gezamenlijk 5 nieuwe trainingen ontwikkeld. Het aanbod wordt inmiddels meer gestructureerd én op alle scholen in Delft ingezet. De gemeente Delft heeft besloten dat Coördinatie op preventie een vaste werkwijze wordt. Ook in de gemeenten PijnackerNootdorp en Rijswijk is dezelfde werkwijze ingezet. Onderzoek bij schoolverzuim JGZ werkt samen met scholen en leerplicht¬ambtenaren, in een gezamenlijke missie om zieke leerlingen sneller terug naar school te krijgen. 2020 is in dit kader echter een vreemd jaar, waarin leerlingen een groot deel van het jaar verplicht thuis – online – onderwijs moesten ontvangen als gevolg van het corona-virus en (de dreiging en preventie van) de corona-pandemie. Onderzoek bij schoolverzuim is hierdoor op een laag pitje komen te staan. Wel is extra aandacht gegaan naar (potentieel) kwetsbare kinderen en jeugdigen. ‘Voor Westland’ zet in op weerbaarheid In het samenwerkingsverband Vitis-JGZ verzorgden welzijnsorganisatie Vitis en de JGZ de preventieve hulp in de gemeente Westland.
Hierbij wordt vooral ingezet op het vergroten van weerbaarheid van kinderen. Gezamenlijk ontwikkelen de partijen een breed pakket aan themabijeenkomsten, cursus¬sen, trainingen en lotgenotencontacten, zowel voor kinderen in verschillende leeftijdsgroepen als voor ouders. De grote belangstelling voor de bijeenkomsten geeft aan dat we met Vitis-JGZ goed aansluiten op een duidelijke behoefte in de regio. Ook tijdens de corona-crisis hebben de professionals een belangrijke rol kunnen spelen in het preventieve veld. Zowel cursussen als themabijeenkomsten zijn digitaal vormgegeven en druk bezocht. Extra inzet kinderen statushouders Een toenemend aantal kinderen van statushouders maakt gebruik van onze preventieve zorg. Vanaf het moment dat deze kinderen in een gemeente wonen hebben zij, net als alle andere kinderen in Nederland, het recht om zo gezond en zo veilig mogelijk op te groeien.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
10
A. BESTUURSVERSLAG
Onze professionals dragen daar zo goed mogelijk aan bij. Nadat een kind bij ons is aangemeld, voeren we een extra contactmoment uit. Er wordt een medisch onderzoek gedaan en een vaccinatieplan opgesteld. Het doel is om ieder kind goed in beeld te krijgen en te zorgen voor een goede aansluiting met de reguliere basiszorg van JGZ. Kwaliteit van zorg We willen goede, passende en innovatieve zorg bieden. Een vraag die aan alle professionals wordt gesteld is: ‘Doen we wat nodig is en is het nodig wat we doen?’ Kan het ook anders, beter passend bij de klantbehoefte van vandaag en morgen? Hoe kan het werk slimmer worden ingericht? We zoeken naar een goede balans tussen ziel en zakelijkheid: vanuit het hart het allerbeste doen voor de klant en vanuit het hoofd oog houden voor de kwaliteit van de zorg. Gedeelde verantwoordelijkheid JGZ draagt bij aan het gezond en veilig opgroeien van kinderen in Nederland. De gemeenten in de regio zijn ervoor verantwoordelijk dat het Basispakket JGZ actief wordt aangeboden aan alle kinderen en jongeren tot 18 jaar. Zij hebben JGZ-opdracht gegeven om deze taak uit te voeren. Onze basistaken Onze professionals zien ieder kind regelmatig en volgen het kind tijdens het opgroeien. Zij moni¬toren de groei en ontwikkeling, doen gezondheidsonderzoek en screenen. Ieder kind en elk gezin is anders. Daarom beginnen we altijd met luisteren.
We horen waar een ouder vragen of zorgen over heeft. Is hulp gewenst? Dan kijken we samen met de ouder of jongere welke ondersteuning het beste past. Door krachten te bundelen met bondgenoten, zoals scholen en docenten, jeugdhulp en huisartsen, proberen we maatschappelijke problemen (schoolverzuim, kindermishandeling en armoede) te lijf te gaan. Landelijk Professioneel Kader Het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ) heeft begin 2018 het Landelijk Professioneel Kader (LPK) geïntroduceerd. Het LPK geeft handvatten aan JGZ-professionals over hoe zij om kunnen gaan met een meer flexibele uitvoering van het Basispakket JGZ. Een aantal contactmomenten wordt op vaste momenten en uniform ingevuld. Andere contact-momenten zijn flexibel. In overleg met ouders of jongeren kan ervoor worden gekozen om minder of juist meer contact te hebben. En die contacten kunnen een-op-een of in groepsverband zijn. Op die manier kunnen we passende zorg en ondersteuning bieden. Het flexibel aanbieden van contactmomenten is een grote verandering voor alle JGZ-professionals. Er is intern veel aandacht geweest voor deze nieuwe manier van werken en onze professionals krijgen de ruimte om te experimenteren. AVG in de praktijk In mei 2018 kregen wij, net als andere bedrijven en organisaties in Europa, te maken met de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).
De nieuwe privacywetgeving was voor ons aanleiding om ons beleid ten aanzien van het vastleggen van gegevens in ons digitale dossier én toestemming voor de uitvoering van gezondheidsonderzoeken onder de loep te nemen. Voor het vastleggen van gegevens in het digitale dossier van een kind heeft de AVG geen grote verandering gebracht. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft vastgesteld dat onze professionals, die werken binnen het Sociaal Domein en enkel gegevens vastleggen in het belang van een kind, zonder toestemming hun bevindingen mogen vastleggen in het digitale dossier. De AVG had wel effect op de wijze waarop wij leerling gegevens krijgen aangeleverd. Voorheen leverden scholen de leerling lijsten aan. Sinds de
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
11
A. BESTUURSVERSLAG
start van het schooljaar 2018/2019 ontvangen wij deze gegevens via de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Een grondige juridische analyse leidde tot nieuwe inzichten. We hebben ons beleid aangepast op basis van de geldende wetgeving en het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind (IVRK). Mijn Kinddossier Begin juni is Mijn Kinddossier geïntroduceerd. Dit is een online ouderportaal waarmee ouders zicht hebben op de zorg van hun kind bij JGZ. Ze kunnen groeidiagrammen en het vaccinatieschema inzien, het gegeven advies nalezen en hebben toegang tot betrouwbare opvoed¬informatie. Ouders kunnen ook gemakkelijk online afspraken inzien en wijzigen. Met een informatieve animatie zijn alle ouders op de hoogte gebracht van het ouderportaal. Vaccinaties De vaccinatiegraad staat nog steeds hoog op de politieke agenda en er wordt er in de media veel aandacht aan besteed. Een hoge vaccinatiegraad is belangrijk. Wanneer veel mensen zijn ingeënt tegen een infectieziekte, komt deze ziekte minder vaak voor. Staatssecretaris Blokhuis (VWS) startte in 2019 een zogenaamde vaccinatiealliantie, waarin alle betrokken partijen hun krachten bundelen om het belang van vaccinaties op allerlei manieren duidelijker en zichtbaarder te maken. Hij wil de dalende vaccinatiegraad keren om Nederlanders beter te beschermen tegen de uitbraak van ernstige infectieziekten.
Uitgangspunt is en blijft vrijwilligheid. Elke ouder beslist zelf. In onze spreekkamers voorzien we ouders van objectieve informatie over vaccineren. Gelukkig kiest de meerderheid voor vaccineren en geeft het RIVM aan dat uit voorlopige cijfers blijkt dat de daling van de vaccinatiegraad inmiddels is gestopt. Leren van anderen JGZ voert onderlinge kwaliteitstoetsing uit met externe visitatie, waarbij een JGZ-organisatie elders uit het land een proces toetst in onze organisatie en daarover rapporteert en andersom. De inspectie is erg positief over deze vorm van externe visitatie die in goede samenwerking met CJG Rijnmond is opgezet en doorontwikkeld. In het kader van het twee jaar geleden ingezette traject “externe kwaliteitstoetsing en externe kwaliteitsvisitatie” zijn inmiddels een aantal belangrijke stappen gezet in samenwerking met het NCJ, de NVTZ, het CJG Rotterdam Rijnmond en de externe toezichthouder IGJ. Met de IGJ is een nieuwe werkwijze van kwaliteitstoetsing en externe verantwoording besproken die inhoudt dat de kwaliteitsmeting fundamenteel verandert. De vorm zal gaan bestaan uit externe kwaliteitstafels met andere JGZ-organisaties op alle niveaus in de organisatie (van RvT tot en met primair proces). De IGJ heeft onlangs ingestemd met deze wijze van kwaliteitstoetsing en gevraagd om deze wijze van toetsing op papier nader uit te werken en aan hen voor te leggen.
IGJ heeft aangegeven dat daarna deze wijze van kwaliteitsmeting landelijk in een paar pilots getest zou kunnen worden. Mocht deze nieuwe systematiek succesvol zijn dan zal de IGJ zich terugtrekken op systeemniveau. De beleving van de klant centraal Bij alles wat we doen vragen we ons af: draagt het bij aan gezonde en blije kinderen? Bij klanttevredenheid gaat het om de bewustwording bij alle professionals om continu aan te sluiten op de behoeften van ouders en kinderen. De beleving van de klant staat centraal. Als gevolg van de coronacrisis hebben geen tevredenheids- en kwaliteitsmetingen plaatsgevonden. De aandacht van de organisatie, van de medewerkers, van de zorgprofessionals lag vooral bij de bestrijding en terugdringen van (de [mogelijke] gevolgen
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
12
A. BESTUURSVERSLAG
van) de coronacrisis en daarmee gepaard gaande maatregelen. Wel is een aanzet gegeven tot een nieuwe vorm om kwaliteit & veiligheid al lerende nadrukkelijker onder de aandacht te krijgen in eerste instantie van de eigen medewerkers en tevens bij de toezichthoudende en ‘accrediterende’ instanties. Deze nieuwe vorm betreft de dialoog die zal plaats vinden op basis van vertrouwen in de expertise van de professionals (zoals ook de RVS adviseert). JGZ in de buurt Er wordt flink gebouwd in onze regio’s. Nieuwe wijken worden uit de grond gestampt, waar vaak jonge gezinnen gaan wonen. Ouders met jonge kinderen komen regelmatig naar het consultatiebu¬reau. Het is dan ook handig als onze locatie bij hen in de buurt is, dus passen we onze huisvesting daaropaan. Vanwege corona zijn op sommige locaties in- en/of uitgangen verlegd, zodat ook in de gebouwen een route gevolgd kon/moest worden die de anderhalve meter maatregelen handhaven mogelijk maakte. Communicatie met ouders en jongeren Bij het werk van JGZ is communicatie heel belangrijk. Luisteren en praten met kinderen, jongeren en hun ouders is de basis van ons werk. We communiceren ook over onze organisatie, zodat iedereen weet wat we doen, hoe we dat doen en wat onze nieuwe initiatieven zijn. Dat doen we onder meer via onze website, folders, sociale media en nieuwsbrieven.
Onze communi¬catiemiddelen worden actueel gehouden en doorontwikkeld. Klachten De klachtenregeling is aangepast aan de bedoeling van het werk van JGZ en aan de nieuwe verplichtingen van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen in de zorg. Een belangrijke wijziging is dat iedere uiting van onvrede van een klant in eerste instantie aan de professional en/of de manager kenbaar wordt gemaakt. Uitingen van onvrede zijn op deze manier uit te spreken tussen klant en professional, eventueel met ondersteuning van de manager en de kwaliteitsfunctionaris. Er is pas sprake van een officiële klacht als de uiting van onvrede schriftelijk bij de Raad van Bestuur wordt ingediend. Met de nieuwe regeling voldoet JGZ aan de wettelijke verplichting om aan te sluiten bij een onafhankelijke geschillencommissie. Gedragscode JGZ heeft een gedragscode voor medewerkers ontwikkeld en vastgesteld. De gedragscode omschrijft aan de hand van de kernwaarden op hoofdlijnen gewenste omgangsvormen en (integer) gedrag. Zo is in de gedragscode ook aandacht voor mail- en internetgebruik, omgangsvormen intern en met klanten en het gebruik van JGZ-bedrijfsmiddelen. Ook heeft JGZ een aparte klokkenluidersregeling en een apart agressieprotocol die hiermee in verband staat. In het onderhavige verslagjaar 2020 is geen gebruik gemaakt van de klokkenluidersregeling.
Ten aanzien van het integriteitsbeleid worden alle medewerkers elke twee jaar gescreend op basis van een verklaring omtrent gedrag (VOG). Ook is een vertrouwenspersoon aangesteld die direct toegankelijk is voor alle medewerkers van JGZ. Duurzaamheid JGZ levert preventieve zorg, waarmee beoogd wordt alle kinderen gezond en veilig opgroeien. Hiermee draagt JGZ bij een duurzame deelname in de maatschappij waarin wij leven. Binnen de organisatie wordt met name aandacht besteed aan duurzame inzetbaarheid van JGZ-professionals. In 2021 zal hiervoor het beleid worden doorontwikkeld, middels de inzet van het instrument strategische personeelsplanning. JGZ speelt tevens een
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
13
A. BESTUURSVERSLAG
rol in het opleiden van professionals, niet alleen voor haar eigen organisatie, maar als bijdrage aan de hele sector. Zij-instromers krijgen ook de kans om ervaring op te doen. Op het gebied van milieu worden, zover dit realiseerbaar, afvalstromen gescheiden binnen de organisatie. Interne beheersing De interne beheersing bij JGZ heeft toereikend gefunctioneerd. Elk kwartaal heeft op de realisatie van de maatwerk activiteiten een integrale controle plaatsgevonden. Ook ten aanzien van andere processen zijn geen tekortkoming geconstateerd. De H8 gemeenten zijn coulant omgegaan met de subsidieverlening in de corona crisistijd. Er zijn duidelijke afspraken gemaakt over de voorwaarden van deze coulanceregeling. Fundament hieronder zijn landelijke garantie afspraken tussen het Rijk en de VNG.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
14
A. BESTUURSVERSLAG
4.Adviesraden en medezeggenschap Ondernemingsraad De ondernemingsraad zet zich in voor blije en gezonde medewerkers. De OR voert met regelmaat overleg met de bestuurder over de strategische koers en de ontwikkeling naar zelforganisatie. Gesprekspunten in 2020 waren werkdruk, de vernieuwde Arbowet, strategische personeelsplanning en de betekenis van de corona crisis voor de werknemers. De OR bestond medio 2020 uit: •Roosje Soesman, voorzitter •Monique van der Veen •Frank Nijkamp •Alie Gooris •Leonie van Donselaar •Beja van Vliet •Mariska Meijboom – Pelt •Plony Zwetsloot, ambtelijk secretaris Professionele Advies Raad (PAR) JGZ heeft een Professionele Adviesraad (PAR). Professionals weten uit de praktijk wat werkt en wat niet. En waar behoefte aan is. Ze kunnen dus waardevolle tips geven om de kwaliteit van de zorg te verbeteren. In 2020 heeft de PAR zich gebogen over de vraag: Is JGZ goed zichtbaar en goed vindbaar voor ouders, jongeren, ketenpartners en opdrachtgevers? Wat gaat goed, wat kan beter? De aanbevelingen van de PAR helpen om JGZ beter op de kaart te zetten. Er is een waardevol advies afgegeven over de positie van de logopedie en over flexibilisering en taakherschikking.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
15
A. BESTUURSVERSLAG
5.Financiële realisatie en begroting 2020 JGZ ZHW is een begroting gestuurde organisatie. In de begroting is onderscheid gemaakt tussen reguliere/ terugkerende activiteiten en eenmalige activiteiten zoals projecten. Het resultaat, zoals opgenomen in de jaarrekening 2020, is als volgt ontstaan: Begroting 2020
Realisatie 31-12-2020
Percentage 2020-BG
€
€
%
Bijdrage Basispakket Bijdrage Basispakket flexibel Bijdrage Maatwerk (POM) Bijdrage Huisvesting Bijdrage Epidemioloog Bijdrage Rijksvaccinatieprogramma Bijdrage Samenwerking Opbrengsten RIVM Overige opbrengsten
10.913.895 511.812 1.460.787 1.571.226 102.196 1.066.199 44.856 170.000 579.918
10.913.895 534.135 1.227.830 1.568.745 102.196 1.066.201 44.856 296.991 962.052
0,0% 4,4% -15,9% -0,2% 0,0% 0,0% 0,0% 74,7% 65,9%
Som der baten
16.420.888
16.716.901
1,8%
Lonen-en salarissen Sociale lasten en pensioenpremies Overige personeelskosten Uitbestede diensten Huisvestingskosten Overige kosten Projectkosten Rentebaten en rentelasten
9.603.591 2.233.756 704.287 1.408.980 1.606.226 1.093.448 40.300 30.000
9.762.901 2.317.462 569.367 1.414.745 1.619.963 939.863 70.515 33.000
1,7% 3,7% -19,2% 0,4% 0,9% -14,0% 75,0% 10,0%
Som der lasten
16.720.588
16.727.816
0,0%
-299.700
-10.915
Baten
Lasten
RESULTAAT BOEKJAAR
Met ingang van 2018 is sprake van een nieuw convenant, lopend van 2018 tot en met 2021. De financiering is qua stelsel ongewijzigd, maar bepaalde onderdelen zijn samengevoegd en er is sprake van nieuwe onderdelen, zoals de inzet en financiering van een epidemioloog en het Rijksvaccinatieprogramma, die met ingang van 2019 ook tot de gemeentelijke baten behoren. De gemeentelijke baten worden begroot op basis van de convenant afspraken en historische realisatie. De bijdrage basispakket heeft een vast karakter en kan begrotingstechnisch heel exact worden opgenomen. Afwijkingen in de realisatie kunnen maar heel beperkt zijn en vloeien veelal voort uit afwijkingen in de beschikkingen.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
16
A. BESTUURSVERSLAG
De bijdrage basispakket flexibel en bijdrage maatwerk (POM) worden begroot op basis van kwartaal gesprekken met de ambtenaren en de historische inzet voor de betreffende producten. Dit leidt tot een aanvraag POM, als onderdeel van de aanvraag tot subsidie per gemeente. Voor het Programma Op Maat (POM) geldt er een afrekensystematiek in de vorm van afgenomen trajecten, werkafspraken (fte’s) of gemaakte kosten. Desondanks de situatie die ontstaan is naar aanleiding van COVID-19, is het financiële effect op de verantwoording van POM beperkt gebleven tot net boven de 200k euro ten opzichte van de begroting 2020. Het financiële risico is met name beperkt gebleven door de volgende factoren: -Alle acht gemeenten hebben individueel, zowel schriftelijk als mondeling, aangegeven dat verloren productie gerelateerd aan corona niet terugbetaald hoeft te worden. Deze coulance regelingen zijn door alle acht gemeenten gehonoreerd voor de periode van 15-03-2020 t/m 31-12-2020. Daarbij is tevens de afspraak gemaakt dat verloren productie tussen 01-01-2020 tot 15-03-2020 wel terugbetaald dient te worden. Bovendien is er voor een drietal producten afgesproken dat deze, indien niet gerealiseerd, in zijn geheel terugbetaald worden. Dit betreft VoorZorg, lumpsum en Armoedemiddelen.
Het terug te betalen bedrag heeft met name betrekking op deze producten; -Gedurende 2020 heeft elke kwartaal een integrale controle plaatsgevonden op de volledigheid van de maatwerk productie. Ondanks de garantie van de coulanceregelingen heeft daarmee de interne beheersing gewerkt als zijnde “business as usual”. Dit heeft eraan bijgedragen dat JGZ, met of zonder coulanceregelingen, een groot deel van de omzet heeft kunnen verantwoorden; -Er is de laatste jaren een groeiende vraag naar specifieke zorg-oplossingen binnen gemeenten en daarmee een uitbreiding van maatwerkproducten. Deze vraag is dit jaar versterkt door de behoefte aan specifiekere zorg veroorzaakt door de lockdowns tijdens COVID-19. Tevens is gebleken dat veel maatwerk activiteiten behoren tot de kritische processen (aandachtskinderen) waardoor ondanks de crisis onverminderd ingezet is op deze kritische producten en diensten. Aanvullend neemt JGZ altijd een conservatieve insteek voor het verantwoorden van de realisatie. Alle onderproductie (op activiteit/product) wordt opgenomen als terug te betalen bedragen. Alle overproductie wordt opgenomen als eigen risico en dus niet als vordering op de gemeenten.
De bijdrage huisvesting wordt begroot op basis van de historische kosten voor de locaties van JGZ. De gemeenten financieren de kosten 1:1 met uitzondering van kosten die JGZ maakt voor het incidenteel huren van vergaderruimte (met name in Zoetermeer). De kosten van het Croesinckplein worden hierbij evenredig toegerekend aan de acht gemeenten. Ondanks dat er bij zeven van de acht gemeenten sprake was van over-realisatie op huisvestingskosten, zijn de totale werkelijke huisvestingskosten nagenoeg gelijk aan de begrote huisvestingskosten in 2020. Dit komt door de toezeggingen vanuit de gemeenten dat JGZ over-realisatie mag verrekenen met de afrekening van POM, waardoor een groot deel van de over-realisatie op huisvestingskosten financieel gecompenseerd is. Bijdrage Samenwerking heeft een beperkte omvang en is ontstaan in 2015 als gevolg van veranderingen in het sociaal domein. Ten opzichte van 2017 zijn de baten gedaald, met name veroorzaakt door een verminderde inzet op basis van samenwerkingsovereenkomsten binnen diverse jeugdteams van de gemeenten. De inzet heeft enkel betrekking op 1
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
17
A. BESTUURSVERSLAG
medewerker die in Midden-Delfland wordt ingezet. De activiteit wordt gefinancierd op basis van inzet in FTE. De inzet in Midden-Delfland bedraagt circa € 44.800. De RIVM-opbrengsten worden ontvangen op grond van het aantal uitgevoerde vaccinaties. Deze vaccinaties worden geregistreerd in het systeem van het RIVM (op kindniveau) om vervolgens maandelijks tot een afrekening te komen. Vanaf 2019 is het Rijksvaccinatieprogramma overgedragen aan de gemeenten en vallen daarmee onder het BTP. Vanuit het RIVM worden de vergoedingen ontvangen van de vaccinaties die nog niet onder het Rijksvaccinatieprogramma zijn ondergebracht. In 2020 waren dat de (inhaal)vaccinaties Men ACWY en de Maternale kinkhoest (22-weken prik). In totaal is er 2020 meer dan 125.000 euro aan extra omzet behaald op RIVM-opbrengsten. Dit komt met name doordat de daadwerkelijke vergoede tarieven een stuk hoger waren dan wat er is meegenomen in de begroting. Voor Men ACWY was er 16 euro per prik begroot, de daadwerkelijke vergoeding door RIVM was 20 euro. Voor Maternale kinkhoest was er voor 20 euro per prik begroot, de daadwerkelijke vergoeding door RIVM was meer dan 30 euro. De overige opbrengsten bestaan uit de subsidie specialisatie jeugdartsen en overige opbrengsten. In 2019 is de subsidieregeling voor de opleiding artsen veranderd en is het niet meer van toepassing.
De opbrengsten bestaat uit medewerkers die in de overgangsregeling vallen. Deze medewerkers zijn in dienst bij JGZ, waarbij JGZ vanuit het SBOH een bijdrage ontvangt ter compensatie van het vrijstellen van de uren van deze medewerkers. Met het stopzetten van de oude regeling zullen deze inkomsten de aankomende jaren langzaam afnemen tot 0 euro. Verder bestaat normaliter de overige opbrengsten uit diverse kleinere offertes en subsidies. 2020 is hierin echter een uitzondering door de indiening van de declaratie corona kosten bij het ministerie van VWS. In totaal is er ruim 450.000 euro extra aan overige opbrengsten geboekt in 2020. De voornaamste verklaring hiervoor is de declaratie ingediend bij VWS, circa 370.000 euro. Daarnaast is er in 2020 gekozen om de losse beschikking van COP Rijswijk onder de overige opbrengsten onder te brengen om de boekhouding te simplificeren. Dit bedraagt circa 50.000 euro. Bij de lonen & salarissen inclusief sociale lasten en pensioenpremies is een overschrijding zichtbaar ten opzichte van de begroting. Door COVID19 en het stopzetten van een groot intern project heeft JGZ gedurende 2020 tijdig formatie afgebouwd. De gemiddelde inzet is daarmee ruim 7 fte lager uitgevallen dan begroot. De lonen & salarissen zijn ondanks deze sterke afbouw hoger uitgevallen dan begroot.
Dit wordt met name veroorzaakt door een dotatie aan de reservering vakantiedagen (92.000 euro) en een verhoogde inzet personeel niet in loondienst. In 2020 zijn deze kosten circa 220.000 euro hoger uitgevallen dan begroot. In dit bedrag zitten ook nagekomen kosten uit 2019 voor het inhuren van personeel van het AZC Rijswijk, totale impact 60k. De sociale lasten vallen 3,7% hoger uit ten opzichte van de begroting. De hogere sociale lasten komen voort uit een nieuw stelsel rondom de WW-premie dat in december 2019 is gepubliceerd. Voor contracten met bepaalde tijd geldt een hogere WW-premie en mede door de grote instroom van nieuwe personeelsleden in 2019 is JGZ genoodzaakt meer sociale premies af te dragen.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
18
A. BESTUURSVERSLAG
De Overige Personeelskosten zijn lager uitgevallen dan begroot. Door COVID19 is ruim 90.000 euro van het opleidingsbudget niet gebruikt. Bovendien zijn in 2020 het JGZ-event, het zomer- en kerstfeest en enkele bureauvrije dagdelen niet doorgegaan. Hieraan is deels (digitaal) andere invulling aangegeven, maar heeft daarentegen geleid tot een versobering van de uitgaven. De kosten uitbestede diensten hebben een redelijk stabiel verloop gedurende het jaar, voornamelijk omdat contractuele afspraken hieraan ten grondslag liggen. Realisatie is conform begroting. De huisvestingskosten zijn hoger uitgevallen dan begroot. Een toelichting is te lezen onder het kopje bijdrage huisvesting. De overige kosten zijn ruim 150.000 euro lager dan begroot. In 2020 zijn er minder kosten gerelateerd aan POM (onderaannemers) uitgegeven in verband met het niet kunnen uitvoeren van werkzaamheden door COVID-19. Ook is er ruim 30.000 euro minder kosten uitgegeven aan management en juridische adviezen. De projectkosten zijn 30.000 euro hoger dan begroot. In 2020 is een pilot gestart voor het 24/7 bereikbaar zijn van de JGZ. Hoewel deze kosten vooraf begroot waren is vanwege het succes besloten de pilot enkele maanden te verlengen. Dit heeft geleid tot extra kosten.
Binnen de financiële baten en lasten komen de rentelasten voort als gevolg van de invoering van een negatieve rente over het openstaande saldo op de betaalrekening bij ING Bank. De negatieve rente in 2020 bedroeg 0,5% negatief. Financiële positie De financiële positie van JGZ ZHW is in 2020 nagenoeg gelijk gebleven aan die van 2019. Met een lichte daling van de solvabiliteit, liquiditeitsratio en budgetratio, kan de financiële positie nog steeds als goed worden bestempeld. Dit is te zien op grond van de onderstaande kengetallen, waarbij onder andere de hoogte van het eigen vermogen relevant is. 2019 2020 Solvabiliteit (eigen vermogen / balanstotaal) 0,41 0,42 Liquiditeitsratio (vlottende activa / kortlopende schulden) 1,73 1,74 Budgetratio (eigen vermogen / totaal opbrengsten) 12,0% 12,4% Vermogen van de Stichting De Stichting JGZ ZHW bouwt met ingang van 2013 vermogen op. Binnen de convenantafspraken met de H8 gemeenten is een maximaal vermogen van 15% afgesproken in relatie tot de totale opbrengsten. De huidige omvang bedraagt 12,0% van de totale opbrengsten. Financiering in de toekomst In 2013 is voor de financiering van de wettelijke taken een rechtstreekse subsidierelatie aangegaan met de acht gemeenten.
Het beschikbare bedrag voor de wettelijke taken, dat de komende jaren beschikbaar is voor de uitvoering van de wettelijke taken, is direct af te leiden uit het convenant uitvoering jeugdgezondheidszorg gemeenten Zuid-Holland West voor de
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
19
A. BESTUURSVERSLAG
periode 2018-2021. Hieraan zijn inhoudelijke meerjarige doelen gekoppeld. Het convenant is door alle partijen getekend op 20 september 2017. In 2021 loopt het huidige convenant af. Inmiddels zijn er vergevorderde gesprekken gaande waarbij de H8-gemeenten schriftelijk hebben bevestigd om het convenant met 6 jaar te verlengen tot 2027. De beschikbare middelen zijn afhankelijk van de kind aantallen die volgens het CBS in de acht gemeenten woonachtig zijn. Hiermee worden de beschikbare middelen enigszins variabel gemaakt. Daarnaast zal jaarlijks worden geïndexeerd op basis van CPI-cijfers. Met de ondertekening van het convenant zijn de kaders tot en met 2021 duidelijk. Jaarlijks dienen de gemeenten alsnog een subsidiebeschikking af te geven, waarmee de daadwerkelijke middelen worden toegekend. Financiële instrumenten JGZ maakt bij de reguliere bedrijfsuitoefening gebruik van enkele financiële instrumenten die de instelling blootstellen aan markt- en/of kredietrisico’s. Hieronder vallen het aanhouden van bank- en spaarrekeningen en het opnemen van leverancierskrediet (crediteuren). Deze instrumenten worden in de balans opgenomen en gewaardeerd. JGZ handelt niet in financiële derivaten.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
20
A. BESTUURSVERSLAG
6.Risicobeheersing De wereld om ons heen verandert continu en het is belangrijk om de ontwikkelingen die hieruit voortvloeien tijdig en adequaat aan te pakken. Inzicht geven in mogelijke risico’s en de wijze waarop JGZ hierop is voorbereid, is een belangrijk onderdeel van de interne en externe verantwoording. JGZ is zich bewust van de vele regels die gesteld worden aan het functioneren van een organisatie en is van mening dat het voldoen aan wet- en regelgeving hoort bij een verantwoorde bedrijfsvoering. JGZ zet in op een duidelijke, op stakeholders afgestemde, verantwoording. De statuten, reglementen en andere relevante documenten van JGZ volgen de zorgbrede governancecode. Risicobeheersing is verankerd in de dagelijkse bedrijfsvoering, onder meer door middel van interne audits, klant- en medewerker tevredenheid onderzoeken, meldingen incidenten die gevolgd worden door een commissie en een klachtenprocedure. Bovenal staat centraal het van elkaar leren en komen tot kwaliteitsverbetering. JGZ loopt risico’s op verschillende gebieden, zoals personeel, politiek en processen. Een aantal belangrijke geïdentificeerde risico’s zijn te weinig gekwalificeerd personeel als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt, implementatie van nieuwe interne processen rondom uitvoering en verantwoording van activiteiten en het aflopen van het convenant in 2021.
Risico’s voor de organisatie In de boekjaren 2013 tot en met 2019 heeft JGZ een algemene reserve opgebouwd tot een bedrag van €2.013.970,-. Deze reserve zal door het negatieve resultaat van 2020 met €10.916 afnemen naar €2.003.055,-. Dit weerstandsvermogen dient toekomstige (financiële) risico’s te dekken die op JGZ afkomen. Op de middellange termijn (1 tot 3 jaar) is sprake van een aantal strategische risico’s. Deze zijn als volgt benoemd:
nr
Naam risico 1 Corona - stopzetten coulanceregeling 2 Onzekerheden transformatie jeugd 3 Zorg op Maat ontwikkeling 4 Landelijke baluwdruk DD JGZ 5 Doorontwikkeling zelforganisatie 6 Samenwerking RIVM 7 Convenant JGZ eindigt per 31 december 2021 8 Juridische claims
Bedrag/bandbreedte € € € € € € € € Totaal €
Budgetratio Totaal opbrengsten (begroot 2021) Beschikbare weerstandcapaciteit
€ €
Budgetratio
Weerstandcapaciteit Beschikbare weerstandcapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit Weerstandsratio
1.600.000 1.087.500 350.000 265.000 675.000 200.000 4.306.000 100.000
Effect
Kans
€ € € € € € € €
1.120.000 543.750 175.000 132.500 337.500 50.000 215.300 50.000
8.583.500 €
2.624.050
70% 50% 50% 50% 50% 25% 5% 50%
17.058.049 2.003.055 11,7%
€ €
2.003.055 2.624.050 0,76
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
21
A. BESTUURSVERSLAG
Een weerstandsratio boven 1,2 is voldoende en op grond van die kwantificering is het weerstandsvermogen voor 2021 ontoereikend. Dit is volledig toe te wijzen aan het risico rondom corona en de onduidelijkheid omtrent het voorzetten van de coulance regeling. Zonder deze regeling loopt de JGZ een hoog risico op omzetderving. In de begroting 2021 is geen rekening gehouden met het stopzetten van de coulanceregeling. Dit zorgt ervoor dat de financiële effecten met betrekking tot de risico’s de beschikbare weerstandcapaciteit met ruim 600.000 euro overschrijdt. De benoemde risico’s zijn gecategoriseerd conform het COSO-model en hieronder nader toegelicht: Economisch/markt Onzekerheden transformatie jeugdhulp Op het gebied van het sociaal domein en de transformatie agenda is nog steeds sprake van onzekerheden. Preventie staat politiek nu hoog op de agenda, maar staat los van de organisatorische verdeling. Daarbij speelt mee dat wachtlijsten en de tekorten in het sociale domein bij de gemeenten alleen maar groter geworden zijn. Financieel staan de gemeentelijke budgetten in het sociale domein zwaar onder druk, waardoor gemeenten ook zoeken naar alternatieven voor financiering van de zorgbehoefte en voor het oplossen van de tekorten. De kans op ingrepen in de wetgeving nemen toe en kunnen leiden tot meer curatieve zorg dan preventieve zorg.
Voor JGZ betekent dit een risico ten aanzien van de maatwerk activiteiten binnen het programma op maat. Dat kan in theorie helemaal verdwijnen richting de zwaardere zorg of opgeofferd worden ten gunste van het financiële tekort. JGZ verwacht dat geen grote ingrepen gedaan worden in het basispakket JGZ. Mogelijke kosten met het verdwijnen van de maatwerk activiteiten zijn gekwantificeerd. Organisatorisch Zorg op Maat ontwikkeling De ontwikkeling van zorg op maat komt niet gemakkelijk op gang. Dit is een bekend fenomeen binnen de JGZ-wereld. In 2020 is de keuze gemaakt voor een ander zorgpad binnen de JGZ ZHW en een meerjarenprogramma opgezet om gestructureerd zorg op maat te introduceren binnen de reguliere dienstverlening van het basispakket JGZ. Er is een grote behoefte bij de professionals om op weg geholpen te worden in dit vraagstuk en daarnaast komt sterk naar voren de zorgprofessionals geen ruimte voelen om deze verandering nu vorm te geven. Binnen het meerjarenprogramma ontbreekt budget om professionals vrij te stellen voor deze ontwikkeling. Mogelijk is meer expertise nodig om deze verandering te realiseren. Hiervoor is een inschatting gemaakt welke externe expertise nodig is, indien de interne ontwikkeling niet voldoende gerealiseerd wordt.
Implementatie landelijke blauwdruk DD JGZ In 2020 en verder wordt gezamenlijk met alle gebruikers van het Kinddossier een uitwerking gemaakt van het toekomstige digitaal dossier JGZ, zoals dit wordt afgenomen bij Topicus. De ambitie is om digitaal dossier terug te brengen naar een basismodule. Dit zal vragen om het hernieuwde lancering en implementatie van het
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
22
A. BESTUURSVERSLAG
digitaal dossier binnen JGZ. Het is nog onzeker of overeenstemming gevonden wordt over deze nieuwe opzet van het digitaal dossier. De implementatie van dit nieuwe digitale dossier betekent dat aanvullende eenmalige investeringen gedaan worden. De begroting 2021 voorziet niet in deze investering. Doorontwikkeling zelforganisatie De stap naar zelforganisatie binnen JGZ raakt alle medewerkers net zoals de Zorg op Maat verandering. JGZ zet in op de ontwikkeling van alle medewerkers, maar mogelijk zal blijken dat niet alle medewerkers mee kunnen komen. JGZ loopt het risico dat mobiliteitskosten gemaakt moeten worden voor deze medewerkers. Er is een algemene inschatting gemaakt dat dit 5% van de medewerkers betreft. De kans dat dit zich voor doet neemt toe.
Politiek/bestuurlijk Beleid RIVM In 2019 en 2020 zijn meerdere politieke besluiten genomen om de vaccinatiegraad te verhogen in Nederland en het rijksvaccinatieprogramma uit te breiden met diverse nieuwe vaccinaties. Er zijn inmiddels zelf bevolkingsgroepen toegevoegd aan het JGZ RVP die buiten de 0 – 18 doelgroep vallen en er komen er nog meer aan. De implementatie van deze nieuwe activiteiten wordt veelal belegd bij het RIVM. Er is vanuit het RIVM echter onvoldoende aandacht voor de JGZuitvoeringsorganisaties, waarbij randvoorwaarden onvoldoende geborgd worden. Ook JGZ heeft hiermee continu extra inspanningen verricht om te kunnen voldoen aan de vereisten en tijdig de nieuwe vaccinaties aan te bieden. Hiermee komen de bestaande activiteiten onder druk te staan. Ondanks de inspanningen van JGZ om voldoende te anticiperen op deze onzekere implementaties is de kans aanwezig dat extra inzet op mensen en middelen nodig is, waarvoor niet de benodigde financiering beschikbaar gesteld wordt vanuit het RIVM / VWS. Convenant JGZ eindigt per 31 december 2021 Het convenant JGZ 2018 – 2012 loopt af per 31 december 2021. De continuïteit van de organisatie, dienstverlening en financiering wordt daarmee onzeker. Begin 2021 heeft JGZ een brief ontvangen waarin de H8 de intentie uitspreken om het convenant na 2021 te verlengen met 6 jaar.
Echter, formele zekerheid in een vorm van een ondertekent convenant wordt pas medio 2021 verwacht. De continuïteit van de organisatie heeft de grootste impact, waarbij doorlopende contracten moeten worden afgekocht en voor de overhead geen ruimte meer is. Het uitgangspunt is dat alle JGZprofessionals in primair proces het werk volgen. Het is niet te verwachten de jeugdgezondheidzorg als geheel gestaakt wordt of dat de jeugdgezondheidszorg aan een andere partij gegund wordt. De kans dat dit zich voordoet is echter zeer klein, mede gezien de goede verstandhouding en samenwerking met de gemeenten.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
23
A. BESTUURSVERSLAG
Financieel Corona De corona crisis heeft ook voor de JGZ ZHW grote gevolgen gehad. Aan de inhoudelijke kant bleven de medewerkers in 2020 onuitputtelijk hun best doen om het Rijksvaccinatie Programma uit te voeren en om de kwetsbare kinderen en gezinnen te ondersteunen maar aan de andere kant is de financiële situatie van de JGZ ZHW onvoorspelbaar onzeker geworden. Op strategisch politiek niveau is hoorbaar dat het Rijk en de gemeenten in staan voor continuïteit van de organisatie. Recent heeft VWS aangekondigd dat er wederom een vangnet zal komen per 2021, waarmee JGZ in ieder geval de garantie heeft om (onvoorziene) corona gerelateerde kosten te declareren bij het Rijk. Aan de andere kant hebben de gemeenten officieel nog geen bevestiging gegeven op het verlengen van de coulanceregeling, waarbij net als in 2020 verloren productie niet teruggevorderd wordt. Daarmee ligt een directe aantasting van de financiële middelen nog steeds voor de hand met als potentieel gevolg aantasting van de vermogenspositie inclusief daaraan gerelateerde (personele) maatregelen. Juridisch Schadeclaims Met het toenemen van het individualisme in de maatschappij en de claimcultuur wordt ook het risico op claims voor bijvoorbeeld letselschade elk jaar groter. De laatste jaren is er een toename geweest van aangespannen tuchtzaken tegen JGZ-medewerkers.
De JGZ ZHW zorgt er in het geval de medewerker niet schuldig is aan opzet dat de medewerker voorzien wordt van juridische bijstand. Dit heeft rechtstreeks invloed op de vermogenspositie van de organisatie.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West
24
A. BESTUURSVERSLAG
7.Begroting 2021 Impact corona op de begroting 2021 Helaas kunnen we er niet omheen om ook bij de begroting 2021 te starten met het onderwerp corona. Want zonder twijfel zal de impact van corona ook in 2021 voelbaar zijn. In 2020 heeft de JGZ de financiële schade tijdig weten te beperken door het aanvragen van een coulance regeling bij alle acht gemeenten. Naast deze coulance regeling is er ook gebruikgemaakt van een landelijke regeling, waardoor allerlei “corona” kosten teruggevorderd kunnen worden bij het ministerie van VWS. Hierbij valt de denken aan persoonlijke beschermingsmiddelen, maar ook inefficiëntie kosten op het gebied van groepsvaccinaties. De JGZ beschikt, tot op zekere hoogte, over de zekerheid van een convenant, waardoor het ook voor 2021 verzekerd is van subsidie. De grootste onzekerheid zit met name op de afname van het Programma op Maat (POM). Aangezien de toekomst zich moeilijk laat voorspellen is besloten om de begroting 2021 opstellen als “business as usual”. Op voorhand is dus geen “corona effect” begroot. Het is onmogelijk om alle financiële “corona” consequenties af te dekken in de begroting. Uitgangspunten begroting 2021 De begroting is net als voorgaande jaren opgebouwd vanuit de activiteiten die de organisatie dient te verrichten.
Deze activiteiten hebben betrekking op het basispakket JGZ en het rijksvaccinatieprogramma, aangevuld met maatwerk activiteiten die per gemeente worden afgesproken. Daarnaast financieren de gemeenten ook de huisvesting van JGZ en is sprake van aanvullende diensten zoals opgenomen onder de overige opbrengsten. De gemeentelijke opbrengsten worden jaarlijks toegekend op basis van subsidiebeschikkingen. Ongeveer 75% van de inkomsten komen voort uit een meer-jaren afspraak met de gemeenten die is vastgelegd in het convenant 2018-2021. Bij het opstellen van de begroting 2021 is uitgegaan van de volgende uitgangspunten: •Continuïteit van de organisatie en dienstverlening •Begroting opstellen “business as asual” – corona-kosten niet op voorhand opnemen in de begroting •Ontwikkelingen van loonkosten, in overeenstemming met CAO VVT •Ontwikkeling van de bevolkingsgroei (CBS) •Ontwikkelingen in wet- en regelgeving, die de dienstverlening van JGZ raken. •Ontwikkelingen van zelforganisatie en de uitvoering van het nieuwe convenant 2018-2021 Nulresultaat in de begroting 2021 JGZ streeft naar een break-even resultaat bij het opstellen van de begroting. De begroting voor 2021 is conform dit streven opgesteld en laat een resultaat zien van 0 euro. Van innovatie agenda naar innovatiebudget In 2021 zal gewerkt worden aan een innovatie agenda door JGZ en de gemeenten.