RIB 22 004 Bijlage Evaluatierapport Participatiebeleid november 2020-november 2021
Tekst van het document
11. Experimenteer met het kantelen van de huidige participatieladder. Dan is elke participatiecategorie visueel gelijkwaardig. Een hiërarchische classificering impliceert dat de ene participatievorm altijd beter is dan de andere, terwijl de meest gepaste vorm contextafhankelijk is. Daarbij stimuleert de gemeente initiatiefnemers inclusief onszelf om altijd de meest creatieve en passende vorm(en) van participatie toe te passen. Dat kunnen ook meerdere vormen in (verschillende fases van) één participatietraject zijn. Een Rijswijkse variant van zo’n participatiemix zou er zo uit kunnen zien:
Als tegelijkertijd de participatievormen helder omschreven worden, zorgt dit voor een begrijpelijkere, bruikbaardere en makkelijker toepasbaar instrument. Dit laatste kan ook het toepassen van de participatievorm ‘meebeslissen’ stimuleren. Als de participatiemix inderdaad goed werkt, kunnen we dit in de herziening van het participatiebeleid doorvoeren. 12. Investeer en benut het netwerk aan (maatschappelijke) partners dat gemeente Rijswijk heeft. Spreek ook duidelijk waardering uit voor het werk dat deze partners doen. 13. Wat betreft jongerenparticipatie is het belangrijk om… a. …als gemeente op laagdrempelige en informele manier contact te zoeken met jongeren. Sluit aan bij de belevingswereld van de jeugd en benader hen voor specifieke onderwerpen die hen aangaan, zoals sport, welzijn, onderwijs en duurzaamheid. b. …zowel online als offline contact te zoeken met jongeren. In eerste instantie kan gebruikt gemaakt worden van de online mediakanalen die jongeren veel gebruiken, zoals Instagram. Maak ook gebruik van de netwerken waarin jongeren zich begeven en/of ga naar ze toe. 27
14. Maak een duidelijke participatieleidraad voor projectontwikkelaars, inwoners en andere initiatiefnemers. Hier wordt al aan gewerkt.
15. Onderzoek de mogelijkheden van het uitdaagrecht en of we dit willen toevoegen aan ons participatiebeleid. In het coalitieakkoord 2021-2025 is dit uitdaagrecht als één van de mogelijkheden opgenomen om burgerparticipatie en burgerinitiatieven te stimuleren. Dit kan meegenomen worden bij het opstellen van de nieuwe participatieverordening en het Omgevingswet-proof maken van het participatiebeleid.
16. Blijf investeren in hybride participatie. Digitale middelen als online vragenlijsten, interactieve platforms of digitale bijeenkomsten worden gewaardeerd door inwoners en blijken waardevolle input op te leveren, mits deze online opties gecombineerd blijven met offline mogelijkheden zoals spreekuren en papieren bewonersbrieven. Ook in het kader van inclusieve communicatie. 17. Onderzoek de mogelijkheid voor een nieuwe invulling van Loket Stadskracht. Bijvoorbeeld door een initiatievenloket te faciliteren op het net gelanceerde Rijswijkse participatieplatform. Inwoners kunnen dan naast het indienen van eigen initiatieven die bijdragen aan hun leefomgeving, ook stemmen op initiatieven van anderen. Daarmee bereik je alle vormen van betrokkenheid en samenwerking met alle bijbehorende invloedniveaus, en stimuleer je met name meedoen, meebeslissen, en zelforganisatie. Ook kan dit loket mogelijk het uitdaagrecht faciliteren. Het is belangrijk om daarbij ook de mogelijkheid te onderzoeken voor een structureel budget om dit loket te realiseren. 18. Structureer tot slot het evaluatieproces rondom participatie. Implementeer bijvoorbeeld aan het eind van elk afzonderlijk participatietraject een gestandaardiseerde, korte vragenlijst waarin deelnemers aan een participatietraject hun feedback kwijt kunnen. Het nieuwe participatieplatform biedt hiervoor verschillende tools.
3.2 Planning Een aantal van de hierboven genoemde aanbevelingen wordt momenteel al uitgevoerd. Zo is in januari 2022 het participatieplatform gelanceerd. Ook wordt er gewerkt aan een toolbox voor medewerkers en een leidraad voor initiatiefnemers. Deze worden in het eerste kwartaal van 2022 opgeleverd. Verder staan het verkorten van de reactietermijn van de gemeente en inclusieve communicatie op de agenda.
28
Van de overige aanbevelingen krijgt een aantal meer prioriteit dan anderen. Zo is het belangrijk om zo snel mogelijk te starten met het concreet communiceren over participatievormen, mogelijkheden en doelgroepen. Hier hoort het kantelen van de participatieladder bij. Ook kan het participatieplatform snel uitgebreid worden, onder andere met een gestandaardiseerde evaluatiemogelijkheid. Deze acties worden (in het eerste kwartaal) direct opgepakt en doorgevoerd. Daarnaast is het noodzakelijk om vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet in de zomer van 2022 het participatiebeleid Omgevingswet-proof te maken, en een participatieverordening op te stellen. Daarom wordt hier in het eerste en tweede kwartaal aan gewerkt. In die periode worden ook de mogelijkheden rondom het uitdaagrecht onderzocht. De raad ontvangt hier in het tweede kwartaal een raadsvoorstel over. Bovendien starten we zo snel mogelijk met het toegankelijker maken van participatie voor jongeren en het onderzoeken van de mogelijkheden van een burgerpanel. Tevens gaan we aan de slag met een voorstel voor een uitgebreid initiatievenloket op het participatieplatform. Het streven is om vóór de zomer hierover aan de raad verschillende voorstellen voor te leggen. Het oppakken en verder uitwerken van alle genoemde aanbevelingen vraagt om voldoende capaciteit, expertise en budget.
De inschatting is dat dit leidt tot een benodigde verdubbeling van het huidige participatiebudget (€ 50.000,-). De komende weken zal op basis van nader onderzoek, duidelijk worden wat er precies nodig is om de verschillende aanbevelingen te kunnen oppakken. De raad ontvangt hiervoor dan een onderbouwd voorstel, bijvoorbeeld via de halfjaarrapportage. Tot slot blijven deskundigheidsbevordering van medewerkers, investeren in ons netwerk van partners, zichtbaarheid van de gemeente en faciliteren van hybride participatie het hele jaar belangrijke aandachtspunten. Uiteindelijk moeten alle aanbevelingen waar mogelijk zijn opgepakt voor eind 2022, zodat ze meekunnen in de herziening van het huidige participatiebeleid 2020-2022.
29
Bijlage 1: Overzicht participatietrajecten november 2020 – november 2021 Initiatieven van bewoners •
Sinds begin 2021 is in De Strijp een werkgroep 'zwerfafvalbrigade' actief.
•
Bewoners bedenken oplossing voor afbrokkelende grond van Ponyweide aan de John. F. Kennedylaan.
•
Op initiatief van een inwoner is de Wilhelminalantaarn gemeentelijk monument geworden.
•
Er is een houten picknicktafel geïnstalleerd in Buurtmoestuin De Minister om het ontmoeten van buurtbewoners te bevorderen.
•
Via een ideeëncheque is een speelgoed- en boekenuitleenkast gerealiseerd aan de Clavecimbellaan.
•
Bewoners hebben samen met het Leger des Heils en een financiële bijdrage van de gemeente de bankjes bij de jeu de boulesbaan in het Wilhelminapark een opknapbeurt gegeven, zodat bewoners hier weer gebruik van maken.
•
In verschillende buurten zijn Buurtpreventieteams actief bestaande uit vrijwilligers.
•
Er zijn verschillende activiteiten gerealiseerd via de ideeëncheque, zoals de Leeuwendaal Rally, een picknick voor jong en oud in de Muziekbuurt, een high tea voor bewoners van de Bouwmeesterstraat, een buurt bingo, Halloweenvieringen en verschillende buurt- en/of straatfeesten. Ook organiseerden bewonersorganisaties De Strijp, Muziekbuurt, Steenvoorde Noord en Zuid samen een Sinterklaasfeest voor de kinderen uit die wijken.
•
Er zijn ook verschillende groenvouchers uitgegeven. Hiermee hebben bewoners bijvoorbeeld het groen rondom hun flat kunnen opfleuren.
•
Er wordt op het initiatief van een aantal jongeren gewerkt aan een skatebaan.
Initiatieven en projecten van externe partners •
Begin 2021 vond de IkPas 2021 Bewust 30 dagen zonder alcohol campagne plaats in Rijswijk.
•
In april 2021 werden inwoners door ontwikkelaar NU Projectontwikkeling uitgenodigd mee te denken over de ontwikkelplannen voor Buitenplaats Hofstede door een enquête in te vullen.
•
In Bogaard Stadscentrum hebben medio 2021 ontwikkelaars Reshape Properties en 3W
Real
Estate
geparticipeerd
met
de
omgeving
door
middel
van
30
informatiebijeenkomsten voor de ontwikkeling van respectievelijk De Terp en De Sterpassage. •
De BBR organiseerde op 7 juli 2021 Clean-up day Plaspoelpolder inclusief de uitreiking van De Gâuwe Knijper aan de beste deelnemer van de dag.
•
Ontwikkelaar Rijswijk van Markenlaan B.V. organiseerde in de zomer van 2021 samen met de gemeente informatiebijeenkomsten over de ontwikkeling van The Beatrix.
•
Ontwikkelaar Lammers Real Estate liet de omgeving participeren door middel van een inspraakprocedure over de herontwikkeling van het pand aan de Karel Doormanlaan 155-157.
•
Op 14 september 2021 was er een ondernemersbijeenkomst georganiseerd door de BBR op locatie Kadans – At The Park.
•
Circa 150 ondernemers en ondernemende organisaties werden verbonden, kregen een
mini-seminar
over
performance
presenteren,
de
plannen
van
deze
gebiedsontwikkeling werden ontvouwd en kregen een rondleiding. •
KEI Rijswijk, de Weggeefwinkel, Bibliotheek de Vliet, Welzijn Rijswijk en Moedige Dialoog Rijswijk verzamelden in oktober 2021 winterjassen in voor kinderen van inwoners met een Ooiervaarspas, op te halen in een pop-up winkel in Bogaard Stadscentrum.
•
Dankzij een samenwerking tussen de bibliotheek aan de Vliet, gemeente Rijswijk, de Rotary Club, de Diaconie van de Protestante gemeente Rijswijk en stichting Positive Minds is er sinds november 2021 een leskist ‘Kansrijk – doorbreek de cirkel van armoede’ vol gratis boeken beschikbaar op verschillende scholen.
•
Financieel Netwerk Rijswijk, KEI Rijswijk, Don Bosco, PGR Diaconie, de weggeefwinkel en Welzijn Rijswijk werken samen om opnieuw Sintvoorieder1 te organiseren, voor kinderen van ouders met een laag inkomen.
•
Woningcorporatie Rijswijk Wonen werkt aan een tijdelijke en definitieve invulling van het terrein aan de Godfried Bomansstraat 2. Dit gebeurt samen met de buurt.
•
Vastgoedontwikkelaar Statenprojekt Development heeft voor de herontwikkeling van Sijthoff – dat binnen het Havenkwartier valt – op verschillende manieren geparticipeerd met betrokkenen: middels bijeenkomsten, een vragenlijst, en persoonlijke gesprekken.
•
Ontwikkelaar Ridge en haar partner Dev_real estate zette informatiebijeenkomsten in als participatiemiddel voor de herontwikkeling van de Indola Fabriek, dat ook binnen het Havenkwartier valt.
Jeugd/jongerenparticipatie:
31
•
Het Financieel Servicepunt organiseert in maart 2021 een kleurplatenwedstrijd als onderdeel van de Week van het Geld.
•
Jongeren werden tijdens de corona lockdowns uitgedaagd om leuke en uitvoerbare activiteiten te verzinnen voor Expeditie Rijswijk en de Lock Down Challenge.
•
Jongeren kunnen in mei 2021 stemmen op hun favoriete interactieve sport- en spelfaciliteiten via online participatiewebsites. Dit levert de wensen om een sutumuur en basketbalveldje op.
•
Rijswijkse basisscholen doen in juni 2021 mee aan de Afvalrace.
•
Rijswijk doet in juni 2021 mee aan de actie waarbij een leerling voor één dag de baas van de gemeente mag zijn.
•
In september 2021 is zesde lichting van de kinderrechtenambassadeurs geïnstalleerd. Deze kinderen zijn o.a. al betrokken bij de herinrichting van de Beatrixlaan. Eén van hun suggesties, over een zebrapad, wordt ook meegenomen in het ontwerp!
•
Eind 2021 het project Speaking Minds: Armoede en Schulden gestart, een initiatief van Save the Children Nederland. Leerlingen van het praktijkonderwijs bedenken op basis van eigen onderzoek, gesprekken met professionals en een veldbezoek aan de Voedselbank oplossingen om armoede onder jongeren te bestrijden.
Participatietrajecten van gemeente Rijswijk •
Rondom het vaststellen van het ontwikkelkader voor het Havenkwartier is in het najaar van 2020 volop geparticipeerd. Zo zijn er gesprekken gevoerd met de betrokkenen, was
er
een
inspraakprocedure,
en
zijn
er
meerdere
(interactieve)
informatiebijeenkomsten georganiseerd. •
In november 2020 kon de Rijswijkse samenleving een peiling invullen over de profielschets van een burgemeester: waar vinden zij dat de nieuwe burgemeester aan moet voldoen?
•
Eind 2020 konden inwoners meedenken over de herinrichting en onderhoud van de Van Dijcklaan en de Van Ostadelaan via een speciaal online participatieplatform (dat inmiddels gearchiveerd is op het huidige, Rijswijkse participatieplatform).
•
Begin 2021 ging er een enquête rond om de Rijswijkse samenleving mee te laten denken over de woonvisie.
•
De gemeente werkte begin 2021 samen met Rijswijksche Hockey Club (RHC), de Rijswijkse Wielren Vereniging De Spartaan en de Fietscrossclub Rijswijk (FCC) om een plan op te stellen voor de herstructurering van Sportpark Elsenburg.
•
Voor de herinrichting van de Lindelaan konden betrokkenen begin 2021 een enquête invullen. Eind 2021 kunnen zij reageren op het schetsontwerp dat dit onderzoek opleverde op het Rijswijkse online participatieplatform. 32
•
Begin 2021 lagen ook de bouwplannen voor de Geestbrugkade ter inzage.
•
Rondom de herinrichting van het Wilhelminapark en de speelplekken in Parkrijk is volop geparticipeerd. In het voorjaar van 2021 konden kinderen meedoen door speeltoestellen te ontwerpen in een online speeltuinbouwer en jongeren en ouders een enquête invullen. In november 2021 konden inwoners reageren op de voorlopige schetsontwerpen.
•
In april 2021 start de vorming van de Adviesraad Energietransitie waar actieve en betrokken vrijwilligers zich voor op kunnen geven. In diezelfde maand vinden er informatiebijeenkomsten plaats over de verduurzaming van huizen.
•
In april en mei 2021 werden ondernemers, bewoners en andere betrokken uitgenodigd om te reageren op het opgestelde ontwikkelkader voor het Kesslerpark tijdens online bijeenkomsten en via de website.
•
In dezelfde maand informeerde de gemeente Rijswijkse ondernemers over duurzaamheid.
•
Rondom de herinrichting van Kesslerpark en omgeving kan de omgeving meedenken en informatie- en inloopspreekuren bijwonen. Zo ook over de ontwikkeling van de kenniscampus bij station Rijswijk: geïnteresseerden konden online reageren op het ontwikkelkader.
•
In mei lag ook de paraplubeheersverordening parkeernormering Rijswijk ter inspraak.
•
In de zomer van 2021 werd de enquête Lokale Democratie verspreid om te achterhalen hoe inwoners de samenwerking met de gemeente ervaren.
•
Diezelfde zomer konden startte een participatietraject rondom de Hondenkaart. Er werd een online bijeenkomst georganiseerd en inwoners konden zienswijzen indienen.
•
Ook lagen de aanvraag, de ontwerp-omgevingsvergunning en de ontwerpverklaring van geen bedenkingen van een onderstation in het Wilhelminapark ter inzage in de zomer van 2021.
•
In juli 2021 startte ook het participatietraject rondom de Economische Strategie van Rijswijk. Inwoners en ondernemers en werknemers ronden reageren op een conceptversie en een enquête invullen. Daarnaast kon een expertgroep twee themabijeenkomsten bijwonen.
•
Rondom de herinrichting van de Prinses Beatrixlaan konden inwoners digitaal participeren over het schetsontwerp in oktober 2021 door op een interactieve luchtfoto wensen en knelpunten aan te geven. Ook waren er enkele kleinschalige (i.v.m. coronamaatregelen) bewonersbijeenkomsten voor aanwonenden.
•
Vanaf september 2021 konden inwoners meedenken over de transitievisie warmte door zienswijzen in te dienen. 33
•
Middels een inspraakprocedure konden inwoners vanaf september 2021 reageren op het Hoornwijck-Broekpolder, 1e herziening.
•
In november 2021 konden inwoners stemmen op hun favoriete vrijwilliger.
•
Eind 2021 kunnen inwoners en andere betrokkenen door middel van een inspraakprocedure hun feedback geven op het plan om restaurant, hotel en spa Savarin uit te breiden.
•
Rond het Masterplan In de Bogaard zijn diverse participatietrajecten opgestart. Al in het voorjaar van 2019 waren er informatiebijeenkomsten en inspraaksessies met betrokkenen uit de omgeving. Ook ging er een enquête de deur uit over de herinrichting van de openbare ruimte rondom Bogaard Stadscentrum. Geïnteresseerden werden geïnformeerd via de Bouw App.
•
Voor het participatietraject rondom Pasgeld (onderdeel van RijswijkBuiten), konden geïnteresseerden in 2021 terecht op het speciale participatieplatform. Daar kon men informatie vinden, meedenken, enquêtes invullen en bijeenkomsten bijwonen. Ook vonden er fysieke bijeenkomsten in de buitenruimte plaats, zoals de Dag van Pasgeld.
•
Inwoners, ondernemers en andere betrokkenen konden dit jaar ook meedenken over de Mobiliteitsprogramma Rijswijk 2040. Over de mobiliteitstransitie zijn ook een peiling en (digitale) bijeenkomsten gehouden.
•
In Leeuwendaal konden inwoners op het digitale platform van Avalex stemmen op locaties voor ondergrondse containers voor restafval en daar ook opmerkingen achterlaten over het locatieplan. Dit leverde 1300 reacties op. In de tweede ronde konden inwoners vragen stellen.
We hebben geprobeerd het overzicht zo compleet mogelijk te maken. We waren daarbij afhankelijk van de input van anderen. Het is goed mogelijk dat niet alle participatietrajecten in het overzicht zijn opgenomen.
34