CConstaterende datRijswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

RA 25 070 GR GGD en Veilig thuis Haaglanden- definitieve begrotingswijziging 2025 en de definitieve begroting 2026

Forum Samenleving 7 oktober 2025, gemeente RijswijkBij agendapunt: Lijst van ingekomen stukken: vaststelling wijze van afdoening35.350 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Begrotingswijziging 2025 Van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden Vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur d.d. 11 september 2025 GR 2025/052

Pagina 1 van 14

Inhoud Inleiding en overzicht ...................................................................................................... 1 1. Gewijzigde baten en lasten .......................................................................................... 2 1.1 Lasten en baten regionale GGD-taken ........................................................................ 2 Lasten uitvoeringsorganisatie regionale GGD-taken ...................................................... 2 Deelnemersbijdragen GR-programma regionale GGD-taken ........................................... 3 1.2 Lasten en baten Veilig Thuis ....................................................................................... 4 Lasten uitvoeringsorganisatie Veilig Thuis .................................................................... 4 Deelnemersbijdragen Veilig Thuis ............................................................................... 4 1.3 Lasten en baten GR-ondersteuning ............................................................................ 5 Lasten GR-ondersteuning .......................................................................................... 5 Deelnemersbijdragen GR-ondersteuning......................................................................

5 2 Bijlagen ......................................................................................................................... 6 Bijlage 1: Gewijzigde aantallen en tarieven 2025 inspecties Toezicht Kinderopvang .......... 6 Bijlage 2: Gewijzigde aantallen en tarieven 2025 Taken Wet op de lijkbezorging .............. 7 Bijlage 3a: Aansluitingstabel bijdragen gemeenten regionale GGD-taken ......................... 8 Bijlage 3b: Aansluitingstabel bijdragen gemeenten VT-taken ......................................... 9 Bijlage 4a: Formatie GGD ......................................................................................... 10 Bijlage 4b: Formatie Veilig Thuis ............................................................................... 11 3 Besluit ......................................................................................................................... 12

Inleiding en overzicht Voor u ligt de Begrotingswijziging 2025 van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden (GR). De negen deelnemende gemeenten zijn: Delft, Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer. Ter voorbereiding op het opstellen van de begroting 2026 van de GR GGD en VT Haaglanden is op 13 februari de Voorjaarsbrief 2025 ten behoeve van de Begroting 2026 vastgesteld en ter kennisname aangeboden aan de deelnemende gemeenten. In de Voorjaarsbrief zijn de ontwikkelingen en uitgangspunten geschetst die impact hebben op de begroting 2026. De in de brief beschreven punten hebben voor een deel ook (financieel) effect in 2025. Deze ontwikkelingen en het actualiseren van de aantallen per gemeente voor bepaalde taken maken het noodzakelijk dat de begroting 2025 wordt gewijzigd. In deze begrotingswijziging zijn daarnaast de rijksbijdragen voor de GGD ten behoeve van Versterking infectieziektebestrijding en pandemische Paraatheid (VIP). Seksuele gezondheidszorg (ASG) en de programma Corona geactualiseerd. Tabel GR: Overzicht baten en lasten (x € 1.000 afgerond) Realisatie 2024

Ontwerpbegroting 2025

Gewijzigde begroting 2025

Wijziging

Programma Regionale taken GGD (basis en plus, excl. btw) Lasten directe kosten uitvoeringsorganisatie

-18.099

-20.412

-24.313

-3.901

Lasten vergoeding overhead uitvoeringsorganisatie GGD

-6.487

-6.580

-4.096

2.484

Baten uit deelnemersbijdragen

16.173

17.184

17.650

466

295

68

363

295

8.118

9.740

10.396

656

0

0

0

0

Lasten directe kosten uitvoeringsorganisatie

-14.769

-13.868

-18.046

-4.178

Lasten vergoeding overhead uitvoeringsorganisatie VT

-6.731

-6.728

-3.236

3.492

Baten uit deelnemersbijdragen

20.769

20.596

21.109

513

645

0

173

173 0

Baten uit GR reserve Baten uit externe bijdrage (excl. corona) Totaal programma regionale taken GGD Programma Veilig Thuis (excl. btw)

Baten uit GR reserve Baten uit externe bijdrage

86

Totaal programma Veilig Thuis

0

0

0

Lasten overhead GR-ondersteuning

-449

-549

-407

142

Baten uit deelnemersbijdragen

555

549

307

-242

Programma GR-ondersteuning

Baten uit externe bijdrage

240

0

100

100

Totaal programma GR-ondersteuning

346

0

0

0

Totaal GR GGD en VT

346

0

0

0

1

1. Gewijzigde baten en lasten 1.1 Lasten en baten regionale GGD-taken Lasten uitvoeringsorganisatie regionale GGD-taken

In onderstaande tabel zijn de voorgestelde wijzigingen in de begroting 2025 opgenomen. Een uitgebreidere toelichting op de geschetste ontwikkelingen staat in de Voorjaarsbrief. In aanvulling op de mutaties zoals aangekondigd in de Voorjaarsbrief zijn in deze begrotingswijziging ook enkele financieel administratieve aanpassingen in de begroting opgenomen die geen invloed hebben op de deelnemersbijdragen van de gemeenten. Omschrijving Actualisatie cao

Toelichting wijzigingen 2025 In de begroting 2024 is de cao-aanpassing niet correct verwerkt. Aangezien de afspraak is dat hogere kosten als gevolg van een cao-stijging voor rekening van de opdrachtgever komen, worden met deze correctie de salarisbudgetten van de GGD aangepast. Een deel van de verhoging, € 170.000, kan in 2025 incidenteel worden opgevangen door de inzet van het voordelig resultaat op het onderdeel gr-ondersteuning in 2024. Een bedrag van € 93.000 komt ten laste van de externe bijdrage en het overige deel, € 388.000, wordt de deelnemersbijdrage verhoogd.

Bedrag Lasten + € 651.000 Baten + € 651.000 (verhoging deelnemersbijdrage, externe bijdrage en onttrekking GR reserve)

Actualisatie bedrijfsvoeringstoeslag

Jaarlijks vindt een actualisatie plaats van de bedrijfsvoeringstoeslag. Voor het onderdeel GGD leidt de actualisatie tot lagere toegerekende kosten vanuit de gemeente Den Haag als opdrachtnemer en daarmee tot een verlaging van de deelnemersbijdragen.

Toezicht kinderopvang

De aantallen en tarieven van de taak Toezicht Kinderopvang zijn geactualiseerd. De financiële impact verschilt per gemeente en is te zien in de tabel in bijlage 1. Op totaalniveau is het financieel effect voor alle gemeenten een lastenverhoging van € 13.000.

Lijkschouw

Naar aanleiding van de actualisatie van de verwachte aantallen en de actualisatie van de cao wordt de begroting in 2025 bijgesteld met € 143.000.

Lasten - € 114.000 Baten - € 114.000 (verlaging deelnemersbijdrage) Lasten + € 13.000 Baten + € 13.000 (deelnemersbijdrage Tokin) Lasten + € 143.000 Baten + € 143.000 (verhoging deelnemersbijdrage voor taak Lijkschouw)

Epidemiologie

In 2024 is de 4-jaarlijkse gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen uitgevoerd. Het uitvoeren van de monitor leidt tot incidentele kosten in 2024 en in 2025. Voor het deel van de kosten dat in 2025 valt wordt het hiervoor gereserveerde bedrag in de bestemmingsreserve GGD ingezet.

Actualisatie crisisorganisatie

Dit betreft een financieel administratieve mutatie, die geen impact heeft op de deelnemersbijdrage en de uitvoering van de werkzaamheden door de GGD. De middelen zijn nog wel beschikbaar voor de GGD maar de financiering verloopt

Lasten + € 125.000 Baten + € 125.000 (Onttrekking bestemmingsreserve GGD) Lasten - € 60.000 Baten

2

Omschrijving

Toelichting wijzigingen 2025 anders waardoor dit geen onderdeel meer uitmaakt van de GR begroting.

Actualisatie algemene staftaken

De baten op dit onderdeel worden gecorrigeerd omdat dit bedrag onderdeel uitmaakt van de taak Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische Paraatheid (VIP).

Actualisatie publieksinformatie

De externe bijdrage voor de taak publieksinformatie moeten neerwaarts worden bijgesteld.

Actualisatie Centrum Seksuele Gezondheid

De uitgaven voor deze taak worden gedekt vanuit de specifieke uitkering voor Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG). De subsidie wordt jaarlijks aangevraagd. Met deze wijziging wordt de begroting in overeenstemming gebracht met de aanvraag voor 2025.

Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid (VIP) Programma Corona (SPUK)

In het kader van de specifieke uitkering versterking GGD’en (SPUK-VGGD) is door het Ministerie van VWS een subsidie verleend. Dit is het maximale uitkeringsbedrag voor GGD Haaglanden en is een optelsom van de bedragen die beschikbaar zijn gesteld voor 6 verschillende pijlers. De subsidiebedragen en de nieuwe subsidieregeling voor programma corona zijn bekend. VWS heeft ervoor gekozen om de subsidiebedragen te baseren op een kostprijs per gezette vaccinatie. Op daarvan is het maximale subsidiebudget voor GGD Haaglanden bepaald op € 3,6 miljoen. Het garantiebedrag is voor 2025 bepaald op 75% van het toegekende bedrag. Hiermee zijn de vaste kosten van de GGD afgedekt.

Bedrag - € 60.000 (verlaging externe bijdrage) Lasten - € 48.000 Baten - € 48.000 (verlaging externe bijdrage) Lasten - € 126.000 Baten - € 126.000 Lasten + € 651.000 Baten + € 651.000 (dekking subsidie VWS) Lasten + € 146.000 Baten + € 146.000 Rijksbijdrage Lasten + € 3.605.000 Baten + € 3.605.000 Rijksbijdrage

Deelnemersbijdragen GR-programma regionale GGD-taken

De begrote lasten van de GGD worden voor het grootste deel gedekt door een vergoeding die verstrekt wordt door de Gemeenschappelijke Regeling GR GGD-VT Haaglanden. Door de GR wordt dit bedrag verrekend met de 9 deelnemende gemeenten. Onderstaande tabel toont de totale baten per gemeente en uitgesplitst naar wijze van financiering. Tabel GGD: Gewijzigde deelnemersbijdragen 2025 GGD Haaglanden (x € 1.000 afgerond) Deelnemersbijdragen GR

Wijzigingen baten GGD 2025

Totaal baten

Delft

D-H

#Inwoners realisatie 31-12-2024 (CBS)

1.169.576

110.224

TOTAAL ONTWERPBEGROTING 2025

26.608

1.471

L-V

M-D

P-N

Rsw

Wa

568.419

78.309

19.422

58.120

60.710

8.688

1.107

281

769

816

We

Ztm

27.534

116.897

129.941

389

1.574

Reserve Externe GR bijdragen

1.704

68

9.740

Actualisatie CAO

651

37

189

26

6

19

20

9

39

43

170

93

Actualisatie bedrijfsvoeringstoeslag

-114

-11

-55

-8

-2

-6

-6

-3

-11

-13

Actualisatie Toezicht Kinderopvang

13

15

-13

-1

7

6

-5

2

-19

21

Actualisatie aantallen Lijkschouw (incl. BTW)

143

24

85

26

1

6

-2

-13

16

Opvolging gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2024

125

125

Actualisatie crisisorganisatie

-60

-

Actualisatie algemene staftaken

-48

-48

Actualisatie publieksinformatie

-126

-126

Actualisatie CSG

-

-

651

-60

651

Actualisatie infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid (VIP)

146

146

programma Corona basisinfrastructuur en vaccinatiescampagne (spuk)

3.605

3.605

TOTAAL GEWIJZIGDE BEGROTING 2025 (excl. btw) Totaal wijzigingen

31.594

1.536

8.893

1.151

293

789

832

396

1.570

1.771

363

14.001

4.986

65

205

44

12

20

16

7

-4

67

295

4.261

3

1.2 Lasten en baten Veilig Thuis Lasten uitvoeringsorganisatie Veilig Thuis

In onderstaande tabel is opgenomen wat de impact van de voorgestelde wijzigingen op de begroting 2025 van Veilig Thuis is. Een uitgebreidere toelichting op de geschetste ontwikkelingen staat in de Voorjaarsbrief. Bedrag

Taak

Wijziging

Actualisatie cao

In de begroting 2024 is de cao-aanpassing niet correct verwerkt. Aangezien de afspraak is dat hogere kosten als gevolg van een cao-stijging voor rekening van de opdrachtgever komen, worden met deze correctie de salarisbudgetten van Veilig Thuis aangepast. Een deel van de verhoging kan in 2025 incidenteel worden opgevangen door de inzet van het voordelig resultaat op het onderdeel gr-ondersteuning in 2024. Voor het overige deel de deelnemersbijdrage verhoogd. Het personeelsbudget van Veilig Thuis wordt aangepast naar aanleiding van een actualisatie van het verwachte aantal adviezen en meldingen. In 2024 is een functiewaarderingstraject doorlopen voor de functies maatschappelijk werker en coördinator tijdelijk huisverbod. De functie van onderzoeker Veilig Thuis (voorheen: maatschappelijk werker) was tot medio 2024 ingeschaald in schaal 9 en de meeste medewerkers ontvingen een arbeidsmarkttoelage. Door actualisatie van het functiehuis zijn de onderzoekers sinds medio 2024 ingeschaald in salarisschaal 10. De afdeling beleid voert sinds 2023 extra werkzaamheden uit die volgen uit de verbeteropgave VTH, het meerjarenbeleidsplan VTH en werkzaamheden die komen uit de voorbereidingen op het toekomst scenario. De 1,5 fte die nodig is voor het uitvoeren van deze werkzaamheden is tot nu toe niet begroot.

De personele bezetting van de ondersteuning van het management is sinds 2023 uitgebreid in verband met extra werkzaamheden die het gevolg zijn van de span of control en de inhoudelijke portefeuilles van het management. Deze functies ondersteunen het MT secretarieel en inhoudelijk.

Actualisatie meldingen en adviezen Actualisatie functiehuis

Bestendiging benodigde beleidscapaciteit

Bestendiging managementondersteuning

Lasten + € 581.000 Baten + € 581.000 (waarvan € 408.000 verhogen deelnemersbijdragen en € 173.000 onttrekking reserve GR)

Lasten - € 380.000 Baten - € 380.000 (deelnemersbijdrage) Lasten + € 150.000 Baten + € 150.000 (deelnemersbijdrage)

Lasten + € 191.000 Baten + € 191.000 (verhogen deelnemersbijdrage)

Lasten + € 144.000 Baten + € 144.000 (verhogen deelnemersbijdrage)

Deelnemersbijdragen Veilig Thuis De vergoeding die de GR betaalt aan VT wordt door de GR verrekend met de 9 deelnemende gemeenten. In onderstaande tabel is te zien welke impact de voorgestelde wijzigingen hebben op de deelnemersbijdrage per gemeente. Tabel VT: Gewijzigde deelnemersbijdragen 2025 Veilig Thuis Haaglanden (x € 1.000 afgerond) Deelnemersbijdragen GR

Wijzigingen baten VT 2025

Totaal baten

Delft

D-H

TOTAAL ONTWERPBEGROTING 2025

L-V

M-D

P-N

Rsw

Wa

We

Ztm

Reserve GR

20.595

2.487

13.939

672

97

332

659

191

808

1.411

Actualisatie CAO

581

41

229

23

4

10

23

5

25

47

Actualisatie meldingen en adviezen

-380

-39

-213

-21

-4

-10

-21

-5

-24

-44

Actualisatie functiehuis

150

15

84

8

1

4

8

2

9

17

Bestendiging benodigde beleidscapaciteit

191

19

107

11

2

5

11

2

12

22

Bestendiging managementondersteuning

144

15

81

8

1

4

8

2

9

17

21.281

2.539

14.227

701

102

345

687

198

840

1.470

173

686

52

288

29

5

13

29

7

32

59

173

TOTAAL GEWIJZIGDE BEGROTING 2025 (excl. btw) Totaal wijzigingen

173

4

1.3 Lasten en baten GR-ondersteuning Lasten GR-ondersteuning

Ten opzichte van de vastgestelde begroting 2025 wordt de begroting voor het onderdeel GR-ondersteuning in totaal met € 70.000 naar beneden bijgesteld. Bedrag Taak Wijziging Bezuinigingen

Rentebaten

In het kader van de bezuinigingsopdracht uit de regionale kaderbrief wordt de deelnemersbijdrage van de deelnemende gemeenten vanaf 2025 structureel met € 170.000 verlaagd. Voor de externe bijdrage wordt vanaf 2025 een bedrag van € 100.000 geraamd in de begroting. Dit in verband met de rentebaten die jaarlijks verwacht worden.

Lasten - € 170.000 Baten - € 170.000 (verlaging deelnemersbijdrage) Lasten + € 100.000 Baten + € 100.000 (verhoging externe bijdrage)

Deelnemersbijdragen GR-ondersteuning

In onderstaande tabel is te zien welke impact de voorgestelde wijzigingen hebben op de deelnemersbijdrage per gemeente. Voor alle gemeenten gezamenlijk wordt, in het kader van de bezuinigingsopgave, de deelnemersbijdrage met € 170.000 verlaagd. Wijzigingen baten GR-ondersteuning 2025

Totaal baten

Deelnemersbijdragen GR Delft

D-H

L-V

M-D

P-N

Rsw

Wa

We

Ztm

Reserve Externe GR bijdragen

TOTAAL ONTWERPBEGROTING 2025 (excl. btw)

477

45

232

32

8

24

25

11

48

53

Bezuinigingen

-170

-16

-83

-11

-3

-8

-9

-4

-17

-19

Rentebaten

100

TOTAAL GEWIJZIGDE BEGROTING 2025 (excl. btw)

407

29

149

21

5

15

16

7

31

34

-

100

Totaal wijzigingen

-70

-16

-83

-11

-3

-8

-9

-4

-17

-19

-

100

-

100

5

2 Bijlagen Bijlage 1: Gewijzigde aantallen en tarieven 2025 inspecties Toezicht Kinderopvang Tarief BW 2025

Kinderdagopvang/ centrum voor Buitenschoolse opvang

Delft

D-H

L-V

M-D

P-N

Rsw

Was

Wes

Ztm

Tot.

Onderzoek voor registratie nieuw kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang (OVR)

€ 940,84

3

0

2

1

6

0

2

5

4

23

Onderzoek na registratie nieuw kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang (ONR)

€ 1.366,64

4

0

2

1

5

0

2

5

4

23

Onderzoek voor registratie verhuizing (locatie)

€ 791,23

1

10

0

1

2

1

0

1

1

17

Onderzoek voor registratie verhuizing (bureau)

€ 631,56

0

0

0

0

0

0

0

0

1

1

Onderzoek voor registratie houderwijziging (locatie)

€ 791,23

0

9

0

0

0

0

0

0

1

10

Onderzoek voor registratie houderwijziging (bureau) Streng aan de poort: Onderzoek voor registratie nieuw kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang (OVR)

€ 631,56

0

4

2

0

0

0

0

0

0

6

€ 1.419,87

0

20

0

0

0

1

0

0

0

21

Streng aan de poort: Onderzoek na registratie nieuw kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang (ONR)

€ 1.792,44

0

20

0

0

0

1

0

0

0

21

Regulier onderzoek (alle items)

€ 1.908,96

0

48

0

2

0

0

0

0

0

50

Regulier onderzoek BSO, KDV (beperkt)

€ 1.483,16

4

0

3

0

4

5

2

3

7

28

Inspectie op basis van Risico Gestuurd Toezicht BSO, KDV Groene inspectie

€ 1.217,03

65

0

50

11

34

34

12

94

67

367

Inspectie op basis van Risico Gestuurd Toezicht BSO, KDV Groene+

€ 1.429,93

0

298

0

0

0

0

0

0

0

298

Inspectie op basis van Risico Gestuurd Toezicht BSO, KDVGele inspectie

€ 1.536,38

36

166

15

11

10

17

9

19

42

325

Inspectie op basis van Risico Gestuurd Toezicht BSO, KDV Oranje inspectie

€ 1.908,96

3

31

3

2

1

3

2

0

4

49

Inspectie op basis van Risico Gestuurd Toezicht BSO, KDV Rode inspectie

€ 3.186,35

0

14

0

1

3

0

1

0

0

19

VE-module (gegevens aug 2019, alle locaties die VE aanbieden)

€ 329,99

19

157

10

4

10

12

3

35

25

275

Nader onderzoek (herinspectie), inclusief rapportage

€ 661,74

9

20

2

1

3

5

0

4

16

60

Nader onderzoek (bureauonderzoek), inclusief rapportage

€ 502,07

3

4

1

1

0

0

0

0

2

11

Incidenteel onderzoek (herinspectie), inclusief rapportage

€ 661,74

2

30

1

0

2

0

1

4

9

49

Incidenteel onderzoek uitbreidingen (bureauonderzoek), inclusief rapportage

€ 502,07

4

7

1

0

2

2

1

2

1

20

Flitsactie

€ 768,19

0

75

67

0

0

0

0

0

0

142

Delft

D-H

L-V

M-D

P-N

Rsw

Was

Wes

Ztm

Tot.

Tarief BW 2025

Voorziening voor gastouderopvang Inspectie nieuwe voorziening voor gastouderopvang of voor wijziging van een bestaande registratie (10 wkn. onderzoek), inclusief rapportage (OVR VGO) Reguliere inspectie, inclusief rapportage (jaarlijks)

€ 791,23

5

20

11

1

5

4

7

6

5

64

€ 791,23

38

205

20

4

19

15

10

32

40

383

Nader onderzoek (locatie)

€ 661,74

1

1

0

0

0

1

0

0

0

3

Nader onderzoek (herinspectie/bureau) inclusief rapportage

€ 502,07

0

0

0

0

0

0

0

0

5

5

Incidenteel onderzoek

€ 661,74

1

2

0

1

0

0

0

0

0

4

Incidenteel onderzoek (bureau)

€ 502,07

0

1

0

0

0

0

0

0

0

1

Tarief BW 2025

Gastouderbureaus (geen IKK)

Delft

D-H

L-V

M-D

P-N

Rsw

Was

Wes

Ztm

Tot.

€ 887,62

0

0

0

0

0

0

0

0

1

1

Onderzoek na registratie nieuw kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang en gastouderbureau

€ 1.366,64

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Streng aan de poort : Onderzoek voor registratie nieuw gastouderbureau

€ 1.473,09

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Streng aan de poort : Onderzoek na registratie nieuw gastouderbureau

€ 1.792,44

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Regulier onderzoek van een gastouderbureau (alle items)

€ 1.962,18

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Regulier onderzoek van een gastouderbureau (beperkt)

€ 1.429,93

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Inspectie op basis van Risico Gestuurd Toezicht, Groene inspectie

€ 1.057,36

2

4

1

1

0

0

0

1

3

12

Inspectie op basis van Risico Gestuurd Toezicht, Gele inspectie

€ 1.429,93

0

1

0

0

1

1

0

1

0

4

Inspectie op basis van Risico Gestuurd Toezicht, Oranje inspectie

€ 1.855,73

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Inspectie op basis van Risico Gestuurd Toezicht, Rode inspectie

€ 3.133,13

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Overig

Tarief BW 2025

Delft

D-H

L-V

M-D

P-N

Rsw

Was

Wes

Ztm

Tot.

Herstel-aanbod (KDV, BSO, GOB en gastouders)

€ 212,90

25

130

30

9

10

20

14

25

35

298

Klachten signalen

€ 618,58

3

20

3

2

3

1

2

1

10

45

Bevel

€ 598,45

0

1

0

0

0

0

0

0

0

Continue screening

€ 661,74

1

7

1

0

1

3

1

1

3

18

Overleg uren

€ 106,45

16

100

9

7

6

6

8

10

8,5

171

Delft

D-H

L-V

M-D

P-N

Rsw

Was

Wes

Ztm

Tot.

0

1

0

0

0

1

0

0

0

2

Onderzoek voor registratie nieuw gastouderbureau

Tarief BW 2025 € 3.133,13

Jeugdverblijven Jeugdverblijven

1

Verlaging formatie i.v.m. dekking formatie 0,89 fte beleidsadviseur S11

Gemeenschappelijke regeling aantallen Totaal inspecties (VE, herstelaanbod en overleg zijn geen aantallen maar uren)

Wijziging deelnemersbijdragen Deelnemersbijdrage ontwerpbegroting 2025 Actualisatie tarieven en aantallen Deelnemersbijdrage gewijzigde begroting 2025

Delft

D-H

€ 204.524 € 1.364.600 € 14.700

Delft

D-H

L-V

M-D

P-N

Rsw

Was

Wes

Ztm

Tot.

BW2025

185

1019

185

41

101

95

52

179

226

2083

OB25

173

1043

193

39

99

102

53

205

208

2115

MUT

12

-24

-8

2

2

-7

-1

-26

18

-32

L-V € 194.344

M-D € 49.552

P-N € 115.045

Rsw € 125.928

Was € 62.051

Wes € 237.567

-€ 12.955

-€ 1.186

€ 6.714

€ 6.477

-€ 5.253

€ 2.302

-€ 19.127

€ 219.224 € 1.351.645

€ 193.158

€ 56.266

€ 121.522

€ 120.675

€ 64.353

€ 218.440

Ztm

Tot.

€ 239.565 € 2.593.175 € 20.969

€ 12.641

€ 260.533 € 2.605.816

6

Bijlage 2: Gewijzigde aantallen en tarieven 2025 Taken Wet op de lijkbezorging Verwachte aantallen Gewijzigde begroting 2025

Lijkschouw Euthanasie Collegiaal overleg / Advies forensische zorg Melding dood minderjarige Lijkenpas Uitstel lijkbezorging

Deelnemersbijdragen Gewijzigde begroting 2025 (PxQ)

Lijkschouw Euthanasie Collegiaal overleg / Advies forensische zorg Melding dood minderjarige Lijkenpas Uitstel lijkbezorging Deelnemersbijdragen gewijzigde begroting 2025

Tarief 2025

€ € € € € €

621,82 399,29 104,29 110,28 25,35 25,35

Wijziging deelnemersbijdragen

Deelnemersbijdragen ontwerpbegroting 2025 Wijziging n.a.v. actualisatie aantallen 2024 Wijziging n.a.v. loon- en prijsindexatie 2025 (landelijke tarieven) Deelnemersbijdragen gewijzigde begroting 2025

Gewijzigd tarief 2025/ landelijk

€ € € € € €

698,87 483,12 104,90 77,68 25,51 25,51

Delft

D-H

L-V

M-D

P-N

Rsw

Was

Wes

Ztm

Totaal

102 40 74 6 3 127 352

576 230 309 35 67 754 1.971

66 76 43

9 7 8

17 15 9

26 18 19

52 51 43

-

2 73 260

5 29

1 23 65

36 37 22 3 4 52 154

2 25 90

2 28 176

76 64 58 4 2 173 377

960 538 585 48 83 1.260 3.474

Delft

D-H

L-V

M-D

P-N

Rsw

Was

Wes

Ztm

Totaal

€ € € € € € €

46.125 36.717 4.510 51 1.862 89.266

€ 6.290 € 3.382 € 839 € € € 128 € 10.638

L-V

M-D

P-N

Rsw

Was

Wes

€ € € €

62.866 11.110 15.290 89.266

€ 11.127 € 5.039 € -5.527 € 10.638

€ 19.968 € 1.656 € -1.101 € 20.523

€ 40.613 € -4.239 € 10.630 € 47.004

€ 31.306 € 6.184 € -7.942 € 29.548

€ 78.932 € 16.151 € -28.827 € 66.256

€ 71.285 € 19.325 € 7.762 € 466 € 77 € 3.239 € 102.153

€ € € € € € €

402.549 111.117 32.413 2.719 1.709 19.231 569.737

€ € € €

485.101 61.280 23.355 569.737

Delft

€ 78.102 € -5.423 € 29.474 € 102.153

-

D-H

-

-

€ 11.881 € 25.159 € 7.086 € 17.875 € 944 € 2.308 € € 233 € 26 € 102 € 587 € 1.326 € 20.523 € 47.004

-

€ 18.171 € 36.341 € 8.696 € 24.639 € 1.993 € 4.510 € € € 51 € 51 € 638 € 714 € 29.548 € 66.256

€ € € € € € €

53.114 30.919 6.084 311 51 4.412 94.892

€ € € €

79.414 18.227 -2.749 94.892

€ € € € € € €

670.914 259.755 61.364 3.729 2.117 32.137 1.030.016

€ € € €

887.429 109.985 32.602 1.030.016

Ztm

Totaal

7

Bijlage 3a: Aansluitingstabel bijdragen gemeenten regionale GGD-taken Tabel GGD Gewijzigde begroting 2025 – lasten- GR-taken GGD Haaglanden (x € 1.000 afgerond) Reguliere taken GGD Haaglanden

GR basis Ambitie 1 1. Versterking kennisfunctie 2. Gezondheidsbevordering

Realisatie 2024

Ontwerpbegroting 2025

Personeel

Overige goederen en diensten

Begrotingswijziging 2025

Mutaties

15.376

16.914

15.611

4.765

20.376

3.462

2.778 130

3.588 130

4.029 114

153 17

4.182 131

594 1

874

1.001

1.073

104

1.177

176

1.666

1.877

2.031

26

2.057

180

4. Publieksinformatie

108

579

811

6

817

238

Ambitie 2 5. Medische milieukunde

1.211 944

1.109 863

1.326 1.075

146 125

1.472 1.200

363 337

6. Technische Hygiënezorg

241

220

224

6

230

9

7. Inspectie tatoeages & piercings

26

26

27

16

43

17

3. Toezicht op de kinderopvang

Ambitie 3 9a. Algemene infectieziektebestrijding 9b. Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische Paraatheid (VIP)

7.883

8.387

6.769

3.039

1.955

1.959

2.084

84

9.808 2.167

1.421 208

1.621

1.604

1.461

319

1.780

176

11. Tuberculosebestrijding

1.396

1.466

1.302

416

1.718

252

12. Bevordering seksuele gezondheid

2.819

3.195

1.853

2.185

4.038

843

92

163

69

36

105

-58

3.504 993

3.830 988

3.487 916

1.427 250

4.914 1.166

1.084 178

13. Crisisorganisatie Ambitie 5 15. Epidemiologie 16. Beleidsadvisering

332

312

323

30

353

41

17. Algemene staftaken

833

1.114

1.624

44

1.669

554

18. Zorggerelateerde taken

438

379

307

28

335

-44

19. Algemene kosten GGD Haaglanden

908

1.037

318

1.074

1.392

355

2.510

3.114

2.124

1.393

3.517

404

28 28

43 43

38 38

1 1

39 39

-4 -4

1.602 1.602

2.408 2.408

1.391 1.391

1.179 1.179

2.570 2.570

162 162

880 880

662 662

695 695

213 213

908 908

246 246

17.887

20.027

17.735

6.158

23.893

3.866

GR plus Ambitie 2 8. Hygiëne-inspectie seksinrichtingen Ambitie 3 10. Reizigersadvies en -vaccinatie Ambitie 4 14. Forensische geneeskunde Begroting Programma GGD Haaglanden

Programma Corona Programma Corona

Realisatie 2024

Ontwerpbegroting 2025

-

-

Mutaties

-

-

-

-

-

Vaccinaties basisinfrastructuur (na 1 juli, SPUK)

787

-

-

-

-

-

Vaccinaties najaarscampagne (na 1 juli, SPUK)

3.575

-

-

-

-

-

Programma Corona prijs per prik Totaal Programma Corona Indirecte kosten & bedrijfsvoeringstoeslag BBV overhead Indirecte kosten reguliere taken GGD Toerekening OCW- en DH brede lasten (Bedrijfsvoeringtoeslag) Totaal indirecte kosten en bedrijfsvoeringstoeslag Begroting Programma GGD Haaglanden Compensabele doorschuif BTW BTW op Forensische geneeskunde Begroting 2025 GR-taken GGD Haaglanden inc. BTW

-

Begrotingswijziging 2025

4.939 577

Meerkostenregeling

PM

Personeel

Overige goederen en diensten

-

-

PM

3.127

478

3.605

4.939

PM

3.127

478

3.605

Realisatie 2024

Ontwerpbegroting 2025

-

-

Overige goederen en diensten -

-

4.096

4.096

-106

4.096

4.096

-2.484

10.732 204

31.594 204

1.382 5

Personeel

2.113

2.378

4.220

4.202

6.333

6.580

-

29.159 199

26.607 199

20.862 -

Begrotingswijziging 2025

Mutaties -

-2.378

181

186

-

216

216

30

29.539

26.992

20.862

11.152

32.014

1.418

8

Tabel GGD Gewijzigde begroting 2025 – Baten- GR-taken GGD Haaglanden (x € 1.000 afgerond) Begrote baten regionale taken GGD Haaglanden

GR basis Ambitie 1 1. Versterking kennisfunctie 2. Gezondheidsbevordering 3. Toezicht op de kinderopvang 4. Publieksinformatie Ambitie 2 5. Medische milieukunde 6. Technische Hygiënezorg 7. Inspectie tatoeages & piercings Ambitie 3 9a. Algemene infectieziektebestrijding 9b. Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische Paraatheid (VIP) 9c. HPV 18+ 11. Tuberculosebestrijding 12. Bevordering seksuele gezondheid 13. Crisisorganisatie Ambitie 5 15. Epidemiologie 16. Beleidsadvisering 17. Algemene staftaken 18. Zorggerelateerde taken 19. Algemene kosten GGD Haaglanden GR plus Ambitie 2 8. Hygiëne-inspectie seksinrichtingen Ambitie 3 10. Reizigersadvies en -vaccinatie Ambitie 4 14. Forensische geneeskunde Programma Corona Programma Corona Totaal begrote baten Compensabele doorschuif BTW 21% BTW op Forensische geneeskunde Eindtotaal begrote baten

Totale baten ter dekking van directe lasten & toegerekende overhead 23.940 5.185 155 1.399 2.606 1.025 1.765 1.426 289 50 11.371 2.644 2.099 2.043 4.469 117 5.618 1.356 421 2.036 403 1.403 4.049 48 48 2.971 2.971 1.030 1.030 3.605 3.605 31.594 204 216 32.014

Algemene inwonersbijdrage 11.601 1.885 155 1.399

Gewogen inwoners bijdrage TBC

Inwonercorrectie

Afname Tokin

1.853 -

310 -

2.606 2.606

Afname Lijkschouw

Reserve GR*

Externe bijdragen

-

193 125

7.377 569

2.606 331 1.458 1.169 289 2.761 2.644

-

257 257

-

-

125 -

569 50

1.853

-

-

-

-

50 6.758

2.099 PM 190 4.469

1.853 117 5.497 1.356 421 1.915 403 1.403 -

-

53

-

-

68 -

53

-

68

-

-

-

1.030 -

-

-

-

-

-

-

-

11.601 204

1.853

-

310

2.606

1.030 1.030 1.030

193

3.019 48 48 2.971 2.971 3.605 3.605 14.001

11.805

1.853

310

2.606

216 1.246

193

14.001

-

* Dit is exclusief de bijdrage vanuit de GR reserve van 170k ten behoeve van de CAO correctie, omdat die niet toe te delen valt aan één specifieke taak

Bijlage 3b: Aansluitingstabel bijdragen gemeenten VT-taken Tabel VT Gewijzigde begroting 2025 Veilig Thuis Haaglanden (x € 1.000 afgerond)

Advies

1.202

Ontwerpbegroting 2025 1.068

Meldingen (eigen personeel)

10.074

9.910

Meldingen (flexibele schil)

2.054

1.860

-

1.490

1.490

-370

Coördinatie huisverboden

723

547

688

-

688

141

Voorlichting

15

16

18

-

18

2

Investering in lokale teams

664

467

-

467

467

-

392

608

1.000

1.000

Taken Veilig Thuis

Realisatie 2024

Algemene kosten Veilig Thuis Haaglanden Algemene staftaken Totaal directe lasten Overhead Veilig Thuis

14.732 6.030

13.868 6.728

1.400

Overige goederen en diensten -

Gewijzigde begroting 2025 1.400

12.016

-

12.016

2.106

Personeel

Mutaties 332

968

-

968

968

15.481 -

2.565 3.236

18.047 3.236

4.179 -3.492

Totaal indirecte lasten

6.030

6.728

-

3.236

3.236

-3.492

Totaal lasten Veilig Thuis

20.762

20.596

15.481

5.801

21.282

686

Compensabele inkoop-BTW

484

488

-

501

501

13

21.246

21.084

15.481

6.302

21.783

699

Totaal lasten Veilig Thuis (incl. BTW)

9

Bijlage 4a: Formatie GGD

In onderstaande tabel is de formatie per taak van de GGD opgenomen. In de eerste kolom is de formatie opgenomen zoals vermeld in de Ontwerpbegroting 2025, daarna volgen de mutaties en in de laatste kolom is de nieuwe formatie per taak opgenomen (kolom gewijzigde begroting 2025). In de kolom mutaties zijn de personele gevolgen opgenomen van de wijzigingen uit deze begrotingswijziging en wijzigingen die voortvloeien uit een aanpassing binnen de gemeente Den Haag als gevolg van de veranderingen in de BBV-regels omtrent overhead. Naar aanleiding van de BBV-notitie overhead zijn functies die redelijkerwijs bij het primair proces te betrekken zijn, voortaan onderdeel van de primaire taken en geen overhead meer. Dit betekent dat vanaf 1 januari 2025 alle functies van de uitvoeringsorganisatie GGD tot het primair proces gerekend worden. De overhead GGD betreft alleen nog de bedrijfsvoeringstoeslag. Ontwerpbegroting 2025

Mutaties

129,19

20,50

149,69

Ambitie 1 1. Versterking kennisfunctie

37,27

5,06

42,32

1,00

-

2. Gezondheidsbevordering

8,39

0,78

3. Toezicht op de kinderopvang

21,89

0,78

1,00 9,17 22,66

4. Publieksinformatie

5,99

3,50

9,49

Ambitie 2 5. Medische milieukunde

9,81

2,30

12,11

7,05

2,30

9,35

2,46

-

2,46

Formatie regionale taken GGD GR basis

6. Technische Hygiënezorg 7. Inspectie tatoeages & piercings Ambitie 3 9a. Algemene infectieziektebestrijding 9b. Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische Paraatheid (VIP)

Gewijzigde begroting 2025

0,30

-

0,30

60,79

3,05

63,84

17,88

1,80

19,68

14,06

-1,64

12,42

11. Tuberculosebestrijding

12,06

1,39

13,45

12. Bevordering seksuele gezondheid

16,29

1,50

17,79

13. Crisisorganisatie Ambitie 5 15. Epidemiologie

0,50

-

0,50

21,32

10,09

31,41

6,90

0,92

7,82

16. Beleidsadvisering

2,83

-

2,83

17. Algemene staftaken

8,79

7,37

16,16

18. Zorggerelateerde taken

2,80

-

2,80

19. Algemene kosten GGD Haaglanden

-

1,80

1,80

20,02

1,94

21,95

0,38

-

0,38

0,38

-

0,38

15,68

0,87

16,55

15,68

0,87

16,55

Ambitie 4 14. Forensische geneeskunde

3,96

1,07

5,02

3,96

1,07

5,02

Programma Corona Programma Corona

-

-

-

GR plus Ambitie 2 8. Hygiëne-inspectie seksinrichtingen Ambitie 3 10. Reizigersadvies en -vaccinatie

Indirecte kosten GGD (BBV Overhead) 20 Indirecte kosten GGD (BBV Overhead) Totaal formatie regionale GGD taken

-

-

-

17,05

-17,05

-

17,05

-17,05

-

166,25

5,39

171,64

10

Bijlage 4b: Formatie Veilig Thuis

In onderstaande tabel is de formatie per taak van Veilig Thuis opgenomen. In de eerste kolom is de formatie opgenomen zoals vermeld in de Ontwerpbegroting 2025, daarna volgen de mutaties en in de laatste kolom is de nieuwe formatie per taak opgenomen (kolom gewijzigde begroting 2025). In de kolom mutaties zijn de personele gevolgen opgenomen van de wijzigingen zoals opgenomen in deze begrotingswijziging en wijzigingen die voortvloeien uit een aanpassing binnen de gemeente Den Haag als gevolg van de veranderingen in de BBV-regels omtrent overhead. Naar aanleiding van de BBV-notitie overhead zijn functies die redelijkerwijs bij het primair proces te betrekken zijn, voortaan onderdeel van de primaire taken en geen overhead meer. Dit betekent dat vanaf 1 januari 2025 alle functies van de uitvoeringsorganisatie VT tot het primair proces gerekend worden. De overhead VT betreft alleen nog de bedrijfsvoeringstoeslag. Ontwerpbegroting 2025 11,92

2,55

Gewijzigde begroting 2025 14,46

Meldingen (structurele formatie)

106,89

12,09

118,98

Meldingen (flexibele schil)

17,89

-2,68

15,21

Investering in lokale teams

0,00

0,00

0,00

Coördinatie huisverboden

6,31

0,51

6,82

Voorlichting

0,18

0,00

0,18

Formatie taken Veilig Thuis Advies

Mutaties

Directie Veilig Thuis

2,40

1,56

3,96

Algemene staftaken

27,64

-16,79

10,85

173,23

-2,76

170,47

Totaal formatie Veilig Thuis

11

3 Besluit (de ondertekende versie van het besluit wordt separaat toegevoegd) Het Algemeen Bestuur van de GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden, Gezien: Het voorstel voor de wijziging van de begroting 2025 Besluit tot: (1) Het vaststellen van de gewijzigde begroting 2025 conform tabellen GGD1 en VT1 (zoals opgenomen in bijlage 3a en 3b); (2) Het vaststellen van de deelnemersbijdragen 2025 conform tabellen GGD2 en VT2; (3) Het vaststellen van de aantallen en gewijzigde tarieven inspecties Toezicht Kinderopvang voor 2025 zoals opgenomen in de tabellen opgenomen in bijlage 1; (4) Het vaststellen van de aantallen en gewijzigde tarieven inspecties Taken Wet op de Lijkbezorging voor 2025 zoals opgenomen in de tabel opgenomen in bijlage 2.

Vastgesteld door het AB GGD en Veilig Thuis Haaglanden d.d. 11 september 2025.

………………………………………… F. Jonkhart, secretaris

………………………………………… M. van Bijnen, voorzitter

12

Begroting 2026 Van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden

Vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur d.d. 11 september 2025 GR 2025/053

Pagina 1 van 67

Inhoud

Voorwoord.......................................................................................................................... 2 Deel 1 Beleidsbegroting van de GR ........................................................................................ 3 Leeswijzer ...................................................................................................................... 3 1.

Programmaplan........................................................................................................ 4 1.1

Begroting 2026 in een oogopslag ....................................................................... 4

1.2

Programma regionale GGD-taken ...................................................................... 6

1.3

Programma Veilig Thuis ................................................................................... 26

1.4

Programma GR-ondersteuning ......................................................................... 36

2.

Paragrafen.............................................................................................................. 38 2.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing.......................................................... 38

2.2

Bedrijfsvoering ............................................................................................... 43

Deel 2 Financiële Begroting van de GR ................................................................................. 45 Leeswijzer ..................................................................................................................... 45 1.

Baten en Lasten ...................................................................................................... 46 1.1

Overzicht van baten en lasten .......................................................................... 46

1.2

Toelichting lasten en baten programma regionale GGD-taken............................... 47

1.3

Toelichting baten en lasten programma Veilig Thuis ............................................ 51

1.4

Toelichting GR-ondersteuning en overhead ........................................................ 53

1.5

Overige toelichtingen op baten en lasten ........................................................... 55

2.

Financiële positie ..................................................................................................... 56 2.1

Meerjarenraming met toelichting ...................................................................... 56

2.2

Geprognosticeerde balans met toelichting .......................................................... 57

3.

Bijlagen bij de financiële begroting ............................................................................ 59 3.1

Voorcalculatie deelnemersbijdragen .................................................................. 59

3.2

Overzichten conform Financieel Statuut ............................................................. 60

3.3

Overzichten taakvelden conform BBV ................................................................ 61

3.4

Overig ........................................................................................................... 63

Deel 3

Besluit.......................................................................................................... 66

Voorwoord Beste lezer, Voor u ligt de begroting 2026 van de gemeenschappelijke regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden. Deze begroting is opgesteld binnen de kaders van de Voorjaarsbrief die u in februari 2025 van ons heeft ontvangen. Als gevolg van de aangekondigde korting van het Rijk op het gemeentefonds, hebben de gemeenten in de regio Haaglanden in de regionale kaderbrief gemeenschappelijke regelingen een bezuinigingsopgave van 6,2% opgenomen voor de gr’en in de regio. De uitvoeringsorganisaties GGD en Veilig Thuis hebben bezuinigingsmaatregelen en de consequenties daarvan inzichtelijk gemaakt. Vooralsnog hebben we als het bestuur van de GR GGD-VT Haaglanden besloten om in te stemmen met een pakket aan maatregelen waarmee vanaf 2026 circa € 1,2 miljoen van de totale bezuinigingsopgave wordt ingevuld. Afgelopen periode is door de uitvoeringsorganisaties verder in kaart gebracht welke impact en risico’s verdere bezuinigingsmaatregelen kunnen hebben voor de (inwoners van de) regio. Op basis van deze verdere verkenning hebben we als algemeen bestuur op 3 juli j.l. een besluit genomen over het resterende deel van de bezuinigingsopgave. Deze maatregelen zijn nog niet verwerkt in de voorliggende begroting, na een zienswijzeprocedure zal financiële verwerking plaatsvinden in de begrotingswijziging 2026.

Via de aanbiedingsbrief en het addendum bij deze begroting wordt u hierover geïnformeerd. In de regio Haaglanden blijft het bestuur zich verder inzetten op het verkleinen van gezondheidsverschillen. Het is een aanpak van de lange adem, waarbij een brede blik op gezondheid, een integrale aanpak en langdurige inzet noodzakelijk is voor onze inwoners die kampen met gezondheidsachterstanden. Ook ziet het bestuur dat Nederland de komende jaren voor een aantal grote volksgezondheidsopgaven staat. Het RIVM benoemt de 3 belangrijkste opgaven voor 2050: “Hoe verbeteren we de gezondheid van alle Nederlanders?”, “Hoe maken we de zorg en ondersteuning mogelijk?” en “Hoe creëren we, in een veranderend klimaat, een leefomgeving die bijdraagt aan gezondheid?”. Deze volksgezondheidsopgaven staan ook in de regio Haaglanden volop in de aandacht. Afgelopen jaren zijn voor Veilig Thuis goede stappen gezet in het terugdringen van de wachtlijst en de huidige werkwijze wordt doorgezet om de wachtlijst stabiel te houden. Ook wordt meer nadruk gelegd op de expertiseontwikkeling over femicide, omdat in Nederland vrouwen disproportioneel vaker worden gedood door hun (ex-)partner of een familielid dan mannen. Veilig Thuis Haaglanden volgt de landelijke ontwikkelingen rondom de inzet op vroegtijdig herkennen van rode vlaggen van intieme terreur en femicide.

Tot slot wordt in 2025 naar verwachting een volgende stap gezet in de ontwikkeling van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Deze landelijke ontwikkeling kan mogelijk vanaf 2026 gevolgen hebben voor de werkzaamheden van de Veilig Thuis organisaties. Hier houden we vinger aan de pols. Ondanks de bezuinigingsopgave, vanwege de financiële problematiek van gemeenten en de onzekerheden vanuit landelijke (financiële) ontwikkelingen, zal het bestuur zich in 2026 ook graag in voor het versterken van de publieke gezondheid en de aanpak van huiselijk geweld in regio Haaglanden. Namens het Algemeen Bestuur van GGD en Veilig Thuis Haaglanden, Marieke van Bijnen, Voorzitter

Deel 1 Beleidsbegroting van de GR Conform het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten bestaat de begroting uit twee delen die zelfstandig leesbaar zijn: de beleidsbegroting en de financiële begroting. In deel 1, de Beleidsbegroting, worden de doelen en activiteiten in het programma GGD en het programma Veilig Thuis inhoudelijk toegelicht. In deel 2, de Financiële Begroting, worden de baten en lasten en de financiële positie van de GR toegelicht. Na deze twee delen is in deel 3 de besluitvorming ten aanzien van de begroting 2026 opgenomen.

Leeswijzer Deel 1, de Beleidsbegroting 2026 is opgebouwd uit twee hoofdstukken: Hoofdstuk 1: Het Programmaplan Hoofdstuk 2: De Paragrafen Het Programmaplan begint met een samenvatting (1.1) en gaat vervolgens in op de programma’s: de regionale GGD-taken (1.2), Veilig Thuis (1.3) en de GR-ondersteuning. Het Programmaplan geeft per programma en per taak antwoord op de volgende vragen: Wat is het doel dat we willen bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Wat zetten we daarbij in? Voor de GGD is daaraan toegevoegd: Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? Na het Programmaplan zijn de Paragrafen opgenomen. In de Paragrafen worden de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten. Voor de GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden gaat het om de paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing (2.1) en Bedrijfsvoering (2.2). Voor een financiële verdieping kunt u meer informatie vinden in deel 2: de Financiële Begroting 2026.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 3

1.

Programmaplan

1.1

Begroting 2026 in een oogopslag

Inwoners gemeenten Haaglanden De GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden bedient in totaal negen gemeenten met samen meer dan één miljoen inwoners. De negen gemeenten hebben in totaal 1.169.576 inwoners

Aantal inwoners per gemeente Delft

110.224

Den Haag

568.419

Leidschendam-Voorburg

78.309

Midden-Delfland

19.422

Pijnacker-Nootdorp

58.120

Rijswijk

60.710

Wassenaar

27.534

Westland

116.897

Zoetermeer Totaal

(CBS: aantal inwoners op 31-12-2024 op peildatum 31-1-2025).

Uitgaven Programma GGD Haaglanden Verdeling van het GGD budget 2026 over de vijf ambities (€ x1.000)

129.941 1.169.576

Uitgaven Programma VT Haaglanden per taak in 2026 (x € 1.000)

Inkomsten Programma VT Haaglanden Verdeling inkomsten categorie VT 2026 (€ x1.000)

Bezuinigingsopgave 6,2%

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 5

Samenvattend financieel overzicht Ontwerpbegroting 2025

Realisatie 2024

Wijziging OB 2026 t.o.v. OB 2025

Ontwerpbegroting 2026

Programma Regionale taken GGD (basis en plus) Lasten directe kosten uitvoeringsorganisatie

-18.099

-20.412

-24.417

-4.005

Lasten vergoeding overhead uitvoeringsorganisatie GGD

-6.487

-6.580

-4.040

2.540

Baten uit deelnemersbijdragen

16.173

17.184

17.952

768

295

68

0

-68

8.118

9.740

10.505

765

0

0

0

0

Lasten directe kosten uitvoeringsorganisatie

-14.769

-14.356

-18.683

-4.327

Lasten vergoeding overhead uitvoeringsorganisatie VT

-6.731

-6.728

-3.203

3.525

Baten uit deelnemersbijdragen

20.769

21.084

21.886

802

645

0

0

0

Baten uit externe bijdrage

86

0

0

0

Totaal programma Veilig Thuis

0

0

0

0

Lasten overhead GR-ondersteuning

-449

-549

-499

50

Baten uit deelnemersbijdragen

555

549

399

-150

Baten uit GR reserve Baten uit externe bijdrage Totaal programma regionale taken GGD Programma Veilig Thuis

Baten uit GR reserve

Programma GR-ondersteuning

Baten uit externe bijdragen

240

0

100

100

Totaal programma GR-ondersteuning

346

0

0

0

Totaal GR GGD en VT

346

0

0

0

1.2

Programma regionale GGD-taken

Inleiding Gezondheid is een publiek goed. Met dat basisprincipe voor ogen beschrijven wij in deze begroting met enthousiasme de werkzaamheden die GGD Haaglanden t.b.v. de inwoners van uw gemeenten vanuit de gemeenschappelijke regeling (GR) zal uitvoeren in 2026. De rode draad hierbij zijn de taken die volgen uit de Wet publieke gezondheid (WPG). Deze begroting valt onder de verantwoordelijkheid van de GR. GGD Haaglanden voert t.b.v. meerdere gemeenten van regio Haaglanden ook nog zogenoemde lokale taken uit, die in het verlengde liggen van de GR-taken. De lokale taken maken geen onderdeel uit van deze begroting. GGD Haaglanden voert in de regio Haaglanden de wettelijke taken uit voor de publieke gezondheid van de inwoners. Voor een toelichting op de wettelijke basis, het algemene beeld van de publieke gezondheid en de ontwikkelingen in de regio wordt verwezen naar de Jaarstukken 2024. Indeling begroting naar de 5 ambities (in lijn met Visie GGD 2030) Vanuit de benoemde uitgangspunten (werken vanuit positieve gezondheid, werken met een integrale blik op preventie) en de kernwaarden (toegewijd, deskundig, proactief, onafhankelijk) geeft GGD Haaglanden invulling aan vijf ambities uit de Visie 2030: I) II) III) IV) V)

Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid Adviseur voor een gezonde leefomgeving Regionale partner acute problemen publieke gezondheid Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt Deskundige, proactieve organisatie

GGD Haaglanden werkt vanuit de ambities en de planning & control is hierop ingericht. De GRtaken zijn primair verdeeld over vijf ambities, waarbij elke taak een speerpunt vormt om de Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 6

bijbehorende ambitie te realiseren. Daarnaast draagt elke taak ook secundair bij aan de overige vier ambities. In de Ontwerpbegroting is per taak toegelicht hoe de taken bijdragen aan de ambities. De primaire indeling van de GR-taken over de vijf ambities is als volgt: Ambitie I. Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid

II. Adviseur voor een gezonde leefomgeving

III. Regionale partner acute problemen publieke gezondheid

IV. Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt V. Deskundige, proactieve organisatie

GR-Taak 1. Gezondheidsbevordering

Type taak GR Basis

2.

GR Basis

Toezicht Kinderopvang

3. Publieksinformatie

GR Basis

4. Medische Milieukunde

GR Basis

5. Technische Hygiënezorg

GR Basis

6. Inspectie Tatoeages & Piercingsstudio’s

GR Basis

7. Hygiëne-inspectie Seksinrichtingen

GR Plus

8. a. Algemene Infectieziektebestrijding b. Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische Paraatheid (VIP) 9. Reizigersadvies en Vaccinaties

GR Basis

10. Tuberculosebestrijding

GR Basis

11. Bevordering Seksuele Gezondheid

GR Basis

12. Crisisorganisatie

GR Basis

13. Forensische Geneeskunde

GR Plus

14. Epidemiologie

GR Basis

15. Beleidsadvisering

GR Basis

16. Algemene Staftaken

GR Basis

17. Zorggerelateerde Taken

GR Basis

18. Algemene Kosten GGD Haaglanden

GR Basis

GR Plus

Ambitie I. Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid 1. Gezondheidsbevordering Wat wil GGD Haaglanden bereiken? GGD Haaglanden staat voor het versterken van lokaal gezondheidsbeleid op gemeentelijk niveau door het adviseren en ondersteunen van preventieve activiteiten en door het versterken van de (regionale) preventie infrastructuur. Wat gaat GGD Haaglanden daarvoor doen? • De gezondheidsbevorderaars van GGD Haaglanden adviseren gemeenten op welke inhoudelijke thema’s en activiteiten in 2026 kan worden ingezet om het lokaal gezondheidsbeleid te versterken (maatwerk per gemeente). Dit aan de hand van kennis van landelijke en lokale nota's gezondheidsbeleid, gemeentelijke ontwikkelingen en prioriteiten en data; onder andere de Gezondheidsmonitor. Voorbeelden zijn de inzet op jongeren en welbevinden, jongeren op gezond gewicht (JOGG), roken-, alcohol- en drugspreventie, bevorderen van gezonde seksualiteit en de aanpak vitaal ouder worden. • Advies en ondersteuning bij de implementatie van IZA/GALA, inclusief de vijf ketenaanpakken (zoals valpreventie en kansrijke start). • Het opbouwen en onderhouden van relaties en actief deelnemen in interactieve processen met de gemeenten in regio Haaglanden op het gebied van gezondheidsbevordering. • Kennis- en deskundigheidsbevordering op het terrein van (collectieve) preventie binnen gemeenten en bij partners, o.a.

via netwerkbijeenkomsten, intervisie e.d. • Collectieve preventietaken koppelen aan individuele preventie, zorg, welzijn, andere beleidssectoren (bijvoorbeeld Sport, Onderwijs, Jeugd, Wmo) en eerstelijnszorg in afstemming met gemeentelijke (beleids-)afdelingen.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 7

• •

• •

Inbrengen van kennis op het gebied van gezondheidsvaardigheden en digitale inclusie in de gemaakte lokale keuzes. Het duurzaam verenigen en binden van partijen om structureel te werken aan preventie via het proces van co-creatie, het betrekken van de doelgroep en het aansluiten op bewonersinitiatieven of het gesprek daarover aangaan. Het gaat hierbij ook om het aansluiten bij bestaande partnerschappen. Uitvoeren van collectieve publiekscampagnes om genotmiddelengebruik terug te dringen, zoals Stoptober, IkPas en Rookvrije Generatie. Inzet om gezondheidsverschillen en -achterstanden tegen te gaan: i) Signaleren: hierbij signaleert GGD Haaglanden gemeenten knelpunten op het gebied van gezondheid, vanuit bestaande programma’s, o.a. Haagse Aanpak Gezond Gewicht, Gezonde school, Kansrijke start, Huiselijk geweld en bestaande netwerken en activiteiten. ii) Aanjagen: GGD Haaglanden adviseert en stimuleert gemeenten en externe partijen om knelpunten met gerichte acties het hoofd te bieden. iii) Uitvoeren van specifieke activiteiten: uitvoering vindt plaats op basis van prioritering, volgend uit gemeentelijke prioriteiten en akkoorden en GALA plannen. Hierbij wordt zoveel mogelijk aangesloten op bestaande programma’s en effectieve interventies waarbij deze gericht worden geïntensiveerd.

Hierbij stuurt GGD Haaglanden erop dat het overgrote deel van de uitvoering komt te liggen bij het lokale veld en de lokale (keten)partners binnen de gemeenten.

Wat zet GGD Haaglanden daarbij in? Taak 1. Gezondheidsbevordering

Begrote lasten € 1.226.000

Hoe draagt deze taak bij aan de Visie 2030? De taken en activiteiten van gezondheidsbevordering dragen bij aan verschillende ambities. GGD Haaglanden slaat met deze taak een brug tussen beleid en praktijk en voert soms zelf activiteiten uit. De GGD is hierbij zoveel mogelijk proactief en ondersteunend, met bijzondere aandacht voor kwetsbare groepen, samen met maatschappelijke partners in de regio Haaglanden. Primair draagt de GGD met de taak gezondheidsbevordering bij aan de ambities "Voorvechter gelijke kansen op gezondheid" en “Deskundige, proactieve organisatie”. Secundair draagt deze taak bij als "Adviseur gezonde leefomgeving" door regie te voeren, te coördineren en uit te voeren. GGD Haaglanden bouwt verder aan wijkgericht werken en verbindt theorie en praktijk. Dit met het oog op bijvoorbeeld pandemische paraatheid in de toekomst en crises, maar ook om daadwerkelijk bij te dragen aan een gezonde leefstijl, daar waar de gezondheidsverschillen het grootst zijn. GGD Haaglanden zet in op verbreding van preventieprogramma’s in aansluiting op de ambitie "Adviseur voor een gezonde leefomgeving". Ook draagt GGD Haaglanden met deze activiteiten bij aan een “Veilig Vangnet waar dit (nog) ontbreekt”. Ambitie Primair Secundair I. Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid X II. Adviseur voor een gezonde leefomgeving X III.

Regionale partner acute problemen publieke gezondheid IV. Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt X V. Deskundige, proactieve organisatie X

Preventieve ouderengezondheidszorg Wat wil GGD Haaglanden bereiken? Het versterken van het ouderengezondheidsbeleid op gemeentelijk niveau door activiteiten te organiseren die ouderen helpen zo zelfredzaam mogelijk te blijven, hun eigen regie te behouden en een goede kwaliteit van leven te ervaren. De regionale inzet van GGD Haaglanden op het gebied van ouderengezondheidszorg (een wettelijke taak vanuit de Wet publieke gezondheid) wordt ondersteund door andere regionale taken. Wat gaat GGD Haaglanden daarvoor doen? GGD Haaglanden participeert in netwerken rond gezondheid, welbevinden en vitaliteit (valpreventie, voeding, bewegen, eenzaamheid, sociale veiligheid) en zet in op: Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 8

• • • • • •

Epidemiologisch onderzoek: leveren van inzicht in de gezondheidssituatie van ouderen in de regio Haaglanden op basis van epidemiologische analyses. Gezondheidsbevordering: adviseren over het bevorderen van gezondheid en een gezonde leefstijl van ouderen, met thema’s als valpreventie, eenzaamheid, voeding, mondgezondheid, vitaliteit en dementie en versterken van de preventiestructuur. Infectieziektebestrijding: voorkomen van introductie en (verdere) verspreiding van infectieziekten en, waar nodig, het bestrijden van infectieziekten onder ouderen en op plaatsen waar veel ouderen verblijven. Signalering en advisering: GGD Haaglanden ontvangt diverse signalen die input vormen voor advisering aan gemeenten op het gebied van ouderengezondheidszorg. Uitbrengen van het magazine ‘vitaal ouder worden’. Dit attendeert ouderen en professionals met informatieve artikelen over de relatie tussen preventie en gezondheid en wat zij zelf kunnen doen om vitaal oud te worden. Extra aandacht voor kwetsbare ouderen bij extreem weer zoals hitte.

Wat zet GGD Haaglanden daarbij in? Deze taak is onderdeel van het budget Gezondheidsbevordering Hoe draagt deze taak bij aan de Visie 2030? De taken en activiteiten van preventieve ouderenzorg dragen primair bij aan de ambitie “Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid” en de ambitie “Deskundige, proactieve organisatie”. Secundair draagt het bij aan “Adviseur voor een gezonde leefomgeving”. GGD Haaglanden probeert vooral voor deze doelgroep de gezonde keus toegankelijk en gemakkelijker te maken, waarbij nauw wordt samengewerkt met maatschappelijke partners in de regio en gemeenten. Ambitie I. II. III. IV. V.

Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid Adviseur voor een gezonde leefomgeving Regionale partner acute problemen publieke gezondheid Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt Deskundige, proactieve organisatie

Primair X

Secundair X

X

2. Toezicht op de Kinderopvang Wat wil GGD Haaglanden bereiken? Het is van groot belang dat kinderen gezond opgroeien, in een veilige omgeving. Zij vormen immers de toekomst van onze samenleving. GGD Haaglanden draagt bij aan de publieke gezondheid gericht op kinderen, onder andere door jaarlijks inspecties uit te voeren bij kinderopvanglocaties en bij tenminste de helft van de voorzieningen van gastouderopvang. De inspecties borgen en stimuleren een verantwoorde en kwalitatief goede kinderopvang in de regio Haaglanden. De GGD voert de wettelijke inspecties uit o.b.v. de kwaliteitseisen die zijn vastgelegd in de Wet kinderopvang (2005) en de Gewijzigde Wet Innovatie Kwaliteitseisen Kinderopvang (IKK 2018). De wet kinderopvang en onderliggende regelgeving wordt tweemaal per jaar aangepast met een verbetering op de kwaliteitseisen. Indien de bevindingen uit het toezicht aanleiding geven tot handhaving, adviseert GGD Haaglanden de gemeente hierover. Besluitvorming over handhaving ligt bij de betreffende gemeente zelf. Wat gaat GGD Haaglanden daarvoor doen? Door arbeidskrapte in de kinderopvang neemt het aantal overtredingen toe, zoals te weinig beroepskrachten t.o.v. het aantal aanwezige kinderen.

Dit heeft ook invloed op de stabiliteit van de kinderopvang en het inschrijven van beroepskrachten in het Personenregister Kinderopvang, doordat er ad hoc uitzendkrachten moeten worden ingezet. GGD Haaglanden waarborgt de kwaliteit door jaarlijks toezicht te houden op alle locaties op basis van de opgave van de gemeenten en door extra onverwachte inspecties uit te voeren om een mate van onvoorspelbaarheid te behouden voor de houders. Voor goed toezicht is een stabiel team van toezichthouders met diverse kwaliteiten en jaarlijkse bijscholing nodig.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 9

De belangrijkste activiteiten voor toezicht kinderopvang zijn: • Inspectiebezoeken uitvoeren bij geregistreerde en nieuw te starten kinderopvanglocaties, gastouderbureaus en gastouderlocaties. GGD Haaglanden maakt bevindingen van een inspectie met een rapport, opgesteld conform landelijke richtlijnen, openbaar. • In samenspraak met de kinderopvangondernemers en gastouders de bij hen geconstateerde overtredingen en afwijkingen op een zo kort mogelijke termijn laten corrigeren/beëindigen d.m.v. herstelaanbod. Indien dit niet mogelijk is, voert GGD Haaglanden een nader onderzoek uit in opdracht van de gemeente waarin de houder is gehuisvest. • Bij signalen over een houder - gerelateerd aan de Wet kinderopvang - neemt GGD Haaglanden contact op met de melder en het kindercentrum waar de melding betrekking op heeft en informeert GGD Haaglanden de betreffende gemeente. • Indien de opgevangen kinderen in gevaar dreigen te komen en/of de opvang niet verantwoord meer is, vaardigt de DPG op grond van de wet een bevel uit en blijven de toezichthouders op de locatie tot het gevaar geweken is. • Voor één gemeente een extra onderzoek doen bij alle locaties die voorschoolse educatie (VE) aanbieden en een vooronderzoek doen als kindercentra willen starten met VE. • Adviseren aan de negen gemeenten over uitvoering van de handhaving.

• Effectief sturen op cijfers uit de Gemeenschappelijke Inspectieruimte van gemeenten en GGD (GIR). • GGD Haaglanden neemt initiatief richting de gemeenten o.b.v. de opgaven. Om te zorgen dat wijzigingen in de werkzaamheden van GGD Haaglanden op Toezicht Kinderopvang automatisch meebewegen met de beschikbare uren, sluit de GGD aan op de landelijke normtijden. In afstemming met de gemeenten zijn de verwachte aantallen geactualiseerd. Voor de prognose van op te leveren aantallen producten per gemeente wordt verwezen naar bijlage 3.4 Overig. B. Gewijzigde aantallen en tarieven 2026 inspecties Toezicht op de Kinderopvang. Wat zet GGD Haaglanden daarbij in? Taak 2. Toezicht op de Kinderopvang

Begrote lasten € 2.181.000

Hoe draagt deze taak bij aan de Visie 2030? De taak toezicht op de kinderopvang draagt primair bij aan de ambitie “Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid” en secundair aan “Adviseur voor een gezonde leefomgeving”. De kern van de kwaliteitseisen is dat kinderen volop de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen en veilig en gezond op te groeien binnen een kindercentrum/gastouderopvang. Toezichthouders van GGD Haaglanden zien toe op het naleven van de eisen en zullen direct reageren op signalen, en dragen zo bij aan het waarborgen van die kwaliteit van de kinderopvang. Primair Secundair Ambitie I. Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid X II. Adviseur voor een gezonde leefomgeving X III. Regionale partner acute problemen publieke gezondheid IV. Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt V. Deskundige, proactieve organisatie

3. Publieksinformatie Wat wil GGD Haaglanden bereiken? Het is belangrijk inwoners goed en volledig te informeren. De coronacrisis heeft duidelijk gemaakt dat communicatie en informatieverstrekking aan de burger cruciaal is. Zonder dit proces bestaat een risico op desinformatie en onjuiste vattingen bij de bevolking (met alle gevolgen van dien, denk hierbij aan een dalende vaccinatiegraad e.d.) GGD Haaglanden geeft publieksinformatie meer aandacht door functies gebundeld te organiseren. Dat varieert van een laagdrempelige frontoffice voor klantcommunicatie tot algemene publieksvoorlichting en doelgroepcommunicatie.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 10

Wat gaat GGD Haaglanden daarvoor doen? De belangrijkste activiteiten voor publieksinformatie zijn: • Leveren en ontsluiten van kennis over gezondheid, ziektepreventie en gezondheidsvoorzieningen, het beheren van een kwalitatief goede website en andere manieren van publieksvoorlichting en doelgroepcommunicatie. • Beschikken over een up-to-date relatiebeheersysteem op basis waarvan GGD Haaglanden op efficiënte wijze kan communiceren met relevante organisaties en professionals (bijvoorbeeld in geval van een uitbraak van een infectieziekte, bij hitte of een incident of crisis). • Continu verbeteren van de dienstverlening, door gerichte training, scholing en feedback van klantcontact. Product Prognose 2026 Telefonische contactmomenten 22.000 E-mail contactmomenten 2.500 Website bezoeken 175.000 Wat zet GGD Haaglanden daarbij in? Taak Begrote lasten* 3. Publieksinformatie € 851.000 * De begrote lasten van deze GR-taak worden gedekt door de algemene inwonersbijdrage van de GR en de SPUK vaccinaties Covid-19. Hoe draagt deze taak bij aan de Visie 2030? Voor kwetsbare groepen is navigeren op het internet en websites geen vanzelfsprekendheid en zij kiezen er dan ook vaak voor om bij algemene vragen te bellen en/of te mailen. Daarmee draagt de publieksinformatie van de GGD primair bij aan de ambitie “Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid”. Primair Secundair Ambitie I.

Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid X II. Adviseur voor een gezonde leefomgeving III. Regionale partner acute problemen publieke gezondheid IV. Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt V. Deskundige, proactieve organisatie

Ambitie II. Adviseur voor een gezonde leefomgeving 4. Medische Milieukunde Wat wil GGD Haaglanden bereiken? De fysieke leefomgeving zal de komende jaren naar verwachting snel veranderen door woningbouw, klimaatadaptatie en energietransitie, die allemaal ruimte innemen. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet krijgt gezondheid een prominente plek in ruimtelijke ontwikkeling. Ook de sociale omgeving heeft grote invloed op gezond gedrag. Een gezonde leefomgeving helpt eenzaamheid, valincidenten en overgewicht te voorkomen en verkleint gezondheidsverschillen. GGD Haaglanden wil voor dit onderwerp een vaste en vertrouwde adviespartner zijn voor de negen gemeenten. Het doel is een gezonde leefomgeving te bereiken en de ziektelast door milieufactoren te verlagen. Wat gaat GGD Haaglanden daarvoor doen? De belangrijkste activiteiten voor medische milieukunde zijn: • Behandelen van meldingen van burgers, instellingen en gemeenten. • Adviseren en nazorg bieden bij calamiteiten en incidenten. • Signaleren van ongewenste situaties en indien nodig het initiëren- en verrichten van onderzoek. • Gezondheidskundig advies geven over gevaarlijke stoffen (GAGS) bij calamiteiten of incidenten. • Adviseren en meedenken met gemeenten, omgevingsdienst en instellingen bij: o Visievorming (bijv. t.b.v. omgevingsvisies). o Adviesgesprekken bij gebiedsontwikkeling (bijv. t.b.v.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Rijswijk&id=69d2f703-c3fe-4dec-91e6-9ed09ffff39c