RA 25 057 Bijlage A Eerste bestuursrapportage 2025 GR GGD en VT
Tekst van het document
Eerste Bestuursrapportage 2025 van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden Periode januari t/m april 2025
Vastgesteld in het Algemeen Bestuur van 3 juli 2025 GR 2025/036
Pagina 1 van 27
Inhoud 1. Inleiding en samenvatting ............................................................................................ 1 2. Programmavoortgang GGD ........................................................................................... 2 2.1 Bijzonderheden bijdrage ambities – IZA/GALA ...................................................... 2 2.2 GR-taken ingedeeld naar de ambities..................................................................... 2 2.3 Toelichting baten en lasten GGD ........................................................................... 12 3. Programmavoortgang Veilig Thuis ............................................................................. 13 3.1 Bedrijfsmatige ontwikkelingen ............................................................................. 13 3.2 Regiovisie ketensamenwerking ............................................................................. 19 3.3 Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 en doelen 2025................................................. 19 3.4 Werving en behoud personeel ............................................................................... 20 3.5 Toelichting baten en lasten Veilig Thuis ................................................................ 21 4. GR algemeen .............................................................................................................. 22 5.
Bijlage: baten en lasten uitvoeringsorganisaties GGD en VT ...................................... 23 6 Bijlage: meldingen en adviezen per beroepsgroep ...................................................... 25
1. Inleiding en samenvatting Dit is de eerste bestuursrapportage van 2025 van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) GGD en Veilig Thuis Haaglanden (VT). Het doel van de rapportage is het Algemeen Bestuur (AB) en de deelnemende gemeenteraden te informeren over de voortgang in het bereiken van de afgesproken ambities en de financiële ontwikkelingen van de werkzaamheden die binnen de GR worden uitgevoerd. Deze rapportage heeft betrekking op de periode januari tot en met april 2025. De realisatiecijfers worden afgezet tegen de gewijzigde (ontwerp) begroting 2025. Een aantal opvallende punten uit deze rapportage wordt in dit eerste hoofdstuk kort benoemd. Kernboodschap GGD • Uit de rapportage over de eerste vier maanden blijkt dat GGD Haaglanden de taken grotendeels naar verwachting uitvoert, maar dat het aantal meldingen medische milieukunde, door de geneeskundig adviseur gevaarlijke stoffen (GAGS) en het aantal verrichtingen forensische geneeskunde groter zijn dan verwacht. • GGD Haaglanden werkte actief aan de ketenaanpakken, en de regionale coördinatie daarvan, in het kader van het Integraal Zorgakkoord (onder andere RIGA en Haaglanden Gezonder!). • Op het gebied van infectieziekten had GGD Haaglanden te maken met een mazelenuitbraak, wat extra inzet vergde.
• Vanwege de NAVO-top heeft de GGD zich projectmatig voorbereid op verschillende soorten potentiële incidenten en verstoringen, en is het functioneren van de crisisorganisatie rond de top voorbereid en geoefend. Kernboodschap Veilig Thuis • In de eerste vier maanden heeft Veilig Thuis Haaglanden meer adviesvragen en minder meldingen ontvangen dan verwacht. Het aantal zaken op de wachtlijst is redelijk stabiel gebleven ten opzichte van de stand eind 2024. • Tot en met april zijn er 3.271 adviezen gegeven, dit is 13% hoger dan waarmee in de begroting rekening is gehouden en een hoger aantal dan in dezelfde periode vorig jaar (toen was het aantal 2.705). • De instroom van het aantal meldingen was in eerste vier maanden 2.699, dat is 11% lager dan begroot (vorig jaar in dezelfde periode: 2.965). Er zijn vooral minder meldingen gedaan in de gemeente Den Haag. • Het volume van de instroom meldingen en adviezen van januari t/m april 2025 past nog net binnen de bandbreedte van de gemiddelde kwartaalinstroom in de afgelopen vier jaar. • Eind april stonden er 119 zaken op de wachtlijst. Zaken op de wachtlijst zijn meldingen ná de fase waarin Veilig Thuis de veiligheidsbeoordeling heeft gedaan vóór de fase dat een onderzoeker van Veilig Thuis de zaak op zich neemt en start met een dienst. • De gemiddelde duur van zaken op de wachtlijst was in de eerste vier maanden van het jaar 64 dagen.
• Het blijft een uitdaging voor Veilig Thuis om voldoende capaciteit beschikbaar te hebben voor het primair proces. De aanscherping van de wet DBA1 heeft geleid tot een afname van ZZP´ers. Veilig Thuis is in gesprek met inhuurpartijen over een alternatieve manier van inzet van de flexibele schil. Het lukt beter dan voorheen om vast personeel te werven, door de aanpassing van het functiehuis en doordat een aantal ZZP´ers in dienst is gekomen.
Financieel beeld Op basis van de ontwikkelingen in het eerste kwartaal zijn er op dit moment nog geen significante afwijkingen te verwachten die leiden tot een nacalculatie voor de GR en/of de deelnemende gemeenten. Vooralsnog is het beeld dat de voorschotbedragen zoals opgenomen in de gewijzigde begroting 2025 voldoende zijn om de ambities van de GR op het gebied van de GGD, Veilig Thuis en de GR-ondersteuning te realiseren. In de tweede bestuursrapportage zal op basis van de ontwikkelingen in de eerste 8 maanden van 2025 een geactualiseerd beeld worden gepresenteerd.
1
De wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) is sinds 1 januari 2025 aangescherpt. De belastingdienst handhaaft weer volledig op schijnzelfstandigheid en kan bij overtredingennaheffingen en boetes opleggen aan opdrachtgevers.
1
2. Programmavoortgang GGD GGD Haaglanden heeft de wettelijke taak de publieke gezondheid van burgers te bewaken, te bevorderen en te beschermen. Het doel is de Visie 2030 te realiseren. Vanuit de benoemde uitgangspunten (werken vanuit positieve gezondheid, werken met een integrale blik aan preventie) en de kernwaarden (toegewijd, deskundig, proactief, onafhankelijk) geeft GGD Haaglanden invulling aan de vijf ambities die bij de Visie 2030 passend zijn: i. Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid ii. Adviseur voor een gezonde leefomgeving iii. Regionale partner acute problemen publieke gezondheid iv. Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt v. Deskundige, proactieve organisatie 2.1 Bijzonderheden bijdrage ambities – IZA/GALA Ketenaanpakken • In Q1 zijn de regionale ketencoördinatoren die werken voor de H4-regio aan de slag gegaan met het opstellen van dynamische plannen van aanpak. • In januari 2025 zijn regionale ketencoördinatoren gestart in de H5–regio. De afgelopen maanden hebben ze kennisgemaakt met de belangrijkste samenwerkingspartners. Ook zijn in Q1 de eerste werkgroepen voor elke ketenaanpak van start gegaan. RIGA • •
GGD Haaglanden is samen met GGD Rotterdam-Rijnmond trekker voor het inrichten van een regionale preventie infrastructuur. In februari en in april hebben twee bestuurlijke sessies plaatsgevonden waarin is gesproken over gezamenlijke ambities met betrekking tot de regionale preventie infrastructuur. GGD Haaglanden neemt deel aan het bestuurlijk kernteam van het RIGA en denkt mee op inhoudelijke thema's zoals mentale gezondheid en het leefstijlloket.
Haaglanden Gezonder • GGD Haaglanden heeft in samenwerking met WoonZorgcentra Haaglanden een werkgroep opgestart voor het opstellen van een plan van aanpak actielijn 1B ‘Preventie in de wijk’.
2.2 GR-taken ingedeeld naar de ambities Ambitie I. Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid 1.
Versterking kennisfunctie
In het kader van het versterken van de kennisfunctie ontwikkelt GGD Haaglanden een plan van aanpak op basis van de volgende drie pijlers: a. Deskundigheidsbevordering bij GGD-professionals op het terugdringen van gezondheidsverschillen. b. Regionale kennisuitwisseling IZA/GALA. c. Doorontwikkeling samenwerking met regionale kennisinstituten. In de pijlers a en b bouwt de GGD grotendeels voort op wat in 2023/2024 in gang is gezet. Voor pijler c verlegt de GGD de focus naar het proces rondom subsidies en trekt hierin samen op met de Academische Werkplaats Lumens.
2.
Gezondheidsbevordering
GGD Haaglanden heeft gemeenten de eerste vier maanden van het jaar geadviseerd bij het uitvoeren en implementeren van het lokale gezondheidsbeleid. Voorbeelden van regio brede activiteiten: • GGD Haaglanden is in de hele regio actief als aanjager van de IkPas-campagne, die gericht is op het verminderen van alcoholgebruik. Voor deze bewustwordingscampagne is er campagnemateriaal op maat ontwikkeld, waaronder diverse posters en content voor social media. In totaal namen 769 mensen officieel deel aan IkPas 2025. Echter de campagne stimuleert ook veel mensen die zich niet inschrijven en heeft daarmee een veel breder effect. De voorbereidingen voor de Stoptober-campagne zijn in volle gang. Dit jaar wordt ook het gebruik van vapes expliciet meegenomen. 2
•
GGD Haaglanden stimuleert organisaties in regio Haaglanden om bij te dragen aan een rookvrije omgeving, zowel in de binnen- als buitenruimte.
Voorbeelden van maatwerk in de advisering over het lokale gezondheidsbeleid per gemeente: •
•
• •
•
•
• • •
• •
•
Adviseurs Lokaal gezondheidsbeleid van de afdeling Gezondheidsbevordering adviseren samen met collega's van de beleidsafdeling en leefomgeving over het Gezond- en Actief leven Akkoord (GALA), de brede specifieke uitkeringen (SPUK), het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en over andere thema's binnen het lokaal gezondheidsbeleid. Adviseurs Lokaal gezondheidsbeleid hebben i.s.m. adviseurs van de afdeling Beleid en Epidemiologie aan alle gemeenten duidingsgesprekken over de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen aangeboden. Veel gemeenten hebben hier gebruik van gemaakt. In Midden-Delfland werd aansluitend geadviseerd over alcohol en gezondheid. GGD Haaglanden adviseert gemeenten bij het maken van lokale uitvoeringsplannen die voortkomen uit GALA (Pijnacker-Nootdorp, Westland, Zoetermeer). GGD Haaglanden adviseert over de ketenaanpakken uit het GALA in alle gemeenten vanuit haar expertise over de keten: a) de ketenaanpak Kind Naar Gezond Gewicht via werkgroepen in o.a. Zoetermeer, Den Haag en Leidschendam-Voorburg, b) een brede kennisgroep Kind Naar Gezonder Gewichten en c) de ketenaanpak Kansrijke start met Nu Niet Zwanger in diverse gemeenten. Voor de keten Valpreventie zet GGD Haaglanden haar expertise in bij haar adviesrol naar de projectgroep en/ of projectleider binnen iedere gemeente.
GGD Haaglanden adviseert gemeenten bij het implementeren en uitvoeren van preventie-akkoorden en lokale sportakkoorden. Zo is GGD Haaglanden in Westland inhoudelijk adviseur bij het Preventie Collectief; een samenwerkingsverband tussen het Voortgezet Onderwijs, partners en de gemeente. In LeidschendamVoorburg is GGD Haaglanden adviseur aan de ‘deeltafel opvoeden en opgroeien’. In een aantal gemeenten heeft de GGD zitting in de stuurgroep Sportakkoord of adviseert bij specifieke aanvragen. In de JOGGgemeenten in onze regio heeft de GGD een structurele samenwerking met de lokale JOGG-regisseur, gericht op wijk en schoolomgeving. GGD Haaglanden adviseert over de thema's Gezonde kinderopvang (Westland), Positieve Gezondheid (Delft en Rijswijk), Vapen (Den Haag en Zoetermeer), Zoetermeerse Aanpak Gezond Gewicht (ZAGG) (Zoetermeer) en bij de interventie ‘Opgroeien in een Kansrijke Omgeving’ (OKO) (Wassenaar) en de dialoogsessie 'Kansrijke toekomst voor de Jeugd’ (Leidschendam-Voorburg). GGD Haaglanden participeert vanuit de GR (en vanuit lokale afspraken) in Gezond en Gelukkig Den Haag, de Preventietafel en Den Haag Zuidwest. GGD Haaglanden adviseert gemeenten over mentale gezondheid, gericht op veerkracht, normaliseren en welbevinden bij jongeren in diverse gemeenten, zoals Delft, Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk en Westland.
In Den Haag werkt GGD Haaglanden intensief samen met JGZ Den Haag en vele preventiepartners in de Coördinatiegroep JGZ 0-12 jaar. Deze richt zich het op coördineren en afstemmen van activiteiten, signalen, knelpunten en adviezen rondom de Haagse jeugd van 12- en zorgen dat deze op de juiste plek(ken) bij beleid en binnen de eigen organisatie terechtkomen. GGD Haaglanden participeert in een samenwerkingsverband met JGZ Den Haag met als doel het stroomlijnen van samenwerking op collectieve preventie en afstemming op prioriteiten. Binnen de Haagse Coördinatiegroep 12-18 jaar adviseert GGD Haaglanden over de Haagse jeugd van deze leeftijd. Bij deze samenwerking tussen preventiepartners ligt de focus op het coördineren en afstemmen van activiteiten, signaleren van knelpunten en zorgen dat deze op de juiste plek(ken) bij beleid en binnen de eigen organisatie terechtkomen. GGD Haaglanden coördineert in Den Haag het genotmiddelenoverleg dat meerdere keren per jaar plaatsvindt met alle samenwerkingspartners op dit thema.
Preventieve ouderengezondheidszorg GGD Haaglanden werkt aan preventieve ouderengezondheidszorg door in te zetten op het netwerk voor gezondheid, welbevinden en vitaliteit (waaronder valpreventie, voeding, bewegen, eenzaamheid, sociale veiligheid). Voorbeelden hiervan zijn: • In alle gemeenten ondersteunt GGD Haaglanden op het onderwerp Vitaal ouder worden. • GDD Haaglanden participeert in de stuurgroepen valpreventie in Rijswijk en Wassenaar en ondersteunt projectleiders valpreventie in de hele regio. • GGD Haaglanden schenkt aandacht aan voorbereiding op de derde levensfase. Steeds vaker ontvangt GGD Haaglanden vragen over leefstijl, voeding, bewegen en mentale gezondheid van vrouwen in de overgang. De GGD adviseert op dit thema. Zo is er bijvoorbeeld een workshop voor professionals beschikbaar. • GGD Haaglanden informeert en inspireert regiobreed de doelgroep met het magazine Vitaal Ouder Worden. Voor professionals is er een digitale Nieuwsflits (3 x per jaar). Het eerste kwartaal werkte GGD Haaglanden aan de voorbereiding van de zesde editie (oplevering tweede kwartaal) en is er een Nieuwsflits verstuurd. 3
• •
3.
In Den Haag draagt GGD Haaglanden bij aan de Haagse Diabetes Challenge en het platform seniorvriendelijke stad. In sommige gemeenten is GGD Haaglanden betrokken bij het thema eenzaamheid, bijvoorbeeld in Rijswijk en Zoetermeer. In Delft ondersteunt GGD Haaglanden ‘Eén tegen eenzaamheid’. Toezicht kinderopvang
Na de eerste vier maanden is 32% van de jaaropgave van toezicht kinderopvang gerealiseerd. Dit ligt in lijn met de planning. Er ligt druk op de productieafspraken voor de rest van het jaar door onderbezetting, veroorzaakt door ziekte en pensionering. Deze personele uitdagingen hebben merkbare impact op de beschikbare capaciteit en vragen om blijvende aandacht voor het waarborgen van de continuïteit. Opvallend is dat de in 2024 waargenomen toename van continue screening meldingen zich in 2025 vooralsnog niet voortzet. In het eerste kwartaal is één melding binnengekomen, wat mogelijk wijst op een afnemende trend. Indicator
Prognose 2025
Resultaat
Jaaropgave 2025
Locaties: jaarlijkse inspecties
1129
404
1136
Locaties: nieuw
106
39
122
Gastouders: jaarlijkse inspecties
428
97
383
Gastouders: nieuw
90
30
64
Gastouderbureaus: jaarlijkse inspecties
19
0
16
Gastouderbureaus: nieuw
0
0
1
Nader en incidentele onderzoeken
284
96
295
Klachten
49
10
45
Bevel
1
0
1
Jeugdverblijven
2
0
2
Continue screening
7
1
18
Totaal
2115
677
2083
4.
Publieksinformatie
GGD Haaglanden is goed zichtbaar en steeds beter vindbaar voor inwoners in de regio. Er is veel media-aandacht voor het werk van GGD Haaglanden. Dit gebeurt zowel proactief als reactief. Via de social media-kanalen (Facebook, Instagram en LinkedIn) informeren we inwoners en samenwerkingspartners proactief over de werkvelden van GGD Haaglanden. De content op de website wordt steeds meer afgestemd op de behoeften van de bezoekers. Hierin is het zoekgedrag van bezoekers bepalend, maar ook de samenwerking met het Informatiecentrum; welke vragen komen via telefoon en e-mail binnen en is deze informatie (gemakkelijk) terug te vinden op de website? Van de binnenkomende telefoongesprekken verbindt het Informatiecentrum ruim de helft intern door. De andere telefoongesprekken handelt het Informatiecentrum af. Hieronder vallen doorverwijzingen naar andere instanties zoals het CJG, de huisarts, GGZ of Bevolkingsonderzoek Nederland, maar ook beantwoording van vragen aan de hand van www.ggdhaaglanden.nl. Er is een stijging te zien in het aantal telefoongesprekken voor het CJG i.v.m. vaccinaties die binnen het RVP vallen. In een klein aantal gevallen maakt het Informatiecentrum een terugbelverzoek voor een afdeling.
GGD Haaglanden merkt veel aandacht voor de onderwerpen mazelen, verhogen vaccinatiegraad, vocht en schimmel in huis, en seksuele gezondheid, en speelt daaropin via sociale media, de website en pers met juiste en duidelijke berichtgeving over deze onderwerpen.
4
Indicator
Prognose 2025
Resultaat januari t/m april 2025
Telefonische contactmomenten
13.000
3.243
E-mail contactmomenten
1.800
499
Websitebezoeken
275.000
69.145
Totaal
289.800
74.532
Bijgestelde prognose 2025 Geen bijstelling op dit moment
Ambitie II. Adviseur voor een gezonde leefomgeving 5.
Medische milieukunde
Het aantal meldingen van burgers ligt het eerste tertaal iets onder de prognose. Een kwart van de meldingen is afkomstig van de brandweer en betreft meldingen over onveilige situaties. In het merendeel van de situaties gaat het om een koolmonoxide-incident waar GGD Haaglanden nazorg verricht bij de bewoners. Andere onderwerpen van meldingen zijn bijvoorbeeld vragen van inwoners over de bodemkwaliteit in hun moestuinen, over vocht en schimmel, over ongedierte en over laagfrequent geluid. De inzet van medische milieukunde en de geneeskundig adviseur gevaarlijke stoffen (GAGS) bij incidenten is hoger dan in 2024 tot nu toe. De stijgende trend past bij de meerjarenontwikkeling. In 2021 was het totaal van adviezen van GAGS bij incidenten 11, dit is gestegen naar 35 in 2024. De prognose is hierop bijgesteld. Naast de inzet op incidenten is er ook inzet in de voorbereiding op de NAVO-top, door een adviseur en een arts samen met de GAGS. In januari heeft de GGD een regionale bijeenkomst luchtkwaliteit georganiseerd voor alle gemeenten. Er zijn procesafspraken gemaakt om de samenwerking beter vorm te geven. Alle gemeenten hebben aangegeven met welke onderwerpen zij samen aan de slag gaan. In het eerste tertaal is gewerkt aan de vernieuwing van het convenant en de samenwerkingsafspraken met de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH).
Een voorbeeld van de onderlinge samenwerking met ODH en de gemeente Den Haag is het multidisciplinair overleg (MDO) over hinder. De GGD heeft meerdere zienswijzen ingediend op omgevingsvisies voor de gemeenten Rijswijk, Den Haag en Zoetermeer. De GGD merkt op dat gezondheid beter benoemd wordt in deze visies dan in eerder vastgestelde visies. Het advies van de GGD richt zich op het beter borgen van gezondheid, zodat de leefomgeving gezonder wordt. Daarnaast is bijvoorbeeld met Pijnacker-Nootdorp gesproken over normoverschrijdingen in water afkomstig van emissieloze kassen. Vanuit de samenwerking van GGD’en met de Provincie Zuid-Holland is onder meer een bestuurdersdiner over gezonde leefomgeving georganiseerd, een handreiking voorzieningenniveau voor een gezonde leefomgeving opgeleverd en is geadviseerd over de vernieuwing van het provinciale omgevingsbeleid. Indicator
Prognose 2025
Resultaat januari t/m april 2025
Bijgestelde prognose 2025
Meldingen burgers, instanties en gemeenten (reactief)
500
142
Advies bij incidenten (nazorg en GROP)
5
3
10
Advies van GAGS bij incidenten Advisering gemeenten (regionaal, raadsvragen, beleid, RO-adviezen)
25
26
50
150
31
5
6.
Technische hygiënezorg
De werkzaamheden verlopen conform planning. Het evenementenseizoen start in het tweede tertaal. De prognose voor het aantal te bezoeken AZC-locaties is bijgesteld naar het huidige aantal AZC-locaties in de regio Haaglanden. Indicator
Prognose 2025 *
Resultaat januari t/m april 2025
THZ-meldingen
40
9
Legionella adviezen
60
13
Beleidsadviezen Uitgebrachte evenementadviezen op het veiligheidsplan
15
5
55
15
Evenementen waar inspectie heeft plaatsgevonden Aantal AZC locaties waar één of meerdere keren een inspectie is uitgevoerd
30
1
6
2
Bijgestelde prognose 2025
50**
10
* Op basis van realisatie 2022/2023; AZC op basis van aantal locaties in 2023 ** op basis van realisatie 2022 t/m 2024
7.
Inspectie tatoeage & piercingstudio's
De inspecties van tatoeage- en piercingstudio’s zijn in de eerste vier maanden van 2025 conform planning verlopen. Indicator
Prognose 2025
Resultaat januari t/m april 2025
Aantal locaties Tatoeage- en piercing waar één of meerdere keren een inspectie is uitgevoerd en vergunning is verleend/geweigerd
90
31
Verleende vrijstelling vergunningplicht Tatoeëren en Piercen bij evenementen
4
3
8.
Bijgestelde prognose 2025
Geen bijstelling van de aantallen op dit moment
Hygiëne-inspectie seksinrichtingen
De hygiëne-inspecties van seksinrichtingen zijn in de eerste vier maanden van 2025 conform planning verlopen. Indicator
Aantal locaties waar één of meerdere inspecties zijn uitgevoerd
Prognose 2025
Resultaat januari t/m april 2025
60
27
Bijgestelde prognose 2025 Geen bijstelling van de aantallen op dit moment
Ambitie III. Regionale partner acute problemen publieke gezondheid 9a.
Algemene infectieziektebestrijding
Het vroegtijdig opsporen, behandelen en beschermen tegen infectieziekten, het voorkómen van verdere verspreiding van infectieziekten en het vergroten van de kennis om de kans op infectieziekten te verminderen (Wet publieke gezondheid, artikel 6.1) is het belangrijkste hoofddoel van de infectieziektebestrijding. Om dit hoofddoel te bereiken, zet GGD Haaglanden in op de volgende kerntaken: • Bestrijden van infectieziekten en voorkomen van verdere verspreiding • Surveillance • Beleidsadvisering • Preventieactiviteiten • Netwerk en regie • Voorbereiding op grootschalige infectieziekte-uitbraken • Kennis en onderzoek 6
In de eerste vier maanden van het jaar heeft GGD Haaglanden te maken gehad met een uitbraak van mazelen in Den Haag. Om de uitbraak te bestrijden is er een outbreakmanagement team (OMT) opgericht. Voor de preventieactiviteiten betreffende de mazelenuitbraak werd er samengewerkt met het programma ‘verhogen vaccinatiegraad’ vanuit de gemeente Den Haag. Deze uitbraak betekende een forse toename van werkzaamheden en hiervoor is ook extra personeel aangetrokken. Op dit moment is de uitbraak ten einde. Echter, gezien de lage vaccinatiegraad en de toename van het aantal mazelengevallen wereldwijd blijft de afdeling paraat staan. Er is een dalende vaccinatiegraad bij kinderen te zien en dan met name in Den Haag. Hierdoor neemt de kans op uitbraken van infectieziekten zoals bijvoorbeeld mazelen toe. In de gemeente Den Haag is daarom in 2024 samen met JGZ Den Haag een project opgestart voor het verhogen van de vaccinatiegraad. Hier draagt GGD Haaglanden door middel van o.a. voorlichtingen en de gedragsunit actief aan bij. In onderstaande tabel staan cijfers van het aantal meldingsplichtige ziekten; deze cijfers zijn grotendeels in lijn met de prognoses. Indicator
Prognose 2025
Resultaat/m Bijgestelde april 2025 prognose 2025
Meldingsplichtige infectieziekten
700
224
n.v.t.
Niet-meldingsplichtige casuïstiek, situaties en inlichtingen
2.000
410
n.v.t.
Meldingen van zorginstellingen (art. 26 Wpg)
250
132
n.v.t.
Naast bovenstaande ontwikkelingen is GGD Haaglanden ook aangesloten bij het landelijke project Pandemisch parate informatievoorziening (IV). Dit project richt zich op de versterking van de informatievoorziening middels een nieuw IV-landschap voor de infectieziektebestrijding en is onderdeel van de opgave om pandemisch paraat te staan. De verwachting is dat het nieuwe IV-landschap medio 2027 in gebruik wordt genomen. 9b.
Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid
In 2023 is gestart met het landelijk programma ‘Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid’ (VIP-programma). Dit landelijk programma was opgezet vanuit VWS en liep tot einde 2024 om een impuls te geven aan de kwalitatieve en kwantitatieve versterking van infectieziektebestrijding bij de GGD in reguliere, nietpandemische tijden en zo paraat te staan voor toekomstige uitbraken. Het VIP-programma is eind 2024 beëindigd. VWS heeft de gelden vanaf 2025 omgezet naar een tijdelijke specifieke uitkering (SPUK) voor de versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid. Voor 2025 wordt € 2.098.826 aan GGD Haaglanden uitgekeerd. Deze middelen zijn voor GGD Haaglanden verdeeld over zes pijlers, te weten: • Kwetsbaarheden wegnemen (budget € 1.086.743) Dit budget wordt ingezet voor de continuering van personele capaciteit die aangetrokken is tijdens het VIP-programma. Het betreft diverse functies zoals epidemiologen, beleidsadviseurs, medisch medewerkers, communicatiemedewerker, projectcoördinator en een data-analist. • Versteviging (boven)regionale monitoring en surveillance (budget € 248.335) Ten tijde van het VIP-programma is gestart met het opzetten van een bovenregionaal dashboard infectieziekten. In 2025 wordt dit dashboard verder ontwikkeld en geoptimaliseerd. Ook worden de dashboards voor GGD Haaglanden verder ontwikkeld.
• Academisering (budget € 460.00) Dit budget is voor de academische werkplaats publieke gezondheid Lumens van GGD Hollands-Midden en GGD Haaglenden. Hier wordt verder ingezet op de academisering van het IZB-werkveld en kennisvergroting door o.a. het opstellen van een academiseringsplan, het aantrekken van WO-stagiaires en het aanvragen van ZonMW-subsidies. Binnen GGD Haaglanden is er met dit budget een jaaronderzoeker aangetrokken op het gebied van testbereidheid. • Samenwerken op bovenregionaal niveau (budget € 74.862) In 2024 is een adviesrapport verschenen over de Bovenregionale samenwerking tussen GGD’en in infectieziektebestrijding. Het beschikbare budget wordt gebruikt om de bovenregionale samenwerking in Zuid-Holland (GGD Hollands-Midden, GGD Rijnmond, GGD Haaglanden en GGD Zuid-Holland-Zuid) verder vorm te geven en te optimaliseren. Vanaf begin dit jaar is hiervoor een bovenregionaal coördinator en bovenregionaal opleidingscoördinator aangesteld. • Slim én versneld opleiden (€ 266.775) Dit budget benut GGD Haaglanden voor deskundigheidsbevordering en de coördinatie van opleidingen infectieziektebestrijding voor de artsen M&G, opleiding verpleegkundige M&G en opleiding voor deskundige 7
•
infectiepreventie. Om dit verder vorm te geven is er een opleidingscoördinator aangesteld die nauw samenwerkt met de bovenregionale opleidingscoördinator voor de regio Zuid-Holland. Het inzetten van transitiecapaciteit (budget € 422.111) Deze gelden worden landelijk ingezet om GGD Haaglanden aan te laten sluiten op de Landelijke functionaliteit Infectieziektebestrijding (LFI). Daarnaast is er binnen GGD Haaglanden een transitiemanager LFI aangesteld en worden medewerkers van de afdeling ingezet voor de diverse landelijke werkgroepen die opgericht zijn vanuit het LFI.
Op dit moment is er nog geen duidelijkheid vanuit het ministerie van VWS over het voortzetten van deze SPUK om de infectieziektebestrijding structureel te blijven versterken. Deze gelden zijn van essentieel belang om de kerntaken van de infectieziektebestrijding uit te kunnen blijven voeren en pandemisch paraat te blijven. 10. Reizigersadvies en -vaccinaties GGD Haaglanden beschermt individuele reizigers tegen infectieziekten en andere gezondheidsrisico's en voorkomt hiermee de introductie van importziekten. Daarnaast biedt de GGD naast reizigersvaccinaties en -advies nog andere vaccinaties en advies, zoals beroepsgroepvaccinaties en vaccinaties op maat. Voorbeeld van dat laatste is de gordelroosvaccinatie. Door de aandacht in de media voor het belang van een gordelroosvaccinatie voor ouderen, is er een forse toename te zien in het aantal vaccinaties. Voor de regionale vaccinatievoorziening voor volwassenen is er nog geen duidelijkheid en wacht GGD Haaglanden op landelijk beleid. Door het oprichten van een regionale vaccinatievoorziening voor volwassenen wordt het aanbod van vaccinaties uitgebreid en kan GGD Haaglanden ook ketenpartners (zoals huisartsen) op dit gebied ondersteunen. Dat draagt bij aan een toekomstbestendig en wendbaar vaccinatiestelsel voor volwassenen. Daarnaast zijn in april de voorbereidingen voor de najaarscampagne Corona opgestart.
Hiervoor is financiering beschikbaar gesteld vanuit VWS. Het aantal consulten en vaccinaties loopt volgens planning. Het is echter nog niet mogelijk om volledig te voldoen aan de vraag voor reizigersvaccinaties. De krapte op de arbeidsmarkt blijft hierbij het grootste knelpunt. Indicator
Prognose 2025
Resultaat jan t/m april 2025
Aantal consulten
15.000
6.102
Aantal gegeven vaccinaties
19.000
7.829
11.
Bijgestelde prognose 2025 n.v.t.
Tuberculosebestrijding
GGD Haaglanden is verantwoordelijk voor de uitvoering van de tuberculosebestrijding binnen het Regionale Expertisecentrum Tuberculosebestrijding Zuid-Holland (REC-TBC ZH), een samenwerkingsverband van vier GGD’en in Zuid-Holland. Binnen dit netwerk is de GGD in staat om, ook bij verhoogde instroom van risicogroepen, specialistische tbc-zorg van hoge kwaliteit te blijven leveren. In de periode januari t/m april 2025 zijn in totaal 4.216 tuberculosescreeningen uitgevoerd, met 3.558 cliëntcontacten. Deze aantallen sluiten aan bij de aangepaste prognose en weerspiegelen de stijgende trend die zich de afgelopen twee jaar in de regio heeft voorgedaan. De prognose is met name bijgesteld op het onderdeel verrichtingen. Dit hangt samen met de intensivering van diagnostiek per cliënt, onder andere als gevolg van de landelijke focus op TBI-screening, en in beperktere mate door een stijging van het aantal cliënten. In de eerste vier maanden van 2025 zijn binnen de regio Haaglanden 28 nieuwe patiënten met actieve tuberculose (TBC) gediagnosticeerd. Daarnaast zijn 30 personen met een tuberculose-infectie (TBI) vastgesteld, behandeld of in behandeling genomen. Deze cijfers zijn in overeenstemming met de geprognotiseerde jaarcijfers. Indicator
Prognose 2025
Resultaat jan-apr 2025 28
Bijgestelde prognose 2025 -
Aantal meldingen TBC-patiënten
90
Aantal meldingen TBI-patiënten
90
30
-
Aantal verrichtingen
9.500
4.216
11.500
Totaal aantal cliëntcontacten
10.500
3.558
8
De stijging in activiteiten en cliëntgebonden zorginzet onderstreept de noodzaak van blijvende capaciteitsborging binnen de GGD. Ook in deze eerste maanden van 2025 vraagt de uitvoering van het landelijke screeningsbeleid – waarin meer aandacht is voor TBI – om aanvullende inzet van mensen en middelen. GGD Haaglanden blijft sturen op tijdige diagnostiek, therapietrouw en het beschermen van kwetsbare groepen tegen verdere verspreiding van tuberculose-infecties, in lijn met haar publieke taak en de Visie 2030. 12.
Bevordering Seksuele Gezondheid
Vanwege de griepgolf in de eerste twee maanden van 2025 heeft GGD Haaglanden diverse werkzaamheden op de poli (soa en hiv screening, sense spreekuren) evenals outreach- en voorlichtingsactiviteiten, moeten verminderen. Hierdoor is het aantal gerealiseerde activiteiten lager dan verwacht. De verwachting is dat de GGD het aantal consulten voor soa- en hiv-screening niet volledig kan inlopen in 2025. Het is echter nog te vroeg om daar een beredeneerde bijgestelde prognose over af te geven. De prognose groepsvoorlichtingen is bijgesteld naar 40. Het aantal cliënten in PrEP-zorg is hoger dan de prognose. Vanwege een beleidswijziging in de frequentie van het aantal PrEP-vervolgconsulten per cliënt per jaar is er meer ruimte ontstaan om nieuwe cliënten in PrEP-zorg te nemen. GGD Haaglanden kan daarmee aan meer personen PrEP indiceren en verstrekken, die een hoog risico lopen op hiv. Indicator
ASG-regeling: • Aantal uitgevoerde (declarabele) eerste consulten • Groepsvoorlichtingen Seksuele gezondheid • Participatie bij evenementen Seksuele gezondheid Aantal verstrekte eerste vaccinaties Hepatitis B Aantal cliënten conform PrEP-regeling
13.
Prognose 2025
Resultaat januari t/m april 2025
Bijgestelde prognose 2025
11.500
2.731
n.v.t.
70 5
10 1
40 n.v.t.
300
268
n.v.t.
700
754
900
Crisisorganisatie
In de periode tot half april heeft de crisisorganisatie van GGD Haaglanden in totaal 25 acute meldingen van incidenten en crisissituaties afgehandeld. Het betrof een breed palet aan incidenten zoal schietpartijen, aanvaring van schepen op de Noordzee of koolmonoxide in een Haags hotel. Bij geen van deze meldingen was een opschaling tot een volledig crisisteam geïndiceerd. Het OTO-programma is conform de jaarplanning volledig uitgevoerd. De crisisorganisatie is actief betrokken bij de voorbereidingen van de NAVO-top in juni in Den Haag.
Ambitie IV. Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt 14.
Forensische Geneeskunde
GGD Haaglanden voert de taak uit conform de vereisten van de Wet op de lijkbezorging. Voor de periode januari tot en met april 2025 blijkt dat er een groter beroep op de afdeling forensische geneeskunde wordt gedaan dan verwacht. Het aantal lijkschouwen en het aantal euthanasiën ligt iets hoger dan de prognose. Bij de andere diensten die GGD Haaglanden uitvoert gaat het om een grotere afwijking. Het relatief hoge aantal verzoeken om uitstel begrafenis is te verklaren vanuit de drukte bij de begraafplaatsen en crematoria. Met name het aantal malen collegiaal overleg/advies ligt voor op schema. Dit betreft bijvoorbeeld overleg om te voorkomen dat de gemeentelijk lijkschouwer ter plaatse dient te komen, terwijl er al een huisarts is. Landelijk heeft forensische geneeskunde te maken met een tekort aan forensisch artsen en dat geldt ook voor Haaglanden. Een deel van het tekort vangt GGD Haaglanden op met de inzet van basisartsen die middels een registratie in het vooropleidingsregister van het Forensisch Medisch Genootschap onder supervisie van een forensisch arts laagcomplexe lijkschouw mogen uitvoeren. Daarnaast werkt de GGD steeds vaker (meerdere malen per week) met artsen van andere GGD’en of met inhuur bij externe bureaus. Door het tekort aan forensisch artsen, de vergrijzende beroepsgroep en het wegvallen van de medische arrestantenzorg per 1 januari 2026 bij 9
een andere GGD’en waar GGD Haaglanden regelmatig een beroep op doet, neemt de roosterproblematiek steeds meer toe. Sinds 2022 werkt GGD Haaglanden samen met GGD Hollands Midden binnen de politieregio Den Haag om forensische geneeskunde toekomstbestendig te organiseren. Dit heeft geleid tot: • Een harmonisatieslag in o.a. de werkwijze lijkschouw en administratieve processen en IT. • Intergemeentelijke benoeming van schouwartsen. • Contractuele afspraken met de politie Haaglanden voor uitvoering van letselonderzoek en forensisch medische expertise bij kinderen (FMEK). • Kennisuitwisseling en deskundigheidsbevordering tussen artsenteams. Indicator
Prognose 2025
Collegiaal overleg/advies
475
Resultaat januari t/m april 2025 306
Euthanasie
506
196
Lijkschouw
971
360
Meldingen overleden minderjarigen
31
13
Uitstel begrafenis & lijkenpas
1.130
613
Forensisch onderzoek bij Kindermishandeling
NNB
18
Letselbeschrijving
NNB
16
Bijgestelde prognose 2025
Nog geen bijstelling van de aantallen op dit moment*
* Op basis van de werkelijke aantallen t/m augustus zal in de tweede bestuursrapportage de prognose geactualiseerd worden.
V. Deskundige, proactieve organisatie 15.
Epidemiologie – 16. Beleidsadvisering
Taak 1: Gemeentelijk gezondheidsinzicht (monitoren en signaleren) De taak monitoren en signaleren omvat een aantal monitors, gidsen en nieuwsbulletins. Een korte statusupdate van de belangrijkste monitoringprojecten bij GGD Haaglanden: • De voortgang van Kindmonitor 2024/2025 is conform planning. • De voortgang van de Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2024 is conform planning. • De voortgang van de corona Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024 is conform planning. • GGD Panel: De volgende uitvraag (over seksualiteit en intimiteit) die in mei 2025 plaatsvindt, is voorbereid. • Gezondheidsgids: In maart heeft de Q1-update plaatsgevonden. Er zijn cijfers voor 5 onderwerpen geactualiseerd, waaronder personen met verward gedrag en vaccinatiegraad. Daarnaast zijn nieuwe cijfers voor 25 onderwerpen toegevoegd van de cGM JongVolwassenen 2024 en voor 1 onderwerp van de Kindmonitor. Nieuw in de Gezondheidsgids zijn de gemeenteprofielen in de vorm van Stories, waarmee de profielen op een visuele en interactieve manier gepresenteerd worden. • Epidemiologisch Bulletin: In maart 2025 is er een Epibul verschenen, zowel op papier als e-zine. • De volgende publicaties zijn opgeleverd: 31 updates/dashboards in de Gezondheidsgids, 9 gemeentelijke rapportages en 1 regionale rapportage (corona GM JongVolwassenen 2024), 2 factsheets (Kindmonitor) en 1 artikel in het Epidemiologisch Bulletin.
Taak 2: Epidemiologische en beleidsadviezen Voor de taak epidemiologische en beleidsadviezen zijn tussen januari en april van dit jaar de volgende activiteiten uitgevoerd: • De GGD heeft een advies uitgebracht voor het concept uitvoeringsprogramma 2025-2026 van het lokale sportakkoord Pijnacker-Nootdorp. • De GGD heeft voor het Algemeen Bestuur een memo opgesteld over de nieuwe Wet integrale suïcide preventie. • De GGD heeft een factsheet opgesteld over de Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2024 en de vertaling naar de gemeenten in de regio Haaglanden. • De GGD heeft met de gemeenten duidingsgesprekken gevoerd naar aanleiding van de resultaten van de Gezondheidsmonitor Jong Volwassenen. • De GGD heeft in samenwerking met de Academische Werkplaats Lumens voor gemeenten, ketenpartners en inwoners een werkconferentie georganiseerd met als thema ‘samenwerken met inwoners’. 10
• •
17.
De GGD heeft op verzoek van haar gemeenten input geleverd voor de beantwoording van raadsvragen over aanrijtijden van ambulances, elektriciteitshuisjes en gezondheidsgevaren, seksuele voorlichting en soatesten en vocht- en schimmelproblematiek. De GGD heeft een bijdrage geleverd aan een ZonMw-aanvraag waarin een evaluatie van de integrale aanpak van het programma ‘Zoetermeerse Aanpak Gewoon Gezond’ (ZAGG) centraal staat (in samenwerking met LUMC en Samen ZoeterMeer Gezond. Algemene Staftaken – 18. Zorg gerelateerde taken – 19. Algemene Kosten GGD Haaglanden
Algemene Staftaken, Zorg-gerelateerde taken en het budget voor Algemene Kosten GGD Haaglanden zijn primair verbonden aan ambitie V: Deskundige en Proactieve organisatie. In de praktijk betekent dit, dat GGD Haaglanden proactief maatregelen neemt om te voldoen aan normen, wetten en regelgeving die van toepassing zijn voor de publieke gezondheid. Daarnaast onderneemt de GGD activiteiten die in brede zin bijdragen aan een deskundige organisatie. Voor januari t/m april 2025 zijn hiervoor de volgende ontwikkelingen te melden: Certificering ISO 9001 GGD Haaglanden bereidt zich voor op de audit op basis van de ISO 9001-2015 in mei. De certificeringsorganisatie CIIO toetst dan de PDCA-cyclus en managementsysteem aan de hand van zes aandachtsgebieden: koers, organisatie, kernprocessen, mensen, partners en resultaten. Hiermee stelt CIIO vast of de GGD voldoende kwaliteit levert voor haar klanten en dat doet op een manier die past bij de visie en doelen van de GGD. Leren & ontwikkelen Het implementatieplan is bijna afgerond en zet de GGD onder andere in op: • Trainingen Projectmatig creëren, Projectmatig creëren - opdrachtgeverschap, Adviseren met impact, Omgaan met agressie en Ontspannen presenteren en didactische vaardigheden. • De welkomstlunch voor nieuwe medewerkers om hen te informeren over de organisatie. • Automatische meldingen op BIG-registraties artsen Forensische Geneeskunde.
• Structurering van het AIOS/ANIOS/Stage proces bij GGD Haaglanden. Kwaliteitsmanagementsysteem en NEN7510 In 2025 richt GGD Haaglanden zich op het samenbrengen van de auditcycli van het kwaliteitsmanagementsysteem (ISO 9001) en het informatieveiligheidsmanagementsysteem (NEN7510). Het doel daarvan is een efficiëntere en meer gestroomlijnde voorbereiding op toekomstige certificeringen. Veilig melden van incidenten Tot eind april waren er bij GGD Haaglanden in totaal 14 VIM-meldingen. Daarvan is één melding niet in behandeling genomen, omdat het geen zorggerelateerde melding maar een AVG-kwestie betrof. De overige meldingen zijn geregistreerd in de categorie menselijk handelen. Van de 14 meldingen zijn er inmiddels 12 binnen de gestelde termijn afgehandeld. De overige twee meldingen staan nog open en vallen nog binnen de gestelde afhandelingstermijn. Klachtencommissie Tot eind april zijn in totaal 57 meldingen van klachten ontvangen door de klachtenfunctionaris van GGD Haaglanden. Alle meldingen zijn na ontvangst beoordeeld. In totaal zijn 31 meldingen als klacht in behandeling genomen, waarvan 4 voor de GGD en 27 voor de RAV Haaglanden. Deze klachten zijn laagdrempelig afgerond door een gesprek met een leidinggevende van de betreffende afdeling. Op één klacht na, zijn inmiddels 20 klachten binnen de wettelijke termijn afgerond. De overige 10 klachten zijn nog in behandeling.
Er is in deze periode geen klacht voor een oordeel voorgelegd aan de onafhankelijke klachtencommissie. Bij de overige 26 meldingen gaat het om situaties die om verschillende redenen niet volgens het klachtenreglement afgehandeld kunnen worden en daarom als niet ontvankelijk worden beoordeeld. Deze meldingen worden wel door de klachtenfunctionaris opgepakt en zo mogelijk binnen de organisatie doorgezet om actie op te ondernemen, dan wel lering uit te trekken. Type klachtmelding Melding klacht over reguliere organisatie GGD Melding klacht Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Melding geen klacht, maar signaal Melding klacht niet bedoeld voor GGD Haaglanden (en overgedragen) Melding klacht ketenpartner (en overgedragen) Melding klacht om overige reden niet ontvankelijk Melding compliment Totaal
Aantallen t/m april 2025 4 27 11 4 5 4 2 57 11
2.3 Toelichting baten en lasten GGD Op basis van de GR begroting ontvangen de deelnemende gemeenten 2x per jaar een voorschotfactuur op basis waarvan de door het AB vastgestelde deelnemersbijdragen betaald worden. In het eerste kwartaal heeft een deel van de gemeenten de 1e voorschotbijdrage betaald. Als de GR de bijdragen van de gemeenten ontvangen heeft kan de voorschotfactuur voor het eerste halfjaar aan de uitvoeringsorganisatie GGD betaald worden. Per saldo wordt op dit moment geen afwijking in de baten voorzien. Ook voor de lasten geldt dat op basis van het eerste kwartaal de prognose niet wordt bijgesteld. Voor het grootste deel van de taken die de GGD in het kader van de GR voor de deelnemende gemeenten uitvoert geldt dat er een vaste jaarlijkse bijdrage betaald wordt. Indien de werkelijke lasten hoger of lager zijn dan is dit resultaat voor rekening van de opdrachtnemer. Uitzondering hierop zijn de taken in het kader van de Wet op de Lijkschouw en Toezicht Kinderopvang, voor die taken vindt na afloop van het jaar verrekening plaats met de deelnemende gemeenten op basis van de werkelijk gerealiseerde aantallen in 2025 per gemeente.
In de tweede bestuursrapportage zal op basis van de aantallen t/m augustus voor de taken Forensische Geneeskunde en Toezicht op de Kinderopvang worden vermeld in hoeverre, op basis van de realisatie op dat moment, aan het eind van het jaar een verrekening te verwachten is met de deelnemende gemeenten.
Specificatie resultaat GR
Baten
Deelnemersbijdragen gemeenten Onttrekking aan reserve GR
Lasten
Totaal
Ontwerp Werkelijk tot gewijzigde en met april begroting 2025 2025 17.229 363
2.278 -
Verwacht Prognose 2025
resultaat 2025
17.229
0
363
0
Externe bijdrage
10.396
2.500
10.396
0
Lasten directe kosten uitvoeringsorganisatie GGD
24.484
0
24.484
0
Lasten vergoeding overhead uitvoeringsorganisatie GGD
4.096
0
4.096
0
0
0
-
-
In hoofdstuk 5 bijlage: baten en lasten uitvoeringsorganisaties GGD en VT is een tabel opgenomen met de baten en lasten van de uitvoeringsorganisatie GGD per taak.
12
3. Programmavoortgang Veilig Thuis 3.1 Bedrijfsmatige ontwikkelingen Volumeontwikkeling meldingen en adviezen binnen de bandbreedte en begroting In onderstaande grafiek staat per kwartaal de gemiddelde instroom van het aantal meldingen en adviezen weergegeven vanaf het eerste kwartaal 2021 tot en met het eerste kwartaal 2025. In deze periode is de gemiddelde instroom van meldingen en adviezen binnen een bandbreedte gebleven van 667 tot 989 per maand. Het aantal meldingen is in Q1 2025 gedaald naar een punt tegen de onderlijn van de bandbreedte. In het eerste kwartaal 2025 kwamen er gemiddeld 676 meldingen binnen. Dit is de laagste kwartaal instroom van meldingen in de afgelopen periode. Het aantal adviezen is in Q1 2025 gedaald naar een punt net onder de middenlijn van de bandbreedte van 800 ingestroomde adviezen. In het eerste kwartaal is Veilig Thuis gemiddeld 786 keer advies gevraagd.
Realisatie adviezen In de periode januari tot en met april 2025 zijn er in totaal 397 adviezen meer binnengekomen dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. De realisatie is 3.271 (tot en met april) ten opzichte van 2.892 begrote adviezen. Het aantal binnengekomen adviesvragen is in 2025 significant gestegen ten opzichte van 2024, toen kwamen in dezelfde periode 2.705 adviesvragen binnen. Dit is een stijging van 21%.
13
Per gemeente Onderstaande figuur geeft de instroom van adviezen per gemeente weer voor de periode januari tot en met april 2025, afgezet tegen dezelfde periode in 2024. De ontwikkeling verschilt per gemeente. In bijna alle gemeenten is een stijging van het aantal adviesvragen te zien ten opzichte van vorig jaar behalve in de gemeente Westland en de buitenregiogemeente2. Uit de beschikbare gegevens van Veilig Thuis is hiervoor geen oorzaak te herleiden. De stijging van gevraagde adviezen vanuit de gemeente Den Haag heeft relatief grote impact op het totaal. De stijging van 457 adviesvragen meer in de eerste vier maanden van 2025 ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar wordt grotendeels verklaard door: Stijging van 208 vragen van directbetrokkenen, 138 meer vragen van ‘psychologen’ en 52 meer vragen in de categorie familielid van direct betrokkene. Het is een positieve ontwikkeling dat directbetrokkenen en familieleden van direct betrokkene Veilig Thuis beter weten te vinden voor het vragen van advies dan vorig jaar. In de bijlage zijn cijfers opgenomen van de verdeling over de adviesvragers gesplitst naar beroepsgroep.
lnstroom adviezen per gemeente 2025 Gemeenten binnen Veilig Thuis Haaglanden
Aantal adviezen op peildatum (cumulatief)
2
0
200
400
600
800 1.000 1.200 1.400 1.600 1.800 2.000
's-Gravenhage Delft Zoetermeer Rijswijk Westland Leidschendam-Voorburg Pijnacker-Nootdorp Wassenaar Midden-Delfland Buitenregiogemeente t/m april 2025
t/m april 2024
Onder de buitenregiogemeenten vallen: Leiden, Alphen a/d Rijn, Rotterdam en ontbrekend .
14
Realisatie meldingen Onderstaande figuur geeft de instroom van het aantal meldingen voor de periode januari tot en met april 2025 ten opzichte van de begroting en ten opzichte van dezelfde periode in 2024. Het aantal binnengekomen meldingen ligt met 2.699 in de periode januari tot en met april 2025 11% lager dan begroot (begroot is voor deze periode 3.026). Het aantal meldingen is met 9% significant lager dan vorig jaar, toen in dezelfde periode 2.965 meldingen binnen zijn gekomen bij Veilig Thuis Haaglanden. Veilig Thuis kan geen verklaring geven voor de daling van het aantal meldingen.
Per gemeente Onderstaande figuur geeft de instroom van het aantal meldingen weer per gemeente in de periode januari tot en met april 2025 ten opzichte van de aantallen in dezelfde periode in 2024. Bij de helft van alle gemeenten daalt het aantal meldingen en bij de andere helft blijven de meldingen nagenoeg gelijk. Vooral de significante daling van 16% bij de gemeente Den haag valt op. Deze daling wordt met name veroorzaakt door de afname van meldingen vanuit justitie en veiligheid.
15
De meeste meldingen worden gedaan vanuit ‘justitie en veiligheid’, dit betreft ruim 72% van de meldingen. De medische beroepsgroepen en psychosociale beroepsgroepen zijn na justitie de belangrijkste bron voor het doen van meldingen. Zij zijn samen goed voor afgerond 16% van de ingediende meldingen. In de bijlage is een overzicht opgenomen met de verdeling van het aantal meldingen over de beroepsgroepen.
Tijdigheid levering diensten - wettelijke termijnen Veiligheidsbeoordelingen – 5 werkdagen De veiligheidsbeoordelingen hebben een wettelijke afhandel termijn van 5 werkdagen na datum van binnenkomst. In de periode januari tot en met april 2025 is gemiddeld 55% van de veiligheidsbeoordelingen afgehandeld binnen de wettelijke termijn van 5 werkdagen (zelfde periode 2024: 58%). Veilig Thuis wil komende maanden extra capaciteit inzetten vanuit de beschikbare middelen binnen de begroting op het verlagen van de triagelijst door zaken af te ronden.
Diensten – 10 kalenderweken Voor de afronding van diensten geldt een wettelijke termijn van 10 kalenderweken. Diensten worden binnen VTH gedefinieerd als ‘onderzoek’, of ‘voorwaarden & vervolg’. De tijdige afronding van diensten is in de periode januari tot en met april 2025 gemiddeld 16% (was in 2024 gemiddeld 17%). Dat de tijdigheid van diensten relatief laag is, is een consequentie van de wijze van berekenen. Aangezien de onderzoeken in verband met de wachtlijst niet gelijk kunnen starten nadat het triagebesluit is genomen en de teller voor de wettelijke termijn van 10 kalenderweken al gaat lopen.
16
Schaarste en prioriteit VTH stuurt op een tijdige screening van de spoedbeoordeling (triage onderdeel A) als onderdeel van het triagebesluit. Deze spoedbeoordeling vindt in meer dan 90%3 van de gevallen binnen 24 uur plaats en in de andere gevallen uiterlijk de volgende dag. Daarnaast stuurt VTH op een kwalitatief betere afronding van het triagebesluit. Door een completere triage aan de voorkant kan er beter gerouteerd worden naar de passende hulpverlening en wordt voorkomen dat zaken onnodig op de wachtlijst komen. Dit heeft bijgedragen aan het terugdringen van de wachtlijst van 450 zaken begin 2023 tot 110 zaken gemiddeld in het 4e kwartaal van 2024. Ontwikkeling van de wachtlijst De wachtlijst betreft de meldingen ná de fase van veiligheidsbeoordeling door VTH en vóór de fase dat een onderzoeker van VTH de zaak op zich neemt en start met een dienst. Het doel voor 2025 is om de wachtlijst gelijk te houden aan het niveau van Q4 2024 (110 zaken) en niet te laten oplopen. Eind april 2025 stonden er 119 zaken op de wachtlijst. In de eerste vier maanden van 2025 stond een zaak gemiddeld 64 dagen op de wachtlijst. De maand april is geëindigd met een gemiddelde van 68 dagen op de wachtlijst. In onderstaande grafiek is de daling van de ouderdom van zaken op de wachtlijst te zien, naar verwachting zal de wachtduur stabiliseren.
Prioritering Bij binnenkomst van meldingen en het doen van veiligheidsbeoordelingen wordt door VTH altijd voorrang gegeven aan de spoedzaken. Dit betekent dat VTH-casussen sneller worden oppakt wanneer er signalen van acute onveiligheid bestaan in relatie tot huiselijk geweld en/of kindermishandeling. Ook in de aanpak van de wachtlijst geldt dat bij het starten van een dienst en bij het beheer van de wachtlijst continu gekeken wordt naar de zwaarte en urgentie van de casuïstiek. De wachtlijst heeft zodoende geen invloed op de interventiesnelheid van VTH in acute situaties. Indien er nieuwe signalen zijn wordt de prioritering van deze zaken herzien. Ook kan de prioritering worden aangepast door de duur waarop een zaak op de wachtlijst staat. Vervolgacties kunnen zijn dat de wachtlijstbeheerder contact legt met direct betrokkenen of lopende hulpverlening om: • Zicht te krijgen op de veiligheid en opnieuw de prioriteit te bepalen • Te bekijken of een melding afgesloten en/ of overgedragen kan worden • Een melding versneld door te zetten voor onderzoek. Onderstaande figuur geeft de wachtlijst weer voor Q1 2025, vergeleken met Q1 2024 en t/m Q2 2024 en uitgesplitst naar gemeenten.
3
M.u.v. huisverbod casuïstiek 17
Meldingen uitgesplitst naar gemeente en aanleiding De aanleiding van de melding verschilt per gemeenten. ‘(Ex) Partner geweld’ en ‘Kindermishandeling’ zijn de voornaamste aanleidingen van een melding en dat geldt voor alle gemeenten.
jan - apr 2025 01
ge ha en v ra -G 's
02
lft De 03
m er et Zo
r ee 04
jk wi js Ri
05
nd tla es W
06
(Ex) Partner geweld Andere problematiek dan huiselijk geweld of kindermishandeling Eergerelateerd geweld
m da en ch s id Le
rg bu or o -V 07
p or td oo -N r ke ac jn Pi
51%
52%
55%
47%
51%
56%
46%
8%
12%
8%
7%
10%
8%
16%
0%
1%
0%
2%
1%
69%
08
ar na se s a W 09
M
d an lfl De n de id
47% 32%
Geweld tegen ouders jongen dan 65 jaar door hun kinderen Huiselijk geweld
8%
2%
10%
8%
4%
11%
8%
14%
9%
15%
12%
10%
10%
11%
8%
5%
Kindermishandeling
65%
68%
68%
67%
68%
71%
72%
92%
53%
Ouderenmishandeling en ontspoorde zorg (vanaf 65 jaar)
3%
4%
4%
3%
1%
2%
1%
11%
18
3.2 Regiovisie ketensamenwerking Ketenmonitor en gemeentedashboards In 2025 is het doel om het proces en inhoud van de door VTH op te leveren Ketenmonitor en gemeentedashboards te delen met gemeenten. Dit geeft inzicht in meldingen en adviezen per gemeente, per wijk en per beroepsgroep. Veilig Thuis is al enige tijd in gesprek met de deelnemende Haaglanden gemeenten over de ketenmonitor. Het uiteindelijke doel van de ketenmonitor is gezamenlijk beter inzicht te krijgen in de keten om daarmee het aantal hermeldingen4 te verminderen. Toekomstscenario ‘Kind- en gezinsbescherming’ In april 2025 heeft het Landelijk Netwerk Veilig Thuis (LNVT) besloten een stap terug te zetten uit het landelijke programma Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Het LNVT is van mening dat de koers van het programma te veel gericht is op organisatievorming en het LNVT ervaart onvoldoende ruimte voor een breder gesprek over wat écht nodig is voor een betere aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Het Landelijk Netwerk Veilig Thuis blijft zich wel onverminderd inzetten voor een betere aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. De Veilig Thuis-organisaties blijven als dat past participeren in de proeftuinen en blijven hun kennis en ervaring delen waar dat bijdraagt aan inhoudelijke vernieuwing.
Het uitstappen van LNVT heeft geen invloed op de deelname van VTH aan de Proeftuin Haaglanden. Veilig Thuis blijft bereid om alternatieven te onderzoeken en een handreiking te doen waar mogelijk.
3.3 Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 en doelen 2025 VTH is een organisatie in ontwikkeling. In 2024 is een meerjarenbeleidsplan voor de periode 2024 tot 2027. De missie van Veilig Thuis Haaglanden luidt: 'Het duurzaam stoppen van huiselijk geweld.’ De aansluitende visie is: Wij leveren hoge kwaliteit van dienstverlening, wij bieden kennis en expertise en wij werken in partnerschap, met direct betrokkenen en onze partners. Hieronder is voor een aantal onderwerpen beschreven over acties Veilig Thuis Haaglanden die in de eerste maanden van 2025 zijn opgepakt. Meldingen Overige Zorg In 2023 heeft VTH haar werkwijze aangescherpt voor politiemeldingen "Overige Zorg". Dit betreft meldingen zonder vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling. In 2024 heeft VTH samen met de politie, lokale teams en adviseurs van de H9-gemeenten het proces van deze meldingen in kaart gebracht om elkaars werkwijze beter te begrijpen en te inventariseren wat nodig is om in de toekomst de meldingen op de juiste plek te laten landen, met oog voor elkaars taken en verantwoordelijkheden. In 2025 wordt dit overleg voortgezet, waarbij gedacht wordt aan regionale samenwerkingsafspraken voor "Overige Zorg". VTH heeft in 2025 de richtlijnen vastgesteld voor het beoordelen van politiemeldingen en de keuzes die zij kan maken.
Deze richtlijnen zijn vervolgens gedeeld met de lokale teams en adviseurs van de H9-gemeenten in het kader van transparantie en samenwerking. Voorlichting VTH verzorgt voorlichting aan professionals over huiselijk geweld, kindermishandeling en haar eigen werkwijze. Het doel van deze voorlichting is het vergroten van kennis, het verbeteren van de signalering en het waarborgen van de kwaliteit van meldingen. Daarnaast draagt het geven van voorlichting bij aan een betere samenwerking met ketenpartners. Bij voorlichtingsactiviteiten over huiselijk geweld en kindermishandeling werkt VTH nauw samen met de GGD. Samenwerking met partners VTH is in diverse overlegstructuren vertegenwoordigd, bijvoorbeeld in de proeftuin van het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en de doorontwikkeling Regiovisie Huiselijk Geweld. VTH heeft samenwerkingsafspraken gemaakt met de lokale teams van de gemeenten in de regio Haaglanden. VTH toetst
4
De meldingen met een ontvangstdatum in het geselecteerde jaar waarvan we een BSN nummer als directbetrokkene in het verleden hebben waargenomen. 19
meerdere keren per jaar in gesprekken met de lokale teams hoe de samenwerking verloopt en of de taken en verantwoordelijkheden van VTH duidelijk zijn. Overbruggingszorg In 2024 heeft VTH tijdens gesprekken met ketenpartners meer duidelijkheid gegeven over waar haar verantwoordelijkheid begint en eindigt. Veilig Thuis heeft dit gedaan door middel van casuïstiekbesprekingen en samenwerkingsoverleggen. We zien nog vaak dat door wachttijden bij hulpverleningsorganisaties Veilig Thuis bemoeienis blijft hebben in casuïstiek en de volgende partij het nog niet overneemt. Daarom zal Veilig Thuis in 2025 een richtlijn opstellen. Deze richtlijn zal duidelijk maken welke verantwoordelijkheden VTH wel en niet draagt in situaties waarin cliënten niet direct hulp of steun van ketenpartners kunnen krijgen. De richtlijn zal besproken worden met gemeenten en hun lokale teams. Samenwerking in pilots VTH participeert in diverse pilots zoals de pilot ''stalking''. Het doel van de pilot ''stalking'' is om samen met ketenpartners zoals politie, OM , Perspektief, reclassering en slachtofferhulp de aanpak van (ex-)partnerstalking te verbeteren. De pilot zal in 2025 geëvalueerd worden. In de zomer van 2024 is de pilot “slachtofferdevice” gestart. Het slachtofferdevice is een hulpmiddel dat wordt ingezet om slachtoffers van stalking te beschermen.
Dit apparaat werkt door middel van GPS en is gekoppeld aan de elektronische enkelband van de verdachte of veroordeelde. Dit hulpmiddel biedt slachtoffers meer rust en veiligheid, vooral buiten de gebieden waar een contact- of locatieverbod geldt. Het helpt hen om hun leven weer op te pakken zonder constante angst voor confrontaties met hun stalker. Arosa doet de screening op de mogelijke inzet van Aware of het slachtofferdevice. VTH heeft een belangrijke signalerende rol bij casuïstiek van ex-partnerstalking VTH en bespreekt de casuïstiek met Arosa. Ook gaat VTH in 2025 deelnemen aan de pilot ‘gezamenlijke aanpak voor seksueel misbruik en seksueel geweld’. De gezamenlijke aanpak is een samenwerking tussen zes partijen: Centrum Seksueel Geweld, Veilig Thuis, Slachtofferhulp Nederland, Perspectief Herstelbemiddeling, het Openbaar Ministerie en de politie. Deze partijen hebben met elkaar het initiatief genomen om de samenwerking te verbeteren en slachtoffers, (mogelijke) plegers en betrokkenen van seksueel misbruik en geweld beter te helpen. De gezamenlijke aanpak zet de behoeften van slachtoffers en hun (in)directe omgeving centraal. Waarin geldt dat de partijen samenwerken om te komen tot de meest passende inzet voor slachtoffers op het gebied van veiligheid, (straf)recht, (medische) hulp en herstel.
3.4 Werving en behoud personeel Binnen Veilig Thuis is aandacht voor de persoonlijke ontwikkeling en duurzame inzetbaarheid van medewerkers heel belangrijk. Veilig Thuis Haaglanden streeft hierbij naar een juiste balans in uitdagende doelstellingen op de bedrijfsvoering en het primair proces in combinatie met een goede werkdruk voor het personeel. Dat doet Veilig Thuis door meer te sturen op caseload op basis van het in 2024 uitgevoerde normtijdenonderzoek. Daarnaast is in de eerste maanden van het jaar een nieuwe ontwikkeling te zien in de verhouding vast versus tijdelijk personeel. Door de striktere handhaving op de wet DBA wordt het aantrekkelijker voor ZZP-ers om in loondienst te treden. Een aantal flexibele krachten heeft ervoor gekozen om in vaste dienst te treden. De aanscherping van de wet DBA heeft ook geleid tot het stoppen van meerdere ZZP-ers. Veilig Thuis is in gesprek met inhuurpartijen over een alternatieve manier van inzet van de flexibele schil. Door de actualisatie van het functiehuis in 2024 loopt de werving van vast personeel beter, er reageren meer ervaren kandidaten op vacatures.