RA 23 039 Bijlage A Eerste bestuursrapportage 2023 GR GGD en VT Haaglanden

)

Eerste Bestuursrapportage 2023 van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden Periode januari t/m april 2023

Vastgesteld in het Algemeen Bestuur van 5 juli 2023 GR 2023/042

Pagina 1 van 29

Inhoud Inhoud ............................................................................................................................. 2 1 Inleiding en samenvatting ............................................................................................. 1 2 Programmavoortgang GGD ............................................................................................ 3 2.1 Bijzonderheden bijdrage ambities ................................................................................ 3 2.2 Pijler 1: Monitoren, signaleren, adviseren ..................................................................... 5 2.3 Pijler 2: Uitvoerende taken gezondheidsbescherming ..................................................... 7 2.4 Pijler 3: Bewaken van de publieke gezondheid bij rampen en crises ................................ 10 2.5 Pijler 4: Toezicht houden ........................................................................................... 10 2.6 Pijler 5: Brede Public Health....................................................................................... 12 2.7 Ontwikkeling baten en lasten GGD .............................................................................. 14 3 Programmavoortgang Veilig Thuis ..............................................................................

16 3.1 Bedrijfsmatige ontwikkelingen .................................................................................... 16 3.2 Ketensamenwerking ................................................................................................. 22 3.3 VTH in herstel: Veranderopgave ................................................................................. 23 3.4 Werving en behoud personeel .................................................................................... 25 3.5 Toelichting ontwikkeling baten en lasten ..................................................................... 26 4 GR algemeen ............................................................................................................... 27

1 Inleiding en samenvatting Dit is de eerste bestuursrapportage van 2023 van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) GGD en Veilig Thuis Haaglanden. Het doel van de rapportage is het Algemeen Bestuur (AB) en de deelnemende gemeenteraden te informeren over de voortgang in het bereiken van de afgesproken ambities en de financiële ontwikkelingen van de binnen de GR uitgevoerde taken. Deze rapportage heeft betrekking op de periode januari tot en met april 2023. De realisatiecijfers worden afgezet tegen de gewijzigde (ontwerp) begroting 2023. Een aantal opvallende punten uit deze rapportage wordt in dit eerste hoofdstuk kort benoemd. Eerst volgen een paar algemene punten voor de GR, dan volgen de specifieke punten voor GGD Haaglanden en Veilig Thuis Haaglanden (VTH). Kernboodschap GR • In april is het principeakkoord CAO voor gemeenteambtenaren 2023 bekrachtigd. In de begroting 2023 is nog maar zeer beperkt rekening gehouden met de indexatie van de salariskosten. De salariskosten zullen in 2023 hoger zijn dan op dit moment begroot, daarom is het voorstel de verhoging te verwerken in de begrotingswijziging 2023. • Op 28 maart 2023 heeft de GR GGD en VT Haaglanden, net als het ministerie van VWS, andere regionale GGD’en, GGD GHOR Nederland en de gemeenten Amsterdam en Rotterdam een dagvaarding ontvangen van stichting ICAM.

De stichting ICAM treedt namens gedupeerden van het corona-datalek op in een gerechtelijke procedure met als doel financiële genoegdoening voor de gedupeerden. Naar verwachting zal het juridisch proces enkele jaren duren voordat de rechter een uitspraak doet. Juristen van de gemeente Den Haag ondersteunen de GR / GGD Haaglanden in dit proces. Alle gedagvaarde GGD-en, gemeenten en veiligheidsregio’s worden bij de rechtbank vertegenwoordigd door een externe advocaat van AKD.

Kernboodschap GGD • Uit de rapportage over de eerste vier maanden blijkt dat de GGD op koers ligt om de ambities te realiseren. • GGD Haaglanden heeft in het eerste kwartaal verkennende gesprekken gehad met de gemeenten in Haaglanden over het adviestraject bij de integrale plannen van het GALA. Ook zijn eerste gesprekken gevoerd over het regiobeeld voor het IZA. • De afbouw van de coronacrisis aanpak is verder doorgezet, de werkzaamheden van het programma corona worden geleidelijk onderdeel van de reguliere afdeling infectieziektebestrijding. Daarnaast is afgelopen periode door de GGD veel energie gestoken in het traject ‘versterking infectieziektebestrijding pandemische paraatheid’ (VIP).

Financieel GGD • De impact van de nieuwe CAO leidt voor de GGD tot hogere salariskosten, naar verwachting gaat het om een bedrag van circa € 750.000. • Voor de deelnemende gemeenten aan de GR is de verwachting op basis van de eerste vier maanden dat op de taak Toezicht Kinderopvang na afloop van het jaar sprake zal zijn van een terugbetaling aan de deelnemende gemeenten van een deel van het voorschot. Dit komt doordat het aantal inspecties dat gemeenten afnemen lager ligt dan het aantal dat vooraf is doorgegeven en waarmee in de begroting 2023 rekening is gehouden. Voor GGD Haaglanden (opdrachtnemer gemeente Den Haag) wordt een tekort verwacht op de taak Toezicht Kinderopvang. Door het lagere aantal inspecties, maar mogelijk ook doordat de gehanteerde tarieven niet kostendekkend zijn. Een nadere analyse wordt gemaakt en de uitkomsten hiervan komen terug in de tweede bestuursrapportage. • Op de taak forensische geneeskunde zijn de aantallen in de eerste vier maanden hoger dan begroot. Op basis van de realisatie wordt een verrekening met de deelnemende gemeenten verwacht van circa € 66.000, omdat op deze taak sprake is van p x q-financiering per gemeente. In de tweede bestuursrapportage zal een gerichtere prognose gegeven worden op basis van de realisatie in de eerste acht maanden van 2023 per gemeente.

1

Kernboodschap Veilig Thuis • Tot en met april komt het aantal adviezen uit op 2.728, dit is 3% lager dan begroot en een lager aantal dan in dezelfde periode in 2022 (toen was het aantal 2.798). • De instroom van het aantal meldingen ligt in de eerste vier maanden van 2023 met 3.066 eveneens 3% lager dan begroot (vorig jaar was het in dezelfde periode: 3.096). • Het volume van de instroom meldingen en adviezen van januari t/m april 2023 past in het beeld van de afgelopen 2 jaar. • VTH stuurt op tijdige screening van de spoedbeoordeling als onderdeel van het triagebesluit. Deze spoedbeoordeling vindt in circa 90% van de gevallen binnen 24 uur plaats en in de overige gevallen uiterlijk de volgende dag. Daarnaast stuurt VTH op een kwalitatief betere afronding van het triagebesluit. Door een completere triage aan de voorkant kan beter doorverwezen worden naar passende hulpverlening en wordt voorkomen dat zaken onnodig op de wachtlijst komen. • Deze aanpak heeft bijgedragen aan het terugdringen van de wachtlijst in de afgelopen periode van circa 500 casussen in de zomer van 2022 naar 387 begin juni 2023. • Eind april is 67% van het aantal afgeronde veiligheidsbeoordelingen afgehandeld binnen de wettelijke termijn van 5 werkdagen na datum binnenkomst. En 22% van de diensten van VTH worden afgerond binnen de 10 wekelijkse termijn.

• De personele bezetting is de afgelopen periode toegenomen. De komende periode wordt ingezet op verdere uitbreiding om de werkdruk te verlagen en de wachtlijst te verminderen.

Financieel VT • De impact van de nieuwe CAO leidt voor VTH tot hogere salariskosten, naar verwachting gaat het om een bedrag van circa € 840.000. • De taak Meldingen wordt voor een deel uitgevoerd door de vaste medewerkers van Veilig Thuis en voor een deel door de inzet van ingehuurde medewerkers (flexibele schil). Op het beschikbare budget voor de inzet van vaste medewerkers wordt een onderbesteding verwacht, door de extra inzet van de flexibele schil wordt op dit budget een overbesteding verwacht. Per saldo is de inschatting dat aan het eind van het jaar er geen resultaat op de taak Meldingen zal zijn.

2

2 Programmavoortgang GGD 2.1 Bijzonderheden bijdrage ambities Vanuit de wettelijke taken bewaakt, beschermt en bevordert GGD Haaglanden nu en in de toekomst de publieke gezondheid. GGD Haaglanden heeft vijf ambities onderscheiden in de Visie 2030, die in 2021 is vastgesteld door het Algemeen Bestuur (AB) van de GR. Vanuit de benoemde uitgangspunten (werken vanuit positieve gezondheid, werken met een integrale blik aan preventie) en de kernwaarden (toegewijd, deskundig, proactief, onafhankelijk) wordt invulling gegeven aan deze ambities. i. Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid ii. Adviseur voor een gezonde leefomgeving iii. Regionale partner acute problemen publieke gezondheid iv. Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt v. Deskundige, proactieve organisatie IZA/GALA GGD Haaglanden ondersteunt de gemeenten Haaglanden vanuit drie rollen: 1. GGD Haaglanden is kennispartner in de regionale preventie-infrastructuur conform het Integraal Zorgakkoord (IZA); 2. GGD Haaglanden treedt op als adviseur voor gemeenten bij het opstellen van de integrale plannen en inhoudelijk op onderdelen van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA); 3. GGD Haaglanden voert de regionale verkenning en coördinatie uit voor een viertal inhoudelijke onderwerpen: Kansrijke Start, Overgewicht, Valpreventie en Gezonde Leefomgeving.

Bij Kansrijke Start en Kind naar Gezond Gewicht werkt de GGD nauw samen met de Stichting JGZ ZHW. Ook werkt de GGD in IZA/GALA samen met de zorgverzekeraars, in het bijzonder ten behoeve van de regiobeelden van de CZen DSW-regio en het regiobeeld acute zorg van het ROAZ. GGD Haaglanden heeft in het eerste kwartaal verkennende gesprekken gehad met de gemeenten in Haaglanden over het adviestraject bij de integrale plannen van het GALA. Ook zijn eerste gesprekken gevoerd over het regiobeeld voor het IZA. Hierin sluit de GGD per gemeente aan op de totstandkoming van het Integraal plan in het kader van GALA. De voortgang verschilt per gemeente: soms is er al een concept integraal plan en soms is het nog in de voorbereidingsfase. Er zijn workshops in gezamenlijkheid met onder andere RIVM en VNG over de specifieke GGD adviezen en rondom data en monitoring. Voor beleidsmedewerkers van de gemeenten is in het eerste kwartaal een informatiebijeenkomst geweest over het GALA. GGD Haaglanden is adviseur in de kerngroep regiobeelden in de regio van zorgkantoor CZ (Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Rijswijk, Wassenaar en Zoetermeer). In de regio van zorgkantoor DSW (PijnackerNootdorp, Delft, Midden-Delfland en Westland) heeft GGD Haaglanden het Regionaal Integraal Gezondheidsakkoord (RIGA) getekend en volgt betrokkenheid bij het regiobeeld.

Daarnaast heeft GGD Haaglanden een programmastructuur opgezet om te komen tot adviesproducten rondom de inhoudelijke thema’s Kansrijke Start, Overgewicht bij Kinderen, Valpreventie en Gezonde Leefomgeving (de oplevering van adviezen per gemeente is in juni 2023). De Kwartiermaker IZA heeft in het eerste kwartaal de interne organisatie en stakeholders van de ketens Kansrijke Start en Valpreventie gesproken om de GGD hierop te versterken. Opvanglocaties ontheemden (Oekraïense vluchtelingen) GGD Haaglanden heeft haar werkzaamheden ten behoeve van de ondersteuning gemeentelijke opvanglocaties (GOO) voor ontheemden (voorheen: ‘Oekraïense vluchtelingen’) eind 2022 afgebouwd. Incidentele activiteiten van technische hygiënezorg en infectieziektebestrijding vangt de GGD op binnen de reguliere werkzaamheden en begroting. Op grond van internationale en nationale ontwikkelingen is het denkbaar dat er in 2023 opnieuw ruimere inzet van de GGD wordt verlangd voor borging van de publieke gezondheid voor ontheemden. Via de Veiligheidsregio kan GGD Haaglanden aanspraak maken op budget van de Rijksoverheid als inzet nodig is.

Publieke gezondheid asielzoekers (PGA) Alle GGD-en voeren publieke gezondheidzorgstaken uit voor asielzoekers (en statushouders) in de opvanglocaties van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) volgens een overeenkomst tussen GGD GHOR Nederland en het COA, bekostigd door het COA. De overeenkomst omvat taken op gebied van infectieziektebestrijding en preventie (waaronder seksuele gezondheid), tuberculosebestrijding, technische hygiënezorg en gezondheidsbevordering en -voorlichting. Voortgang Programma Corona Het coronaprogramma van de GGD is landelijk gefinancierd tot 1 juli 2023. Afspraken over de financiering van de activiteiten na deze datum (in een subsidieregeling) worden eveneens landelijk gemaakt en naar verwachting maakt VWS deze later dit jaar bekend. De GGD is vanaf maart gestopt met de uitvoering van coronatesten. Er is nog wel de mogelijkheid om incidenteel kwetsbare en niet mobiele mensen te testen. 3

GGD Haaglanden voert nog steeds vaccinaties uit, maar het aantal vaccinaties neemt over de maanden af. De GGD bereidt zich op aanwijzing van het ministerie van VWS voor op een landelijke najaarscampagne. Daarnaast houdt ze een basiscapaciteit in stand met opschalingspotentieel. Herinrichting GGD Haaglanden Het adviesrapport herinrichting GGD Haaglanden is begin januari 2023 opgeleverd. Op basis van dit adviesrapport en diverse bijeenkomsten met medewerkers is een voornemen tot reorganisatie opgesteld en geaccordeerd door de Algemeen Directeur OCW van de gemeente Den Haag. In vervolg hierop is in april 2023 het plan van aanpak reorganisatie GGD Haaglanden opgesteld. Dit plan is ter advies voorgelegd aan de ondernemingsraad van de dienst OCW. Het doel van de reorganisatie is om de organisatiestructuur, de sturing en coördinatiemechanismen te laten aansluiten bij de uitdagingen en ambities in de Visie 2030 van GGD Haaglanden die in april 2021 is vastgesteld door het bestuur van GGD en VT Haaglanden. Het plan is de reorganisatie per 1 januari 2024 af te ronden. Het betreft een beperkte organisatorische aanpassing zonder financiële consequenties voor de gemeenschappelijke regeling GGD en VT Haaglanden.

Visie 2030 De focus bij de implementatie visie 2030 is de eerste maanden van het jaar gelegd bij de inrichting en opzet van de projectteams en plannen voor (afdelingsoverstijgende) integrale projecten. Rond de zomer vindt een eerste interne evaluatie plaats van het implementatieplan van GGD Haaglanden.

4

2.2 Pijler 1: Monitoren, signaleren, adviseren

Epidemiologie Taak 1: Gemeentelijk gezondheidsinzicht (monitoren en signaleren) De taak monitoren en signaleren omvat een aantal monitors, gidsen en nieuwsbulletins, hierbij volgt een korte status update van de belangrijkste monitoringprojecten bij GGD Haaglanden: • De beweegmonitor 2021 is afgerond met een publicatie op de online Gezondheidsgids en in een artikel in het Epidemiologisch Bulletin. • De voortgang van Kindmonitor 2023/2024 is conform planning. • De voortgang Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 is conform planning. • GGD Panel: In februari/maart 2023 is een vragenlijst over de energiecrisis uitgezet onder het panel. Resultaten zijn in maart gepubliceerd in een factsheet op de Gezondheidsgids. • Gezondheidsgids: In maart heeft de Q1-update plaatsgevonden. SOA-cijfers zijn geactualiseerd en resultaten van de cGM Jongvolwassenen (19 onderwerpen) toegevoegd. • Epidemiologisch Bulletin: In maart 2023 is er een Epibul verschenen, zowel op papier als e-zine. • In totaal zijn 38 publicaties opgeleverd: 20 updates/dashboards in de Gezondheidsgids, 16 factsheets (Beweegmonitor, GM Jongvolwassenen, CGM Jeugd 2021), 1 infographic (GGD Panelonderzoek) en 1 artikel in het Epidemiologisch Bulletin.

• In totaal zijn 4 presentaties gegeven over de werkzaamheden van de afdeling epidemiologie aan het algemeen bestuur, de resultaten van de GM Jongvolwassenen (webinar), en over de Gezondheidsgids (Hapje Kennis en afdeling gezondheidsbevordering). 1

Corona Naast de reguliere werkzaamheden verrichten we vanuit de GR-taak momenteel verschillende - vanuit rijksmiddelen gefinancierde - werkzaamheden die verband houden met de (afgelopen) coronapandemie. 1. Onderzoek naar de impact van corona. Dit betreft de Corona Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2022 (cGM V&O 2022), Corona Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2022 (cGM JV 2022) en de Corona Gezondheidsmonitor OGGZ (cGM OGGZ).

• • •

2.

3.

cGM V&O 2022: Voortgang conform planning. Momenteel worden analyses uitgevoerd. Resultaten worden 20 juni 2023 verwacht. cGM JV 2022: Resultaten zijn conform planning eind maart 2023 gepubliceerd op de Gezondheidsgids en middels een webinar gepresenteerd.

cGM OGGZ: De oplevering van de eindrapportage van het eerste jaar is uitgesteld naar juni 2023. De rapportage beschrijft zowel de kwantitatieve dataverzameling van OGGZindicatoren als ook de kwalitatieve dataverzameling om ‘een gezicht te geven’ aan de mensen achter de cijfers. Surveillance met behulp van Power BI Dashboard: wekelijkse EpiCurves1 ; periodiek overzicht van het percentage gevaccineerde inwoners naar wijk en herhaalvaccinaties gezet in het najaar en aanvullende analyses fijnmazig vaccineren; beantwoorden van vragen vanuit bijv GGDcrisisteam/duidingstafel en het regionaal beleidsteam. Het ophalen van onderzoeksvragen m.b.t. het coronavirus d.m.v. co-creatie met de afdeling Infectieziektebestrijding.

Taak 2: Epidemiologische adviezen Voor de taak epidemiologische adviezen zijn tussen januari en april van dit jaar de volgende activiteiten uitgevoerd: • Er zijn 29 gemeentelijke adviezen gegeven naar aanleiding van vragen van gemeenten, waaronder de Kankeratlas, de segregatiemonitor, bestaanszekerheid, ouderenmishandeling en alcoholgebruik. • Er zijn 10 adviezen gegeven aan professionals die bijdragen aan de gezondheid van inwoners van Haaglanden: waaronder subsidieaanvraag groenblauwe schoolpleinen Delft, inwonersonderzoek Delft, luchtkwaliteit (actieve inwoner) en landelijke vakgroep OPG.

1

De EpiCurve bevat de actuele stand van zaken over het aantal besmettingen met het coronavirus, ziekenhuisopnames, het aantal uitgevoerde testen met het percentage positieven, rioolwatersurveillance en het aantal vaccinaties (basisserie en herhaalvaccinaties). 5

Gezondheidsbevordering In lijn met het lokaal gezondheidsbeleid heeft GGD Haaglanden gemeenten de eerste vier maanden van het jaar ondersteund bij het uitvoeren en implementeren van het lokale gezondheidsbeleid conform planning: • In de hele regio is ingezet op de IkPas-campagne (gericht op vermindering van alcoholconsumptie). • Per gemeente heeft de GGD maatwerk geleverd in de ondersteuning in het lokale gezondheidsbeleid. De GGD heeft op deze manier gemeenten en partners geadviseerd over diverse thema’s. Voorbeelden hiervan zijn gezonde kinderopvang (Westland, Pijnacker-Nootdorp en Delft), positieve gezondheid, bewonersparticipatie en mentale gezondheid (Delft en Den Haag), preventiecoalitie (Den Haag en Zoetermeer), Kind Naar Gezond Gewicht (Zoetermeer, Leidschendam-Noord, Den Haag), uitvoeringsprogramma’s van preventieakkoorden (diverse gemeenten, zoals de werkgroep Voeding in Midden-Delfland), Jeugd en genotmiddelen (Leidschendam-Voorburg, Wassenaar) en JOGG (variant) in Rijswijk (Happyfit) en er is actief bijgedragen aan de beweging Gezond en Gelukkig Den Haag. • Gemeenten zijn ondersteund bij het implementeren en uitvoeren van lokale sportakkoorden en preventie-akkoorden. • Voor alle gemeenten werkt de GGD aan een rookvrije omgeving.

• In verschillende gemeenten heeft de GGD vanuit de invalshoek gezondheidsbevordering in combinatie met leefomgeving geadviseerd over de te ontwikkelen omgevingsvisie (Zoetermeer, Den Haag, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp en Delft). • In enkele gemeenten is de GGD meer betrokken bij het thema eenzaamheid met name Delft, waar de GGD de kerngroep ‘Een tegen eenzaamheid’ ondersteunt. Ook in Rijswijk, Wassenaar en Zoetermeer ondersteunt de GGD op het onderwerp vitaliteit. • GGD is in de eerste 4 maanden met gemeenten in gesprek over betekenis van het gezond- en actief leven akkoord (GALA) de specifieke uitkeringen (SPUK) en de uitwerking daarvan op de uitvoering van de GGD. Beleidsadvisering Voor de taak Beleidsadvisering zijn in de eerste vier maanden van 2023 de volgende activiteiten uitgevoerd: • De Kernboodschappen zijn afgerond en gepresenteerd aan gemeenten (presentatie in Den Haag nog in planning). • Het beleidsteam heeft gesprekken gevoerd met alle gemeenten over de behoeften op het gebied van IZA/GALA. Voor enkele gemeenten is advies gegeven over de integrale plannen. • Het beleidsteam heeft advies gegeven over het gemeentelijke gezondheidsbeleid (incl. de beantwoording van raadsvragen), waaronder de Integrale Preventieaanpak Den Haag, Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid Delft.

• Het beleidsteam heeft opvolging gegeven aan de Kankeratlas NL, waaronder het indienen van een vooraanvraag subsidie bij het KWF. • Het beleidsteam heeft advies en ondersteuning geboden aan interne afdelingen, management en het bestuur. Waaronder het werkbezoek van het AB, themabijeenkomst van het AB over bestaanszekerheid, ondersteuning in overlegstructuren, zoals Preventiecoalitie Zoetermeer en Sterk voor Noord en de nieuwe koersbepaling Academische Werkplaats Publieke Gezondheid ‘Noordelijk Zuid-Holland’. Preventieve ouderengezondheidszorg De GGD Haaglanden participeert in de ouderengezondheidszorg door in te zetten op het netwerk voor gezondheid, welbevinden en vitaliteit (waaronder valpreventie, voeding, bewegen, eenzaamheid, sociale veiligheid). Hiervoor zijn enkele voorbeelden te noemen. In Zoetermeer is opnieuw bijgedragen aan de opzet en uitvoering van voorlichting valpreventie. En de GGD was aanwezig op een gezondheidsmarkt in de wijk Meerzicht. Ook in Rijswijk en Den Haag is een bijdrage geleverd aan valpreventie. Voor alle Haaglanden gemeenten is gewerkt aan de realisering van een nieuwe editie van het leefstijlmagazine ‘Vitaal ouder worden’ met daarin aandacht voor diverse leefstijlthema's in begrijpelijke taal.

In Den Haag droeg GGD Haaglanden bij aan de stedelijke stuurgroep Haagse Diabetes Challenge en het platform seniorvriendelijk stad, aan de Preventietafel en Gezond en Gelukkig Den Haag. GGD Haaglanden schenkt ook aandacht aan het thema ‘overgang’. Steeds vaker ontvangt de GGD vragen over leefstijl, voeding, bewegen en mentale gezondheid van vrouwen in de overgang. De GGD werkt aan een gedegen advies op dit thema, zo is bijvoorbeeld een workshop voor professionals beschikbaar. Regeling Onverzekerden De uitvoering van de taak ‘Regeling onverzekerden’ is op advies van GGD GHOR Nederland tijdelijk stopgezet, omdat momenteel geen rechtmatige grond aanwezig is voor uitwisseling van persoonsgegevens met gemeenten.

6

2.3 Pijler 2: Uitvoerende taken gezondheidsbescherming

Infectieziektebestrijding Begin dit jaar lag de focus hoofdzakelijk op de enkele onderwerpen van infectieziektebestrijding: ‘integratie programma Corona,’ implementatie MUIZ (Meldpunt Uitbraken Infectieziekten & BRMO) en het traject ‘versterking infectieziektebestrijding pandemische paraatheid’ (VIP). De werkzaamheden rondom Corona worden geleidelijk onderdeel van de reguliere werkzaamheden van de afdeling infectieziektebestrijding. De toevoeging van covid-taken aan de reguliere going concern betekent een toename in administratieve werkzaamheden. Om hierop te anticiperen heeft GGD Haaglanden het team (tijdelijk) met administratief medewerkers uitgebreid. Ook is het Meldpunt voor Uitbraken Infectieziekten & BRMO (MUIZ) gelanceerd, dit is een webbased softwareprogramma. MUIZ helpt uitbraken van infectiezieken te melden binnen de regio Haaglanden, zoals gastroenteritis, luchtweginfecties, Covid-19, scabiës, Bijzonder Resistente Micro-organismen (BRMO). Het programma zorgt voor overzicht en laagdrempelig contact tussen ziekenhuizen, verpleeg- en verzorgingshuizen, thuiszorg, zorginstellingen voor revalidatie, GGZ en gehandicaptenzorg. Het direct melden bij de start van een uitbraak, geeft een real time overzicht voor de regio. Zo kunnen gezondheidsorganisaties tijdig preventieve maatregelen nemen om verspreiding van infectieziekten in de regio te voorkomen.

Begin dit jaar is gestart met het traject VIP (versterking infectieziektebestrijding pandemische paraatheid). Dit traject heeft als doel te zorgen dat a) GGD’en voldoende toegerust zijn om hun rol op het gebied van infectieziektebestrijding kwalitatief goed uit te voeren en b) GGD’en goed voorbereid zijn op (landelijke) uitbraken van infectieziekten. Voor het gehele versterkingsprogramma van alle GGD’en is voor 2023-2024 ruim € 37 miljoen beschikbaar om concrete activiteiten op te starten voor de 5 pijlers: 1) Kwetsbaarheden wegnemen voor pandemische paraatheid 2) Versterken (boven) regionale monitoring en surveillance 3) Versterken van de wetenschappelijke kennisinfrastructuur infectieziektebestrij ding 4) Samenwerken op bovenregionaal niveau 5) Slim én versneld opleiden Naast bovengenoemde activiteiten gericht op versterking zijn ook de reguliere taken uitgevoerd voor meldingsplichte ziekten. Van januari tot en met april van dit jaar zijn een aantal bijzonderheden te melden op het gebied van Invasieve groep A streptokokken (iGAS) en Carbapenemase-producerende Enterobacteriaceae (CPE). Sinds 2022 is sprake van een landelijke stijging van het aantal iGAS infecties. Daarom is begin dit jaar besloten de meldingsplicht van patiënten met iGAS-ziekten uit te breiden naar alle vormen van invasieve GAS-infecties.

Voorlopig is deze uitbreiding tijdelijk; later dit jaar wordt geëvalueerd of dit verlengd wordt. De uitbreiding van de meldplicht heeft geleid tot 33 iGAS meldingen in het 1e kwartaal bij de GGD Haaglanden (evenveel als in het hele jaar 2022). De uitbreiding heeft ervoor gezorgd dat verpleegkundigen in het weekend oproepbaar moeten zijn om de meldingen op te volgen en te verwerken. Daarnaast is vanaf het tweede kwartaal 2022 t/m het eerste kwartaal 2023 een stijging te zien van het aantal CPE-meldingen. Dit heeft echter nog niet geleid tot extra maatregelen. Het is gezien de ontwikkelingen van infectieziekten lastig aan te geven wat de te verwachten maatregelen zijn voor 2023. De prognose hoeft vooralsnog niet te worden bijgesteld. Indicator

Meldingsplichtige infectieziekten Niet-meldingsplichtige casuïstiek, situaties en inlichtingen Meldingen van zorginstellingen (art. 26 Wpg)

Prognose 2023 800 2.900 300

Resultaat januari t/m april 2023 190 603 86

Bijgestelde prognose 2023 Geen bijstelling op dit moment

Tuberculosebestrijding De TBC-afdeling heeft in de periode januari t/m april 2023 ruim 2.492 mensen onderzocht op tuberculosebesmetting op een totaal van 2.991 cliëntcontacten. Dit is in de lijn met de prognose. Door middel van screening en contactonderzoek zijn in totaal 26 patiënten met TBC gediagnosticeerd. Ruim 35 patiënten met een Latente Tuberculose Infectie (LTBI) zijn geregistreerd en in behandeling. 7

Het onderzoeken en preventief behandelen van tuberculose bij immigranten (uit hoog endemische gebieden) levert een positieve bijdrage ter bestrijding en voorkoming van nieuwe tuberculose-besmettingen. Ongeveer twee derde van de tuberculosepatiënten is afkomstig uit het buitenland. De afdeling voert dan ook op actieve wijze screeningsprogramma’s uit onder de risicogroepen. Tuberculose is wereldwijd nog steeds de op twee na grootste infectieziekte, via reizigers en immigranten kan de ziekte Nederland alsnog binnenkomen. De GGD heeft het volgende uitgevoerd: • • • • • • •

Screenen van tuberculoserisicogroepen. Behandelen en begeleiden van (zieke en met tuberculose-besmette) patiënten. Voorlichting verzorgd aan tuberculoserisicogroepen en diverse samenwerkingspartners. Bestrijden van uitbraken van tuberculose en mogelijke onrust die daarmee gepaard gaat. Het adviseren van individuele burgers, gemeentebesturen en andere samenwerkingspartners Het onderhouden van contacten met medische ketenpartners (bijvoorbeeld medische opvang asielzoekers, medische specialisten, etc.) en waar nodig het coördineren van netwerkactiviteiten. Beschikbaarheids- en bereikbaarheidsdienst (ook online) voor meldingen en/of vragen over tuberculose.

Indicator

Prognose 2023

Aantal (nieuwe) gediagnosticeerde tuberculose patiënten LTBI-patiënten Aantallen verrichtingen (foto’s, Mantoux-, BCG-, IGRA-screeningen) Totaal aantal cliëntcontacten

Resultaat januari t/m april 2023

Bijgestelde prognose 2023

85 85

26 35

80 90

8.000 10.000

2.524 3.099

8.000 10.500

Bevordering seksuele gezondheid Het centrum seksuele gezondheid (CSG) heeft de volgende werkzaamheden uitgevoerd conform planning: • Het CSG lijkt o.b.v. de huidige aantallen boven de 11.500 ASG declarabele consulten uit te gaan komen voor 2023. De productie zal in de zomermaanden waarschijnlijk afnemen. • Het CSG ligt met voorlichtingsbijeenkomsten goed op schema. • In het tweede kwartaal voert het CSG de Monkeypox vaccinatiecampagne uit. In februari is het CSG gevisiteerd door een intercollegiale visitatiecommissie, een grondige audit die eens per vijf jaar plaatsvindt. Het oordeel van de visitatiecommissie was dat de werkzaamheden op het gebied van seksuele gezondheid goed op orde zijn, dat het CSG goed georganiseerd is, aandacht heeft voor veel zorgaspecten en een proactieve houding heeft richting andere zorgprofessionals in de regio. Dat er slechts één arts maatschappij en gezondheid werkt binnen het CSG, beoordeelde de commissie als kwetsbaar. Artsen maatschappij en gezondheid zijn op de arbeidsmarkt beperkt beschikbaar. De medische adviesraad van de GGD onderzoekt hoe de GGD capaciteit binnen het CSG te versterken. Indicator ASG-regeling: • Aantal uitgevoerde (declarabele) eerste consulten • Groepsvoorlichtingen Seksuele gezondheid • Participatie bij evenementen Seksuele gezondheid Aantal verstrekte eerste vaccinaties Hepatitis B Aantal cliënten conform PrEP-regeling

Prognose 2023

Resultaat januari t/m april 2023

11.500 70 5

4.429 31 NNB

250 641

130 620

Bijgestelde prognose 2023

Geen bijstelling op dit moment

Medische milieukunde Het algemene beeld voor Medische milieukunde is dat het aantal meldingen en adviezen iets achterblijft t.o.v. de prognose. Dit wordt met name veroorzaakt door een laag aantal meldingen in april. Voor januari t/m maart was het aantal meldingen hoog conform de seizoensgebonden piekdrukte. Over meerdere jaren bezien neemt het aantal complexe, arbeidsintensieve meldingen en adviezen verder toe. Zo zijn er relatief veel langlopende, complexe meldingen (bijvoorbeeld inzake laagfrequent geluid, koolmonoxide, ziekteclusters). De inzet van de Gezondheidskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen (GAGS) bij incidenten was in de eerste maanden van dit jaar (veel) lager dan gemiddeld. Daarnaast is wel in twee gevallen nazorg verleend bij incidenten (nazorg en GROP). 8

Naast inzet op reactieve activiteiten heeft GGD Haaglanden proactief gewerkt aan de thema's binnenmilieu, luchtkwaliteit, lood in kraanwater, gezondheid in planvorming en klimaatadaptatie. Voorbeelden hiervan zijn de verkennende gesprekken met gemeente Haaglanden om te komen tot dienstverleningsafspraken rondom Omgevingswet, ruimtelijke ontwikkelingen met de betreffende afdelingen en/of diensten van gemeenten. Dit zijn voorbereidende activiteiten op de invoering van de Omgevingswet en het GALA. In het tweede kwartaal van 2023 publiceert GGD Haaglanden het onderzoeksrapport naar blootstelling aan luchtverontreiniging en de invloed hiervan op de gezondheid in de regio. De GGD heeft gemeenten onder andere geadviseerd over lood in de bodem, over de geschiktheid van mogelijke locaties voor scholen en over woonbeleid. Ook de presentatie van de IKNL-kankeratlas leverde de nodige adviesvragen op. Bij advisering aan gemeenten (specifieke casuïstiek, beleidsadvies, advies Ruimtelijke Ordening en advisering over raadsvragen) blijft vooral het aantal adviezen bij ruimtelijke ontwikkelingen achter. Door moeilijke marktomstandigheden zijn initiatiefnemers momenteel terughoudend met investeringen in gebiedsontwikkelingen en bouwplannen.

De succesvolle samenwerking van de vier Zuid-Hollandse GGD’en met de provincie Zuid-Holland op het gebied van gezonde leefomgeving is in 2023 voortgezet met projecten over omgevingsvisies, maatschappelijke voorzieningen en de verankering van gezondheid in omgevingsbeleid. Indicator

Advies aan burgers (n.a.v. melding) Advies bij incidenten (nazorg en GROP) Advies van GAGS bij incidenten Advies aan gemeenten: specifieke casus (melding) Advies aan gemeenten: beleidsadvies Advies aan gemeenten: RO-adviezen Advies aan gemeenten: ondersteuning bij raadsvragen Advies aan instellingen/instanties (n.a.v. meldingen en beleidsadvies)

Prognose 2023 460 5 25 25 80 120 20 50

Resultaat januari t/m april 2023 125 2 3 2 25 20 2 8

Bijgestelde prognose 2023

Geen bijstelling op dit moment

Technische Hygiënezorg De werkzaamheden verlopen op hoofdlijnen conform planning: • Het aantal meldingen van patiënten met een longontsteking veroorzaakt door de legionellabacterie (veteranenziekte) in de eerste 4 maanden van 2023 is vergelijkbaar met het aantal in de eerste vier maanden van 2022. Er is de laatste jaren een stijging te zien (ook landelijk). Tot nu toe is hier geen oorzaak, zoals een gemeenschappelijke bron, voor gevonden. • Het aantal adviesaanvragen over veiligheidsplannen van evenementen verloopt conform verwachting. Er zijn nog weinig inspecties uitgevoerd; het evenementenseizoen gaat nu pas van start. • De prognose voor het aantal te bezoeken AZC's is bijgesteld naar het huidige aantal AZC in de regio Haaglanden. Mogelijk neemt dit aantal nog toe. Indicator Prognose Resultaat Bijgestelde 2023 januari prognose t/m april 2023 2023 THZ-meldingen 100 15 Legionella adviezen 40 17 Geen Beleidsadviezen 15 0 bijstelling op Adviezen veiligheidsplannen evenementen (o.b.v. 12 55 dit moment aanvraag GHOR) Inspecties evenementen 30 1 Advisering AZC* 2 1 5 * Dit is exclusief de advisering aan gemeenten met betrekking tot opvanglocaties voor vluchtelingen. Deze vallen qua financiering buiten de GR.

Reizigersadvisering en –vaccinatie De aanvragen voor reizigersconsulten zijn weer toegenomen en zitten weer op het niveau van voor de coronapandemie. De trend is dat de inwoners meer complexere reizen gaan maken, waardoor de consultduur langer wordt. Gezien de krappe arbeidsmarkt is het niet mogelijk om aan alle vraag te voldoen en worden klanten doorverwezen naar commerciële aanbieders. Er wordt gekeken hoe de GGD de formatie uit kan breiden. Omdat het niet mogelijk is om het aantal consulten uit te breiden met de huidige bezetting, wordt ook gekeken hoe kosten bespaard kunnen worden. 9

Naast de ontwikkelingen op het gebied van reizigersconsulten krijgt het vaccineren op maat verder vorm en worden landelijke gesprekken gevoerd over het opzetten van een expertise vaccinatiecentrum. Ook is begin 2023 gestart met de HPV inhaalcampagne 18+; deze campagne loopt tot eind 2023. Indicator

Prognose 2023

Aantal consulten Aantal gegeven vaccinaties

8.000 10.000

Resultaat januari t/m april 2023 3.795 5.374

Bijgestelde prognose 2023 geen bijstelling geen bijstelling

De deelnemende gemeenten betalen geen deelnemersbijdrage voor deze taak. De financiering hiervoor komt uit externe bijdragen, dat zijn de reizigers die betalen voor een consult en voor de HPV inhaalcampagne ontvangt de GGD budget van VWS. 2.4 Pijler 3: Bewaken van de publieke gezondheid bij rampen en crises Eén van de taken van de GGD is het bewaken van de publieke gezondheid bij rampen en crisissen. T.a.v. deze taak heeft de GGD de volgende activiteiten uitgevoerd: • In de eerste vier maanden heeft de GGD crisisorganisatie 10 meldingen ontvangen en afgehandeld. • Het Nieuwe Integraal Crisis Plan (ICP) is vastgesteld en wordt in de komende maanden stapsgewijs geïmplementeerd. • De gestelde doelen en activiteiten op het gebied van opleiden, trainen en oefenen lopen conform planning. Er heeft onder andere een gezamenlijke oefening met Slachtofferhulp Nederland plaatsgevonden om de samenwerking te verstevigen. • De Sharepoint omgeving van de Crisisorganisatie is nieuw ingericht en er is een activiteitenkalender OTO toegevoegd. 2.5 Pijler 4: Toezicht houden Toezicht op de Kinderopvang Bij het afsluiten van het jaar 2022 is gebleken dat er minder inspecties zijn uitgevoerd dan vooraf door de gemeenten aan de GGD opgegeven. Op de opgave van de gemeenten wordt de begroting en capaciteit van de afdeling Toezicht gebaseerd.

De achterblijvende aantallen ten opzichte van de begroting zijn te laat geconstateerd, waardoor er geen maatregelen zijn getroffen. In 2022 was op deze taak dan ook sprake van een tekort voor de GGD/opdrachtnemer gemeente Den Haag. De deelnemende gemeenten betalen immers alleen voor de daadwerkelijk uitgevoerde inspecties (pxq financiering) en ontvangen na vaststelling van de jaarrekening 2022 een deel van het betaalde voorschot voor deze taak terug. Om het hoeveelheidsrisico te beperken heeft de GGD het achterblijven van het aantal inspecties besproken met de gemeenten in de jaarlijkse evaluatiegesprekken. Afgesproken is om bij het achterblijven van de uitvraag door de gemeenten, te kijken naar een uitruil van producten tegen een gelijk tarief. Daarnaast zijn maatregelen genomen om beter zicht te hebben op de ontwikkeling van het aantal inspecties, zodat lagere aantallen inspecties (en dus een lagere opbrengst voor de GGD) eerder zichtbaar worden. Uit de eerste interne analyse die de GGD heeft uitgevoerd is gebleken dat ook wanneer de aantallen inspecties uit de oorspronkelijke opgave gerealiseerd zouden zijn, er nog steeds een financieel tekort voor de GGD zou zijn geweest. De bezetting was dan namelijk niet toereikend geweest, waardoor er meer personeel had moeten worden ingeschakeld, met hogere kosten tot gevolg.

Ook in 2023 wordt een financieel tekort voor de GGD (opdrachtnemer gemeente Den Haag) op deze taak verwacht. De taak Toezicht Kinderopvang kent al sinds 2018 een financieel tekort voor de GGD/de opdrachtnemer gemeente Den Haag. Voor de jaren 2020 en 2021 is dit niet zichtbaar geweest, omdat in deze jaren de lagere baten onder de noemer gederfde inkomsten door Corona gedeclareerd zijn bij het Rijk. Komende periode zal de financiering van de taak toezicht kinderopvang verder uitgezocht worden. Hierbij zal zowel intern gekeken worden (doet de afdelingen de juiste dingen, productiviteit, normtijden), als extern (wat is het beeld bij andere GGD-en). Een eerste beeld na rondvraag is dat andere GGD-en ook te maken hebben (gehad) met een financieel tekort op deze taak en als gevolg daarvan de tarieven hebben verhoogd. GGD Haaglanden heeft in 2018 niet de landelijke (hogere) tarieven overgenomen, maar eigen tarieven bepaald. Mogelijke varianten die verkend worden zijn het aanpassen van de normtijden en het aanpassen van de producttarieven. In het verlengde zal ook bekeken worden welke mogelijkheden er zijn om de huidige P*Q-systematiek (met veel verschillende producten en zonder minimale afnameverplichting) te vereenvoudigen.

10

De komende tijd zal de analyse van de financiering taak toezicht kinderopvang uitgewerkt worden. De analyse zal voorzien van een voorstel met mogelijke oplossingen en eventuele gevolgen voor de deelnemersbijdragen worden voorgelegd aan de deelnemende gemeenten. Indicator

Prognose 2023

Resultaat januari t/m april 2023 358 16 113* 29 3 0 94** 4 0 0 617

Bijgestelde prognose 2023

Locaties: jaarlijkse inspecties 1.090 geen bijstelling op Locaties: nieuw 115 dit moment Gastouders: jaarlijkse inspecties 506 Gastouders: nieuw 205 Gastouderbureaus: jaarlijkse inspecties 27 19 Gastouderbureaus: nieuw 6 Nader en incidentele onderzoeken 556 geen bijstelling op Klachten 33 dit moment Bevel 2 Jeugdverblijven 1 Totaal 2.535 2.554 * Er zijn een aantal GO’s gestopt na opmaken opgave ** Deze onderzoeken kunnen pas gedaan worden na uitvraag gemeente. Hier heeft de GGD geen invloed op. De uitvraag op o.a. dit onderdeel is vorig jaar erg achtergebleven. Inspectie tatoeages en piercings De eerste 4 maanden van 2023 zijn voor de inspecties van tatoeages- en piercingsstudio’s conform planning verlopen. De informatie over de nieuwe Europese richtlijn (norm) Tatoeëren en Piercing op de website van GGD Haaglanden lijkt het aantal vragen van cliënten en ondernemers te verminderen. Indicator

Prognose 2023

Inspecties Tatoeages en Piercings

120

Resultaat januari t/m april 2023 35

Aanvragen vrijstelling Tatoeages en Piercings bij evenementen

8

1

Bijgestelde prognose 2023 geen bijstelling op dit moment

Hygiëne-inspectie seksinrichtingen De planning van de inspectie hygiëne seksinrichting verliep in de eerste vier maanden van 2023 volgens schema. Toch is de prognose aangepast, omdat een aantal seksinrichtingen is gestopt in 2022. Indicator

Aantal locaties waar één of meerdere inspecties zijn uitgevoerd

Prognose 2023 67

Resultaat januari t/m april 2023

Bijgestelde prognose 2023

12

63

Forensische geneeskunde Forensische geneeskunde heeft te maken met een tekort aan forensisch artsen. Sinds februari 2023 werkt de GGD volgens de landelijke noodmaatregel laagcomplexe lijkschouw. Dit maakt het mogelijk dat basisartsen die voldoen aan bepaalde voorwaarden onder supervisie van een forensisch arts laagcomplexe lijkschouw mag uitvoeren. Een landelijke externe toetsingscommissie ziet toe op de juiste naleving van de maatregel.

Samenwerking GGD Haaglanden en GGD Hollands Midden De GR voert de taak van lijkbezorging uit conform de vereisten van de Wet op de lijkbezorging. Voor de periode januari tot en met april 2023 zijn hierover geen incidenten of uitzonderingen te melden. Wel is het zo dat de afdeling forensische geneeskunde sinds 2022 samenwerkt met GGD Hollands midden, dit heeft geleid tot: • Een harmonisatieslag in de werkwijze lijkschouw, het artsenprofiel, de inschaling van artsen, administratieve processen en IT. • Intergemeentelijke benoeming van schouwartsen. • Contractuele afspraken met de politie Haaglanden voor uitvoering van letselonderzoek en forensisch medische expertise bij kinderen (FMEK). • Kennisuitwisseling en deskundigheidsbevordering tussen artsenteams. • Visie op inzet van basisartsen en verpleegkundigen binnen het forensische werkveld. 11

Indicator

Prognose 2023

Resultaat januari t/m april 2023 173 155 319 17 542 NNB NNB

Bijgestelde prognose 2023

Collegiaal overleg/advies 295 Euthanasie 424 Nog geen Lijkschouw 783 bijstelling op dit Meldingen overleden minderjarigen 21 moment* Uitstel begrafenis & lijkenpas 321 Forensisch onderzoek bij Kindermishandeling NNB Letselbeschrijving NNB * Op basis van de werkelijke aantallen t/m augustus zal in de 2e bestuursrapportage de prognose geactualiseerd worden. 2.6 Pijler 5: Brede Public Health Directeur Publieke Gezondheid Begin 2023 heeft in het teken gestaan van het afschalen van de Corona programma organisatie en de werkzaamheden in de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Er is veel werk verzet binnen het programma Versterking Infectieziektebestrijding (VIP) waardoor we beter voorbereid zijn op een nieuwe infectieziektecrisis. Het eerste kwartaal is een projectorganisatie ingericht om de bijdrage die GGD Haaglanden gaat spelen op het gebied van een regionale preventie-infrastructuur, in de uitwerking van IZA/GALA, vorm te geven. Dit type activiteiten vragen ook in het vervolg van dit jaar veel van medewerkers binnen GGD Haaglanden, zij het (deels) betaald vanuit externe middelen, en leveren naar verwachting een belangrijke bijdrage aan de publieke gezondheid in de regio Haaglanden. Taken van de GGD als zorginstelling Voor de taak als zorginstelling zorgt GGD Haaglanden voor het op een verantwoorde en kwalitatief hoogwaardige manier leveren van zorg.

Het kwaliteitscertificaat is in 2021 verlengd tot juni 2024. In mei vindt het jaarlijkse tussentijdse onderzoek plaats door de certificeringsorganisatie CIIO. Aanvullend op de activiteiten gericht op de informatiebeveiliging is GGD Haaglanden een project gestart ten behoeve van de NEN 7510 richtlijnen. De GGD-brede activiteiten op het gebied van opleiding en deskundigheidsbevordering lopen volgens planning. GGD Haaglanden is eind 2022 gevisiteerd door de Registratiecommissie Geneeskundig Specialisten en op grond daarvan erkend als opleidingsinstelling. De erkenning betreft het specialisme maatschappij en gezondheid en de profielen infectieziektebestrijding, tuberculosebestrijding en medische milieukunde voor onbepaalde tijd. In de eerste vier maanden is de klachtafhandeling en de VIM-procedure (Veilig incidenten melden) normaal uitgevoerd. Tot en met april zijn er 22 VIM-meldingen geweest. Tot en met april zijn 18 VIM meldingen gedaan en door de VIM-commissie in behandeling genomen. In totaal zijn in diezelfde periode 42 meldingen van klachten ontvangen. Alle meldingen zijn na ontvangst beoordeeld. Hieruit komt de volgende onderverdeling: • 18 meldingen zijn na contact met de klachtenfunctionaris, als klacht via de informele route door de betreffende afdeling in behandeling genomen.

• 2 meldingen zijn doorgeleid ter behandeling als klacht door de klachtencommissie GGD Haaglanden. Het betrof in beide gevallen een klacht over het CJG. De ene klacht is rechtstreeks in behandeling genomen, de andere klacht is na de informele route alsnog door de klager voorgelegd aan de klachtencommissie. • 1 melding is doorverwezen naar de Geschillencommissie ambulancezorg. • 4 meldingen betroffen HPV en zijn doorgezet voor inhoudelijke behandeling door de medewerker van de HPV campagne. • 2 meldingen betroffen corona gerelateerde klachten en deze zijn door het programma Corona afgehandeld. • 12 meldingen zijn niet in behandeling genomen omdat het geen klachten voor de GGD Haaglanden betrof. Melders zijn hiervan op de hoogte gebracht met onderbouwing en verwezen naar de juiste organisatie. • 3 meldingen konden niet in behandeling worden genomen omdat de klacht niet ontvankelijk was of omdat de melder niet ontvankelijk was als klager. Het is als signaal doorgezet naar, en richting de melder opgepakt door de betreffende afdeling. Publieksinformatie Naast telefonisch- en mailcontact met inwoners van regio Haaglanden kunnen inwoners ook contact opnemen via de online kanalen van GGD Haaglanden. In de eerste vier maanden van 2023 bezochten 71.000 mensen de website www.ggdhaaglanden.nl, de website werd 138.985 keer bezocht. 12

Ook vindt contact met inwoners van de regio plaats via sociale media. Wekelijks worden 4 tot 8 berichten op verschillende social media geplaatst (Facebook, Instagram, Linkedin en Twitter). Vragen van inwoners van de regio worden beantwoord in direct messages. Nadat de coronamaatregelen werden opgeheven is het aantal bellers en emails van burgers aan de GGD afgenomen. Op dit moment zijn bijna geen bellers en/of emailberichten meer met vragen over corona, dit heeft ertoe geleid dat de vraag naar publieksinformatie is genormaliseerd. Indicator Telefonische contactmomenten E-mail contactmomenten

Prognose 2023

Resultaat Q1 2023

36.000 6.000

4.687 661

Bijgestelde prognose 2023 geen bijstelling op dit moment

13

2.7 Ontwikkeling baten en lasten GGD

Taken GGD

Niet begroot effect nieuwe CAO gemeenten

Begroting 2023 Baten Bijdrage Bijdrage Lasten GR derden

Actuele prognose 2023 Baten Bijdrage Bijdrage Lasten GR derden

Verwacht resultaat 2023 Baten Bijdrage Bijdrage Lasten GR derden

Totaal saldo

-

-

-

750

750

-

-750

750

-

Pijler 1 1 Epidemiologie 2 Gezondheidsbevordering 3 Beleidsadvisering Pijler 2 6 Infectieziektebestrijding** 7 Tuberculosebestrijding 8 Bevordering seksuele gezondheid 9 Medische milieukunde 10 Technische hygienezorg Pijler 3 12 Inzet incidenten, rampen, crises Pijler 4 13 Toezicht op de kinderopvang (TOKIN) 14 Inspecties tatoeages & piercings Pijler 5 17 Directeur Publieke Gezondheid 18 GGD: zorginstelling 19 Publieksinformatie* Totaal GGD basispakket

2.884 990 1.056 837 10.785 5.409 1.388 3.013 779 197 254 254 1.681 1.657 23 1.515 795 524 195 17.119

4.069 1.439 1.554 1.076 5.546 2.457 1.675 1.160 255 178 178 2.499 2.499 2.066 1.086 704 276 14.358

7.576 3.837 177 3.562 100 100 30 30 7.707

2.847 953 1.061 833 7.833 2.590 1.429 2.721 855 238 176 176 1.336 1.311 25 1.410 712 503 195 13.602

4.069 1.439 1.554 1.076 5.546 2.457 1.675 1.160 255 178 178 1.983 1.983 2.066 1.086 704 276 13.842

4.701 1.119 342 3.224 15 36 36 30 30 4.767

37 37 -5 4 2.952 2.819 -41 292 -76 -41 78 78 345 346 -2 104 83 21 3.517

-516 -516 -516

-2.876 -2.718 165 -338 15 -64 -64 -2.940

37 V 37 V 5 N 4 V 76 V 100 V 124 V 46 N 76 N 26 N 14 V 14 V 171 N 169 N 2 N 104 V 83 V 21 V 61 V

Pijler 2 11 Reizigersadvies en -vaccinatie Pijler 4 15 Hygiene-inspectie seksinrichtingen 16 Lijkschouw (excl. BTW) Totaal GGD pluspakket

2.189 2.189 642 38 604 2.831

716 716 716

2.643 2.643 47 47 2.690

1.036 1.036 647 43 604 1.683

716 716 716

1.391 1.391 31 31 1.422

1.153 1.153 -5 -5 0 1.148

-

-1.252 -1.252 -16 -16 -1.268

100 N 100 N 21 N 21 N 0 V 120 N

Programma Corona Testen & Traceren Vaccinaties Totaal GGD programma Corona

3.840 6.816 10.656

-

3.840 6.816 10.656

882 9.151 10.033

-

882 9.151 10.033

2.958 -2.335 623

-

-2.958 2.335 -623

-

Indirecte kosten Indirecte kosten GGD Bedrijfsvoeringstoeslag Den Haag Totaal Overhead

1.663 3.859 5.521

-

-

1.723 3.859 5.582

-

-

-60 -60

-

-

-

TOTAAL GGD

36.127

15.074

21.053

31.650

15.308

16.222

4.477

234

-4.831

60 N 60 N 120 N

* De impact van de nieuwe CAO is nog niet verwerkt in de realisatiecijfers over de eerste 4 maanden, aangezien de verwerking plaatsvindt vanaf de salarisbetaling van mei 2023. Daarom is de impact in deze rapportage op totaalniveau opgenomen, in de tweede bestuursrapportage wordt dit uitgesplitst naar de verschillende taken. ** Realisatiecijfers en verwachte resultaten m.b.t. de taak Publieksinformatie worden opgenomen i.c.m. de taak Gezondheidsbevordering. Hieronder wordt een toelichting gegeven op de verwachte afwijkingen die relevant zijn voor de deelnemende gemeenten en de verwachte afwijkingen van meer dan € 100.000. Financieel effect nieuwe CAO In april is het principeakkoord CAO voor gemeenteambtenaren 2023 bekrachtigd. Het belangrijkste financiële effect is dat de salarissen vanaf januari 2023 verhoogd worden met € 240 en vervolgens met 2 procent. In de gemeente Den Haag is de CAO inmiddels verwerkt in de salarisadministratie. Vanaf mei vindt uitbetaling met terugwerkende kracht plaats. Het effect van de salarisverhoging is dus nog niet zichtbaar in de kosten tot en met april. In bovenstaande tabel is de impact van de nieuwe CAO, voor het deel waarmee nog geen rekening is gehouden in de begroting 2023, opgenomen in de prognose. Een grove inschatting is dat het effect neerkomt op een verhoging van de salariskosten met circa 7%.

Voor 2023 is tot nu toe uitgegaan in de begroting van een indexatie van de salariskosten met 0,6% (in 2024 is uitgegaan van 6,7%). Dit betekent dat de nieuwe CAO leidt tot een incidenteel tekort. Volgens een eerste inschatting gaat het voor de GGD om circa € 750.000. Het voorstel is om via de begrotingswijziging 2023, die in september door het AB zal worden vastgesteld, de begroting 2023 op te hogen met dit geraamde bedrag. Ter dekking worden de deelnemersbijdragen van de gemeenten verhoogd. Dit is conform de afspraken die over onvoorziene omstandigheden als indexatie en CAO-ontwikkelingen zijn vastgelegd in de raamovereenkomst van de gemeenschappelijke regeling. 14

IZA/GALA In de vergaderingen van het Algemeen Bestuur is uitgebreid stilgestaan bij de doelen die bereikt kunnen worden met de inzet van de rijksmiddelen die in 2023 en latere jaren beschikbaar komen vanuit de regelingen IZA/GALA. Omdat het op korte termijn lastig is gebleken om hier collectief, in GR-verband, afspraken over te maken, worden per gemeente afspraken gemaakt met de GGD en worden de opdrachten voor 2023 vormgegeven als zogenaamde lokale taken. Om geen tijd te verliezen, wordt er in sommige gevallen al personeel ingezet door de GGD. Vanwege de onzekerheden die er nog zijn omdat de afspraken nog vastgelegd worden is het opstellen van een financiële prognose voor de (lokale) taken lastig. Dit werkt door in de financiële prognoses voor GR-taken. Daarnaast kan het zijn dat door de nieuwe of geïntensiveerde lokale taken de verhouding tussen GR-taken en lokale taken verandert. Algemene infectieziektebestrijding In 2023 is er in het kader van de Versterking van Infectieziekten bestrijding en Pandemische paraatheid (VIP) een forse rijksbijdrage beschikbaar. Daarnaast vindt in 2023 ook de inentingscampagne HPV18+ plaats. Ook deze taak wordt gedekt uit rijksmiddelen. Tenslotte wordt een deel van de personeelskosten voor deze taak in de eerste helft van 2023 verrekend met de meerkostenregeling Corona.

De verwachting is dat de rijksmiddelen die in 2023 beschikbaar zijn niet volledig besteed zullen worden en dat er daarnaast sprake zal zijn van een positief resultaat van circa € 100.000 voor de GGD (opdrachtnemer gemeente Den Haag) op het budget dat in de reguliere begroting beschikbaar is voor deze taak. Tuberculosebestrijding Op deze activiteit zijn de verwachte inkomsten uit de verzekerde zorg hoger dan begroot. Dit betreft baten die de GGD ontvangt op basis van declaraties voor TBC zorg bij de zorgverzekeraar. Daarnaast worden hogere opbrengsten verwacht doordat meer kosten voor de screening van migranten op TBC in rekening worden gebracht bij de cliënt dan waarmee eerder in de begroting rekening is gehouden. Het facturatieproces dat nodig is voor het in rekening brengen van de kosten bij de cliënt leidt naar verwachting tot iets hogere lasten (circa € 40.000). Toezicht Kinderopvang Op deze taak is de verwachting dat het werkelijk aantal inspecties dat wordt uitgevoerd lager ligt dan het oorspronkelijk door de gemeente opgegeven aantal benodigde inspecties. Dit zal leiden tot een terugbetaling via de GR aan de deelnemende gemeenten van circa € 500.000. Uit de ervaringscijfers van de afgelopen jaren blijkt dat de deelnemende gemeenten de variabele inspecties vaak ruim begroten. Dit is lastig voor de GGD omdat zij de benodigde personele capaciteit baseert op deze opgave.

Om het financiële risico voor de GGD te beperken heeft de GGD het achterblijven van het aantal inspecties inmiddels besproken met de gemeenten in de jaarlijkse evaluatiegesprekken. Afgesproken is om bij het achterblijven van de uitvraag door de gemeenten, te kijken naar een uitruil van producten tegen een gelijk tarief. Aangezien in 2022 ook sprake bleek van een nadeel op deze taak voor de GGD wordt op dit moment een analyse uitgevoerd. Uit de eerste inzichten blijkt dat er al sinds 2018 tekorten voor de GGD (opdrachtnemer Den Haag) zijn op deze taak en dat de tarieven die de GGD Haaglanden hanteert lager zijn dan de (niet verplichte) landelijke tarieven en de tarieven die andere GGD’en hanteren. Komende periode zal een nadere analyse plaatsvinden en worden voorgelegd aan het bestuur voorzien van mogelijke oplossingen. Forensische geneeskunde De aantallen voor deze taak zijn in de eerste vier maanden hoger dan begroot. Op basis van de huidige inzichten leidt dit op totaalniveau voor de deelnemende gemeenten tot een bijbetaling van circa € 66.000. Vanwege het onvoorspelbare karakter van de aantallen zal in de tweede bestuursrapportage op basis van de werkelijke cijfers over 8 maanden een gerichtere inschatting gemaakt worden van de financiële gevolgen per deelnemende gemeenten.

In de volgende rapportage zal ook meer inzicht worden gegeven in de ontwikkelingen op deze taak zoals de harmonisatie van arbeidsvoorwaarden en de uniformering van tarieven. Programma Corona, testen en vaccineren. Inmiddels is het testen geheel gestopt, worden eventuele bron- en contactonderzoeken weer op de reguliere wijze door de reguliere afdeling uitgevoerd, en is het aantal vaccinaties lager uitgekomen dan eerder verwacht. De meerkostenregeling Corona stopt per 30 juni 2023. Er is door VWS met betrekking tot de coronavaccinaties gevraagd om ook in de 2 e helft van 2023 een basiscapaciteit in stand te houden (voor GGD Haaglanden 650 prikken per week) en klaar te zijn voor een nieuwe campagne in het najaar (voor GGD Haaglanden 20.000 prikken per week). Voor de 2e helft van 2023 wordt door VWS een nieuwe regeling opgesteld voor de vergoeding van de meerkosten van de GGD-en.

15

3 Programmavoortgang Veilig Thuis In dit deel van de voortgangsrapportage wordt ingegaan op de programma voortgang van Veilig Thuis Haaglanden voor de periode januari tot en met april 2023. De rapportage start met de bedrijfsmatige ontwikkelingen. Hierbij gaat het onder andere om de instroom van meldingen, adviezen en de ontwikkeling van de wachtlijst ten opzichte van de aantallen uit de (ontwerp) begrotingswijziging 2023. Daarna volgt een uiteenzetting over de beleidsmatige ontwikkelingen en maatregelen, die relevant zijn voor de verdere ontwikkeling van Veilig Thuis Haaglanden. De hoofdthema’s in deze programmavoortgang is als volgt: 1. 2. 3. 4. 5.

Bedrijfsmatige ontwikkelingen Regiovisie ketensamenwerking VTH in herstel: Veranderopgave Werving en behoud personeel Toelichting op baten en lasten

3.1 Bedrijfsmatige ontwikkelingen

Volumeontwikkeling meldingen en adviezen binnen de bandbreedte en begroting In onderstaande grafiek staat per kwartaal de gemiddelde instroom van het aantal meldingen en adviezen weergegeven in de afgelopen drie jaar. In deze periode is de gemiddelde instroom van meldingen en adviezen binnen een bandbreedte gebleven van 750 tot 930 per maand met uitzondering van de laatste twee kwartalen.

16

Realisatie adviezen In de periode januari tot en met april 2023 zijn 2.728 adviesaanvragen binnengekomen. Dat zijn er 93 minder dan waar in de begroting rekening mee is gehouden. Ook ligt het aantal gevraagde adviezen dit jaar lager dan vorig jaar, toen kwamen in dezelfde periode 2.960 adviesaanvragen binnen.

Per gemeente Onderstaande figuur geeft de instroom van adviezen per gemeente weer voor de periode januari tot en met april 2023, afgezet tegen dezelfde periode in 2022. De ontwikkeling verschilt per gemeente. In de gemeenten Den Haag en Wassenaar is een stijging te zien. Bij de overige gemeenten loopt de instroom van adviezen bij VTH juist terug ten opzichte van een jaar eerder. Met name vanuit ‘buurtbewoners’, het ‘sociale netwerk’ en ‘justitie en veiligheid’ zijn minder adviesaanvragen gedaan.

Adviesvrager uitgesplitst naar aanvrager Van alle adviesaanvragen is bijna de helft afkomstig van ‘directbetrokkenen’ en ‘psychosociale beroepsgroepen’. Daarnaast is justitie en veiligheid een belangrijke bron van advies aanvragen. In onderstaande tabel is de 17

verdeling in absolute aantallen te zien per categorie aanvrager. Deze aantallen zijn hoger dan de eerder genoemde aantallen doordat deze gegevens een maand later uit het systeem zijn gehaald. Adviezen die gegeven zijn in de

periode januari- april, maar na april zijn ingevoerd in het registratiesysteem, worden meegeteld. jan - apr Anders Beroepsmatig anders Buurtbewoner Directbetrokkene, jeugdige Directbetrokkene, volwassene Familielid van directbetrokkene Justitie en veiligheid Kinderopvang Medische beroepsgroepen Onderwijs Paramedische beroepsgroepen Persoon behoort tot het sociale netwerk Psychologen, pedagogen, psychotherapeuten en sociaal werkers Vrijwilliger (leeg) Totaal

aantallen adviezen 2022 39 190 185 51 603 145 358 58 203 294 8 147 793 7 3.081

2023 28 147 97 36 579 139 344 58 221 321 15 118 736 8 7 2.854

Opvallend is dat in alle gemeenten de rol van buurtbewoners afneemt als het gaat om hun aandeel in de totale adviesaanvragen. In 2022 was het aandeel van buurtbewoners in 6% van het aantal gevraagde adviezen, nu is dat 3%. Die ontwikkeling is in alle gemeenten te zien, behalve in Leidschendam-Voorburg. Realisatie meldingen Onderstaande figuur geeft de instroom van het aantal meldingen voor de periode januari tot en met april 2023 ten opzichte van de begroting en dezelfde periode in 2022 weer. Het aantal meldingen in 2023 is 3.066 in de periode januari tot en met april, dat is lager dan begroot. Het aantal meldingen is in lijn met vorig jaar, toen in dezelfde periode 3.096 meldingen zijn gedaan.

Per gemeente Onderstaande figuur geeft de instroom van het aantal meldingen weer per gemeente in de periode januari tot en met april 2023 ten opzichte van de aantallen in 2022. Voor de meeste gemeenten is het beeld vergelijkbaar met vorig jaar, behalve voor Zoetermeer, Pijnacker-Nootdorp en Den Haag. In Den Haag is het aantal meldingen dit jaar hoger dan vorig jaar. Dit komt met name door een toename van meldingen vanuit justitie en veiligheid. In Zoetermeer en Pijnacker-Nootdorp daalt het aantal meldingen juist vanwege een lager aantal ingediende meldingen door justitie en veiligheid.