Document · PDF

Programmabegroting 2025-2028

Raadsvergadering 5 november 2024, gemeente RijswijkBij agendapunt: Algemene beschouwingen en begroting: Raadsvoorstel 2e halfjaarrapportage 2024 (RV 24-056)41.246 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Dat doen we door: • Bevorderen huidige (gemeentelĳke) inspectie- en handhavingsprocessen op het gebied van huisvesting en bouw en woningtoezicht; • Beschikbaar stellen van belangrĳke informatie en processen tussen samenwerkingspartners • Faciliteren bĳ en coördineren op integrale dossiers; • Opzetten van handhavingsinterventies met samenwerkingspartners en borgen van de casus in het netwerk (in of externe zorg- en veiligheidspartners). Handhaving openbaar gebied en toezicht parkeren • We spreken burgers aan op gedrag en handhaven (gemeentelĳke) wetgeving; • We zorgen voor de professionele ontwikkeling en de veiligheid van de boa in de uitvoering van zĳn taken;

Veiligheid 25

• We richten ons op overlast en kleine ergernissen die de leefbaarheid aantasten in de openbare ruimte (afval, verkeer, hondenbeleid, verwĳderen wrakken en obstakels); • We sporen strafbare feiten op binnen de openbare ruimte ter voorbereiding op vervolging; • Het team Parkeertoezicht (hierna TP) ontwikkelt zich. Het TP krĳgt 2 senioren naast de 6 toezichthouders parkeren. Alle toezichthouders parkeren zullen een opleiding volgen tot buitengewoon opsporingsambtenaar (Boa) waardoor zĳ een uitbreiding krĳgen van hun bevoegdheden (optreden op Mulder-feiten). Daarnaast krĳgen alle toezichthouders parkeren een opleiding tot parkeercontroleur. Team Inspectie Bĳzondere wetten/ APV • De inspecteurs bĳzondere wetten (bouwen) controleren de verleende omgevingsvergunningen, de bouw- en gebruiksregels van de bestemmingsplannen en de bouwtechnische veiligheid en brandveiligheid van bestaande bouwwerken. • We stellen handhavingsbeleid op dat zich richt op integrale handhaving zoals die op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. • De inspecteurs bĳzondere wetten (APV en Horeca) controleren op de naleving van de bĳzondere wetten waaronder de Alcoholwet, Winkeltĳdenwet, Wet op de kansspelen en de Algemene plaatselĳke verordening) • We adviseren aan het team Vergunningen bĳ de vergunningverlening.

Wet Bibob • Werven van een Bibob-onderzoeker • Programmatische aanpak van samenwerking met in- en externe partĳen

Veiligheid 26

Verkeer, Vervoer en Waterstaat Ambitie Visie Het verbeteren van de bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid zoals staat in het mobiliteitsprogramma, de mobiliteitsstrategie en het fietsplan. Hierbĳ is de verdere invulling van het STOMP principe (Stappen-Trappen-Openbaar vervoer-Mobility as a Service-Privé auto) het uitgangspunt. Samenvatting Door de vastgoed- en gebiedsontwikkelingen groeit de stad en de regio. Hierdoor neemt ook het verkeer en de druk op het wegennet toe. In de mobiliteitsstrategie die in 2024 door de Raad is vastgesteld, is aangegeven hoe de gemeente ervoor zorgt dat de stad bereikbaar blĳft, hoe de wegen veiliger worden en de beschikbare openbare ruimte eerlĳker wordt verdeeld tussen de mobiliteitsoplossingen. Om de verkeersveiligheid te verbeteren gaan we de volgende dingen doen: veiligheidscampagnes, het inrichten van schoolzones, de ombouw van 50 naar 30 km/u en handhaving. Om ervoor te zorgen dat de stad bereikbaar blĳft stimuleren we alternatieven voor de auto (lopen, fiets, openbaar vervoer en deelmobiliteit) en zorgen we voor een goede doorstroming van het autoverkeer. Door bewuste keuzes te maken verdelen we de beschikbare openbare ruimte eerlĳker. Hierbĳ ligt de nadruk op parkeerbeleid, regulering en handhaving. Indicatoren Indicator

Realisatie Streefwaarde 2023 2024 2025 1 2 4

Aantal nieuwe schoolzones per jaar bĳ bestaande en nieuw te vestigen basisscholen Aantal (semi) openbare e-laadpunten

170

200

240

2026 1

2027

2028

300

350

400

Toelichting indicator 2: De openbare e-laadpunten worden hier weergegeven als laadpaal. In Rĳswĳk hebben in principe alle e-laadpalen 2 aansluitingen.De strategie laad-infrastructuur 2023-2030 heeft een dekkend netwerk van openbare laadpalen vastgesteld. Dit netwerk wordt tot 2030 opgebouwd. Hierbĳ is de bovenstaande indicator het meetinstrument voor de beoogde groei van dit netwerk.

Verkeer, Vervoer en Waterstaat 27

Wat gaat het kosten? Exploitatie (meerjarig): (bedragen x € 1.000) Verkeer, vervoer en waterstaat 2.1 Verkeer en vervoer 2.1 Verkeer en vervoer Saldo 2.2 Parkeren 2.2 Parkeren Saldo 2.4 Economische havens en waterwegen 2.4 Economische havens en waterwegen Saldo 2.5 Openbaar vervoer 2.5 Openbaar vervoer Saldo Totaal Lasten Totaal Baten Saldo Verkeer, Vervoer en waterstaat

Jr.rek.

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

2023 9.432 1.265 -8.168 647 44 -603 339

Raming na wĳziging 2024 8.372 706 -7.666 891 63 -828 227

2025 10.343 961 -9.383 2.370 93 -2.276 164

2026 11.660 911 -10.749 2.410 93 -2.316 164

2027 12.079 1.061 -11.018 2.397 93 -2.303 163

2028 12.542 1.061 -11.481 2.348 93 -2.254 162

-339 158

-227 182

-164 414

-164 426

-163 435

-162 499

-158 10.576 1.309 -9.267

-182 9.673 770 -8.903

-414 13.291 1.054 -12.237

-426 14.659 1.004 -13.655

-435 15.074 1.154 -13.920

-499 15.550 1.154 -14.396

Toelichting op de afwĳkingen Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) Verkeer, vervoer en waterstaat 2.1 Verkeer en vervoer Schade openbare verlichting: Door toename van schade aan openbare verlichting is deze post voor het eerst meegenomen in de begroting van 2025. Er is totaal € 75.000 aan opbrengsten begroot, de opbrengsten zĳn uitkeringen van de verzekeraar. Daarnaast is er € 180.000 aan lasten begroot voor de herstelwerkzaamheden. Straatwerk: Voor de degenaratiekosten is in de begroting van 2025 voor het eerst lasten meegenomen. De kosten werden hiervoor verwerkt bĳ onderhoud bestrating. Hierdoor was er geen inzicht op de werkelĳke kosten die betrekking hadden op de degeneratiekosten. Overig: Bĳ civiele techniek is voor de verzekeringen € 40.000 begroot in 2025. Daarnaast is er een een bedrag van € 60.000 meegenomen uit de kadernota voor het onderhoud van de tunnel Haagweg. Dit verschil wordt veroorzaakt door de doorbelastingen. De toelichting daarover is beschreven bĳ beleidsproduct 0.4 Overhead onder de personele lasten. 2.2 Parkeren Parkeerhandhaving : In de kadernota is besloten om bĳ het parkeerloket meer vast personeel te plaatsen en minder personeel in te huren. Hierdoor is € 100.000 lager begroot bĳ uitbestede werkzaamheden. Dit verschil wordt veroorzaakt door de doorbelastingen.

De toelichting daarover is beschreven bĳ beleidsproduct 0.4 Overhead onder de personele lasten. Overige: Bĳ de vergunningen openbare electrische laadpalen is € 30.000 extra opbrengsten meegenomen (kadernota). 2.5 Openbaar vervoer Stationslocatie: In de begroting van 2025 is er € 31.000 aan extra energiekosten meegenomen, door de stĳgende prĳzen. Daarnaast is er in de kadernota besloten om € 50.000 extra te begroten voor de mobiliteitstransitie. Dit verschil wordt veroorzaakt door de doorbelastingen. De toelichting daarover is beschreven bĳ beleidsproduct 0.4 Overhead onder de personele lasten.

Baten 285

Lasten 3.694

180

600

228

975

-100

1.532 30

151

Verkeer, Vervoer en Waterstaat 28

Beleidsproduct 2.1 Verkeer en vervoer Wat willen we bereiken? 2.1.1 Verkeersveiligheid Het verbeteren van de verkeersveiligheid door wegen veiliger in te richten en weggebruikers goed voor te lichten en te informeren. 2.1.2 Lopen Zoals staat in de STOMP-uitgangspunten uit de mobiliteitsstrategie wordt de kwaliteit en beleving van voetgangersvoorzieningen en looproutes verbeterd. 2.1.3 Fiets Het verbeteren van de fietsinfrastructuur, het stimuleren van fietsen en fietsparkeren. N.B. Fietsparkeren is benoemd bĳ paragraaf 2.2.3 “Fietsparkeren”. 2.1.5 Deelmobiliteit (MaaS) Het stimuleren van het gebruik en de groei van deelmobiliteit (auto, scooter, fiets) en het voorkomen van overlast. 2.1.6. Personenauto Het nemen van maatregelen om de doorstroming van het autoverkeer en de bereikbaarheid van Rĳswĳk te behouden. 2.1.7. Verkeersmanagement/-regie Organiseren van werkzaamheden in de openbare ruimte op zo'n manier dat de doorstroming in Rĳswĳk zo minmogelĳk wordt verstoord. 2.1.8. Regionale samenwerking Rĳswĳk bereikbaar houden door overleg met de omgeving. 2.1.9 Wegen Ons doel is dat onze wegen schoon, heel en veilig zĳn. 2.1.10 Openbare Verlichting We willen duurzame, betrouwbare en veilige openbare verlichting (OV) in de stad, waarbĳ we rekening houden met mens en dier. Licht waar het moet, donker waar het kan.

Wanneer de materialen in aanmerking komen voor vervanging kiezen we voor een duurzame oplossing. Hierbĳ zetten we volledig in op ledverlichting. 2.1.11 Kunstwerken We houden onze kunstwerken (bruggen, steigers, keerwanden, tunnels) duurzaam in stand, schoon, heel en veilig. We verlengen de technische levensduur zo veel als mogelĳk.

Verkeer, Vervoer en Waterstaat 29

Wat gaan we daarvoor doen? 2.1.1 Verkeersveiligheid Impuls Verkeersveiligheid Door de Rĳkssubsidie Investeringsimpuls Verkeersveiligheid (2e tranche) is er budget voor snelheidsremmende maatregelen en het verbeteren van de oversteekplekken voor fietsers en voetgangers. Gedragsmaatregelen Het gedrag van weggebruikers heeft een grote invloed op de verkeersveiligheid in Rĳswĳk. We richten ons op snelheidsovertredingen en op aandacht voor overige weggebruikers in het bĳzonder kwetsbare verkeersdeelnemers (kinderen, ouderen, (brom)fietsers). Met campagnes, educatie en voorlichting worden de mensen bewust gemaakt van het belang van verkeersveiligheid en de campagnes nodigen uit tot het juiste gedrag. Het programma is onderdeel van de uitvoeringsagenda van het Actieplan Verkeersveiligheid. Handhaving In samenwerking met het Openbaar Ministerie (OM) en de politie zetten we in op handhaving op snelheidsovertredingen door: • Het plaatsen van flitspalen door het OM • Handhavingsacties door politie • Het in beeld brengen van de verkeersonveilige plekken Verkeersveilige schoolomgeving Om schoolomgevingen veiliger te maken wordt bĳ iedere basisschool een Dick Bruna schoolzone aangelegd. Hiermee wordt aandacht gevraagd voor schoolgaande kinderen en leren de kinderen op een leuke en effectieve manier de regels in het verkeer.

Met het budget worden vier schoolzones aangelegd bĳ KC Buitenrĳck, Montessori Parkrĳk, Freinetschool Parkrĳk en Steenvoordeschool. Kleine verkeersveiligheidsprojecten Op verschillende plekken in Rĳswĳk brengen we aan de hand van verkeersveiligheids- en snelheidscĳfers aanpassingen aan verkeerssituaties waar mogelĳk. Dit zĳn maatregelen als drempels, plateaus, versmallingen, veilige fiets- en voetgangersoversteken of attentieverhogende maatregelen bĳ oversteken. Van 50 km/u naar 30 km/u Vanwege verkeersveiligheid worden wegen omgebouwd van 50 km/u naar 30 km/u (zie de kaart in de Mobiliteitsstrategie). De volgende wegen worden in 2025 omgebouwd van 50 km/u naar 30 km/u:Laan van Sion - Prinses Marĳkesingel/Prinses Margrietsingel. N.B. Voor de jaren daarna wordt op basis van de op te stellen (integrale) meerjarenplanning, bekeken wanneer welke wegen worden omgebouwd. Deze benoemde Meerjarenplanning Infrastructuur sluit aan bĳ de motie ‘Meerjarenoverzicht kosten herinrichtingen infrastructuur’ zoals vastgesteld in de raad van 9 juli (motie 5.b.14) Van Rĳnweg/Van der Kooĳweg Er wordt een project opgestart om de verkeersveiligheid van de Van Rĳnweg en Van der Kooĳweg te verbeteren en het sluipverkeer te beperken. Uitvoering is gepland eind 2025 of begin 2026.

Voetgangersbrug Prinses Beatrixlaan RĳswĳkBuiten We gaan starten met de voorbereiding van de voetgangersbrug over de Prinses Beatrixlaan in RĳswĳkBuiten, om een veilige oversteek te creëren, zoals vastgelegd in het Masterplan Rĳswĳk Zuid. 2.1.2 Lopen • In 2025 stellen we een voetgangersplan op.

Verkeer, Vervoer en Waterstaat 30

2.1.3 Fiets Infrastructuur fiets Het verbeteren van de volgende fietspaden in 2025: - de fietspaden langs de Generaal Spoorlaan tussen de Huis te Landelaan en Steenvoordelaan- het fietspad ter hoogte van Vlietzigt Voorbreiden van het fietspad Van Vredenburchweg/Prinses Beatrixlaan N.B. In het kader van het opstellen van een meerjarenplanning voor infrastructuurprojecten worden meerdere projecten voor het verbeteren van de fietsinfrastructuur voorbereid. We gaan in 2025 verder met de campagne voor fiets stimuleren, waar we in 2024 mee zĳn begonnen. Deze benoemde Meerjarenplanning Infrastructuur sluit aan bĳ de motie ‘Meerjarenoverzicht kosten herinrichtingen infrastructuur’ zoals vastgesteld in de raad van 9 juli (motie 5.b.14) 2.1.5 Deelmobiliteit (MaaS) • Samenwerking deelmobiliteit regio: Dit leidt in 2025 tot een concrete aanpak voor een toekomstbestendig deelmobiliteitssysteem. • Regulering overlast: door het invoeren van parkeerregulering van deelvoertuigen. Afspraken met aanbieders: om overlast te voorkomen en de groei van deelmobiliteit mogelĳk te maken. 2.1.6.

Personenauto Ontwikkeling Geestbrugweg – herinrichting Geestbrugweg, als onderdeel van de MIRTCID Binckhorst Wĳ werken aan het opnieuw inrichten (herinrichting) van de Geestbrugweg – inclusief de kruising Haagweg-Geestbrugweg, afsluiting tunnel Haagweg, herinrichting openbare ruimte en aansluiting op de Geestbrug, zie ook de toeltichting bĳ 2.5.2. Ontwikkelingen openbaar vervoer. Het vernieuwen van VerkeersRegelInstallaties (VRI’s) naar intelligente verkeersregelinstallaties (iVRI), waar dit verkeerskundig gezien capaciteitswinst oplevert. Door de toepassing van iVRI’s wordt de capaciteit van de kruispunten geoptimaliseerd waardoor de doorstroming en wachttĳd verbetert voor alle verkeersdeelnemers. Het waarborgen van de verkeersveiligheid en doorstroming voor alle verkeersdeelnemers door de vervanging en plaatsing van (i)VRI Voorbereiden en uitvoeren infrastructuurprojecten: op korte termĳn gepland: • Verrĳn Stuartlaan (Groene assen), Onderdoorgang Hoornbrug, Laan van Beens, Sammersweg, • Kruispunt Volmerlaan-Treubstraat-Kesslerpark (ten behoeve van de doorstroming en de gebiedsontwikkeling Kessler Park, hiervoor is in 2024 een motie aangenomen). • Herinrichting Lange Kleiweg. 2.1.7. Verkeersmanagement/-regie Het opzetten van een doelmatig verkeersmanagement binnen Rĳswĳk en in samenhang met de regio. 2.1.8.

Regionale samenwerking Daarom werken we samen in regionaal verband en met de omliggende gemeenten. • In samenwerking met MRDH en Den Haag gaat Rĳswĳk verder met het uitwerken van een duurzame oplossing voor de problemen op de Prinses Beatrixlaan. Of dat kan binnen de huidige Bestuurlĳke Overeenkomst (BOK) of dat deze BOK aangepast moet worden, moet blĳken naar aanleiding van gesprekken die gepland staan. • Samenwerking omliggende gemeenten en andere overheden. De gemeente Rĳswĳk is betrokken bĳ het vormgeven en uitwerken van het maatregelenpakket dat volgt uit het pauzeren van de verbreding van de A4.

Verkeer, Vervoer en Waterstaat 31

• Regionale netwerkontwikkeling Op dit moment is Rĳswĳk betrokken bĳ, levert input en bewaakt de Rĳswĳkse belangen voor de volgende studies en netwerkplannen: • Netwerkstrategie Den Haag 2050 (Gemeente Den Haag); • Regionale Mobiliteitsvisie MRDH 2050 (MRDH); • OV 50/30 (i.o.m. HTM, samen met gemeenten Den Haag, Delft, Leidschendam-Voorburg, EBS). 2.1.9 Wegen We voeren ons wegenonderhoud uit zoals staat beschreven in het Beheerplan Wegen 2024-2028. We repareren kleine schades en voeren groot onderhoud uit. Waar mogelĳk voeren we werkzaamheden integraal met andere opgaven uit. Dit leidt tot kostenbesparingen en vermindering van hinder voor inwoners. Daarnaast zorgen we voor herstel van straatwerk na werkzaamheden aan kabels en leidingen en innen deze kosten bĳ de desbetreffende bedrĳven. 2.1.10 Openbare Verlichting We voeren ons onderhoud uit zoals vastgesteld in het Beleidsplan Openbare Verlichting 20223-2027. Zodra lantaarnpalen de leeftĳd van 40 jaar hebben bereikt, kan de veiligheid in het geding komen. Om dit te voorkomen meten we de stabiliteit van deze palen. Lantaarnpalen die niet meer veilig zĳn, vervangen we. Lantaarnpalen die nog veilig zĳn laten we staan. Daarnaast vervangen we jaarlĳks ca. 7 km aan kabels voor de openbare verlichting. De komende jaren passen we energiezuinige, dimbare ledlampen in de lantaarnpalen toe.

De oude lampen die nog niet zĳn afgeschreven vervangen we door een ledlamp. Hiermee besparen we 40% energie en verminderen we het aantal storingen. Het totale armatuur (lamp en ombouw) vervangen we pas wanneer deze afgeschreven is. Er zĳn drie investeringskredieten voor openbare verlichting armaturen (20 jaar afschrĳving), lichtmasten (40 jaar afschrĳving) en OV-kabel (40 jaar afschrĳving) en een exploitatiebudget voor beheer/onderhoud en energiekosten. 2.1.11 Kunstwerken We voeren het Beheerplan Civiele Kunstwerken (2023-2026) verder uit. We repareren schades aan onze kunstwerken, zoals het vervangen van dekplanken, slĳtlagen en leuningen van bruggen. Daarnaast verwĳderen we kunstwerken waar geen behoefte meer aan is. Het beschikbare exploitatiebudget voor uitbestede werkzaamheden bedraagt 137.490 euro (exclusief kapitaallasten) en 860 euro voor betaalde belastingen, beiden op jaarbasis. Er is geen sprake van inkomsten.

Beleidsproduct 2.2 Parkeren Wat willen we bereiken? De juiste parkeerder op de juiste plaats (op het juiste tĳdstip), terwĳl de vraag naar parkeerruimte, zonder streng parkeerbeleid, toeneemt. Doel is om de beperkte ruimte eerlĳk te verdelen. 2.2.1. Beleid Een eerlĳk en voor iedereen duidelĳk parkeerbeleid waarmee de stad bereikbaar een leefbaar blĳft. 2.2.2. Parkeerregulering Het toepassen van parkeerregulering zodat de juiste parkeerder op de juiste plaats op het juiste tĳdstip kan parkeren.

Verkeer, Vervoer en Waterstaat 32

2.2.3. Fietsparkeren Voldoende en veilige fietsparkeervoorzieningen in Rĳswĳk. 2.2.4. Laadpalen Voldoende laadvoorzieningen voor elektrische voertuigen. Wat gaan we daarvoor doen? 2.2.1. Beleid Hiervoor werken we aan: • Een nieuwe kadernota parkeren. De Kadernota Parkeren Rĳswĳk 2025 (2025 – 2035) bevat de strategische parkeervisie voor de komende jaren in Rĳswĳk. • Beleidsregels Parkeernormen. De Beleidsregels Parkeernormen 2025 bevat definities en regels om te komen tot een parkeereis voor auto, fiets, scooter, scootmobiel en bakfiets bĳ nieuwbouw- transformatie- en herstructureringsprojecten. Als bĳlage zullen tevens nieuwe normen worden vastgelegd. • Wielklemregeling. In deze wielklemregeling wordt omschreven hoe om te gaan met voertuigen waarvan de NAW gegevens (Naam-Adres-Woonplaats) niet direct te achterhalen zĳn. • Parkeerbeleid voor gehandicapten. Deze krĳgt een plaats in de Kadernota Parkeren 2025 (ter vervanging van nota “Parkeervoorzieningen voor Gehandicapten”). Ook volgen we hierbinnen de ontwikkeling van de digitale gehandicaptenparkeerkaart. 2.2.2. Parkeerregulering Om dit te bereiken worden in 2025: • De reguleringstĳden in bestaande gebieden uitgebreid. Uitgangspunt is daarbĳ dat regulering gericht is op het tegenhouden en/of voorkomen van vreemdparkeerders.

Deze vreemd-parkeerders kunnen ook de bewoners of bezoekers zĳn van nieuwe ontwikkelingen in bestaande gebieden die volgens de plannen op eigen terrein moeten parkeren. • Nieuwe reguleringsgebieden toegevoegd in en rondom gebiedsontwikkelingen. 2.2.3. Fietsparkeren Dit doen we door: • Fietsnietjes en fietsvlonders te plaatsen (vraag gestuurd) • Bestaande stallingsplekken op te schonen van fietswrakken • Voldoende plaatsen ter beschikking te stellen bĳ gebiedsontwikkelingen, waarbĳ ook bekeken wordt waar en hoe stallingen in gebouwen kunnen worden gemaakt voor bezoekers en bewoners. NB: In de op te stellen Kadernota Parkeren Rĳswĳk 2025 (2025 – 2035) wordt ook fietsparkeren opgenomen. In de komende jaren wordt het aantal stallingsplaatsen voor fietsen uitgebreid. Het doel is om beter gebruik te maken van bestaande fietsenstallingen en het vergroten van het aantal fietsparkeerplekken waar nodig. 2.2.4. Laadpalen Hiervoor gaan we doen: • De concessieovereenkomst die er nu is beoordelen en een nieuwe overeenkomst afsluiten. • Doorgaan met het standaard proces voor het plaatsen van elektrische laadpalen en het inrichten van de laadplaatsen.

Verkeer, Vervoer en Waterstaat 33

Beleidsproduct 2.3 Recreatieve havens Wat willen we bereiken? Bĳ de gebiedsontwikkeling Havenkwartier wordt ook een kwaliteitsimpuls aan de haven gegeven. De gemeente wil van deze haven een prettig verblĳfsgebied maken voor ondernemers, bewoners en bezoekers van het gebied. Wat gaan we daarvoor doen? • Opstellen beleid voor drĳvende (seizoen)terrasboten: verlenging van de buitenruimte ten behoeve van aangrenzende horecagelegenheid; • Ontwerp haven uitwerken: ◦ Drĳvend groen: ecologische zone(s) voor flora & fauna; ◦ Ruimte bieden aan verhuur van elektrische sloepen en ligplaatsen voor particulieren en openbare steigers om te verblĳven;

Beleidsproduct 2.4 Economische havens en waterwegen Wat willen we bereiken? Uiterlĳk in 2027 moet Nederland voldoen aan de eisen van de Kader Richtlĳn Water. De gemeente Rĳswĳk en het Hoogheemraadschap van Delfland werken al jaren nauw samen aan het stedelĳk waterbeheer. Met behulp van het gezamenlĳk Waterplan en de Wateragenda willen wĳ een duurzaam, schoon, gezond en veilig watersysteem en een vitale aantrekkelĳke leefomgeving realiseren. We streven ernaar om de kwaliteit van de oevers niet meer dan 10% onder het basisniveau te hebben. Dit is op dit moment niet haalbaar door een achterstand in de vervanging van beschoeiingen (bescherming van de oever). De komende jaren willen we deze achterstanden wegwerken. Waar het technisch mogelĳk is, richten we de oever op een natuurvriendelĳke manier in. Dit heeft een positief effect op de biodiversiteit, ecologie en waterkwaliteit. Wat gaan we daarvoor doen? • We voeren het Beheerplan Oevers 2024-2028 verder uit. In 2025 wordt de oever langs ’t Akkertje natuurvriendelĳk ingericht en de oever langs de Spieringswetering wordt beschoeid, omdat hier geen ruimte is voor een natuurvriendelĳke oever. Ook wordt de oever langs de watergang nabĳ de Buziaulaan aangepakt. • We baggeren onze watergangen om voldoende water te bergen en om het goed af te kunnen voeren. Ook zorgt baggeren voor een betere waterkwaliteit.

• Het zwemwater moet voldoen aan de normen van veilig zwemwater. Elk jaar worden hiervoor werkzaamheden verricht, zoals het opruimen van ganzenpoep, weghalen van takken en aanvullen met zand.

Beleidsproduct 2.5 Openbaar vervoer Wat willen we bereiken? In de mobiliteitsstrategie is openbaar vervoer één van de middelen die ingezet wordt om het autogebruik te verminderen om zo de stad bereikbaar te houden. Met de mobiliteitsstrategie als uitgangspunt is ons doel om de openbaar vervoerslĳnen die er op dit moment zĳn te verbeteren. In de toekomst willen we ook nieuwe verbindingen creëren in de regio. Het betreft hierbĳ voor het grootste deel een regionale aanpak die voor een deel door de MRDH (bus- en tramvervoer via openbaar vervoersconcessies) en het Rĳk (zoals de aanleg van een nieuw treinstation in RĳswĳkBuiten en verbeteren van het bestaande treinstation Rĳswĳk via de MIRT-verkenning Oude Lĳn) wordt georganiseerd.

Verkeer, Vervoer en Waterstaat 34

2.5.2. Ontwikkelingen openbaar vervoer Met de groei van de stad, ook door de gebiedsontwikkelingen direct rond het stationsgebied, wil de gemeente bereiken dat er meer gebruik gemaakt gaat worden van het openbaar vervoer. De directe ligging van werken en wonen langs het spoor en ook de jonge doelgroep van bewoners in Kessler Park en studentenhuisvesting zorgen voor een toename van het aantal treinreizigers. 2.5.3. Infrastructuur OV Het verbeteren van de huidige openbaar vervoer infrastructuur. Wat gaan we daarvoor doen? 2.5.1. Bestaande situatie OV Binnen de huidige concessie gaat de tramhalte Treubstraat weer open per januari 2025. 2.5.2. Ontwikkelingen openbaar vervoer Het versterken en bewaken van de kwaliteit en beschikbaarheid van openbaar vervoer in Rĳswĳk. Dat doen we door: • Uitwerken van de ontwikkelvisie van het stationsgebied Rĳswĳk. Dit plan bevat een uitwerking zoals omgevingskwaliteit, ligging in de omgeving, de aansluitingen op het langzame verkeersnetwerk. • Ontwikkeling Geestbrugweg – herinrichting Geestbrugweg, als onderdeel van de MIRTCID Binckhorst Wĳ werken aan het opnieuw inrichten (herinrichting) van de Geestbrugweg – inclusief de kruising Haagweg-Geestbrugweg, afsluiting tunnel Haagweg, herinrichting openbare ruimte en aansluiting op de Geestbrug.

(zie los overdrachtsdocument: CID Binckhorst) De raad wordt gevraagd in de loop van 2025 te besluiten over de intergemeentelĳke gebiedsvisie, het PlanMER (milieueffectrapport) en het schetsontwerp. Naar verwachting wordt de raad medio 2026 gevraagd te besluiten over de projectbeslissing; de afronding van de planning- en studiefase. • Het bĳdragen aan het uitwerken van de ontwikkeling van het nieuwe station RĳswĳkBuiten in het kader van de MIRT- verkenning Oude Lĳn • Bĳdrage aan het verbeteren van het openbaar vervoer RĳswĳkBuiten • Bĳdragen aan de ontwikkeling van de HOV-tangentverbinding Zuidwestlandcorridor (van Zoetermeer Westland, mogelĳk via Rĳswĳk). 2.5.3. Infrastructuur OV Hiervoor worden de volgende werkzaamheden uitgevoerd: • Bushaltes lĳn 61 langs de Prinses Beatrixlaan ter hoogte van Laan van Sion • Bus-strook buslĳn 61 langs de Prinses Beatrixlaan tussen de A4 en de Admiraal Helfrichsingel (richting Rĳswĳk). • Aanpassing haltes in verband met het faciliteren van langere openbaar vervoerbussen. • Bereikbaarheid van OV-haltes voor mensen met een visuele beperking verbeteren • Studie naar de juiste locatie van ov-haltes in verband met toevoeging van woningen met name in de binnenstedelĳke gebiedsontwikkelingen.

Verkeer, Vervoer en Waterstaat 35

Economie Ambitie Visie Prettig werken in Gemeente Rĳswĳk. Dat is waar wĳ voor willen staan. In 2025 willen wĳ de Rĳswĳkse economie versterken. De aandacht ligt hierbĳ onder andere op het versterken van regionale samenwerkingen en het aantrekkelĳk maken van onze winkelgebieden. Zo willen wĳ ervoor zorgen dat ondernemers zich graag bĳ ons willen vestigen. Hiermee zorgen wĳ voor werkgelegenheid. Ook willen we graag dat inwoners prettig kunnen wonen, recreëren en hun dagelĳkse boodschappen kunnen doen. Het bestaande beleid voeren wĳ uit om onze ambitie te behalen. Samenvatting Met het programma Economie proberen we om zoveel mogelĳk banen te behouden en nieuwe banen te scheppen. We houden rekening met voldoende aanbod van banen voor verschillende opleidingsniveaus. Het is daarom belangrĳk om het voor ondernemers aantrekkelĳker te maken om in Rĳswĳk te blĳven of om zich hier te gaan vestigen. Dit doen we door ons te richten op: • Sterke netwerken met actief accountmanagement en een goede samenwerking tussen bedrĳven. • Sterke werk- en winkelgebieden door de Plaspoelpolder aantrekkelĳk te maken en door het verbeteren en vernieuwen van winkelcentra. • Sterke economische structuur met als doel vernieuwing, digitalisering en duurzaamheid. • Sterke positionering van de gemeente Rĳswĳk in de regio.

Indicatoren Het beeld en de prognoses die hieronder staan, zĳn op basis van cĳfers van 2023. Op basis van de historische trend en actuele ontwikkelingen maken we jaarlĳks een inschatting voor de komende jaren, uitgedrukt in een positieve (+) of negatieve (-) groei. Indicatoren 1. Functiemenging1 2. Vestigingen (van bedrĳven) a) Totaal2 b) Totaal per 1.000 inw. 15-641 3. Werkgelegenheid (aantal banen)2 a) Totaal b) Totaal per 1.000 inw. 15-64 4. Waardering ondernemers Raapportcĳfer 2019 (score 1-10) a) Ondernemersen vestigingsklimaat

Realisatie 2023 55,7%

Streefwaarde 2024 -

2025 -

2026 -

2027 -

2028 -

6.450 180,7

+ +

35.360 843

+ +

6,443

6,54

Toelichting op de indicatoren Functiemenging; Rĳswĳk nog altĳd een werkstad De indicator functiemenging geeft de verhouding weer tussen het aantal banen en woningen. De index loopt van 0% alleen wonen tot 100% alleen werken. Bĳ een waarde van 50% zĳn er evenveel woningen als banen. Met een indexcĳfer van 55,7% in 2023 is Rĳswĳk is nog steeds te typeren als een ‘werkgemeente’. Dit is de afgelopen jaren steeds meer aan het veranderen naar een gemeente van werken én wonen. Ondernemen en wonen kan in Rĳswĳk in een omgeving waar de voordelen van stad én dorp aanwezig zĳn.

Economie 36

Rĳswĳk groeit de komende jaren nog verder door de geplande woningbouw. Dat biedt economische kansen, zowel voor de profilering van Rĳswĳk als voor lokaal draagvlak voor voorzieningen. We verwachten dat de index werken-wonen nog meer naar elkaar toegroeit. Banen en vestigingen in Rĳswĳk Rĳswĳk biedt aantrekkelĳke werklocaties die ook een belangrĳke functie hebben voor de regio. • Het aantal banen per 1.000 inwoners in Rĳswĳk is nog steeds hoger dan de landelĳke cĳfers. • Het aantal vestigingen per 1.000 inwoners ligt in Rĳswĳk iets lager dan landelĳk gemiddeld. De verwachting voor 2025 en volgende jaren is een verdere toename van vestigingen, gelĳk aan de landelĳke ontwikkeling. Het Midden en Klein Bedrĳf (MKB) is verantwoordelĳk voor een groot deel van de werkgelegenheid in Rĳswĳk. Er is daarbĳ sprake van een groot aandeel startende ZZP’ers. Dit is ook een landelĳke ontwikkeling. De stĳging van het aantal ZZP’ers en start-ups zet nog steeds door. Dienstverlening aan ondernemers heeft een gemiddelde beoordeling Het ondernemers-en vestigingsklimaat van de gemeente werd door ondernemers in 2018 beoordeeld met een 6,4. Dat kwam overeen met het landelĳk gemiddelde. In 2024 is een nieuwe enquête uitgevoerd. Hieruit blĳkt dat ondernemers het ondernemers- en vestigingsklimaat nog altĳd ongeveer hetzelfde waarderen (6,5). Voor de toekomst hebben we als doel een waardering met een 7.

Wat gaat het kosten? Exploitatie (meerjarig): (bedragen x € 1.000) Economie 3.1 Economische ontwikkeling 3.1 Economische ontwikkeling Saldo 3.3 Bedrĳvenloket en bedrĳfsregelingen 3.3 Bedrĳvenloket en bedrĳfsregelingen Saldo 3.4 Economische promotie 3.4 Economische promotie Saldo Totaal Lasten Totaal Baten Saldo Economie

Jr.rek.

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

2023 805 203 -602 648 247 -401 338 338 1.453 788 -665

Raming na wĳziging 2024 1.141 387 -754 198 178 -20 200 310 110 1.539 875 -664

2025 346 172 -174 582 187 -395 265 328 63 1.193 687 -506

2026 187 101 -86 457 192 -265 295 328 33 940 622 -318

2027 249 101 -148 463 198 -265 295 328 33 1.007 628 -380

Economie 37

2028 248 101 -147 469 204 -264 295 328 33 1.012 633 -379

Toelichting op de afwĳkingen Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) Economie 3.1 Economische ontwikkeling Overeenkomstig met het besluit kadernota 9 juli 2024 wordt er in 2025 op lokaal niveau geen nieuw economisch beleid meer ontwikkeld. De Energy Cave is een publiek-privaat samenwerkingsverband rondom de warmtetransitie dat verder geprofessionaliseerd wordt in entiteit, organisatie en governance. In dat kader heeft de Energy Cave in maart 2023 een financiële bĳdrage vanuit de MRDH ontvangen ten behoeve van de versterking van de Energy Cave.

Baten -215

Lasten -299 -124

-215

In totaal is € 558.000 ontvangen voor een periode van 2 jaar; € 262.800,- voor het eerste jaar (periode 1 maart 2023 tot 1 maart 2024) en een bĳdrage van maximaal € 295.200,- voor het tweede jaar (periode 1 maart 2024 tot en met 1 maart 2025). Omdat de subsidietermĳn maar tot in het 1ste kwartaal '25 loopt, staat er verhoudingsgewĳs minder baten en lasten begroot dan in '24. Dit verschil betreft een neutrale overheveling met een ander beleidsproduct. 3.3 Bedrĳvenloket en bedrĳfsregelingen Overeenkomstig met het besluit kadernota 9 juli 2024 wordt er minder budget beschikbaar voor (pro)actief en (strategisch) accountmanagement.

-215

90 -50

Beleidsproduct 3.1 Economische ontwikkeling Wat willen we bereiken? Op basis van de kadernota wordt er voor 2025 op lokaal niveau geen nieuw economisch beleid meer ontwikkeld. We voeren het geldende beleid uit en voor nieuw beleid richten wĳ ons op de regionale samenwerkingen met: • Provincie Zuid-Holland • Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) • Businesspark Haaglanden (BPH) • Stichting CLOK Voor de ontwikkeling van de lokale en regionale economie en het behouden van ruimte voor werken, is een woon-werkakkoord gesloten met: • Provincie Zuid-Holland • Den Haag • Delft • Leidschendam-Voorburg Tot slot werken we samen met onze partners (regiogemeenten, de Provincie Zuid-Holland, onderwĳsen kennisinstellingen en commerciële partĳen) voor de doorontwikkeling van de Energy Cave. De Energy Cave is een publiek-privaat samenwerkingsverband rondom de warmtetransitie. In deze samenwerking wordt bĳgedragen aan de diverse maatschappelĳke uitdagingen die samenhangen met de warmtetransitie. Met deze regionale samenwerkingen willen wĳ de economische structuur van Rĳswĳk versterken op onderwerpen als: • Groei • Digitalisering • Duurzaamheid • Versterken van onze netwerken

Economie 38

Wat gaan we daarvoor doen? Regio Binnen de MRDH werken we samen met 21 gemeenten op het gebied van het economisch vestigingsklimaat binnen de regio. Aan de hand van Strategisch Agenda wordt ook in 2025 gezamenlĳk verder gewerkt aan: • Het stimuleren van een toekomstbestendige economie en het vernieuwen van werklocaties. • Zaken die spelen rondom retail en campusontwikkelingen. • Het opleveren van een nieuwe kantorenstrategie. Met Businesspark Haaglanden (BPH) werken we samen met zeven gemeenten (Den Haag, Delft, Zoetermeer, Rĳswĳk, Pĳnacker-Nootdorp, Leidschendam-Voorburg en Midden-Delfland) aan het ontwikkelen van kennis en het versterken van het netwerk rondom het vernieuwen van werklocaties. Voor 2025 worden de activiteiten van BPH bepaald door de volgende doelen: • Beter benutten van bedrĳventerreinen. • Juiste bedrĳf op de juiste plek. Daarnaast is verdere ontwikkeling van BPH als kennis- en netwerkorganisatie een belangrĳk doel voor de komende jaren. Vanuit het gesloten woon-werkakkoord (WWA) wordt in 2025 onderzoek gedaan naar noodzakelĳke bedrĳvigheid voor het goed blĳven functioneren van de regio. De ruimte voor werken is beperkt en moet behouden blĳven. Daarnaast is het ook belangrĳk dat bedrĳven in de regio zĳn gevestigd die bĳdragen aan functioneren van de stad.

De uitkomsten van dit onderzoek zullen leiden tot het vinden van passende ruimte voor deze functies in onze drukke regio. Voor de provincie Zuid-Holland is het behouden van ruimte voor werken ook een belangrĳk doel. Zo wordt vanaf 2025 de beschikbare ruimte voor bedrĳventerreinen verder beschermd in het herziene omgevingsbeleid en heeft de provincie een ruimtelĳk economische visie opgesteld. In de uitvoering van ons beleid zĳn dit belangrĳke kaders om rekening mee te houden. CLOK Stichting CLOK is een onafhankelĳk kennisnetwerk. CLOK ondersteunt onder andere accountmanagers en medewerkers economische zaken, met een netwerk, bĳeenkomsten, opleidingen en advies. Dit alles helpt om de lokale en regionale economie in Nederland te versterken. Energy Cave De Energy Cave is een aantrekkelĳke fysieke locatie en een (regionaal) samenwerkingsverband/ netwerk voor beleidsmakers, inwoners, leerlingen, studenten, onderzoeksinstellingen en (innovatieve) bedrĳven. De samenhang van de verschillende onderdelen maakt van de Energy Cave een echte campusomgeving en gecombineerd met het open innovatiecentrum ‘Rĳswĳks Centre for Sustainable Geo energy’ (RCSG). Via de Energy Cave verbinden wĳ ons nog meer met innovatieve bedrĳven in de regio die oplossingen bedenken voor de bredere energietransitie. Hiermee versterken wĳ ook de regionale groei.

Regionaal gezien kan Rĳswĳk daarmee de plek worden waar de energietransitie als breed vraagstuk tot concrete oplossingen en verschillende netwerken leidt. De Energy Cave zal het netwerk rondom de warmte- en energietransitie in Rĳswĳk én de MRDHregio verder invullen en versterken, maar ook (toekomstige) medewerkers en vakmensen in zowel praktische als theoretische richting aantrekken, opleiden en behouden. Samen met ons netwerk gaan we aan de slag om bedrĳven die binnen deze netwerken passen aan ons te laten verbinden. Het komende jaar wordt de samenwerking verder geprofessionaliseerd tot een zelfstandige organisatie.

Economie 39

Beleidsproduct 3.2 Fysieke bedrĳfsinfrastructuur Wat willen we bereiken? In 2025 zĳn er budgetten beschikbaar om te investeren in het openbare gebied van onze werk- en winkellocaties. Hiermee hebben wĳ als doel: • Het versterken van het ondernemers- en vestigingsklimaat • Het creëren van prettige verblĳfsplekken voor ondernemers, werknemers, inwoners en bezoekers. Wat gaan we daarvoor doen? In het charmante Oud Rĳswĳk gaan wĳ de volgende zaken doen: • Investeren om de aantrekkelĳkheid van het centrum te vergroten. ◦ Dit geeft een positieve impuls aan de lokale ondernemers en daarmee ook de economie van de gemeente. • Het historisch karakter versterken via actieve gebiedscommunicatie en (ruimtelĳke) aanpassingen in de openbare ruimte. ◦ Hierdoor verbeteren wĳ de positie van het oude centrum. Voor het vernieuwen van het middengebied in de Plaspoelpolder heeft Rĳswĳk een projectbĳdrage ontvangen van de MRDH tot 2027. Dit budget zetten wĳ als volgt in: • Een deel van het budget gaat naar IPP Haaglanden. • Het overige deel gebruiken wĳ voor de inzet van de gebiedsmakelaar. ◦ De gebiedsmakelaar gaat actief met ondernemers in gesprek over het verbeteren van het totale gebied. Een andere investering die we blĳven doen, is het groener maken van het middengebied van de Plaspoelpolder.

Concrete acties zĳn het opnieuw inrichten van de Treubstraat en vergroening van de Frĳdastraat en Van Gĳnstraat in combinatie met de uitvoering van het project Groene Assenkruis. We verbeteren het onderhoud door vier keer per jaar met een veegwagen op een zondag door het gebied te gaan. Ook controleren we regelmatig het gebied om autowrakken en fietswrakken te verwĳderen.

Beleidsproduct 3.3 Bedrĳvenloket en bedrĳfsregelingen Wat willen we bereiken? Twee pĳlers uit de Economische visie zĳn: • Sterke netwerken • Sterk profiel Voor 2025 is, vanuit de kadernota, minder budget beschikbaar voor (pro)actief en (strategisch) accountmanagement. Met onze partners en de ondernemers blĳft ons doel het verbeteren van de organisatiegraad van ondernemers en de positionering van Rĳswĳk als werkstad met een goed ondernemers- en vestigingsklimaat. Wat gaan we daarvoor doen? Het verbeteren van de organisatiegraad zien we terug in de voortzetting van bedrĳveninvesteringszone (BIZ) voor ondernemers in Oud Rĳswĳk. Samen organiseren de ondernemers evenementen om bezoekers naar het winkelgebied te trekken. Ook worden de belangen van de winkeliers beschermd en het winkelcentrum wordt veilig en schoongehouden. Verder wordt er gezorgd voor een mooie aankleding van het gebied. Zo blĳft het centrum aantrekkelĳk voor bezoekers en ondernemers. Voor het middengebied van de Plaspoelpolder vindt een officiële draagvlakmeting plaats om vast te stellen of de eigenaren in het gebied een BIZ willen. Zodra de uitkomst positief is, zĳn de eigenaren officieel georganiseerd en kunnen we doorgaan met gebiedspromotie en het schoon, heel en veilig houden van het terrein.

Economie 40

Andere zaken die we willen aanpakken vanuit accountmanagement in 2025 zĳn: • Het (strategisch en (pro)actieve accountmanagement. • Het versterken en meer gerichte positioneren van de verschillende economische kerngebieden. • Het aantrekken van praktische werkgelegenheid/bedrĳvigheid dat aansluit op het werknemersprofiel en opleidingsniveau van de Rĳswĳkse en regionale inwoners (dit in samenwerking met het werkgeverservicepunt (WSP)). • Het inzetten van ondernemers als ambassadeurs voor Rĳswĳk. • Het samen met ondernemers, onderwĳs, overheid en kennisinstellingen opleiden van (vak)mensen binnen de sectoren energie, techniek en innovatie. • Het verder gaan met de goede en nauwe samenwerking met de Belangenvereniging Bedrĳven Rĳswĳk (BBR) en winkeliersverenigingen. We blĳven inzetten op het versterken van de kerngebieden en de onderlinge organisatiegraad van ondernemers. • Het voortzetten van de samenwerking met The Hague Bussiness Agency (THBA), Innovation Quarter (IQ) en VNO-NCW. Vanuit Veiligheid, Inspectie & Handhaving wordt voor Oud Rĳswĳk en Bogaard stadcentrum ingezet op de inrichting en leefbaarheid van de weekmarkten.

Beleidsproduct 3.4 Economische promotie Wat willen we bereiken? Voor het hebben en houden van sterke en toekomstbestendige werk- en winkellocaties zetten we in 2025 in op het uitvoeren van de strategie toekomstbestendige werklocaties en het retailen horecabeleid. Wat gaan we daarvoor doen? Dit doen we uiteraard samen met de ondernemersverenigingen en zittende bedrĳven van de verschillende locaties. Daarnaast werken we samen met de regiogemeenten in MRDH-verband, BPH en IPP Haaglanden. Hiermee richten we onze aandacht op de voorraad van kantoren en voldoende passend aanbod van bedrĳfsruimte. Het doel hierbĳ is het realiseren van vitale bedrĳventerreinen die aansluiten bĳ de wensen en behoeften van ondernemers en een regionaal marktevenwicht in vraag en aanbod. Dit betekent dat er voldoende vestigings- en uitbreidingsruimte moet worden geboden om te kunnen ondernemen in een aantrekkelĳke en levendige omgeving en waar nodig, zonder belemmering van andere functies. Voor de leefbaarheid in Rĳswĳk is het belangrĳk dat het toekomstige aanbod aan retail en horeca goed afgestemd blĳft op het toenemende aantal inwoners. Wĳ doelen op multifunctionele centra die bĳdragen aan een toekomstbestendige voorzieningenstructuur.

Dit doen wĳ door meer ruimte te bieden aan: • Horeca • Leisure • Zorg • Maatschappelĳke functies Om tot dit resultaat te komen gebruiken wĳ het eerder opgestelde spoorboekje als leidraad. Aandachtspunten voor zowel de werklocaties als de centrumlocaties zĳn: • Bereikbaarheid • Toegankelĳkheid • Arbeidsmarkt • Duurzaamheid • Circulariteit • Energietransitie Deze aandachtspunten sluiten aan bĳ de ambities en prioriteiten vanuit het coalitieakkoord ‘Gezonde groei, Rĳswĳkse koers 2022 -2026’. Om dit uit te voeren hebben we in 2025 als doel:

Economie 41

• Continuering van de transformatie van Bogaard stadscentrum tot een compact multifunctioneel winkelcentrum en levendig verblĳfsgebied met meer diversiteit aan functies. Onderdeel hiervan is de verdere positionering van het nieuwe stadscentrum met o.a. gebiedscommunicatie over deelprojecten en de daaraan gelieerde verbouwingswerkzaamheden. Hierdoor blĳft het winkelcentrum aantrekkelĳk als vestigingslocatie voor ondernemers en als verblĳfsgebied voor bezoekers. • Versterking van positionering van Oud Rĳswĳk ten opzichte van andere centrumgebieden in de directe omgeving met daarbĳ aandacht voor het kenmerkende historische, charmante en ambachtelĳke karakter. • Continuering van onze financiële bĳdrage aan het centrummanagement. Deze fungeert als de verbinder tussen de ondernemers, vastgoedeigenaren en gemeente als het gaat om organisatie en uitvoering op het gebied van marketingcommunicatie, evenementen en activiteiten die een belangrĳke bĳdrage hebben voor de winkelcentra. In Rĳswĳk zĳn twee centrummanagers actief; een in Bogaard stadscentrum en een in Oud Rĳswĳk. Verdere ontwikkeling van de Plaspoelpolder: • Ontwikkeling van de deelgebieden Kessler Park en omgeving, inclusief Broodfabriek, en Havenkwartier naar gemengde werk- en woongebieden met aandacht voor behoud van ruimte voor die economische functies die passen binnen een woonomgeving.

• Behoud van een hogere milieucategorie in het middengebied, gelegen tussen Kessler Park en omgeving en Havenkwartier, waarmee dit deelgebied exclusief behouden blĳft voor werken. ◦ Inzetten op de herontwikkeling van verouderd bedrĳfsmatig vastgoed in het middengebied vanuit de investeringsagenda IPP. Het verwerven van eigendom door het IPP is hier onderdeel van om actief aan de slag te kunnen gaan. ◦ Inzetten op meer vergroening om hittestress verder tegen te gaan en direct ruimte bieden aan klimaat adaptieve maatregelen. • Verkenning van de mogelĳkheden voor verduurzaming van de verschillende werklocaties in samenwerking met zittende ondernemers en vastgoedeigenaren. • Het versterken van de onderlinge samenwerking tussen hoteleigenaren en cultuur, horeca en retail in samenwerking met de stichting Hoteloverleg Rĳswĳk. Via deze samenwerking promoten we verschillende arrangementen en profileren we Rĳswĳk met als doel meer bezoekers en bestedingen aan te trekken.

Economie 42

Onderwĳs Ambitie Visie Jeugdigen kunnen zich vrĳ en veilig ontwikkelen en groeien op tot verantwoordelĳke, zelfstandige, zelfredzame en maatschappelĳk betrokken volwassenen. Primair zĳn ouders verantwoordelĳk voor het welbevinden van hun kinderen. Daar waar zĳ hier (tĳdelĳk) niet toe in staat zĳn, krĳgen zĳ een steuntje in de rug. We zien het als onze rol om actief in te zetten op het creëren en stimuleren van een positief opgroeien ontwikkelklimaat in onze gemeente. Samenvatting We kĳken naar de brede ontwikkeling van jeugdigen waarbĳ kansengelĳkheid en talentenontwikkeling centraal staan. Iedere jeugdige verdient een goede start bĳ de eerste stappen in zĳn of haar leven. Goed onderwĳs draagt bĳ aan deze goede start. Iedere in Rĳswĳk wonende jeugdige heeft recht op onderwĳs op een voor hem/haar passende plek die zo thuisnabĳ mogelĳk is. Indien dit mogelĳk is, behaalt de jeugdige een startkwalificatie (een diploma havo, vwo, mbo2 of hoger). Het optimaal ontwikkelen van het individuele talent is hierbĳ het uitgangspunt. Verzuim wordt zoveel mogelĳk voorkomen. Thuiszitters worden zo snel mogelĳk toegeleid naar een passend aanbod aan onderwĳs en/of jeugdhulp. Stichting Librĳn openbaar onderwĳs voert voor de gemeentes Rĳswĳk en Delft de wettelĳke taak voor het verzorgen van voldoende openbaar onderwĳs uit.

We zĳn wettelĳk verplicht om te zorgen voor voldoende huisvesting voor het primair, speciaal en voortgezet onderwĳs op het grondgebied van de gemeente. We streven, samen met de schoolbesturen, naar een toekomstbestendig onderwĳslandschap. We willen voorkomen dat (onderwĳs)achterstanden ontstaan en willen al opgelopen achterstanden verminderen. Vanuit onze wettelĳke taak willen we voldoende plekken bieden waar doelgroepkinderen voorschoolse educatie kunnen krĳgen. In Nederland zĳn er 2,5 miljoen volwassenen laaggeletterd. Dat betekent dat ze moeite hebben met lezen, schrĳven en/of rekenen en vaak ook weinig digitaal vaardig zĳn. Om dit aan te pakken zetten we in op het voorkomen van laaggeletterdheid en het ondersteunen van mensen die laaggeletterd zĳn. Indicatoren Indicator Absoluut verzuim Relatief verzuim Voortĳdig schoolverlaters (VSV-ers)

Realisatie 2023 3,3 38 2,2%

Streefwaarde 2024 4,5 34 2%

2025 10,5 33 4%

2026 10 32 3,5%

2027 9,5 31 3,5%

2028 9 30 3,5%

Absoluut verzuim De verplichte indicator “Absoluut verzuim” is het aantal leerplichtige leerlingen per 1.000 leerlingen dat op enig moment in het schooljaar niet staat ingeschreven op een school of een onderwĳsinstelling. De Dienst Uitvoering Onderwĳs (DUO) is aangewezen als gegevensbron.

Onderwĳs 43

De laatst gepubliceerde gegevens bĳ DUO zĳn van 2022-2023. Het aantal Rĳswĳkse absoluut verzuimers was toen 21,5 leerlingen per 1.000 leerlingen. In absolute getallen ging het toen om 174 leerlingen. In de voorgaande schooljaren waren de cĳfers als volgt: • Voor het schooljaar 2021-2022 3,3 leerlingen per 1.000 leerlingen, In absolute getallen ging het om 26 leerlingen; • Voor het schooljaar 2020-2021 3,8 leerlingen per 1.000 leerlingen. In absolute getallen ging het om 28 leerlingen. Vanwege de aanblĳvende vluchtelingenstroom uit de Oekraïne, de (verhoogde) instroom van statushouders, het grote tekort aan plekken in het nieuwkomersonderwĳs en de groei van Rĳswĳk zĳn de streefcĳfers voor absoluut verzuim naar boven bĳgesteld. Voor specifieke groepen is het zeer lastig om snel een (passende) onderwĳsplek te vinden.De streefwaarde voor 2024 is de streefwaarde die al was opgenomen bĳ het opstellen van de begroting 2024 (juli 2023) en kan niet veranderd worden. Relatief verzuim De verplichte indicator “relatief verzuim” is het aantal leerplichtige leerlingen per 1.000 leerlingen dat wel staat ingeschreven op een school of onderwĳsinstelling, maar deze niet of niet geregeld bezoekt. De Dienst Uitvoering Onderwĳs (DUO) is aangewezen als gegevensbron. De laatst gepubliceerde gegevens bĳ DUO zĳn 2022-2023.

Het aantal Rĳswĳkse relatief verzuimers was toen 34 leerlingen per 1.000 leerlingen. In absolute getallen ging het toen om 277 leerlingen. In de voorgaande schooljaren waren de cĳfers als volgt: • Voor het schooljaar 2021-2022 38 leerlingen per 1.000 leerlingen, In absolute getallen ging het om 297 leerlingen; • Voor het schooljaar 2020-2021 35 leerlingen per 1.000 leerlingen. In absolute getallen ging het om 260 leerlingen. In vergelĳking met voorgaande schooljaren blĳft het aantal leerlingen met relatief verzuim stabiel. We blĳven streven naar een vermindering van het aantal relatief verzuimers, vandaar dat het streefcĳfer iets naar beneden wordt bĳgesteld. De streefwaarde voor 2024 is de streefwaarde die al was opgenomen bĳ het opstellen van de begroting 2024 (juli 2023) en kan om die reden niet veranderd worden. Voortĳdige schoolverlaters (VSV-ers) De verplichte indicator “VSV-ers” is het percentage van het totaal aantal 12- tot 23 jarigen dat zonder startkwalificatie (minimaal een diploma mbo2, havo of vwo) het onderwĳs verlaat. DUO/Ingrado is de aangewezen gegevensbron. Het percentage heeft betrekking op de postcode en gemeente waar de scholen voor VO en MBO gevestigd zĳn. Dit betekent dat het hieronder genoemde percentage betrekking heeft op alle leerlingen die staan ingeschreven op deze Rĳswĳkse scholen voor VO en MBO, ongeacht de woonplaats van deze leerlingen.

De laatst gepubliceerde gegevens bĳ DUO zĳn van 2022-2023. Het percentage VSV-ers van het Rĳswĳks Voortgezet en MBO onderwĳs was toen 2,3%. In de voorgaande schooljaren waren de cĳfers als volgt: • Voor het schooljaar 2021-2022 2,2%; • Voor het schooljaar 2020-2021 1,6%. In vergelĳking met voorgaande schooljaren stĳgt dit percentage licht. Vanwege de verwachte invoering van de Wet van School naar Duurzaam Werk in 2025 en daarmee de uitbreiding van de doelgroep naar 27 jaar wordt het percentage naar boven bĳgesteld en in de jaren daarna vooralsnog gelĳk gehouden.

Onderwĳs 44

De streefwaarde voor 2024 is de streefwaarde die al was opgenomen bĳ het opstellen van de begroting 2024 (juli 2023) en kan daarom niet veranderd worden.

Wat gaat het kosten? Exploitatie (meerjarig): (bedragen x € 1.000) Onderwĳs 4.1 Openbaar basisonderwĳs 4.1 Openbaar basisonderwĳs Saldo 4.2 Onderwĳshuisvesting 4.2 Onderwĳshuisvesting Saldo 4.3 Onderwĳsbeleid en leerlingzaken 4.3 Onderwĳsbeleid en leerlingzaken Saldo Totaal Lasten Totaal Baten Saldo Onderwĳs

Jr.rek.

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

2023 436 55 -382 3.349 26 -3.323 5.489 2.779 -2.710 9.274 2.860 -6.414

Raming na wĳziging 2024 125 10 -115 3.526 258 -3.269 5.505 2.989 -2.516 9.156 3.257 -5.900

2025 40 5 -35 4.527 747 -3.780 5.841 2.943 -2.898 10.408 3.695 -6.713

2026 40 16 -24 4.932 747 -4.185 5.788 2.861 -2.927 10.759 3.623 -7.136

2027 40 16 -24 5.131 747 -4.384 5.829 2.861 -2.968 10.999 3.623 -7.376

2028 40 16 -24 5.026 747 -4.279 5.829 2.861 -2.968 10.894 3.623 -7.271

Toelichting op de afwĳkingen Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) Onderwĳs 4.2 Onderwĳshuisvesting Deze mutatie wordt verklaard door de verwerking van de indirecte subsidies op het maatschappelĳk vastgoed in de begroting. Dit verschil betreft een neutrale overheveling met een ander beleidsproduct. 4.3 Onderwĳsbeleid en leerlingzaken Deze mutatie wordt verklaard door de verwerking van de indirecte subsidies op het maatschappelĳk vastgoed in de begroting.

Baten 505

Lasten 480 -130

505

480 130

Beleidsproduct 4.1 Openbaar basisonderwĳs Wat willen we bereiken? Er is voldoende aanbod in de gemeente van openbaar basisonderwĳs. Stichting Librĳn openbaar onderwĳs voert voor de gemeentes Rĳswĳk en Delft de wettelĳke taak voor het verzorgen van voldoende openbaar basisonderwĳs in de gemeente uit. Hiermee heeft de Stichting Librĳn de school-bestuurlĳke taak van het openbaar basisonderwĳs van de gemeentes overgenomen. Het interne toezicht op de taakuitvoering van de Stichting is geregeld via de Raad van Toezicht. De gemeente zelf heeft de (grondwettelĳke) taak van het externe toezicht. De gemeenteraad • heeft de bevoegdheid om in te grĳpen bĳ ernstige taakverwaarlozing; • kan alleen besluiten tot het opheffen van een openbare school • stelt de statuten van de Stichting vast; • benoemt de leden van de Raad van Toezicht (op bindende voordracht van de Stichting). Wat gaan we daarvoor doen? • Tweemaal per jaar of jaarlĳks bestuurlĳk overleg waarbĳ ook de jaarrekening, begroting en het jaarverslag worden besproken. • Per kwartaal een ambtelĳk overleg voeren.

Onderwĳs 45

Wat mag het kosten? Behalve de kosten van de inzet van ambtelĳke capaciteit zĳn aan dit beleidsproduct geen verdere kosten verbonden.

Beleidsproduct 4.2 Onderwĳshuisvesting Wat willen we bereiken? Er is voldoende capaciteit aan flexibele, duurzame onderwĳshuisvesting om de Rĳswĳkse leerlingen een onderwĳsplek te bieden. De gemeente is (financieel) verantwoordelĳk voor de huisvesting van scholen op het grondgebied van de gemeente. De gedeelde visie van de gemeente en de schoolbesturen op het Rĳswĳkse scholenlandschap van de toekomst is vastgelegd in het Integraal Huisvesting Plan (IHP). Het IHP bestaat uit een analyse van trends en ontwikkelingen, een inventarisatie van de huidige voorzieningen, afspraken over onderwĳshuisvestingen en een financiële paragraaf. Hiermee wordt een vooruitblik gegeven op de huisvestingsopgave voor de komende 20 jaar. Wat gaan we daarvoor doen? Samen met de schoolbesturen streven we naar een toekomstbestendig onderwĳslandschap en onderwĳshuisvesting. Het onderwĳsaanbod is toegankelĳk, divers, goed gespreid en sluit aan op de vraag van de maatschappĳ. Veranderingen in onderwĳsvisies, concepten en samenwerking makenakt dat er meer flexibiliteit wordt gevraagd van onderwĳsgebouwen. • Bĳ de (vervangende) nieuwbouw kiezen we voor de bouw van energie neutrale scholen (ENG) in plaats van bĳna energie neutrale scholen (BENG). • Er wordt uitgegaan van Frisse Scholen B (norm voor luchtverversing en temperatuur). • We bouwen exploitatiegericht, toekomstbestendig en duurzaam.

• Met de schoolbesturen is de afspraak gemaakt om per project te onderzoeken welke financiële bĳdrage het schoolbestuur kan leveren om de uitgesproken intentie te realiseren om gebouwen met een hoger kwaliteitsniveau volgens het principe van Total Cost of Ownership (TCO). • In 2025 wordt, samen met de schoolbesturen het proces opgestart tot het herĳken van het IHP voor de komende 20 jaar. • Op basis van de uitwerking van het IHP 2021-2026 zal er voor de uitbreiding van de Melodie, de Piramide en de (ver)nieuwbouw van de GSR/de Akker haalbaarheidsonderzoeken plaatsvinden die nader worden uitgewerkt in de voorbereidingsfase. • Om het tekort aan onderwĳsplekken in Rĳswĳk, met name in het ontwikkelgebied Pasgeld, op te vangen wordt er voor augustus 2025 tĳdelĳke huisvesting gerealiseerd. Hierin zal een nieuwe school starten, vooralsnog als dependance van de basisschool de Piramide. Op termĳn moet deze school uitgroeien tot een zelfstandige school. • Met de nieuwbouw van de Steenvoordeschool zal naar verwachting eind 2024 worden gestart, zodat de verwachte oplevering van het gebouw eind 2025 zal zĳn. Wat mag het kosten? De (verwachte) investeringen van de diverse projecten uit het IHP 2021-2026 zĳn verwerkt in het (meerjaren)investeringsplan.

Op basis van de haalbaarheidsonderzoeken, de definitieve besluitvorming, de start van het bouwproces en de dan geldende normbedragen van de Verordening voorziening huisvesting onderwĳs zullen deze verwachte investeringsbedragen moeten worden bĳgesteld, zoals vastgesteld in het IHP. Hiervoor wordt dan een raadsvoorstel opgesteld.

Onderwĳs 46

Beleidsproduct 4.3 Onderwĳsbeleid en leerlingenzaken Wat willen we bereiken? Elke jongere in Rĳswĳk krĳgt passend en zo thuisnabĳ mogelĳk onderwĳs waarbĳ er een doorgaande ontwikkellĳn is vanaf de voorschoolse periode. Iedere jeugdige verdient een goede start bĳ de eerste stappen in zĳn of haar leven en groeit op in een taalrĳke omgeving. We bieden alle kinderen gelĳke kansen met zo goed mogelĳk passend onderwĳs. We zetten in op het voorkomen van laaggeletterdheid en het ondersteunen van mensen die laaggeletterd zĳn. Wat gaan we daarvoor doen? Volwasseneneducatie In Rĳswĳk zĳn naar schatting 6.000 volwassen inwoners laaggeletterd. Zĳ ondervinden problemen bĳ hun dagelĳks leven. Laaggeletterdheid komt voor in alle lagen van de bevolking en in alle wĳken. De doelgroep is dynamisch en bestaat uit jongeren, ouderen, Nederlanders met Nederlands als 1ste taal (NT1) en Nederlanders met een migratieachtergrond met Nederlands als 2de taal (NT2), met of zonder startkwalificatie, hoog- en laag opgeleid, werkend en niet-werkend. • We blĳven samen met onze partners instrumenten aan de doelgroep om ze te helpen de vaardigheden in de Nederlandse Taal en rekenen en digitale vaardigheden te verbeteren. • We handhaven een aanbod van taalondersteuning dicht bĳ huis.

Door middel van het Taalketenoverleg stimuleren we dat ons taalpartners aanbod ontwikkelen en vernieuwen zodat het afgestemd is en blĳft op de vraag vanuit onze inwoners Onderwĳsachterstandenbeleid en peuteropvang De ontwikkeling van kinderen op jonge leeftĳd is van grote invloed op hun verdere leven. Daarom verdient iedere jeugdige in Rĳswĳk een goede start bĳ de eerste stappen in het leven en is het nodig om al op jonge leeftĳd in te zetten op het voorkomen en bestrĳden van (onderwĳs)achterstanden. Het bestrĳden van onderwĳsachterstanden vraagt dan ook om een vroegtĳdige aanpak die al start op het consultatiebureau en op maat gesneden is. Het beheersen van de Nederlandse taal is hierbĳ een essentieel onderdeel, naast een taalrĳke omgeving. • Wĳ stimuleren dat zoveel mogelĳk peuters gebruik maken van een voorschools aanbod (kinderdagverblĳf of peuteropvang). • Peuters met een (dreigende) taalachterstand (in de Nederlandse taal) die nog geen voorschools aanbod bezoeken (de zogenaamde doelgroepkinderen), worden actief toegeleid naar de Peuterspeelscholen in Rĳswĳk zodat zĳ kunnen profiteren van het aanbod van voorschoolse educatie dat op deze locaties wordt geboden. De ouders worden daarbĳ ook gewezen op het aanbod volwasseneneducatie voor hun eigen taalontwikkeling in de Nederlandse taal.

Hiermee proberen we gelĳk een ketenaanpak vorm te geven in het kader van het bestrĳden van laaggeletterdheid. • Voor de financiering van het voorschoolse aanbod kunnen ouders een inkomensafhankelĳke tegemoetkoming in deze kosten krĳgen. Voor werkende ouders verzorgt de rĳksoverheid deze tegemoetkoming via de Kinderopvangtoeslag. Voor ouders die geen recht hebben op deze Kinderopvangtoeslag of ouders van de doelgroepkinderen van de voorschoolse educatie doet de gemeente dat, mits deze ouders een Rĳswĳkse locatie van peuteropvang/ Peuterspeelschool bezoeken. • De basisscholen met een hoge achterstand-score krĳgen van de rĳksoverheid extra middelen om deze opdracht vorm te geven, met name ook voor de vroegschoolse educatie in groep 1 en 2. Deze scholen vormen met één of meerdere Peuterspeelscholen een cluster en werken daarin intensief samen. Met deze scholen en de Peuterspeelscholen hebben we afspraken gemaakt over monitoring en de resultaten van de voor- en vroegschoolse educatie. We stellen, in aanvulling op de middelen die deze scholen krĳgen van de rĳksoverheid, extra middelen ter beschikking voor activiteiten die aanvullend zĳn op de eigen aanpak die de school zelf heeft voor het bestrĳden van onderwĳsachterstanden.

Onderwĳs 47

• Kinderen van nieuwkomers kunnen zo snel mogelĳk starten met het leren van de Nederlandse taal. In de voorschoolse periode komen zĳ in aanmerking voor de voorschoolse educatie. Kinderen in de kleuterleeftĳd stromen in in de groepen 1 en 2 van de reguliere basisscholen. Instromen in het reguliere basisonderwĳs geldt in principe ook voor de oudere kinderen, maar soms is er een zo grote taalachterstand dat er meer nodig is. Deze kinderen worden (tĳdelĳk) geplaatst in de bovenschoolse centrale nieuwkomersklas: de Wereldgroep bĳ basisschool ’t Kristal of IKC Snĳders. De leerlingen tussen de 12 en 18 jaar gaan (tĳdelĳk) naar een Internationale schakelklas (ISK) in Den Haag. We geven voor het vorm geven van een Wereldgroep extra subsidie aan deze scholen in Rĳswĳk. • Om het leesplezier van kinderen te vergroten en voor het maken van leeskilometers kunnen alle basisscholen in Rĳswĳk voor deze activiteiten een subsidie aanvragen. Toezicht en handhaving Leerplichtwet en voorkomen en bestrĳden voortĳdig schoolverlaten Onderwĳs is essentieel voor jeugdigen om zicht te kunnen ontwikkelen en te kunnen bouwen aan een goede toekomst. Een diploma biedt meer kansen op een baan. De Leerplichtwet zorgt ervoor dat iedereen met gelĳke kansen begint en de benodigde algemene kennis heeft om goed te kunnen functioneren in een zich steeds sneller ontwikkelende maatschappĳ.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Rijswijk&id=7e995349-1f60-4633-a61b-38f8c22cf182