Document · PDF

Programmabegroting 2023-2026

Raadsvergadering 8 november 2022, gemeente RijswijkBij agendapunt: Algemene beschouwingen en begroting (RV 22-017)43.695 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

BEGROTING

2023 - 2026

Inleiding Gezonde groei Rĳswĳk is een dynamische stad in het hart van Haaglanden. Een plek waar je fĳn kunt wonen, werken en verblĳven en waar mensen zich graag inzetten voor hun stad. Een stad met een hechte gemeenschap waar iedereen op zĳn eigen manier een bĳdrage levert – waar je elkaar nog goeiedag zegt, vrĳwilligerswerk doet of je eigen buurt netjes houdt. Waar de gemeente op haar beurt ruimte biedt aan bewonersinitiatieven en hen ondersteunt die hulp nodig hebben om mee te doen. De stad verbindt mensen en initiatieven om ze groter, succesvoller of toegankelĳker te maken. Rĳswĳk is ook een stad die groeit. Die groei zet de komende jaren door, maar het kleinschalige karakter willen we behouden. Dat betekent ook iets voor onder andere stadsontwikkeling, woningbouw en mobiliteit, enkele grote opgaven waar we voor staan. Dat vraagt om oplossingen en maatregelen om de stad leefbaar, bereikbaar en toekomstbestendig te maken en houden, met oog voor de menselĳk maat. Dat doen we als college samen met de stad; met de gemeenteraad, met inwoners, ondernemers en maatschappelĳke organisaties. Dat doen we niet alleen binnen onze stadsgrenzen maar ook daarbuiten. De gemeente Rĳswĳk is onlosmakelĳk verbonden met het sterk groeiende stedelĳk gebied in de regio Haaglanden waarvan het deel uitmaakt. Het is daarom van belang om een sterke rol in te nemen in de regio.

We hebben als Rĳswĳk tenslotte veel te bieden en andersom hebben wĳ andere partĳen ook nodig. We versterken onze relaties met de omliggende gemeenten om toekomstige uitdagingen bĳvoorbeeld op het gebied van klimaat, mobiliteit en wonen gezamenlĳk aan te gaan. Ook investeren we in de gemeentelĳke organisatie, zodat deze goed toegerust is voor de groei van de stad. We zorgen dat Rĳswĳk verder kan groeien. Daarbĳ leggen we een aantal duidelĳke accenten, die koers geven aan de ontwikkeling van de stad: - Sociale kwaliteit van de stad - Stadsontwikkeling - Openbare ruimte en leefbaarheid - Veiligheid en handhaving - Bestuursstĳl, identiteit en participatie We werken eraan om het vertrouwen dat we hebben gekregen waar te maken. Dat doen we door aan de slag te gaan, voor een mooie, groene en dynamische stad, waar ruimte is voor iedereen. Voor gezonde groei. Economische context is turbulent Macro economische ontwikkelingen hebben effect op Rĳswĳk. De ontwikkeling van de rentestand raakt niet alleen de financiering van de gemeente, maar ook de grondexploitaties en de binnenstedelĳke gebiedsontwikkelingen. Daarnaast is de ontwikkeling van de inflatie relevant: hoever stĳgt het prĳspeil van energie, goederen en diensten door in 2023? Welke groepen inwoners, organisaties en bedrĳven worden het hardst geraakt.

Daarnaast is er ook schaarste, onder andere aan grondstoffen, op de woningmarkt en de arbeidsmarkt. De zeer krappe arbeidsmarkt vraagt extra aandacht voor het vervullen van vacatures en voor leren en ontwikkelen. Voor gezonde groei is ook voldoende uitvoeringskracht nodig. Als gevolg van bovenstaande onzekerheden hebben we ervoor gekozen om behoudend om te gaan met de beschikbare middelen, zodat we als gemeente ruimte houden om te anticiperen en te reageren op de gevolgen van de onzekerheden en de macro economische ontwikkelingen. In de P&C cyclus houden we deze ontwikkelingen goed in de gaten en rapporteren we over de uitkomsten. Financiële gezondheid ontwikkelt zich positief In de vastgestelde financiële koers ontwikkelt Rĳswĳk zich in vier jaar van een financieel risicovol profiel naar een financieel neutraal profiel. In deze begroting 2023 krĳgt deze ontwikkeling extra wind in de zeilen door de verwerking van de meicirculaire en de septembercirculaire. Het financieel neutrale profiel wordt daardoor al in 2023 bereikt. Gelet op de economische turbulentie is dat goed

nieuws, financiële wendbaarheid en weerbaarheid zĳn juist nu extra belangrĳk. De ontwikkeling van de financiële kengetallen en de toelichting erop vindt u bĳ de paragraaf Financiering op pagina 133. De kadernota presenteerde een licht negatief meerjarenbeeld: oplopend van -/- € 1,7 mln. voor 2023 tot -/- € 3,8 mln. in 2026. In de meicirculaire en de septembercirculaire heeft Rĳswĳk een fors hogere Algemene Uitkering van het Rĳk ontvangen, die zĳn in deze begroting verwerkt. Een uitgebreide toelichting vindt u bĳ de Algemene Dekkingsmiddelen op pagina 82. Eerder werd het begrotingsjaar 2026 aangeduid als "ravĳnjaar". Gesprekken tussen de VNG en het rĳk resulteerden in een eenmalige uitkering van € 1 miljard die in 2026 aan de algemene uitkering van het Gemeentefonds is toegevoegd. De eenmalige bĳdrage van € 1 miljard in 2026, heeft geen (positieve) gevolgen voor de opschalingskorting. Het gehele restant van de opschalingskorting van € 675 miljoen wordt in 2026 weer aangezet. Voor de jaren 2022-2025 is de korting wel bevroren. De eenmalige bĳdrage van het rĳk lost de problematiek in 2026 slechts ten dele op. Met de septembercirculaire 2022 blĳft enige onzekerheid bestaand of de accressen 2022-2025 kunnen worden ingezet voor uitgaven die leiden tot extra structurele kosten.

Financieel perspectief van Rĳswĳk biedt kansen Rekeninghoudend met de mei- en septembercirculaire en alle andere financiele ontwikkelingen, ontstaat een positief meerjarenbeeld. De begroting 2023 laat een positief saldo zien van ruim € 6 mln. zien. Het college heeft oog voor de onzekere tĳden die inwoners en ondernemers op dit moment doormaken. Bovenop het landelĳke pakket voor compensatie van de koopkracht en hoge energiekosten zet de gemeente zich in voor het bestrĳden van (energie) armoede en de bevordering van gelĳke kansen. Om alle inwoners en ondernemers tegemoet te komen, dalen de totale woonlasten in 2023. Woonlasten: verlaging van de Afvalstoffenheffing en Rioolheffing In het coalitie akkoord is opgenomen dat de kwĳtscheldingslasten niet meer meegerekend worden in de tarieven Afvalstoffenheffing en Rioolheffing. In 2023 dalen de tarieven Afvalstoffenheffing daardoor met 6% en het tarief voor Rioolheffing met 1,4%. De in het coalitieakkoord aangekondigde verhoging van het tarief voor de parkeervergunning vanaf de derde auto en de uitwerking van de verdere differentiatie voor de Afvalstoffenheffing behoeven nog verdere uitwerking. De uitvoering heeft tĳd nodig om dit op ordentelĳke wĳze te organiseren. Hiervoor zullen voorstellen worden gedaan in de kadernota 2023 en de begroting 2024.

Inzicht in de opbouw en ontwikkeling van de woonlasten 2023 vindt u in de paragraaf Lokale Heffingen op pagina 124. Rekening houden met nog te nemen besluiten Een aantal onderwerpen wordt voorbereid voor bestuurlĳke besluitvorming, deze worden pas na besluitvorming financieel verwerkt. Dit betreft de Digitaliseringsagenda, de binnenstedelĳke gebiedsontwikkelingen, de planvorming vanuit het Collegewerkprogramma en de schaalsprong die de organisatie moet maken. Bĳ de afwegingen en besluitvorming over deze begroting is het behulpzaam hier alvast enige indicatie van te hebben, het gaat om circa € 5 mln. per jaar.

Cĳfers nieuw beleid Omschrĳving Beginstand meerjarenbegroting 2021-2025

2023 1.626

Stelpost Kadernota 2021 Beginstand voor 1e halfjaarapportage

2024 1.033

2025 1.317

2026 1.317

-1.000 33

-1.000 317

1e halfjaarrapportage Verwking uitgangspunten Kadernota 2e halfjaarrapportage Totaalstand na 2e halfjaarrapportage

-1.322 -2.000 9.889 8.193

611 -2.000 9.558 8.202

1.734 -2.000 9.164 9.215

-2.122 -2.000 6.491 2.686

BEGROTING 2022-2025 Aanpassing begroting met indexering Nog onder te verdelen

1.678 1.678

1.922 1.922

1.869 1.869

1.786 1.786

NIEUW BELEID / OVERIGE ONTWIKKELINGEN

-3.345

-2.465

Programma Algemeen Bestuur en Organisatie

Programma Openbare Orde en Veiligheid

Programma Verkeer en Vervoer

Programma Economie en Werken

Programma Onderwĳs

Programma Sport, Cultuur en Recreatie

-500 -500

-1.580 -300 -100 -250 -30 -430 430 -900

-930

pm -30

-900

Bedrĳfsvoering Beheer archieven Uitvoering informatiebeleidsplan Gemeenschappelĳke regeling Delft-Rĳswĳk Wettelĳke risico inventarisatie hybride werken/Huis van de Stad Communicatie en Participatie HRM Facilitaire Taken

-1.265 -60 -205 -225 -25 -450 -150 -150

-1.035 -60 pm -225

-450 -150 -150

Mutatie afschrĳvingslasten investeringsplan 2023-2026 Jaarschĳf 2023 vervangingsinvesteringen en nieuwe investeringen

250 250

-100 -100

-1.000 -1.000

-1.200 -1.200

WĲZIGINGEN BEGROTING 2023-2026

-1.417

-643

-1.596

-1.879

TOTAAL ramingen 2022-2026 INCL. 2E HALFJAAR 2022

6.776

7.559

7.619

807

Programma Sociaal Domein Uitbreiding personeel Jeugd Programma Wonen en Leven Ziekten en plagen groenbeheer Onderhoud bomen Gebiedsontwikkeling Pasgeld West-Pasgeld Oost Advies en onderzoek woonbeleid Verwerking Leges Omgevingswet Verwerking meicirculaire Niet toerekenen kwĳtschelding aan afvalstoffenheffing Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

Paragraaf Financiering

Toelichting nieuw beleid Programma Sociaal Domein Uitbreiding personeel Jeugd Vanwege de groei van de stad en een kwaliteitsimpuls voor de serviceverlening aan de inwoners, is bĳ het team Maatschappelĳke Ondersteuing & Jeugd een structurele capaciteitsuitbreiding noodzakelĳk. De groei van de stad heeft als gevolg dat er meer aanvragen worden gedaan op de voorzieningen die de gemeente verleent. Het kost capaciteit om deze groei aan te kunnen. Verder hebben er de afgelopen jaren landelĳke, regionale en lokale veranderingen plaatsgevonden. Dit waren er zo veel in dezelfde periode, waardoor zowel het jeugdteam als het Wmo-team te weinig tĳd had om de veranderingen op een goede manier te implementeren en werd alleen het hoognodige gedaan. Met de capaciteitsuitbreiding kunnen de processen worden verbeterd, waardoor op de langere termĳn de kwaliteit van de dienstverlening verbetert. Wanneer de processen efficiënter zĳn georganiseerd, kan tevens de inhuur worden verlaagd. Programma Wonen en leven Ziekten en plagen groenbeheer Zoals aangegeven in de risicoparagraaf van het Groenbeheerplan neemt door de klimaatverandering de overlast door ziekten en plagen verder toe. Het betreft iepziekte, essentaksterfte, eikenprocessierups en de invasieve exoten reuzenberenklauw en japanse duizendknoop.

Het gevolg hiervan is dat zieke bomen vervangen moeten worden en dat we de eikenprocessierups en invasieve exoten actief bestrĳden. Hiermee voldoen we als gemeente aan de zorgplicht voor een veilige openbare ruimte. Deze kosten zĳn onvermĳdelĳk en voor de komende jaren moeten we rekening houden met oplopende kosten. In 2023 wordt de aanpak van ziekten en plagen geëvalueerd. De conclusie en aanbevelingen die hieruit voortkomen worden meegenomen in het nieuwe Groenbeheerplan 2024-2028. Onderhoud Bomen Naar aanleiding van de vier hevige stormen in januari en februari hebben we de veiligheid van de bomen langs voet-, fiets-, en ruiterpaden in de parken en bosgebieden laten inventariseren. Dit is nog niet eerder gedaan, in tegenstelling tot de bomen in de woonstraten. Uit deze inventarisatie zĳn maatregelen naar voren gekomen die eenmalig uitgevoerd moeten worden om de paden veilig te kunnen gebruiken. De kosten hiervan bedragen € 100.000 en kunnen niet worden gedekt uit de reguliere budgetten. Na deze inhaalslag worden toekomstige werkzaamheden in het regulier onderhoud meegenomen. Gebiedsontwikkeling Pasgeld West-Pasgeld Oost De woongebieden Pasgeld-West en Pasgeld-Oost worden cf. het raadsbesluit van oktober 2021 ontwikkeld binnen een groenblauwe hoofdstructuur.

De zogenaamde parkloper en bosloper verbinden alle groengebieden in het gebied, zoals het Elsenburgerbos, het slagenlandschap en de Drassige Driehoek, met elkaar. De integrale benadering van het plangebied maakt dat er advieskosten gemaakt worden voor gronden gelegen buiten de grondexploitatie van Sion - 't Haantje. De hieruit volgende investeringen worden in een volgende rapportage opgenomen. Advies en onderzoek woonbeleid Wonen heeft momenteel geen eigen werkbudget. Als gevolg daarvan worden verschillende onderzoeken en adviezen nu vanuit andere budgetten betaald. Gezien de groei van de stad en de druk op verdere regulering van de woningmarkt en de daarbĳ behorende (juridische) advisering inzake bĳvoorbeeld de Huisvestingsverordening en de Doelgroepenverordening wordt een structureel werkbudget van Wonen gevraagd.

Verwerking Leges Omgevingswet Met de invoering van de Omgevingswet en de Wet Kwalitietsborging is ook de Legesverordening angepast. Vanwege het feit dat de gemeente minder lasten kan toerekenen aan de leges onder de Omgeivgswet en de Wkb zĳn de opbrengsten verlaagd. Deze gederfde opbrengsten zĳn incidenteel gedekt vanuit de Algemene uitkering. Niet toerekenen kwĳtschelding aan afvalstoffenheffing In het colitatie akkoord is afgesproken dat de lasten voor de kwjstchelding van de afvalstoffenheffing niet langer worden toegerekend aan de tarieven van de afvalstoffenheffing. Dit heeft tot gevolg dat de opbrengsten afvalstoffenheffing naar beneden zĳn bĳgesteld en dat daardoor de tarieven voor de afvalstoffenheffing met ongeveer 6% dalen. Paragraaf Bedrĳfsvoering Beheer archieven Als gevolg van de verhuizing naar het huis van de Stad en de voorbereidingen daarop is het noodzakelĳk dat het digitale archief wordt uitgebreid. Uitvoering informatiebeleidsplan Aanvulling op exploitatiebudget voor het kunnen bekostigen van de nieuwe kosten die zĳn ontstaan na verSaaSing van het Documentmanagement- (DMS) en Zaaksysteem conform uitvoering van het vastgestelde informatiebeleidsplan (Cloud first-strategie) en voorbereiding op de implementatie van Zaakgericht Werken.

Daarnaast is een deel van deze aanvulling opgenomen voor het kunnen anonimiseren van gegevens in het DMS ten behoeve van de uitvoering van de Wet Open Overheid (WOO) en het maken van veilige koppelingen naar applicaties in de ‘cloud’. Gemeenschappelĳke regeling Delft-Rĳswĳk Aanvulling op exploitatiebudget voor het kunnen bekostigen van de in 2022 reeds vastgestelde meerjarenbegroting GRB 2023-2026. Wettelĳke risico inventarisatie hybride werken/Huis van de Stad In 2023 moeten we op grond van wettelĳke voorschriften (artikel 5 Arbowet) een Risico inventarisatie en evaluatie uitvoeren gezien de voorgenomen verhuizing naar het Huis van de Stad en de gewĳzigde werkomstandigheden. Denk aan hybride werken, (meer) werken vanuit huis, leidinggeven op afstand, en dergelĳke. Communicatie en Participatie Om de organisatie op een kwalitatief goede manier te ondersteunen in alle communicatie en participatie onderdelen is het van belang dat de formatie van het team Communicatie en Participatiewordt uitgebreid. De verwachting is dat er structureel 6,5 fte extra nodig is om de organisatie goed te kunnen bedienen. Op dit moment wordt veel opgevangen door inhuur. Die inhuur willen we zo veel mogelĳk vervangen door vaste formatie. HRM De krappe arbeidsmarkt vraagt om extra inzet voor de werving van personeel.

Daarnaast vraagt de invoering van de nieuwe HRM applicatie extra personele inzet en ook op het gebied van leren en ontwikkelen is extra personele inzet nodig. De verwachting is dat er extra capaciteit van € 150.0000 nodig is.

Facilitaire Taken Om de organisatie op een kwalitatief goede manier te blĳven ondersteunen in alle facilitaire taken is het van belang om de formatie van het team uit te breiden. De verwachting is dat er structureel € 150.000 nodig is, ook gezien de taken in het Huis van de Stad, ondersteuning van de bestuursvergaderingen en ondersteuning bĳ het gebruiken van de nieuwe AV apparatuur.

Gemeente Rijswijk

Inkomsten Rijk:

Begroting 2023

€ 141.045.720

Andere inkomsten:

€ 51.264.170

Samen met inwoners, organisaties en bedrijven zorgen we ervoor dat Rijswijk een goed leefbare gemeente is voor iedereen. Hieraan geven we ieder jaar geld uit, dat ondermeer binnenkomt uit de belastingen die u betaalt en inkomsten van de rijksoverheid.

Lokale heffingen:

€ 36.296.970

In de begroting van 2023 staat waaraan we het komende jaar geld willen uitgeven Hiernaast ziet u de bedragen, hieronder wat de belangrijkste plannen voor 2023 zijn. Een aantal plannen worden nog ambtelijkvoorbereid, waarvoor indicatief ca. 5 mln. per jaar nodig is.

inkomsten: € 228.606.860

Algemeen Bestuur en Organisatie

uitgaven: € 221.830.860

€ 7.554.680 Openbare Orde en Veiligheid

Het begrotingssaldo is € 6.776.000

€ 8.559.490 Verkeer en Vervoer

Algemene dekkingsmiddelen + overhead

€ 11.948.120

€ 26.073.350

Economie en Werken

€ 1.407.680

Wonen en Leven

€ 63.758.210

Onderwijs

€ 7.054.060

Sport, Cultuur en Recreatie

Sociaal Domein

€ 10.487.870

€ 84.987.400 Openbare orde en veiligheid

Onderwijs

• Doorontwikkelen website ‘Jong in Rijswijk’ • Verlaging leeftijd peuteropvang naar 2 jaar • Uitvoering taalbeleidsplan • Werken in Energy Cave aan technische innovaties • Uitvoering trajecten maatschappelijke diensttijd

Sport, cultuur en recreatie

Algemeen bestuur en organisatie

• Aanleg 2e kunstgrasveld sportpark Hoekpolder en vervanging kunstgras hoofdveld sportpark Vredenburch • Voorlichting beweegroutes met QR-code • Bouw sportzaal Steenvoordeschool • Voorlichtingsprogramma over voeding voor basisschoolleerlingen met overgewicht en combinatie met sport • Ontwikkelen nieuw evenementenbeleid • Ondersteuning Museum Bescherming Bevolking

• Dienstverlening verbeteren • Informatiehuishouding digitaliseren • Duidelijke en begrijpelijke teksten produceren • Rijswijk beter op de kaart zetten

• Bestrijding cybercrime en campagne cybersecurity awareness voor senioren • Regie bestrijding High Impact Crimes, integrale aanpak via wijkveiligheid • Vernieuwen rampen- en crisisorganisatie • Intensivering aanpak ondermijning op regionaal en lokaal niveau; doorlichting bedrijventerreinen

Verkeer en vervoer Sociaal domein

Wonen en leven Economie en werken

• Verduurzamen gemeentelijk vastgoed • Aanpak energiearmoede • Begin aardgasvrij maken van wijken • Verbeteren van Wilhelminapark en Landgoederenzone • Opstellen plan van aanpak voor behoud Slagenlandschap • Vernieuwing en verbetering Te Werve Oost verder voorbereiden naar een energiezuinige buurt met ruimte voor meer woningen en woonwensen • Ontwikkeling Pasgeld tot woongebied in groene omgeving • Meer betaalbare huurwoningen

• Verbeteren aansluiting onderwijs en jeugdhulp om te voorkomen dat kinderen thuis komen te zitten • Intensieve begeleiding naar werk • Laagdrempelig maken van diensten rondom financiële hulpverlening • Versterken samenwerken jeugdteam en huisartsen • Uitwerken inburgeringsbeleid zodat nieuwkomers zo snel mogelijk meedoen in de samenleving • Bestrijding eenzaamheid en bevorderen inclusie, vrijwilligerswerk en mantelzorg

• Opstellen economische strategie, strategie toekomstbestendige werklocaties en nieuw beleid voor retail en horeca • Ontwikkelen Bogaard Stadscentrum als nieuw centrum van Rijswijk en versterken Oud-Rijswijk als onderscheidend historisch centrum • Ontwikkeling Havenkwartier en Kesslerpark • Versterken netwerk onderwijsarbeidsmarkt met extra focus op verbinding VMBO-MBO

Kijk voor meer informatie op financien.rijswijk.nl 8

• Verbeteren verkeersveiligheid rond Prinses Beatrixlaan, Delftweg en scholendriehoek Rembrandtkwartier • Reguleren deelmobiliteit in gebiedsontwikkelingen en pilots • Met goede verkeerscirculatie de stad tijdens bouwwerkzaamheden bereikbaar houden • Laadpalenbeleid voor publieke laadpalen vaststellen • Fietsparkeren faciliteren

Inhoudsopgave

INLEIDING. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2

Programma's Algemeen Bestuur en Organisatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 Openbare Orde en Veiligheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 Verkeer en Vervoer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 Economie en Werken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 Onderwĳs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 Sport, Cultuur en Recreatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51 Sociaal Domein . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 Wonen en Leven . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 Overhead . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84

Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 Onderhoud kapitaalgoederen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 Bedrĳfsvoering . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .101 Verbonden partĳen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111 Grondbeleid. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .121 Lokale heffingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .124 Financiering. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .133 RĳswĳkBuiten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .140 Subsidies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .144

Financiële begroting Meerjarenraming 2023-2026 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .147 Mutatieoverzicht meerjarenraming 2023-2026 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .149 Overzicht verschillen begroting met voorgaand jaar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .152 Leeswĳzer investeringsplan 2023-2026 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .153 Investeringsplan 2023-2026 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .154 Toelichting investeringsplan 2023-2026 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .160 EMU-saldo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .167 Overzicht incidentele baten en lasten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .168 Verloop van de reserves .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .171 Verloop van de voorzieningen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .172 Overzicht taakvelden. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .173

Besluiten Begroting voor het jaar 2023 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .176

Inhoudsopgave

Meerjarenraming 2024-2026 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .177 De in de jaarschĳf 2023 van het investeringsplan 2023-2026 geraamde investeringen . . . . . . . . . . . . . .178

Programma's

Algemeen Bestuur en Organisatie Wat willen we bereiken? Visie op het programma 1. We stimuleren dat mensen zelf verantwoordelĳkheid nemen en we faciliteren eigen initiatieven van inwoners en ondernemers zo goed mogelĳk. Bĳ maatschappelĳke opgaven denken we van tevoren na over hoe we inwoners betrekken en welke rol en bevoegdheden zĳ hebben. We geven bĳ elk project heel duidelĳk aan of en hoeveel samenwerkingsruimte er is. 2. In onze communicatie is participatie met inwoners en ondernemers het vertrekpunt. We communiceren daarom niet alleen voorafgaand of na projecten, maar juist ook tĳdens de uitvoeringsfase. We blĳven daarbĳ gebruikmaken van traditionele media als de website en huis-aan-huisbladen. Maar ook leggen we meer nadruk op de inzet van social media als Facebook, WhatsApp, YouTube en Instagram. Hierbĳ is webcare onmisbaar. Daarnaast zetten we andere communicatiemethoden in, zoals online communities en peilingen. We willen voor iedereen goed benaderbaar zĳn, om actief te kunnen samenwerken met Rĳswĳkers en partners in Rĳswĳk. We geven hier actief invulling aan door het wĳkwethouderschap, werkbezoeken en de WhatsAppspreekuren. 3. De gemeente Rĳswĳk is een toegankelĳke en dienstverlenende organisatie die de wensen en behoeften van al haar inwoners, bedrĳven en instellingen centraal stelt. We sluiten als gemeente tĳdig aan op de snel veranderende omgeving.

Daarnaast streven we naar klantgerichte dienstverlening: digitaal waar het kan, persoonlĳk waar het moet. Doelstellingen • • • • • • • • •

Samenwerken vanuit eigen kracht; consequent zĳn in communicatie; kwalitatief goede dienstverlening; we verbeteren onze dienstverlening en maken het daardoor met onze dienstverlening gemakkelĳk voor de inwoners, bedrĳven en instellingen; we stellen inwoners, bedrĳven en instellingen centraal in onze processen en werken op een effectieve, efficiënte en transparante wĳze; we komen onze afspraken na en informeren de inwoners, bedrĳven en instellingen op een begrĳpelĳke wĳze tĳdig en volledig; we bieden waar nodig dienstverlening op” maat” aan inwoners, bedrĳven en instellingen; we streven naar eenzelfde kwaliteitsniveau/serviceniveau onafhankelĳk van het door de klant gekozen dienstverleningskanaal (digitaal, telefoon, balie, e-mail, social media of post); de klant kan kiezen van welk dienstverleningskanaal hĳ/zĳ gebruik wil maken en waar mogelĳk sturen we om van het meest effectieve en meest efficiënte dienstverleningskanaal gebruik te maken.

Wat gaan we daarvoor doen? Participatie en communicatie Het bereiken van alle verschillende inwoners en ondernemers in de stad door inclusief te communiceren is de pĳler van ons communicatiebeleid voor 2023. Daarbĳ kĳken we naar de verschillende doelgroepen en hoe we die het best kunnen bereiken. Voor moeilĳk bereikbare doelgroepen zetten we andere dan de gebruikelĳke communicatiemiddelen in. Ook willen we ze nadrukkelĳker betrekken bĳ gemeentelĳke plannen, projecten en beleid. We maken hiervoor meer gebruik van bestaande netwerken en communiceren ‘dichtbĳ’ dus op plekken waar de doelgroep zich bevindt. We volgen (communicatie)trends nauwgezet en zullen onze middelen waar nodig door ontwikkelen en eventuele nieuwe middelen die ons kunnen helpen om zo veel mogelĳk Rĳswĳkers te bereiken, inzetten.

Algemeen Bestuur en Organisatie 12

Participatie Bĳ vaststelling van de participatienota ‘Samen werken aan een mooi Rĳswĳk‘, participatiebeleid 2020-2022 in oktober 2020 is afgesproken dat het beleid en de werkwĳze na een jaar worden geëvalueerd. Deze evaluatie van beleid, processen en uitvoering heeft eind 2021 plaatsgevonden. Daarbĳ is ook een zogeheten QuickScan gehouden onder inwoners en ondernemers. De uitkomsten van deze QuickScan hebben samen met de evaluatie geleid tot een aantal aanbevelingen, waarmee we onze expertise op het gebied van participatie kunnen blĳven ontwikkelen. De evaluatie gebruiken we ook om het beleid en de werkwĳze waar nodig bĳ te sturen. Het participatiebeleid is tot en met 2022 vastgesteld en zal begin 2023 worden herĳkt en opnieuw aan de gemeenteraad worden aangeboden. De herĳking van het participatiebeleid zal in een participatief proces met verschillende betrokkenen tot stand komen. In aanloop naar de inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingswet zullen we gebruiksvriendelĳke en informatieve participatiewĳzers voor zowel kleine als grote initiatiefnemers maken zodat deze in één oogopslag kunnen zien welke stappen zĳ moeten zetten. Bĳ maatschappelĳke projecten denken we van tevoren na over hoe we inwoners, instellingen en/of bedrĳven betrekken. We zĳn bĳ elk project heel duidelĳk over welke participatieruimte er is en koppelen terug wat we met de inbreng doen.

We zetten ook bĳ participatie altĳd de juiste mix in om zoveel mogelĳk inwoners te bereiken en te betrekken. Een van de belangrĳkste digitale middelen is Samen.Rĳswĳk.nl. Dit online participatieplatform is begin 2022 gelanceerd. Hierop kunnen inwoners, ondernemers of andere belanghebbenden meedoen aan bĳvoorbeeld peilingen en enquêtes over projecten en beleid. Maar ook meedenken over bĳvoorbeeld de inrichting van een straat, een park of de speeltuin in de buurt. Of hun mening geven over een besluit dat het college van burgemeester en wethouders of de gemeenteraad gaat nemen. Sinds de lancering van het platform hebben bĳna 1.000 deelnemers zich geregistreerd. We gaan het platform Samen.Rĳswĳk.nl mede op basis van een evaluatie in 2023 verder door ontwikkelen. Op Samen.Rĳswĳk.nl komt ook een zgn. initiatievenloket. Het huidige loket Stadskracht gaan we tegen het licht houden en we zullen een nieuwe werkwĳze lanceren die het inwoners makkelĳker moet maken om zelf initiatieven in te dienen. Het online participatieplatform is geen vervanging van alle andere manieren waarop wĳ inwoners betrekken bĳ de stad en onze samenleving. Het is een aanvulling. Om alle inwoners de kans te bieden om mee te doen, ook als zĳ bĳvoorbeeld digitaal minder vaardig zĳn, zullen we een combinatie van online en offline participatie (en communicatie) blĳven inzetten.

Naast het platform kan het gaan om combinaties met fysieke (inloop)bĳeenkomsten, telefonisch spreekuur en/of het mogelĳk maken van het inzien van en reageren op ontwerpen of documenten in het stadhuis. Communicatie Omdat in Rĳswĳk ook groepen laaggeletterden en anderstaligen wonen en ondernemen, zullen we meer gebruik maken van beeld zoals video, infographics en pictogrammen om onze boodschappen over te brengen. Daarnaast zĳn we in 2022 begonnen met werk maken van duidelĳke taal. We hebben hiervoor de Direct Duidelĳk Deal ondertekend. Daarmee beloven we dat onze brieven en andere teksten voor iedereen helder en begrĳpelĳk zĳn. Medewerkers krĳgen allemaal een training om duidelĳke brieven in B1 te schrĳven en jargon en wollige zinnen te vermĳden. Ook organiseren we allerlei activiteiten om het belang van heldere taal blĳvend onder de aandacht te brengen. Inwoners en ondernemers krĳgen hierin ook een rol. Zo kunnen zĳ zich aanmelden voor de Meeleesgroep. De Meeleesgroep gaat de gemeente tips geven om brieven en teksten zo aan te passen, zodat ze voor iedereen te begrĳpen zĳn. Voor inwoners die een brief krĳgen die onduidelĳk is, komt er een meldpunt. Naar aanleiding van die meldingen kunnen wĳ onze brieven weer verbeteren. In 2023 gaan we meer focus leggen op relatiemanagement en public affairs.

Public affairs is een instrument van het bestuur om beleidsdoelen waarvoor de medewerking van externe partĳen noodzakelĳk is, te verwezenlĳken. Het richt zich niet alleen op medeoverheden in de regio, Den Haag of Brussel, maar ook op maatschappelĳke partners zoals het bedrĳfsleven of kennisinstellingen. Met activiteiten zoals de viering van de Vrede van Rĳswĳk, willen we Rĳswĳk in ieder geval regionaal, maar ook nationaal meer op de kaart zetten.

Algemeen Bestuur en Organisatie 13

Het college gaat een groot aantal werkbezoeken afleggen in de stad en in de regio. Het college doet dit omdat ze zichtbaar en benaderbaar wil zĳn voor inwoners en ondernemers én om te leren of ervaren wat er leeft en speelt in de stad. Gebiedsontwikkelingen en infrastructurele projecten zetten de bereikbaarheid van Rĳswĳk onder druk. De gemeente verbetert de communicatie om inwoners zo goed mogelĳk te voorzien van actuele bereikbaarheidsinformatie. Communicatie over (concept)besluiten van het college, maken we kenbaar met zogeheten collegeflitsen (kort berichtje) en persberichten. In die gevallen dat een onderwerp om een nadere toelichting van B&W vraagt, houdt het college persgesprekken. Hier gaan we in 2023 mee door. Het doel is om de media en daarmee de inwoners te informeren over (concept)besluitvorming van B&W. Ook in 2023 gaan we door met de Newsroom. Hierbĳ wordt wekelĳks onder regie van team Communicatie bezien welke signalen we uit de omgeving oppikken en wat daarmee moet gebeuren. De opzet is multidisciplinair, onder andere het klant contact centrum, handhaving, juridische zaken (klachten, bezwaren) en DIV (inkomende post) zĳn betrokken. Het doel is alert zĳn en waar nodig alert reageren op signalen uit de omgeving.

Publieke Dienstverlening De gemeente Rĳswĳk wil aan alle inwoners, ondernemers en instellingen een klantgerichte dienstverlening bieden, die toegankelĳk, zorgvuldig, transparant en betrouwbaar is. Digitaal waar het kan, persoonlĳk waar het moet. Het heeft de voorkeur om via afspraken te werken maar een vrĳe inloop blĳft mogelĳk. De gemeente kan daarmee ook betaalbare dienstverlening bieden. Voor de grootste groep (in 80% van de gevallen) is dit digitaal en heeft de klant zelf regie over zĳn gegevens. Voor een kleine groep (in 20% van de gevallen) is dit persoonlĳk. Zo blĳft dienstverlening toegankelĳk voor iedereen. De dienstverlening is afgestemd moet zĳn op de behoefte van de klant. We willen onze dienstverlening zo inrichten dat: • We voor de klant één organisatie zĳn. • De klant 24/7 de meeste gebruikte diensten en producten digitaal kan afnemen of aanvragen. • De klant zĳn aanvraag of melding kan volgen. • De klant via een gericht aantal kanalen contact kan zoeken met de gemeente. Deze kanalen kunnen door elkaar heen gebruikt worden • De afhandelingstermĳnen verkort worden door het toepassen van kanaalsturing • De klanttevredenheid minimaal wordt gewaardeerd op een 7,5 Deze doelstellingen worden gerealiseerd via twee uitvoeringsplannen. Komende jaren ligt de nadruk op het uitvoeren van deze programma’s.

Het Uitvoeringsplan Dienstverlening DNA Dit uitvoeringsplan legt de nadruk op kwaliteitsmanagement, bereikbaarheid en gedrag & cultuur. Om onze doelen te halen wordt er ingezet op: • Het verbeteren van de telefonische bereikbaarheid • Het verkorten van afhandelingstermĳnen door kanaalsturing • Kwaliteitsmanagement: verbeteren op basis van data • Gedrag en cultuur Digitalisering van de informatiehuishouding Met het Uitvoeringsprogramma Digitalisering dienstverlening en informatie werken we aan een informatiehuishouding die bĳdraagt aan de toegankelĳkheid van informatie en digitale dienstverlening die meer plaats- en tĳdsonafhankelĳk is. Alle afdelingen binnen de gemeenten gaan werken met een zaaksysteem. De taakspecifieke applicaties waarmee vakteams werken worden hierop aangesloten, waardoor het team Publieke Dienstverlening en de klant inzicht krĳgen in de status van hun vraag.

Algemeen Bestuur en Organisatie 14

Het Uitvoeringsprogramma Digitalisering dienstverlening en informatie Met dit uitvoeringsplan zetten we stappen naar een moderne informatiehuishouding die toekomstbestendig is en bĳdraagt aan een transparante en snelle beantwoording van de klantvraag. De informatiehuishouding van de gemeente wordt gemoderniseerd en werkprocessen worden zo ingericht dat informatie automatisch wordt ontsloten binnen de organisatie voor de uitvoering van het werkproces. In lĳn met de ontwikkeling op gebied van ICT gaan systemen en taakspecifieke applicatie werken vanuit de ‘cloud’ in plaats van op de lokale servers. Vanuit dit programma werken we volgens de volgende stappen aan verdere digitalisering van de dienstverlening en informatie: • Verdere digitalisering aanvraagproces van producten en diensten • Uitbreiding van de digitale communicatie via de landelĳke berichtenbox • Implementatie van een nieuw Klant Contact Systeem • Vervanging van de website In 2023 starten we met het verstrekken van een “Welkom in Rĳswĳk” pakket voor nieuwe inwoners en ondernemers van Rĳswĳk. Een pakket met informatie over de wĳk, de verenigingen in de stad, nuttige adressen en mogelĳke acties met ondernemers. Een pakket dat laat zien wat het karakter van Rĳswĳk is. Een efficiënte gemeente We blĳven inzetten op verbetering van de klantgerichtheid en verhoging van de efficiëntie.

Belangrĳke efficiencywinst is te voorzien rondom de invoering van de verplichtingen administratie. Hierin worden september/oktober volgende stappen gezet. Efficiencyopbrengst bestaat uit het vroegtĳdig signaleren van afwĳkingen, verbeterde kwaliteit van financiële prognoses en verlichting van werkzaamheden voor de spendanalyse. En snellere afhandeling van facturen. Met de oplevering van het portal MĳnRĳswĳk.nl is een belangrĳke stap gezet om meer diensten digitaal aan te gaan bieden (zoals het wĳzigen van een afspraak of het inzien van persoonlĳke gegevens) aan onze inwoners en bedrĳven, 24/7. Ander voorbeeld is het proces Meldingen openbare ruimte. De voordelen van de geautomatiseerde verwerking van meldingen worden dit jaar te verbreed naar het terrein van het openbare verlichtingssysteem en afvalinzameling. Dit levert meer gemak op voor onze inwoners, partners en medewerkers. Teams kunnen zich bĳ verbetertrajecten van hun in- en extern gerichte processen laten ondersteunen door collega procesinnovatoren. In het hoofdlĳnenakkoord van onze coalitie staat dat de gemeente wil toewerken naar een ‘circulaire economie in 2050’. Bĳ een circulaire economie is het doel om niet alleen duurzaam en toekomstbestendig in te kopen maar uiteindelĳk ook geen afval meer te produceren.

Hierbĳ werken we voor onze eigen organisatie aan een aantal sporen: • circulair ontwerpen van de openbare ruimte en gebouwen. (zie Programma Wonen en Leven); • levensfase van producten verlengen; • inkopen van producten van hergebruikte en duurzame materialen; • scheiden en hergebruiken van materialen; • zorgen voor een efficiënte en toekomstbestendige organisatie. Dat leidt tot de volgende acties voor onze eigen organisatie: 1. Zorgdragen voor een energie-efficiënte ICT-omgeving: • In het afwegingskader ten aanzien van de inrichting van de ICT-omgeving en bĳ inkoop duurzaamheidscriteria meenemen en afwegen. • Maximaal bĳdragen aan een papierarme organisatie door: ◦ waar mogelĳk digitaliseren van processen en het digitaal ontsluiten van informatie door middel van domein zaakgericht werken;

Algemeen Bestuur en Organisatie 15

◦ blĳven stimuleren van papierloos werken onder andere door inzet van mobiele devices en verdere uitrol van Office 365; ◦ inzet op doelmatigheid van kopiëren en printen, onder meer door rationalisatie van het printerbestand. 2. Zorgdragen voor een toekomstbestendige organisatie in de brede zin: • Door middel van het beschikbaar stellen van faciliteiten (o.a. om ATAP (= Any Time, Any Place) te werken) bĳdragen aan efficiënte werkwĳzen (profit), verminderen van verplaatsingen (planet) en inzet van medewerkers (generatiepact) (people); • We zorgen voor verbindingen met onze omgeving (transparantie, participatie, communicatie) en de toekomstbestendigheid van de organisatie (innovatief, efficiënt, doelgericht, enzovoort); • Door middel van het beschikbaar stellen van faciliteiten streven naar een veilige werkomgeving voor onze werknemers op kantoor en in de thuissituatie. 3. Zorgdragen voor een efficiënte, prĳsbewuste en toekomstbestendige inkoop van producten en diensten: • Na afloop van de aanbestedings- of vervangingstermĳn kĳken we of er een nieuw product moet worden aangeschaft of dat verlenging van de levensduur mogelĳk is. Voordat we een nieuw product gaan aanschaffen, kĳken we of het oude nog langer mee kan of elders een functie kan krĳgen. • Het inkopen van producten die gemaakt zĳn van hergebruikte en duurzame grondstoffen en materialen.

Als we dan tot de aanschaf van een nieuw product over gaan, kiezen we bĳ voorkeur producten die gemaakt zĳn van zo min mogelĳk grondstoffen en vervolgens ook goed demonteerbaar en herbruikbaar zĳn. We zorgen voor een goed rest- en grondstoffensysteem. Huishoudelĳke en gemeentelĳke reststromen moeten goed worden gescheiden en deze grondstofstromen moeten vervolgens verder in de keten worden bewerkt tot nuttige grondstoffen.

Algemeen Bestuur en Organisatie 16

Wat gaat het kosten? Exploitatie (meerjarig): (bedragen x € 1.000) Algemeen Bestuur en Organisatie 0010 Bestuursorganen 0010 Bestuursorganen Saldo 0011 Bestuurlĳke samenwerking 0011 Bestuurlĳke samenwerking Saldo 0030 Burgerzaken 0030 Burgerzaken Saldo 0031 Verkiezingen / referenda 0031 Verkiezingen / referenda Saldo 0032 Publieke dienstverlening 0032 Publieke dienstverlening Saldo 0060 Bestuursondersteuning raad en rekenkamerfunctie 0060 Bestuursondersteuning raad en rekenkamerfunctie Saldo 5801 Mediabeleid 5801 Mediabeleid Saldo Totaal Lasten Totaal Baten Saldo Algemeen Bestuur en Organisatie

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

Jr.rek. Raming na wĳziging 2021 2022 1.451 1.958 163 -1.451 -1.795 418 425 1 -418 -425 1.351 1.278 814 636 -537 -642 324 244

2023 1.410

2024 1.410

2025 1.410

2026 1.410

-1.410 427

-1.410 438

-1.410 448

-1.410 459

-427 1.267 586 -681 209

-438 1.541 1.066 -475 196

-448 1.537 1.095 -442 196

-459 1.537 1.095 -442 196

-323 2.115 3 -2.112

-244 2.266 3 -2.263

-209 3.465 3 -3.462

-196 3.464 3 -3.461

-196 3.463 3 -3.460

-196 3.461 3 -3.458

723

818

729

-723 37

-818 37

-729 46

-37 6.418 818 -5.600

-37 7.025 802 -6.222

-46 7.555 589 -6.965

-46 7.825 1.069 -6.756

-46 7.829 1.098 -6.731

-46 7.838 1.098 -6.741

Lasten Baten

Toelichting op de afwĳkingen 0030 Burgerzaken Lasten nadeel € 274.000 (raming 2024 t.o.v. Raming 2023) In 2014 werden reisdocumenten voor personen vanaf 18 jaar 10 jaar geldig. Vanaf 2024 komen inwoners waarvan de 10 jaar termĳn is verstreken waarschĳnlĳk weer een nieuwe aanvragen. Daarom is in 2024 sprake van een stĳging ten opzichte van de voorgaande jaren. Baten voordeel € 480.000 (raming 2024 t.o.v. Raming 2023) In 2014 werden reisdocumenten voor personen vanaf 18 jaar 10 jaar geldig. Vanaf 2024 komen inwoners waarvan de 10 jaar termĳn is verstreken waarschĳnlĳk weer een nieuwe aanvragen. Daarom is in 2024 sprake van een stĳging ten opzichte van de voorgaande jaren.

Investeringen 2023 Investeringskrediet (U=uitgaven en I=inkomsten bedragen x € 1.000) Vervanging audiovisuele apparatuur vergaderzalen

U 100

2024 I

2025 I

2026 I

Algemeen Bestuur en Organisatie 17

Openbare Orde en Veiligheid Wat willen we bereiken? Visie op het programma De visie bestaat uit het borgen en voortdurend verbeteren van Rĳswĳk als een prettige, leefbare en veilige gemeente om in te wonen en te werken. Aangezien veiligheid een gedeelde verantwoordelĳkheid betreft die de grenzen van de openbare orde overstĳgt, vraagt dit om inspanning van de gemeente, de professionele partners, én van de bewoners en bedrĳven in Rĳswĳk. Uitgangspunten daarbĳ zĳn een brede kĳk op veiligheid met een integrale aanpak, een goede samenwerking met alle betrokken partĳen op lokaal en regionaal terrein en een centrale regierol voor de gemeente in het algemeen en de burgemeester in het bĳzonder. Doelstellingen De meeste thema’s die in het beleid zĳn genoemd lopen ook door in 2023, mede door wettelĳke taken maar ook omdat deze thema’s altĳd wel een onderdeel vormen van de brede aanpak in Veiligheid. Te denken valt aan de High Impact Crimes en de regierol die de gemeente hierin heeft. De doorlooptĳd van projecten, door het anders organiseren van de geplande activiteiten, vertraging opgelopen waardoor deze ook in 2022 doorlopen. Hoe de pandemie zich de komende periode ontwikkelt heeft een grote impact op de prioriteiten en thema’s binnen Veiligheid.

Op structurele basis vindt monitoring, aan de hand van cĳfers en gebeurtenissen, plaats en indien nodig wordt in samenspraak met de veiligheidspartners her-geprioriteerd binnen de vastgestelde thema’s. Het Strategisch Veiligheidsbeleid 2022-2026 gaat voort op de drie uitgangspunten van het Strategisch Veiligheidsbeleid 2017-2021 die nog steeds actueel zĳn. Deze uitgangspunten zĳn de dragers voor alle activiteiten die Rĳswĳk onderneemt in het brede veiligheidsdomein. 1. Brede kĳk op veiligheid • Veiligheid is een maatschappĳ brede opgave die de grenzen van de openbare orde overstĳgt. Rĳswĳk werkt aan een integrale aanpak en integrale organisatie van veiligheidsopgaven. • Maatschappelĳke ontwikkelingen kunnen om snel en flexibel handelen vragen, waardoor eerder vastgestelde prioriteiten moeten kunnen wĳken. Niet het aanbod, maar de maatschappelĳke vraag is leidend. Verschil mag er zĳn tussen wĳken, bewoners, instellingen en bedrĳven. 2. Samenwerken aan veiligheid • Veiligheid is ieders verantwoordelĳkheid. Bewoners, bedrĳven, maatschappelĳke instellingen en de overheid, iedereen is medeverantwoordelĳk om Rĳswĳk vertrouwd en veilig te houden en draagt hieraan bĳ naar eigen kennis, kunde en draagkracht. • Eigen verantwoordelĳkheid betekent ruimte voor eigen initiatieven. Daarbĳ wordt het algemeen belang altĳd goed afgewogen.

Uitgangspunt voor de gemeente is dat alle belanghebbenden een vergelĳkbare plek en rol krĳgen. • We onderkennen het belang van samenwerking om de vraagstukken en de maatschappelĳke opgaven van de toekomst de baas te zĳn. De gemeente Rĳswĳk is een toegankelĳke, betrouwbare partner om mee samen te werken. Voor de strategische partners in het veiligheidsdomein, maar net zo goed als voor de bewoners die met eigen initiatieven komen. • Als betrouwbare samenwerkingspartner geeft Rĳswĳk zelf het goede voorbeeld, onder meer door vergunningverlening, door toezicht te houden en regels te handhaven. Daarbĳ zĳn handhaving en inspectie geen doel op zich, maar een middel om maatschappelĳke effecten te bereiken. 3. Regie op veiligheid • De gemeente Rĳswĳk heeft de regierol in het veiligheidsdomein. De burgemeester coördineert vanuit zĳn wettelĳke taken voor Openbare Orde en Veiligheid.

Openbare Orde en Veiligheid 18

• Rĳswĳk brengt partĳen samen, faciliteert en ondersteunt samenwerking in het veiligheidsdomein. Ook als de gemeente zelf geen partner is in het samenwerkingsverband. Indicatoren Indicator

1. Verwĳzingen naar HALT] 2 Winkeldiefstallen 3 Geweldsmisdrĳven 4 Diefstal/inbraak uit woning 5 Vernieling en beschadiging

Realisatie 2021

Streefwaarde

30 2,9 4,9 1,8 4,1

2022 33 2,7 4,1 1,6 4,9

Indicator Eenheid 1 Verwĳzing naar HALT Aantal

Bron HALT

2 Winkeldiefstallen

Waarstaatjegemeente.nl

3 Geweldsmisdrĳven

4 Diefstal/inbraak uit woning 5 Vernieling en beschadiging

Aantal geregistreerd per 100.000 inwoners1 Aantal geregistreerd per 100.000 inwoners1

2023

2024

2025

2026

32 2,6 4,0 1,5 4,8

31 2,5 3,9 1,4 4,7

30 2,4 3,8 1,3 4,6

29 2,3 3,8 1,3 4,5

Bĳzonderheden Meer investeren in preventie, waardoor verwĳzingen kunnen afnemen

Waarstaatjegemeente.nl Geweldsmisdrĳven worden niet dusdanig geregistreerd. Onder geweldsmisdrĳven wordt verstaan; openblĳk geweld, bedreiging en mishandeling. Waarstaatjegemeente.nl Waarstaatjegemeente.nl

1 Eenheid is aangepast naar aantal geregistreerd per 100.000 inwoners. Dit i.v.m. continuïteit van de indicatoren.

Wat gaan we daarvoor doen? De Veiligheidsagenda 2022-2025 is 5 juli 2022 door het college vastgesteld en aan de raad gestuurd. Voor alle (geprioriteerde) veiligheidsproblemen geldt dat er middels een integrale aanpak probleemgericht, informatiegestuurd en zoveel mogelĳk met burgers en bedrĳven wordt samengewerkt. De thema’s uit de Veiligheidsagenda worden de komende jaren opgepakt. Voor een uitgebreide toelichting op de doelstellingen wordt verwezen naar deze agenda. Zoals beschreven in het Strategisch Veiligheidsbeleidsplan en bĳbehorende agenda zullen we, naast de voortzetting van de aanpak van Woonoverlast, de aanpak voor Wĳkveiligheid en buurtpreventieteams en de Crisisorganisatie, de aandacht richten op de volgende zaken. Zorg en veiligheid De decentralisatie van het zorg-domein naar gemeenten betekent nieuwe vraagstukken en nieuwe doelgroepen. Een raakvlak tussen zorg en veiligheid komt bĳvoorbeeld tot stand met de gemeentelĳke verantwoordelĳkheid voor de opvang van verwarde personen. Een ouder wordende bevolking die zelfstandig willen blĳven wonen, zorgt voor ook nieuwe veiligheidsvraagstukken die het zorgdomein raken. Zo zĳn de zelfredzaamheid bĳ incidenten of de veiligheid van ouderen in een afhankelĳkheidsrelatie slechts een van de voorbeelden waarbĳ er steeds meer dwarsverbanden ontstaan tussen het sociaal domein en het veiligheidsdomein.

Cybersecurity en digitale criminaliteit Cybercrime heeft vele gezichten. Het plegen van strafbare feiten via internet heeft de laatste jaren een grote vlucht genomen. De gevolgen kunnen zeer ingrĳpend zĳn met daarbĳ veel slachtoffers. Criminelen richten zich onder meer op het inbreken in computers voor nieuwe vormen van diefstal en afpersing van burgers en bedrĳven, op het platleggen van websites en op bedrĳfsspionage. Een zo veelomvattend fenomeen vraagt om een integrale aanpak van preventie, het voorkomen van daderen slachtofferschap, opsporing en vervolging tot het terugdringen van recidive.

Openbare Orde en Veiligheid 19

De gemeente speelt een actieve rol om de lokale gemeenschap te wapenen tegen aanvallen van cybercrime en digitale criminaliteit. De verantwoordelĳkheid/ rol van de gemeente richt zich binnen de aanpak op preventie, d.w.z. op welke wĳze kunnen wĳ de burgers en bedrĳven van Rĳswĳk, i.h.b. de kwetsbare groepen, bewust maken van de gevaren/ risico’s van cybercriminaliteit (weerbaarheid) en de maatregelen die zĳ zelf kunnen nemen en bĳ welke organisatie(s) zĳ terecht kunnen als zĳ slachtoffer worden van cybercriminaliteit. Er worden awareness bĳeenkomsten gehouden voor het maatschappelĳk middenveld, de gemeentelĳke organisatie en de lokale politiek. Daarnaast geven we vanaf 3e kwartaal 2022 doorlopend voorlichting waarbĳ we ons allereerst richten op senioren en jongeren (digitale criminaliteit) en het MKB (cybercrime). Naast gerichte voorlichting aan deze doelgroepen, wordt ook beoogd overige burgers en bedrĳven binnen Rĳswĳk te informeren over de risico’s om hen weerbaar te maken tegen cybercrime. Ondermĳning Ondermĳning is een ‘’containerbegrip’’ waar diverse vormen van (georganiseerde) misdaad, zoals drugs (productie en hennepproductie), mensenhandel, milieucriminaliteit, fraude en witwassen, onder geschaard worden. De overeenkomst tussen deze vormen van criminaliteit is de sterkte verwevenheid tussen “bovenwereld” en “onderwereld”.

De criminele activiteiten hebben een corrumperend en ondermĳnend effect op de samenleving en haar instituties, wat maakt dat de aanpak van ondermĳning dan ook een landelĳke prioriteit heeft gekregen. Vanuit het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) wordt er een ondermĳningsbeeld opgesteld. Ondermĳning is zeer dynamisch, de thema’s zĳn aan verandering onderhevig. Gemeentelĳke rol in de aanpak van ondermĳning Rĳswĳk werkt op een integrale en gecoördineerde wĳze samen met het Haags Economisch Interventie Team (HEIT), het RIEC en de politie-eenheid Haaglanden. Wanneer er actie vanuit de gemeente gevraagd wordt, komt de gemeente met passende maatregelen om ondermĳning tegen te gaan. Er is een lokaal ondermĳningsoverleg waarbĳ ketenpartners aansluiten. Op basis van signalen vindt onderzoek plaats, waarna duidelĳk wordt welke aanpak er nodig is. Zowel uit onderzoek als integrale controles zal informatie worden verzameld waardoor een beter beeld ontstaat van de (georganiseerde) criminaliteit. Het daarmee ontstane criminaliteitsbeeld vormt de grondslag voor de juiste inzet van instanties en middelen. De gemeente Rĳswĳk neemt maatregelen tegen ondermĳning. Zo heeft de gemeente bĳvoorbeeld vergunningen voor de automotive branche verplicht gesteld en wil zĳ verder onderzoek naar postbusfirma’s doen.

Borgen en uitbreiden ondermĳning De volgende stappen in de bestrĳding van ondermĳning in Rĳswĳk zĳn a) de aanpak van ondermĳning borgen, b) het werkgebied uitbreiden naar heel Rĳswĳk en c) ook de andere criminogene branches aanpakken. Aanbevelingen van het RIEC over deze stappen worden overgenomen. Hierbĳ blĳft de gemeente regie houden met de veiligheidspartners (RIEC, Haags Economisch InterventieTeam, driehoek, district, veiligheidsregio) op de bestrĳding van ondermĳning. Er is een doorlichting op branches in de Plaspoelpolder met behulp van data. Een vervolgstap is de doorlichting van de gehele Plaspoelpolder met aanvullende data. Verbeteren en borgen van de inrichting van de BIBOB processen Op dit moment wordt BIBOB met name toegepast op drank- en horecavergunningen, de exploitatievergunningen voor de horeca en de vergunningplicht voor de automotive. Andere teams krĳgen ook te maken met de Wet BIBOB, zoals vastgoedtransacties, omgevingsvergunningen en subsidies. Rĳswĳk benut echter nog niet de volledige reikwĳdte van de wet BIBOB in het beleid en de uitvoering. De algehele coördinatie op BIBOB wordt gemist en daarmee is Rĳswĳk de enige in de regio. Het gemis van een BIBOB-coördinator is ook naar voren gekomen in de bestuurlĳke weerbaarheidsscan en we hebben het advies vanuit het RIEC (werkgroep afstemming) om hier op in te zetten.

Een BIBOB-coördinator krĳgt tevens als taak om te waken over (uitwisseling van de) de privacygevoelige informatie van het team in relatie tot de interne en externe partners.

Openbare Orde en Veiligheid 20

Voor het tegengaan van een onveilig, niet leefbaar en malafide ondernemersklimaat in Rĳswĳk is het, vanuit verschillende bronnen en op aanraden van de ketenpartners in de bestrĳding van ondermĳning, noodzakelĳk gebleken om de Plaspoelpolder door te lichten op ondermĳnende activiteiten en dan met name het witwassen van geld. Het gaat hierbĳ om een doorlichting van 8000+ bedrĳven (waaronder de postbusfirma’s) door middel van data- vergaring en -analyse, waarbĳ de bedrĳven ook financiële en fiscale aandacht krĳgen. Dit is een omvangrĳke incidentele operatie in het kader van de aanpak van ondermĳning en kan Rĳswĳk niet alleen. Formatie en expertise voor deze aanpak zĳn niet in de gemeentelĳke organisatie aanwezig en zullen ingehuurd moeten worden. Inspectie en Handhaving De implementatie van de Omgevingswet en wet kwaliteitsborging in de bouw zĳn beide uitgesteld naar 1 januari 2023. De Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht (WABO) schrĳft voor dat iedere gemeente een strategisch vergunningenbeleid opstelt over de fysieke leefomgeving. Parallel daaraan moet het handhavingsbeleid actueel worden gehouden. Daartoe wordt periodiek het Strategisch Veiligheidsbeleidsplan opgesteld voor de periode 2022-2026, net als het Beleidskader Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) voor de periode van 2022-2026 en de Verordening VTH.

Er wordt handhavingsbeleid opgesteld aangepast aan de opgaven binnen de fysieke leefomgeving zoals de onderdelen milieu, bouwen en wonen, mede in het licht van de decentralisatie van de bodem- en ondergrondtaken, afval, energiebesparing, de opkoopbescherming van woningen, de Wet kwaliteitsborging bouwen en de Omgevingswet. De toezichtstaken milieu of taken van andere disciplines die raakvlakken hebben met milieu zĳn opgenomen in de jaarlĳkse werkplannen van de Omgevingsdienst Haaglanden. Als uitwerking van de nota ‘Integrale toezicht en handhaving’ is de pilot Gemeentelĳk Interventie Team (GIT) gestart. In het GIT zĳn de diverse gemeentelĳke disciplines op het gebied van Inspectie en Handhaving vertegenwoordigd waarmee gemeentelĳke (spoed- en bĳzondere) controles een integraler karakter krĳgen. Met ingang van 2023 zullen we het aantal handhavingsboa’s uitbreiden. Om de aanpak van overlast en criminaliteit aan te pakken zĳn extra boa’s nodig. In 2023 worden er 2 extra boa’s geworven met het taakaccent ondermĳning. Daarnaast wordt er meer ingezet op professionalisering en borgen van de veiligheid van de boa. De bodycam en het aanvragen van de wapenstok voor de boa is hier een onderdeel in. Bodycams worden ingevoerd als vaste uitrusting van boa’s. Hiervoor zĳn nu alle voorbereidingen in gang.

Op het gebied van inspectie blĳven overtredingen op het bestemmingsplan met betrekking tot huisvesting en verkamering, ook als onderdeel van de bestrĳding van hoarding, ondermĳning en uitbuiting, een prioritair aandachtspunt.

Wat gaat het kosten? Exploitatie (meerjarig): (bedragen x € 1.000) Openbare Orde en Veiligheid 1100 Openbare orde en veiligheid 1100 Openbare orde en veiligheid Saldo 1200 Brandweer 1200 Brandweer Saldo 1201 Rampenbestrĳding 1201 Rampenbestrĳding Saldo Totaal Lasten Totaal Baten Saldo Openbare Orde en Veiligheid

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

Jr.rek. Raming na wĳziging 2021 2022 1.835 1.796 32 -1.803 -1.796 5.415 5.468 -5.415 66 9 -57 7.316 41 -7.275

2023 2.784

2024 2.784

2025 2.784

2026 2.784

-2.784 5.678

-2.784 5.756

-2.784 5.840

-2.784 5.901

-5.468 79

-5.678 98

-5.756 98

-5.840 98

-5.901 98

-79 7.343

-98 8.559

-98 8.637

-98 8.722

-98 8.782

-7.343

-8.559

-8.637

-8.722

-8.782

Openbare Orde en Veiligheid 21

Investeringen 2023 Investeringskrediet (U=uitgaven en I=inkomsten bedragen x € 1.000) 1200 Brandweer Vervangen brandkranen 2023 Vervangen brandkranen 2024 Vervangen brandkranen 2025 Vervangen brandkranen 2026

U 20 20

2024 I

U 20

2025 I

U 20

2026 I

U 20

20 20 20

Openbare Orde en Veiligheid 22

Verkeer en Vervoer Wat willen we bereiken? Visie op het programma De groei van onze stad en regio, en de mobiliteit, vraagt om een mobiliteitstransitie. De opgave voor Rĳswĳk op het gebied van mobiliteit is het vinden van een nieuw evenwicht tussen bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid in een stad die groeit. Dit kan door het mobiliteitssysteem én de mobiliteitskeuzes te veranderen. Dit noemen we de mobiliteitstransitie. We hebben een samenhangend pakket van maatregelen nodig waarmee we de bereikbaarheid veiligstellen en waarmee we de leefbaarheid en veiligheid van Rĳswĳk verbeteren. Een gedeelte van dit pakket zal voortbouwen op reeds bekende investeringen en beheer & onderhoud en een gedeelte zal komende jaren nieuw opgenomen worden. In het laatste kwartaal van 2021 is het Mobiliteitsprogramma Rĳswĳk door de raad vastgesteld, met een vooruitblik naar 2040. Dit wordt in 2023 gevolgd door een Mobiliteitsstrategie en een Uitvoeringsagenda 2030 met investeringsopgaven. Ze vormen de basis voor nieuw beleid en investeringen in de komende jaren en worden verwerkt in de reguliere meerjarenbegroting, in de investeringsbegroting met een scope van vĳftien jaar en het jaarlĳkse Programma Verkeer en Vervoer.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Rijswijk&id=c84048d0-531f-4f57-9696-cec7dcc2a1bc