Niet vastgesteld verslag raadsvergadering 21 september 2021.pdf

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 21 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________

AANWEZIG Voorzitter: De heer G.A.A. Verkerk Raadsleden: Mevrouw M. Alberts (Groenlinks) Mevrouw F. van Amerongen (GBR) De heer A. van den Berg (BVR) De heer Th. van den Bosch (Groenlinks) De heer E.G.T. Braam (BVR) De heer D.R. Cupedo (BVR) De heer C.P.I.M. Dolmans (D66) De heer M.A.J. Ezinga (VVD) Mevrouw C.J. Kistemaker (Groenlinks) Mevrouw A. Koegler-Böhm (RB) Mevrouw M.E. Koopman (D66) De heer G. Kruger (BVR) De heer R. Krumeich (Fractie Krumeich) Mevrouw R.F. de Man (OR) Mevrouw C.F.J. Mauer (Wij. Rijswijk) De heer R.A.J. van der Meij (GBR) Mevrouw C.J.T. de Mooij (VVD) Mevrouw W.A.A.M. van Nunen (PvdA) De heer U. Oelen (VVD)

De heer C.J. Paredes Sanches (BVR) Mevrouw J. Schröter-Haas (CDA) De heer C.G. Sleddering (VVD) De heer Q.L.A. Veerman (D66) De heer R.J. de Vries (Groenlinks) De heer M.V. Weterings (RB) De heer M. Wit (Groenlinks) Mevrouw E. Woudstra (D66) Portefeuillehouders: Wethouder, mevrouw J.N. Besteman Wethouder, mevrouw L. Bentvelzen Wethouder, de heer J. Keus Wethouder, de heer B.D. Lugthart Wethouder, de heer A. van de Laar Griffier: De heer J.A. Massaar, bpa Verslag: Mevrouw M.M.A. Tittse

AFWEZIG Raadsleden: De heer M. van Enk (CDA) Mevrouw N. Kames (RB) De heer J. Karremans (Wij. Rijswijk)

1. Opening en mededelingen De voorzitter: Goedenavond dames en heren. Hierbij open ik de openbare gemeenteraadsvergadering in Rijswijk op 21 september. Wij maken de vergadering van vorige week af en we hebben hier en daar een nieuw punt. Als eerste kan ik u melden dat ik bericht van verhindering heb ontvangen van de heren Van Enk, de heer Karremans, mevrouw Kames en de heer El Majjaoui. De heer Karremans heeft een hele goede reden want die is vandaag in het huwelijk getreden. Mag ik hem van harte feliciteren, ook namens de raad. Een klein applausje mag er wel af voor deze dappere daad. Dank je wel. De voorzitter: Dijnheer Dolmans komt wat later. Goed, dan ga ik naar agendapunt trekking stemmingsnummer. Dat is numero negen. Mijnheer Ezinga, met een hoofdelijke stemming mag u als eerste beginnen. Dan hebben we de leden van het bureau van stemopneming. Als voorzitter de heer Van der Meij, als leden mevrouw Van Nunen en mevrouw Schröter. U zult ook optreden als commissie geloofsbrieven.

Pagina 1 van 29

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 21 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________

2. Spreekrecht burgers De voorzitter: Dan gaan we naar het tweede agendapunt, spreekrecht burgers. Hebben wij niet, geen aanmeldingen. 3. Vaststelling agenda De voorzitter: Als nummer 3 de vaststelling van de agenda. U hebt het gezien. Zullen we het vanavond zo doen? Akkoord. 4. Vragen van de raad De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 4: vragen van de raad. De VVD, de heer Sleddering heeft een vraag met betrekking tot het Huis van de Stad. Mijnheer Sleddering u hebt het woord. De heer Sleddering: Ja, dank u voorzitter. Zoals bekend zullen wij binnenkort praten over het verzoek van het college om extra geld ter beschikking te stellen voor fase 2 in de bouw, vanwege een tegenvallende aanbesteding voor fase 2. Ik heb één vraag, of het college bereid is om een scenario uit te rekenen dat we fase 2 zullen skippen en de plek in het stadhuis zullen gaan ombouwen tot woningen voor starters of middenhuurwoningen, om zo nog meer onheil te voorkomen. De voorzitter: Goed, het college zal antwoord geven. Ik denk dat dat wethouder Lugtenberg is? Lugthart, sorry. De heer Lugthart: Ja, dank u wel voorzitter. De voorzitter: Ga je gang. De heer Lugthart: Dat gaat vaker fout. Nee, daar kan ik kort in zijn richting de fractie van de VVD. Dat antwoord is nee, mijnheer Sleddering. Dat is het college niet voornemens te doen. De voorzitter: Mijnheer Sleddering, dit is het antwoord.

De heer Sleddering: Het is een helder antwoord, maar zou ik misschien ook een motivatie mogen horen of is dat tegenwoordig niet meer gebruikelijk? De voorzitter: Goed. Geeft dat nog wat reflectie aan de kant van het college? De heer Lugthart: Ja, de reden daarvan is mijnheer Sleddering, dat is in het verleden is er natuurlijk al goed gekeken wat mogelijk is in het Huis van de Stad. Er hebben talloze scenario’s de revue gepasseerd. Ik meen zelfs dat onder wethouder Van Hemert er destijds ook echt uitvoerig is gekeken naar wonen. Ik heb vandaag nog even gekeken of dat we konden vinden of dat er nog onderzoeken zijn, die heb ik niet direct kunnen vinden. Maar dat, als u zegt: laten we die nog een keer opduikelen dan moeten we dat doen. Ik heb net nog even met collega Van der Meij, in het verleden ook betrokken geweest, nog even overlegd: weten we nog wat er destijds aan afwegingen zijn geweest? Pagina 2 van 29

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 21 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________

Dat gaat dan als we het om willen bouwen naar woningen dat dat niet gaat vanwege het gesplitte compartimenten waardoor je met één ingang zit waar dadelijk ook Trias en andere organisaties gevestigd zijn, dus dat wordt gewoon ontzettend lastig. Tegelijkertijd kan ik hier ook wel zeggen dat als ik ergens trots op ben wat dit college doet, dan is dat dat zij dossiers tot een goed einde brengen. Volgens mij hebben we een dossier waar we met elkaar een klap op hebben gegeven en dat hebben we, we hebben met elkaar gezegd: we gaan ervoor om van het Huis van de Stad weer iets moois te maken. Daar zijn we op dit moment mee bezig. Als u mij vraagt: vind ik het vervelend dat er weer een kostenoverschrijding is, dan is het antwoord ja, maar het blijft nog steeds allemaal binnen de businesscase en daar zullen we het denk ik volgende week over hebben. Maar laten we nu niet weer wederom geld gaan verspillen aan het doen van onderzoeken van iets wat we in het verleden al hebben gedaan, en met elkaar de discussie aangaan of dat we teruggaan naar wonen en de discussie inhoudelijk denk ik dat we volgende week, volgende maand moeten voeren. Zover voorzitter. De voorzitter: Oké, dat is het antwoord. Mijnheer Sleddering, korte reactie, kort. De heer Sleddering: Ja, we zullen het debat inderdaad voeren, maar ik kan dit niet laten passeren.

Een, het onderzoek waar u het over heeft ging destijds over veel meer woningen en een hele andere situatie gelet op de woningmarkt nu. Twee, als u zegt dat u trots bent dat u zo goed projecten afmaakt met dit college, dan zou ik ook graag dat u eens even aan de portemonnee denkt die dat de gevolgen daarvoor van dat trots zijn op het afmaken van projecten kost heel veel geld. Maar daar zullen we het dan de volgende keer over hebben. De voorzitter: Goed. Ik denk dat daarmee de vraag is beantwoord. 5. Beëdiging benoemd verklaard lid De voorzitter: Gaan we over naar het volgende agendapunt. Nummertje 5. Dat is de beëdiging en installatie van een benoemd verklaard lid. Dat is de heer Van den Bosch van GroenLinks. Ik stel voor om even te schorsen om de commissie geloofsbrieven de zaak even te laten bekijken. Geschorst. De commissie. Oké, dames en heren ik heropen de vergadering. Geef het woord aan de voorzitter van de commissie geloofsbrieven, de heer Van der Meij. De heer Van der Meij: Voorzitter, dank u wel. De commissie uit de raad van de gemeente Rijswijk in wier handen werd gesteld de geloofsbrief en verder bij de kieswet gevorderde stukken ingezonden door Van den Bosch, T.C.

Theo, op donderdag 9 september 2021 benoemd tot lid van de raad van de gemeente Rijswijk, rapporteert van de raad van de gemeente Rijswijk dat zij bovengenoemde bescheiden heeft onderzocht en in orde bevonden. Gebleken is dat de benoemde aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen voldoet. De commissie adviseert tot zijn toelating als lid van de raad van de gemeente Rijswijk. 21 september. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan kunnen wij overgaan tot het afnemen van de eed van de heer Van den Bosch, nieuw fractielid van GroenLinks. Mag ik u allen verzoeken te gaan staan. Bent u er klaar voor?

Pagina 3 van 29

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 21 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________

De heer Van den Bosch: Ik ben er klaar voor. De voorzitter: Goed zo. Mijnheer Van den Bosch, fijn dat u in ons midden bent. We gaan de eed afnemen. Ik zal die uitspreken en dan kunt u bevestigen door de zin uit te spreken: zo waarlijk helpe mij God almachtig, en daarbij moet u uw rechterhand opsteken met gesloten vingers. De eed. Ik zweer dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van het gemeentebestuur naar eer en geweten zal vervullen. De heer Van den Bosch. De heer Van den Bosch: Zo waarlijk helpe God mij almachtig. De voorzitter: Dank u wel. Dan bent u hierbij benoemd, kunt u uw plaats innemen. De heer Van den Bosch: Dank. De voorzitter: Veel succes. 6. Motie Vreemd aan de orde van de dag – GL/PvdA – Langer openhouden AZC Rijswijk De voorzitter: Dames en heren, we beginnen met het agendapunt 6: de hervatting van de beraadslaging over het AZC te Rijswijk. We waren vorige week geëindigd in de eerste termijn van het college, mevrouw Besteman.

Mijnheer Sleddering heeft een schorsing aangevraagd om in ieder geval de brief te ontvangen van het COA en daar verder wat toelichting op het college van te vragen. Volgens mij heeft u vanavond, of het eind van de middag, een toelichtende brief van het college ontvangen, dus daarmee is de wens van de raad vervuld. Dan kunnen we terug naar de orde en die is dat de portefeuillehouder, wethouder Besteman, aan het woord was. Dus ik geef haar nu het woord ten vervolge op het debat van vorige week. Mevrouw Besteman. Mevrouw Besteman: Ja, dank u wel voorzitter. Dan begin ik ook maar even waar we vorige week zijn geëindigd. Op 13-09 is een brief van het COA binnengekomen, die hebben we met uw raad gedeeld vorige week. De inhoud van de brief was in zijn algemene zin een verzoek van het COA om de overeenkomst, de bestuursovereenkomst die gesloten is tussen de gemeente Rijswijk en het COA te verlengen. De raad heeft het college gevraagd om een toelichting op die brief. Dat hebben wij inderdaad gedaan zoals de voorzitter ook net schetst. De uitkomsten van dat gesprek hebben we in een brief met de raad gedeeld. Ik denk dat het goed is als ik even kort schets wat belangrijke kernpunten zijn. COA heeft aangegeven dat als het AZC in Rijswijk sluit, COA crisisnoodopvang zal moeten organiseren. In een eerder gesprek gaf het COA al aan in mei een stijgende instroom te zien van vluchtelingen.

Ze hebben daar verder niets over aan de gemeente laten horen, omdat zij hoopten dat het niet nodig zou zijn om die brief te schrijven zoals die aan de gemeente is gestuurd. Andere belangrijke punten uit het gesprek zijn dat COA heeft aangegeven dat ze de opvang op dezelfde wijze willen voortzetten zoals die nu is, dus voor algemeen gebruik. Het COA heeft aangegeven geen bedden onbenut te willen laten, dus het aantal beschikbare plekken in stand te houden. En het COA Pagina 4 van 29

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 21 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________

heeft aangegeven dat over de duur van een eventuele verlenging afstemming zal worden gezocht met de gemeente. Dat, voorzitter, is in het kort wat er in de brief staat en verder wordt daar nog een geschiedenis geschetst over hoe we hier zijn gekomen, maar daar komen we denk ik in de tweede termijn uitgebreid op terug. De heer De Vries: Voorzitter? De voorzitter: Ja, er komen weer allerlei … De heer De Vries: Ter interruptie. De voorzitter: … interpellaties en interrupties, terwijl we zo aan een tweede termijn beginnen. Dus ik aarzel een beetje om dit te … De heer De Vries: Mag. Mevrouw Koopman: Een puntje van orde. De voorzitter: Mevrouw Koopman. Mevrouw Koopman: Ja, u heeft het over een tweede termijn maar een ordevoorstel is geweest om een nieuwe vergadering uit te schrijven. Die hebben we ook uitgegeven, dus daarom zijn er ook vragen gesteld aan het begin van de vergadering. Dus er is volgens mij gewoon een eerste termijn. De voorzitter: Ja? Ja, goed. We gaan het ruimhartig uitleggen, dus dan gaan we gewoon weer met termijnen werken. Dus dit is nog de afronding van de vorige keer, dan beginnen we nu gewoon vrolijk met een eerste termijn. Is dat de bedoeling? Goed, ik weet niet of het reglement van orde dit strikt toelaat, maar voor de dienstbaarheid van de vergadering kunnen we dit zo wel doen. Daar is de raad het mee akkoord.

Kijk, de raad bepaalt zijn eigen orde en die is dan hiermee bepaald. Goed, dan zou ik graag willen beginnen met het woord te geven aan de vertegenwoordiger van de fractie van Rijswijks Belang, want die hebben een motie ingediend. Mijnheer Weterings, wilt u toelichten? Of zegt u: de tekst is duidelijk? De heer Weterings: Voorzitter, de motie zou pas iets van waarde hebben als de motie van GroenLinks in stemming is gebracht en is beoordeeld. Dus voor nu nog niet relevant, dank u wel. De voorzitter: Goed, dan hebben we hiermee de toelichting gehad. Dan gaan we gewoon aan de eerste termijn beginnen. Ik weet het niet, misschien De Vries? Mijnheer De Vries, wilt u weer beginnen? De heer De Vries: Ja hoor. De voorzitter: Goed, gaat uw gang.

Pagina 5 van 29

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 21 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________

De heer De Vries: Dank u wel voor het woord. Voorzitter, vorige week dinsdag is het debat over het asielzoekerscentrum geschorst, omdat het bleek dat er een direct schriftelijk aan het, van het COA niet aan ons, de raad, was toegestuurd. Wij gaven u toen de opdracht mee om met het COA in overleg te gaan en met een raadsvoorstel te komen. En nu, op het laatste moment, ontvangen we slechts een informatiebrief waarin u aangeeft zich niet verantwoordelijk te voelen voor de gevolgen van landelijk beleid en afsluit met de boodschap dat het COA ons juridisch niets kan maken. Dit college van burgemeester en wethouders toont daarmee zijn bestuurlijke onwil en onvermogen. In uw informatiebrief spreekt u niet over de provinciale regietafel vluchtelingen Zuid-Holland van 9 september 2021. Is dit een bewuste keuze? Tijdens die vergadering is er namelijk gesproken over het asielzoekerscentrum in Rijswijk en is een verzoek gedaan voor opvanglocaties. Wie was er vanuit het college tijdens die vergadering aanwezig? Heeft een vertegenwoordiger namens Rijswijk gesproken? En zo ja, wat was de inbreng? Het is simpel voorzitter. In Rijswijk hebben we een opvanglocatie die er al staat en volledig operationeel is. Als gemeente hebben wij nog geen plan wat we willen doen met de vrijkomende gronden voor de periode 2023.

Vanuit doeltreffendheid en praktisch en pragmatisch oogpunt is het tot op dit moment dus ook de beste keuze om een nieuwe afspraak te maken met het COA en het asielzoekerscentrum in Rijswijk langer open te houden. Dat is ook het liefste wat het COA wil. Met iedere maand zijn ze blij, want de effecten van het sluiten zijn namelijk zeer groot. Uit uw informatiebrief blijkt dat de bezetting op de opvanglocaties al boven de honderd procent uitkomt. Op dit moment wonen er vijfhonderd mensen in Rijswijk op het asielzoekerscentrum aan de Lange Kleiweg. Met het sluiten duwen we deze vijfhonderd bewoners in crisisnoodopvang, oftewel: tenten en sporthallen. Die crisisnoodopvang is niet lang bestendig. Dat mag maar tot 1 december, met de komst van de wintermaanden. Als wij kiezen voor sluiten, zetten wij die vijfhonderd mensen op straat. Tot zover mijn eerste termijn voorzitter. De voorzitter: Goed, zijn er nog meer woordvoeringen? Ik zie mevrouw De Man, de heer Van der Meij, mevrouw Van Nunen, mevrouw Mauer, ja, mevrouw Koopman, oké. Ik was begonnen bij mevrouw De Man. Mevrouw De Man, zegt u het maar. Mevrouw De Man: Dank u wel voorzitter. Ja, nou ja, ik ga niet mijn termijn van de vorige vergadering herhalen. Ik ben wel ook heel erg benieuwd, want er is een gesprek geweest geloof ik met het COA, met het AZC, een aantal mensen.

Ik ben heel erg benieuwd wat wij als Rijswijk daar hebben ingebracht, hoe dat gesprek is verlopen. Verder wacht ik het zo eventjes af. Dank je. De voorzitter: Goed. Mijnheer Van der Meij. De heer Van der Meij: Voorzitter, dank u wel. Dank aan het college dat zij bereid is om de raad te voorzien van een uitgebreide raadsinformatiebrief, waarbij zeer feitelijk de stand van zaken is beschreven rondom de totstandkoming van het huidige AZC in 2015 en de situatie waar we nu voor staan. Voorzitter, zoals ik ook in mijn eerste termijn vorige week heb aangegeven, bevestigt dat ook in de brief het bestuurlijk onvermogen wat wij hier in Nederland hebben getoond ten aanzien van het immigratie- en huisvestingsvraagstuk. Ik vind het werkelijk te schandalig voor woorden dat in beeldvorming wij een bestuurlijke onwil, we hoorden van GroenLinks maar ook andere partijen die spreken dat uit in pers en op andere media, in onze schoenen worden geschoven alsof wij onze verantwoordelijkheid niet nemen. Voorzitter, wij hebben vijf jaar lang onze verantwoordelijkheid Pagina 6 van 29

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 21 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________

genomen in de regio, in dit vraagstuk, waar andere regiogemeentes het gewoon hebben laten liggen. Ons zijn toezeggingen en beloftes gedaan dat wij met de regio, met de provincie, samen met het Rijk, op een structurele wijze met het immigratie- en aanpalend huisvestingsvraagstuk om zouden gaan ten aanzien van asielzoekers en statushouders. Voorzitter, ik moet constateren dat in de periode na 2015, in mijn eigen bestuurlijke periode maar ook daarna er gewoon niets met het dossier is gedaan. Bestuurlijke urgentie werd door niemand gevoeld. En dan krijgen wij nu zwartepiet doorgeschoven dat wij een bestuurlijke onwil hebben om vluchtelingen niet op te willen vangen. Voorzitter, wij hebben vijf jaar lang onze nek in de regio uitgestoken, waarbij de voormalige burgemeester Michel Bezuijen vaak alleen stond als het ging om het veiligheidsvraagstuk. Er werd meewarig naar ons gekeken en de regio die vond het allemaal wel best. Voorzitter, de reden dat er nu een beroep wordt gedaan opnieuw op Rijswijk en daar vervolgens Afghaanse vluchtelingen voor gebruikt vind ik ronduit schandalig. Dit is een structureel probleem wat niet door Afghanen of welke bevolkingsgroep individueel ook veroorzaakt wordt. Dit wordt gewoon veroorzaakt nogmaals door falend landelijk beleid en landelijke regie in dit dossier.

Voorzitter, hoe erg het ook is voor de individuele mensen die het aangaat, moeten wij ons als Rijswijk gewoon aan onze afspraken houden naar onze inwoners zoals we dat ook hebben beloofd in de periode 2015-2016, wat we ook hebben vastgelegd in de bestuursovereenkomsten die zijn afgesproken, die wij ook als voormalig college hebben uitgesproken in gesprekken, in de uitgebreide consultatiegesprekken die wij daarvoor hebben gevoerd. Anderen zijn nu aan zet om hun verantwoordelijkheid te pakken in goede regie en goede harmonie. Dat verwacht ik ook een nadrukkelijke rol in vanuit de provincie en vanuit het Rijk. Niet pappen en nathouden, maar nu doorpakken en andere gemeentes op hun verantwoordelijkheid wijzen. De brief is eat your heart out, om het maar even in Rotterdams-Engels te zeggen. Het spreekt duidelijke taal en ik ben buitengewoon dat deze, dat dit kader er nu ligt en wat dat betreft kan Gemeentebelangen Rijswijk de lijn van de brief volledig steunen. Dank u wel. De voorzitter: Goed, dan gaan we naar mevrouw Van Nunen, daarna mevrouw Mauer. Mevrouw Van Nunen: Ja voorzitter, dank u wel.

Aansluitend op wat de heer De Vries zei wil ik ook benadrukken dat deze brief die we vanmiddag hebben gekregen, ook heel laat, terwijl het gesprek blijkbaar op 16 september heeft plaatsgevonden, niet ingaat op de verzoeken die landelijk en vanuit de provincie aan de gemeenten in Zuid-Holland zijn gedaan, en dan ook nog eens expliciet aan Rijswijk vanwege het AZC dat hier al functioneert. Letterlijk waren de woorden van de CdK: het AZC in Rijswijk is makkelijk weer inzetbaar omdat het nu open is. Kijk, dat de brief zoals, of het verslag van het gesprek, het tweede deel van die brief, vooral gaat over de voorkeursvariant van het COA, namelijk het openhouden van het AZC totdat er een nieuwe bestemming voor dat terrein is gevonden, dat begrijp ik op zich nog wel. Maar ik begrijp niet dat u niet met elkaar vervolgens bent gaan praten over welke andere oplossingen, alternatieven er zijn, namelijk voor een beperkte duur om het AZC open te houden in Rijswijk vanwege nou ja, de nood zowel zoals uzelf zei die er is wat betreft de opvang van vluchtelingen, en de extra instroom van Afghanen vanwege de internationale situatie.

Dat begrijp ik dus niet en daar wil ik graag een antwoord op van de wethouder, waarom zijn geen andere varianten door u actief als college ingebracht in dat gesprek? Was dat bespreekbaar voor het COA dat er, u zegt zelf over de te verlengen termijn zou nog moeten worden gesproken, nou, dan heeft u daarop doorgevraagd neem ik aan. Dat hoor ik dan graag van u. Het AZC functioneert nu goed in Rijswijk en we zouden een grote rol kunnen spelen in Rijswijk wat betreft de Pagina 7 van 29

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 21 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________

verlenging, het openhouden dus van het AZC en het daardoor mede, zoals ik dat de vorige keer eigenlijk ook zei, lenigen van de nood van een groot aantal vluchtelingen dat mogelijk per 1 december in de crisisopvang terechtkomt. Daar wil ik het even bij laten voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Goed, dan gaan we naar mevrouw Mauer, daarna mevrouw Koopman. Mevrouw Mauer: Dank u wel voorzitter. Wij begrijpen de noodzaak voor het verlengen van het AZC, die begrijpen wij. Tegelijkertijd liggen er afspraken met het ministerie van IenW, zijn de gronden bestemd voor de bouw voor de ecoducten en zijn er al bestaande afspraken met het COA. In het verleden was de gemeente Rijswijk welwillend met betrekking tot het verlengen van het AZC, Van der Meij die zei het ook al, en als gemeente hebben we dan ook de afgelopen jaren een hele mooie bijdrage geleverd aan de opvang voor asielzoekers. We moeten hier ook bij erkennen dat het hebben van een AZC niet door alle inwoners van Rijswijk als positief wordt ervaren en daarbij is het organiseren van opvang een taak die we in Nederland samen moeten gaan dragen. Wij hebben als gemeente vijf jaar lang onze bijdrage hieraan geleverd en daarom is Wij van mening dat het moment is aangekomen dat andere gemeenten daarin een bijdrage moeten gaan leveren en dat voor Rijswijk deze taak erop zit. Dit was mijn eerste termijn, dank u wel.

De voorzitter: Goed, dan gaan we naar mevrouw Koopman, daarna de heer Weterings. Mevrouw Koopman: Ja, dank u wel. Er zit vandaag veel emotie in het debat. Emotie waar wij begrip voor hebben. Emotie maakt het echter lastig om een goede, tot een goede oplossing te komen. Vandaag zal ik dan ook zo veel mogelijk de emotie willen wegblijven door de huidige situatie duidelijk te schetsen. Er ligt een bestuurlijke afspraak tussen het COA en de gemeente Rijswijk die per 30 november afloopt, die in principe niet verlengd zou worden. Er ligt een motie uit 2019 om geen nieuwe overeenkomst af te sluiten en het terrein zal worden ingezet als werkterrein voor de verbreding A4, maar dat is voorlopig nog uitgesteld. Na sluiting staat het AZC dus leeg. Het college komt vandaag niet met een voorstel om het AZC langer open te houden. De situatie is echter weldegelijk veranderd. In 2019 nam het aantal asielzoekers sterk af en was tijdelijke opvang minder noodzakelijk. Dat is nu niet meer het geval. Door de Afghanistancrisis zijn er meer vluchtelingen naar Nederland gekomen. Voor Afghanen zijn opvang in de, zijn veel Afghanen zijn opgevangen in de regio. Een aantal met name Afghanen die voor Nederland zelf of voor projecten gefinancierd door Nederland hebben gewerkt zijn wel naar Nederland gekomen. Hierdoor is acuut extra opvang nodig, opvang die er niet is.

Het COA heeft daarom, weliswaar laat, toch een beroep gedaan op de gemeente Rijswijk om het AZC tijdelijk langer open te houden om crisisnoodopvang te voorkomen voor de huidige bewoners. De nood is echt heel hoog. D66 wil creatief kijken naar oplossingen en dat zou wat D66 betreft een uitstroommodel kunnen zijn waarbij de huidige bewoners blijven zitten tot zij naar de gemeente kunnen verhuizen waar ze aan toegewezen worden. Nieuwe asielzoekers nemen we dan niet meer op. Heeft de wethouder ook dit scenario met het COA besproken? Dan verwachten we ook van andere gemeenten in de regio dat zij meehelpen om de doorstroom van statushouder naar gewone huisvesting te versnellen, en dat ook zij gaan inspannen voor crisisnoodopvang. Kan de wethouder aangeven wat de inzet van haar geweest is in de provinciale regietafel vluchtelingen en hoe de andere gemeenten in de regio daarin zitten? Kerken, VluchtelingenWerk, maar ook de provincie doen allemaal een beroep op ons om het dan leegstaande AZC toch langer open te Pagina 8 van 29

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 21 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________

houden, in ieder geval tijdelijk. De kerken en VluchtelingenWerk willen ook vrijwilligers inzetten om dit op een zo goed mogelijke manier te begeleiden. De Tweede Kamer, de commissaris van de Koning heeft zelf een brief aan ons geschreven. Heeft de wethouder hier nog ook contact met hem over gehad? Door uitstel van de verbreding van de A4 komt het terrein leeg te staan. Nu krijgen we er nog ruim 250.000 euro huur voor van het COA. Ook dat is in de huidige financiële situatie een meevaller die we niet meer krijgen op het moment dat het echt leeg komt te staan. Daarom zien wij onder de huidige omstandigheden, onder deze omstandigheden, het moeilijk voor ons dat het AZC echt dicht zou gaan op 30 november. De voorzitter: Goed, u hebt uw betoog beëindigd begrijp ik. Dan gaan we naar de heer Weterings, daarna mevrouw Schröter. De heer Weterings: Voorzitter, dank u wel. Er is hier al heel veel over gezegd en over gesproken vorige week en die weken daarvoor. Rijswijks Belang is nog steeds van mening dat afspraak is afspraak. Er zijn afspraken gemaakt en vastgelegd in een overeenkomst, vastgelegd tussen de gemeente Rijswijk en het COA, voorzitter. Een overeenkomst van drie jaar met een optie tot een uiterlijke verlenging van twee jaar, uiterlijk. Ik heb het vanmiddag nog even goed nakijken, er is ook geen clausule terug te vinden in de overeenkomst voor onvoorzienbare omstandigheden.

Rijswijk heeft zijn humane taak meer dan volbracht voorzitter, ook nog eens de extra optie van twee jaar te lichten. Rijswijk heeft echt hiermee zijn humane taak voldaan. Het is nu echt aan andere gemeentes om zich hard te maken voor het opvangen van vluchtelingen en asielzoekers. Voorzitter, bij ons een hele belangrijke afweging: er zijn beloftes gemaakt naar Rijswijkers toe. Een driejarig contract met een uiterlijke, ik herhaal het nog maar eens, een uiterlijke verlenging van twee jaar. 2016 tot en met 2019, toen kon het beëindigd worden, er is toen voor gekozen om er twee jaar aan vast te plakken tot 2021 november. Voorzitter, op diverse informatieavonden met omwonende Rijswijkers, met ondernemers, is het uitgesproken, toegezegd en bekrachtigd. Het contract van het COA loopt af november ’21 en wat Rijswijks Belang betreft gaan we ons daar gewoon aan houden. Dus in lijn van Gemeentebelangen Rijswijk en Wij en het college zullen wij hier volledig achter blijven staan. Dank u wel. De voorzitter: Goed. Dan gaan we naar mevrouw Schröter en daarna de heer Sleddering. Mevrouw Schröter-Haas: Dank u wel voorzitter. Ik sluit me aan bij mevrouw Mauer van Wij. Rijswijk heeft zijn verantwoordelijkheid genomen. We zijn voorstander, er voorstander van om de groep Afghanen die Nederlanders hebben geholpen op te vangen. Het college is op ons verzoek ook in gesprek gegaan met het COA.

Het COA wil echter alleen in gesprek over de duur van de opvang. Ik betreur dat het COA zich op deze wijze opstelt en geen ruimte laat voor lokaal maatwerk. Dank u wel. De voorzitter: Goed. Dan gaan we naar mijnheer Sleddering. De heer Sleddering: Ja, dank u wel voorzitter. Alvorens te beginnen wil ik toch ook even gezegd hebben dat het soms best lastig is om zo zakelijk en politiek afgewogen over zo’n onderwerp te praten. Het lijkt net of het over de gebouwen gaat, maar het gaat natuurlijk niet over gebouwen, het gaat over mensen. Dat moeten we ons altijd blijven realiseren en dat doen wij ook als VVD. Wij

Pagina 9 van 29

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 21 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________

hebben in Rijswijk een hele grote bijdrage geleverd aan het opvangen van vluchtelingen. Vijf jaar lang, een uitstekende prestatie. Met veel moeilijkheden, maar die hebben we overwonnen als stad. Die hebben we overwonnen met vrijwilligers, die hebben we overwonnen met inzet van de kerken en die hebben wij overwonnen met onze politie met toezicht. En de mensen die daar werken, buitengewoon succesvol. Daar past grote woorden van dank en respect voor die mensen daar. Maar we hebben ook afspraken gemaakt, en dan komen we aan het zakelijke stukje. Dan ga ik het niet hebben over de financiële opbrengsten, hoewel dat voor de VVD altijd een aardig punt is om over geld te praten, maar daar ga ik het nu niet over hebben. Dat speelt bij onze beslissing geen enkele rol. Waar het hier om gaat is dat er afspraken zijn gemaakt. Contracten. Echt een bestuurlijke afspraak en daar hoef, moet je je aan houden. Afspraak is afspraak. Vandaar ook dat wij ervan uitgingen dat het AZC dicht zou gaan 30 november en dat het COA allang bezig was, want ze weten al twee jaar dat deze datum eraan komt, bezig waren met het uitstroommodel om al langzaam, geleidelijk af te bouwen. Helaas, men heeft het tegenovergestelde gedaan en men heeft het met extra mensen zelfs, men heeft het helemaal volgeplempt. Dat is buitengewoon onverstandig.

Wat wij wel weten is dat, we kijken ook met onze ogen in de wereld, dat er natuurlijk wel een probleem is ontstaan in Afghanistan. Maar ik zou dat ook uit elkaar willen houden. Ik vind dat wij, het AZC ging dicht en de mensen die daar zitten, de vijfhonderd, moeten een andere plek bij een andere gemeente krijgen. Dat staat los van de situatie in Afghanistan, waar mensen in Nederland opgevangen moeten worden, mensen die onze troepen hebben bijgestaan, mensen die onze diplomaten hebben bijgestaan en ook die onze ondernemers daar ter plekke hebben bijgestaan. Die lopen een risico en die moeten opgevangen worden in Nederland. De VVD, dat heb ik ook de vorige keer gezegd, is bereid als daar een goed voorstel voor komt, om daar serieus over na te denken en daar geen blokkade voor op te heffen. Dat was ook de achtergrond van ons verzoek aan het college van: ga nou eens praten met dat … Kijk, als we niks doen, dan gaat het gewoon dicht. Dan heeft niemand wat. Als we nou op bestuurlijk verantwoorde manier met elkaar gaan praten, dan kunnen we misschien voor die groep Afghanen een tijdelijke oplossing vinden. En tijdelijk, ik heb dat in de vorige vergadering opgemerkt, denk ik tussen de zes en twaalf maanden. Ik was ervan uitgegaan dat dat ook het onderwerp van het gesprek zou zijn geweest.

En dan lees ik de brief die ik krijg waar een soort verslag van dat gesprek in zit, en dan denk ik van dit is helemaal geen gesprek geweest. U heeft elkaars standpunt nog een keer opgelezen en toen was het klaar. Dus mijn vraag is: is er nou sprake geweest van een onderhandeling, het uitwisselen van creatieve ideeën, proberen oplossingen te zoeken, of is het gewoon puur het uitwisselen van al eerder ingenomen standpunten? En als dat zo is, mag ik dan even voor mij de vraag stellen, en ik hoop dat u daarop kunt antwoorden, wie heeft er nou met elkaar gesproken? Met wie heeft u daar gesproken? Wie van het college waren daarbij aanwezig? Want dit ziet er toch vrij, laat ik het voorzichtig zeggen, vrij amateuristisch uit, zowel vanuit het college als vanuit het COA. Geen echte onderhandelingen, geen verkenningen gedaan, echt proberen gezamenlijk een oplossing te zoeken. En houd rekening met de politieke emoties en het draagvlak in de gemeenteraad. Dat vraagt wat extra’s van bestuurders, zowel aan de kant van de gemeente als aan de kant van het COA. Dat is allemaal niet gebeurd. Het is droog, zakelijk gebleven. Nou, we komen niet tot elkaar, het is klaar. Ik vind dat werkelijk een schande. Zo ga je bestuurlijk niet met elkaar om.

Wij hadden verwacht dat er een raadsvoorstel hier zou liggen, waarin het COA en het college met een fantastisch idee waren gekomen om recht te doen aan de wensen die hier toch ook echt in de raad leefden. Dat is helaas nog niet gebeurd. Dank.

Pagina 10 van 29

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 21 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________

De voorzitter: Goed, zijn er nog anderen die het woord willen voeren? Mijnheer Braam en mijnheer Krumeich. Mijnheer Braam. De heer Braam: Dank u wel voorzitter. Ik heb aandachtig de brief gelezen zoals die vanuit het college naar ons toe is gestuurd, en uitgebreide rapportage van in het verleden de afspraken die er zijn gemaakt, zowel ook in het coalitieakkoord maar ook zeker niet te vergeten twee jaar geleden via de motie die destijds door D66 is voorbereid en door de vijf coalitiepartijen is medeondertekend. Die motie die spreekt duidelijk één ding uit: afspraak is afspraak en aan het einde van november hoort het COA de deuren te sluiten. Als je dan op een gegeven moment verder leest, dan wordt mij ook een ding duidelijk, en ik proef op zich wel een beetje de sfeer die de heer Sleddering schetst en uit de gesprekken die ik met mijn wethouder heb gehad, heb ik een aantal vragen gewoon heel simpel gesteld.

Is er een gesprek alsnog geweest met de minister, met de staatssecretaris, is er een gesprek geweest met de commissaris van de Koning? Het gesprek met het COA, is dat goed verlopen? Is er überhaupt wel eens een gesprek geweest? Op de meeste antwoorden, op de meeste vragen kwam het simpele antwoord: er is geen gesprek geweest met de minister, er is geen gesprek geweest met een staatssecretaris, er is geen gesprek geweest met de commissaris van de Koning, er is alleen maar informatie door deze mensen al dan niet via de pers deze kant op gekomen. En het COA die weigerde langs te komen op het stadhuis of eventueel andersom, het college uit te nodigen om in gesprek te gaan bij de COA. Dat is bizar want er is dus een digitale ontmoeting geweest. Hoe bizar kan je het feitelijk hebben. Dat vind ik bijzonder laag, zo ga je niet met elkaar om. Zeker ook de eerste personen die überhaupt al niet de moeite hebben genomen om met de gemeente in contact te treden, maar zeker ook als je dan uiteindelijk op verzoek van de raad een gesprek aan wil gaan met het COA, dan mag je verwachten dat je elkaar recht en diep in de ogen kunt aankijken en niet via een lullig digitaal schermpje de gesprekken moet voeren.

Dus ook daar zou ik van het college toch graag willen horen van één, hoe heeft u zelf dat gesprek ervaren? En is er überhaupt sprake van een gesprek geweest, of is het echt heel strak van dit is gewoon de lijn, een, twee of tien jaar en daar moet u het maar mee doen en anders niet? Dan het tweede stukje, dan de ontwikkelingen zoals die de afgelopen twee jaar zijn geweest. We hebben corona, sterker nog daar zitten we nu nog middenin, in ieder geval beleefd. In die periode was er heel duidelijk sprake van een forse afname van de instroom van asielzoekers, of immigranten, of hoe je ze ook wil noemen. In die periode zou je dus mogen verwachten, zoals ook Beter Voor Rijswijk dat ook meerdere keren gevraagd heeft: wat, waar is COA mee bezig? Is COA nu bezig met dus die, ja laat ik het maar heel oneerbiedig noemen, die sterfhuisconstructie, zoals eigenlijk met wat mooiere bewoordingen D66 aangeeft wat ze dan graag voor komend jaar zien? Nee, in het geheel niet. In ieder geval, ik heb niet uit de brief kunnen waarnemen dat ze actief bezig zijn geweest met het leegroosteren van deze locatie. Dat heeft ook Beter Voor Rijswijk in ieder geval sterk verbaasd, dat er geen enkel moment is geweest vanaf begin dit jaar wat je zou mogen verwachten, om dus deze locatie leeg te krijgen voor het einde van dit jaar. Dan deel drie, de woonbouwopgave die feitelijk in Nederland ligt, ook in Rijswijk.

Rijswijk die loopt daar zelfs stappen in voor, we bouwen hier meer bij dan dat feitelijk gemiddeld voor een gemeente als Rijswijk in Nederland nodig is, dus hier geven we feitelijk ook het goede voorbeeld van hoe het zou moeten om ervoor te zorgen dat er straks doorstroming plaatsvindt. Zelfs dus, al heeft dat niet altijd onze voorkeur, dat zult u begrijpen vanuit onze achtergrond, er toch ook ruimte komt in de sociale sector voor de instroom van de statushouders. Daar zitten als we het goed hebben, ook daar hoor ik graag van de wethouder of dat zo is, als het goed zitten er alleen nog maar statushouders hier Pagina 11 van 29

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 21 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________

in de Plaspoelpolder. Als het dan gaat om doorstroming, de gemeente Den Haag en Rotterdam hebben samen al een opgave nog staan voor de rest van dit jaar van circa vijfhonderd woningen die, of vijfhonderd statushouders, zo moet je het eigenlijk zeggen, die nog huisvesting dienen te krijgen. Nou ja, laten we er vijfhonderd toevallig hier hebben zitten, dan zou ik me zo kunnen voorstellen COA met die burgemeesters even goed in gesprek en via de burgemeesters met de woningbouwcorporaties de contacten weet te leggen om die uitstroom voor Rijswijk te realiseren. Dan puntje vier, ook niet onbelangrijk. Heel dichtbij, Katwijk, daar zitten behoorlijk wat uitgeprocedeerde asielzoekers. Onvoorstelbaar maar waar van dat die ruimte daarvoor nog steeds beschikbaar wordt gehouden. Kijk wat er in Amerika gebeurt, mijnheer Biden, de nieuwe president, die zou, ik zou willen zeggen die op z’n Trumpiaans is hij druk bezig om ervoor te zorgen dat al die lui die onder viaducten en dergelijke leven met een, met in ieder geval de sneltreinvaart weer terug te brengen naar hun eigen land.

Is het nu op dit moment gaat dat dan om zeven vluchten per dag, tweeduizend Haïtianen zo’n beetje die worden teruggestuurd, en uiteraard dan ga ik ervan uit dat dat ook voor die, voor de andere landen gaat vanuit, moet ik goed zeggen, Zuid-Amerika in ieder geval zodat ze in die landen uiteindelijk hun heil weer zien terug te vinden en zorgen dat hun land weer op orde komt in plaats van dat ze plat gezegd de zakken vullen in Amerika. Ik kan niet anders stellen dat met dat totale beeld wat we zien, en dan kunnen de linkse partijen heel hard roepen mensenrechten hier, mensenrechten daar, er zijn wat prachtig mooie dingen op papier gezet vier, vijf, zes, zevenhonderd jaar geleden. We leven 2021 en in deze tijd is het gewoon belangrijk dat we op een gegeven moment moeten kijken van wat kan, wat kan Nederland aan, wat kan de regio aan en in dit geval wat kan Rijswijk aan. Dan moet je gewoon constateren van dat het ergens een keertje ophoudt. Op is op en niet verder. Tot slot voorzitter, de ruimte die straks vrijkomt, ik vind het nogal makkelijk om te stellen van daar zijn geen plannen voor. Ook in de motie hebben wij aangegeven van dat er nagedacht moet worden over plannen. Er liggen twee plannen uiteraard, die geven wat vertraging.

Dan is het op zich ook aller redelijkst dat naar alternatieven wordt gekeken en je kan van alles verzinnen, wellicht tijdelijke huisvesting voor studerenden of ja, verzin eens iets wat op die ruimte zou kunnen gebeuren. Er zijn mogelijkheden plenty om andere invulling te geven, en dat zou pas ook in lijn van de motie die gedaan is waar ook duidelijk is aangegeven: vijf jaar, dus drie plus twee jaar, vijf jaar, einde oefening. Hier wil Beter Voor Rijswijk het graag even bij laten in de eerste termijn. De rest van de informatie die kunt u nog terugvinden ongetwijfeld in de teksten van vorige week, die ga ik niet herhalen. De voorzitter: Goed, dan gaan we naar mijnheer Krumeich. De heer Krumeich: Kijk eens aan. Ja in ieder geval bedank voor de toelichting allemaal. Ik kom hier maar net binnenzetten en ik ben redelijk ongepolijst. Ik ben net voor de vergadering eventjes bij GroenLinks langsgelopen van joh hoe zit dat nou hierzo, hoe, is die race al gelopen of zo? Ik lees de spullen, ik ben verleden keer daarbij geweest, ik heb daar een bijdrage gehad waarvan ik denk van ja, dit is echt gewoon gek. Hier krijg ik een heleboel bijdrages van collega’s van ja, maar afspraak is afspraak, en toen dit en eigenlijk is het heel star, het is echt, echt bestuurlijke onwil.

Er wordt geen enkele manier op creatieve wijze nagedacht, en dan sluit in me eigen toch aan bij de woorden van mijnheer Sleddering van de VVD, maar ga alsjeblieft eens nadenken wat nou wel mogelijk is. Hoe, je kan dat namelijk best uitleggen aan de Rijswijker. Daar hoef je niet tegen te zeggen: ja maar we hebben toen vijf jaar geleden dit afgesproken. Nee, doe eens creatief. Er gebeurt iets in de wereld en daar hebben wij onze verantwoordelijkheid te nemen. Er gebeuren dingen. En Rijswijk en ook het Pagina 12 van 29

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 21 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________

college en ook mevrouw Besteman, ja, nou ja, ik zie geen enkele emotie anders als een reflex naar: o ja, nou zo is het afgesproken. Ik kom hier echt binnen met het idee van o, die race is gelopen, moet ik nog wel meestemmen Marieke? Want het is al klaar. En dan wordt er gesproken dat er emotie in dit debat zit, ik zie helemaal geen emotie, ik zie helemaal geen ellende. Ik heb veel liever dat we gewoon met die bewoners zitten van, nou verleden keer was mijn bijdrage ook van hé, natuurlijk heb je met een woningprobleem te maken, natuurlijk heb je met allerlei ellendes te maken met mensen die dicht op elkaar zitten. Maar ga alsjeblieft over die dingen napraten en de rest is met alle respect, nou ja, een beetje minder respect, volledige onzin van die bijdrages. Er is gewoon brand. Blus hem. En als je dat doet, dan kan je een grote broek aantrekken naar je gemeentes in de buurt, van jongens, wij doen het nou voor de tweede keer, jullie niet. Dat verwacht ik eigenlijk van het college. Los het op. Ja, Marc is het daar niet mee eens, dat snap ik echt wel. En dat is, maar ik snap het gewoon niet. Ik vind het gewoon onder de maat. De voorzitter: Goed, zijn er nog andere woordvoeringen? Zie ik niet. Dan gaan we voor de eerste termijn van het college naar wethouder Besteman. Mevrouw Besteman: Dank u wel voorzitter en dank ook aan de raad voor de inbreng.

Het beeld is denk ik geschetst door verschillende fracties en ik heb toch wel hier en daar emotie gehoord en dat is ook logisch zoals mevrouw Koopman zegt. De toestroom van Afghaanse vluchtelingen, ja, daarbij hebben we allemaal een beeld en daarbij voelen we allemaal compassie. Maar waar het hier nu over gaat, en dat zegt de heer Sleddering denk ik ook terecht in zijn bijdrage, hij wil ook een zakelijke blik op het voorstel werpen, is: sluiten we het AZC in Rijswijk volgens afspraak? Dat is wat vanavond voorligt. Dan is het belangrijk voorzitter om te kijken waar we vandaan komen in Rijswijk en de heer Van der Meij heeft daar denk ik ook al hele treffende dingen over gezegd. In 2016 is een bestuursovereenkomst gesloten tussen het COA en de gemeente Rijswijk voor een tijdelijke opvanglocatie, een tijdelijke opvanglocatie zeg ik nog eens. Destijds heeft een pittig debat plaatsgevonden in deze raad, niet alleen binnen deze raad maar ook in de samenleving met het maatschappelijk middenveld, scholen, kerken, maar bovenal ook inwoners. Er zijn duidelijke afspraken gemaakt met het COA destijds, maar ook met de inwoners van Rijswijk. De opvang komt er voor maximaal vijf jaar, was de afspraak.

En inderdaad, het is zoals Gemeentebelangen Rijswijk schetst, Rijswijk was destijds ook de enige gemeente in de regio die bereid was dat AZC te huisvesten en daarmee ook een belangrijke maatschappelijke verantwoordelijkheid nam. Dus ik wil dat ook nadrukkelijk tegen de fractie van GroenLinks zeggen: het beeld dat zij vanavond schetst herkennen wij niet als college. Het was Rijswijk die verantwoordelijkheid heeft genomen. En nogmaals, tegen duidelijke afspraken met het COA over de onherroepelijke duur van het AZC op de locatie aan de Lange Kleiweg in Rijswijk. Die lijn is ook bevestigd in deze raad met een motie in 2019. De raad heeft het college toen opgeroepen, verzocht om het COA mede te delen dat de gemeente Rijswijk na afloop van het huidige contract geen nieuw contract zou sluiten. De huidige bestuursovereenkomst loopt ook van rechtswege af op 30 november aanstaande. Nu is de situatie als volgt dat tijdens het uitvoeren van die lijn, van die afspraken, de afspraken in feite ter discussie worden gesteld. Enerzijds omdat ook de afgelopen twee jaar weinig nieuwe opvanglocaties tot stand zijn gekomen, er is een, en dat hebben we in de brief ook aan uw raad geschreven, in Groningen bijgekomen.

Maar anderzijds ook omdat er opvanglocaties zijn gesloten, onder andere in Rotterdam, dat kunt u zich wellicht herinneren uit de kranten, want ook daar was de redenering afspraak is Pagina 13 van 29

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 21 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________

afspraak en de termijn loopt af. De heer Braam heeft ook al een aantal situaties genoemd in zijn bijdrage. Op 13 september kwam inderdaad die brief van het COA waar we hier vanavond weer over spreken. De raad heeft het college toen gevraagd om een nadere toelichting op de brief, die is algemeen gesteld geweest zoals u weet, en het college heeft, en dat zeg ik dan maar even tegen mevrouw De Man, het COA gesproken om meer aan de weet te komen en een toelichting te krijgen op die brief. De uitkomsten van die brief zijn gedeeld met uw raad, ik heb daar net ook al iets over gezegd. Ik denk dat het nog goed is om even aan te sluiten ook bij de bijdragen van de heer Braam van Beter Voor Rijswijk. Het COA heeft ons ook verteld dat zo’n 11.000 plekken in de opvang bezet worden op dit moment door statushouders, omdat de doorstroming naar reguliere woningen stokt. Dus dat is ook de achtergrond waarom ze niet willen werken, dat zeg ik dan maar tegen mevrouw Koopman van D66, met een afbouwtermijn of een afbouwscenario, maar ze willen al die plekken die er nu zijn in stand houden. Voorzitter, dat in zijn algemeenheid als toelichting … De voorzitter: Ik dacht, mevrouw Koopman wil interrumperen. Mevrouw Koopman: Ja, want u triggert mij hiermee door specifiek hiernaar te verwijzen.

Het klinkt nogal passief dat het COA heeft dit, het COA heeft dat, maar wat heeft u zelf gevraagd? Want heeft u zelf ook gekeken naar andere scenario’s die, hebben we die voorgelegd aan het COA of heeft u alleen maar geluisterd naar wat het COA mede te delen had? De voorzitter: De wethouder. Mevrouw Besteman: Ja, dank u voorzitter. Ja, in een gesprek wordt over en weer gesproken in zijn algemeenheid, dat was natuurlijk in dit geval ook aan de hand. Maar de opdracht van de raad was natuurlijk ook helder, wij wilden nadere achtergronden van het COA helder krijgen en kijken en onderzoeken met hen samen over welke opties er mogelijk te bespreken waren, waarin het COA dus duidelijk heeft aangegeven dat een afbouwscenario wat hen betreft niet tot de mogelijkheden hoort. Voorzitter, ik, tot slot misschien nog ook richting mevrouw Van Nunen, zij heeft nog een vraag gesteld over ook de duur van de mogelijke verlenging. Dat is inderdaad een feit waarover COA heeft aangegeven dat er nog nadere afstemming eventueel zou gezocht worden met de gemeente. Tot zover voorzitter. De voorzitter: Mijnheer De Vries. De heer De Vries: Ja ter interruptie, ik had allemaal vragen gesteld… De voorzitter: Toe maar. De heer De Vries: … maar die zijn nog niet beantwoord. Ja ik kan ze nogmaals herhalen, maar als het goed is heeft de wethouder ze natuurlijk opgeschreven.

De voorzitter: Maar wat is uw vraag precies? De heer De Vries: Dat ging over de provinciale regietafel, wie er aanwezig was vanuit het college en waarom dat niet in die IB-brief zo staat. Pagina 14 van 29

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 21 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________

De voorzitter: Goed, ja dat had u gevraagd. De wethouder. Mevrouw Besteman: Ja voorzitter, ik heb niet precies welk gesprek de heer De Vries doelt, maar in zijn algemeenheid is het natuurlijk zoals de heer Van der Meij ook aangeeft, de boodschap van het college is al een aantal jaar zo dat Rijswijk de verantwoordelijkheid heeft genomen, om dit moment ook nog neemt, en dat wij ook van mening zijn als college dat andere gemeenten ook die verantwoordelijkheid zouden moeten nemen. De voorzitter: Mijnheer De Vries. De heer De Vries: Ja dank u wel voor het woord. Er kwam een brief vanuit het Rijk. Op dat moment zijn, via de commissaris van de Koning zijn alle regietafels bij elkaar geroepen want er is een noodsituatie, en ik krijg hier gewoon geen duidelijk antwoord wie er vanuit het college aanwezig was, wat de inbreng daar was. Daar is over Rijswijk op dat moment daar gesproken en daar zou ik graag een reactie op willen. Was er iemand aanwezig vanuit het college? De voorzitter: De wethouder. Mevrouw Besteman: Ja voorzitter, ik wil nogmaals mijn antwoord herhalen. Wat belangrijk is in dit verband is dat we als gemeente, maar ook als regio voor een belangrijke opgave staan en dat iedere gemeente zijn verantwoordelijkheid zal moeten nemen. Dat is ook de boodschap en het gesprek wat in de regio gevoerd wordt. De heer Sleddering: Voorzitter. De voorzitter: De heer Sleddering nog even.

De heer Sleddering: Ik heb ook een vraag met wie u bij het COA gesproken heeft, maar u geeft geen antwoord op de vragen van, de hele heldere vragen van mijn collega van GroenLinks. Mag ik concluderen dat er van de gemeente Rijswijk niemand aanwezig was? De voorzitter: De wethouder. Mevrouw Besteman: Nee voorzitter, we hebben met de bestuursvoorzitter van het COA gesproken. De heer Sleddering: Ja, en wat het gesprek betreft van mijn collega van GroenLinks over de provinciale tafel? Wie van Rijswijk was daar aanwezig? Mevrouw Besteman: Ja voorzitter, ik wil nogmaals antwoorden: ik heb niet paraat wie daar precies aanwezig is geweest, maar in de bestuurlijke tafel wonen wordt dit natuurlijk ook regelmatig besproken dit onderwerp. En dat is het antwoord voorzitter. De voorzitter: Mijnheer De Vries nog in derde instantie. Is de laatste keer.

Pagina 15 van 29

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 21 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________

De heer De Vries: Ik heb nog steeds geen antwoord gehad op mijn vraag of u er nou bij aanwezig was of niet en dat, ik vind het verbazingwekkend dat u daar gewoon geen eerlijk antwoord op kan geven. En ik vind het ook verbazingwekkend dat de commissaris van de Koning alle belanghebbenden bij elkaar roept omdat het een noodsituatie is en dat Rijswijk geen deelneemt aan het gesprek. De voorzitter: Goed, de wethouder voor de laatste keer. Mevrouw Besteman: Ja voorzitter, kijk wat belangrijk is, is denk ik dat dit college de opdracht van de raad aan het uitvoeren is waarin we aansturen op de sluiting in november. De voorzitter: Mijnheer Krumeich wil nog wat vragen. Mevrouw Koopman. De heer Krumeich: Ja nog heel kort alstublieft. Ik ben ook benieuwd wat, of dat gesprek heeft plaatsgevonden, maar in ieder geval heb ik dan de indruk dat er geen enkele actie is geweest vanuit de wethouder om daar op creatieve manier iets mee te doen. Nee, volgens mij was het inderdaad ook daar de gelopen race al. Klopt dat? De voorzitter: Mevrouw Koopman, dan mevrouw Van Nunen. Mevrouw Koopman: Ja, de wethouder refereert steeds dat ze in opdracht van de raad een toelichting op de brief heeft gevraagd, maar het ordevoorstel vorige week was toch echt anders.

Het ordevoorstel van de heer Sleddering was om met het COA in gesprek te gaan over mogelijke oplossingen en met een raadsvoorstel naar ons terug te komen. Dat is toch iets anders dan met een IB-brief met een toelichting op een gesprek. Dus ik weet niet of u dat goed naar de vergadering vorige week geluisterd heeft, maar dat was de opdracht die wij hebben meegegeven. De voorzitter: Mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, daar sluit ik me bij aan en ook een antwoord eigenlijk, of een reactie op wat de wethouder zei op mijn vraag in eerste termijn. Wij hadden u weldegelijk gevraagd onder welke condities wij hier eventueel, condities vanuit het COA en gemeente samen, we hier zouden kunnen gaan met een AZC onder de huidige omstandigheden waarin vluchtelingen op dit moment worden opgevangen in Nederland. En u komt dan eigenlijk in een bijzin in uw brief met: over de termijn waarover het AZ… waarop het AZC mogelijk nog open kan blijven kan nog met het COA verder worden gesproken. Waarom bent u daar niet, en daar wil ik een helder antwoord op van uw vraag, waarom bent u daar ter plekke toen niet op doorgegaan? En dat sluit een beetje aan wat de heer Sleddering ook zei over verkenningen, onderhandelingen.

U heeft geconstateerd dat het COA bereid was om te praten over andere termijnen dan de termijn die ze het liefst, ik noemde het de voorkeursvariant van het COA, het liefst zag, namelijk totdat het terrein echt weer contractueel gezien een derde partij aan een ander moest worden opgeleverd, dus in dit geval Rijkswaterstaat voor de verbreding van de A4, waarom bent u op dat moment niet ingegaan op de mogelijke opties van het COA om te praten over die verlenging korter dan die termijn voor de openstelling van het terrein voor Rijkswaterstaat? Daar was over te praten op dat moment. Waarom heeft u dat niet gedaan?

Pagina 16 van 29

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 21 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________

De voorzitter: Goed, de wethouder. Dit is de laatste interruptie, dan nemen we gewoon de orde van de vergadering. Ik snap dat u het een belangrijk punt vindt. Wethouder, neemt u nog een keer het woord over en dan gaan we weer terug naar de orde en die is tweede termijn van de raad. De wethouder. Mevrouw Besteman: Ja voorzitter, dank u wel. Kijk, het is voor het college natuurlijk eenvoudig. Er ligt een opdracht van de raad en ligt een verzoek om over te gaan tot sluiting. Dat is de lijn die wij aan het uitvoeren zijn totdat er mogelijk een ander voorstel of een ander besluit aan ten grondslag ligt. Over de condities van de opvang hebben wij gesproken, maar om te onderhandelen is het allereerst nodig, en dat zeg ik dan ook maar nadrukkelijk tegen de heer Sleddering, dat je elkaars standpunten goed kent. Dat je kunt inschatten waar mogelijk ruimte zit. Voor het college is het dan vervolgens van groot belang om te weten met welk mandaat zij op pad kunnen. De voorzitter: Goed, dit is het antwoord. Dan kunnen wij nu beginnen met de tweede termijn van de raad, mijnheer De Vries. De heer De Vries: Ja, kort ordevoorstel. Zou ik misschien een kwartier kunnen schorsen? De voorzitter: Tien minuten schorsen, gaan we dat doen? Vergadering is geschorst. En ik weet niet of u in de raadszaal wil beraadslagen? Ik heropen de vergadering. Ik geef de heer De Vries het woord.

Heeft de schorsing iets opgeleverd? De heer De Vries: Jazeker, moment. Dank u wel voor het woord alvast. De voorzitter: Goed, ik ga het wel vernemen dan in de woordvoering. Mijnheer De Vries, u staat voorop mijn lijstje voor de tweede termijn. Zegt u het maar. De heer De Vries: Dan mag ik gelijk beginnen. Dank u wel voor het woord. Even kijken waar ik zal beginnen. De schorsing heeft in ieder geval wat opgeleverd. Ik kondig alvast een motie aan die er zo meteen aan gaat komen, dat is een motie van afkeuring. Daarnaast, ik heb geen antwoorden gekregen op mijn vragen, geen duidelijke beantwoording, continu eromheen draaien en dat vind ik erg jammer. Wat GroenLinks betreft moeten we crisisnoodopvang zo veel mogelijk vermijden en zoals de heer Sleddering al zei inderdaad: het gaat hier over mensen. Andere gemeenten die voelen die nood eindelijk inderdaad, zoals Den Haag is op zoek naar locaties, Katwijk die houdt haar locatie, ze staan er alleen niet een, twee, drie helaas. Dus die crisisnoodopvang die wil ik vooral vermijden. Tot zover mijn tweede termijn. De voorzitter: Goed. Mevrouw De Man. Mevrouw De Man: Ja, dank u wel voorzitter. Allereerst wil ik me heel eventjes uitspreken van het toch wel erg lang duren van de schorsing van tien minuten, kwartier die was aangevraagd.

Ik heb begrepen dat er een partij boven zat en ik ben zo wel heel erg benieuwd waarom, want ik vind het eigenlijk schandalig dat we nu een kwartier later dan dat de schorsing zou stoppen zijn begonnen. Verder denk ik dat er een helder verhaal ligt. Onafhankelijk Rijswijk heeft al eerder aangegeven van goh, inderdaad de afspraken zijn gemaakt, we hebben ons steentje bijgedragen en het is mooi Pagina 17 van 29

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 21 SEPTEMBER 2021 __________________________________________________________________________________________

geweest. Als ik het college goed begrijp is dat exact wat zij ook uitdragen en daar sta ik honderd procent achter. Dat was hem, dank. De voorzitter: Goed, de heer Van der Meij. De heer Van der Meij: Voorzitter, dank u wel. Dank voor de reactie van het college in eerste termijn. Ik heb ook goed mogen luisteren naar de termijnen in eerste termijn, de bijdrages in eerste termijn van de verschillende collega-fracties. Wel of niet emotioneel, natuurlijk is het een emotioneel dossier omdat het op de allereerste plaats inderdaad over mensen gaat. Dat maakt dit dossier ook heel lastig en dat reflecteert ook de situatie die wij in 2015 met elkaar hadden, waarin we in precies dezelfde situatie zaten als waar we nu in zaten, grote crisis, en waar we toen hebben moeten constateren dat Rijswijk, en ik blijf het nogmaals benadrukken, haar verantwoordelijkheid als enige in de regio heeft genomen om op dat moment een afdoende asielzoekerslocatie binnen haar gemeentegrenzen te openen. Voorzitter, en het doet mij pijn op het moment dat partijen heel makkelijk vanuit de heup schieten dat dit college bestuurlijke onwil toont is niet creatief is, zou zijn geweest.

Waar zit de bestuurlijke onwil nu? Waar zit de creativiteit nu? Zit die niet bij die andere partijen die in die afgelopen jaren gewoon niets hebben laten zien? Geen enkele afspraken zijn nagekomen om met de gemeente Rijswijk dit vraagstuk omtrent immigratie en huisvesting op te pakken. Het doet mij dan ook bestuurlijk pijn dat huidige college bij monde van wethouder Besteman op deze manier wordt afgeschilderd alsof wij onze verantwoordelijkheid niet nemen. Dat wij zelf, dat het college zelf zonder mandaat vanuit de raad, maar met creatieve voorstellen actief naar het college, naar het COA moet komen. Hoezo? Waarom zou het COA niet actief, creatief mee kunnen denken en met voorstellen komen die wel houtsnijden, waar we mee de discussie aan kunnen gaan? Onder welke steen zitten deze mensen? Zij volgen toch ook wat er binnen een gemeente gebeurt? Het is wel heel makkelijk om daar maar een briefje te schrijven, een digitaal overleg in te plannen, niet de moeite nemen om persoonlijk met elkaar in gesprek te gaan wat ik heb begrepen. Als het inderdaad chefsache is, waar is de staatssecretaris, waar is de minister, waar is de commissaris van de Koning in die bestuurlijke kolom, om met elkaar de schouders eronder zetten om naar een creatieve oplossing te zoeken? Dat is allemaal niet gebeurd voorzitter.