Niet vastgesteld verslag raadsvergadering 15-12-2020.docx

VERSLAG RAADSVERGADERING 15 DECEMBER 2020

Aanwezig Voorzitter De heer G.A.A. Verkerk Raadsleden: Mevrouw M. Alberts Mevrouw F. van Amerongen De heer F. van Bemmelen De heer A. van den Berg De heer E.G.T. Braam De heer D.R. Cupedo De heer C.P.I.M. Dolmans De heer M.J. van Enk De heer M.A.J. Ezinga Mevrouw P.G. Kames Mevrouw C.J. Kistemaker Mevrouw A. Koegler-Böhm Mevrouw M.E. Koopman Mevrouw H.L. van der Kooij De heer A.P. Kooy De heer G. Kruger De heer M. El Majjaoui Mevrouw R.F. de Man De heer R.A.J. van der Meij Mevrouw C.J.T. de Mooij Mevrouw W.A.A.M. van Nunen De heer U. Oelen

Vervolg aanwezig: De heer J.C. Paredes Sanchez Mevrouw M. Pelzer Mevrouw J. Schröter-Haas De heer C.G. Sleddering De heer Q.L.A. Veerman De heer R.J. de Vries De heer M.V. Weterings De heer M. Wit Mevrouw E. Woudstra Portefeuillehouders Wethouder, mevrouw L.I. Bentvelzen Wethouder, mevrouw J.N. Besteman-De Vries Wethouder, de heer J. Keus Wethouder, de heer B.D. Lugthart Wethouder, de heer A. van de Laar Griffier J.A. Massaar bpa Verslag: P.E. van Santen Afwezig: -

Betreft Verslag digitale gemeenteraadsvergadering 15 december 2020

Datum December 2020

(de opname van deze vergadering is te zien en te beluisteren op onze site www.rijswijk.nl onder Raad live) 1. Opening Voorzitter: Dames en heren, ik open de raadsvergadering van 15 december 2020. We vergaderen in bijzondere omstandigheden, omdat de uitbraak van het coronavirus nu toch wel grote hoogte kent en we met zijn allen in Nederland in een bijna lockdown gaan om dat virus eronder te krijgen. Dat wil zeggen: zo min mogelijk contacten te onderhouden, waardoor het virus kan overspringen. Het is heel vervelend. Het is niet anders, maar we zullen ook daar onze bijdrage in moeten leveren, door dan vandaag digitaal te vergaderen. Dat vergt een zekere vergaderdiscipline. Ik heb in een briefje aan de fractievoorzitters ook gevraagd om discipline te betrachten door het debat bondig te houden en debat vooral te richten op de politieke elementen. Dat is dat er gewoon besluit moet worden genomen door

deze raad. Dat is het belangrijkste. En bij de aanpassing en de uitvoering van de besluiten hebben we het vooral over de amendementen en de moties. Dus dat betekent wat mij betreft dat u niet heel breedvoerig hoeft te debatteren. Veel zaken zijn in het forum en in de voorbereiding al uitgebreid aan de orde geweest, dus mijn indringende verzoek aan de woordvoerders is om zich zo snel mogelijk te richten over het standpunt van de fractie, over een voorstel en dan snel ter zake te komen. Dat maakt dat we nog enigszins op tijd vanavond kunnen eindigen. Als er echt gestemd moet worden, wordt dat hoofdelijk gedaan. Griffier zal een naam voor lezen en dan zegt u voor of tegen. Dat kan betrekkelijk snel. We zullen dat voor een paar gevallen nodig hebben, maar veel zaken kunnen ook per hamerslag. Zullen wij dit zo doen? Goed, dan gaan we dat zo doen. Ik heb verder geen bijzondere mededelingen. We hebben geen berichten van verhindering ontvangen, dus dat betekent dat we met 31 raadsleden zijn. Hebben de fractievoorzitters hun fracties geteld? Zijn ze aanwezig? Dan gaan we uit van 31. Oké. Dan gaan we naar punt C, de trekking van het stemmingsnummer. Dat is nummer achttien, heb ik. Mevrouw De Man, u mag beginnen als er hoofdelijk wordt gestemd. Dan hebben we dat gehad. Dan gaan we naar de leden van het bureau stemopneming.

Voorzitter van het bureau van stemopneming is de heer Braam, en als leden mevrouw Woudstra en de heer Wit. Gefeliciteerd. 1. Spreekrecht burgers De voorzitter: Ik heb hier een verzoek tot spreekrecht van de heer Wilderbeek en de heer Schot. Dat gaat over het agendapunt Voetgangerstunnel Herenstraat/ Geestbrugweg/ Oranjelaan en in verband met de techniek van het inspreken, zullen de teksten worden voorgelezen door mevrouw Van Santen, raadsadviseur van de griffie. Mevrouw Van Santen, u heeft het woord. Mevrouw Van Santen: Namens eerste inspreker de heer Wilderbeek, centrummanager van het winkelcentrum Oud Rijswijk: Geachte gemeenteraad en college. De afgelopen jaren zijn we vanuit het winkelcentrum Oud Rijswijk bezig geweest om de inrichting en uitstraling van winkelcentrum Oud Rijswijk te verbeteren. Dit is met een groot aantal zaken gerealiseerd. Een nog steeds bestaande doorn in het oog is de entree vanuit de Haagweg. Aanpak van deze entree wordt onder andere belemmerd door het grote ruimtebeslag wat de voetgangersfietstunnel inneemt op de kruising Herenstraat Haagweg. Daarnaast heeft de voetgangersfietstunnel geen aantrekkelijke uitstraling om doorheen te lopen.

Met of zonder fiets, wordt in verhouding minimaal gebruikt en veroorzaakt de tunnel een verhoogd risico als gevolg van nachtelijke ongewenste activiteiten, die in de tunnel plaatsvinden en een eenvoudige vluchtweg voor winkeldieven. Vanuit het winkelcentrum Oud Rijswijk willen we daarom pleiten voor het verwijderen van de voetgangerstunnel en het realiseren van een goede en overzichtelijke kruising voor fietsers en voetgangers, waarbij door middel van een goede uitstraling sfeer en beleving aan de wijk Oud Rijswijk recht wordt gedaan. Belangrijk onderdeel van een goede kruising is een goede verkeersafwikkeling en dan met name voor fietsers en voetgangers. We hebben begrepen dat binnen de gemeente hiervoor al initiatieven ondernomen zijn. Voor de uitstraling van de entree van de Herenstraat zijn diverse voorstellen gemaakt en ondernemers en bewoners willen graag meedenken over een goede uitstraling die past bij Oud Rijswijk. We hebben signalen ontvangen dat er zorgen zijn dat de ruimtes die vrijkomen door uitstallingen en terrassen in gebruik zouden worden genomen. Dit is een aanname die niet onderbouwd is en slechts op basis van onderbuikgevoel gemaakt wordt. In samenwerking met de afdeling handhaving en vergunningen is de afgelopen jaren juist ingezet op het reguleren van de uitstallingen, de terrassen, waarbij zeer goede resultaten zijn bereikt.

De samenwerking tussen ondernemers en gemeente op dit gebied is juist te prijzen. Ter afsluiting wil ik daarom namens de ondernemers van winkelcentrum Oud Rijswijk benadrukken dat we smachten naar een goede entree voor het winkelcentrum, die ook recht doet aan het unieke winkelgebied dat de gemeente Rijswijk heeft binnen de regio Haaglanden. Daarnaast streven we naar een veilig

winkelcentrum, wat onder andere gerealiseerd wordt door hercertificering van het keurmerk veilig ondernemen op 17 december aanstaande. Om al deze zaken te realiseren is het essentieel dat de voetgangerstunnel zo spoedig mogelijk verwijderd wordt. Namens de tweede inspreker, de heer Schot van restaurant De Wit: Beste raad. Afgelopen donderdag, 3 december, was er een vergadering over de voetgangerstunnel. Er was ook algemeen spreekrecht. Hier werd gesproken om de tunnel te behouden. Hiervoor waren wij niet ingelicht. Daarom maken Erik Wildenbeek, centrummanager Oud Rijswijk, en ik, Michel Schot, ondernemer café-restaurant De Wit en bewoner Herenstraat, gebruik van ons spreekrecht. Wij, als directe bewoners en ondernemers, waren hier toch wel van geschrokken. De tunnel wordt niet of nauwelijks gebruikt, gebleken uit tellingen van de gemeente, maar wel door hangjeugd en ongure types in de late avonduren. Denk hier aan en drank- en drugsoverlast. De tunnel is ook gevonden door menig graffitiartiest. Het is al jaren niet onderhouden. Wij zijn van mening dat het helemaal heringericht moet worden. Maak van deze kant van de entree het paradepaardje van Oud Rijswijk. Door het weghalen van de middenstrook van parkeren voor twee auto’s in de Herenstraat kan je al heel veel ruimte maken voor de veiligheid van fietsers.

Haal de betonnen rand weg aan de kant van de Gouden Leeuw en maak daar een bewaakte fietsenstalling met oplaadpunten voor e-bikes, Felyx of Go scooters van. Zorg ook dat de stoplichten voor fietsers sneller op groen gaan. Dit zorgt voor onnodige irritatie en daardoor onveilige situaties. Nu ziet het er niet uit en samen kunnen we er echt iets moois van maken. Dit ter bevordering van de leefbaarheid, veiligheid en gezamenlijk collectief. Voor ideeën of suggesties wil ik graag nogmaals met u aan tafel zitten. Namens de volgende ondernemers en bewoners hopen wij op een positief resultaat. Een nieuw begin voor Oud Rijswijk. Slagerij De Jong, Intermezzo mode, Idz Heerlijk, Bruna, Binck Bikes, De smaak van het Zuiden, De Rijswijkse Schaar, Boessa Mode, Snookercentrum Rijswijk, de Gouden Leeuw, ook bewoner, De Wits, ook bewoner, Erik Wildenbeek, centrummanager, Michel Schot, voorzitter KHN afdeling Rijswijk en een aantal bewoners flatgebouw boven de Aldi. Voor vragen kunt u mij bereiken via de griffie, die mijn contactgegevens heeft. Dat was het. De voorzitter: Ja, we zitten even een beetje met de orde van de vergadering. We kunnen geen vragen stellen, maar wat we kunnen doen, is deze inspreekteksten bij de behandelingen van het agendapunt betrekken. Dan komt het vol aan bod. Ik stel voor om dat zo te doen. Daar bent u het mee eens. Goed, dan hebben we agendapunt twee gehad. 2.

Vaststelling agenda De voorzitter: Ik heb het voorstel om agendapunt 13, raadsvoorstel Voetgangerstunnel Herenstraat/ Geestbrugweg/ Oranjelaan, als eerste te bespreken bij de bespreekpunten. Als dan ook de insprekers snel aan de beurt komen, dat kan al, nou, volgens mij binnen tien minuten. En dan wordt hun agendapunt als eerste besproken. Dus we halen dertien naar voren. Bent u het daarmee eens? Ik zie allemaal knikkende gezichten, dus dan gaan we aldus de agenda doen. Dank u wel. 3. Vragen van de raad De voorzitter: Als eerste heb ik hier staan mevrouw Alberts. Er waren nog wat vragen over de schriftelijke beantwoording van het college. Mevrouw Alberts (GL): Eind oktober stelden we schriftelijke vragen, omdat we benieuwd zijn wat er van de door de loop van de jaren heen geformuleerde doelen en ambities van 2020 is terechtgekomen. Een thermometer om erachter te komen wat er is bereikt en waar Rijswijk nog mee

aan de slag moet. Met een instrument dat daarvoor bedoeld is, artikel 44 vragen, waarmee we onze controlerende rol als raadsleden kunnen invullen. Althans, dat dachten we. Maar dit college verzuimt haar plicht en beantwoordt de vragen niet. Als het college, met alle ondersteuning die ze heeft, het overzicht van wat er is terechtgekomen van doelen en ambities voor 2020 niet kan geven, hoe moeten we dat als raadsleden dan wel krijgen? Wanneer pakt u uw verantwoordelijkheid? Waarom complimenteert u de GroenLinks fractie eerst met de aandacht die we hebben voor de brede, strategische agenda, om vervolgens ons af te schepen door de beantwoording af te schuiven op alle documenten die u naar de gemeenteraad stuurt en de komende jaren nog gaat sturen. Verwijzen naar beantwoording van de technische vragen bij de begroting en het tweede halfjaarrapportage en andere momenten als de komende jaarrekeningen, begrotingen en beleidsinhoudelijke agenderingen, besprekingen die nog komen gaan, dat is geen antwoord. Bovendien, hoeveel jaarrekeningen wilt u erover doen om de vragen inhoudelijk te kunnen beantwoorden? Dat dit college nou niet overloopt van visie en ambitie, dat was ons al duidelijk geworden.

Maar dat ze zelfs de basis van het beantwoorden van schriftelijke vragen niet op orde heeft, doet ons het ergste vrezen voor de enige ambitie die het coalitieakkoord kent, namelijk de kwaliteit van de gemeentelijke organisatie en de dienstverlening op peil brengen en toe te werken naar excellent. Hoe ziet het college dit? De voorzitter: Mevrouw Alberts, ik zal namens het college beantwoorden. Ik moet u eerlijk zeggen dat we nogal geworsteld hebben met de vraag en een adequaat antwoord. Een adequaat antwoord is eigenlijk nauwelijks te geven. Ik begrijp ook uw ongemak met deze beantwoording, maar toch hebben we het zo maar moeten doen. De vraag, de vragen, overstijgen de normale scope van de schriftelijke vragen 44, dus u vraagt het heel breed op allerlei gebieden. Ja, als je dat heel accuraat zou willen doen, dan zou dat heel veel ambtelijke capaciteit kosten. De ambtelijke organisatie is al zwaar overbelast, zo horen wij ook iedere week van de gemeentesecretaris. Heel veel antwoorden op de vragen, ja, zijn gewoon toch te vinden in de lopende processen en de stukken die er geweest zijn. En in de stukken die komen, zullen ook een heel aantal antwoorden op uw vragen worden gegeven. Dus gelet op de, nou, nogal brede scope van de vraag en de grote belasting op een toch al overbelast ambtelijke organisatie hebben mij genoopt om dit antwoord te maken.

We hebben geprobeerd om respect uit te spreken voor de brede visie die u heeft op het werk. Dat is zeker gezien en zeker gewaardeerd, maar onder de huidige omstandigheden is het denk ik toch verstandiger om het even wat in de ruimte en in de breedte te zoeken. Dus vandaar dat dit het antwoord is. Mevrouw Alberts (GL): Nou voorzitter, dat roept nogal wat vragen op, want u zegt dat dit de scope van een normale scope van artikel 44 vragen overstijgt. Maar dan vraag ik u: wat is dan wel de scope van artikel 44 vragen? Zijn dat vragen die je ook in kan dienen bij de melding van de omgevingsdienst? Of melding van openbare ruimte? Of gaat het hier om langere termijn? Dat is juist waar artikel 44 vragen voor bedoeld zijn in mijn ogen. En het geeft ook niet dat u niet binnen 30 dagen kunt beantwoorden. Dan kunt u altijd nog een tussentijds bericht naar ons toesturen. Maar nogmaals, als u aangeeft, het kost te veel ambtelijke capaciteit en daarnaast zegt: het is te vinden in de stukken, wat is dan de ambtelijke capaciteit die het vraagt? Hoeveel tijd heeft u dan daarvoor nodig? Dat lijkt dan toch … Dat klopt dan niet met elkaar. En bovendien, u heeft een heel ambtenarenapparaat achter u staan.

Waar moeten wij als raadsleden deze antwoorden dan vandaan halen? Moeten we het zelf uit de stukken vissen en blijkbaar dus ook uit stukken die nog komen gaan? Dat is gewoon, dat is niet te doen voor ons als raadsleden. Het is een bijbaan voor ons. U heeft het ambtenarenapparaat en ik wil u vragen: hoe moeten we dan antwoorden vinden? Want het gaat ons echt om de inhoudelijke vragen die wij gesteld hebben. Hoe kunnen wij op die inhoudelijke vragen wel antwoord krijgen? En hoe komen we daar achter? Is het voor u handig dat we deze vragen in porties nog een keer stellen per onderwerp als schriftelijk artikel 44 vragen? Moeten we ambtelijke bijstand gaan aanvragen. Hoe kunnen we alsnog die inhoudelijke antwoorden, want daar

gaat het ons nou uiteindelijk om, hoe kunnen we die alsnog krijgen? De voorzitter: Ja, ik begrijp uw ongemak. Dat heb ik al eerder aangegeven. Om het nu eens heel praktisch aan te pakken, zou ik me voor kunnen stellen dat we bij het volgende presidium nog eens een keer stilstaan bij de scope, bij de breedte, bij de diepte, de omvang van artikel 44 vragen. De voorzitter zegt toe om het verzoek mee terug nemen naar het college. Als u zegt van nou ja, dan moet het maar wat langer duren om te kijken of er een oplossing gevonden kan worden, om dan toch in de loop van de tijd, daarbij zullen we ook zeker verwijzen naar de wat oudere stukken en de stukken die komen gaan, opnieuw nog eens een keer naar uw vraag kijken. Ik wil dat doen, maar dan gaat het echt tijd kosten van de ambtelijke organisatie die overbelast is, ik zeg het maar. En dan maar kijken of we praktisch nog een keertje kunnen kijken. Is dat een goede toezegging voor u? Mevrouw Alberts: Ja voorzitter, dank u wel voor deze toezegging. Het is inderdaad niet een kwestie van dagen waarop u hoeft te kijken, maar het gaat ons echt uiteindelijk om die inhoudelijke beantwoording. En of dat nu één, twee of drie maanden duurt, dat is niet zo erg, maar wel graag, als u wel kunt toezeggen dat dat dan binnen enkele maanden wel ons doet toekomen, dan zou dat heel fijn zijn. De voorzitter: Dat is mooi, dat u dat in die context zet.

Ik schat dan in dat die elke week op de B&W agenda komt, mevrouw Alberts. Dat is toch ook niet gek. Dus zo wou ik het dan maar aanpakken. Is dat akkoord dan? Mevrouw Alberts: Nou, dat is mooi, dat onze schriftelijke vragen toch nog uw aandacht krijgen dan. De voorzitter: Dan gaan we het aldus doen. Dan gaan we naar de volgende vraag. Die is van mevrouw Van Nunen, over de inzet van het budget voor de activiteiten voor jongeren. Wethouder Bentvelzen gaat die beantwoorden. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Voorzitter, mag ik een kleine toelichting geven? Omdat de situatie na gisteren wellicht iets veranderd is met betrekking tot mijn gestelde vragen. De voorzitter: Stelt u de vragen maar. Mevrouw Van Nunen: Ik heb even nagedacht of ik de vraag nog zou willen stellen na gisteravond, maar ik vind ze eigenlijk actueler dan ooit. Misschien met een aanpassing rondom de nieuwe maatregelen die zijn afgekondigd. Maar ook betrekking hebbend op de sluiting van scholen. Daarin kan ik me voorstellen dat juist deze vraag een extra dimensie krijgen. En ik wil eigenlijk ook wel verwijzen naar de vragen die ik pas later las uiteraard, want het CDA die het heeft over overlast op de terreinen voor de Schilp. Misschien maken die vragen van CDA deze vragen van ons, van Partij van de Arbeid, des te urgenter.

Dus ik ben benieuwd hoe u misschien op een andere wijze online toch ook de jongeren kunnen betrekken bij extra activiteiten waarvoor budget is beschikbaar gesteld. Ik wil graag het antwoord van het college. Wethouder Bentvelzen: Wij zijn natuurlijk blij verrast in die zin dat het ministerie geld heeft vrijgemaakt voor jongeren en jongvolwassenen. En vanuit mijn portefeuille, die ik samen deel met mijn collega Lugthart, hebben we dit ook zo snel mogelijk opgepakt. We hebben vanmiddag een overleg samen gehad in het kader van participatie, van hoe gaan we dit nu aanvliegen? Hoe gaan we onze jongeren en jongvolwassenen bereiken? Zeker wat u zelf ook al aangeeft, de jongeren hebben het, buiten nog veel meer andere mensen, maar jongeren hebben het heel erg zwaar in deze coronatijd. En wat wij met elkaar besproken hebben, is hoe gaan we dit aanvliegen? We willen een oproep gaan plaatsen. Moet allemaal korte termijn, dus het is allemaal een beetje met stoom en kokend water. We proberen u zoveel mogelijk in de lijn mee te nemen als wij wat naar buiten brengen, dan wel via een persbericht, dan wel via een raadsinformatiebrief. Uiteraard is het de bedoeling dat de jongeren en jongvolwassenen zelf met hun ideeën komen rondom activiteiten.

Wij kunnen daarin faciliteren en financieren dankzij de middelen die het ministerie heeft vrijgemaakt en we hebben daarop nog geen beantwoording op uw vraag, van nou, welke activiteiten zijn dat dan?

Want dat is juist hetgeen wat we willen ophalen. Dat willen we ook deze week nog gaan doen. Dus we zitten er bovenop. We gaan ze dus betrekken via de participatieweg, dus echt ophalen vanuit de stad en we hopen u daar zo snel mogelijk over te informeren. Mevrouw Van Nunen: Ik hoop ieder geval ook dat de activiteiten zoals gepland, of in ieder geval in voorbereiding zijn, betrekking hebben op later in 2021, want die gelden zijn niet alleen beschikbaar voor de kerstvakantie, maar ook voor later. En ik hoop dat u dat ook meeneemt in een wat langere termijn wat betreft facilitering. En ik hoor daar nog even graag het antwoord op, voorzitter. Dank u. Wethouder Bentvelzen: Ja, dank u wel voorzitter. Dat klopt helemaal, mevrouw Van Nunen. De middelen die zijn beschikbaar gesteld naar mijn weten tot aan de voorjaarsvakantie van 2021, dus ook daar letten wij op. En u gaf nog even tussen in uw eerste termijn aan rondom de hangjongeren en de vragen van het CDA, die zullen uiteraard zo direct naar alle waarschijnlijkheid ook beantwoord worden door onze burgemeester vanuit de portefeuille handhaving. Maar we hopen natuurlijk de jongeren op een bepaalde manier te kunnen bedienen, zodat we de overlast daarmee beperken, of dan wel helemaal geen overlast van hen ervaren. Dus dat nemen we mee. De voorzitter: Dan gaan we naar vraag drie, is van de VVD fractie.

De heer Oelen had vragen met betrekking tot het splitsen van woningen. De heer Oelen (VVD): Dank u wel, voorzitter. Dat zijn inderdaad vervolgvragen en die zien met name op het laatste antwoord van het college op mijn vragen. Dat gaat over de inzet van handhaving. Het college stelt dat handhaving alleen kan worden ingezet als er geen zicht is op legalisatie en dat er wordt gewerkt aan beleidsregels bla bla bla. Mijn eerste vraag, ik heb drie vragen voorzitter, als u mij toestaat, of het college het met de VVD Rijswijk eens is, dat als er regels zijn die bepaalde activiteiten verbieden en dat als die activiteiten dan alsnog worden uitgevoerd, dat het dan toch logisch is dat er dan daarop wordt gehandhaafd? Dat heet overigens in bestuursrechtelijke termen iets als de beginselplicht tot handhaving.

De tweede vraag die ik heb, waar de stelling vandaan komt van het college dat als er gewerkt wordt aan beleidsregels, waarvan we nog niet eens weten wanneer die er komen, laat staan dat we weten wat erin staat, dat er dan al sprake is van zicht op legalisatie? Is het college het oneens met eigenlijk de vigerende uitspraken van de Raad van State over dit juridisch vraagstuk, die toch vrij concrete eisen stelt aan het hebben op het zicht op legalisatie? En mijn derde vraag zou zijn aan dit college, ja, op het moment dat er op deze manier wordt omgegaan met illegale situaties en het daar niet op handhaven en op deze manier antwoorden geven aan de Raad, ja, is dat eigenlijk gewoon niet een heel slecht signaal aan inwoners van Rijswijk, die het wel op een goede manier willen doen? Die netjes de procedure doorlopen en het bij de buren zien gebeuren dat het eigenlijk niet uitmaakt of je wel of niet aan de regels voldoet. Wethouder Besteman: Ja voorzitter, ik ga ervan uit dat u iets kunt zeggen over het handhavingsbeleid. Ik heb in de vragen beantwoord, ook aan de VVD fractie, dat wij bezig zijn met het ontwikkelen van die beleidsregels en dat ik die ook zo snel mogelijk, maar in ieder geval in het voorjaar van 2021 bij uw raad wil hebben. Dus dan hebben we in ieder geval een beleidsondergrond waar we op terug kunnen vallen.

De heer Oelen: Dan wil ik daar wel een vervolgvraag op stellen, want ik heb ongeveer drie vragen gesteld en het antwoord geeft eigenlijk nergens op een van die drie vragen antwoord op, behalve dan dat er beleidsregels in het voorjaar komen. We weten niet eens wanneer precies in het voorjaar, dus er is helemaal geen zicht op legalisatie, wat ons niet op redelijke termijn. Nogmaals, de Raad van State stelt daar eisen over. En het tweede is dat er helemaal niet gezegd is dat die beleidsregels, die door deze raad moeten worden goedgekeurd, en ik kan u nu al wel voorspellen dat VVD Rijswijk daar echt mordicus op tegen is dat er maar eindeloos wordt gesplitst qua woningen. Dus waarom denkt het college dan dat deze beleidsregels tot legalisatie zullen gaan leiden? Wethouder Besteman: Ik ben bezig met die ontwikkeling van het woonbeleid en ik wil daar verder nog

niet op vooruitlopen, want u weet ook dat ik daar nog voor bij uw raad terechtkom begin volgend jaar. De sessies worden gepland en dan hoor ik ook heel graag wat de raadsfracties vinden van dit onderdeel. En het doel is natuurlijk wel dat we met het addendum op de woonvisie, want daar zal dit dan onderdeel van uitmaken, voorwaarden gaan scheppen als raad, of dat u dat gaat doen, maar dat zal in ieder geval mijn intentie zijn als wethouder, die bijdragen aan een goed woon- en leefklimaat in Rijswijk. Dus dat is de inzet wat mij betreft en ik zal in ieder geval het standpunt van de VVD op dit onderwerp ter harte nemen en meenemen in het proces. De heer Oelen: Ja, en dat betekent: nu handhaven. De voorzitter: Goed, we komen er nog op terug ongetwijfeld volgend jaar. Dan ronden we hiermee de behandeling van de vragen af. 4. Raadsvoorstel Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Rijswijk (nr 20-045) De voorzitter: Gaan we naar agendapunt vijf, het raadsvoorstel verordening beslistermijn schuldhulpverlening Rijswijk. Dat is een hamerstuk. Kan ik concluderen dat we dit bij hamerslag kunnen vaststellen? Is er nog behoefte aan stemverklaring? Zien wij niet. Dan is dit per hamerslag besloten. De raad heeft unaniem ingestemd met het raadsvoorstel verordening beslistermijn schuldhulpverlening Rijswijk (20-045). 5.

Zienswijze tweede begrotingswijziging 2020 GR GGD en VT De voorzitter: Agendapunt zes, zienswijze tweede begrotingswijziging 2020 van de gemeenschappelijke regeling GGD en de VT. Zijn daar nog stemverklaringen bij te geven? Zien wij niet. Mag ik dan concluderen dat uw raad hiermee akkoord gaat? Dat is het geval. Aldus besloten. De raad heeft unaniem ingestemd met de zienswijze tweede begrotingswijziging 2020 van de gemeenschappelijke regeling GGD en VT. Bespreekpunten 13. Raadsvoorstel Voetgangerstunnel Herenstraat/ Geestbrugweg/ Oranjelaan (nr 20-041) De voorzitter: We beginnen bij het raadsvoorstel voor de voetgangerstunnel Herenstraat/ Geestbrugweg/ Oranjelaan. De griffier heeft een methode gevonden om de fractiewoordvoerders in een rij te zetten. We beginnen met de heer Braam. Dan de heer Oelen, mevrouw Woudstra, mevrouw Pelzer, de heer Van der Meij, de heer Weterings, de heer Van Enk, mevrouw De Man, de heer De Vries en de heer Kooy. Dan geef ik nu het woord aan de heer Braam, om als eerste zijn woordvoering te doen. Eerste termijn De heer Braam (BVR): In het forum hebben we uitgebreid gesproken over het tunneltje. We hebben ook aangegeven dat we vanuit onze partij best wel wat moeite hebben om daar een harde lijn in aan te treffen.

In feite worden we tot en met de lijn die we uiteindelijk gekozen hebben ondersteund door een aantal bewoners en een aantal winkeliers en ook de centrummanager van Oud Rijswijk. Dus daar houden we ons ook aan vast. We zien ook mogelijkheden om Oud Rijswijk met het uiteindelijk dan verdwijnen onder, laat ik maar even zo houden, van het tunneltje. Het tunneltje is niet echt helemaal weg, maar in ieder geval niet meer in gebruik. Op die manier de entree van Oud Rijswijk

een boost te geven van jewelste. En dat is zeker iets waar Beter Voor Rijswijk achter staat. Ik kan ideeën in ieder geval meenemen, zoals die zijn geschetst, door bijvoorbeeld daar de lang gewenste bewaakte fietsenstalling te realiseren, maar uiteraard zijn er ook nog wel andere zaken te verzinnen. En het lijkt ons dan ook een hele goede zaak om daar bedrijven en bewoners nauw bij te betrekken om te kijken op welke wijze die entree verbeterd kan gaan worden. Verder ben ik het wel eens met de heer Schot, als het gaat ook om de oversteek. De oversteek, die is absoluut veilig genoeg en lang genoeg, dus de mensen die hebben tijd genoeg om in ieder geval aan de overkant te komen zonder al te veel kleerscheuren. Maar wat natuurlijk erg belangrijk is, is dat de wandelaars en fietsers niet al te veel problemen moeten hebben van de trams, want daar zit eigenlijk het grootste probleem. Op een moment als het spits is, en dat is vaak ook wel het drukste moment voor fietsers die van en naar school gaan en uiteraard ook het personeel van bedrijven die van en naar huis gaan. Dat zijn de momenten waarop in ieder geval gekeken moet worden of daar of met HTM op een slimme manier op kan worden ingespeeld.

Want ja, het is toch vervelend als zo’n beetje iedere twee minuten de boel daar op slot gaat en mensen gewoon echt vier, vijf minuten moeten wachten totdat ze eindelijk een keer kunnen oversteken. Nou voorzitter, ik ga niet langer maken dan nodig is. Het voorstel zoals het er ligt, daar kunnen wij ons in vinden en we gaan uiteraard akkoord met het voorstel. De heer Oelen (VVD): Dank wethouder voor de aanvullende berekeningen rondom de posten van het wel of niet handhaven van de tunnel. Dat leidt nog wel tot een vraag vanuit de zijde van de VVD Rijswijk, omdat tijdens het forum er een spreker was, ook de enige spreker overigens toen, die wat andere visies had over de kosten die toch het, wanneer de tunnel afgesloten zou worden, ja, om toch de tunnel te onderhouden en die zijn die nieuwe berekeningen die verwaarloosbaar. En de visie van deze heer was dat die kosten aanzienlijk, toch aanzienlijk zouden zijn. Zou u daar nog op willen in gaan? Verder zou ik graag van de wethouder, een beetje in navolging ook van wat de heer Braam zegt, een toezegging willen krijgen over het beter regelen, organiseren, van de verkeerlichten, de verkeersregeling bij de oversteek van de Haagweg. Het is en blijft een drukke weg.

Natuurlijk, een tunnel is de meest veilige manier om van de ene naar de andere kant te komen, maar de VVD Rijswijk denkt echt dat op het moment dat er wat maatregelen, aanvullende maatregelen, worden getroffen om die oversteek te verbeteren, dat daarmee ook een veilige en goede oversteek gerealiseerd kan worden, die inderdaad ervoor kan zorgen dat fietsers en voetgangers op een rustige manier, niet al te gehaast, op een goede manier van de ene na de andere kant moeten gaan. Dan heb je het niet alleen maar over het inregelen van de verkeerslichten, maar het gaat bijvoorbeeld ook om misschien het nemen van wat aanvullende maatregelen die nu vrij onhandig, onlogisch zijn. Bijvoorbeeld, je steekt van sigarenboer De Leeuw over richting de Aldi, maar eventjes noemen zoals het is. En op het moment dat je dan de Haagweg over bent, dan denk je dat je veilig over bent. Niets is minder waar, omdat het stoplicht van de fietsers bij de Herenstraat staat nog een stukje opzij, waardoor fietsers en brommers de voetgangers daar nog over rijden. Dus aan de wethouder de vraag: wil hij toezeggen dat, voordat de tunnel wordt afgesloten, dat er en in de verkeerslichten inregeling, maar ook op de situatie ter plekke, dat er maatregelen worden getroffen die het mogelijk maken dat er veilig en rustig kan worden overgestoken voor fietsers en voetgangers.

En mijn derde vraag is aan de wethouder, aan het college: op het moment dat de tunnel wordt weggehaald of dicht wordt gemaakt, dan ontstaat er ruimte voor aan de ene kant het mooier maken van de entree van de Herenstraat, het realiseren van een fietsenstalling, ook weer bij ter hoogte van die sigarenboer De Leeuw. Maar A, zou de wethouder daar ook een toezegging op willen doen, dat dat ook daadwerkelijk gaat gebeuren? En het laatste is, zou de wethouder dan ook, want dat is ook een vrij dramatisch punt, willen kijken naar de fiets opstelplaats van fietsers die vanuit de Oranjelaan naar de andere kant willen gaan en waar, op het moment dat het wat drukker is, vrij chaotische taferelen ontstaan? Dus dat de ruimte die daar ontstaat, dat die ook beter gebruikt kan gaan worden om een fiets opstelplaats voor het fietsersstoplicht daar te realiseren.

Mevrouw Woudstra (D66): Eén ding is duidelijk voor bewoners, inwoners en raadsleden: de voetgangerstunnel onder de Haagweg is onveilig en onprettig en niet een plek om te wezen. En ook het omliggende gebied met de entree van Rijswijk en het winkelcentrum is onoverzichtelijk en chaotisch en het heeft geen aantrekkelijke uitstraling. D66 Rijswijk vraagt er al langere tijd aandacht voor en we vinden het nu tijd voor actie. We zijn dus blij dat dit voorstel er ligt. De voetgangerstunnel is er natuurlijk niet voor niks. Het is een druk kruispunt en de huidige tunnel wordt alleen volgens onderzoek nauwelijks gebruikt en het is een sociaal onveilige plek. Liefst hadden we, zoals ook in het forum hebben gezegd, gezien dat de ruimte gebruikt kon worden voor bijvoorbeeld een automatische fietsenstalling, in tramtunnel of een ander op de toekomstbestendig gericht plan. Financieel moeten de gemeente keuzes maken en deze plannen zijn op de korte termijn niet haalbaar. We zijn dus ook blij dat er wel een voorstel ligt en we in ieder geval naar de toekomst kijken. Betekent ook dat er op dit moment nog niet een plan ligt voor het gebied tussen de Geestbrugweg en de Willemstraat. Mede daarom zijn de meningen van inwoners en ondernemers verdeeld. Niet over dat er iets moet gebeuren, maar over wat verstandig is en wat een duurzame oplossing is.

Voor ons staat voorop dat de sociale veiligheid beter moet, het ruimtegebruik hard nodig is omdat anders te gaan gebruiken en een verbetering van de verkeersveiligheid ook nodig is. We vragen aan de wethouder de financiële onderbouwing die de heer Oelen net ook gevraagd heeft, graag een toelichting op de VRI’s, die net ook al gevraagd is en we sluiten aan bij BVR en de VVD daarop. We zouden graag horen wat het betekent dat de stalen deuren neergezet worden voor het grondwater en grondwaterpomp. Als deze manier van afsluiten gebeurt, wat gebeurt er dan echt? En wat gebeurt er dan met het jaarlijks onderhoud? En voor ons is de belangrijkste reden om mee te gaan in dit voorstel dat er daadwerkelijk ook een verbetering komt van het gebied. We vragen het college om de herinrichting van het gebied in 2021 samen met de inwoners en ondernemers op te pakken, zodat ruimtegebruik van bankjes en voorzieningen en het verbeteren van sociale en verkeersveiligheid ook echt gerealiseerd gaat worden. Kan het college dit toezeggen? Mevrouw Pelzer (Wij): Om het heel kort en bondig te houden, de inspreker gaf aan net voor het dicht zetten te zijn, maar gaf ook aan dat het onduidelijk was wanneer de besluitvorming nou liep. Bewoners, staat in de bijlage van het onderzoek, zijn bevraagd middels allerlei gesprekken tussen mei en de zomer 2019, zomer 2020. Ik woon zelf nu tijdelijk in het Leeuwendaal.

Ik heb daar rondvraag gedaan naar echt van iedereen die ik gesproken heb, wist niemand iets van die peilingen. Dus een vraag aan de wethouder van: hoe is dit dan uit gevraagd? Want schijnbaar zijn we nog steeds niet goed in die juist belanghebbenden betrekken. En van de inwoners die ik heb gesproken, is 80% voor behoud. Nu moet ik er wel bij zeggen dat dat behoud ook gebaseerd is inderdaad op de wensen om snel over te kunnen steken en dat mensen veel klachten hebben over de lange duur van de verkeerslichten, dus de intenties daar zijn goed. Als ik dan heel kritisch ben, en ik hoor geluiden over het aantrekkelijk maken van de aanblik, dan denk ik van: nou, dan begin eens met die flat boven de Aldi slopen. Die is helaas een overblijfsel van ongebreidelde bouwlust, die er in de jaren 50 ook al was met onze mooie burgemeester toen. Het is echt een afschuwelijk ding. Ik geloof dat er ooit een VVD wethouder was, twee collegeperiodes geleden, die dat ook als grote wens op zijn lijst had staan. Kijk, dan maak je de entree echt weer mooi. Maar goed, laat ik het vriendelijk houden vanavond. Ik hink een beetje en twee gedachten. Ik vind het lastig dat ik merk aan peilingen zelf dat heel veel mensen toch voor behoud zijn. Dan is dit voorstel, waarbij je hem dicht maakt en wel de mogelijkheid voor openzetten er weer inhoudt, misschien wel de beste.

En dan wil ik heel graag een toezegging van de wethouder dat de betrokkenheid van de bewoners in het vervolgtraject echt vele malen verbetert ten opzichte van wat het was. En ga voor mijn part met brieven echt langs de deuren om de inwoners van Cromvliet, Leeuwendaal, Oud Rijswijk echt aan te spreken, zodat we niet weer in een situatie komen waarin iedereen zegt van nou, ik wist van niks, ik weet niet aan wie jullie de vraag gesteld hebben.

De heer Van der Meij (GBR): Nou, de fractie van Gemeentebelangen Rijswijk is blij dat na jarenlang gesteggel wat er nu met het tunneltje moet gebeuren, er nu een voorstel ligt vanuit het college bij de raad om daar nu een uitspraak op te krijgen. Gemeentebelangen Rijswijk kan de weg volgen die het college heeft ingezet om de tunnel uit het gebruik te halen. Wij zien ook dat in het gebruik houden van de tunnel in combinatie met onderhoud uiteindelijk niet zal bijdragen aan het intensiever gebruik. Ergo, de onderhoudskosten zul je gewoon jaarlijks moeten hebben om die tunnel aantrekkelijk te houden en niet op de manier laat ontstaan zoals het nu ontstaan is. En wat wij belangrijk vinden, is dat er met het dicht zetten van de tunnel en met het weghalen van entrees een kans ligt om het entreegebied van Oud Rijswijk aantrekkelijker te maken. Ik heb wel een vraag aan het college, in het bijzondere aan wethouder Lugthart. Er liggen nu kennelijk wat ontwerpideeën vanuit de bewoners, belanghebbenden, winkeliers, ondernemers op tafel.

Hoe ziet dat verdere planproces nu voor ogen de komende tijd om na het dicht zetten ook de vervolgstap te kunnen zetten? Ja, ik heb wel begrip voor de vragen die mevrouw Pelzer heeft gesteld in de zin van ja, hoe legitiem is nu de uitvraag geweest naar omwonenden in het gebied en belanghebbenden in het gebied ten aanzien van de tunnel? Maar ja, dat moet wel in de context geplaatst worden mijns inziens, dat al heel lang over die tunnel gesproken wordt. Was al eerder van plan om die tunnel weg te halen bij de reconstructie van de Haagweg. We hebben toen met zijn allen besloten om dat niet te doen in afwachting van uiteindelijk de reconstructie en uiteindelijk van hoe het effect van de reconstructie zou uitpakken. Ook toen hebben we in die periode geen enkele bewoner gehoord van: we moeten die tunnel behouden et cetera, et cetera. Ik denk dat we nu gewoon de keus moeten maken, zoals die nu door het college wordt voorgesteld. En nogmaals, nog even een vraag over het planproces hierna. De heer Weterings (RB): Zoals u misschien heeft gemerkt, heeft Rijswijks Belang nogal heel ingetogen, doen heel erg ingetogen mee aan deze vergadering, want wij vinden dat we erg dat er een behoorlijke toename is van wanhopige ondernemers die zich melden bij 113. Dat is een zelfmoordpreventie bellijn. Daar is een toename voor en wij praten hier over een voetgangerstunnel.

Dus dat even gezegd hebbende, zullen wij aan deze vergadering heel erg ingetogen meedoen en alleen maar op hele cruciale momenten, waar echt nodig is, onze stem uitbrengen aan iets wat wij vinden wat erg noodzakelijk is. Ja, de voetgangerstunnel dan. Jarenlang leeg gestaan. Het is weer een college wat een erfenis krijgt van een vorig college of een college daarvoor. Jarenlang slecht onderhouden geweest. Dit college, ja, gelukkig daadkracht tonen. Het is erop of eronder. Nou, uiteindelijk ligt er nu een voorstel om het dicht te gooien en we gaan daar volledig in mee. Er moeten gewoon keuzes worden gemaakt, anders krijgen we weer zo’n stadhuissyndroom, dus wij steunen het college met het voorstel. De heer Van Enk (CDA): Ja, dit is een raadsvoorstel waar er heel concreet actie. We zijn deze raadsvergadering begonnen met vragen van GroenLinks over analyse van de beleidsnota zo van de afgelopen tien jaar. Zowel de vragen als de antwoorden geven aan duidelijk denk ik, dat je een gemeente niet alleen maar kan besturen met beleidsnota’s en strategische visies. We hebben zo nu en dan ook een concreet besluit nodig en dat is de tunnel. En zoals meer sprekers hebben gezegd, ja, als je de meningen gaat peilen, dan is het fiftyfifty. Maar we kunnen hem niet half dichtgooien, dus wij gaan als CDA mee met het voorstel van het college. We hebben een paar vragen.

Er is al gezegd: handig zou eigenlijk zijn om het te doen op een moment dat de tunnel op de Rotterdamsebaan, dat die in gebruik is genomen, dat de drukte op de Haagweg afneemt. En ook is het belangrijk om de werkzaamheden eigenlijk zoveel mogelijk te laten samenvallen met herinrichting van de Herenstraat zoals we die op een gegeven moment van plan zijn. Dus hoe komt het nou dat we toch nu al het besluit nemen over de tunnel? Nou, dat staat in het raadsvoorstel. Eigenlijk zijn de gelden voor de investeringen al opgenomen in de begroting voor dit jaar. Als we nu niet besluit nemen om aan het verkeer te onttrekken, dan valt die investering terug aan de reserve. Dan komt die met andere

woorden op de stapel van voorgenomen plannen waar we niet aan toegekomen zijn. Dus ik snap de wethouder dat hij hier nog besluit over wil. De vraag van het CDA is: zouden we in de uitvoering van dit besluit inderdaad toch kunnen wachten op de herinrichting van de Herenstraat en die ook wat naar voren trekken, zodat we integraal kunnen werken en één mooi plan daar kunnen maken? Ik ben erg gecharmeerd van het voorstel van mevrouw Pelzer om dan het hele gebouw boven de Aldi ook af te breken. Misschien dat een van de insprekers dan ook in toezegging zou kunnen doen om het oude hotel De Witsenburg daar op die hoek weer te herbouwen in de oude glorie. Dat zou de omgeving enorm ten goede komen, maar dat is een grapje voorzitter. Dan moet ik erbij zeggen, want online begrijpen we elkaar soms op die punten niet. Een serieuze vraag die ik nog wel heb aan de wethouder is of hij bij die herinrichting met zijn collega’s in het college wel wil garanderen dat de ruimte die straks ontstaat door de toegang ernaar af te sluiten en af te breken naar die tunnel, of die dan ook echt benut wordt voor de toegankelijkheid van de Herenstraat. Want nu zie je ook achter die muurtjes, wordt de ruimte op de stoep ingenomen door terrassen en dat komt natuurlijk de toegankelijkheid voor voetgangers en fietsers niet ten goede. Er valt nog heel wat te verbeteren op die toegang van de Herenstraat.

En de tweede vraag, nee, dat is de derde vraag. De eerste was het aansluiten bij de herinrichting, de tweede over de herinrichting zelf en de derde is of de wethouder toch nog eens wil toelichten wat nu die onderhoudskosten zijn in de variant dat we die tunnel openlaten, want daar hadden wij in het forum om gevraagd, om een onderbouwing. En wij vinden een onderhoudsbudget als we hem open zouden laten van 25 duizend euro per jaar wel heel erg veel. En om nu te voorkomen dat we achteraf weer discussie krijgen of die investering wel rendabel was, willen we daar toch graag een nadere toelichting op. Dat waren mijn vragen. Mevrouw De Man (OR): Onafhankelijk Rijswijk is hartstikke blij dat er eindelijk wat aan het tunneltje wordt genomen. Het is voor velen al een hele tijd een doorn in het oog. Zo ook voor ons. Ja, en maar naast dat we dat tunneltje gaan aanpakken, biedt het natuurlijk ook een heleboel verschillende mogelijkheden. De heer Van Enk zei het inderdaad al. Laten we dit meenemen, integraal aanpakken met de herindeling van de Herenstraat. Daar zijn wij ook een groot voorstander van. Zoals u weet, is Herenstraat Willemstraat, dat is een soort Russisch roulette als je je daar bevindt. Fietsers, voetgangers, automobilisten, vrachtwagens. Alles, alles, alles komt op je af en het is volgens ons echt levensgevaarlijk.

Onafhankelijk Rijswijk heeft al eerder gepleit voor eenrichtingsverkeer en ik geloof dat de wethouder daarover zegt er positief tegenover stond, waar wij heel blij mee zijn. Dus we roepen ook op om inderdaad het aanpakken van het tunneltje mee te nemen in het integraal aanpakken van de herinrichting van de Herenstraat. U kunt daarbij natuurlijk ook nog denken over het inderdaad veiliger maken van de kruising, dus nu veiliger oversteken voor fietsers en voetgangers. Want het is heel druk op de Haagweg en dat staat ook vaak vast en ik zie ook vaak genoeg daar gevaarlijke situaties, dus neem het ook vooral mee. En uw college heeft ook al gedacht aan de bewaakte fietsenstalling, waar dus blijkbaar al een hele tijd om wordt gevraagd. Nou, hartstikke goed. Goed om daaraan te denken. Maar u kunt daarnaast natuurlijk ook denken aan bijvoorbeeld nieuwe parkeerplekken ter hoogte van de Aldi en de Blokker, want dit geeft bijvoorbeeld ook weer mogelijkheden voor de zittende horecagelegenheden. Die zouden bijvoorbeeld misschien wel permanent hun terras kunnen uitbreiden en dan parkeerneutraal kunnen blijven. Dat zou natuurlijk hartstikke mooi zijn. Het is ook leuk voor het straatbeeld, brengt wat meer gezelligheid met zich mee, wat meer sfeer en dat is natuurlijk ook iets wat we willen verbeteren. Het straatbeeld en de entree.

Dus ja, dit zijn eigenlijk de kanttekeningen die we mee willen geven. We hopen dat het college dat ter harte neemt en dat het wordt opgenomen in het uiteindelijke voorstel. En voor nu zijn wij oké. De heer De Vries (GL): Nou, voor ons is het voorliggende voorstel geen oplossing voor de tunnel. Met het voorstel sluiten we de ingang van de tunnel en gaan we bovengronds verder zonder goed zicht te hebben op wat er onder het maaiveld gebeurt. Dat is geen lange termijn oplossing. In het

naar de raad toegestuurde kostenoverzicht staat bij variant één, dat is dus het sluiten van de ingangen en de bovengrondse inrichting, dat er op lange termijn de tunnel een keer verwijderd moet worden. Met alleen het afsluiten van de ingangen schuiven we de problemen, zoals misschien het betonrot en de kosten van bijvoorbeeld die verwijdering, naar de toekomst. Die kosten voor permanent verwijdering zijn nu niet meegenomen. Dagelijks gaat er veel verkeer en zwaar materieel, zoals trams, over deze tunnel. We creëren daarmee bewust de mogelijke gevaarlijke en onveilige situatie. Laten we als gemeenteraad een keuze maken voor de lange termijn. Nou, dat kan door die permanente verwijdering, maar nog beter is het behouden en renoveren van het tunneltje. Want wat GroenLinks betreft, is vanuit veiligheid, leefbaarheid en maatschappelijk nut dat de enige juiste keuze. Dat opknappen, dat is ook broodnodig volgens mij. Want nou, door jarenlang achterstallig onderhoud, dat hebben al meerdere vanavond gezegd, is de tunnel echt vies geworden en daardoor, dat is de reden, is die sociaal onveilig. In ieder geval, als sociaal onveilig wordt die ervaren. En het verbaast mij dan dat er in de enquête die was gedaan, toch nog stond dat het tunneltje toch nog wel door 40% van omwonenden wordt gebruikt. Toch een heel hoog percentage, waarin de staat eigenlijk waar niet verkeerd.

Het renoveren zal er natuurlijk voor zorgen dat het tunneltje vaker zal worden gebruikt. Een gerenoveerde tunnel is de snelste en veiligste manier om als voetganger of als fietser de drukke Haagweg over te steken. En in de stukken is te lezen dat twee stichtingen en de fietsersbond voor de handhaving van het tunneltje zijn. De fietsersbond, omdat een bovengrondse herinrichting te weinig voordeel oplevert en niet opweegt tegen het weghalen van het tunneltje. Bij het renoveren van het tunneltje zijn voor GroenLinks wel enkele belangrijke randvoorwaarden. Zo moet de uitstraling van de entree van het winkelcentrum Oud Rijswijk ook worden verbeterd en hier moeten ook de winkeliers natuurlijk worden betrokken. En daarnaast moeten de ingangen van de gerenoveerde tunnel ook veel beter zichtbaar worden, want heel veel inwoners weten eigenlijk nog niet eens dat er een tunneltje is. Nou, dat gerenoveerde tunneltje kan dan haar maatschappelijke functie gaan vervullen. Die functie is minstens net zo belangrijk als het kostenaspect, dat bijvoorbeeld kinderen zelfstandig naar school kunnen. En hoe vaker het tunneltje gebruikt wordt, des te minder hoeft het gemotoriseerde verkeer, auto’s, scooters of brommers of motors, te wachten bovengronds voor het stoplicht. Het renoveren van het tunneltje is wat GroenLinks betreft dan ook een winwinsituatie. Iedereen hoeft minder lang te wachten.

En het terugbrengen van die wachttijd is ook wat waard. Tot slot voorzitter, een veilige oversteekmogelijkheid voor het langzaam verkeer kan je eigenlijk niet hebben en dat moet de verantwoordelijke wethouder toch aanspreken. Want wij zien en wij mogen constateren dat daar met regelmaat nieuwe verkeersmaatregelen ergens in de gemeente heeft getroffen. De heer Kooy (PvdA): Achterstallig onderhoud mag niet de reden zijn om het tunneltje op te heffen. Dat betekent dat we jarenlang te weinig geïnvesteerd hebben aan de veilige oversteek voor toch wel een ook mensen die daar in de buurt komen, maar ook voor fietsers die van verder weg komen. En er is net al gezegd, ook schoolgaande jeugd. Heel veel partijen refereren naar een verbetering van de ingang van Oud Rijswijk, maar voor ons ligt geen raadsvoorstel voor het aanpakken van de entree. Er is ook gesteld dat het kruispunt moet verbeteren voor fietsers. Het schijnt al verbeterd te zijn voor voetgangers. Ikzelf kom regelmatig met de fiets en het is niet een prettig kruispunt. Maar er ligt ook geen voorstel om het kruispunt te verbeteren. Er ligt een voorstel om de tunnel af te sluiten. En daar we hebben er toch wel wat vragen over.

Want wat is bijvoorbeeld de uitwerking van de komst van de Rotterdamse baan op de drukte? Gaat dat dan schelen voor fietsers? Kunnen we dan iets meer bereiken? Welke fysieke aanpassingen zouden we kunnen maken als die tunnelingang weg ging, te baten van veilige oversteek van voetgangers? Wethouder, heeft u daar al naar gekeken? En het afsluiten van de tunnel levert ook nog een aantal andere problemen op, die bijvoorbeeld GroenLinks allemaal aangehouden. Dit is verplaatsen van de kosten naar de toekomst. Hoeveel gaat het kosten om de tunnel uiteindelijk weg te halen, wethouder? Dus er zijn dus meer kosten en meer baten dan

alleen de tunnelingang dicht doen. Ook is onduidelijkheid over de participatie en ik denk dat we er juist heel creatief mee om zouden kunnen gaan. De graffiti is iets wat je kan enthousiasmeren om daar een mooie plek van te maken. Meer betrokkenheid van de buurt kan geënthousiasmeerd worden, maar zeker gewoon creatief nadenken over wat kan er wel. En als u bijvoorbeeld kijkt in de Haagse binnenstad, wat voor mooie ingangen en oplossingen zij hebben geboden daarvoor ovoplossingen onder de grond, dan denk ik: wij zouden dat toch ook wel een stuk beter kunnen regelen? Dus wethouder, welke creatieve andere mogelijkheden zijn er nog om Rijswijk, Oud Rijswijk, te verbeteren zonder meteen de tunnel weg te halen? Dan krijgen we anders een integraal voorstel over de entree van Oud Rijswijk en het kruispunt, hoe we dat kunnen verbeteren. Dus ik hoor graag uw reactie daarop. Wethouder Lugthart: Nou, zoals vanavond wel blijkt, de tunnel houdt de gemoederen echt al jaar en dag bezig. Een besluit heeft lange tijd niet genomen, daar heeft een groot aantal partijen gelijk in. De heer Van der Meij gaf dat ook aan. Bij de herinrichting in 2015, waarbij de weg natuurlijk versmald is van vier naar twee banen, hadden we dit besluit destijds moeten nemen, omdat met het aanpassen van de Haagweg ook de bovengrondse oversteekmogelijkheden voor fietsers en voetgangers zijn verbeterd.

Nou, dat besluit is destijds niet genomen en dat heeft waarschijnlijk een reden. En die reden is wat hier vandaag ook voorligt. Er zijn evenveel mensen voor als dat er tegen dit plan zijn. Nou, er is in het verleden veelvuldig uit gevraagd. Mevrouw Pelzer vraagt ook: hoe hebben we dat nu gedaan? Ik heb de heer Oelen in het forum aangegeven, ja, wellicht als we daarnaar kijken, hadden we misschien beter een huis aan huis brief nog daarbij kunnen doen, maar we hebben een uitvoerig proces doorlopen, waarbij we diverse zaterdagen ook op de markt hebben gestaan en daar meer dan alleen inwoners, ook winkelend publiek en ondernemers, hebben gevraagd hoe zij erin zetten. Ja, en toch wat uit alle onderzoeken bleek, is dat je elke keer uitkwam op die fiftyfifty situatie. En als je zit met een vijftigvijftig, dan zul je een knoop moeten doorhakken. Dat moet op een thema als dit en dat verwachten de Rijswijkse inwoners ook van ons. Ja, en dan ga ik wel met een groot aantal partijen mee. Die zeggen: ja, die tunnel, die huidige tunnel, dat is natuurlijk verkeerskundig de meest veilige oversteek voor voetgangers en voor fietsers. De kanttekening die daar wel bij moet worden gemaakt, en dat heb ik afgelopen vrijdag ook nog eens met de fietsersbond besproken, er gaan eigenlijk verdomd weinig mensen door de tunnel heen.

Dat zijn er incidenteel, gaan de bewoners daar doorheen en dan kom je ook op: gebruikt u af en toe de tunnel? Dan zegt 40% van de bewoners: ja. Maar uit tellingen blijkt dat bijna niemand door de tunnel heen gaat en niemand van de tunnel gebruik maakt. En al helemaal niet als het de fietsers betreft, want er gaan vrijwel geen fietsers door de tunnel. En als we het dan enerzijds over de verkeersveiligheid hebben, dan hebben we het anderzijds over de sociale veiligheid. En ik heb afgelopen zaterdag nog met de BOA’s gesproken. Dat is ook op verzoek van een aantal van de fracties, en die bevestigde dat eigenlijk ook. Die zien hetzelfde beeld. De tunnel is vervuild en er is sprake van hangjongeren. Dus in die nieuwe situatie, waarbij de bovengronds het fietspad gaan verleggen, dan wordt het bovengrondse voetgangers en voor fietsers, wordt het aanzienlijk veiliger. En een verbetering houdt in, en dat hebben de ondernemers ook bij monde van de waarnemend griffier ook aangegeven, er komt een betere kwaliteit voor de openbare ruimte. Dan hebben we het, richting de heer Van Enk, dan hebben we het inderdaad over het toegankelijker maken, maar dan hebben we het eveneens over het toevoegen van fietsparkeren, het toevoegen van groen.

En ik denk ook dat we niet moeten uitsluiten, dat zeg ik eerlijk richting de heer Weterings, ondernemers hebben het lastig gehad, dat we moeten bekijken of dat mocht corona nog blijven bestaan, we ruimere terrassen zouden kunnen toevoegen. Daarmee kunnen we Oud Rijswijk in uitstraling geven, die het echt verdient. En dat is wat ondernemers ook in diverse gesprekken hebben aangegeven, dat ze ook uw raad hebben laten weten in zowel de brief als in de inspreektekst. Zoals ik al aangaf richting uw raad en misschien in het bijzonder richting GroenLinks, ik was in het forum redelijk overdonderd, omdat ik over een passage heen gekeken had van de

fietsersbond. Ik heb zorgvuldig met de fietsersbond gesproken afgelopen jaar en zij hebben eigenlijk in alle overleggen niet aangegeven dat zij tegenstander waren van het sluiten van de tunnel. En dat blijkt ook nu. Zij zullen niet ageren tegen het sluiten van de tunnel. Wel zijn zij van mening dat we bovengronds het fietsen iets beter moeten inregelen. En ik denk, en ik kan u daar nog een tekeningetje van doorsturen, dat we door middel van de aanpassingen het voor fietsers ook veel veiliger kunnen maken. Ja, en dan vraagt Beter Voor Rijswijk en de VVD naar de Rotterdamse baan, de effecten die dat met zich meebrengt en dat wij iets kunnen doen met het afstellen van de stoplichten. Op dit moment is het zo, dat de slimme VRI’s, dus de intelligente verkeersregelinstallaties, die zijn software- en hardware matig af. Het enige wat nog moet gebeuren, is dat die op straat worden geïnstalleerd. Mijnheer Oelen, u vraagt mij om een keiharde toezegging. Als de slimme VRI’s doen wat men zegt dat ze doen, dan kan ik hier de toezegging zeer zeker doen, dat de verkeerssituatie dan met minder verkeer vanwege het opengaan van de Rotterdamse baan en intelligente verkeersregelinstallaties zeer zeker verbeterd gaat worden. Eveneens vraagt u mij nog naar de kostenspecificatie van de heer Bartels.

Nou, dat kwam natuurlijk in het forum ook al aan bod, dus ik heb dat ingenieursbureau uitvoerig besproken en zij garanderen dat daar echt sprake is van eenmalige controle jaarlijks waarbij zaken worden geïnspecteerd. Er is geen enkele aanleiding om nu te veronderstellen dat er meer dan een controle moet zijn, want er is geen aanleiding dat er onderhoudskosten zullen zijn. En dan nog een aantal partijen die vraagt naar het verwijderen van de tunnel, eveneens de heer Kooy van de Partij van de Arbeid. Ja, verschuiven in dat opzicht niet helemaal door naar de toekomst. Wat wij doen, is dat de herinrichting van de Geestbrugweg, gaat op aanzienlijke termijn plaatsvinden. Dus wij maken werk met werk. Ja, wat zijn dan precies de kosten om de tunnel eruit te halen? Dat moeten we dan zien, maar de hele Geestbrugweg gaat op de schop. Daar gaan we verbeteringen doorvoeren. Mijnheer Oelen, u vraagt ook van: kunt u dan dat doen met de fietsopstapplaatsen? Dat zullen we zeer zeker doen. Ik heb men een aantal verkeerskundigen in de afgelopen maanden daar ook wel veelvuldig naar gekeken. Het punt op de Geestbrugweg is wel, het is echt heel krap. Dus met een tram en met twee keer een rijbaan en dan ook nog de fietsstroken. We gaan kijken wat mogelijk is. Ik wil daar wel de verwachtingen wat temperen, want de meest ideale situatie gaan hier gewoon niet realiseren.

Ja, D66 en Gemeentebelangen over het proces. Nou, wat ik een sympathieke gedachte vind, is om te kijken als we het besluit genomen hebben, hoe we beide trajecten in elkaar kunnen schuiven. Collega Van de Laar en ik hebben het daar ook over gehad. Als dat technisch mogelijk is, dan doen we dat. Dus we kunnen toezeggen om ook volgende maand direct te starten met de bewonersparticipatie, ondernemersparticipatie, om te kijken: hoe willen de inwoners dat het gebied eruit gaat zien? Of dat het technisch helemaal haalbaar is, dat durf ik niet te voorspellen. Als dat mogelijk is, dan gaan we dat zeer zeker doen. En dan doe de toezegging richting mevrouw Pelzer, dat we dat zeer zeker beter gaan doen, die participatie, dan dat we het in dit traject hebben gedaan. Dus die toezegging, die kunt u krijgen. U gaf in het forum al aan: we kunnen bewoners en ondernemers bijvoorbeeld mee tekenen. Daarvan heb ik ook gezegd: er zijn diverse apps om dat mogelijk te maken, om te kijken wat daar mogelijk in is. En de projectleider heeft al aangegeven dat hij in vergelijkbare projecten daar goede ervaringen mee heeft gehad. Ja, dan nog de Partij van de Arbeid en het CDA over de kosten. Ja mijnheer Van Enk, het is zo dat er, als we de tunnel openhouden, diverse kosten zijn.

Dat gaat dan over graffiti verwijdering, dat gaat over reiniging van de tunnel, dat gaat over schadeherstel en dat gaat ook over vervangingen die daar moeten plaatsvinden. Ja, dan is de Partij van de Arbeid. U spreekt over achterstallig onderhoud. Dat is terecht. U geeft aan: misschien moeten we iets kijken met graffiti. Ik denk dat als we het hebben over de uitstraling van Oud Rijswijk, dat we niet de tunnel met graffiti zouden moeten inrichten. Ja, en over de verkeersveiligheid, daar heb ik volgens mij al uitvoerig bij stil gestaan. Ja, ondergronds is de meest veilige oversteek en tegelijkertijd kunnen we met het verwijderen van de tunnel, kunnen we bovengronds, kunnen we het verkeersveiliger maken voor voetgangers en voor fietsers. We kunnen

het voor autoverkeer overzichtelijker maken en het geeft echt een prachtige kans om het openbaar gebied boven de tunnel beter in te richten. De voorzitter: Ik ga heel kort de sprekers langs om te zien of er een tweede termijn nog nodig is. Tweede termijn De heer Braam (BVR): Geen behoefte. De heer Oelen (VVD): Dank de wethouder ook voor de uitgebreide antwoorden en ook vooral met toezeggingen om een aantal aanvullende maatregelen te treffen, voordat de tunnel wordt gesloten, waardoor de omgeving beter wordt en de oversteekveiligheid blijft. Mevrouw Woudstra (D66): Dank ook aan de wethouder. Zeker met de toezeggingen en blij met de toezegging over fietsenstallingen en het bekijken daarvan en het betrekken van de ondernemers en bewoners. Ik weet dat het niet makkelijk is om verschillende dingen bij elkaar te gaan rapen, maar als in elk geval de bewoners en inwoners mee kunnen denken en ook kunnen zien dat het over de breedte van het gebied gaat en wellicht daar een ideeënwedstrijd of iets anders voor georganiseerd kan worden, dan zouden we daar heel erg blij mee zijn. Maar met name de inwoners en de bewoners natuurlijk, zodat het ook erg zorgvuldig gebeurt. Dus bedankt voor die toezegging. Duidelijk ook wat er daar allemaal aan toegankelijkheid verbeterd kan worden. We hopen samen met, wat het CDA ook aangaf, dat de integraliteit en toegankelijkheid voorop blijft staan.

We hopen ook dat u nog in kan gaan op het punt dat we gemaakt hadden, om in 2021 met een herinrichting te starten en ook zichtbaar te maken. Zou u dat nog kunnen bevestigen, dat dat ook in 2021 gaat lopen, inclusief het onderzoek naar de parkeercirculatie dat eerder is toegezegd? En we zouden graag nog de toezegging, het antwoord krijgen op de vraag over het grondwater. U gaf aan dat wellicht de waterpomp blijft of weg gaat. Dat is nog niet helemaal duidelijk. En dan weet ook niet of er nog blijvende kosten zijn, dus daar krijgen we graag nog een verheldering op. En dank. Mevrouw Pelzer (Wij.): Ja, ik zou graag een concreet toezegging willen op het gebruik dan van zo’n app op inwoners echt de kans te geven om mee te gaan ontwerpen. Want er wordt gezegd dat het kan en dat de projectleider ervaring heeft, maar graag wil ik echt een toezegging. En nog één vraag over het veiliger maken van die bovengronds oversteek. Maar hoe maak je dan die middenberm veiliger? Want op het moment dat je daar oversteekt, kom je in het midden uit waar de trams rijden en dat is vooral voor ouderen en voor schoolgaande jeugd vaak heel gevaarlijk. En dat zag ik niet in de plannen staan van het raadsvoorstel om het veiliger te maken.