Niet vastgesteld verslag Raadsvergadering 15.06.2021.pdf

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 15 JUNI 2021

Aanwezig Voorzitter De heer G.A.A. Verkerk Raadsleden: Mevrouw M. Alberts Mevrouw F. van Amerongen De heer A. van den Berg De heer E.G.T. Braam (vice-voorzitter) De heer D. Cupedo De heer C.P.I.M. Dolmans De heer M.J. van Enk De heer M.A.J. Ezinga Mevrouw P.G. Kames De heer J. Karremans Mevrouw C.J. Kistemaker Mevrouw A. Koegler-Böhm (tot 21:16 uur) Mevrouw M.E. Koopman Mevrouw H.L. van der Kooij De heer A.P. Kooy De heer G. Kruger Mevrouw R.F. de Man Mevrouw C.F.J. Mauer De heer R.A.J. van der Meij Mevrouw C.J.T. de Mooij Mevrouw W.A.A.M. van Nunen

Betreft Verslag gemeenteraadsvergadering 15 juni 2021

Vervolg aanwezig:

De heer U. Oelen De heer J.C. Paredes Sanchez De heer C. Sleddering De heer Q.L.A. Veerman De heer R.J. de Vries De heer M.V. Weterings De heer M. Wit Mevrouw E. Woudstra Portefeuillehouders Wethouder, mevrouw L.I. Bentvelzen Wethouder, mevrouw J.N. Besteman-De Vries Wethouder, de heer J. Keus Wethouder, de heer B.D. Lugthart Wethouder, de heer A. van de Laar Griffier J.A. Massaar bpa Verslag: J.C. Hoefnagel Afwezig: De heer M. El Majjaoui Mevrouw J. Schröter- Haas Datum juli 2021

(de opname van deze vergadering is te zien en te beluisteren op onze site www.rijswijk.nl onder Raad live)

1.

Openingen en mededelingen De voorzitter: Welkom. We hebben bericht van verhindering ontvangen van mevrouw Schröter en de heer El Majjaoui. Dan gaan we naar de trekking van het stemmingsnummer bij de griffier. De heer Weterings (RB) nr. 29. Leden van het stembureau. Als voorzitter de heer Oelen (VVD). Als leden mevrouw Kames (RB) en de heer Ezinga (VVD).

Pagina 1 van 67

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 15 JUNI 2021

2.

Spreekrecht voor inwoners De voorzitter: Dan gaan wij naar agendapunt 2, en dat is het spreekrecht van de burgers. Dat is volgens mijn lijst mevrouw Nienke Schuil. U hebt het woord. Inspreekster mevrouw Schuil: Dank u wel, voorzitter. En een goedenavond allemaal. Ik zal me eerst even voorstellen. Ik ben Nienke Schuil en ik werk bij de Natuur- en Milieufederatie Zuid-Holland als Regisseur ruimtelijke ontwikkeling landschap en natuur. Natuur en Milieufederatie die komt op voor een duurzame samenleving in de provincie, en als onafhankelijke belangenbehartiger volgen wij kritisch de bredere natuur en milieu-agenda, en geven wij een gezicht en een stem aan natuur- en milieubelangen. Dit doen wij samen met de lokale en regionale organisaties en zo werken wij ook samen aan een mooi en duurzaam Zuid-Holland. Diverse ontwikkelingen die onze doelstellingen en belangen raken worden gevolgd en hierbij kwamen we de ontwikkeling omtrent het gebied Pasgeld ook aan ons voorbij. Graag willen wij u een aantal zaken voorhouden omtrent deze ontwikkeling. Als eerste. Bij ons Natuur-en Milieufederatie maken wij ons zeer ernstige zorgen over het verdwijnen van kostbaar groen in Rijswijk. En dan als tweede, de woningbouwopgaven. Ten aanzien van de woningbouwopgave staat de provincie Zuid-Holland voor een grote uitdaging. Deze opgave staat niet zo op zichzelf.

De bouw van woningen combineren met andere vraagstukken biedt de kans om steden en dorpen in de provincie te versterken. En daarnaast biedt de woningbouwopgave een kans om in te spelen op maatschappelijke transitie zoals die op het gebied van energie, klimaat en economie. Op welke wijze is daar verder door de gemeente Rijswijk invulling aan gegeven? Komen al de opgave die er liggen wel tot hun recht? Want u weet ook dat naast de woningbouwopgaven er ook een opgave ligt ten aanzien van het behouden en het verhogen van de kwaliteit van de leefomgeving. Ten koste van woningbouw heeft de gemeente Rijswijk de laatste jaren al enorm ingeleverd in haar aaneengesloten groene ruimte. Daar waar veel gemeenten juist meer investeren in “kwalitatief groen” loopt juist Rijswijk daarin enorm achter en verliest daarmee snel haar claim een onderscheidende groene gemeente te zijn. Als laatste, gezond en veilig. De Natuur- en Milieufederatie die heeft in opdracht van de provincie Zuid-Holland eind vorig jaar een enquête verzonden aan de inwoners van de provincie ten aanzien van het onderwerp gezond en veilig. De belangrijkste uitkomst van deze enquête is de behoefte aan meer groen areaal in de provincie, en de verbetering van de luchtkwaliteit.

Graag wijs ik u op het feit dat het huidige gebied Pasgeld de groene longen zijn van de omgeving die nu al omsloten wordt door bebouwing en drukke rijkswegen. Wanneer deze groene lobben worden vervangen door nog meer bebouwing, terwijl er tegelijkertijd wordt gewerkt aan de uitbreiding van infrastructuur, zal de kwaliteit van de leefomgeving dalen. Want ja, meer woningen betekent meer verkeer, dus meer uitstoot van CO2, fijnstof en NOx. Rijswijk die voldoet dan niet meer aan haar belofte een gezonde en groene omgeving te zijn voor huidige en toekomstige bewoners. Daar waar zij in haar woningbouwambitie verwijst naar het beleidsplan 2030 worden de in hetzelfde plan formuleerde doelstellingen voor groen en gezondheid genegeerd. Serieuze natuurcompensatie vindt niet plaats, en de ratio groen versus aantal inwoners slinkt ieder jaar. De inwoners hebben recht op een gezonde leefomgeving waar u als gemeente invloed op kunt uitoefenen. Gebruik uw recht en macht op een juiste wijze, en zorg voor het groen en gezonde toekomst voor nu en generaties na ons. Er zal meer gedaan moeten worden om de gezondheid van de Nederlandse burger te verbeteren en te beschermen, en u heeft deze kaart in handen.

Door Pasgeld integraal te erkennen als groene long met niet verder bebouwd een enorme natuurwaarde en natuurwaardepotentie kan Rijswijk de groen-rood balans weer in evenwicht brengen, en daadwerkelijk een antwoord geven op haar ambitie een groene en gezonde gemeente te blijven. Doet ze dat niet dan zal dit sterke negatieve gevolgen hebben voor milieu, klimaat en alle Pagina 2 van 67

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 15 JUNI 2021

huidige en toekomstige inwoners. Ons dringende verzoek is dan ook om niet te bouwen in Pasgeld, maar het gebied juist op te waarderen tot een groene long en wat voor elke Rijswijkse burger van belang is. Ik dank u wel voor uw aandacht. De voorzitter: Mijnheer Van Enk. De heer Van Enk CDA: Voorzitter, ik wil mevrouw Schuil vragen of ze Regisseur van een Milieufederatie na deze waarschuwing die ze ons geeft als gemeenteraad, waar denkt zij dat het enorme tekort aan woningen opgelost moet worden in de provincie of in Rijswijk? De voorzitter: Dan mijnheer Van der Meij en dan kunt u er één ronde pakken. De heer Van der Meij GBR: Ja, naar aanleiding van het betoog van mevrouw Schuil had ik een vraag, mevrouw Schuil. Kent zij het masterplan Rijswijk-Zuid? Bij alles wat mevrouw Schuil hierin beweert, stelt, antwoord op wordt gegeven. De voorzitter: Mevrouw Schuil, wat is uw antwoord? Inspreekster mevrouw Schuil: Ik zal in eerste instantie eerst even antwoord geven op de woningbouwopgave. Wat ik ook begrijp is dat er best wel veel leegstand is in bijvoorbeeld Plaspoelpolder. Er zijn best wel veel mogelijkheden om een stukje woningbouw ook op te lossen waar op dit moment gebouwen staan wat gewoon slimmer ingericht zou kunnen worden. En het zou fijn zijn als er op een creatievere manier ook gewoon te kijken naar het oplossen van die woningbouwopgave.

En ik heb ook begrepen dat in Rijswijk het percentage dat Rijswijk al wel voldoet aan hetgeen wat er verwacht wordt van de gemeente. En het is natuurlijk heel erg lastig om die balans ook gewoon goed te vinden, en ja, volgens mij staan we in Zuid-Holland sowieso voor de uitdaging. Alleen, het kan niet zo zijn dat het allemaal ten koste gaat van het goede leefklimaat waar de mensen natuurlijk gezond en veilig kunnen wonen. De voorzitter: Dan ga ik graag naar de volgende insprekers de heer Marinus Jansen van de werkgroep Pasgeld. De heer Van der Meij GBR: Ik had nog geen antwoord op mijn vraag gekregen van mevrouw Schuil, voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Schuil, wilt u er nog iets op terugzeggen? Mevrouw Schuil: Ik heb net al eventjes zonder microfoon al aangegeven dat het plan niet in detail bij mij bekend is. Nee. De voorzitter: Oké. Daarmee is er antwoord gegeven. Dan gaan we verder met de volgende inspreker. De heer Jansen. Gaat uw gang, mijnheer Jansen. Inspreker de heer Jansen: Goedenavond, allemaal. Mijn naam is Marinus Jansen, en ik spreek hier namens werkgroep pasgeld onderdeel van contactgroep Rijswijk Zuid. Een contactgroep die sinds 1976 de leefomgeving in Rijswijks Zuid probeert te verbeteren. Voorzitter, vanavond besluit u over de vertrekpunten Pasgeld-Oost en het bijgesloten amendement. Een onderwerp waar u zich al vele malen over gebogen heeft

Pagina 3 van 67

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 15 JUNI 2021

en waar al het nodige over gezegd en geschreven is. Ik wil het vanavond dan ook kort houden. Wij willen geen onnodig beslag leggen op uw overvolle agenda. Voorzitter, tijdens de beeldvormende sessie van afgelopen 17 november hebben wij gesteld uw planvorming integraal te toetsen aan uw eigen beleidsdoelstellingen en uitgangspunten. Met de voorliggende vertrekpunten is deze toetsing onvoldoende geborgd. En daarom hebben wij op het afgelopen Forum Stad van 10 juli jongstleden nog opgeroepen om deze vertrekpunten nadrukkelijk niet te accepteren. Het nu ingebrachte amendement is weliswaar een stap in de goede richting, maar mag wat ons betreft scherper aangezet worden. Het amendement verwijst nu uitsluitend naar de stadsvisie 2030. Concreet willen wij u ook verzoeken om hier een integrale toetsing volgens een Groenbeleidsplan 2010-2020 aan toe te voegen. En hierbij bedoel ik met integraliteit, dus ook rekening houdend met de geplande ontwikkelingen van de naastgelegen gebieden in het Havenkwartier en Kessler Park. Wij verzoeken een versterking van de kernkwaliteiten van het gebied volgens de regionale Woonvisie 2017-2021 na te streven welke de groene gebieden tussen de gemeente nadrukkelijk benoemen en in het verlengde daarvan rekening te houden met de kansen in het gebied voor alle inwoners van Rijswijk en de naastgelegen gemeentes.

Wij verzoeken u rekening te houden met alle benodigde infrastructuur voor of vlotte verkeerscirculatie en mobiliteit in de analyse op te nemen en mogelijke beperkingen als gevolg daarvan te accepteren. Ook met het oog op mogelijke toekomstige ontwikkelingen. Voorzitter, de maatschappelijke kosten- batenanalyse biedt de raad een hulpmiddel om verschillende planvarianten met elkaar te vergelijken. Mogelijke nul varianten zouden hier binnen de financiële kaders in onze optiek dan ook een onmisbaar onderdeel van moeten uitmaken. Het is aan u als raad om te bepalen hoe nauw de financiële tang wordt ingesteld, maar ook of en hoe de gemeente op zoek gaat naar derde geldstromen om deze casus haalbaar te maken, en waar mogelijk bestaande overeenkomsten in samenspraak met partijen te wijzigen. Het zal geen geheim voor u zijn dat wij dat gebied een maatschappelijke en zo groen mogelijke willen geven. Een invulling waarbij woningbouw slechts één manier is om deze casus financieel haalbaar te maken. Andere geldstromen of een verschuiving van geldstromen zou daar hierbij anderen of deeloplossingen kunnen bieden. Ik dank u voor uw tijd. De voorzitter: er zijn geen vragen. Dan sluiten wij het spreekrecht voor burgers af. 3.

Vaststelling agenda De voorzitter: Dan gaan we naar de vaststelling van de agenda. U hebt een ontwerp gekregen. Mijnheer Weterings, mag ik een voorstel doen dan kunt u daarna reageren? We hebben verzoek binnengekregen voor 3 moties vreemd aan de agenda van de orde van de dag. Eentje over giften in de bijstand, en eentje over stopzetting van de deal. En eentje over afkeuringbeleid. Dat zijn er 3. Ja, de gewoonte is om die op het eind van de agenda te doen. Zijn daar nog suggesties bij? Mevrouw Van Nunen? Ja. Mevrouw Van Nunen: Ja, voorzitter. Ik wil graag de suggestie doen om onze motie, giften in de bijstand, die na afloop van het debat over de 3 kadernota’s in te dienen en te behandelen, omdat die daar raakvlakken mee heeft, die motie. De voorzitter: Ja, vind ik wel een goed plan. Vindt u dat ook? Dan gaan we dat doen. Dan behandelen wij die na afloop van de 3 kadernota’s. Mijnheer Weterings, ik zag bij u nog een beweging?

Pagina 4 van 67

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 15 JUNI 2021

De heer Weterings: Ik wist niet dat de moties al waren doorgegeven, want bij deze wil ik het ook aanmelden voor de vergadering, en naar afwachting van de schriftelijke vragen aan het einde van de vergadering daar nog een keer over hebben met de raad. Dus heel graag bij deze dat ze meedoen met de vergadering, de moties die u heeft voorgelezen, die van Rijswijks Belang. Dank u wel. De voorzitter: Nou, deze vergaderorde bepaalt. 4.

Vragen van de raad De voorzitter: Dan gaan we beginnen met de vragen van de raad. De eerste vraag is van de VVD-fractie over het tijdig en volledig informeren van de raad. Is dat mijnheer Sleddering die het woord voert? De heer Sleddering VVD: Dank, voorzitter. Wij hebben het er al heel kort in het Forum over gehad, maar daar was de gelegenheid om de vraag goed te stellen en te reageren op het antwoord van de wethouder nauwelijks aanwezig. Dus daarom ben ik genoodzaakt om die vragen nog een keer te stellen. Waar het om gaat? En ik leg nadrukkelijk even de vraag dat het hier niet gaat om de inhoud van het onderwerp waarin 60 daklozen in een hotel in Rijswijk verblijven, maar het gaat ons om het feit hoe de raad en wanneer de raad is geïnformeerd. En wij vinden het buitengewoon zorgelijk dat dat wij nauwelijks hierover zijn geïnformeerd. Pas nadat de journalisten de wethouder gingen bevragen. En ik wil toch graag aan dit college vragen hoe zij, met name de wethouder, aankijkt tegen het informatieproces en informatieplicht van de raad. Zo’n belangrijk onderwerp, zo’n politiek onderwerp en dan gewoon de raad de volgende dag ’s avonds met een mailtje via de griffier informeren terwijl ze dat op dinsdagavond in het Forum als mededeling aan de raad had kunnen doen. Dank. De voorzitter: Goed.

Zijn er nog andere raadsleden die willen reageren, anders geef ik het woord aan het college? Mijnheer Weterings. De heer Weterings RB: Oké, voorzitter. Dan ga ik voorlezen wat mijn voorstel was. De heer Sleddering van de VVD heeft het al aangekondigd, de mail naar het Forum. Dat viel bij ons ook behoorlijke rauw op ons dak. Ja, de wethouder informeerde via de griffie dat er zo’n 60 opvangplekken waren gerealiseerd voor dak- en thuislozen en zwervers. Uiteindelijk zijn dat er 30 op dit moment, want ik en mevrouw Kames zijn er gisteren geweest. We zijn heel hartelijk ontvangen, dat wil ik ook wel even meegeven aan het college dat we goed op de hoogte zijn van wat er speelt, wie er zitten, dus ook meenemend in uw beantwoording. Ja, je zou ervan uitgaan ja niet zo’n opvang waarvan je zou uitgaan, maar een opvang in een hotel. Daar waar de maaltijden worden verzorgd, en ook genuttigd kunnen worden. In de bijlage staat dat het een hotelkamer is, maar uiteindelijk gebeurt het gewoon in de eetzaal beneden. Er zijn twee maaltijden van een ontbijt, en ’s middags wat warm eten. De fractie van Rijswijks Belang heeft de volgende vragen.

Vanaf wanneer lopen de gesprekken met betrekking tot het verzoek om daklozen en eventueel zwervers te ontvangen in Rijswijk? En wanneer was de wethouder hiervan op de hoogte? Waarom is de raad pas op 9 juni geïnformeerd over zo’n gevoelig onderwerp? En ook een hele belangrijke: is de wethouder ambtelijk geadviseerd om de raad niet te informeren? Vind ik een hele belangrijke vraag, dus: is de wethouder ambtelijke adviseert om de raad niet te informeren? Zijn er door de wethouder slash gemeente Rijswijk, college, andere versoberde alternatieven onderzocht met betrekking tot het opvangen van deze groep mensen? Zo nee, waarom niet? Dan denken we bijvoorbeeld aan Ad Hoc locaties, leegstaande huizen, gebouwen, scholen, het aangaan van Portakabins? Of

Pagina 5 van 67

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 15 JUNI 2021

net zoals bij ADO-dorp wat in een paar dagen zo uit de grond werd gestampt zijn hier genoeg braakliggende terreinen waar het plaats had kunnen vinden. Ook een punt is: waar komen deze mensen vandaan? Wat zijn hun nationaliteiten? Deze vraag stel ik u omdat in de bijlage er ook werd gesproken over niet-rechtmatig verblijvende vreemdelingen en ook EU-immigranten. U geeft aan dat deze personen geen zorgbegeleiding nodig hebben, en voldoende zelfstandig zijn om vrijwel probleemloos te verblijven in deze hotelzetting. En dit soms al meer dan een jaar doen. In Den Haag worden er ook vragen over gesteld, want daar waren ook even onduidelijkheden over. We hebben contact gehad met partijen uit Den Haag die zich ook niet bewust waren wat er daar afspeelde, dus dat is morgen aan de beurt. Maar waarom dan als deze mensen voldoende zelfstandig zijn om probleemloos te verblijven 24/7 drie man beveiliging? Het waren er gisteren trouwens vijf toen wij er waren.

Maar goed dat even gezegd hebbende, waarom al die sterke beveiliging voor de deur? Hoeveel incidenten zijn op dit moment al geweest in de hotels in Den Haag tijdens opvang van deze groep? En als laatste, voorzitter, ook een hele belangrijke voor Rijswijks Belang, met oprechte medeleven en rekening houden met schrijnende gevallen vragen wij aan het college: deelt u onze mening dat het opvangen van daklozen en zwervers bij heel veel mensen een heel raar beeld geeft met alle luxe van dien? Dat waren mijn vragen, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Bentvelzen? De heer Braam. De heer Braam BvR: Ik ben nieuwsgierig wat wordt verstaan onder schrijnende gevallen, dus dat is eigenlijk een vraag aan de heer Weterings. De voorzitter: Wethouder mevr. Bentvelzen heeft het woord. Wethouder mevrouw Bentvelzen: Ja, dank u wel, voorzitter. Nou, we gaan proberen de vragen te beantwoorden. Allereerst voorafgaand aan de vragen zou ik u willen meegeven dat het gaat om inderdaad maximaal 60 personen, voor een maximaal tijdsverblijf van twee maanden tot uiterlijk 1 augustus. Dit contract zal ook niet worden verlengd. Op dit moment verblijven er inderdaad, zoals de heer Weterings net al aangaf, 30 personen. Het zijn mensen die zelf geen dak meer boven het hoofd hadden en onvoldoende zelfredzaam waren om daar zelf voor te zorgen. Ze worden momenteel opgevangen in hotels.

En we hebben het afgelopen jaar ook aangetoond daar goed te kunnen functioneren. Als er geen plek voor deze mensen zou zijn geregeld dan bestaat er het acuut risico dat ze op straat terecht waren gekomen zowel in Rijswijk of elders. Het gaat niet op mensen die illegaal zijn, de heer Weterings. Het gaat hier niet over asielzoekers en ook niet over dakloze arbeidsmigranten. Het zijn mensen die vanuit het Wmo-recht recht hebben op maatschappelijke opvang, en ze zijn verbonden en afkomstig vanuit de zorgregio H5. Dat betekent Den Haag, Rijswijk, Leidschendam-Voorburg, Wassenaar en Zoetermeer. Dat kunnen dus ook mensen zijn vanuit onze eigen gemeente met een Rijswijkse achtergrond. Zoals ik al eerder heb gezegd zijn het mensen waarvan we geen hinder of overlast verwachten, maar mocht dat toch gebeuren, mocht er overlast of hinder in de buurt zijn, dan verliezen zij acuut hun plek. Dan wil ik graag ingaan op de verdere vragen, voorzitter. Het is mijn bedoeling geweest om de raad via een raadsinformatiebrief te informeren over deze tijdelijke opvang. Als u mij goed kent dan weet u ook dat ik zaken snel met u deel. Deze raadsinformatiebrief heeft op zich laten wachten, en vorige week woensdag dreigden wij ingehaald te worden door de actualiteiten slash persvragen.

Omdat ik liever zelf de raad informeerde dan dat u het zou moeten lezen via de pers heb ik u woensdagavond via de route van de e-mail geïnformeerd. Achteraf gezien, ja, mijnheer Sleddering, was het beter geweest om Pagina 6 van 67

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 15 JUNI 2021

in het Forum van dinsdagavond 8 juni een raadsinformatiebrief aan te kondigen. Inmiddels, en zeker na de vragen van vanavond, is de informatie die ik met u wilde delen gedeeld. Maar mocht er nog behoefte zijn dit toe te voegen in een raadsinformatiebrief dan ben ik bereid dat te doen. Er is mij gevraagd: vanaf wanneer lopen de gesprekken met betrekking tot het verzoek om de dakloze mensen op te vangen? Ik heb op 25 mei van Den Haag gehoord dat er een deal beslecht is met het hotel Best Western. En waarom is de raad dan 9 juni geïnformeerd? Volgens mij heb ik dat zojuist aangegeven. Deze deal is gesloten door Den Haag samen met hotelier. In dit geval op Rijswijks grondgebied. Er is door Den Haag gewoonweg een vraag uitgezet in de gehele regio aangezien we met de regio H5 de verantwoordelijkheid dragen om voor dak- en thuislozen te zorgen. Mijnheer Sleddering vraagt mij: is het college van mening dat zij op dit punt de raad tijdig en adequaat heeft geïnformeerd? Ja, mijnheer Sleddering, daar ben ik wel van mening van. Hoewel het de voorkeur heeft om dit uiteraard via een raadsinformatiebrief te doen, en de koninklijke weg daarbij te volgen. Mijnheer Weterings heeft mij gevraagd: zijn er geen versoberde alternatieven gezocht? En het antwoord daarop is, nee, mijnheer Weterings, want het is geen verantwoordelijkheid van Rijswijk.

Centrumgemeente Den Haag is hier aan zet, en die hebben op deze manier gehandeld. Door de 1,5 meter norm die is opgelegd zijn er voor de zorgregio beschikbare reguliere opvangplekken zijn sterk verminderd. En tegelijkertijd is de groei naar opvang ook vergroot. Die vraag is gegroeid. Den Haag is intensief op zoek gegaan naar extra capaciteit zowel voor de korte als de lange duur. Maar door het ontbreken van andere alternatieven is er gekozen voor het gebruik van hotels. En nee, mijnheer Weterings, dat is niet ongebruikelijk. Ik ken uw fractie als iemand die altijd onderzoek doet, dus als u dat naar dit onderwerp gedaan had dan had u gezien dat er in de gemeente Utrecht, om maar een andere gemeente te noemen, hetzelfde beleid gevolgd wordt. En recentelijk zijn er twee permanente locaties in Den Haag benoemd waar daklozen gebruik van kunnen maken vanaf 1 augustus. Vandaar dat deze tijdelijke noodopvang ook gezocht is tot 1 augustus. De samenstelling van deze mensen, de stand van de nacht van 13 op 14 juni, was 9 vrouwen en 21 mannen. Geen gezinnen met kinderen. En waar komen deze mensen dan vandaan, wat zijn de nationaliteiten? Ik heb u aangegeven het zijn mensen die geen dak meer boven het hoofd hadden en onvoldoende zelfredzaam waren. De nationaliteiten exact heb ik niet, maar nogmaals het zijn geen arbeidsmigranten en geen asielzoekers.

Het gaat erom mensen die vanuit het Wmo recht hebben op maatschappelijke opvang. Daarnaast vraagt u mij: waarom dan beveiliging van drie man sterk 24/7? Dat is gedaan om eventuele zorgen weg te nemen, en zodra er wel sprake is van overlast of hinder dat daar gelijk op geanticipeerd kan worden, en dat diegene de opvang wordt afgenomen. U vraagt me: hoeveel incidenten waren er in de hotels in Den Haag tijdens de opvang van deze groep? De hotels zijn al meer dan een jaar in gebruik, al sinds corona ons land teistert. En personen die in de tussenliggende personen overlast veroorzaakt hebben die zijn verwijderd uit de hotels. De exacte aantallen van incidenten heb ik niet. Misschien dat u de vraag morgen kunt stellen in Den Haag, aangezien u goed contact heeft met de fractie die daar morgen vragen gaat stellen. Ik heb geen cijfers van wat er in Den Haag aan incidenten is geweest. En u heeft me als laatste gevraagd met het oprechte medeleven rekening houdend met schrijnende gevallen, of ik uw mening deel dat het opvallen van daklozen en zwervers in hotels veel mensen een raar beeld geeft? En mijn antwoord daarop is: nee, ik deel die mening zeker niet. Het gaat om een tijdelijke maatregel om de samenleving als geheel op een goede manier door deze coronacrisis te helpen. En niemand is voor zijn lol dakloos. Daar wil ik het graag bij laten, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Oké.

Dan gaan we, denk ik, even terug naar de vragenstellers en daarna de anderen. Mijnheer Braam onder andere. Mijnheer Sleddering, u mag als eerste reageren.

Pagina 7 van 67

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 15 JUNI 2021

De heer Sleddering VVD: Ja, dank, voorzitter. En dank aan de wethouder. Wij zijn het uiteraard niet eens met het antwoord van de wethouder. Als zij vertelt dat zij op 25 mei is geïnformeerd dat er een deal is gesloten over huisvesting in een hotel in Rijswijk, 14 dagen later een Forum is – nogmaals 14 dagen later – is er een Forum, en u zegt niks. Ik ga die discussie niet ophouden en niet oprekken, maar mag ik u het advies geven om voortaan zo snel mogelijk en zeker in dit politiek gevoelig onderwerp de raad te informeren? Dank. De voorzitter: Mijnheer Weterings? De heer Weterings RB: Ja, voorzitter, dank u wel. Ook wethouder Bentvelzen, bedankt voor de beantwoording. Ten eerste valt het me zwaar tegen dat de wethouder of de gemeente Rijswijk zich zo heeft laten overvallen door Den Haag, want in Den Haag staan er wel heel veel hotels ook leeg op dit moment, want we kunnen de persberichten sturen. Er is daar ruimte zat. Toen mevrouw Kames en ik daar gisteren waren met het hotel was de moedertaal gebroken Engels, dus als hier Rijswijkers zouden zijn vraag ik me af wat voor opvoeding ze hebben gehad dan? We werden in gebroken Engels aangesproken door meerdere mensen. We konden ze niet verstaan. En u geeft dat u niet eens de moeite heeft gedaan om Ad-Hoc ruimtes te onderzoeken, want dat zou schijnbaar niet mogen vanwege die 1,5 meter regel.

Want waar is dan de evaluatie gebleven van al die mensen die nu Ad Hoc ruimtes zitten hier in Rijswijk? Waarom zijn die niet geëvacueerd naar hotels want die kunnen ook diezelfde regels hier gebruiken. En ik heb ook de vraag gemist of u ambtelijk bent geadviseerd om de raad niet te informeren. Daar heeft u ook geen antwoord op gegeven. Is het uw eigen beslissing geweest of bent u ambtelijk geïnformeerd om dit onder de pet te houden? Want uw beantwoording klinkt heel lief, heel zachtaardig, ik ben het er totaal niet mee eens, en we zullen ook aan het einde van de vergadering met 2 moties erop terugkomen. Dank u wel. De voorzitter: Goed. Mijnheer Braam. De heer Braam BvR: Nou, ik denk dat het in dit kader niet logisch is, maar als er straks moties worden ingediend dan krijgen we, denk ik, allen nog de ruimte om hierop te reageren. In ieder geval wil ik vanuit onze partij heel ver afstand nemen van hetgeen wat Rijswijks Belang hier doet. Zeker mede gelet op de motie die hij vorig jaar met ons heeft ingediend om er feitelijk voor te zorgen dat mensen van de straat af zouden komen en onderdak zouden krijgen. En nu krijgen de mensen onderdak, en krijgen we een rituele dans op een manier die in ieder geval ver van Beter voor Rijswijk afstaat. De voorzitter: Oké. Mijnheer Weterings, u mag er kort op reageren. De heer Weterings RB: Er is beleid gevoerd tegen de bospolen.

En dan gaan we ze opvangen in dure hotels, dus… De voorzitter: Mijnheer Weterings, u begrijpt dat een reglement van orde niet toestaat dat u erop reageert. Hij spijt mij zeer. Ik wil nog aan u vragen of u de motie vreemd van de agenda handhaaft of niet? Oké. Dan gaan we daar straks nog mee verder. Goed, hiermee zijn twee vragen beantwoord. Er is nog eentje over. De vraag van de PvdA inzake extra rijksgeld. Mijnheer Kooy, mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen, gaat uw gang.

Pagina 8 van 67

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 15 JUNI 2021

Mevrouw Van Nunen PvdA: Voorzitter, dank u wel. Minder politiek beladen, hoop ik. Ik denk het ook. Ik had de vraag graag in het Forum gesteld, maar aangezien we pas het eerste Forum in september hebben vandaar in de raad. Maar ze zijn ook eigenlijk voor een Forum heel goed bruikbaar. Goed. We lazen in de pers dat er extra geld beschikbaar is voor scholen die een aanvraag doen voor een extra budget en taalplan voor hun school. En dat is mooi, want daar zijn wij het zeker mee eens, maar we vragen ons wel af: waar komen deze gelden die de gemeente beschikbaar kan stellen die vandaan? Komen die uit het reguliere rijksbudget voor Onderwijsachterstanden of komt dat al uit het NPO, het landelijke herstelprogramma Onderwijsachterstanden, waar ook gemeenten gebruik van kunnen maken? Dat is mijn eerste vraag. Met daar aanvullend: hoeveel geld heeft u daar eigenlijk voor beschikbaar als bij wijze van spreken alle basisscholen een aanvraag gaan doen? En ten tweede hoe mooi is het bruggetje niet naar een toezegging van u aan in ieder geval drie fracties, de VVD, GroenLinks en mijn eigen fractie op 16 februari jongstleden, om alsnog met een bredere visie te komen op Onderwijsachterstandenbeleid. En daar kijken we heel erg naar uit. Kunt u toezeggen wanneer u met dit nieuwe plan dan zoals toegezegd ook komt? Voorzitter, dat waren mijn vragen. De voorzitter: Goed zo.

Het woord is aan het college. Wethouder Besteman. Wethouder mevrouw Besteman: Ja, dank u wel, voorzitter. En dank ook aan mevrouw Van Nunen voor de vragen. De bredere visie op het bestrijden van de Onderwijsachterstanden wordt opgenomen in de kadernota Jeugd en Onderwijs. Die komt na de zomer naar de raad. De nota Onderwijsachterstandenbeleid en Peuteropvang is al vastgesteld en met de raad besproken. Als het gaat om dit extra geld waar mevrouw Van Nunen nu naar vraagt, dat komt uit een specifieke rijksuitkering ter bestrijding van de Onderwijsachterstanden. En voor deze regeling, het is een uitwerking van de nota Onderwijsachterstandenbeleid, is 8 ton beschikbaar. De voorzitter: Mevrouw Van Nunen, wilt u nog reageren? Mevrouw Van Nunen PvdA: Ja, misschien heb ik het niet helemaal goed begrepen, maar is dat extra budget boven het rijksgeld wat we regulier krijgen? Dat was mijn vraag. Wethouder mevrouw Besteman: Dank u, voorzitter. Nee, dat is de specifieke rijksuitkering voor het bestrijden van die Onderwijsachterstanden. Mevrouw Van Nunen PvdA: Voorzitter, één opmerking. Dan hebben we dus 8 ton over wat we anders niet gebruikt zouden hebben. Is dat juist? Wethouder mevrouw Besteman: Voorzitter, nee, dit is rijksgeld dat gelabeld is voor dit specifieke onderwerp, en daarom hebben we die nota Onderwijsachterstanden vastgesteld, en dit is de uitwerking daarvan.

De voorzitter: Oké. Dan sluit ik hiermee de vragenronde af en dan gaan we besluiten over een heel stel raadvoorstellen. 5.

Raadsvoorstel Plan van nieuwe scholen basisonderwijs voor de periode 2022 – 2025 (21-037) Raad is akkoord Pagina 9 van 67

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 15 JUNI 2021

6.

Raadsvoorstel Benoeming leden Raad van Toezicht Stichting Openbaar Onderwijs (21-034) Raad is akkoord

7.

Raadsvoorstel 2e wijziging van de legesverordening 2021 (21-026) Raad is akkoord

8.

Raadsvoorstel verlenging GRB (21-022) Raad is akkoord

9.

Raadsvoorstel Gemeentelijke riolerings- en waterplan Rijswijk (21-024) Raad is akkoord

10. Raadsvoorstel Vaststelling van de Verordening Fysieke Leefomgeving gemeente Rijswijk (21-039) Raad is akkoord 11. Raadsvoorstel Ontwerpverklaring van geen bedenkingen onderstation Wilhelminapark (21-029) Raad is akkoord 12. Vaststellen verslagen raadsvergadering 11 mei 2021 en 1 juni 2021 Verslagen zijn akkoord bevonden door raad. 13. Raadsvoorstel Kapitaalstorting Stedin (21-040) De voorzitter: Dan gaan we naar het raadsvoorstel kapitaalstorting Stedin. Wenst iemand daarover het woord? Ik heb hier een hele lijstje woordvoerders. Ik noem ze gewoon maar even in volgorde van binnenkomst dan weet u ook waar u zit in de ronde. We beginnen met mijnheer Dolmans, mijnheer Sleddering, mevrouw De Man, mevrouw Alberts, de heer Karremans, de heer Weterings, Mevrouw Van Amerongen, de heer Van Enk en de heer Kooy. Mijnheer Dolmans, u hebt het woord. De heer Dolmans D66: Dank u wel, voorzitter. Heel kort. Wij steunen dit raadsvoorstel van harte. De belangrijkste overweging daarbij is dat wij indertijd vanuit de verkoop van de aandelen Eneco die wij gewoon als belegging zagen nu dit geld voor een gedeelte aanwenden voor iets waarvan D66 Rijswijk van overtuigd is dat het een groot maatschappelijk belang is, namelijk zorgen dat onze energie-infrastructuur overeind blijft. En vandaar dat wij dit raadsvoorstel van harte ondersteunen. Dank u wel. De voorzitter: Oké.

Dan gaan we naar mijnheer Sleddering.

Pagina 10 van 67

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 15 JUNI 2021

De heer Sleddering VVD: Ja, dank, voorzitter. Ook de VVD kan dit voorstel steunen nadat de wethouder zo vriendelijk is geweest om de opmerkingen die de VVD in beide Fora deze week heeft gemaakt over de dekking van deze uitgaven via het Groeifonds. Wij kunnen leven met de formulering die hij daar in beide voorstellen voor heeft gekozen. We zullen dus voor het voorstel stemmen. De voorzitter: Dan gaan we naar mevrouw De Man. Mevrouw De Man OR: Ik kan ook heel kort zijn. Ik heb veel gezegd al tijdens het Forum ook. Onafhankelijk Rijswijk zal dit voorstel ook steunen. We zijn hartstikke blij om te zien dat het Groeifonds ook wordt aangewend voor iets waar ook geld voor terugkomt. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Alberts? Mevrouw Alberts GL: Ja, voorzitter, dank u wel. Over de financiering kunnen we als GroenLinks al wel direct uitspraken doen, zo gaven we vorige week aan in Forum Samenleving. Aangezien we nog steeds geen inhoudelijke kaders hebben geformuleerd voor de Eneco-gelden die inmiddels het Groeifonds zijn geheten lijkt het GroenLinks heel verstandig om deze investeringen te doen. Immers, we zijn gewend aan een jaarlijks dividend en het grote bedrag dat we in één keer ontvingen lijkt tot nu toe niet zo aan Rijswijk besteed. Dat was afgelopen dinsdag.

Er was uit die bespreking geen conclusie gekomen om het besluit van het raadsvoorstel kapitaalstorting Stedin aan te passen. Eigenlijk was het dan ook helemaal niet mijn bedoeling om hier vanavond het raadsvoorstel uitgebreid te gaan bespreken. Eindelijk was er een financieel stuk waarmee we wel konden instemmen, en nog wel al in het Forum. Maar gisteravond veranderde dat plotseling. Wat schetst onze verbazing? Er ligt vanavond wel ineens een ander besluit voor. Een besluit onder voorbehoud van goedkeuring van het raadsvoorstel Groeifonds en anders de financiële consequenties te verwerken in de tweede halfjaarrapportage 2021. Procesmatig is dat niet correct, en inhoudelijk is dat zeer onwenselijk. Dit is een financieel stuk, dit raadsvoorstel. We hebben als raad financiële kaders voor het Groeifonds vastgesteld, dus we kunnen dit besluit zonder het nu geformuleerde voorbehoud aannemen. Het is niet meer dan logisch om de ontvangen Eneco-gelden in te zetten om de extra aandelen in Stedin te kopen. Wat GroenLinks betreft komt het besluit zoals dat in het Forum voorlag weer terug, dus zonder het voorbehoud. De voorzitter: Oké. Dan gaan wij verder met mijnheer Karremans. De heer Karremans WIJ.: Ja, dank u wel, voorzitter. Wij. Rijswijk heeft verder niks toe te voegen naar aanleiding van onze inbrengen in het Forum, en zullen dus voor stemmen op dit raadsvoorstel. Dank u wel.

De voorzitter: Mijnheer Weterings. De heer Weterings RB: Voorzitter, aangezien het op een meerderheid toe streeft willen we niet voor gaan liggen. Als Rijswijks Belang zullen we wel tegenstemmen. Er waren nog te veel onzekerheden over dividendbehoud wat aangeeft 3%, maar aangezien dat in een keer op andere stukken, als je goed kijkt naar andere gemeentes die zich daar ook zorgen over maakt – er komen ook behoorlijke gelden zelfs 1% - dus de garantie is niet gegarandeerd, laten we maar zeggen. Zij missen daarin de zekerheid en ook de vraag of Stedin zijn prijs gaat verhogen naar de inwoners toe zijn we ook een beetje bang voor. Dus we gaan eigenlijk weer Pagina 11 van 67

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 15 JUNI 2021

met Rijswijks geld aandelen kopen, we gaan Stedin helpen, en daarmee kan Stedin ook weer Rijswijkers gaan belasten. Dus voor ons is het nog steeds aan vraagstuk. Dus zolang die onduidelijkheden er zijn zullen wij niet voor het voorstel stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Oké. Mevrouw Van Amerongen? Mevrouw Van Amerongen GBR: Ja, dank u wel. Ook GBR staat positief tegenover het raadsvoorstel. Het dient het maatschappelijk belang, en het kent een laag risico. Wat tijdens het Forum ook wel naar voren kwam, wat de heer Weterings net ook zei, is dat een aantal partijen wel bang zijn voor tarievenstijging met deze kapitaalstorting. Wij denken juist dat dit tegenhoudt, omdat met deze cumulatief preferente aandelen ook meer zeggenschap komt, waardoor we dus ook meer zeggenschap krijgen over de tarieven. En daarnaast is het alternatief van de kapitaalstorting dat het geld geleend wordt, waarbij er een hogere rente tegenover staat, dus eigenlijk alleen maar meer risico op tarievenstijging, dus dat risico wat de heer Weterings net noemt, dat zien wij niet. Wij zien dus eigenlijk vooral voordelen in het raadsvoorstel, en zullen dit ook steunen. De voorzitter: mevr. Koegler Mevrouw Koegler-Böhm CDA: Het CDA kan ook akkoord gaan met het voorliggende raadsvoorstel.

Het netwerk van Stedin is in het bezit van de overheid, en daarmee ziet het CDA een duidelijke rol voor de gemeente weggelegd nu de investeringen nodig zijn om tot de energietransitie te komen. Het is goed om dit vanuit het Groeifonds te dekken, en daarbij gaan wij er ook vanuit dat de aandelen in de toekomst gaan renderen in dividendopbrengst welke weer terugvloeien naar het Groeifonds. De voorzitter: Dan de heer Kooy als laatste. De heer Kooy PvdA: Voorzitter, dank u wel. Nou, voor ons ligt het eerste besluit dat we eigenlijk geld gaan halen uit het Groeifonds, of het Groenfonds of welke naam het intussen ook gekregen hebt. Maar ik wil toch nog wat toelichting hebben van de wethouder op een aantal zaken. En kort, even de wijziging die nu voorligt, kunt u dat nog even toelichten en aangeven waardoor het nu op deze manier wel uw voorkeur kan dragen, omdat het toch redelijk aangepast is naar het collegebesluit? En tweede, het is een natuurlijk een heel financieel verhaal waar we het hebben over aandelen, preferente aandelen, uitkeringen betekent dat we in ieder geval onze jaarlijkse gelden gaan krijgen zelfs als er geen winst wordt gehaald binnen Stedin, dan gaan wij toch uitkeren. Dat is uitrollen. Heb ik altijd het idee financiële producten de schuld en de bezittingen zo dicht mogelijk bij mekaar te houden.

Wethouder, zou u bereid zijn om de aandelen die we hiermee verkrijgen in het Groenfonds weer terug te stoppen, of het Groeifonds? Kunt u daar een toelichting op geven, want zo houden we het bezit en de uitgaven bij elkaar? En het geeft ons minder het idee dat we het fonds aan het leeghalen zijn, maar juist een idee geven dat we het fonds aan het vullen zijn. Tot zover de eerste termijn. De voorzitter: De heer Braam. De heer Braam BvR: Voorzitter, allereerst toch nog even naar aanleiding van de inbreng van vanavond, maar ook in het Forum. Ik heb wel een beetje aangegeven dat het een beetje dubbel is. Aan de ene kant gaan we Eneco aandelen verkopen, en aan de andere kant kopen we Eneco 2.0 aandelen terug. Zo zie ik het toch ook, en ook onze fractie. We hebben binnen onze achterban die we hebben kunnen benaderen gewoon even Pagina 12 van 67

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 15 JUNI 2021

geproefd om eens te kijken: hoe kijken jullie daar tegenaan? En in eerste instantie werd er toch eigenlijk heel raar tegenaan gekeken dat er toch weer heel veel geld in aandelen wordt gestopt in plaats van dat het echt wordt geïnvesteerd in Rijswijk. Nou, uiteindelijk uitgelegd dat het hele Groeifonds tijd nog veel meer dingen bestaat, en dat er wel degelijk heel veel geld ook Rijswijk ingaat begrepen zij dat wel. Alleen bleef overeind staan van dat ze toch met grote vraagtekens zaten aan de ene kant Eneco-gelden de aandelen verkopen, en dan vervolgens via de band Eneco 2.0 aandelen terugkopen. En dan hoe verder? Dit wordt natuurlijk zo’n soort stille reserve. Dus eigenlijk misschien geef ik via de ban al een antwoord in de richting van de heer Kooy. Het is natuurlijk feitelijk een aandeeltje wat voorlopig in de hoek van de stille reserve staat. Maar ja, ik neem aan, en dat mag de wethouder dan beantwoorden, dat als op enig moment deze aandelen weer verkocht gaan worden, als er een bepaalde partij is die opstaat en het mag van het rijk om dus al die hardware weer over te nemen, dat dus dat geld dan weer gewoon terugkeert in het Groeifonds. Nou, daar zou ik dan graag nog een reactie op willen hebben, maar verder kan Beter voor Rijswijk zich wel vinden in dit voorstel. De voorzitter: Dan gaat het woord naar het college. Wethouder Keus.

Wethouder de heer Keus: Ja, dank u wel, voorzitter. En ook dank aan uw raad voor de eerste inbreng. En ik ben aan het tellen, ook veel steun ook voor het voorstel, en dat doet me deugd, want dan is het, denk ik, goed overgekomen wat het maatschappelijk belang en natuurlijk ook afgeleid financieel belang ook voor de gemeente is. Dus daar ben ik blij om. Ik heb nog wel een aantal vragen open staan, en ik ga daar mijn best doen om die toch zo goed als mogelijk te beantwoorden, en hopelijk nog die laatste partij die nog twijfelt zo over de streep te halen. Ja, zoals ik kan ook in het Forum heb gezegd: het is niet in een alledaags onderwerp. Het kan ook inderdaad complex zijn. Om dan te beginnen bij de heer Braam die het ook moet uitleggen aan de achterban. Dat snap ik heel goed. Ja, Stedin maakte eigenlijk tot nog vrij recent altijd nog onderdeel uit van Eneco totdat de Wet op onafhankelijk netbeheer in werking trad vanuit Europese regelgeving, en er een splitsing moest komen tussen enerzijds een Eneco die de productie en levering doet van elektriciteit en gas, en aan de andere kant het netbeheer. En dat hebben wij zo in Nederland geregeld dat dat in publieke handen moet zijn, omdat die een monopoliepositie op de markt hebben. Dus vandaar dat het publieke partijen, dus het rijk dan wel provincie, gemeente, om zo het publiek belang ook te borgen.

En we hebben hier natuurlijk in de raad een discussie gehad over het publiekbelang bij Eneco. Ja, en die was dus niet meer aanwezig, en vandaar dat wij de aandelen hebben verkocht met een goede opbrengst, als je het mij vraagt, waar we straks ook nog natuurlijk veel over gaan hebben hoe die weer goed te besteden, en goed te investeren in de stad. Maar anderzijds hebben dus wij nog het aandeel Stedin waar wij dus nog steeds aandeelhouder van zijn, en die staat voor een enorme opgave in het kader van de Energietransitie tot 2030, ongeveer 7 miljard aan investeringen gepland staan. Mede als gevolg ook van de Regionale Energiestrategie waar we het later op de avond ook weer gaan hebben. En dan om het even heel concreet te maken. Het gaat natuurlijk dan om investeringen in het elektriciteitsnet bijvoorbeeld omdat we steeds meer elektrisch gaan doen. Steeds meer mensen hebben zonnepanelen op de daken, die wekken als de zon schijnt zoals vandaag heel veel elektriciteit op, maar het kan niet allemaal worden gebruikt, dus dat wordt terug geleverd aan het net. En anderzijds hebben we natuurlijk steeds meer… Gaan we steeds meer elektrisch doen. Elektrisch koken, elektrische auto’s, een warmtepomp, dus er is heel veel elektriciteit nodig.

En zo moet dus het elektriciteitsnet worden uitgebreid, worden verzwaard, slimmer worden gemaakt, en daar zijn dus die investeringen voor nodig zodat er zo min mogelijk uitval van stroom er is, dus daar doen we het voor. En ook doen we het om de financiële positie voor Stedin te verbeteren, en dan kom ik bij de heer Weterings uit. En ik denk dat mevrouw Van Pagina 13 van 67

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 15 JUNI 2021

Amerongen het goed verwoord heeft. Stedin zal over die investeringen vreemd vermogen moeten aantrekken, dus die zal leningen moeten aangaan. En als Stedin veel leningen heeft, en een hoge schuldpositie heeft, ja, dan is het dus meer risico om geld te lenen aan Stedin, en zullen ze dus meer rente moeten gaan betalen als vergoeding voor die leningen. En die zal eindelijk vroeg of laat worden doorgerekend weer in de tarieven, dus ook als het gaat over de tarieven is het verstandig om hun creditrating, zoals dat dan in mooi Nederlands heet, om die juist op een heel goed niveau te houden zodat Stedin ook tegen aantrekkelijke voorwaarden kan blijven lenen, en daardoor dus minder financieringslasten heeft. Dus dat denk ik dat ik naar de heer Weterings toe, en ook dus naar de Rijswijkse inwoner, dat dit een manier is om ook daarom invloed te houden op de tarieven, naast inderdaad dat het via de governance geregeld kan worden, dat we meer inspraak krijgen op de strategie ook van het bedrijf en dus ook op de tariefontwikkeling. Hoewel die tarieven ook afhankelijk zijn van heel veel externe factoren. Voorzitter, ik hoop daarmee dus ook een antwoord te hebben gegeven dat het duidelijk is voor de fractie van BvR wat nu precies het verschil is tussen aan de ene kant Eneco aandelen verkopen, geld krijgen en dan weer in Stedin investeren, en welke logica daarachter zit.

De vragen van de Partij van de Arbeid, en er zijn ook andere fracties die daarnaar hebben gevraagd, is eigenlijk de vraag: ja, als wij nu die aandelen van het Groeifonds zouden financieren betekent dat dan ook dat het rendement, het dividend dat we daarop krijgen, dat dat dan ook terug zou vloeien naar het Groeifonds? En dat is in ieder geval de opzet wel van het voorstel wat wij hebben gedaan waar we nog nu wel in het aangepaste voorstel een klein voorbehoud maken dat natuurlijk wel straks het raadsvoorstel Groeifonds ook geaccordeerd wordt om zo ook over het totale Groeifonds te spreken. En ook in aansluiting op de vraag van de heer Braam over mocht er nu op een gegeven moment die aandelen verkocht worden of dat dan weer terug zou vloeien dan in het Groeifonds? Nou ja, daarin staat nu niets concreets over opgenomen in het voorstel wat nu bij uw raad ligt… De voorzitter: Wethouder Keus, één momentje. Er is een interruptieverzoek van mijnheer Kooy. De heer Kooy PvdA: Voorzitter, dank u wel. Om even misschien de tweede termijn kort te houden. Mijn vraag was, namens de fractie, of dat we de aandelen dan in het Groenfonds kunnen zetten, dus niet het dividend, maar specifiek dan de aandelen daarin kunnen zetten. En volgens mij haakte de heer Braam erop aan dat mocht het laten verkocht worden dat dan ook daarmee eventuele baten automatisch ook weer terugkwamen.

Dus niet alleen het rendement wat we op korte termijn hebben, maar ook het bezit erachter? De voorzitter: Wethouder Keus Wethouder de heer Keus: Heldere vraag. Daar staat nu niets concreet over opgenomen over het Groeifonds, maar dat zou natuurlijk gewoon meegenomen kunnen worden uiteindelijk bij die besluitvorming daarover dat het weer terugvalt. Wat wij nu doen is eigenlijk het eigen vermogen van Stedin versterken, dus niet speculatief met het oog om die aandelen uiteindelijk weer te verkopen. Wat wel weer een scenario ook is is dat Stedin op een gegeven moment te veel eigen vermogen heeft in het bedrijf, en dat er dus sprake is van overkapitalisatie, en dat zou er weer geld terugvloeien dus naar de aandeelhouders, en de gemeente. En ik kan me heel goed voorstellen – en ik zou er lichtelijk misschien ook wel een voorstander van zijn – om dat inderdaad terug te laten vloeien in het Groeifonds. En dat is ook gelijk een antwoord op de heer Braam. Ja, en dan even de aanpassing van het voorstel waar mevrouw Alberts naar verwees. We hebben vorige week dinsdag in het Forum dit voorstel besproken, en in Forum Stad hebben we het over het Woonfonds gehad waar we het straks ook later nog over gaan hebben, en daar kwam de vraag van zowel de fractie van de VVD en ook de fractie van Pagina 14 van 67

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 15 JUNI 2021

GroenLinks. En als je nu kijkt gewoon even naar het procedureel en de volgordelijkheid van besluitvorming waar we het eigenlijk nog over het Groeifonds het totaalpakket nog dat we het daar nog over moeten hebben integraal, maar dat we nu eigenlijk al een voorschot gaan nemen, althans, dat stelde het college eigenlijk voor, op datzelfde Groeifonds, en loop je daarmee niet vooruit op die besluitvorming. En, nou ja, dat hebben we meegenomen als huiswerk heb ik toen ook donderdag gezegd, en ook samen met het college uiteindelijk de afweging gemaakt om aan het voorstel dit voorbehoud toe te voegen, dus onder voorbehoud van besluitvorming over het Groeifonds, en ik meen dat we daarmee juist een geste naar partijen hebben gemaakt. De voorzitter: Mevrouw Alberts heeft het woord bij interruptie. Mevrouw Alberts GL: Ja, dan een vraag aan de wethouder waarom hij de bespreking van het Woonfonds aangrijpt om het raadsvoorstel kapitaalstorting Stedin aan te passen, en dan ook nog op een andere manier dan dat hij bij het Woonfonds heeft gedaan? De voorzitter: Wethouder Keus Wethouder de heer Keus: Voorzitter, ik heb donderdag het Forum gehoord, en het zat hem in het proces, de volgordelijkheid van besluitvorming. En als je die lijn consistent doortrekt zou dat inderdaad dus ook voor het raadsvoorstel Stedin gelden, dus daarom dat wij dat ook zo hebben doorgetrokken.

En ja, dat staat besluitvorming nu niet in de weg, maar dat maakt het – ik denk met vooruitstrevend inzicht – consequenter maakt en ook de gelegenheid biedt om alle investeringsvoorstellen uit het Groeifonds dat integraal te bekijken. Dat is de afweging geweest, voorzitter. De heer Sleddering VVD: Ja, even ter verduidelijking. De VVD-fractie heeft in het Forum over dit onderwerp Stedin ook nadrukkelijk gezegd dat wij de volgorde procedureel onjuist vinden. Dat ik aan de wethouder gevraagd hebt: bedenk daar nu iets op? Wat wij willen graag voor dit voorstel stemmen, maar niet zoals het nu geformuleerd staat. Dat hebben wij donderdag herhaald bij het onderwerp van het Woonfonds, en de wethouder heeft dat vervolgens keurig opgelost. Dat is wat er aan de hand is, en het lijkt mij een prima procedurele oplossing. De voorzitter: Wethouder Keus. Wethouder de heer Keus: Ja, voorzitter, dat was het eigenlijk voor de eerste termijn. De voorzitter: Dan gaan we nu weer naar de raad voor de tweede termijn. Mijnheer Dolmans, wilt u nog het woord? De heer Dolmans D66: Nee, dank u. De voorzitter: Mijnheer Sleddering? De heer Sleddering VVD: Dank u wel, voorzitter.

Pagina 15 van 67

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 15 JUNI 2021

De voorzitter: mevr. De Man Mevr de Man OR: nee dank u. Mevrouw Alberts GL : Ja, voorzitter. Ja, want ik was dan toch wel benieuwd naar nu dit voorbehoud van goedkeuring van het raadsvoorstel Groeifonds is toegevoegd aan dit besluit wat er dan gebeurt op het moment dat dit raadsvoorstel niet de benodigde 20 zetels voorstemmen krijgt? Dan staat het dat het financiële consequenties worden verwerkt in het tweede halfjaarrapportage. Maar hoe gaat het dan in zijn werk? Kunnen we dan alsnog uit het Groeifonds wel halen, want dat comfort dat wil ik hier toch wel graag even hebben dat we nu, vanavond, daadwerkelijk besluiten om het uit het Groeifonds te gaan halen, en niet ergens anders vandaan, want deze koppeling is gewoon duidelijk. De Eneco-gelden die besteden we aan aandelen Stedin. En dat was het voorstel wat er eerst voorlag, en dat comfort wil ik graag hier bevestigt zien van de wethouder. En ik hoor dat graag in zijn tweede termijn. De voorzitter: Mijnheer Weterings? Gaat uw gang. De heer Weterings RB: Voorzitter. De wethouder heeft mij enigszins gerustgesteld ook het verhaal van Stedin. Als hij mij de garantie kan geven ervoor te waken dat Stedin niet met hoge prijzen naar onze inwoners toe gaat komen dan zullen wij voor het plan gaan stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Kooy. De heer Kooy PvdA: Voorzitter, dank u wel. Wethouder, dank voor het antwoord.

Even snel puzzelend. Wat er nu voorligt is een besluit of dat we geld gaan uitgeven aan aandelen hetgeen ook volledig de collegebevoegdheid was waar het college achter is gaan staan, en alle andere randzaken waar de raad zich over zal buigen gaan we later doen. De aandelen eventueel in de fonds terug stoppen gaan we ook op een later moment besluiten. Kunnen we nog even over nadenken, dus ja, wat er nu ligt is een collegebesluit om aandelen te kopen. Ja, die bevoegdheid hebben ze. Daar gaan we gewoon in mee. En hoe het dan met het Groenfonds gaat dat gaan we later nog wel bediscussiëren, want hoe graag GroenLinks dat ook zo willen, het voorstel is wel fors aangepast. De voorzitter: Goed. Mijnheer Braam, wilt u nog het woord? De heer Braam BvR: Allereerst wil ik in ieder geval de wethouder… Allereerst wil ik de wethouder bedanken voor de reactie. En uiteraard heel erg belangrijk dat de gelden niet spontaan verstopt zijn en blijven in de stille reserve, maar als op enig moment die aandelen verkocht worden dat dat geld dan weer keurig terugkomt in het Groeifonds. Bijzonder belangrijk. Ook zeker voor Beter voor Rijswijk. En ja, wat betreft de wijze van presenteren.

We kunnen ons voorstellen dat natuurlijk nu even die gelden uit de reserve worden onttrokken, en vervolgens als het Groeifonds straks in een overgrote meerderheid wordt geaccepteerd dat dan het schuiven gaat plaatsvinden weer in de richting van het Groeifonds. Dus wat Beter voor Rijswijk betreft akkoord. De voorzitter: Goed. Verder geen woordvoeringen meer. Dan gaat het woord naar wethouder Keus voor zijn tweede termijn. Pagina 16 van 67

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 15 JUNI 2021

Wethouder de heer Keus: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, naar de fractie van GroenLinks kan ik alleen maar zeggen: het was het voorstel van het college om het via het Groeifonds te regelen. Het is het nog steeds het voorstel van het college aan de raad om het via het Groeifonds te regelen. Volgens mij besluit u daar vandaag in principe op ook onder voorbehoud, want straks besluitvorming over het raadsvoorstel Groeifonds. Dat is het comfort wat ik u bij deze kan geven. Ja, en de gevolgen van het dividend zou zijn als het via het Groeifonds loopt, dat het dividend ook ten goede komt aan het Groeifonds, en als het via de reguliere begrotingssystematiek gaat dat het dividend toekomt aan de algemene diensten, om het zo maar te zeggen. Maar nogmaals, het voorstel is nog steeds om het vanuit het Groeifonds te doen, omdat het op alle voorwaarden groen scoort. Dus, voorzitter, de fractie van Rijswijks Belang en de garantie dat het tarief niet verhoogd wordt. Nou, kijk… Ja ervoor waken. Die garantie dat kan ik inderdaad wel toezeggen dat dat de insteek van de aandeelhouders zal zijn om de tarieven, want dat is… Nogmaals, dat zijn ook van externe factoren, maar wij zullen als aandeelhouders zeker daarop toezien. En ja, voorzitter, volgens mij had de fractie van Partij van de Arbeid geen vraag, maar wel steun, ga ik vanuit, dus dat is mooi. Voorzitter, dank.

Dit was het voor mij voor het tweede termijn. De voorzitter: Goed. Ik stel voor de beraadslaging hiermee te sluiten en over te gaan tot besluitvorming. Zijn er fracties die stemverklaringen willen afleggen en willen stemmen? Mevrouw Alberts. Dan gaan we over tot de stemverklaringen. Zijn er mensen die een stemverklaring willen afleggen? Mevrouw Alberts, gaat uw gang. Mevrouw Alberts GL: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik wil bij deze in de stemverklaring expliciet aangeven dat we hiermee niet instemmen met enige goedkeuring van het raadsvoorstel Groenfonds wat überhaupt nog niet voorligt, wat ook niet door het presidium is geagendeerd. Hooguit is het onderwerp Groeifonds geagendeerd, maar we vinden dit financiële voorstel dusdanig belangrijk om door te laten gaan, dus we zullen voor stemmen, maar wel met de aantekening dat we hierbij expliciet vermelden dat we niet op dit moment goedkeuring geven aan enig raadsvoorstel, Groeifonds of whatsoever. De voorzitter: Oké. Dat is wel een hele verhelderende stemverklaring. Veel dank daarvoor. Zijn er fracties die willen stemmen expliciet? Niet. Dan is het voorstel met algemene stemmen aangenomen. En we hebben goed geluisterd naar het debat en de stemverklaring. Aldus besloten. Dank u wel. 14. Raadsvoorstel vertrekpunten Pasgeld-Oost (21-040) a.

Amendement bij raadsvoorstel vertrekpunten Pasgeld-Oost

b.

Raadsvoorstel vertrekpunten Pasgeld-Oost (21-040)

De voorzitter: Dan gaan we naar het volgende agendapunt, raadsvoorstel vertrekpunten Pasgeld-Oost. Er zijn heel veel stukken, en er is ook 1 motie vreemd breed ingediend, dus laten we het vooral daarover hebben. Ik heb een lijstje woordvoerders. Mijnheer Dolmans, u mag beginnen. De heer Dolmans D66: Dank u wel, voorzitter. D66 Rijswijk vindt het van groot belang dat een goede maatschappelijke kosten-batenanalyse de grondslag gaat vormen over de besluitvorming voor Pasgeld later dit jaar. Een maatschappelijke kosten-batenanalyse is een goede manier in de participatie, en voor het college en de raad om de verschillende plannen voor het gebied te kunnen wegen. En daardoor kunnen we de lange Pagina 17 van 67

CONCEPT VERSLAG RAADSVERGADERING 15 JUNI 2021

termijn gevolgen van de verschillende plannen goed en feitelijk in kaart brengen. En los van de directe gevolgen voor de GREX ook een duurzaam financieel besluit nemen. De voor- en nadelen van het niet of gedeeltelijk bebouwen van het gebied versus het originele besluit inclusief de juridische risico’s worden daarmee gewoon tegen elkaar afgewogen en helder gemaakt. En dat is dan de basis voor hopelijk een gedragen eindbesluit in de raad later dit jaar. Voor het participatieproces is het ook van belang dat de belangrijke kaders in die maatschappelijke kosten-batenanalyse door de raad als kader worden meegegeven, en vandaar dat wij dit amendement hebben ingediend. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Dolmans, begrijp ik dat u hiermee het amendement indient? De heer Dolmans D66: Ja, die ligt bij de griffier. De voorzitter: Dan is dat ingediend en daarmee onderdeel van de orde van dit debat. Dan gaan we naar mevrouw Alberts. Mevrouw Alberts GL: Ja, voorzitter, allereerst van de orde. Een amendement dient men van tevoren in te dienen, dus dat was al ingediend. Voorzitter, dan specifiek naar de inhoud terug. Voorzitter, de leefbaarheid en woongenot zijn wat GroenLinks betreft belangrijker dan het realiseren van zoveel mogelijk woningen en geldelijk gewin. Zo gaven we aan in het Forum. Nog niet duidelijk is of de wethouder dit helemaal begreep of wilde begrijpen.

Ook het op initiatief van D66 door de coalitie fors geamendeerde raadsbesluit staat nog steeds bij het financiële belang van de gemeente. Wat wil je met je stad? Wat is van waarde? Wat is van belang? Hoe zou je willen dat het er over 30 of 50 jaar uitziet? Dat zijn vragen die bij de planvorming als uitgangspunt zouden moeten dienen voor Rijswijk voor Pasgeld-Oost. Denk vanuit een bredere visie op de stad, en de waarden die daarbij horen, en stel de natuur- en recreatiewaarden die het open groene gebied nu al biedt en de mogelijkheden om dat in de toekomst nog meer te doen breder dan alleen voor de direct omwonenden voorop. Het besluit is door het amendement behoorlijk op de schop gegooid. Maar verandert dat uiteindelijk ook iets aan de planvorming en de participatie en de uitvoering daarvan? We zijn heel benieuwd hoe het college, de wethouder, het geamendeerde besluit gaat uitleggen. Ook omdat wethouder Keus in het Forum de vraag of het nog een optie is om nul woningen te bouwen in Pasgeld-Oost afdeed als niet realistisch.

In hoeverre heeft de klankbordgroep invloed op de uit te werken varianten voor Pasgeld-Oost? Wat is precies de rol die zij vervullen? Is er wel sprake van co-creatie? Hoe kan het participatietraject op dit moment al zo lopen zonder besluit van de raad over de vertrekpunten van deze participatie? We begrijpen dat er een memo is opgesteld vanuit de klankbordgroep naar aanleiding van het raadsvoorstel dat hier vanavond voorligt, en dat het is tegengehouden om naar deze raad te sturen. Waarom? Ook begrepen we vanuit de klankbordgroep dat ze steeds te horen krijgen dat ze wel van de uitgangspunten die het collegevoorstel doet moeten uitgaan. Hoe kan dat, terwijl er zich een raadsmeerderheid aftekent voor het amendement met andere vertrekpunten? Bovendien staat op de website van het burgerparticipatie platformschetsboekpasgeld.nl bij vertrekpunten voor Pasgeld-Oost, nummertje 14 is dat, de tekst van het collegevoorstel. En dat deze vertrekpunten wel degelijk definitief zijn. Hoe kan het dat er dergelijke teksten op de participatiewebsite verschijnen als de raad nog niet besloten heeft? Voorzitter, de wethouder heeft nog heel wat uit te leggen. De voorzitter: Goed. Gaan we verder met de heer Oelen.