Niet vastgesteld verslag Forum Samenleving en Stad 26012021 (voortzetting forum 21-01-2021)x

De heer Ezinga (VVD): Met betrekking tot de tweede vraag over de percentages en de reductie daarin. De wethouder geeft aan dat dat voor een groot gedeelte gebaseerd is op de landelijke onderzoeken en die vertaald is naar de regionale onderzoeken. Als dat zo is zou ik daar ook naar refereren in het stuk, want dan hoef ik niet te gissen waar het inderdaad vandaan komt. Als dat op die manier ook gefundeerd is laat dan ook blijken, en geef daar referentie naar. Want anders maakt dat het inderdaad verdacht. Maar ik geef u altijd het voordeel van de twijfel, dat weet u natuurlijk. Met betrekking tot de derde vraag. U geeft aan… We willen wel degelijk concrete acties eruit voort halen, maar we moeten toch echt eerst in beeld brengen, en dan kunnen we samen met de coalitie daar de oplossing voor bedenken, maar die vervolgstap, die lees ik er dan niet uit. Dus als u de uitvoeringsagenda daarin beschrijft dan moet u die vervolgstap daarin, denk ik, ook goed beschrijven. En waarom? Om die bedenkingen die ik er nu bij heb te laten vervallen. Dus dat vraagt net even iets meer woorden, iets meer concretisering als zodanig. Maar misschien ben ik de enige daarin. Ik ben de enige, geloof ik, die ook de vraag heeft gesteld. Mevrouw Besteman: Ja, dank u, voorzitter.

Nou, ook al bent u de enige, ik neem het toch ter harte, dus ik zie het vooral als een tip ook van uw kant om dat in het vervolg ook wat beter, ook wat duidelijker met meer worden aan te vullen. Nou, dat lijkt mij een absoluut belangrijk streven, want ik vind het van belang dat iedereen weet waar we het over hebben hier. Dus dat neem ik mee, voorzitter. IB 20 175 prognose jeugdhulp 2020 De heer Ezinga (VVD): Ja, maar dat maakt het zo fijn dat de vergadering uit elkaar wordt getrokken. Deze IBbrief sloeg heel erg op het eerste deel van de vergadering vorige week. Het gaat om de prognose jeugdhulp 2020. Daarin wordt beschreven dat de oorzaak bij de top 3 stijgt dat voor zwaardere jeugdhulp en meer kosten, of meer klanten de oorzaak zijn voor de hogere kosten als zodanig die bestaan in de jeugdhulp. En dan de vraag die bij mij naar boven rees in relatie tot de stukken die wij vorige week hebben behandeld: in hoeverre is die preventie nu eigenlijk voldoende ingebed en aanwezig voor het resultaat dat we telkens weer met elkaar moeten concluderen bij die jeugdhulp dat die kosten maar continu de pan uit rijzen? En misschien behoeft dat meer een debat als zodanig, deze vraag, maar ik wil deze vraag toch even op deze manier aan de wethouder stellen. Dank u wel.

wethouder Bentvelzen: En ik heb natuurlijk de eer om de laatste vraag van de heer Ezinga op deze dinsdagavond te mogen beantwoorden, en dat dat jeugdzorg betreft dat ben ik ook gewend. En dat is ook goed, want in Rijswijk, mijnheer Ezinga, hebben we naar de transitie van de jeugdhulp, in tegenstelling tot echt heel veel andere gemeenten, het preventieve voorzieningenniveau in stand gehouden en versterkt in Rijswijk. En natuurlijk werken wij continu aan verbetering van preventie. Volgens mij heb ik vorige week ook al iets over gezegd. En ondanks de bezuinigingen die we nu moeten maken vanwege de stijging van de kosten zowel jeugdzorg als Wmo, blijven we wel inzetten op preventie, omdat wij ervan uitgaan dat we met aandacht voor preventie aan die voorkant uiteindelijk winst zullen behalen. Dat staat ook opgenomen in het Actieplan jeugd en Wmo. Daar staan ook allerlei voorbeelden van preventie in het jeugddomein genoemd. En zoals ik vorige

week al kort belichtte bij de kadernota, die overigens van de agenda is gehaald om nog verder te concretiseren, hebben we het ook gehad over de nota die er nog aankomt in het jeugdpreventiebeleid. Dus ik verwacht dat daarin, tenminste, ik ga ervanuit dat ik daarin uw verwachtingen waar ga maken, en daarin goed ga aangeven wat we aan preventie gaan doen waarin we de kosten in ieder geval kunnen houden tot een normaal niveau in samenhang natuurlijk met de kwaliteit die voor de jeugdigen nodig is. Want als we gaan praten over zwaardere jeugdzorg dan zit zo’n kind niet meer in het preventiebeleid, maar dat weet u, volgens mij, heel goed zelfs. De heer Ezinga (VVD): Voorzitter, de wethouder haalt de woorden uit mijn mond. Ik denk dat zij precies aangeeft wat ik ook bedoel. We kijken uit naar het debat met betrekking tot het actieplan. IB 20 170, brede schuldenaanpak Mevrouw Schröter-Haas (CDA): Ten tijde van de coronacrisis is de verwachting dat het aantal aanvragen bij het Financieel Servicepunt aanzienlijk toeneemt. Kan de wethouder aangeven of het aantal aanvragen bij het FSP het afgelopen jaar is toegenomen? En wordt FSP eenvoudig en snel gevonden door onze inwoners en is het afgelopen jaar afdoende laagdrempelig gebleken? Wethouder Bentvelzen: Want als het goed is is het ook de laatste vraag voor mij vanavond. Dank u wel voor de vragen vanuit de fractie van het CDA.

Landelijk is het aantal meldingen voor schuldhulpverlening in de periode oktober 2019 tot oktober 2020 globaal met 10% gedaald. Dat is natuurlijk wel bijzonder te noemen, maar voor Rijswijk is het aantal gestarte trajecten stabiel gebleven. Voor u in cijfers genoemd, waren dat in 2019 165 trajecten, en in 2020 162 gestarte trajecten. Er is wel echt de zorg over mogelijke toename in 2021 van klanten wanneer uiteindelijk de overheidssteun gaat wegvallen als het gaat over ondernemers waar we het net over hebben gehad, de zzp’ers, dat daar echt nog wel een toename in zal zitten, maar dat is nu nog niet het geval. Dat zie we nu nog niet in zo’n mate terug. Dat zien we niet in Rijswijk, maar dat zien we in het landelijke beeld ook niet. En u vraagt mij: wordt het FSP eenvoudig en snel gevonden, en is het laagdrempelig? Nou goed, gezien het feit dat de trajecten in ieder geval gestart… De gestarte trajecten stabiel zijn gebleven zou je kunnen concluderen dat het FSP wel gevonden wordt. En het FSP, het Financieel Servicepunt, heeft ook best wel wat inzet gepleegd om zichzelf kenbaar te maken waaronder billboards over het Financieel Servicepunt in Rijswijk. Ik hoop dat u die in ieder geval gezien heeft als u door Rijswijk heen fietste of autoreed. De extra linkjes op de gemeentelijke website die zijn geplaatst.

We hebben een huis-aan-huisblad verspreid, De Geldkrant is verspreid in samenwerking met het Nibud, en we zetten ook iedere keer op de Coronapagina het FSP met het telefoonnummer en de bijbehorende mailadres en dergelijke. Corona an sich heeft natuurlijk wel effect op de dienstverlening, want tijdens de periode van de lockdown is er bijvoorbeeld geen inloopspreekuur geweest bij het FSP, want dat kan niet. Stervoorde is ook voor open publiek, maar de dienstverlening staat daarmee niet stil. De mensen kunnen nog steeds contact opnemen met de FSP. Ze proberen ze zo goed mogelijk te helpen. Er is beeldbellen, er zijn allerlei innovatieve mogelijkheden om toch met elkaar in contact te treden. En het FSP daar kan je gewoon naar toe bellen en op afspraak komen als het acuut is of als er echt schulden zijn waar nu wat aan gedaan moet worden. Dus voor nu is het eerste antwoord: nee, er is nog geen toename, maar ik verwacht zeer zeker wel een toename bij het FSP. De voorzitter: Ja, mevrouw Koopman, ik kan u niet het woord geven, want we hebben geen debat. We hebben een vragenuur, en mevrouw Schröter heeft hier vragen over gesteld. Mevrouw Koopman: Ik wil een compliment geven. Ik heb namelijk deze week contact gehad met het Financieel Servicepunt. De voorzitter: U doet het toch, hé? Mevrouw Koopman: Ja, sorry.

Ik kreeg via het Sociale Wijkteam een verzoek om voor iemand belastingaangifte te doen. Uit het gesprek wat ik toen met die mensen had bleek dat ze eigenlijk heel veel schulden hadden. Ze hadden nog nooit van het Financieel Servicepunt gehoord. Ze waren niet bereikbaar telefonisch, maar ik heb een berichtje achtergelaten op de website, en binnen een uur was die mevrouw gebeld, en zijn ze nu in gesprek, en hebben ze een afspraak. Dus ja, misschien moet er nog meer gedaan worden om het kenbaar te maken, maar als ze in contact zijn gaat het wel snel, en wordt het goed opgepakt.

De voorzitter: Nou, omdat het een compliment was gaf ik even de ruimte, maar die kan de wethouder in haar zak steken, zeggen we dan maar. Mevrouw Schröter nog aanvullende vragen? Mevrouw Schröter-Haas: Nee, geen aanvullende vragen. Ik wil de wethouder bedanken voor het antwoord, goed dat er zo ingezet wordt op de zichtbaarheid, en het werkt dus. Dank u wel. IB 20 165 beleidsnota Onderwijsachterstandenbeleid en peuteropvang Mevrouw Koopman (D66): Ja, en actueler geworden nog dan anders door corona, want onderwijsachterstanden… Nou, elke dag gaan ze nu gebeuren. En ik zag in het aantal uren voorschoolse educatie dat dat voor de doelgroepen gaat stijgen van 10 naar 16, maar dat bij de mensen die niet onder de doelgroep vallen die minder uren krijgen. Dus ik vroeg me af of daar dan alternatieven voor zijn voor die groep, en dat er geen nieuwe achterstanden ontstaan? En hoe zit het met het rijksbudget? Krijgen we voor die extra uren ook meer geld, want dat kon ik niet helemaal terugvinden. En hoeveel kinderen behoren tot de doelgroep in Rijswijk? Mevrouw Van Nunen (PVDA): Voorzitter? Ja, van de orde. We hebben deze IB geagendeerd, en we zouden alleen, als het echt om zeer actuele vragen zou gaan die niet kunnen wachten tot behandeling in een volgend forum, zouden we die naar voren brengen in dit verlengde forum.

Dus ik vraag me af of de vraag van mevrouw Koopman niet kunnen wachten tot de behandeling in het volgend forum? De voorzitter: U heeft gelijk. We hebben inderdaad aangegeven dat we IB 165 in het volgend forum zouden behandelen, dus ik kijk even naar mevrouw Koopman? Mevrouw Koopman (D66): Ja, ik had met dat even niet gerealiseerd, dus nee, dat kan zeker volgende keer in het forum worden meegenomen. De voorzitter: Dank. Oké. Dan parkeren we die vraag even. GroenLinks? Mevrouw Kistemaker (GL): Het lijkt me goed om het even inhoudelijk te behandelen in het volgend forum, maar ik zou toch wel heel graag de vraag stellen waarom deze beleidsnota als IB naar de raad is gestuurd, want het is een raadsvoorstel. Zeker omdat het een uitwerking is van de Kadernota Jeugd en Onderwijs die we vorige week terug hebben gestuurd, en het dus nog niet is vastgesteld. En vorige week heeft de wethouder ook heel duidelijk aangegeven dat beleidsnota’s als raadsvoorstel naar de raad gaan. Dus toch graag daar wel een antwoord op. De voorzitter: Dank u wel. Rijswijks Belang? Mevrouw Kames: Dit waren ook vragen die volgende keer meegenomen is, ook IB 165, dus. Ja. De voorzitter: Oké. Ja, top. Dan even toch de beantwoording op de vraag van mevrouw Kistemaker.

Waarom het niet als raadsvoorstel is gegaan maar als IB-brief? Wethouder Besteman: Ja, deze nota beschrijft de wettelijke taak die de gemeente heeft in het kader van de onderwijsachterstanden, en dat is de aanleiding waarom dit niet als raadsvoorstel is aangeboden. Het is de aanleiding voor de wijziging van dit verhaal is de wijziging in het rijksbeleid, dus die moeten we doorvertalen naar de huidige en lokale uitvoeringspraktijk, en daarom hebben wij gemeend om, net als in het verleden, u daarvoor op deze manier te informeren. De voorzitter: Oké, dank u wel. Mevrouw Kistemaker, is dat afdoende antwoord? Mevrouw Kistemaker: Nou, wat mij betreft eigenlijk niet, want we lezen in de Kadernota jeugd en welzijn dat één van de uitwerking plaatsvindt in deze beleidsnota. Dus ja, wij zouden dan toch echt heel graag een raadsvoorstel van zien. Maar goed, we zullen in ieder geval in het volgend forum inhoudelijk onze vragen kunnen stellen. IB 20 172 maatschappelijk kader subsidies

Mevrouw Kistemaker: Allereerst zouden we graag willen weten waarom deze IB nu naar de raad is gestuurd, terwijl we lezen dat het al in november is gestart met fase 1, en het is eigenlijk ook niet heel veel meer dan een soort van offerte, een vrij algemeen verhaal. Dus we vragen ons af waarom dit, op dit moment, naar de raad wordt gestuurd? Daarnaast kregen wij te horen dat de presentatie aan de raad naar voren is geschoven vanwege de voorbereidingen die organisaties moeten treffen. Over welke organisaties hebben we het dan, en wat verwachten we van deze organisaties in de voorbereidingen? Want in de subsidieverordening lezen we ook dat er 9 maanden van tevoren concreet gecommuniceerd moet worden als er bezuinigingen plaatsvinden. Dat zou dan voor 2022 betekenen dat het voor 1 april zou moeten gebeuren. Dus we zijn eigenlijk benieuwd hoe de wethouder dit traject voor zich ziet, en of wij dus voor 1 april een uitgewerkt voorstel in de raad kunnen verwachten? En tot slot vroegen wij ons ook nog af of de eerdergenoemde 0,6 miljoen bezuiniging is bedacht vóór of nadat in dit traject inzichtelijk is gemaakt, welk deel wel en welk deel niet beïnvloedbaar is. Met andere woorden is die 0,6 gebaseerd op de inventarisatie in het project of stond het alvast voordat het werk begon? Wethouder Besteman: Dank ook voor de vragen. Laat ik allereerst even met het proces beginnen.

In het voorstel van de begroting begin november heeft het college taakstellend deze bezuiniging opgenomen. In het begrotingsdebat heb ik ook toegezegd - en ik meen me ook een amendement te herinneren - gezien de tijdsdruk van de taakstelling en het proces wat we moeten lopen met alle subsidiepartners we voortvarend aan de slag moeten gaan. Dus in die context heb ik u de brief in november gestuurd, want het is natuurlijk alweer een tijdje geleden, en het aanpakvoorstel van het proces heb ik ook naar uw raad gestuurd. Ik heb toen ook aangegeven dat het veel van ons zal vragen van u als raad qua besluitvorming, van de partners in het proces die we natuurlijk ook willen betrekken, en ook voor mij en voor het college, want wij zullen dat natuurlijk allemaal voorbereiden. Daar zijn wij nu dus mee aan de slag. In die context hebben we ook gezegd dat we parallel aan het traject dat we graag met de raad lopen om te komen tot een maatschappelijk subsidie kader, want dat is de opdracht die wij ook van uw raad hebben gekregen ook het proces lopen met de subsidie-instellingen. Eén, om ze mee te nemen in het proces, en twee ook om hun ideeën natuurlijk, en hun mogelijkheden te betrekken bij dit proces. Dus dat is het traject dat nu loopt.

In dat verband hebben wij ook vanuit het college gemeend een avond voor uw raad te organiseren, voorzitter, omdat de besluitvorming het liefst door uw raad in maart aanstaande plaats zal moeten vinden, vond ik het van belang om in ieder geval ruim voor die tijd de raad ook de gelegenheid te geven om input te leveren. Dus dat is het proces, en het klopt inderdaad dat we op een strak schema zitten. Mevrouw Kistemaker (GL): Als ik het dus goed begrijp moeten we dus 2 maart, want dan is er een raadsvergadering, hier een besluit over nemen? Dat betekent dat op 11 februari de presentatie is, en dan dus tussen 11 en 2 maart er een uitgebreid voorstel moet liggen? Heb ik het dan goed begrepen? En in hoeverre is dit eigenlijk haalbaar? Wethouder Besteman: Voorzitter, vanuit het college is alles erop gericht om de raad in maart te laten besluiten. Als ik het goed heb is er 30 maart ook nog een raadsvergadering. Ja, dat is de planning, en dat is ook waarom we tegelijkertijd met het traject met de raad het proces met de subsidierelaties zijn gestart om input op te halen voor dat maatschappelijk kader. Ja. De voorzitter: Dank u wel. Dan sluiten we ook dit punt af. Er zijn geen vragen gesteld over de raadsadressen. Daarmee hebben we, volgens mij, alle vragen ook gehad. Vraag m.b.t.

weekmarkt De heer Sleddering (VVD): Nou, bij mij op de agenda staat er nog vragen beantwoording van de VVD over de weekmarkt. Daar heb ik schriftelijk antwoord van gekregen van het college. Daar zijn wij tevreden mee, en wij zullen zaterdag met de marktkoopmannen even praten of zij daar ook tevreden over zijn. De voorzitter: Ja, dank u wel, mijnheer Sleddering. Excuus dat ik die niet had genoemd.

Het deel van de vergadering Forum Samenleving wordt hiermee afgesloten om 21.35 uur de vergadering wordt om 21.40 uur vervolgd met de agenda Forum stad. aanwezig Voorzitter De heer C. Dolmans raadsleden en fractieassistenten: mevrouw M. Alberts De heer A. van den Berg De heer E. Braam Mevr. M. ten Brummelaar (f.a.) De heer J. Carlos de Paredes De heer D. Cupedo De heer D. van Dam (f.a.) mevr. I. Jansen (f.a.) Mevrouw S. Hoek (f.a.) mevr. N. Kames mevr. N. Kistemaker Mevr. A. Koegler Mevr. H. van der Kooij

De heer A. Kooy de heer G. Kruger de heer M. el Majjaoui de heer R. van der Meij mevrouw C. de Mooij Mevr. B. Niesen (f.a.) Mevr. W. Van Nunen Mevr. J. Schröter De heer C. Sleddering De heer R. Veerman De heer R.J. de Vries Mevr. E. Woudstra

Portefeuillehouders: wethouder mevr. Bentvelzen wethouder mevr. Besteman wethouder de heer Keus wethouder de heer Van der Laar wethouder de heer Lugthart Forumgriffier: Mevr. P.E. van Santen

3.b Vragenuur stad De voorzitter: We gaan eerst even naar de algemene vragen, en ik wou ze een beetje bundelen als ze over hetzelfde onderwerp zijn. Dus de algemene vragen… Er zijn algemene vragen gesteld door BvR en GroenLinks over Hofstede. Hofstede De heer Cupedo (BVR): Omwille de tijdsdruk wil ik mij houden bij de vraag die wij gesteld hebben, ook al schriftelijk. We hebben een viertal vragen. Wat is er na de brand gebeurd? Dat is vraag één. Hoe staat het met de plannen voor de nieuwbouw op de locatie? Vraag twee. Wanneer wordt de raad geïnformeerd over de aanvang van de bouw van de werkzaamheden? Vraag drie. En vraag vier: wanneer wordt de raad betrokken bij de invulling van het groen op deze locatie? Mevrouw Alberts (GL): Aanvullend op de vragen van Beter voor Rijswijk over Hofstede vragen we naar de bomenkap die heeft plaatsgevonden afgelopen zomer waarbij de vele bomen met de stamdiameter van meer dan 15 centimeter zijn gekapt, en dus vergunningsplichtig waren. Voor zover wij hebben kunnen nagaan was er geen vergunning voor verleend. Na de uitleg hebben we al diverse malen informeel gevraagd, maar tot nu toe zonder antwoord.

Dus de vraag is nu: waarom zijn de bomen zonder vergunning gekapt, en waarom waren ze voor de kap niet gemarkeerd met bijvoorbeeld een lint? Wethouder Van de Laar: Dank u wel op de vragen van BvR: wat is er na de brand gebeurt? Helaas inderdaad, de boerderij in brand gestoken. Is gesloopt op last van de brandweer. Ook om de situatie – nou, ik zou er niet toegaan maar - iets veiliger te maken. En op dit moment heeft het college… Is akkoord gegaan met een principeverzoek: mogen wij die plannen gaan indienen volgens de richtlijnen zoals ze ook aan een groot deel van de raad heeft gepresenteerd? Daarop heeft het college gezegd: ja, dat mag. Dus we gaan verder met die ruimtelijke procedure. Dat betekent dat er een Omgevingsvergunning, een bestemmingsplanwijziging moet worden doorlopen, een hele procedure. En dat gaat, denk ik, misschien wel driekwart jaar tot een jaar duren,

want daar zitten allerlei verschillende stappen waaronder ook participatie, hebben wij gevraagd met de omgeving om die plannen verder vorm te geven. En daar wordt ook de raad weer bij betrokken, en ik hoop dat we in de loop van dit jaar met de volgende stappen langs kunnen komen bijvoorbeeld een intentieovereenkomst, dat zou de eerstvolgende stap zijn, dan een anterieure overeenkomst en dan een bestemmingsplanwijziging in de raad. En ook de vormgeving van de openbare ruimte en het groen dan voornamelijk, inderdaad, daar waar nu de tennisbanen liggen, is onderdeel van die planvorming, maar zal ook onderdeel zijn van de participatie rondom het hele plan. In de tussentijd zijn ook struiken weggehaald en bomen gekapt die op dat hele particuliere terrein … Het is zo dat als je in je eigen tuin een boom kapt hoef je daar geen lint omheen te doen, maar het is wel een beleid dat als er gemeentebomen, zijn eigen bomen omkapt dan komt er wel lint omheen. Bij ons zijn er geen kapvergunningsplichtige bomen, voor zover wij weten, gekapt. De eigenaar heeft dat gedaan. Er zijn eerder ook vragen over gesteld door de natuurorganisatie, de AVN. Vervolgens hebben wij de ontwikkelaar - met wie wij goed contact hebben aangesproken hierop dat ze zich wel aan de regels moeten houden. Dat hebben ze doorgeven aan de eigenaar, en die heeft beloofd daar goed mee om te gaan.

De heer Cupedo (BVR): Dank u wel, wethouder. Nee, perfecte antwoorden. Dank u wel, wethouder. Mevrouw Alberts (GL): Nou, ik kan het antwoord toch niet helemaal perfect noemen van de wethouder. Ik heb daar toch wel aanvullende vragen nog over. Want u geeft aan dat er dus inderdaad bomen zijn gekapt die zonder dat er een kapvergunning voor was, en dat de eigenaar heeft gezegd daar goed mee om te gaan. Maar wat kunnen we daar onder verstaan: er goed mee om te gaan? En hoe gaat de gemeente om met het feit dat er dus bomen zijn gekapt zonder dat daar een vergunning voor is aangevraagd? Is dat alleen maar het accepteren van het antwoord: goed mee om te gaan, of gaan we daadwerkelijk ook nog actie ondernemen? Wethouder Van de Laar: Nou, wat ik zei is dat er geen kapvergunning is aangevraagd, en ons is ook niks bekend over het kappen van vergunningsplichtige bomen, voorzitter. Mevrouw Alberts (GL): Nou, er waren wel degelijk bomen met een stamdiameter van meer dan 15 centimeter diameter, en die zijn dan gekapt. Ik begreep ook uit uw eerste antwoord dat daar wel eerder vragen over zijn gesteld, en dat er dus ook vragen aan de ontwikkelaar en dus aan de eigenaar zijn gesteld.

Dus hoe zit dat nu precies? Waar zijn daadwerkelijk bomen gekapt die vergunningsplichtig zijn, en hoe gaat u daarmee om? Wethouder Van de Laar: Nogmaals, ons is niet bekend dat er vergunningsplichtige bomen zijn gekapt, maar er zijn eerder wel vragen over gesteld door de natuurorganisatie AVN. Naar aanleiding van die vragen hebben wij wel dat gevraagd aan de eigenaar via de ontwikkelaar, dus dat is de situatie. De regels omtrent de diameter, en wanneer een boom kapvergunningplichtig is dat zit hem inderdaad op 1 meter 30 hoogte met een diameter van 15 centimeter. Nou ja, dat zijn de regels. Daar zou de eigenaar zich aan houden. De voorzitter: Oké. Dan sluiten wij deze vragen af. Dan gaan we door naar de vragen over de Beatrixlaan die volgens mij gedeeltelijk al zijn beantwoord. Allereerst BvR, de heer Cupedo. Beatrixlaan De heer Cupedo (BVR): Ook om wille de tijd zal ik me houden bij de vragen. Wij hebben een vijftal vragen. Ik zal het even kort zeggen.

Hoeveel en wat voor soort ongevallen zijn er in 2019 en 2020 geweest? Hoe hoog is het percentage overtredingen? Hoeveel mensen rijden er simpelweg te hard? Past de maximumsnelheid wel bij de weg? Is de maximumsnelheid voldoende zichtbaar? Kan het college vragen de flitspaal van de sir Winston Churchilllaan bij het wijkcentrum Stervoorde te verplaatsen naar de Beatrixlaan, en als blijkt dat deze flitspaal veel overtreders zal pakken dan zal men zeker bereid zijn om een tweede flitspaal neer te zetten. En uiteraard niet op kosten van de gemeente Rijswijk. De voorzitter: Ja, nou ik wou eerst even de heer Van Enk, maar die zie ik niet. Het CDA had namelijk ook nog een aantal vragen gesteld, maar ik weet niet of die voldoende zijn beantwoord.

De heer El Majjaoui (CDA): Voorzitter? Betreft de Beatrixtunnel inderdaad. Deze is inderdaad in voldoende mate beantwoord. Wethouder Lugthart: Fijn dat de vergadering toch een weekje later is, want daardoor hebben we iets meer tijd gehad om deze aantallen ook met de politie te verifiëren. Ze hebben ernaar gekeken, mijnheer Cupedo. Ik heb de aantallen in 2019 én 2020. In 2019 betreft het 29 aanrijdingen, waarvan 9 slachtoffers, en in 2020 zijn er 20 aanrijdingen waarbij 7 slachtoffers zijn gevallen. En als u dan vraagt: wat zijn daar dan de oorzaken van? Dat is eigenlijk heel divers, maar ik heb ook van de politie begrepen dat zijn grote kruisingen, de snelheid is 50 kilometer, er zit een groene golf op. Dus waar hebben wij het dan over? Dan hebben wij het over onoplettendheid, dan hebben we het over te dicht op de voorganger zitten, dan hebben we het over gas geven, vermoeidheid, ook verdovende middelen. Dat zijn eigenlijk wel de verklaringen die er gegeven zijn wat daar de oorzaken van zijn. Wat de politie mij ook heeft aangegeven is dat zij het aantal snelheidsovertredingen, dat weten zij niet. Daar kan wel gesteld worden dat er mensen zijn die de snelheid overtreden. Staven doen ze door middel van boetes, maar je weet gewoon niet… Je weet wel wat je meet, maar je weet niet wat je niet ziet, dus dat weten zij niet.

We hebben ook nog even gesproken over de weg en past dan die snelheid bij de weg. Ja, dat antwoord is: ja. Is de maximumsnelheid dan voldoende? Dat antwoord is ook: ja. En voor wat betreft de flitspalen? Volgens mij heeft voormalig burgemeester Bezuijen wel eens aangegeven dat het hem ook een doorn in het oog is dat de gemeente niet over de flitspalen gaat. Hij is destijds ook samen met een aantal andere burgemeesters een lobby gestart dat de gemeente wel over de flitspalen gaat. Op dit moment is het zo dat het OM gaat over de flitspalen die worden toegekend. Samen met voormalig burgemeester Bezuijen hebben wij ook een aantal keer een aanvraag gedaan omdat op een aantal plaatsen, of de Beatrixlaan een extra flitscontrole, flitspaal, zou kunnen worden toegevoegd. En dat antwoord was nee, en dat kwam dan ook omdat, nou, het zijn strikte voorwaarden waaraan moet worden voldaan, en wij voldoen daar niet aan omdat er toch nog niet voldoende ongevallen plaatsvinden. Het is uiteraard subjectief, want als je mij vraagt: ja, zijn het aantal aanrijdingen wat ik net noemde van 29, er veel? Dan is het antwoord wat mij betreft ja, maar het OM heeft ook strikte criteria. De heer Cupedo (BVR): Dank u wel ook wethouder voor de toelichting. En ja, jammer dat de flitspaal niet kan worden verplaatst, maar nogmaals, uw uitleg is duidelijk en helder. De voorzitter: Oké.

Dan gaan we naar de vragen van de Partij van de Arbeid over de Tunnel Haagweg, de heer van der Kooy. Tunnel Haagweg De heer Kooy (PvdA): De wethouder heeft de vragen kunnen lezen. Het gaat over de tunnel ook onder de Haagweg. Ik ben blij te horen dat de Rotterdamsebaan vandaag open is gegaan. We hadden graag gehoopt dat we de resultaten daarvan konden meenemen voor het besluit, maar er is toch een aantal inwoners dat zich gemeld heeft, dat ze eigenlijk verbaasd en niet blij zijn met het besluit, en een bezwaar hebben ingediend. We hebben drie vragen gesteld. Ik neem aan dat u die brieven heeft gezien, ondertussen. Wat gaat u doen met de zienswijze? Heeft u een ander beeld op gekregen, en wat is het vervolgtraject richting de inwoners toe? Dank u wel, voorzitter. De heer Lugthart: Ja, mijnheer Kooy terechte vraag, natuurlijk. Ja, we hadden het verwacht. Ja, zoals we natuurlijk ook besproken hebben in de vorige raadsvergaderingen was er in de enquête die we hebben uitgezet een fiftyfifty situatie, 50% voor, 50% tegen, dus de verwachting was wel dat een aantal bewoners bezwaar zouden maken. Dat is ook wel de reden dat we deze weg bewandeld hebben. Het afsluiten van de fiets- en voetgangerstunnel betekent gewoon het onttrekken aan de openbaarheid, en daarom hebben wij ervoor gekozen om deze uitvoerige procedure door te lopen. Ja, wat is de procedure, dat vraagt u mij.

De raad heeft hier een voorgenomen besluit over genomen. Dat ligt nu ter inzage. Daar zijn een aantal zienswijzen op binnengekomen. Deze worden beoordeeld. Mensen krijgen een reactie. De reacties worden toegevoegd en toegestuurd aan de gemeenteraad. We koersen erop… Ik hoorde het wethouder Besteman zeggen dat er nog

op 30 maart een vergadering is. We koersen er nog op om die richting 30 maart uw kant op te sturen, en dan zal er een definitief besluit over de tunnel moet worden genomen. De heer Kooy (PvdA): Nou, wethouder, dank voor uw antwoord. Inderdaad ik heb gehoord van diverse enquêtes. Ik had ook juist gehoord dat uw eigen fractievoorzitter het in de buurtapp had ingevoerd, hoorde ik achteraf dat daar de uitslag 62 deelnemers was, en 60 tegen het weghalen van het tunneltje was. Dus ik zou toch willen vragen of we betere interactie kunnen krijgen met de bewoners vooraf dat de raad mede geïnformeerd wordt, en dat we gewoon inderdaad sneller en soepeler door de procedure kunnen komen met de meer betrokken inwoners. De voorzitter: Dank u wel. Wil de wethouder daar nog op reageren? Nee. Dat vermoeden had ik al. Dan gaan wij door naar de vragen over de tramremise van GroenLinks. Tramremise Mevrouw Alberts (GL): In mei van afgelopen jaar heeft de raad unaniem ingesteld met de strategie voor stallinglocaties trams. Recent is bekend geworden dat de tramremise op de zogenaamde GAVI-locatie in Ypenburg, bij Den Haag, zal gaan komen.

Op zich is dat een positief nieuws dat daar dan definitief geen helihaven zal gaan komen, maar welke effecten heeft dit nog meer op de gemeente Rijswijk? En wat betekent dit voor de strategische doelen die werden nagestreefd? De geheimhouding op de bijlage bestuurlijke strategie tramremise loopt tot en met 31 december van dit jaar. Aangezien de tramremise niet in Rijswijk komt lijkt er geen reden meer te zijn om de geheimhouding nog bijna een jaar aan te houden. Kunnen we dit stuk nu openbaar maken? Wethouder Lugthart: Ja, een antwoord op de vraag van mevrouw Alberts: nee, dat kunnen wij nog niet. Er is nog steeds geen definitief besluit. Wat de effecten zijn? Dat wordt eigenlijk ook nu door de gemeente Den Haag onderzocht. Ja, onderzoeken lopen op dit moment. In dat op zich is er in Den Haag ook nog echt geen definitieve besluitvorming. Het zou nog zo kunnen zijn dat uit onderzoeken andere feiten blijken, en dan zou er nog een andere beslissing kunnen worden genomen waardoor er ook weer een terugvaloptie is naar andere locaties. Dat zou eventueel nog steeds de locatie in de gemeente Rijswijk kunnen zijn. Evenzo is dat natuurlijk ook de mogelijkheid in Delft. Daarmee is er dus eigenlijk nog geen uitsluitsel op deze locatie. Op deze locatie is er ook nog geen uitsluitsel voor de AZC locatie, en kunnen we ook de openbaarheid nog niet daarvan afhalen.

Voorzitter, dat in antwoord op de vragen van mevrouw Alberts. Mevrouw Alberts: Ja, dank u wel, wethouder voor de eerste beantwoording. Want dan komt er uit Den Haag toch wel een iets ander signaal, want vanuit Den Haag heb ik begrepen dat ze er echt helemaal vanuit gaan dat die tramremise daar op dat terrein gaat komen, en dat dat al in kannen en kruiken is. Dus dan zit daar toch een discrepantie tussen. En wanneer zegt u dan dat het definitieve besluit dan wel zal gaan vallen? Kunt u daar iets over zeggen over die termijn? De heer Lugthart: Ja, voorzitter, dank. Ja, af en toe verbazen mij de berichten in de krant ook. Dit is wel echt wat het is. De verwachting, de besluitvorming… De koers die ik begrepen heb is dat het voor het zomerreces van dit jaar een besluit wordt, en dat er tenminste voor het zomerreces ook een en ander bekend gemaakt wordt. Ik kan het voor de zekerheid nog even checken, en dan laat ik de definitieve telling nog even aan u weten. Maar dat ligt bij de gemeente Den Haag. Die wordt nagezonden, voorzitter. De voorzitter: Dan sluiten we daarmee de algemene vragen af. En dan gaan we door met de vragen over de IB’s . IB 20 085 Werkgroep Pasgeld De heer Veerman (D66): Ja, we hebben inderdaad vragen over IB 20 085. D66 heeft zich verbaasd over de teleurstelling die spreekt uit de brief van de werkgroep Pasgeld aan de wethouder. De raad heeft ook de

wethouder gevraagd zorgvuldig om te gaan met de betrokkenheid van de inwoners van Pasgeld bij de ontwikkeling van het gebied. Kan de wethouder toelichten hoe is, en hoe wordt gezorgd dat er duidelijkheid komt over wie, wanneer, waarover, de groep, mee kan denken en wat de verschillende processen zijn? Uit de brief blijkt ook irritatie en wantrouwen richting de verschillende onderdelen van de gemeente. Wat gaat de wethouder hieraan doen? Daarnaast, de raad is in het verleden, voor de huidige periode, akkoord gegaan met het bebouwen van Pasgeld West, en dat zit ook in de grondexploitatie en van Rijswijks Buiten. Hoe kan de wethouder hierover met de werkgroep beter gaan communiceren of heeft hij al erover gecommuniceerd over dat dat bebouwd zou gaan worden? noch de invulling, noch de kaders nog invulling gegeven zal moeten gaan worden door de raad. Voor de rest, bij het bouwproject worden vaak regelmatig brieven gestuurd, en op de website, en ook op social mediaberichtgevingen verzorgd over de stappen die volgen.

Wat gaat de wethouder doen om voor Rijswijk Buiten actiever en beter te communiceren naar de bewoners en de belangstellenden om verrassingen te voorkomen? En de laatste vraag: tijdens de vorige bijeenkomsten over Rijswijk Buiten is het college gevraagd om opnieuw te kijken naar de positie van het projectbureau en de sturing hierop, en naar het breder verbinden van de gemeentelijke organisatie en het projectbureau. De werkgroep vraagt om de rollen verder uit elkaar te halen. Welke stappen zijn hier gezet, en welke zal de wethouder nog eventueel gaan nemen? De heer Hoek (Wij.): Nou ja, in eerste instantie eigenlijk eens met wat de heer Veerman al benoemd heeft. Nog een paar specifieke vragen. De werkgroep heeft aangegeven dat ze feedback hebben gegeven op het participatievoorstel. Kan de wethouder aangeven hoe de feedback is verwerkt, en welke feedback is overgenomen en welke niet? Er waren ook aansluitend opties voor geen of minder woningen, voornamelijk voor Pasgeld Oost, en dan onder andere opties voor meer blauw en groen. Klopt het dat de wethouder bij de werkgroep heeft aangegeven dat dergelijke opties onderzocht gaan worden? En indien ja, wanneer zou de raad de resultaten de kunnen verwachten van deze onderzoeken? En hoe realistisch is eventueel een optie voor een volledig groenblauwe invulling voor Pasgeld Oost? Daarnaast, het Planbureau.

Net al aangegeven inderdaad, en hebben we vorige week ook, communiceert niet goed. En ja, dat werkt eigenlijk weerstand in de hand. En dat merken we dan bij Pasgeld, en nou goed, ook bij Rijswijk Buiten eerder al. Nou, tegenwerking leidt tot vertraging en werkt extra kosten in de hand voor heel Rijswijk. Ja, hoe kan het eigenlijk dat het Planbureau na al die jaren dat ze actief zijn, en na zoveel feedback die er is gegeven, dat er nog steeds zo slecht gecommuniceerd wordt? Wethouder Keus: Dank ook voor de vragen. Laat ik allereerst even beginnen waardering uit te spreken voor de werkgroep en de mensen die zich inzetten voor de buurt. En dat doen ze met veel toewijding en liefde voor het gebied, en dan brengen ze ook veel expertise daarin ook mee. Daar heb ik ook, en het college natuurlijk, veel waardering voor. Dat gezegd hebbende zijn wij vorig jaar begonnen om die groep ook beter aan tafel te krijgen. Ik heb meerdere malen ook in de raad aangegeven dat dat in het verleden… Dat we wellicht te laat of te weinig mee hebben kunnen doen aan de plannen. Dus daar hebben we echt als college enorm op ingezet, en in geïnvesteerd om een gelijke plek naast ook de ontwikkelaars en de belanghebbende aan tafel te krijgen. Veel energie ingestoken om dat vertrouwen ook te winnen.

En volgens mij heeft dat in ieder geval zoals dat door andere partijen is ervaren dat er een mooi moment 17 november geleid, waarin zij ook samen met de gemeente, met het college, in een beeldvormende sessie hetgeen wat is opgehaald, en de ideeën en de plannen over het gebied hebben kunnen presenteren aan uw raad. En dan ging het niet alleen over bouwen, maar dan ging het over veel meer thema’s, groenblauw, cultuurhistorie, mobiliteit. En nou ja, dat proces daar zitten wij nog steeds in, om dat verder uit te werken om te kijken hoe we die belangen in dat gebied een plek kunnen krijgen straks concreet in de plannen die dan worden voorgelegd aan uw raad. Dus de heer Veerman had het over dat hij verbaasd was over de brief. Nou, die verbazing die deel ik in dat opzicht ook, want volgens mij zitten wij gewoon nog steeds in een proces, en zijn wij nog steeds gewoon met elkaar in gesprek om uiteindelijk tot een plan te komen waar iedereen trots op kan zijn. Dus ik ben zeker bereid om weer in gesprek ook te gaan om te kijken hoe we dat toch weer glad kunnen trekken om weer een volgende stap te gaan zetten, en u daarover ook te informeren en het verder proces ten aanzien van de participatie om dat uiteen te zetten, en u ook daarin mee te nemen, en ook in de besluitvorming die er de komende tijd van u verlangd gaat worden.

En hoe de groep daar, ook de werkgroep, maar ook natuurlijk andere belanghebbenden daar nog zo hun invloed op hebben. U geeft ook aan over de communicatie. En nou ja, vorige week hebben wij bij het

rekenkameronderzoek even aangestipt het programmabureau en de bijzondere positie die zij innemen in de gemeentelijke organisatie. Aangegeven dat met de ontwikkeling van Sion en Parkrijk we nu bij Pasgeld aankomen waar we toch een wat complexer omgeving met ook heel veel inwoners die er al heel lang wonen, dus dat de omgeving ook complexer wordt en er meer belangen in het spel zijn. Dus dat wij inderdaad ook meer aandacht moeten hebben ook voor het omgevingsmanagement, en daar gaan wij de komende tijd op inzetten. Dan vraagt u over in hoeverre de tegenwerking of in hoeverre dat financiële gevolgen ook kan hebben? Ja, ik zal niet… De ervaringen die wij vanuit het verleden met procedures hebben, nogmaals, daarin herinnering roepen, maar vertraging leidt inderdaad tot schade, en tot kosten. Echter, hoe goed we dit ook insteken, en de participatieregel staat er natuurlijk altijd belanghebbenden vrij om gebruik te maken van rechtsmiddelen, dus dat kan je nooit helemaal natuurlijk voorkomen. Maar ja, het is wel aan ons gelegen om dat zoveel mogelijk te voorkomen dat wij in allerlei procedures terechtkomen. Ja, en dan ook uw opmerking over het programmabureau. En laat ik ook wel even benadrukken, vooropstellen ook dat het programmabureau gewoon werkt onder verantwoordelijkheid van het college, dus dat wij daar ook gewoon aanspreekbaar ook op zijn.

En dat is, denk ik, ook de lijn die wij daarin moeten houden, dus als daar inderdaad zaken spelen dan ligt het voor de hand om daar het college en in het bijzonder mij daar ter verantwoording voor te roepen. En ja, voorzitter, dan heb ik ook nog wat inhoudelijke vragen over: wat de kans is, over die verschillende varianten? Nou, ik heb toegezegd voor Pasgeld Oost dat we verschillende varianten zullen gaan bekijken, ook een nulvariant, om te kijken: wat betekent dat financieel, juridisch en allerlei andere zaken? En wat betekent het nu als je niet zou gaan bouwen? Dat is een uitdrukkelijke wens vanuit die werkgroep om die variant gewoon mee te nemen. Ja, en ook die zal gewoon onderdeel zijn van die varianten die we aan de raad… En dan kunt u daar zelf die zaken ook in uw afweging meenemen. Volgens mij heb ik zo de beantwoording. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Keus. De heer Veerman, nog aanvullende vragen? U bevriest. Ga ik even naar de heer Hoek tot mijnheer Veerman weer terug is. De heer Hoek, nog aanvullende vragen? De heer Hoek (WIJ.): Nou, eentje dan. Ik begrijp dus dat het participatievoorstel nog verder uitgewerkt gaat worden? Zou u dan wellicht de werkgroep kunnen terugkoppelen hoe hun feedback dan verwerkt is? Zullen ze waarschijnlijk wel op prijs stellen. De heer Veerman (D66): Dank u wel, en ook de wethouder bedankt voor uw beantwoording op de vragen. Dank u.

De heer Keus: Ja. Nee, dat zal ik meenemen. En we hebben 17 november ook de beeldvormende sessie ook het concept van het schetsboek uitgelegd en hoe we dus zowel op de afzonderlijke opgaves in het gebied toch in samenhang met elkaar kunnen bekijken, maar als het nodig is ook kunnen inzoomen op een afzonderlijke opgave. Dus daar zijn wij mee in gesprek natuurlijk met de werkgroep, maar blijven ook in gesprek, en ik zal u daar dan binnenkort ook verder over informeren. De voorzitter: Dank u wel. Dan sluiten wij ook dit agendapunt af en dan gaan wij over naar het laatste punt. 4.a IB 20 139 Voortgangsrapportage Energietransitie Rijswijk september 2020 4.b IB 20 179 Plan van aanpak Transitievisie Warmte Rijswijk De voorzitter: En dan gaan we over naar het laatste punt op de agenda gezet, de Voortgangrapportage Energietransitie Rijswijk. En tegelijkertijd ook, Plan van aanpak Transitievisie warmte Rijswijk, IB’s 20 139 en 20 179. Het is op de agenda geplaatst door Partij van de Arbeid, D66, GroenLinks. Gaan we ook in die volgorde af. Er zijn ook verschillende vragen door het CDA gesteld, en Wij. heeft specifiek vragen gesteld over 20 179. Dus ik wou eerst even die partij de gelegenheid geven, en dan gaan we de andere partijen ook nog de gelegenheid geven. Dus ik begin bij de Partij van de Arbeid. Eerste termijn

De heer Kooy (PvdA): Kort maar krachtig. Er liggen een aantal IB- brieven voor. 3 maart vorig jaar hebben we ook al een aantal van deze onderwerpen behandeld. Als eerste dat ging over de lokale zaken, en na een paar maanden later over de regiozaken. En wat schetst mijn verbazing? Ik zie een wethouder met zijn voeten slepen. Ik zie geen voortgang, en wij hebben 3 maart onze handen uitgestoken als PvdA, juist met een drietal moties om juist een beetje kader in te geven, een beetje steun. Zaken zoals maak goede afspraken over de governance. Hoe gaan we het aansturen, hoe gaan we op die stoel zitten, de regiestoel - die de heer Keus graag zou willen hebben - naar bijvoorbeeld woningbouwverenigingen, hoe gaan we de communicatie doen? Het gaat over aansluiting van die warmtepijp, we hebben nu een mooi verhaal over warmtenet, maar waar komen nu die centrales? Waar gaan we opsturen? En ook gewoon met de inschatting van: welke wijken kunnen er worden ontsloten? Hoe gaan we stappen voorwaarts maken? En ik zat me vandaag af te vragen: wat voor beeld roept het nu op? En het lijkt of dat we een inzending hebben gedaan, het songfestival, en een compleet instrumentaal nummer hebben gestuurd. Nou, er staat wel iets meer in dan dat, dus ik kom niet verder dan een liedje wat België ooit heeft ingestuurd in comité, en daar bleven nog zes woorden van over.

Niets ten nadele van België, maar dat heeft het ook niet gered. En als ik dus nu kijk naar het eigen beleid van de wethouder die zegt: ik wil de regierol vinden. Dan zie ik dat niet terug in deze stukken. Als ik kijk naar de moties die we hebben ingediend, en u heeft gezegd: die zijn echt niet nodig, die zijn volgend jaar wel uitgevoerd, dat hoeven we niet, zie ik ze ook niet ingevoerd. En zeker ook de afspraken naar de bewonersorganisatie en de woningbouwverenigingen, ik zie daar niets van terug. 15 december verliep het akkoord. Er zou een nieuw akkoord kunnen liggen, daar zou het heel makkelijk in mee kunnen nemen. Wat is nu de behoefte? Waar gaan we heen? En dan zie ik het stuk van de wethouder, en lees ik het, en zegt: ik wil geen no-regret beslissingen nemen. En zeker ook als we naar de geschiedenis kijken. Als we heel lang niets doen, en daarna heel hard moeten gaan werken dan zitten vol met regrets dat we niet meer hebben uitgespreid. Dus kortom, wethouder, u heeft 3 maart een aantal toezeggingen gedaan dat een aantal moties niet hoefden omdat u die binnen een jaar uitgewerkt zou hebben. Ik zie ze niet. Graag uw reactie erop. Wat gaan wij wel doen, en ook wat heeft u gedaan? Een kans om informatie te verstrekken wat meer is dan het absolute minimum.

En misschien kunt u daarin meenemen de enquête die is uitgesteld met een aantal vragen, een beperkt aantal vragen, aan de Rijswijkse inwoners die echt voldoet aan de omschrijving van het Belgisch liedje. Meer dan 14 vragen van algemene orde kwam ik daar niet in tegen. Ik begrijp nog steeds niet wat we gaan doen. De heer Veerman (D66): Ook wij hebben een drietal vragen. Binnen de Energietransitie is er provinciaal geld aangevraagd in de ELENA-regeling. We hebben daar een vraag over. We zouden graag een overzicht willen hebben van de reeds betaalde bedragen vanuit deze regeling, en of de wethouder ons dat kan toezeggen? Waarschijnlijk wordt een gedeelte ook gebruikt om een aantal gemeenten, vastgoed particulieren te betrekken in de plannen voor het indienen van plannen in het kader van de verduurzaamheid van het vastgoed. Zijn die al gemaakt, vraag ik me dan af? En kan de wethouder zeggen of die nog eventueel ingediend kunnen worden of, zeg maar, het geld eigenlijk in wezen al besteed is? Ik lees ook in de voortgangsreportage dat er een energieloket van de WoonWijzerWinkel eventueel gaat komen. Is er al bekend waar het loket in de mobiele versie in welke wijken dat gaat plaatsvinden? Of dat ook in de wijk is waar straks ‘…’ gaat komen? Want dat zou natuurlijk een mooie aanvulling kunnen zijn. En de laatste vraag.

Mijn collega Martine Koopman heeft in het kader van onderwijs al bij de wethouder onderwijs gevraagd over het verduurzamen onder andere van de zonnepanelen. Met succes. Daar zijn wij natuurlijk blij mee om het op die manier op de agenda te zetten dat het gebruik van zonnepanelen op maatschappelijke vastgoeddaken beter wordt ondersteund vanuit de gemeente en dat ze daarmee de regie inpakken. Nou, Zon op Rijswijk heeft ook wel eens aangeboden om die regiefunctie iets meer te pakken. Zij worden genoemd bij een tweede traject, en ik ben even nieuwsgierig welk traject zij voor ons eventueel mede gaan uitvoeren? De heer De Vries (GL): Wat betreft de 2 IB-brieven ook namens ons enkele vragen. Allereerst over de voortgangsrapportage. In het basisdocument Energietransitie Gebouwde omgeving die we in maart vorig jaar hebben vastgesteld wordt een lijst van activiteiten genoemd waaronder ook de activiteiten verkenning en alternatieven in de buurt terwijl er in potentie al een electric kabel is voor uitvoering afgelopen jaar, en activiteitonderzoek naar alternatief en oudere vooroorlogse buurten voor uitvoering in dit jaar. In de voortgangsrapportage zijn beide activiteiten niet genoemd, en wat is dan de staat van deze twee activiteiten?

Met basisdocument Energietransitie gebouwde omgeving en deze voortgangsrapportage geven een globaal tijdsbeeld tot en met dit jaar, en wat zijn dan de Energietransitie plannen van dit college voor 2022? En zien we deze dan terug in de volgende voortgangsrapportage die we in maart dit jaar weer gaan ontvangen? Hierop hoor ik graag de reactie van de wethouder. Dan, voorzitter, de Informatiebrief over de Transitievisie Warmte. Deze Informatiebrief noemt één ding eigenlijk heel erg vaak, en dat zijn de kosten van de warmtetransitie. Daarzo wordt gesteld: gaan we nadrukkelijk naar kijken. Gaan we ook nadrukkelijk kijken naar de opbrengsten? Is de wethouder bereidt om de opbrengsten in brede zin ook een plek te geven in de Transitievisie Warmte? GroenLinks mist daarnaast afspraken die zijn gemaakt in het Klimaatakkoord zoals het tijdspad voor de wijken na 2030, en de afspraak om het aantal woningen en andere gebouwen per wijk die worden geïsoleerd en of aardgas vrijgemaakt in de periode 2022, 2030 concreet te benoemen. Dus dan gaat het echt gewoon om aantallen. Deze, en nog andere afspraken staan in het Klimaatakkoord, en GroenLinks wil zich op zijn minst houden aan deze afspraken. Wij verwachten dan ook dat voor dit college alle afspraken duidelijk in de Transitievisie Warmte staan, alle afspraken. En dat het college zich ook aan deze afspraak gaat houden.

Ik verwacht hierop een simpele bevestiging van de wethouder. Tot slot, voorzitter, participatie. Richting de doelgroep individuele inwoners en bedrijven komt er een communicatiestrategie. Deze richt zich voornamelijk op de no-regret maatregelen. Onzes inziens is het belangrijk om niet enkel te communiceren over de no-regret maatregelen. Dat kan anders toekomstig voor veel verwarring zorgen wanneer er dan plotseling voor die mensen de Transitievisie Warmte ligt waarin daar opgenomen ook een keuze voor wijken van 2022, 2030. Wees duidelijk in de communicatie dat er nu al aan de selectie wordt gewerkt, en dat dit ook pas een eerste stap is. En daarna ook nog in samenwerking met de bewoners per wijk aan uitvoeringsplannen wordt gewerkt. Is de wethouder het daarover met GroenLinks eens? De heer El Majjaoui (CDA): Ja, dank u wel, voor de uitgebreide schriftelijke beantwoording. De vragen zijn in voldoende mate beantwoord. Althans, een aantal vragen zullen dan terechtkomen in de raad, dan wel in de wachtstand vanwege de veranderde wetgeving, dan wel demissionair kabinet, maar toch heb ik een tweetal aanvullende vragen. De eerste vraag betreft het plan van aanpak. En dan citeer ik het zinnetje: speciale aandacht heeft de gemeente voor groepen die zelf moeilijk kunnen investeren. Voorzitter, u geeft in de beantwoording dat het hier om de huurders van de corporaties gaat.

Zoals we allemaal weten de huurders die hebben geen verantwoordelijkheid om hun woningen te transformeren. De verantwoordelijkheid ligt immers bij de corporaties zelf. U geeft hier ook aan dat er nog geen plannen zijn, dus de corporaties lopen, in mijn belevenis, achter. Dan heb ik de vraag… De vraag is: ik mis hier de verplichting ten aanzien van de corporaties met betrekking tot de plannen om hun woningen of vastgoed te verduurzamen. Ik neem aan dat een Energietransitie geen vrijblijvende opgave is. Dan is de vraag: welke faciliterende, dan wel dwingende rol heeft de gemeente om de corporaties aan te sturen zodat ze vaart maken om plannen op te stellen die uitvoerbaar zijn uiteraard? Waarom? Omdat de woningbouwcorporaties toch een groot woningbouw areaal in het bezit hebben. Dus daar begint het. Dat is de eerste vraag, en de tweede vraag betreft de vraag met betrekking tot de voortgangsrapportage, bladzijde 5. Het gaat om de onzekerheidsfactor. U geeft aan inderdaad terecht dat de gemeente geen warmtebedrijf is ook geen partij in deze. Maar ik vind wel dat de gemeente een regierol heeft, maar de strekking van deze vraag is om te zorgen dat er garanties gegeven kunnen worden voor warmtelevering.

Neemt Gasunie voldoende verantwoordelijkheid hierin om de leveringszekerheid goed te waarborgen? Uiteraard incidenteel kan het plaatsvinden dat er calamiteiten zijn waardoor tijdelijk geen warmte geleverd kan worden vooral in de winterperiode, maar daar hebben we het niet over. Bent u het met mij eens dat hier harde afspraken gemaakt moeten worden met Gasunie om garanties, dan wel goede back-up op te stellen zodat de inwoners beschermd kunnen worden? En de aanvullende vraag hieromtrent is: zijn er meerdere partijen op de markt die vanwege de monopolypositie die eventueel Gasunie in zal nemen? Zo ook om te voorkomen dat de inwoners blootgesteld worden aan de monopolypositie van Gasunie? De voorzitter: Dan waren er ook vragen van Wij. over 20 179. Ik weet niet of er nog aanvullende vragen zijn, de heer Hoek? Want uw vragen waren ook schriftelijk beantwoord, geloof ik? De heer Hoek (WIJ.): Ja, dat klopt. Dank u wel, voorzitter. En ook bedankt de beantwoording van de vragen. Niet echt nog vragen daarop aanvullend, onder andere door de goede vragen van mijnheer De Vries gehoord. Wellicht aanvullend aan de gemeente om echt proactief in te zetten op de groep mensen die minder te

besteden of te sparen hebben, en ervoor te zorgen dat ze straks niet gedwongen investeringen moeten doen. En dat we in de komende tijd wellicht kansen missen, omdat we zo inzetten op no-regret maatregelen. Ja. Dat was dan mijn bijdrage. De heer Paredes Sanchez (BVR): Nou, een aantal vragen, een aantal opmerkingen over de voortgangsrapportage. Er staat in het stuk dat waterstof tot 2030 niet rendabel zou zijn zonder enige onderbouwing. Dus die zouden wij graag willen zien: waar halen zij dat vandaan? In het hele stuk zien we ook helemaal geen nucleaire energie voorkomen, wat misschien ook een optie zou kunnen zijn. Ook gezien de nieuwe ontwikkelingen met thorium et cetera, en het kabinet dat er ook niet echt negatief tegenover staat, en hopelijk het komende kabinet ook niet. Maar dan hangt deze transitie ook weer af van het nieuwe kabinet, maar ja, dat zien we dan wel weer wat er dan gebeurt. Wij zien ook dat er windmolens nodig zijn om het deficit op te vangen, dus Beter voor Rijswijk is geen voorstander van windmolens, in ieder geval op het land. Dat willen we graag niet zien. Dan hebben we nog die European Local Energy Assistance fonds ELENA. Hoeveel komt daar van dat fonds naar Rijswijk? En heeft u al nagedacht over wat u met die fondsen gaat doen? Even kijken.

Dan, hebt u nog enig idee of daar voor de burger nog kosten zijn, qua belastingverhogingen et cetera, op gemeentelijk niveau? Dan de Transitievisie. Die nemen we ter kennisgeving aan, wat niet anders kan. We zien hier in het stuk dat er 20 tot 30% aangesloten kunnen worden op het warmtenet, als ik het zo heb gelezen. Dan is de vraag over het vertrekpunt van de WarmtelinQ. De lijn door het midden zou aftakken vanaf het zuiden, net onder Rijswijk richting Leiden. Over de WarmtelinQ zijn we nog in gesprek. Waar komt die aftakking? Want ik zie helemaal geen plek daarzo, dus dat zou ik ook graag willen weten. Mevrouw De Mooij (VVD): Ik ga heel even kijken of ik kort door mijn verhaal heel kan omdat een aantal vragen al gesteld en beantwoord zijn. Inderdaad de vragen over de ELENA-subsidie zijn al gesteld door de heer Veerman, dus die sla ik over. In de voortgangsrapportage geeft u aan ook toekomstbestendige strategieën zoals vraagreductie in te gaan zetten, en wat houdt dat in voor Rijswijk? Want tot op heden lijkt het een illusie dat er sprake is van vraagreductie. Er lijkt juist een vraagtoename te gaan ontstaan in verband met elektrische warmtepomp, elektrische- en inductiekookplaat et cetera, dus daar ben ik wel erg benieuwd naar hoe u die vraagreductie voor u ziet? Met betrekking tot plan… Even kijken, hoor. Plan van aanpak.

Er wordt ingezet op participatie, en volgens de tijdslijn in het plan van aanpak is het startmoment hiervan begin 2021. Doelt u bij de start van de participatie op de server monkey die we hebben mogen ontvangen? En wat gaat u doen met de uitkomsten van deze enquête? Want ik moet u eerlijk bekennen dat de enquête en de vraagstellingen op mij wat knullig overkwamen. Een voorbeeldvraag: wat zou er voor u belangrijke redenen zijn om aan de slag te gaan met energiebesparing? En dan kan je als antwoord geven: omdat mijn buren het doen. Wat gaan we doen met deze uitkomst? Daar ben ik heel erg benieuwd naar. Het bevordert niet echt de draagvlak of de betrokkenheid, denk ik, met de hele casus. Even kijken. U geeft ook aan: we gaan ook veel communiceren om een breed draagvlak te creëren. Er is ook al wat over gezegd over de WoonWijzerWagen Energieloket. Ik denk dat juist zo’n energieloket een mooie manier is om te communiceren. Daar kun je echt ook vragen gaan ophalen, en dan heb je echt een punt waar je heen kunt. Gaan we dit loket ook wat meer onder de aandacht brengen? Dan nog… Even kijken. U zegt inderdaad: de Transitievisie Warmte en de route naar aardgasvrij is niet in beton gegoten, en geeft aan te willen leren van ervaringen. En dan lijkt het kijken naar de eerste wijken een goed idee wat betreft de VVD Rijswijk, en blijf het dan ook vooral doen.

Beter goed gestolen dan slecht verzonnen. Wat eerdere bevindingen die komen eigenlijk al in de media naar voren, en leer daarvan, en ga niet op de muziek vooruitlopen, en blijft daar dan ook bij experts in ontwikkelingen aangehaakt. Even kijken. Ja, wellicht heeft u het gelezen, maar in de krant stond inderdaad dat een kwart van de woningvoorraad in een proeftuinwijk helemaal van het gas af en realistisch was, en dat het eigenlijk veel reëler is om te kijken naar het hogere doel, dus niet per se van het gas af, maar daar de CO2-uitstoot te verminderen. En sommige oude huizen kan meer klimaatwinst behoud worden door een betere isolatie. En er kwamen ook andere tegenvallers naar voren dat, even kijken, de techniek, het draagvlak, de kosten, eigenlijk alles valt tegen, als wij het vanuit die proeftuinwijken horen. Dus, ja, blijf aangehaakt, en leer daarvan. Dan wat betreft de experts. U gaat een adviesraad instellen. In de beantwoording heb ik al wel gezien dat u daar nog mee gaat stoeien, maar ik zou dan wel graag willen zien dat daar echt experts onderzoekinstellingen, universiteiten, warmtepompaanbieders - dat soort partijen - dat die daarin meegenomen worden. Wij hebben een hele innovatieve buurgemeente, de gemeente Delft, met de TU Campus. Zij hebben The Green Village staan op de

campus. Dat is een proeftuin voor klimaat adaptieve innovaties, en zij hebben zelfs jaren 70 woningen gebouwd om daarin innovaties toe te passen en te kijken. Dus sluit aan bij de TU Delft als indien mogelijk, en misschien een combinatie maken met mijn mooie wijk Rijswijk Buiten. Er is ook wel wat over gevraagd door het CDA, maar over de woonlasten neutraliteit. U geeft aan dat u speciale aandacht heeft voor groepen die zelf moeilijk kunnen investeren. Nou goed, ik ben wel benieuwd hoe u dat voor u ziet inderdaad, en ook ten aanzien van de betaalbaarheid en de kapitaalstorting van Rijswijk aan Stedin. Daarin betaalt de gemeente natuurlijk al mee aan de Energietransitie, dus gaat het niet enorm uit de klauwen lopen met de kosten? Dus hou dat uiteraard in de gaten, en hoe ziet u dat voor u? De heer Van der Meij (GBR): Ja, voorzitter, de fractie van Gemeentebelangen Rijswijk heeft toch even behoefte om met wat afstand nu naar deze voortgangsrapportage bekijken, en ons vooral te richten op de berichtgeving met betrekking tot energiemaatregelen van het gas af wat ons de afgelopen tijd heeft bereikt uit de landen tussen al het coronanieuws. De VVD refereerde er ook net aan. Alle gasloze wijkexperimenten zijn er na twee jaar slechts 206 woningen op dit moment van het gas af gebleken. De praktijk blijkt toch een harde leerschool te zijn.

Zonneparken waar één of andere, ja, een vechtmarkt, schijnt te ontstaan rondom het kunnen verkrijgen van subsidies die, als ik het artikel mag geloven, grotendeels begroten bij buitenlandse partijen terecht komen, en niet zozeer aan de zonne-energie worden besteed. De Raad voor Openbaar Bestuur die onlangs geadviseerd heeft dat gemeentes komma nexus, € 1,8 miljard nodig hebben om aan de klimaatdoelstellingen van Parijs te kunnen voldoen. Ja, als je dat allemaal bij mekaar optelt, al die berichtgeving, dat laat toch wel zien hoe problematisch, hoe hardnekkig het is om doelstellingen rondom Aardgasvrij, CO2-reductie, et cetera in te vullen. Het college heeft bij haar aantreden nadrukkelijk aangegeven dat zij niet als gemeente Rijswijk de lead wil volgen, goed de berichtgeving wil volgen, goed ook de ontwikkelingen wil volgen. De eerste vraag aan de wethouder is dan ook: hoe duidt hij deze berichtgeving die nu de laatste tijd uit de landen publiekelijk gemaakt wordt? Wat betekent dat nu voor Rijswijk, voor het tempo, en voor onze ambities die we hebben op het gebied van de Energietransitie? Ben ik op de eerste plaats nieuwsgierig naar. Op de tweede plaats, de no-regret is ook al vaker genoemd. Daar zet het college ook goed op in.

Welke besparingsmogelijkheden zijn er no-regret te maken ongeacht welke energiebron je gebruikt? Hoe is het college daar de afgelopen tijd nu mee gevaren? En wat ik wat minder in de rapportages tegenkom zijn toch in bredere vorm van energie. Wellicht niet helemaal van het gas af, maar wellicht minder van het gas in combinatie met elektrisch zou wellicht een oplossing kunnen zijn, een bijdrage kunnen zijn voor die wijken die woningen die gewoon niet volledig van het gas af te krijgen zijn, maar wel kan bijdragen in een stukje minder gasverbruik op het moment dat je daar andere maatregelen ertegenover zet. Dat kan natuurlijk isolatie zijn, maar dat kan ook partieel elektrificeren zijn. In hoeverre zou het niet verstandig zijn om meer die hybridetechnieken onder de aandacht te brengen dan volledig te gaan voor warmte, volledig te gaan voor waterstof of volledig te willen gaan voor andere vormen van energie zonder gas? Graag ook een reactie van het college, van de wethouder, op hoe het college kijkt naar deze vormen van hybride concepten? Mevrouw Ten Brummelaar (RB): We hebben een zestal vragen gaande over de voortgangrapportage en het plan van aanpak. Van het voortgangsrapport gaan de eerste pagina’s over de RES.