Niet-vastgesteld verslag Forum Samenleving 20 april 2021.docx

aanwezig Voorzitter Mevrouw A. Koegler raadsleden en fractieassistenten: mevr. M. Alberts mevr. F. van Amerongen De heer A. van den Berg Mevr. M. ten Brummelaar (f.a.) De heer J.C. de Paredes Sanchez De heer D. van Dam (f.a.) de heer M. Ezinga mevr. I. Jansen (f.a.) Mevrouw S. Hoek (f.a.) mevr. N. Kames De heer J. Karremans

mevr. N. Kistemaker Mevr. H. van der Kooij mevr. M. Koopman de heer G. Kruger de heer J. Loof (f.a.) mevr. R. de Man mevr. B. Niesen (f.a.) Mevr. W. Van Nunen Mevr. J. Schröter De heer R. Veerman De heer P. van der Velde (f.a.)

Betreft Openbaar verslag Forum Samenleving d.d. 20 april 2021 1.

Portefeuillehouders: wethouder mevr. Besteman wethouder mevr. Bentvelzen Forumgriffier: Mevr. P.E. van Santen

Datum: april

Opening De voorzitter: Goedenavond dames en heren. Het is 20.00 uur dus dat betekent dat we gaan beginnen met Forum Stad van 20 april. Welkom allemaal, fijn dat jullie er weer zijn. Ook vanavond worden we weer online uitgezonden via de gebruikelijke kanalen. Ik wil u verzoeken om allemaal uw microfoon uit te zetten en op het moment dat u het woord voert uw microfoon aan te zetten maar ook uw camera zodat we u goed in beeld hebben. En mocht u willen interrumperen, steek dan even uw handje op. Mocht ik dat op een gegeven moment na een halve minuut nog niet zien dan ben u uiteraard toegestaan om te interrumperen. Noem dan wel eerst even uw naam zodat ik weet wie er interrumpeert. Gaan we over naar de agenda.

2.

Algemeen spreekrecht inwoners De voorzitter: Er hebben zich voor vanavond geen insprekers gemeld. Ah, ik hoorde mezelf dubbel maar als het goed is, is dat nu weg. Ja. Er hebben zich geen insprekers gemeld dus dat is snel klaar dat punt.

3.

Lijst van Ingekomen stukken De voorzitter: Gaan we over naar agendapunt 3, de lijst van ingekomen stukken. Zijn er nog opmerkingen of aanvullingen over de wijze van afdoening. Mevrouw Jansen-Dirkx (PvdA): Ik heb aangegeven dat ik bij IB 21 038 hem zou willen agenderen op het moment dat ik daar aanleiding toe zie na beantwoording van de vragen die ik al heb opgestuurd. De voorzitter: Ja, dat heb ik inderdaad gezien. Ik heb gezien dat er een aantal partijen vragen hebben gesteld die elkaar ook deels overlappen, dus het lijkt me in ieder geval goed om het vanavond wel aan bod te laten komen. Met eigenlijk het streven om het niet te agenderen voor het volgende forum omdat er dan heel veel raadsvoorstellen geagendeerd zijn. Dus het zou fijn zijn als we het vandaag af kunnen doen. En eventueel nog

met een tweede termijn waarin u uw vragen kunt stellen, maar mocht dat niet genoeg zijn dan kunnen we het uiteraard altijd agenderen. Maar bij voorkeur liever niet mevrouw Jansen. Mevrouw Jansen-Dirkx (PvdA): Ik zal me inhouden. De voorzitter: Heel graag, dank u wel. Ik zie een handje van meneer Ezinga. De heer Ezinga: Goedenavond voorzitter. Ik zou graag stukken IB 21 034 en raadsadres 21 013 willen agenderen voor een volgend forum. Dit zijn stukken beide betrekking hebbende op de aanpak en de gevolgen rondom corona. En wij zien aanleiding daartoe om dat te agenderen. De voorzitter: Ga ik even kijken of daar steun voor is in het forum. Ik zie nog niemand knikken. Is er iemand die dit verzoek van meneer Ezinga wil steunen, of staat meneer Ezinga alleen? De heer Loof (VVD): Ik wil dat verzoek wel steunen voorzitter. De voorzitter: Ah, u bent ook van de VVD. Nou, dat is op zich wel aardig dat u met elkaar in de fractie in ieder geval op een lijn ligt. Ik ben ook op zoek naar een andere partij die het verzoek wil steunen. Mevrouw Ten Brummelaar (RB): Mag ik even een herhaling van de exacte IB-brieven waar dit verzoek op rust. De voorzitter: Uiteraard. De IB 21 034 en de RA 19 038 als ik het goed begrepen heb, gaan beide over de corona-aanpak. Ik hoor nog geen enthousiaste reacties meneer Ezinga, dus dat betekent dat we het niet gaan agenderen.

Misschien kan ik u wel bij het vragenuur nog even in de gelegenheid stellen om uw vragen te stellen over de IB-brief en de RA. Is dat een optie? De heer Ezinga: Ja, voorzitter. Ja, jammer. Ik zal dat even overleggen met mijn fractievoorzitter of dat nodig is en anders stellen we artikel 44 graag alsnog. De voorzitter: Ah kijk, helemaal prima. Dank u wel meneer Ezinga. Dan heb ik nog een verzoek als voorzitter, want ik heb wat signalen gekregen en ook wat berichten over het aantal vragen wat gesteld is voor het vragenuur. Ik heb ook een discussie in de app-groep sociaal domein daarover gezien. We hebben een aantal vragen over het actieplan en de overige vragen die zouden eventueel schriftelijk afgedaan kunnen worden. Ik heb overleg gehad met de wethouder die vindt dat ook prima als het schriftelijk afgedaan kan worden, maar uiteraard moet u dat ook prima vinden dus ik kijk even of daar draagvlak voor is. Mevrouw Koopman (D66): Ja, ik zou liever gewoon de vragen stellen vandaag en niet. Ik heb voor een deel heb ik ze schriftelijk gekregen en die hoeven dan, die ga ik natuurlijk niet opnieuw stellen, maar van de andere vragen wil ik dat gewoon even wel vandaag doen. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ik steun dat wat mevrouw Koopman zegt.

De voorzitter: Prima, dan kunnen we die discussie verder gewoon buiten wegen laten, dan gaan we gewoon alle vragen bij het vragenuur aan bod laten komen. En daarmee is. De heer Kruger: Dus het wordt weer een latertje.

De voorzitter: Nee, meneer Kruger het wordt geen latertje want als u goed heeft gekeken naar de agenda van zijn we om 23:05 uur klaar. U kent mij inmiddels een beetje als voorzitter. Mijn streven is om in ieder geval om 22:55 uur klaar te zijn dan hebben we in ieder geval 10 minuten winst. Maar u bent daar uiteraard allemaal zelf bij vanavond. Niemand anders opmerkingen over. De voorzitter: Ja. Niemand anders opmerkingen over de lijst van ingekomen stukken. Mooi. De wijze van afdoening bij de lijst van ingekomen stukken is hiermee vastgesteld. 4.

Vaststelling agenda De voorzitter: Dan gaan we naar de vaststelling van de agenda. Is er iemand die nog iets toe heeft te voegen aan de agenda. Nee, ook niet zoals ik nu zie tenminste. Dat is mooi.

5.

Mededelingen college De voorzitter: Gaan we naar agendapunt 5, mededelingen van het college. Wethouder Bentvelzen u heeft een aantal mededelingen. Wethouder Bentvelzen: Ik heb er vijf in totaal. Dus ik ga ze gewoon netjes aflopen. Eén is u naar alle waarschijnlijkheid niet onbekend de planning van de regiovisie. Toch wil ik hem hier even mededelen. De besluitvorming over de regiovisie is uitgesteld daar zijn jullie van op de hoogte gebracht. De planning die is nu als volgt: 7 september zal die in het college verschijnen, 28 september op het forum en 12 oktober in de raad. En vóór de zomervakantie vinden er nog twee verdiepende sessies plaats: een regionale sessie dat zal zijn op 10 mei en een lokale sessie en die zal zijn op 14 juni. Dat is mijn eerste mededeling voorzitter. De tweede heeft betrekking op een eerdere berichtgeving over 200 gemeenten die de fout in zijn gegaan met beslaglegging op een bijstandsuitkering. Ik heb daar contacten over gehad met een van onze raadsleden mevrouw Van Nunen. Ik vond het wel zo chic om dat aan de rest van de raad ook kenbaar te maken in dit forum. De gemeente Rijswijk, ik heb intern laten onderzoeken of de gemeente Rijswijk ook bij die 200 gemeenten hoort en hoewel wij werken met een andere rekentool, blijkt ook bij ons een klein aantal mensen een te hoge beslaglegging te hebben gehad op de uitkering.

We hebben actie ondernomen om dit te herstellen. Maar dan zijn jullie ook allemaal op de hoogte hiervan. Mededeling drie heeft te maken met Briedis, dat is een van de aanbieders rondom jeugdbescherming. Op 12 april jl. heeft het keurmerkinstituut besloten om Briedis Jeugdbescherming een beëindigingscertificaat te verlenen vanwege geconstateerde afwijkingen. Dat betekent dat zij nu zes maanden de tijd hebben om lopende dossiers over te dragen aan een andere gecertificeerde instelling. Het betreft voor ons één cliënt uit Rijswijk en we monitoren de overdracht van die cliënt. Mededeling vier voorzitter heeft betrekking op de toeslagenaffaire. Die staat vanavond al geagendeerd, maar ik wilde jullie toch vooraf even een mededeling doen. Er zijn namelijk wat nieuwe ontwikkelingen te melden die wellicht al wat vragen wegnemen voor later deze avond. Er is inmiddels bekend gemaakt dat de gemeenten volledig gecompenseerd gaan worden. De gemeente krijgt dus alle gemaakte kosten vergoed op basis van een nacalculatie. De gedupeerde ouders kunnen daarmee uiteraard nog beter geholpen worden. Het betreft drie onderwerpen: de compensatie aan gemeenten voor de ondersteuning van de gedupeerde ouders op vijf leefdomeinen, de algemene inrichtings- en coördinatiekosten en compensatie van gemeenten voor kwijtschelding van gemeentelijke vorderingen.

Dat is nummer vier daar spreken we vanavond later nog over. En als vijfde en laatste mededeling die betreft de regiotaxi. De aanbesteding regiotaxi is afgerond. We waren daar bezig met een nieuwe aanbesteding. We zijn blij met het resultaat. Op 16 mei zal onze nieuwe vervoerder gaan rijden en meer informatie hierover zal ik zo spoedig mogelijk verstrekken

via een raadsinformatiebrief, maar dan weet u dat dat uw kant op komt. Voorzitter dat waren al mijn mededelingen. De voorzitter: Dank u wel wethouder Bentvelzen. Ik zie geen handjes dus er zijn verder geen vragen over. Nee. Sluiten we ook dit agendapunt af. 6.

Terugkoppeling Gemeenschappelijke Regelingen o.a. jeugdzorg De voorzitter: Gaan we over naar agendapunt zes, terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen. Kijk ik weer even wethouder Bentvelzen aan of daar nog iets over te zeggen is. Mevrouw Bentvelzen: Nee, voorzitter. Buiten het feit dat die regiovisie is aangesteld, heb ik momenteel geen mededelingen te doen. De voorzitter: Prima.

7.

Overzicht toezeggingen en moties De voorzitter: Gaan we over naar de lijst van toezeggingen en moties. Is er iemand die daar nog iets over kwijt wil. Ik zie mevrouw Alberts. Mevrouw Alberts (GL): Ja, voorzitter dank u wel. Een vraag over toezegging nummer 79. Dat ging over de doelen en ambities 2020 waar we schriftelijke vragen over hebben gesteld. Destijds was het antwoord dat het iedere week in B&W terug zou komen en binnen enkele maanden er beantwoording plaats zou vinden ook in delen. Maar tot op heden hebben we daar nog helemaal niets van terug gezien dus ik vroeg me af of er al iets te melden valt uit B&W. En daarnaast was ook nog, ontbreken de toezeggingen van de raad van twee maart onder andere over de bomenkap langs de A4 is ook een toezegging op geweest op nog terugkomen op vervolgvragen. De voorzitter: Ok. Ik heb begrepen dat inderdaad van de laatste vergaderingen de toezeggingen nog niet verwerkt zijn dus daar is de griffie nog mee bezig. Dus die staan er volgende keer bij. Van die andere toezegging durf ik niet te zeggen wat de stand van zaken is. Dus ik zou aan de griffie willen vragen om u daar schriftelijk even over terug te koppelen deze week nog.

Mevrouw Alberts (GL): Voorzitter, wellicht dat iemand vanuit het college daar antwoord op kan geven, een van de wethouders of de burgemeester, omdat destijds is toegezegd dat elke week het op de vergadering van B&W staat en ik vroeg me af of dat nog steeds het geval is. De voorzitter: Is er een van de wethouders die daarop willen reageren? Wethouder Bentvelzen: Voorzitter dat wil ik wel doen hoor. Het is inderdaad nog steeds onderdeel van gesprek. Ik heb nog niet een overzicht gezien die naar de raad toe gaat. Dus mevrouw Alberts ik geef u mijn woord dat ik dat nog een keer onder de aandacht zal brengen bij de burgemeester. Mevrouw Alberts (GL): Hartelijk dank. De voorzitter: Dank u wel wethouder Bentvelzen. En dan gaan we over naar mevrouw Schröter-Haas.

Mevrouw Schröter-Haas (CDA): Ik had een toezegging van wethouder Lugthart over de beantwoording van de vraag over de in- en uitstroom van trainees. Daar heb ik geen antwoord op gehad maar, maar u gaf juist aan dat de vragen nog niet verwerkt waren. De voorzitter: Klopt. Die vragen zijn inderdaad niet verwerkt. Dat gaat over de toezegging dat de wethouder de volgende dag antwoord zou geven op de vraag over de trainees. Mevrouw Schröter-Haas (CDA): Ja, dat klopt. De voorzitter: Volgens mij is wethouder Lugthart niet aanwezig. Dus we zullen hem daarnaar vragen en zorgen dat hij u uiterlijk eind deze week daar alsnog antwoord op geeft. Vorige vergadering kon dat binnen 24 uur, dus deze drie dagen moet zeker lukken. Mevrouw Schröter-Haas (CDA): Prima. Dank u. De voorzitter: Zijn er nog andere op- of aanmerkingen over de lijst van toezeggingen en moties? Nee, prima dan sluiten we dat ook af. 8.

Vaststellen Forumverslag: 16 maart 2021 De voorzitter: Gaan we naar het verslag van de vorige vergadering. Zijn er nog op- of aanmerkingen over het verslag? Kan haast niet, het is allemaal letterlijk opgenomen. Mevrouw Kames. Mevrouw Kames (RB): Ik zat het even na te lezen, maar ik denk soms lopen mijn zinnen niet helemaal dus misschien praat ik zelf af en toe een beetje verkeerd. Maar soms lopen tekstueel die zinnen niet helemaal goed, maar niet dat het mij heel veel uitmaakt maar het viel me toevallig op dus. Maar ik weet niet, verder wordt er niet veel mee gedaan denk ik dus ik vind het verder wel goed. Dank je wel. De voorzitter: Ik vind dat u het allemaal prima verwoordt mevrouw Kames dus ik begrijp u in ieder geval. En ja, alle tekst is letterlijk opgenomen dus ja soms is dat een beetje vervelend om terug te lezen dat heb ik zelf ook wel eens. Maar waarvan akte. Dank u wel. Zijn er verder nog op- of aanmerkingen over het verslag? Nee, dan is het verslag hierbij vastgesteld.

9.

Raadsvoorstel Kadernota Sociaal Domein - 21 018 De voorzitter: Gaan we over naar agendapunt negen, het raadsvoorstel kadernota sociaal domein. Ik ga ervan uit dat eigenlijk elke partij daar het woord over wil voeren dus ik wou maar gewoon van groot naar klein beginnen. En dan begin ik bij Beter Voor Rijswijk. Wie mag ik daar het woord geven? Eerste termijn De heer Van den Berg (BVR): Wij hebben het voorstel goed bestudeerd en ik kan alleen maar zeggen chapeau. Beter Voor Rijswijk is geheel tevreden. Met de beste wil ter wereld kon ik geen commentaar leveren op wat onze wethouder heeft aangeleverd. Klare taal. Goed gedaan, mijn complimenten. Wel maken wij ons zorgen over de kosten die reeds zijn opgelegd met de regelgeving, maar het is door het hele land dus niet alleen de gemeente Rijswijk is hier de pineut van maar dat is landelijk. Dus dat blijft nog een zorgpuntje, maar daar kan de gemeente Rijswijk niet zoveel aan doen. En eigenlijk was dit het voor eerste termijn.

Mevrouw Kistemaker (GL): Ja, GroenLinks blij dat er een kader sociaal domein ligt. We hebben er vaak om gevraagd ook omdat de oude nota echt achterhaald is en omdat juist het sociaal domein zo ontzettend belangrijk is dat we als raad kaders meegeven. Dus we waarderen ontzettend de inzet van de wethouder en er ligt gewoon een hele duidelijke nota met echte kaders. Dit is geen ambtelijk stuk geworden, maar juist een tekst die heel goed te lezen en te begrijpen is en er ook nog eens visueel aantrekkelijk uitziet. Complimenten dus daarvoor. Ook waarderen we het dat de wethouder met alle fracties contact heeft gezocht van tevoren en we zien ook echt de punten die we hebben meegegeven terug in de nota. Nog mooier was het natuurlijk geweest als we als raad zelf de kaders hadden gesteld, zelf hadden bedacht wat we eigenlijk willen terugzien. Maar daarvoor steek ik natuurlijk ook de hand in eigen boezem, daar hadden we dan zelf ook proactiever in moeten zijn. Toch zijn we op een aantal punten ook wel kritisch. Bij de titel 'samen verder voor eigen regie' dat klinkt natuurlijk heel veel belovend alsof de gemeente het echt samen met de inwoners gaat doen. Maar als je het leest staat er eigenlijk dat het vooral de bedoeling is dat inwoners het eerst zelf gaan oplossen en als het echt niet anders kan ja dan heeft de gemeente een aanbod.

We vinden het dan ook wel een beetje teleurstellend dat de ambitie in deze nota vooral gaat over wat de gemeente van anderen verwacht, namelijk zelfregie en verantwoordelijkheid bij de burger. Wat ons betreft ligt de nadruk te veel op aanbod en te weinig op de vraag. Zo van, oh u heeft een probleem we gaan even kijken bij welk aanbod dat dan past. Wat dat betreft denken we te veel in hokjes. En waar we ook moeite mee hebben, is met de term normaliseren. Wij snappen de gedachte er achter, maar we zouden het graag vanuit een andere invalshoek aanvliegen. Want wat is nou eigenlijk precies normaal. Deze nota richt zich eigenlijk te veel op hoe we het hokje normaal iets groter kunnen maken zodat er wat meer mensen in passen. Voor wat ons betreft gaat we het eerst hebben over het afbreken van hokjes. Verdragen in plaats van normaliseren. Het gaat over jezelf kunnen zijn en elkaar ook accepteren. Om er echt voor te zorgen dat mensen minder zorg nodig hebben, hebben we allemaal een taak niet alleen de verwijzers en de zorgaanbieders. Er moet echt iets veranderen in de basis. Geen klassen met 30 leerlingen, maar kleinere groepen waarin de docent ruimte en tijd heeft om kinderen aandacht te geven en zorgkinderen meer zichzelf kunnen zijn zonder dat ze een stempel krijgen.

Geen samenleving waarin bepaalde groepen worden weggezet en geen samenleving waarop we op de stoel van de rechter gaan zitten. Wat ons betreft is een inclusieve en verdraagzame samenleving de paraplu. Dit is onze visie. We zijn benieuwd naar de visie van de wethouder om onnodig problematiseren te voorkomen. Wat ons betreft komt dat nog iets te weinig naar voren in deze nota. We zouden de wethouder in ieder geval als tip mee willen geven om te kijken naar het taalgebruik. In deze nota gaat het vooral over problemen en veel minder over oplossingen. In het voorwoord alleen al lezen we ongeveer zes keer het woord probleem of problemen. Het woord oplossing komt niet voor. Dit strookt wat ons betreft gewoon niet met de ambitie om niet te problematiseren. Tenslotte hebben we ook nog een paar kleine vragen. We lezen dat de transformatiefase nog niet is afgerond, nog niet alle doelen zijn behaald. Kunt u iets vertellen over het tijdspad hiervoor. En tot slot, het advies van de Adviesraad Sociaal Domein kunnen we dat nog verwachten voordat we hier een besluit over nemen zodat we het ook mee kunnen nemen. Tot zover. De heer Ezinga (VVD): Nou, ik wil allereerst ook mijn initiële complimenten geven aan de wethouder voor dit stuk. Zij heeft met dit document de benodigde kaders gecreëerd, benodigd voor de beleidsnota's die eronder liggen.

Wij kunnen ook niet anders dan onderschrijven hoe zij kijkt tegen het normaliseren van onze samenleving en de daarbij behorende hobbels die we allemaal, jong en oud kunnen ervaren. Het feit dat je het vanuit een normaliserend karakter bekijkt, levert een veel toegankelijker kijk op op de problematiek die aanwezig is en het krijgen van die regie om het een plek te geven waar het nodig is. Moeten we iets wat we ondervinden oplossen of moeten we het omarmen, wordt het erbij of kunnen we het op een andere manier inzetten of aanpassen. En de veelzijdigheid van die problematiek maakt dat als je het normaliseert ook dat de oplossingsrichtingen veel veelzijdiger zijn dan alleen maar naar het afwijkende te kijken en dan in een veel

nauwer perspectief te plaatsen. Wij van de VVD en ik persoonlijk waarderen ook de wijze waarop ze een vermenselijking maakt van het sociaal domein. Ik vond dat een heel mooie manier van tonen hoe je naar dit concept kan kijken. Ik had het nog niet eerder gezien. Dat geeft op een abstract niveau een vrij compleet beeld hoe het sociaal domein in een gemeente staat en waar het voor moet staan. En ik zou de wethouder willen vragen om ook te kijken of er iets meer aandacht kan worden gegeven aan de relaties. Want van al die elementen die rond omdat sociaal domein worden omschreven, miste ik het concept van relaties. En natuurlijk staat de inwoner voorop, want daar doen het voor. De meeste gemeenten in veel gevallen wanneer het gaat om hulp in het sociaal domein de tussenpersoon en is die relatie met de hulpaanbieder even zo belangrijk en daar mag ook echt wel op geattendeerd worden in het stuk. En mijn suggestie is dan ook om bijvoorbeeld een kopje relaties te expliciteren in de focus zoals mensen en daar waarden aan toe te voegen die we als gemeente willen nastreven. Ik hoor graag wat u daarvan vindt. U geeft aan in het, u geeft een aantal kaders. Er is een leidend kader maatschappelijk effect. En u zegt dat u stuurt op resultaat, terwijl u een paar zinnen daarvoor net schrijft dat u stuurt op outcome en beoogd effect.

En u schrijft eerder bij de vermenselijking van het sociaal domein dat u wilt sturen op effect. Maar waar stuurt u dan nu eigenlijk op. Er zit nogal een verschil tussen sturen op resultaat en sturen op effect en ik denk dat dat verwarrend voor mij werkt. Mijn laatste punt heeft betrekking op de consultatie die u heeft gedaan. Ik wil net zoals mevrouw Kistemaker dat adresseren. Ik waardeer dat zeer en ik denk dat het heel goed is om een dergelijk stuk ook goed gefundeerd neer te zetten. Alleen tijdens de consultatie die u met mij deed, hebben we ook gesproken over een paragraaf rondom risico's, een risicoparagraaf. Het is een groot onderwerp waar we hiermee te maken hebben met een enorme begroting die ermee gepaard gaat en een bepaalde grilligheid heeft in de kosten en de kostenbeheersing. En ik zei ook het zou verstandiger zijn om zo een dergelijke risicoparagraaf in te voegen. Eindelijk kun je dus op niveaus van beleidsnota's, maar ook op andere niveaus in een bepaalde manier inzicht geven in waar risico's precies plaatsvinden. Mijn vraag aan u is wat heeft u met dat advies gedaan en hoe kan ik dat terug lezen in deze kadernota. Ik heb niet zo expliciet een risicoparagraaf hier voor ogen. En tot zover daarvoor mijn eerste termijn. Ik kijk uit naar de beantwoording.

Mevrouw Schröter-Haas (CDA): Ook het CDA waardeert erg dat er nu een goede kadernota ligt voor het sociaal domein, maar heeft ook een aantal kritische vragen hierbij. U geeft aan dat er sinds de oplevering van de nota veel gebeurd is, de oude nota, en veel is veranderd. En het is veel duidelijker welke rol wij hebben als gemeente binnen het sociaal domein. Tegelijkertijd geeft u aan dat u doorborduurt op een oude nota. U geeft aan dat bij het neerzetten van de structuur om de overgehevelde taken te kunnen uitvoeren geslaagd is en wij missen hier eigenlijk toch een stukje analyse in. Heeft deze wel plaatsgevonden dan zouden we deze graag nog wel willen zien. Gewoon een beeld van goh, wat heeft er gewerkt wat heeft er niet gewerkt. Wij vragen ons ook af waarom u doorborduurt op de kaders zoals die in 2014 zijn neergezet. U heeft een hele mooie paraplu afgebeeld en wij vragen ons wel af is die stevig genoeg gezien de stormen die het heeft doorstaan en de stormen die nog komen. Daarnaast zouden we toch een wat steviger financieel kader willen zien. We vinden de nota wat hoog over en missen wat concretere doelstellingen in het veld. Dus die zouden we graag nog wat terug willen zien. Daarnaast is het ons niet helemaal helder wat u bedoelt met de preventieve aanpak en het stuk waarbij aangesloten wordt bij bewonersinitiatieven. Kunt u dat nog toelichten.

En dat was het voor mijn eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Schröter. Gaan we over naar de fractie van Wij. Wie mag ik daar het woord geven. De heer Karremans (Wij): Ja, dank u wel voorzitter. Mevrouw Koopman (D66): Ik dacht dat u in volgorde van.

De voorzitter: Ah, ik zie dat ik mevrouw Koopman vergeten ben, nou dat is niet zo netjes. Na meneer Karremans geef ik u uiteraard ook het woord mevrouw Koopman. De heer Karremans (Wij): Allereerst wil ik de complimenten geven aan mevrouw Bentvelzen voor het mooie stuk. Duidelijke kaders en zoals al eerder genoemd is het heldere en duidelijke taalgebruik. Echter vraag ik me wel af hoe wij als raad kunnen meten wat het effect is, ja eigenlijk de manier hoe we dit gaan meten voor het effect. Daarnaast vrees ik dat de kadernota is doorgetrokken vanuit 2014. Mijn vraag is zijn er nog tussentijdse evaluaties geweest, en zo ja wat is daar de uitkomst van. Nu we toch een beetje bezig zijn met 2014, las ik ook dat de beleidskeuzes in het verleden niet altijd realistisch bleken. Ik vraag me af hoe de wethouder kan garanderen dat de beleidskeuzes in de toekomst wel realistisch zullen zijn, zeker gezien het feit dat de uitgangspunten hetzelfde zijn gebleven. En tot slot lees ik eigenlijk de rode draad in deze kadernota en dat is het nemen van inwoners op basis van hun eigen kracht. En dit ondersteunt Wij. zeker, dit vinden wij iets positiefs. Echter vraag ik mij wel af hoe en door wie wordt nou bepaald wat de eigen kracht van iemand is. De een heeft geen familie en heeft voldoende kracht om alles te kunnen, terwijl iemand anders geen kracht heeft met een groot sociaal netwerk.

Ik zou dus eigenlijk graag willen horen hoe de kracht wordt bepaald wanneer iemand iets op eigen kracht kan doen. De voorzitter: Dank u wel meneer Karremans. Ga ik nu over naar mevrouw Koopman. Excuus voor de verwarring mevrouw Koopman. Mevrouw Koopman (D66): Ja, ik dacht we in volgorde van grootte zouden gaan dus. Maar goed, het zij u vergeven. Nou, eindelijk na zeven jaar hebben we weer een kadernota sociaal domein. Stond in de oude nota de transitie centraal nu komt de transformatie aan bod. Een mooi integraal visiedocument is het geworden in goed leesbare taal, complimenten daarvoor, waarbij ook op hoofdlijnen de financiën zijn meegenomen zoals benoemd in de paraplu in bijlage 2. Maar het is inderdaad echt een visiedocument, een kadernota op hoofdlijnen en wij vinden dat er nog wel een paar elementen ontbreken die op zich niet heel ingewikkeld zijn om toe te voegen. U geeft die hoofdthema's aan in die financiële paraplu, maar die hoofdthema's komen eigenlijk niet terug in de kadernota. U heeft de maatschappelijke effecten benoemd, maar daarin komen focuspunten naar voren en geen doelstellingen. En het zal u niet verbazen er staan geen beleidsindicatoren in waardoor monitoring van voortgang moeilijk is voor de raad. Dus daar hebben we ook al over gesproken bij de beleidskader subsidies. Kort even daarop ingaande.

In de infographic in bijlage 2 wordt verwezen naar zelfstandig leven, veilig opgroeien, en meedoen. Deze doelstellingen op hoofdlijnen die ontbreken in de kadernota, maar die zijn wel in de begroting verwerkt. Daar staat heel keurig omschreven voor deze drie thema's ook wat de doelstellingen zijn. En als we die drie paragrafen nu hierin opnemen dan geeft dat ook duidelijk het verband tussen de financiële kaders en die doelstellingen op hoofdthema's. Dan de beleidsindicatoren. U geeft aan dat u wilt sturen op outcome. Nou, daar ben ik natuurlijk een groot voorstander van, maar daar zijn ook beleidsindicatoren voor nodig en die wilt u nog verder uitwerken met inwoners en partners. Nou, dat vind ik op zich een goed plan. Ik had liever gehoopt dat ze al hierin zouden zijn opgenomen. Het kan ook heel goed voor de deelnota's die er nog gaan komen uitgewerkt worden gekoppeld aan de hoofdthema's zodat we goed zien welke onder welk hoofdthema hangt. Maar we zouden ze ook vrij eenvoudig kunnen opnemen in de monitor sociaal domein. Zodat we in de monitor sociaal domein ook die drie kopjes, die drie hoofdthema's weer laten terugkomen en in de P&C-cyclus. Er hoeven op zich geen nieuwe indicatoren te komen, we meten al heel erg veel.

Maar ze moeten wel gekoppeld worden aan de hoofdthema's, bijvoorbeeld bij het leiden van een zelfstandig leven kunnen we de indicator gebruiken minder mensen met voorzieningen per 1000. Over alle domeinen heen zodat we goed kunnen zien wat de effectiviteit ervan is, of minder gezinnen met kinderen onder armoedegrens. En zo zijn er voor alle drie de hoofdthema's

best wel een aantal zaken die we al meten die we in de monitor dan goed kunnen bijhouden. En ik wil u dan ook vragen om vóór het kaderdebat samen met ons keuzes te maken daarvoor in de nieuwe herziening van de monitor sociaal domein, die volgens mij ook in de planning staat om vóór het kaderdebat aan te pakken. En dan kunnen ze dus ook worden opgenomen in de begroting waar we de targets vastleggen en volgend jaar kunnen we ze ook opnemen in de beleidsindicatoren voor het subsidiekader, het beleidskader subsidies. Op die manier wij een heel goede voortgang overall op het sociaal domein via deze kadernota en via alle instrumenten die we ons ter beschikking stellen. Dus ik wil u vragen wilt u daar in meegaan. Mevrouw Van Amerongen (GBR): Ja, ik wil ook heel graag. Ja, ik vond het een feestje om dit stuk te lezen. Het was kort, het was bondig, het was duidelijk, goed taalgebruik en ook visuele aspecten zaten erin dus het was echt heel prettig om te lezen. Dus dank daarvoor aan de wethouder. En in de nota kwam ook een aantal hoofdelementen terug waar GBR zich goed in kan vinden. Er wordt eigenaarschap genoemd en eigen kracht van de inwoners in de samenleving en de ondersteunende rol van de gemeente in plaats van een verzorgende.

En ook zien we een aantal keren in de nota terug dat de wethouder het heeft over inzet op normaliseren en het is duidelijk te zien dat de wethouder een visie heeft. Dat is goed terug te lezen in de nota dat is fijn. Ja, en de kadernota het is natuurlijk een paraplu. Het wordt verder nog uitgewerkt dus weinig concrete punten. En dat snappen wij enerzijds omdat wij krijgen die, andere nota's worden aan de raad ook voorgelegd, maar anderzijds heeft deze kadernota een aantal uitgangspunten die eigenlijk toepassing is op de nog uit te werken andere nota's. Voorbeelden zijn vroeg signaleren op het normaliseren. En daarom willen wij de wethouder vragen waarom dit niet nu al nader is uitgewerkt. Hoe gaan we bijvoorbeeld de basis infrastructuur op orde krijgen en hoe gaan we normaliseren. Is de wethouder het met ons eens dat het eigenlijk logischer is om het nu in deze paraplu alvast uit te werken in plaats van voor elke nota weer apart. En zo niet, hoe gaan we dan handvatten geven aan deze uitgangspunten en waarborgen dat dit inderdaad terugkomt in de afzonderlijke nota's en ook in de praktijk. Daarnaast borduurt deze nota voort op de kadernota uit 2014. Het CDA had het er ook al over en de focus die ligt op elementen die verbeterd moeten worden. Dit wordt zo genoemd in het raadsvoorstel.

Maar vervolgens lezen wij in de kadernota vrij weinig terug over de elementen die sinds 2014 niet goed hebben uitgepakt. We spreken bijvoorbeeld over normaliseren, dus blijkbaar hebben we in het verleden geproblematiseerd en waarom worden deze ja toch wat misstappen niet specifiek genoemd. Wij denken dat het belangrijk is om te erkennen waar het in het verleden mis is gegaan en dat we daarom ook nieuwe keuzes gaan maken. En er wordt verwezen naar het Rijk, er komt te weinig geld uit het Rijk. Ja, dat klopt inderdaad, maar we hebben in het verleden ook niet alles goed gedaan en dat heeft natuurlijk ook invloed gehad op de financiën. Dus graag een reactie hierop van de wethouder. En tot slot nog twee concrete vragen. Als eerste vragen we ons af zijn er lessen vanuit het actieplan en ook werd erin genoemd dat wij nog een advies kunnen verwachten uit de commissie en is het mogelijk en deze te ontvangen vóór de bespreking in de raad. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Er is al veel gezegd ook in de complimentensfeer, daar sluit ik me bij aan. Heel leesbaar en overzichtelijk. Maar nu even op inhoud nog een aantal opmerkingen en ik sluit mij eigenlijk ook wel aan bij wat mevrouw Koopman ook zei. Ik vind het meer een visiedocument dan een richtinggevend of sturend document wat het zou moeten zijn toch wel als kadernota.

En daarin sluit ik ook wel aan bij wat mevrouw Kistemaker zei, heel erg problematisch eigenlijk ook opgesteld en begrenzend, wie valt er wel onder en wie valt er niet onder. En ik begrijp net zoals meneer Karremans dat eigenlijk ook zei, ook niet precies wie dan wel en niet daar onder vallen, onder mensen die op eigen kracht dingen zouden moeten kunnen oplossen. Dus die grenzen zijn wat mij betreft in deze kadernota nog niet volledig helder en het denken in oplossingen is te weinig denk ik aan handvat meegenomen. Maar ik wil het toch nog heel even over die visie en missie hebben. U heeft dat heel creatief opgepakt met de mensen zien achter de professional, maar ik mis eigenlijk

een onderdeel en dat vind ik, dat is nog niet gezegd door de voorgangers, door mijn collega's. Ik mis de mensen voor wie je het doet. En u beschrijft heel duidelijk in die visiemissie wat is onze kracht, als professional of als organisatie, waar zitten onze talenten, waar zit ons DNA en voor wie doet u het eigenlijk, dat mis ik. En hoe kijkt u tegen die mensen aan, de cliënt, het dossiernummer zoveel, de indicatie, de nou noem maar op de mensen in schulden. Hoe ziet u die eigenlijk vanuit uw visie en missie. Ik zou dat heel graag toegevoegd zien, omdat ik dat ook eigenlijk een meerwaarde vind aan onze kijk op het sociaal domein. En ja, ik verwijs u toch maar even weer heel graag naar die wethouder in Tilburg, ik het er met u vaak over gehad die toch die zaken graag wil omdraaien. Niet kijken vanuit het is iemand die waarschijnlijk als profiteur, potentiële profiteur bij de gemeente aanklopt of als iemand die niet wil. Ik wil zo graag dat omdraaien en dat had ik ook graag in die visie en missie gezien. Bent u het daar met mij en met ons, met de Partij van de Arbeid over eens dat we het echt moeten omdraaien. Daarnaast wil ik ook heel graag zien wat die netwerksamenleving volgens u inhoudt. U zegt daar moeten we meer naartoe, maar u beschrijft eigenlijk de dingen die we al doen.

Wat gaan we dan meer doen, wat is de ambitie met betrekking tot die netwerksamenleving, waar ik ook heel erg achter sta maar daar moet je wel handvatten voor bieden in een kadernota denk ik. Dat normaliseren kan ook heel erg strak en disciplinair bijna worden ingevuld. Heb ik grote moeite mee, want als u eigenlijk het voorbeeld zoals u zelf noemt in uw inleiding van een kind dat spijbelt of dreigt te gaan spijbelen als je dat al problematiseert dat ben ik met u eens daar kan ook een stigma, een stempel van uitgaan. Maar we moeten ook niet het omdraaien dat we ook niet eerst de signalen wanneer er iets aan de hand zou kunnen zijn dat we die miskennen en negeren. Dus normaliseren, ik ben er niet voor voor die term. Misschien kunnen we daar met elkaar nog iets anders voor bedenken. Ik sluit me aan bij dat de adviesraad eigenlijk te laat dus is ingelicht helaas doordat dit stuk pas begin april is opgestuurd. Kan dit alsnog vóór 11 mei meegenomen worden het commentaar van de adviesraad. En eigenlijk mijn belangrijkste vraag is wat wil je nou uitstralen met een kadernota sociaal domein. Wil je uitstralen dat je mensen eigenlijk zoveel mogelijk op hun eigen kracht zet, waar mogelijk tuurlijk prima, of wil je uitstralen dat je er ook bent als overheid om mensen de nodige steun te geven op maat en dat je de mens ziet achter het dossiernummer. Dat antwoord hoor ik graag van u wethouder.

Mevrouw Kames (RB): Ik wil zonder meer onze wethouder bedanken voor het goede leesbare stuk. Ik vind het echt ook een heel goed stuk. Je kan ook merken dat er geluisterd is naar de inbreng die wij ook hebben gegeven. En ja, ik heb verder eigenlijk helemaal geen vragen. Ik ben het er goed mee eens wat er ook allemaal staat. Bij deze mijn eerste termijn. Mevrouw De Man (OR): Ook ik ga het heel erg kort houden. Ik vind het stuk wat de wethouder heeft geleverd hartstikke goed, mooi leesbaar. Ik zou ook aan de andere wethouders mee willen geven om hiervan te leren. Dit soort dingen zien wij graag, dat maakt ons werk ook een stuk makkelijker en inhoudelijk heb ik verder geen op- of aanmerkingen meer. Dus hartstikke bedankt. De voorzitter: Dank u wel mevrouw De Man. Gaan we over naar de beantwoording van de eerste termijn. Wethouder Bentvelzen. Wethouder Bentvelzen: Even al mijn aantekeningen erbij pakken. Allereerst natuurlijk dank aan de raad allereerst natuurlijk voor de input vooraf, voor de belronde die ik met jullie heb mogen doen en tegelijkertijd voor de complimenten die hier gemaakt zijn dat doet mij goed, maar dat doet ook de mensen achter de schermen goed die dit natuurlijk samen met mij doen want zonder hen creëer ik dit ook niet. Dat mag ook wel eens gezegd worden. Om nu terug te komen op de vragen die er nog gesteld zijn.

GroenLinks die heeft een aantal, en ja misschien zijn het meer waarden meegegeven vanuit politieke standpunten. De klasse die u

aangeeft van de 30+ wat niet fijn is, geen samenleving waarin we groepen wegzetten. Nou ik denk dat eenieder van ons dat zou kunnen onderschrijven. U geeft aan de nadruk ligt te veel op het aanbod en niet op de vraag en te veel op eigen kracht en te veel op normaliseren. En voor mij is normaliseren nu juist jezelf kunnen zijn en jezelf accepteren. En nogmaals dat is voor mij de kern, je bent goed zoals je bent ook als je anders bent. En als het je niet lukt dan zijn we er als gemeente, als overheidsorgaan om jou te helpen en om die regie weer zelf terug te kunnen pakken. Want ik heb er echt een ontzettende hekel aan dat wij als maatschappij doen wat we doen. Een wat we momenteel doen, is als iemand in een bijstandsuitkering verkeert, een voorbeeld te noemen dat we dan zeggen als dat niet binnen een jaar gekeerd is naar werk en diegene zit drie of vier jaar in de bijstandsuitkering dat we vervolgens afconcluderen dat diegene een soort van afgeschreven is van onze maatschappij en niet meer zou mee mogen of kunnen draaien en de regie niet meer zelf zou mogen pakken. Dat is voor mij de kern van het normaliseren en dat is ook wat ik getracht heb over te brengen in deze kadernota. En dan geeft mevrouw Van Nunen ook aan van ja goed dat komt wel heel hard over, maar dat is ook iets wat mij echt aan mijn hart gaat.

Dus ik vind dat ik dat en in mijn voorwoord en in de kadernota zelf is het een aantal keren genoemd het normaliseren omdat ik dat gewoon heel erg belangrijk vind. U heeft mij gevraagd het tijdspad over de transformatie. Nou de nota die we hebben opgesteld die gaat over een paar jaar en gaandeweg realiseren we die transformatie met elkaar. Dus ik kan daar geen tijdspad aan vasthangen. De kadernota die staat nu voor een paar jaar op de agenda. We doen natuurlijk wel continu evalueren dat doen we door onze monitoringsinstrumenten. Daar kom ik later nog op terug in het kader van de beantwoording van D66. En u heeft mij gevraagd over het advies van de Adviesraad Sociaal Domein. We hebben daar, we hebben de nota toegestuurd naar de Adviesraad daar is ook kort gesproken met Adviesraad. De tijd die de Adviesraad ervoor zou willen was te kort voor een formeel advies. We zijn nog in gesprek met hen. Dus het gesprek met Adviesraad nog gaande en ik hoop dat ik voor de raadsvergadering nog een formeel advies op schrift heb die ik u kan toezenden. Ik kan er nog geen toezegging op doen want ik ben de Adviesraad niet en ik ben van hen afhankelijk of zij dat nog formeel op schrift willen zetten. Dus dat is het enige wat ik daar over kan zeggen. Dan ga ik verder voorzitter met de VVD, die heeft mij expliciet gevraagd kan de wethouder een kopje relaties toevoegen in de nota.

De relaties met, tenminste meer aandacht daarin, de relatie met de hulpaanbieder die de heer Ezinga heeft aangegeven. Nou, die toezegging kan ik doen, die wil ik nog toevoegen met uw goedvinden aan de nota. Dus dat zal dan terug te lezen zijn voorafgaand dat hij op de raadsagenda staat. En u heeft mij gevraagd de risicoanalyse die wij besproken hebben en de paragraaf die u daar gevraagd heeft om dat in het stuk op te nemen. Nou, ik heb dat natuurlijk uitvoerig besproken en u heeft mij gevraagd waarom is die er nou niet. Nou, de reden dat hij niet expliciet in deze kadernota staat is omdat we sturen continu en we monitoren continu het sociaal domein op basis van onze indicatoren en die indicatoren daarmee proberen we onze risico's ook de managen. En die indicatoren komen ook eigenlijk continu terug in die P&C-cyclus. Volgens mij heb ik daarmee de vragen die de VVD had beantwoord. Zo niet, dan hoor ik dat graag in tweede termijn. Het CDA die heeft mij ook een aantal vragen gesteld. Die geeft mij de vraag van goh, het neerzetten van de structuur over de overgehevelde taken dat dat geslaagd is en waarop ik dat gebaseerd heb, of er een analyse heeft plaatsgevonden. Nou, de structuur die is opgezet die is werkbaar. Die voeren we nu inmiddels ruim zes jaar uit. De processen lopen en mensen die krijgen de ondersteuning die ze nodig hebben.

In de kadernota die voorligt op pagina drie staat toegelicht wat wel goed heeft gewerkt en wat niet goed heeft gewerkt. Dat zijn de verwachte eigen kracht en de verwachting die we hadden van de samenleving. De samenwerking tussen de verschillende partijen, zowel de formele als de informele zorg en het binnen budget blijven van de uitvoering van de taken. U heeft mij gevraagd waarom ik voortborduur op de kaders zoals die in 2014 zijn neergezet. De kaders van 2014 die zijn voor het overgrote deel nog steeds geldend. We gaan nog steeds uit van mensen hun eigen kracht en we gaan ervan uit dat de overheid er is voor mensen die dat nodig hebben op dat moment en dat doen we ook. U vraagt mij of de paraplu die ik voorstel stevig genoeg is gezien de stormen die het heeft moeten doorstaan. Ik denk dat uw

achterliggende vraag is waarom ga ik nou door op dezelfde weg terwijl die niet volledig lijkt te werken. Het voordeel dat we hebben inmiddels is dat we veel ervaring hebben opgedaan in de afgelopen periode en dat we daarmee ook wat reëler zijn geworden in inschattingen en dergelijke. Daar komt ook bijvoorbeeld de wens vandaan om te normaliseren. Daardoor kunnen we ook beter onze focuspunten aanbrengen en een concretere aanpak. En die focuspunten en de aanpak die hebben we voor u in de kadernota opgeschreven. U geeft aan, u mist het financieel kader. Nou in de kadernota sociaal domein wordt de visie en de hoofdlijnen worden vastgesteld, de hoofddoelen voor het hele sociaal domein en de uitwerking vindt per beleidsveld plaats in de betreffende kadernota's en -visies. En al die beleidsnota's en -visies die bevatten de financiële paragraaf waar u om vraagt. Het is voor u niet helder wat ik bedoel met de preventieve aanpak en vooral het stuk waarbij aangesloten wordt bij bewonersinitiatieven. U vraagt mij om dat toe te lichten. In het kader van de preventie dragen wij ervoor zorg dat er een basisstructuur is aan voorzieningen voor onze inwoners. Dat er een eenvoudigheid is en dat er toegankelijkheid is omtrent die informatie en dat het goed te vinden is. En de formele structuur organiseren wij als gemeente.

Daarnaast zijn er ook informele structuren en mensen die gewoon onder elkaar als zijnde buurten, mantelzorger en dergelijke die zijn er ook en die ondersteunen wij waar dat nodig is. Zo kan ik een voorbeeld noemen vanuit het welzijnsbeleid dat u een x-aantal maanden geleden heeft vastgesteld. Ik hoop dat dat een beetje een antwoord is op uw vraag. Dat zijn volgens mij ook de vragen die Wij. gesteld heeft. Buiten het feit dat u vraagt wat is nou iemands zijn of haar eigen kracht. Maar goed, weet u wat het is meneer Karremans als iemand zich meldt bij de gemeente omdat diegene er niet uit komt of omdat het niet lukt, dan wordt er altijd met diegene zelf een gesprek aangegaan van goh, waarom lukt het niet, heeft u überhaupt een netwerk en als dat netwerk er wel is waarom lukt het dan niet met dat netwerk, waarom de gemeente daar dan op in moet springen. Dus er wordt individueel maatwerk geboden bij iedere zorgbehoefte die er is door de gemeente en ja daarmee wordt ook gewoon gekeken naar wat is dan wel die eigen kracht en wat niet. Het is zo divers en zo individualistisch dat je niet wat mij betreft iemand kan vastpinnen op nou dit is eigen kracht en dit is niet eigen kracht, of dit is een goed netwerk en dat is een slecht netwerk. Dat is niet in woorden te omvatten. Dan ga ik door met D66, die heeft mij ook expliciet een aantal vragen gesteld.

Ik zou graag proberen een voorstel te doen. We hebben een stuk opgenomen, die kadernota over het effect. Dat staat uit mijn hoofd in hoofdstuk drie. Ik heb de kadernota nu niet voor me. Ik zou graag willen toevoegen mevrouw Koopman hoe we dat doen en welke indicatoren we daarbij inzetten, benoemen we in de nog vast te stellen beleidsnota's. De doelstellingen outcome en indicatoren komen daarnaast terug in de monitor sociaal domein. De begroting, de jaarrekening binnen de thema's zoals u genoemd heeft: het leiden van een zelfstandig leven, het opgroeien in een veilige omgeving en meedoen in een gezonde samenleving. En daarin werken we het meerjarenperspectief uit naar concrete activiteiten, doelstellingen en middeleninzet. Ik begrijp dat dit veel te snel gaat wellicht, maar ik zou u de toezegging willen doen om er een aantal zinnen aan te wijden in de kadernota die nu voorligt om u daarmee naar tevredenheid te stellen hoop ik en de kadernota in de raad ter goedkeuring te krijgen. Gemeentebelangen Rijswijk heeft gevraagd hoe dit zich verhoudt met het actieplan. Ja, dat vind ik lastig, want ik heb meerdere vragen gehad telefonisch over dat actieplan en dat actieplan mevrouw Van Amerongen dat heeft natuurlijk puur betrekking op jeugd en Wmo en deze kadernota sociaal domein, het sociaal domein behelst niet alleen jeugd en Wmo.

Het sociaal domein behelst nog veel meer dan dat, werk en inkomen, armoede, schulden en dat soort zaken. Dus het heeft wel relatie met elkaar gedeeltelijk maar niet volledig. Dus dat Actieplan Jeugd en Wmo dat is ook iets waarmee we aan het werk zijn en waar we het strakjes nog over komen te spreken met alle vragen van het vragenuur waar ik ook nog wel wat meer tekst en uitleg zal geven. Maar het is niet per se dat het één op één neergelegd kan worden in deze kadernota sociaal domein, want ja dat is een breder aspect wat we daarmee proberen te bereiken. Partij van de Arbeid de adviesvraag van de adviescommissie heb ik beantwoord bij GroenLinks als het goed is mevrouw Amerongen die heeft u gehoord. De Partij van de Arbeid die heeft ook een aantal vragen gesteld van voor wie doen we dat nou eigenlijk, nou mevrouw Van Nunen we doen het voor iedereen.

We doen het voor iedereen die ondersteuning nodig heeft in Rijswijk en op een bepaald moment in het leven zou dat zou kunnen zijn dat zouden zelfs u en ik kunnen zijn die op een bepaald moment ondersteuning zouden moeten krijgen vanuit onze eigen gemeente. Dus dat is mijn antwoord op uw vraag. En wat wil ik uitstralen met die kader sociaal domein, enkel eigen kracht of wil ik ook de mensen achter het dossiernummer dat heeft mij ook gevraagd. En uiteraard zou ik zeker niet willen zeggen dat ik alleen het dossiernummer zou willen zien. Ik wil juist de mensen zien en juist kijken van wat is je eigen kracht eigenlijk wat ik gaandeweg heb uitgelegd en wat voor mij normaliseren is, ja ik kom er nog maar een keer op terug. Ik vind dat iemand mag zijn zoals die is en als we iemand moeten helpen om de regie weer terug te pakken, al dan niet of dat nou volledig is of voor 10, of 20, of 30% dan vind ik dat we daar als gemeente aan zet zijn om diegene te helpen om een stukje regie van het eigen leven bij zich te houden. Daarmee heb ik mijn best gedaan om in eerste termijn alle vragen te beantwoorden voorzitter, maar ik zal er vast een paar vergeten zijn. De voorzitter: Dank u wel wethouder Bentvelzen. Dan komen we daar bij de tweede termijn vanzelf achter. Gaan we over naar de tweede termijn.

Tweede termijn De heer Van den Berg (BVR): Voorzitter, het doet Beter Voor Rijswijk goed dat er voor ons nu een kadernota ligt waarvoor door alle partijen eigenlijk al complimenten zijn gemaakt, op wel wat opmerkingen na natuurlijk en wat aanvulling, maar zoals Beter Voor Rijswijk heeft gemerkt wel breed gedragen door de raad of door dit forum. Beter Voor Rijswijk verwacht natuurlijk dat gaandeweg wat langer de tijd zijnde wel wat rimpels op het water komen door problemen, maar vooralsnog zien we niet de spreekwoordelijke beren op de Beatrixlaan. Dus we hopen dat het met deze kadernota goed komt. Het is een goed stuk en wat Beter voor Rijswijk betreft kan het na de aanpassingen van een aantal dingetjes net zoals de aanvullingen van de VVD dit door als akkoordstuk. Mevrouw Kistemaker (GL): Ja, we bedanken de wethouder voor de beantwoording van de vragen. Ja, we hopen met haar mee dat het formeel advies van de Adviesraad Sociaal Domein op tijd is anders is het natuurlijk wel een beetje een wassen neus als we alvast gaan besluiten zonder het advies van de Adviesraad mee te nemen. En dat we juist zoveel hechten aan participatie en ook in deze kader dat het komt ook weer terug. Ja, als we de wethouder horen praten over normaliseren dan zijn we het op veel punten met haar eens.

Maar het zou goed zijn om hier eens met elkaar als raad verder over te praten wat het nou eigenlijk precies inhoudt en wat daarvoor nodig is. Volgens mij stelde mevrouw Van Nunen dat ook al voor. Want als u zegt dat de kern is dat je bent zoals je bent ook als je anders bent dan zit het voor ons echt in dat allerlaatste zinnetje. Want wat is dan anders en wie bepaalt wat anders is en zouden we niet gewoon af willen van die hele classificering van normaal en anders. Dus ik ben benieuwd nog naar een reactie hierop. En tot slot zouden we graag ook nog een reactie willen op onze opmerking over het taalgebruik in de kadernota die toch wel iets problematiserend is en wat oplossingsgerichter zou kunnen. De heer Ezinga (VVD): De VVD is blij dat de wethouder toegezegd heeft om een kopje relaties te expliciteren bij de vermenselijking van het sociaal domein. Ik zat goed te luisteren ook naar mijn collega-raadsleden en ik hoorde mevrouw Van Nunen ook spreken over neem je wel voldoende eigenlijk om wie het gaat daarin mee. Dus de relatie eigenlijk met de hulpbehoevende. Dat is weer de andere kant van het spectrum en die zou je ook mooi in dat kopje kunnen plaatsen. Dus wellicht zit daar wel een twee-in-een in. Dus ik geef het maar even mee. Met betrekking tot de verdere beantwoording over de risicoparagraaf.

Ja, we hebben het erover gehad en ja, ik ben het met u eens dat er een toetsing plaatsvindt via de indicatoren en via de monitoring en dat is heel erg concreet en dat past ook heel erg goed bij het toetsen van die beleidskaders, of van die

beleidsnota's die we later of daar aanpalend, aanhangend gaan controleren. Maar juist bij een kadernota waarbij we het juist om een meer visie-achtig of kaderstellend document hebben, kan je ook voor de langere termijn een koppeling maken met de risico's die mogelijk plaatsvinden. Risico's op strategisch niveau, risico's op operationeel niveau, op financieel niveau en desnoods op juridisch niveau. Dit is niet anders dan ook bij een bedrijf dat een jaarverslag moet indienen. Ik zeg niet dat we hier met een bedrijf bezig zijn, maar het geeft wel handvatten om met een risicoparagraaf in een kadernota te kijken naar de beleidsnota's waar dan de dergelijke risico's ook weer naar voren komen. Zo maak je de cirkel denk ik in mijn ogen sluitend om control te houden op alles wat er plaatsvindt binnen het sociaal domein. Dus ik vraag u nog een keer, zou u hier een keer naar kunnen kijken en dat zou heel goed passen binnen de tabellen die u reeds heeft gemaakt op de leidende kaders. Verder tenslotte, u heeft geen antwoord gegeven op mijn vraag waarop nou precies gestuurd wordt want u haalt diverse vormen van sturing aan. Sturing op resultaat, sturing op effect. Wellicht is het een semantische kwestie dat het puur in de tekst op schrift dubbel wordt gebruikt, maar ik zou er wel wat meer helderheid in willen krijgen. Misschien heeft u daar nog een antwoord op te geven.

Verder geen commentaar en een prima stuk tot nu toe dank u wel. Mevrouw Koopman (D66): En heel hartelijk dank voor de beantwoording. Ik vind het wel een mooie discussie over normaliseren en volgens mij is het eigenlijk iedereen is wie hij is, soms kun je het op eigen kracht en soms heb je een klein beetje steun nodig. En dan heb je het niet overwat is normaal, wat niet normaal, het geldt gewoon voor iedereen. Maar goed, ik weet niet hoe dat dan nog in die nota zou kunnen. Heel hartelijk dank voor de toevoeging bij effecten dat lijkt mij een uitstekende toevoeging. Ik had ook nog een vraag over die stukken die in de begroting stonden over de hoofdthema's, want ik denk dat dat toch een extra toevoeging zou zijn om die toch nog even expliciet die link te maken en daar kan dan ook later in de uitwerkingsnota's die koppeling weer worden gemaakt onder welk hoofdthema ze nu gaan vallen en welke bijdragen ze gaan leveren zowel op de financiële kaders als uiteindelijk ook op de beleidsindicatoren. Verder een prima nota en succes en ik denk dat we daar wel bij zijn met de uitwerking verder. Mevrouw Schröter-Haas (CDA): En dank u wel wethouder voor de beantwoording van de vragen en ook de tijd die u hiervoor genomen heeft. Ik heb toch nog een paar puntjes.

Het is me niet helemaal helder waarom u door wenst te borduren op oud beleid, want u heeft dat aangepaste kaders dat vind ik heel goed. Daarom snap ik niet helemaal waarom u door wilt borduren op het oude beleid, want eigenlijk heeft u het gewoon wel duidelijk aangepast. Het is misschien een puntje maar daarom mijn vraag. Daarnaast vinden we het wel belangrijk om het financieel kader zoals u aangeeft dat dat verder uitgewerkt wordt in de individuele nota's wel scherp houden. Wij zouden graag zien dat u dat scherp houdt, want het blijft van belang om de financiën te blijven beheersen en scherp te houden met elkaar. Het stukje rondom de preventieve aanpak weet ik eigenlijk wel wat het betekent, ik vond de alinea gewoon niet heel helder. Daarom vroeg ik me af van goh, hoe ziet u dat dan voor zich zeg maar met de bewonersinitiatieven. Vandaar mijn opmerking hierover. Dank u wel dit was het voor mijn tweede termijn. De heer Karremans (Wij): Ja, dank u wel. Ik wil de wethouder bedanken voor de antwoorden. Ik ben blij om te horen dat er inderdaad geen checklist is, maar dat het echt menselijk maatwerk is. Ik ben er blij mee om te horen. Ik hoop dat we in de toekomst vergeleken met 2014 dat we dit keer wel wat realistischer beleidskeuzes gaan krijgen en voor de rest is het een prima stuk waarin Wij. ons kan vinden. Mevrouw Van Amerongen (GBR): Wethouder bedankt voor de beantwoording.

Ik heb nog wel openstaande punten. De eerste gaat over een aantal elementen die eigenlijk voor alle nota's geldig zijn. Bijvoorbeeld het normaliseren of problematiseren. Willen wij het toepassen op alle nota's die nog zijn uit te werken. En ik

begrijp dat je voor financiële kaders dat je dat apart in elke nota gaat doen dat dat voor elke nota weer anders is. Maar er zijn toch punten die overkoepelend zijn op alle nota's, waarom is dat dan nu nog niet in deze kadernota al concreet uitgewerkt. Dat is eigenlijk mijn vraag, want het is toch veel makkelijker, veel minder werk om dat nu alvast concreet uit te werken. Hoe gaan we die infrastructuur op orde krijgen, hoe gaan we normaliseren dit werkt uit op alle andere nota's. En hoe gaan we waarborgen dat dit in de praktijk daadwerkelijk terugkomt. Dus dat is het eerste punt. En als tweede heb ik nog een vraag gesteld waarom we niet duidelijk erkennen wat wij in het verleden verkeerd hebben gedaan. Wij wijzen naar het Rijk terwijl we financiële middelen gekregen hebben, maar we spreken nu over normaliseren dus we hebben in het verleden ook geproblematiseerd en dit lezen we niet terug terwijl dit wel effect heeft op de financiën. En als er problemen zijn die je erkent, dan kun je op basis daarvan ook verder. Dus waarom ik dit niet in de nota gezet. Tot zover mijn tweede termijn. Mevrouw Van Nunen (PvdA): En dank aan de wethouder voor de beantwoording. Ja, ik sluit me wel een beetje aan bij de heer Ezinga want dat dacht ik in mijn eerste termijn ook. Kijk relaties en contact dat doe je eigenlijk in een driehoek gemeente, hulpaanbieder en degene die hulp vraagt.

En de suggestie van de heer Ezinga vind ik prima wethouder. Misschien kunt u die overnemen in uw beantwoording van de tweede termijn. Neem daarin dan ook de groep die hulp vraagt mee in dat kopje wat u nog wilt toevoegen aan de kadernota. En dan hoop ik dat daar menselijk maatwerk in komt te staan en ook, ja hoe moet ik dat zeggen aandacht voor het individu in plaats van nou ja zoals ik dat in de eerste termijn al zei het dossiernummer. Dus de persoon voor u in plaats van het nummer in de kast. Dus ik hoop dat u dat er nog aan toe kunt voegen in dat kopje contact, of ja relaties zoals de heer Ezinga vroeg aan u. Die vijf kadernota's, ik heb er vijf in ieder geval geteld die nog moeten komen. Voortvloeiend uit deze paraplu kadernota liggen we op schema, want die zijn allemaal gepland in 2021. Dat betekent dat we er nog vijf hierna krijgen die geënt zijn op deze algemene kadernota. Klopt dat en wanneer zijn die dan zo in de tijd gepland. Dat zou dan toch zeker vóór november moeten. En ik heb nog eigenlijk te weinig antwoord gekregen op die netwerksamenleving. U verwijst terecht hoor naar de brede welzijnsnota als een onderdeel waarin dat heel sterk naar voren komt, maar de link moet wel gelegd worden, ik weet niet wie dat ook zei, tussen dat welzijnsbeleid en het sociaal domein. Dat is niet vanzelfsprekend daar moet aan gewerkt worden, daar moeten mensen zich bewust van zijn.

Dus ik hoop eigenlijk op een nog wat overtuigender antwoord van uw kant met betrekking tot die netwerksamenleving. Doen we wat we altijd hebben gedaan dan is dat te weinig om nog een stap verder te zetten in uw ambitie sociaal domein. Mevrouw Kames (RB): Nou, ik wilde zeggen dat ik dus wat Rijswijks Belang betreft dat het stuk als akkoordstuk naar de raad kan en dan tevens met de aanvullingen van mijn collega-raadsleden. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Kames. Gaan we tenslotte over naar Onafhankelijk Rijswijk, mevrouw De Man heeft u behoefte aan een tweede termijn? Mevrouw De Man (OR): Nee hoor, dank u wel voorzitter. De voorzitter: Gaan we naar de beantwoording in de tweede termijn. Wethouder Bentvelzen. Wethouder Bentvelzen: Ik schreef net mijn laatste zin af. Dank u wel voor alle zaken die nog even herhaald zijn in tweede termijn, die ik in tweede termijn gemist heb en alle oproepen tot een akkoordstuk. Nou tot een akkoordstuk zal het niet komen vrees ik, omdat er nog best wel wat zaken toegevoegd moeten worden aan de nota. Maar een positieve noot daar gaan we uiteraard samen hopelijk nog wat van maken zodat hij in de raad niet, nou dat hij in de raad naar tevredenheid door de partijen die wat hebben aangegeven beoordeeld kan

worden. Ik heb de VVD de toezegging gedaan en mevrouw Van Nunen u heeft mij nog extra de focus neergelegd op menselijk maatwerk en aandacht voor het individu. Ik heb meneer Ezinga toegezegd dat mee te nemen om daar nog een kopje aan te wijden in de kadernota en ik zal dat zeker doen, dus ik ga ervan uit dat u blij bent als u dat strakjes terugleest voordat we de raadsvergadering ingaan met elkaar. Mevrouw Van Nunen (PvdA, ter interruptie): Ja, voorzitter nu is het antwoord van de wethouder mij niet helemaal duidelijk of ze dan ook die punten nog meeneemt die ik net aangaf. Neemt u dat nu wel of niet mee in dat kopje relaties of beschouwt u dat gewoon als een mondelinge, ja een mondeling aandachtspunt dat ik heb gemaakt waarvan u zegt ja daar sta ik achter. Ik zie het expliciet graag terug in de kadernota. Kunt u dat toezeggen. Wethouder Bentvelzen: Ja, de suggestie van meneer Ezinga die heb ik toegezegd. U heeft daar een toevoeging opgedaan van nou let dan ook op het menselijke maatwerk en aandacht voor het individu en dat zal ik ook meenemen in de kadernota (toezegging). Is dat voldoende mevrouw Van Nunen, duidelijk genoeg. Ja, ik zie mevrouw Van Nunen namelijk niet dus bedankt voorzitter dat u knikt dan begrijp ik het. Dan heeft de VVD nog gevraagd om die risicoparagraaf. Meneer Ezinga ik ga de toezegging daar durf ik mijn handen niet aan te branden.