Niet-vastgesteld verslag Forum samenleving 16022021.odt

De praktijkondersteuner, waar ik ook andere partijen over heb gehoord, die ingezet kan worden om meer invloed uit te oefenen op de doorwijzing van de huisartsen. Want die verwijzen 52% door, dus dat is hoog. Maar ook het werken met een budgetplafond, om zo aan de voorkant de uitgaven terug te dringen. En aan de achterkant zouden we ons dan kunnen focussen op de maatregel, het analyseren en het terugdringen van de meervoudige voorzieningen. Ja, en dan zetten we wat het CDA betreft, de middelen en de mensen die ons ter beschikking staan zo efficiënt mogelijk in. En kunnen we ook dit jaar al echt het verschil gaan maken en het tekort zoveel mogelijk terugdringen. En op de lange termijn kunnen we dan de andere actielijnen oppakken, ook in samenloop met de resultaten van de audit dit nog komt. En we zijn benieuwd hoe de wethouder tegen deze prioritering aankijkt. Mevrouw Kistemaker (GL): Ja, het is denk ik heel goed dat het actieplan vandaag geagendeerd staat. Het is het zeker waard om hier te bespreken. En het is ook al een paar keer gezegd, maar ook vanuit GroenLinks willen we onze complimenten aan de ambtenaren maken voor het uitgebreide plan en de heldere toelichting gisteravond. En ja, wij zijn wel blij met de analyse, dat er nu eindelijk een analyse ligt. Er is nu een veel duidelijker beeld van wat er nu eigenlijk speelt. Wij dienden daarover al twee keer eerder en motie in.

En ja, wat ons betreft had deze analyse er eigenlijk allang moeten liggen. Wat ons eigenlijk wel opvalt bij de analyse, is dat er niet iets heel erg uitspringt. Soms is het een procentje hoger, dan is het weer iets lager dan het gemiddelde. En dat bevestigt eigenlijk ook wel onze gedachte, dat er eigenlijk niet iets heel geks aan de hand is in Rijswijk en dat het probleem met name zit aan de inkomstenkant. En dat wordt ook bevestigd door het EAF-rapport. Vandaar ook dat we al twee keer eerder een motie hebben ingediend om de Hugogelden op te nemen in de begroting. En we zijn dan ook heel blij dat dit nu eindelijk als serieuze optie wordt genoemd in het actieplan. Wat we wel heel teleurstellend vinden, is dat het plan werd aangekondigd als een integraal actieplan. Een gezamenlijk plan van de wethouders Bentvelzen, Besteman en Keus. Het is natuurlijk duidelijk dat de urgentie op het jeugddomein ligt en dat daar de grootste, nou ja, klappen te maken zijn. Maar het is nu wel heel erg een plan van wethouder Bentvelzen geworden. En wij zijn dan ook wel erg benieuwd naar wanneer dat integrale plan komt, waarin ook welzijn en ook preventie een grotere rol krijgt. De heer Van Dam (Wij): Ja, de situatie van de jeugdzorg in Rijswijk is, nou ja, denk ik wel wat groter dan Rijswijk zelf. De structurele tekorten die we zien, ja, die zijn voornamelijk veroorzaakt door te weinig

inkomsten, lijkt me. Sinds 2015 heeft de gemeente de verantwoordelijkheid gekregen voor WMO en jeugdzorg. En eigenlijk zien we dat de drempel aanzienlijk is verlaagd, dat was ook het doel, waardoor we nu ineens heel veel meer jeugdzorg moeten bieden. En de middelen die we daarvoor hebben die schieten dan toch ook een beetje te kort. Vandaar zijn we ook blij dat te lezen is dat er een sterke lobby is opgezet, ook samen met het VNG. Alleen hebben we hier wel een vraag over. Wat is nu de status van deze lobby? Als we naar rijksoverheid kijken, dan staat op de website dat er in 2020 een onderzoek werd vastgesteld, en dat aan de hand van dat onderzoek dat ze gingen bepalen of de gelden die ze naar de gemeente geven, moeten worden verhoogd. Dus dat we structureel meer geld krijgen voor de jeugdzorg. Wat natuurlijk heel erg uit zo komen, ook als we kijken naar de presentatie gister. Nou ja, dat onderzoek, ik weet niet of dat het AEF-onderzoek is. Maar ik ben heel erg benieuwd wanneer die keuze wordt gemaakt, en wanneer we kunnen zien of we … Wanneer we te weten krijgen wanneer we meer geld krijgen. Dat is vraag één. Verder zijn we best wel positief over de maatregelen die in het actieplan staan. Voornamelijk het richtinggevend kader, de bestedingsruimte per aanbieder, en de Q-controle die ons meer handvaten geven om de financiën te beteugelen en meer inzicht ook geven.

Dus dat is hartstikke positief. Wel vraag ik me af, en dat is ook een vraag naar de wethouder, of we de kwaliteit van de zorg daarmee ook kunnen waarborgen, of daarop gelet wordt? Deze maatregelen gaan we inzetten, maar kunnen we dan ook … Blijven we aandacht geven aan de kwaliteit van de zorgontvanger? Ik wil hier niet over een jaar zitten, en dat blijkt dat de maatregelen toch een negatief effect hadden zonder dat we dat doorhadden. Ik had ook een vraagje over het doorverwijzen. Er wordt gezegd dat we gaan werken aan een betere doorverwijzing in het actieplan, wat hartstikke goed is. Kinderen die in de scholen zitten, zouden beter moeten worden doorverwezen naar het jeugdteam. Doen we dat ook met de kinderen die nu thuis zitten en onverhoopt niet naar school kunnen? En ik had nog een vraag over hetgeen wat wij hebben doorgekregen via onze partijen. We kregen melding van iemand die naar het Centrum Jeugd en Gezin is gegaan met zijn of haar kind, en die kon niet geholpen worden omdat het kind zelf niet wilde meetekenen. Terwijl duidelijk in het actieplan staat dat ze wel geholpen zou kunnen worden, werd ze toch, nou ja, werd ze niet geholpen. Wat ik apart vind. En of dat in een doorverwijzing dus ook wordt meegenomen? En dat waren mijn vragen tot nu toe, hartelijk dank. Mevrouw Jansen-Dirkx (PvdA): Ja, er is al heel veel gezegd.

En ik bemerk bij mijn collega’s dat zij ook heel veel dingen lezen erin die ik toch soms wel wat anders zie. Onze fractie die was wat teleurgesteld. Wie zien een opsomming van onderzoeken die we gaan doen, en bezuinigingen op het welzijnsdomein om als kleine pleisters te dienen voor de gapende wond die de jeugdzorg slaat in de begroting. Waarom kiest de wethouder daarvoor om uit andere om uit andere domeinen voorzieningen te schrappen en niet meer te kijken binnen het jeugddomein zelf waarop bezuinigd kan worden? We weten namelijk dat inmiddels ruim 30% van de kosten bestaat uit overhead en controlekosten. We moeten ons dus serieus afvragen of we als gemeente wel genoeg vertrouwen hebben in onze eigen professionals om de juiste zorg te bieden. Want als we naast een kwaliteitsmanager ook nog eens een toetser nodig hebben, is dat voor de PvdA een typerend voorbeeld over overcontrole. Is de wethouder het met ons eens dat een extra functie creëren die niet direct zorg biedt, een overbodige investering is? Terugkomend op die bezuinigingen in hoofdstuk 9. Deze kaasschaafmethode levert op de korte termijn misschien waarschijnlijk wel dekking op, maar door ze uit andere voorzieningen te halen, duperen we daar ook weer eindgebruikers.

Is de wethouder het met ons eens dat door veel in het welzijnsdomein te bezuinigen, we eigenlijk contraproductief werken? Immers, er zijn veel tools in het preventieve kader terug te vinden in het welzijnswerk. En als we dan toch transparant gaan begroten, zoals het plan voorschrijft, en dat heeft dus echt niet onze voorkeur, waakt de wethouder ervoor dat we naast het transparant begroten ook niet nog eens in het nieuwe subsidiekader deze sector aanpakken? Oftewel dat we dubbel bezuinigen en er straks niets meer over is van ons welzijn domein? En gaan we ook op de lange termijn oplossingen zoeken door bijvoorbeeld gemeentes zoals Coevorden, Oude IJsselstreek, Hilvarenbeek en Barendrecht te bevragen op hun successen en deze over te nemen? Hilvarenbeek investeert juist wel in het welzijnswerk om in het preventief kader slagen te maken. Ze noemen het positief jeugdbeleid, en geven de jongeren zelf ook de mogelijkheden om initiatieven te ontwikkelen. Hierdoor loopt het aantal doorverwijzingen naar jeugdzorg juist terug. We moeten durven eigenwijs te zijn, zei de burgemeester van de gemeente Oude IJsselstreek tegen mij, in een bijeenkomst die wij vorige week zaterdag hadden bij het onze landelijke partij. Durven anders te doen en niet op korte termijn bezuinigingen toe te passen en hier en daar een paar centen proberen af te schaven om binnen budget te blijven.

We dagen de wethouder uit om eigenwijs te zijn en te leren uit successen van andere gemeentes.

Mevrouw Van Amerongen (GBR): Ja, eigenlijk een heel ander geluid dan dat de PvdA laat horen, ik wil de wethouder juist complimenteren met het actieplan. Wij waren best blij na het lezen hiervan. Het heeft … Een goede analyse is er beschikbaar in het actieplan, er is veel data beschikbaar. Er zijn verschillende maatregelen die op korte termijn, lange termijn, die echt gefocust zijn om de kosten omlaag te brengen. Dus er is echt een zakelijke kant aan het actieplan en dat was volgens GBR wel noodzakelijk om de kosten in bedwang te krijgen. Dus dank daarvoor aan de wethouder. Heb ik allereerst een aantal concrete vragen aan de wethouder. Het is duidelijk, dat bleek gister ook, dat het voor de lange termijn een uitvoeringsdocument is. En wij vragen ons af hoe de lange termijn resultaten gemeten worden en hoe deze worden gevolgd en tussentijds worden gedeeld aan de raad? Daarop aansluitend misten wij een stuk hoe we de resultaten concreet meetbaar gaan maken. Wij vinden als GBR dat dit een investering is onze Rijswijkse jeugd, en met uiteindelijk dan hopelijk een maatschappelijk rendement.

En hoe gaan wij dit maatschappelijk rendement meten? Ook vragen wij ons af wat de plannen voor de korte termijn zijn? Als het te kort zou blijven, wat voorlopig wel de verwachting is natuurlijk, is de wethouder bereid om alles voor de korte termijn in te zetten? Dus ook maatregelen te nemen wat betreft subsidies of de ooievaarspas? Of laat u dit aan de raad over? En dan tot slot, hoe verhouden de kosten van de controle zich ten opzichte van het totale budget? Dan wil ik verder niet dieper ingaan in de details van dit actieplan, daar hebben we gister ook alle ruimte al voor gehad. Maar ik wil hierbij wel een beroep doen op mijn mederaadsleden om de discussie aan te gaan over hoe wij de wettelijke taken gaan uitvoeren. Want dit is de taak van de raad, en de details bespreken dat hoort daar niet bij. De grondslag van dit debat dat kennen we natuurlijk allemaal, dat zijn de wettelijke taken die vanuit het Rijk naar de gemeente is overgeheveld. Daar hebben we tot nu toe uitvoering aan gegeven. Maar hoe wij echt onze eigen kleur eraan geven, dat debat is eigenlijk nu nog niet geweest. Dus wat vinden wij als Rijswijk echt belangrijk? Waar geven wij prioriteit aan? Wat willen wij gaan doen en wat hebben wij hier voor over qua financiën? En ditzelfde geldt ook voor de budgetten. We hebben eigenlijk altijd onze budgetten gebaseerd op wat wij voorgaande jaren hebben gedaan.

En ik roep eigenlijk op om een soort, ja, toch een reset te plegen hierin. Echt te kijken vanuit de grondslag, dus niet te kijken naar de voorgaande jaren. En natuurlijk zitten we nu in een situatie waarin we al een bedrag begroot hebben. We weten eigenlijk al dat wij hier overheen gaan, net als de volgende jaren. Ook is er een AEF-rapport opgesteld, waaruit blijkt dat wij structureel te weinig geld krijgen en dat we waarschijnlijk erbij gaan krijgen. Maar wij zijn als GBR van mening dat we daar niet vanuit mogen gaan, en zeker niet op de korte termijn. Dus wat wij nu hebben is het uitgangspunt een goed en stevig actieplan volgens GBR, met voldoende mogelijkheden op de korte en de lange termijn. En daarin wil ik een oproep doen aan de raad om uit de details te treden en de discussie echt bij de kern te voeren. Dus wat willen wij, wat zijn prioriteiten, wat hebben wij hiervoor over? En mijn vraag aan de wethouder is dan ook, of zij het eens is dat wij de discussie naar een hoger niveau moeten brengen? Tot zover, dank je wel. Mevrouw Kames (RB): Nou, dat heb je dus als laatste, er zijn als zoveel vragen gesteld, dus de mijne zijn allemaal ondertussen al verschoten. Maar we hebben het er gister al eigenlijk over gehad wat betreft bijvoorbeeld dat de verwijzing van bijvoorbeeld de huisartsen in Rijswijk, dat die 53% zijn, dat dat ontzettend veel is.

Nou heb ik al begrepen dat mevrouw Bentvelzen daar ook wel al naar gaat kijken. Maar ik hoorde net bijvoorbeeld ook Martine nog zeggen, wat bijvoorbeeld de kwetsbaren betreft, met de Ooievaarspas. Ja, ik vind, dat kan je inderdaad dan weer niet door laten gaan, want die kinderen hebben dat gewoon nodig. Dus daar ben ik zeer zeker ook een voorstander van. En ik hoop ook natuurlijk dat de gelden waar dus nu uit blijkt dat wij bijna 5 miljoen te kort krijgen vanuit het Rijk, dat dat ook natuurlijk te zijner tijd terugkomt bij de gemeente, want dan hebben we misschien ook weer sowieso weer wat over voor de mensen die zeer kwetsbaar zijn en die ook geholpen moeten worden. Dit was het voorlopig voor de eerste termijn. De voorzitter: Dan was dit voor de eerste termijn van het forum. Dan gaan we door naar wethouder Bentvelzen. Wethouder Bentvelzen: En dank je wel raad voor de vele vragen. Om van start te gaan wil ik toch hier ook even een moment pakken om te zeggen dat ik samen met een aantal raadsleden, die dat net ook hebben gedaan, mijn waardering wil uitspreken naar mijn eigen ambtenaren die echt keihard gewerkt hebben. Dat wordt misschien wel wat onderschat. Er wordt momenteel veel van het sociaal domein gevraagd, zeker in de coronaperiode. Echt alles valt in het sociaal domein.

Om maar niet te vergeten, alle maatregelen die daar genomen moeten worden voor … Gister zijn we weer gestart met de TONK. Nou ja, zo loopt dat maar door en door, en hebben zij ook hun actieplan weten te maken. Wij willen nu inderdaad, zoals meerdere

raadsleden hebben aangegeven, een duidelijk analyse hebben, van joh, waar staan we nu, wat zijn de cijfers, wat is de data, waar werken we mee in Rijswijk? Ik ga proberen de vragen zo goed mogelijk te beantwoorden. Maar ik heb echt mijn vingers blauw geschreven tijdens de eerste termijn, en ik hoop dat ik alles goed meegeschreven heb. Dus ik verontschuldig mij alvast als ik een vraag vergeet. Ik ga mijn best doen. Ik start daarbij bij Menno Ezinga. Menno heeft, vanuit de VVD, heeft mij gevraagd, kan de wethouder iets zeggen over het personeel die we aantrekken, het interne en het externe personeel. Of tenminste, de externe inhuur die we nu hebben omgezet. U vraagt zich namelijk af of dat niet, nou ja, niet nadelig is in het kader van kwaliteit. Nou, eigenlijk gaf mevrouw Koopman daar al antwoord op. Zodra we intern mensen hebben aangetrokken, kunnen wij het kennisniveau borgen, kunnen we het kennisniveau naar een hoger niveau tillen eventueel, we kunnen het vasthouden binnen de gemeente. Dus het is zeker niet iets wat de kwaliteit achteruitgang biedt, het is juist een vooruitgang, wat mij betreft. U heeft mij gevraagd, hebben we voldoende zicht op de kinderen die naar de specialistische jeugdzorg worden verwezen? Ja, daar hebben wij voldoende zicht op.

En kinderen die naar de specialistische jeugdzorg worden verwezen, die komen ook echt niet zomaar in de specialistische jeugdzorg. Want specialistische jeugdzorg is echt wel, nou, een vak apart, laat ik het zo formuleren. En u vraagt mij, ja, hoe zit het dan met het preventieve veld? Nou als je preventief tegenover specialistisch zet, dan is dat bijna een oneerlijke en een appel-peren vergelijking. Specialistische jeugdzorg dat vergt ook bepaald specialisme van de professionals die daarachter zitten. Uiteraard hebben we een preventief veld. Maar vaak zijn de kinderen die naar een specialist worden doorverwezen. Ja, die hebben niks aan het preventieve voorveld meer. Volgens mij heb ik dan de vragen die de VVD mij gesteld … Oh, nee. Ze hebben nog gevraagd, is er dan geen gesprek tussen de heer Lugthart en mij als het gaat om de mindere externe inhuur? Want daar is al meerdere keren om verzocht richting mijn college Lugthart. Nou, ik kan niet voor hem spreken, maar wij hebben uiteraard hebben we daar gesprekken over. Het jeugdteam hebben we op deze manier weten aan te besteden om onze toegang daarmee te verbeteren.

En dat is eigenlijk ook een brug die je kan slaan dat er werd gesuggereerd door een aantal raadsleden, van joh, waarom nu pas maatregelen? Waarom is er niet eerder actie ondernomen of nog meer actie? Nou, u zal weten dat sommige acties vergen tijd, vergen geld, vergen … Nou ja, vergen een aantal verschillende dingen. De maatregelen omtrent de externe inhuur en die we nu als medewerkers bij de gemeente hebben kunnen laten aansluiten, dat is iets wat we in 2020 hebben opgestart en waar we in 2021 de, nou ja, zogeheten vruchten van plukken. Dus dat deel … Er is een deel van de acties die zijn uitgezet, die maatregelen zijn getroffen, en daar hebben we in 2021 al profijt van. Dat geldt ook voor de regionale regels als die in het actieplan terug te vinden zijn. D66 geeft aan, een belangrijk plan van aanpak. Er ligt een mooie analyse, dat heb ik net al gezegd. En dat het AEF-rapport, waar ik ook een brief over heb laten sturen vrijdag, omdat ik dat belangrijke informatie vond voor de gemeenteraadsleden. Het geeft in ieder geval een beeld van de inkomstenkant, waar ook mevrouw Kistemaker al aan refereerde, dat we niet uniek zijn in Rijswijk. We zijn namelijk geen eiland. Helaas, alle gemeentebegrotingen hebben last van de kosten die jeugdzorg met zich meebrengt.

En dat blijkt ook wel uit het AEF-rapport als we teruglezen dat de gemeenten landelijk, Nederland breed, tussen de 1,6 en de1,8 miljard te kort komen. En daarmee stap ik meteen even naar de vraag van de heer Van Dam van Wij. Want die heeft mij gevraagd, hoe zit dat nou met de lobby, en wanneer krijgen we dan weer geld? Of wanneer is daar meer duidelijkheid over? De VNG die heeft ons aangegeven in gesprek te zijn met het Rijk, die doen de grote lobby als het gaat om het AEF-rapport. En het gesprek wat mij verteld is tot op heden, zou afgerond moeten worden voor de meicirculaire van dit jaar. Dus ik wacht met heel veel smart af wat die gesprekken en wat die lobby daadwerkelijk uithaalt. En dat betekent zeker niet, en volgens mij was dat mevrouw Koopman die aangaf, we moeten niet stilstaan, we moeten niet gaan afwachten en de vinger alleen maar wijzen naar het Rijk. We kunnen zelf ook maatregelen treffen. Het gaat niet alleen maar om de inkomsten die wij missen vanuit financiële middelen. Maar we kunnen ook maatregelen treffen, en dat is dan ook wat we doen. Er is mij gevraagd door mevrouw Koopman, waarom is niet het hele sociale domein doorgelicht. Nou, naar mijn weten is dat wel gebeurd. Mede door de transparant begroten lijst die is toegevoegd. Er zijn meerdere vragen gesteld, die pak ik dan maar in één keer.

Van ja, wat gaat de wethouder dan doen? Ik hoorde een Ooievaarspas, ik hoorde dat we het welzijnsbudget volledig wegbezuinigen, of het preventieve budget volledig wegbezuinigen. Dat is niet het geval. We bezuinigen niet in het preventieve kader. We proberen dat in ieder geval zo goed als we kunnen en zo goed mogelijk overeind te houden. Als er best-practices zijn, zoals mevrouw Jansen ook aangaf, elders in het land, en we hebben daarvoor budget nodig, dan zal ik altijd terug moeten naar u, omdat u als raad het budgetrecht heeft. Maar als ik hele goede ideeën krijg, links of rechts vanuit het land, en ik heb daar geld voor nodig om dat in te zetten om vervolgens een kostenbesparing door te voeren, dan zal ik dat uiteindelijk bij u neerleggen, en dan zal ik u vragen om mij daar ook mee te helpen. Dus ja, mevrouw Jansen, ik wil

eigenwijs zijn, ik wil kijken naar … Ik ben ook eigenwijs. Ik wil kijken naar de goede dingen die elders in het land al plaatsvinden, en daar leren we ook zeker van. En daarin ook nog even te vermelden dat de H10, die natuurlijk ook nog bezig is met een regiovisie die er ook nog aankomt voor de gemeenteraad. Daar worden jullie volgens mij ook bij betrokken al de afgelopen weken, maanden, met allerlei verschillende workshops en groepen. Daarin wordt natuurlijk ook gekeken naar best-practices in het land. En daar wordt onder andere het model uit Deventer ook gebruikt, en het model vanuit Utrecht. En dat zeg ik dan nu maar even uit mijn hoofd. Er zijn meerdere partijen geweest die hebben gerefereerd aan de lage inzet jeugdteam, hoge inzet huisarts, en hoe krijgen we, nou hè, hoe krijgen we die huisartsen nou in een stand dat we niet zo snel doorverwijzen naar de specialistische jeugdhulp? Nou, er is aangegeven in het plan dat wij de POH’er, of de praktijkondersteuner, gaan inzetten. En dat is een antwoord op Beter Voor Rijswijk. Ja, de planning zoals die in het actieplan staat, die houden we vast. Q2-Q3 moet dat opgestart worden. Mevrouw Kames sprak ik gister al.

Van joh, mevrouw Kames die gaf aan, kan je dan niet kijken welke huisarts of welke praktijk dat nou het meeste doet in Rijswijk? Wie verwijst nu het meeste door? Als we toch ergens gaan starten, laten we daar dan starten. Nou mevrouw Kames, dat is ook precies wat we gaan doen. En daarmee hoop ik ook in het vierde kwartaal een goede evaluatie met u te kunnen doen. U heeft mij ook nog gevraagd, en dan ben ik even aan het kijken in de aantekeningen, het raadsvoorstel met keuzes. Die vraag kwam af van mevrouw Koopman. Nou ja, behalve de bezuinigingsopties vanuit transparant begroten, het opnemen van de Hugogelden, het reserveren van het overschot van BUIG, nou die maatregelen die vergen een raadsvoorstel, en dat komt bij de kadernotadiscussie bij u terug. Dus dat is het moment dat we daar bij u terugkomen. En dat brengen we uiteraard ook graag in relatie met de meicirculaire, als daar op een gegeven moment hopelijk duidelijk is wat het Rijk nu gaat doen met de bekostiging richting de gemeenten in Nederland. En volgens mij was dat ook een vraag van … Nou, ik weet niet meer wie die vraag ook gesteld … Oh, Beter Voor Rijswijk. Excuus, mijn eigen partij. Dan hebben we nog de pilot Godfried Bomanslocatie, daar heeft Beter Voor Rijswijk ook aan gerefereerd. Er is nu een pilot gaande over het jeugdteam en de directe lijnen met één persoon van het jeugdteam.

Nou, die pilot is wel afgerond kan ik u vertellen. Positief afgerond ook. Ze zijn nu aan het kijken van, joh, hoe kunnen we dat nu uitrollen over meerdere basisscholen in Rijswijk, of over de basisscholen in de breedste zin van het woord, in Rijswijk. En uiteraard ook wordt daar het voortgezet onderwijs in meegenomen. Zodra daar wat meer over bekend is, kom ik daar uiteraard bij de raad even op terug. U heeft mij gevraagd over de mogelijkheid om te kijken naar de blockchaintechnologie. Het is misschien niet voor iedereen bekend. Maar het is wel handig om dat even te googelen, want het is best wel interessant. In Tilburg wordt daar ook al mee gewerkt. Dus ik ben blij dat Beter Voor Rijswijk daar, nou ja, op is gekomen en aan heeft gerefereerd, want ik kijk daar met veel plezier naar. Dat helpt ook misschien wel weer een beetje richting mevrouw Jansen, dat is zo’n good practices vanuit elders in het land. En dat zal mevrouw Koegler ook aanspreken, aangezien het CDA altijd heel erg in de stand zit voor de verlaging van administratieve lasten als het gaat over de WMO en andere taken in zorglandschap. Dus daar gaan we zeker naar kijken, en ik zal op korte termijn even contact opnemen met de buurgemeente Delft en de TU die daar gevestigd zit. Er is mijn nog gevraagd door mevrouw Koopman, de kosten omtrent vechtscheidingen.

Nou, die vraag moet ik u helaas even verschuldigd blijven, dat weet ik niet nu direct. Het CDA heeft mij gevraagd, leg de prioriteit op de impact van de maatregelen die het snelste impact hebben op kostenbesparing. Nou, dat is natuurlijk iets wat wij zeker doen. Buiten het feit dat we de kwaliteit zeker niet uit het oog willen verliezen. Dus wij willen niet maatregelen doorvoeren waar we vervolgens weer een boemerang terugkrijgen omdat we daarmee de kwaliteit verliezen. Maar die prioriteit die heb ik goed op mijn netvlies en daar werken we hard aan, want we willen, ja, met enige spoed natuurlijk zorgen dat de jeugd of de programma zeven weer uit de risicoparagraaf genomen kan worden. Even kijken, mevrouw Kistemaker die gaf nog aan dat ze de integraliteit mist in het stuk. Het is een levend document, er wordt meegekeken inderdaad door zowel mijn collega Besteman als mijn collega wethouder Keus. Wethouder Keus kijkt mee vanuit zijn rol als wethouder financiën. U weet dat met de begroting besproken is dat dit ook een onderdeel was wat richting de provincie moest. Vandaar dat we de keuze hebben gemaakt dat we dit in de risicoparagraaf hebben gezet. Omwille dat feit zit de heer Keus ook bij de stuurgroep gesprekken. Nou ja, zodat we de lijn kort houden met de afdeling financiën.

Daarnaast zit mevrouw Besteman bij de stuurgroep gesprekken, zodat we goed in ogenschouw houden, en dat is voor mevrouw Jansen wellicht wel fijn, dat we niet alle budgetten wegbezuinigen bij welzijn en dat we de preventieve maatregelen ook hoog in het vaandel hebben staan. En daar let mevrouw Besteman ook goed op. Het gesprek met de provincie die volgt nog na vanavond, voordat daar een vraag in komt in tweede termijn. Dan heeft mijnheer Van Dam nog gerefereerd aan, hoe doen we het met thuiszittende kinderen, en hoe krijgen we daar dan goede doorverwijzing mee? Ja, dat is altijd een heel lastige vraag, de heer Van Dam, en daar kan ik ook … We

proberen natuurlijk alles op alles te zetten. Het gaat niet alleen om scholing. Het gaat ook om mensen om een kind heen, familie, naasten, die een melding kunnen doen of die, als ze zich zorgen maken, dat ze dat kunnen melden. Dus dat zit niet alleen bij school, dat heeft ook andere … Dat kan ook via andere ingangen. En u gaf aan dat u een voorbeeld had gekregen vanuit het CJG, dat er een kind was die niet wilde meetekenen. Nou, ik verwacht … Ja, ik ken de casus niet, mijnheer Van Dam. Ik weet dat we ook andere wetgeving hebben, en die wetgeving vertelt ons, dat zodra je de leeftijd hebt bereikt van 12 jaar oud, dat je dan ook zelf toestemming moet geven vanuit onze wet in het zorglandschap om hulp te krijgen. Maar desondanks, ik ken de casus niet. Dus misschien dat we die op een later moment met elkaar kunnen delen, want het lijkt mij een vreemd … Nou, het lijkt mij een vreemde gewaarwording dat als een kind nee zou zeggen en papa en mama willen graag dat het kind geholpen wordt, dat wij dan zeggen, nou, als het kind niet wil dan gaan we helemaal niks doen. Het lijkt me goed dat we dan toch het gesprek aangaan vanuit CJG met het kind, om te kijken waar we dan wel kunnen helpen. Misschien dat het een drempel is die we moeten wegnemen. Of nou ja, goed, dat is allemaal speculatie. Dan is mij nog gevraagd, ik weet even niet meer door wie, volgens mij de Gemeentebelangen Rijswijk.

U gaf aan er zijn gigantisch veel maatregelen als het gaat om subsidies, Ooievaarspas noemde u als voorbeeld. En u vroeg mij, maakt de wethouder daarin keuzes? Nou, daar zeg ik bij, gelukkig niet. Ik kan natuurlijk een schets maken van wat er allemaal is. Het is nu ook grotendeels gebeurd, transparant begroten ligt er. De analyse ligt er nu van alle cijfers en analyses vanuit jeugd en WMO. Maar de keuzes die liggen binnen de raad. En zoals ik nu proef ben ik blij om te horen dat er meerdere partijen zijn die aangeven, nou die Ooievaarspas is voor ons geen optie om te bezuinigen, want dat is voor mij ook geen optie. Maar dat zeg ik dan maar als wethouder. Jullie als raad hebben budgetrecht, en jullie besluiten uiteindelijk waar ik wel of niet budgetten moet gaan weghalen. En uiteraard geef ik daar een voorzet voor met de financiële circulaires die we met elkaar doorlopen in de raad. Maar ik ga daar geen beslissing op nemen in mijn eentje, dat doet de gemeenteraad echt, dat doen jullie met elkaar. Eigenlijk vroeg u ook min of meer om een zero based begroting als het gaat om programma zeven. Nou goed, dat is voor nu is dat denk ik niet wenselijk. Er ligt momenteel veel te veel druk op het sociaal domein, op alle domeinen moet ik zeggen. We hebben corona waar we nog heel veel last van gaan krijgen de komende periode. Ik zeg niet dat ik tegen zero based begroten ben.

Een oud raadslid vanuit de fractie van Wij heeft natuurlijk ook al meerdere keren gevraagd om zero based begroten. Dus ik denk dat we dat zeker niet moeten vergeten en dat op een ander moment een keer met elkaar moeten bespreken. En misschien wel na 2022, dat we daar gelijk een start mee maken. En of ik dat dan ben of dat er een hele andere club mensen op de wethouderstoelen zitten, dat is dan de vraag. Rijswijks Belang heb ik de vragen of de opmerkingen, daar heb ik notie van genomen en daar heb ik volgens al wat over gezegd. En als laatste vraag heeft mevrouw Van Amerongen mij nog gezegd, is de wethouder het met mij eens of de discussie niet naar hoger niveau moet? Nou, die vraag leg ik graag bij de gemeenteraad terug, want daar ik zelf geen uitspraken over doen. Dank je wel, voorzitter, voor deze eerste lange termijn. Tweede termijn De voorzitter: Duidelijk. Dan gaan we door naar de tweede termijn van het forum. Ik verzoek u allen dus om kort te zijn. Het is ook geen raadsvoorstel, dus we hebben ook alleen maar hier de discussie. Er gaat geen voorstel door naar de raad, dus of u het in de tweede termijn ook kort zou kunnen houden. De heer Ezinga (VVD): wat ik in ieder geval fijn vind om te horen, ik merk al dat de wethouder hiervoor haar mouwen aan het opstropen is en keihard aan het werk is om één en ander in gareel te brengen. En daar ben ik heel blij mee.

Dank voor de reflectie op de vragen die ik heb gesteld. U mist in ieder de vraag, waarom heeft u niet … Waarom u niet heeft geacteerd toen wij eerder in de periode al wezen op de acties die in de buurgemeente plaatsvinden? Vindt u dit niet een gemiste kans? En dan heb ik over de acties die worden genomen op oneigenlijk gebruik van voorzieningen en de stapeling van voorzieningen. En daar wordt al actie op ondernomen in de gemeente Den Haag, en daar hebben wij ook al eerder op gewezen bij u. Waarom is dit niet gedaan en waarom wordt dit nu in onderzoek gebracht? Vandaar dat ik denk dat we al eerder actie hadden kunnen ondernemen. Ik ben het niet eens met uw opmerking dat preventie de appel is en de specialistische jeugdhulp de peer. Er zijn zeker voor kinderen risicofactoren aan te wijzen die een mogelijke toeleiding naar specialistische jeugd op wijzen. En preventie is daar niet meteen een heilige graal in, maar kan er wel een rol in spelen. Maar als u zegt dat er zicht aanwezig is, dan neem ik dat van u aan. Ik zou nog even kort willen reageren op een aantal partijen die een inbreng hebben gegeven. Collega Koopmans ziet positieve effecten van externen naar de loonlijst. Wat de VVD betreft blijft het nog wel wat

onder de aandacht of die kwaliteit zich daarin wel tijdig opbouwt, dan wel zich continueert. De wethouder zegt hiermee dat externen bij de gemeente komen werken. En ik heb het vermoeden dat ze dat onder mindere arbeidsvoorwaarden doen, dus ik vraag me af of die kwaliteit inderdaad dan wel gewaarborgd blijft. Dat vind ik merkwaardig. Ik hoor er wel graag nog een reactie op van haar. Ik ben het wel zeer zeker eens met D66 dat het hele sociale domein in zijn geheel moet worden doorgelicht. Ik denk dat dat zeker een goede stap is om daar verdere, ja, efficiency in te maken. Tenslotte, ja, een reset vanuit de grondslag, GBR reageert erop, wat is nou eigen visie. Ik denk dat we zeker ook in grote lijnen de discussie moeten aangaan. Aan de andere kant, kinderen die nu op dit moment zorg behoeven en nu noodlijdend zijn en daarmee bepaalde tekorten ervaren in hulp en in zorg, daar ontkomen we dan eigenlijk toch niet aan om in dit huis soms te praten over hoe we bepaalde zaken wel of niet gaan laten doorgaan of op een andere manier inzetten. Dus we zullen wel degelijk deze details moeten bespreken met elkaar. En er is wel degelijk visie aanwezig, zowel in Rijswijk als ook regionaal. Daarvoor is die H10 en daarvoor praten we ook met elkaar. En daar wil ik het even bij laten. Ik hoor een reactie op de vragen die ik nog open heb staan.

Mevrouw Koopman (D66): En dank je wel wethouder Bentvelzen, voor de uitgebreide en, nou, altijd plezierig horende antwoorden die u aangegeven heeft. De meeste vragen die ik gesteld waren inderdaad ook al allemaal goed beantwoord. Richting de heer Ezinga. Ja, ik denk het inderdaad een klein risico is dat de kwaliteit minder zou kunnen zijn als het om heel schaarse specialisten gaat. Maar ik denk eigenlijk op de lange termijn dat het heel goed is dat je eigen kennis opbouwt en dat je dus mensen in dienst hebt, en niet een steeds wisselende externe poule hebt. Alleen voor heel gespecialiseerd werk denk ik dat je dat wel af en toe moet doen. Maar ik denk dat de wethouder dat met mij eens is dat je eigenlijk dat voor de lange termijn beter zelf kunt opbouwen. Ik had nog één vraag die ik eigenlijk in de eerste termijn had willen stellen, waarvan ik weet dat de second opinion dat die er nog niet is. Maar ik zou graag … Want er zou ook doorgelicht worden voor een second opinion. Nou, wanneer kunnen we dat verwachten? Ten tweede, u gaf aan dat er vanuit transparant begroten wel naar de hele sociale domein gekeken is. Volgens mij, en misschien moet u mij corrigeren als ik het niet goed heb, is er maar naar 25% gekeken van wat er vrij besteedbaar is, in transparant begroten, en nog niet naar 100%. En volgens mij zitten er nog een aantal zaken bij die niet wettelijk zijn.

Dan zeg ik niet dat we daar dan op zouden moeten bezuinigen, maar dan hebben we wel een beter inzicht in hoe alles in het sociaal domein is opgebouwd. En ten derde, waar ik nog een … Nou, dit is een document wat regelmatig een update zou moeten krijgen. U geeft aan dat een aantal maatregelen terugkomen in de kadernota. Zou u kunnen toezeggen dat we een update van dit document en de stand van zaken kunnen krijgen voordat we aan de kadernota bezig zijn? Want dan is er wellicht ook een inschatting te maken van in ieder geval een groot deel van de maatregelen die in onderzoek zijn, zodat we een beetje weten welke richting dat opgaat en wat daarmee bereikt zou kunnen worden. En dat geeft ons weer meer duidelijkheid ook in de keuzes die er gemaakt moeten worden uiteindelijk. Tot zover mijn tweede termijn. De heer Van den Berg (BVR): Ik wil de wethouder bedanken voor de uitgebreide beantwoording van de vragen, zeer tot onze tevredenheid. Er zijn nog twee kleine puntjes die wat BVR betreft open blijven staan, ik zal het dan ook kort houden. Kunt u smart maken wanneer er gerapporteerd wordt. En nog een vraagje of er gekeken kan worden naar directe jeugd en opvoedhulp op doelgroepen? Mevrouw Koegler-Böhm (CDA): En dank aan de wethouder voor de uitgebreide beantwoording van de vragen. Maar onze vragen zijn nog niet helemaal beantwoord.

Het is ook goed om te horen dat de wethouder ons standpunt deelt, dat de prioriteit gelegd moet worden bij de maatregelen die de grootste impact hebben. En helemaal eens dat dit niet ten koste mag gaan van de kwaliteit. Want als het ten koste gaat van de kwaliteit dan levert ons dat eigenlijk maar dubbele jeugdzorg op. Dus zowel financiën als kwaliteit zijn natuurlijk belangrijk. We zijn het eens met mevrouw Van Amerongen, dat we bij de discussie over de jeugdzorg met elkaar niet teveel moeten verzanden in details. Jeugdzorg is een veelkoppig monster dat we met elkaar moeten temmen. En ja, wij vinden het wel interessant om met elkaar te kijken hoe we begroten en of we daar inderdaad geen reset in moeten gaan doen. We weten eigenlijk bij het vaststellen van de begroting al dat we te kort komen. Het CDA heeft daar ook al vaker opmerkingen over gemaakt. En ik zou dit graag mee willen nemen in de discussies die we met elkaar nog verder over de jeugdzorg gaan voeren. Mevrouw Kistemaker (GL): Ja, ik heb geen vragen voor de wethouder, maar zou nog wel willen reageren op de woorden van GBR. Zij dagen ons uit om de discussie naar een hoger niveau te tillen. Nou, ik zou GBR

graag willen uitdagen om eens te komen met een voorstel of een initiatief hiertoe. Ik heb vaker deze grootse woorden gehoord van GBR, dus ik ben heel nieuwsgierig. De heer Van Dam (Wij): Ja, bedankt voor de antwoorden in de eerste termijn. Blij om te horen dat we in mei meer te horen krijgen over wat het Rijk besluit wat betreft de gelden. Ook bedankt voor de antwoorden op de doorverwijzing. Wat betreft de casus kom ik nog bij u terug. Dus ook bedankt daarvoor, voor uitgebreide aandacht daarvoor. Dan blijft nog één vraag voor mij open staan, of de kwaliteit van de zorg wordt gewaarborgd bij de maatregelen die we nu nemen zoals de Q-controle, waarbij het stop zetten van financiering mogelijk maakt vanuit de gemeente. En of we dan niet onverhoopt de kwaliteit aantasten? Dus dat ik de enige vraag die nog openstaat, voor de rest harstikke bedankt. Mevrouw Jansen-Dirkx (PvdA): Ja, dank u wel. Ik had ook nog een paar kleine dingetjes. Ik had nog een vraag openstaan over het aannemen van ook nog de T-medewerker naast de kwaliteitsmanager. En of we dat niet een dubbeling vinden in controle, en of dat ook niet dan een overbodige investering wordt? Ik zou ook even willen reageren op de VVD, die hadden het over de inhuur. Mijnheer Ezinga, ik zou u willen meegeven is, de goed practices van de gemeente Coevorden.

Die hebben dus hun jeugdzorgmedewerkers in eigen dienst en daarmee hebben ze dus wel al grotendeels hun tekorten weggewerkt. Dus dat is in ieder geval iets wat ik u mee wil geven als, ja, een gedachtegang om misschien daar wat positiever naar te kijken. Verder vind ik het fijn om te horen dat de wethouder aangeeft lekker eigenwijs te willen zijn. Daar houd ik van, dat weet ze. En dat is dus ook goed om te horen dat ze dat ook wil blijven doen. Daar wil ik dan wel meteen bij vragen, wanneer kunnen we dan de resultaten verwachten van dat onderzoek naar de best-practices? En wanneer gaat ze dan dus ook lekker eigenwijs doen? En ja, tuurlijk, ik snap best wel dat mevrouw Besteman er met haar haviksogen op zit wat betreft het welzijnsdomein. En ik hoop dat u naar haar luistert, en ik hoop ook dat de wethouder financiën dat doet. Want voor de PvdA is het toch, ja, lijkt het gewoon dat het welzijnsdomein steeds vaker uitgekleed wordt, en dat is iets wat voor ons echt onacceptabel is. Dat was het voor de tweede termijn. Mevrouw Van Amerongen (GBR): Ik heb van een aantal mederaadsleden reactie gehad op mijn oproep. Allereerst wil ik eventjes voorop stellen dat we dit natuurlijk puur willen juist voor de Rijswijkse jeugd, juist voor de kinderen. Om prioriteiten te stellen, zodat de kinderen die het het hardst nodig hebben ook echt gewoon die hulp krijgen.

Dus dat even voorop gesteld, dat het ook goed overkomt. Dan in reactie naar GroenLinks toe. Ja, grote woorden die GBR wel vaker heeft gezegd. Ik kan me er niet helemaal in vinden, maar goed. We zijn kritisch inderdaad op de jeugd, en willen gewoon dat dit goed ingericht is. Maar wij gaan graag het … Ja, we willen het graag initiëren met onder andere ook de GroenLinks en andere partijen die er voor open staan. Dus het lijkt me goed om hier afspraken over te maken. Mevrouw Koopman (D66) (interruptie): Ja, ik besefte dat ik niet had gereageerd op de oproep van mevrouw Van Amerongen. Dus ik wilde daar nog even een opmerking over maken. Ik denk me dat het heel goed is inderdaad om een keer goed te discussiëren over wat wel en niet mee willen nemen. Op dit moment pakken we als budget precies hetgeen wat we van het Rijk krijgen. En wellicht zouden we daar, en niet alleen … Maar we doen er meer mee dan de wettelijke taken. Dus daar zouden we nog op termijn best een keer een goede discussie over kunnen hebben. Ik denk niet dat die helemaal past binnen dit plan van aanpak, maar het is wel iets waar we denk ik als raad eens een keer, misschien met de kadernota sociaal domein, even heel goed over moete nadenken voor de toekomst. Mevrouw Van Amerongen (GBR): Ja, dank u wel. Ja, fijn om dat te horen van mevrouw Koopman. Inderdaad, de kadernota leek me daar ook een goede aangelegenheid voor.

Ik vond dat een mooie aanleiding om dat toch eventjes alvast, ja, het in te leiden. Dus goed, reactie op GroenLinks, lijkt me goed om dit inderdaad te initiëren. Dan heb ik nog twee openstaande vragen aan de wethouder. Maatschappelijk rendement dat wij krijgen uit de investering die wij in de jeugd doen, hoe gaan wij dit meetbaar maken? En is er enig inzicht wat de kosten van de controle zijn ten opzichte van het totale budget? Mevrouw Kames (RB): Allereerst bedank ik mevrouw Bentvelzen voor haar beantwoordingen en haar toezeggingen om te gaan kijken wat betreft de huisartsen en ook wat betreft de Ooievaarspas. Maar ik zal bijna een oproep willen doen aan mijn collega’s die ook in de landelijke partijen zitten, dat ik misschien denk wat misschien een oplossing voor de jeugdzorg zou zijn, is ook weer de dienstplicht terug te gaan voeren. En misschien zelfs de schoolkleding, om het pesten en dergelijke tegen te gaan, wat er nu gebeurt.

Dus misschien is dat wel een oplossing om ook zo de kosten wat minder te gaan doen. Dat was een oproep van mij. Misschien … Ja, het is … Het kwam ineens uit mezelf, het kwam bij me op. Ik denk, ik ga hem toch even erin gooien. Wethouder Bentvelzen: En ik ga proberen het kort te houden. Mijnheer Ezinga die heeft mij nog gevraagd, waarom is er niet eerder geacteerd op het oneigenlijke gebruik. Nou, oneigenlijk gebruik wordt in principe altijd naar gekeken, mijnheer Ezinga. Hiervoor zijn veel maatregelen in het proces zelf. Het meest voorsprekende, of nou ja, voorliggende voorbeeld, dat is dat we de verplichte accountantscontrole hebben. En kwaliteitseisen om überhaupt mee te doen, als de kwaliteitseisen waar een aanbieder aan moet voldoen, om überhaupt mee te doen als aanbieder aan het zorglandschap. Daarnaast doen we een aantal onderzoeken opnieuw. U gaf ook aan, het stapelingsonderzoek. Nou, dat is een onderzoek die we opnieuw uitvoeren, omdat er best een deel nieuwe klanten zijn bijgekomen de afgelopen tijd. Dus nou, ik hoop dat ik daarmee een enigszins bevredigend antwoord geef. U heeft mij nog gevraagd, kijkt … Nou ja, is de waarborging van de kwaliteit … Blijft de kwaliteit gewaarborgd? Ja, we hebben prioriteit gelegd bij de besteding van … Tenminste, bij een andere organisatie van het jeugdteam, laat ik zo noemen. Dat heeft veel winst opgeleverd.

En of dat in de kwaliteit inboet, dat verwacht ik niet. Maar we houden uiteraard vinger aan de pols. En ook is er in die andere manier van organiseren nagedacht over hoe kunnen we nou de juiste functies neerzetten op de juiste plek, dus het juiste poppetje op de juiste plek, om de kwaliteit juist te borgen. Dus daar is heel veel aandacht voor geweest toen we dit gingen inzetten. Dan is er door mevrouw Koopman nog een vraag gesteld, die zij in eerste termijn vergeten was, over de externe review. Nou, dat onderzoeksbureau heeft nog geen definitief rapport opgeleverd. Daar was ik zelf … Had ik wel gehoopt, zodat die bij de stukken zou zitten vandaag. Ze hebben wel een tussentijds resultaat aangegeven. En over … In dat beeld komt naar voren dat we zowel regionaal als lokaal een goede set maatregelen hebben geformuleerd in ons actieplan. En dat is, vind ik, een plezierige bevestiging. SODA, dat is het bureau dat dat voor ons doet, die plaats een aantal waardevolle kanttekeningen, dat dan weer wel. En geeft deze punten nog verder aan te onderzoeken. Dat zijn de volgende punten. Aandacht voor de uitvoering van de maatregelen, het evenwicht tussen jeugd en WMO en de uitvoerbaarheid, doorlooptijd en de financiële vertaling. Op die punten vindt dus nog nader onderzoek plaats. En we verwachten de eindrapportage met om en nabij twee à drie weken.

En zodra ik die heb, zal de raad er natuurlijk ook kennis van kunnen nemen, dan zal ik die delen. En u heeft mij gevraagd, hoe wordt de raad nou op de hoogte gehouden van de voortgang en de acties. Volgens mij heeft Beter Voor Rijswijk mij dat ook gevraagd. En het voorstel van mij is om periodiek aan de raad terug te koppelen over de voortgang op het actieplan en om dit te koppelen aan de cycli die we hebben als het gaat om financiële besluitvorming (toezegging). Dus de financiële besluitvormingscyclus aan de raad, om daar ook dit actieplan aan te koppelen en u op de hoogte te stellen van de voortgang als het gaat om de acties en de maatregelen die we daarin voeren. Ja, kwaliteit waarborgen is ook door de heer Van Dam nog aangegeven. Maar daar … Ja, dat doet niet onder, ook niet bij de Q-controle. Het is niet zo dat als die Q-controle plaatsvindt, dat we zo’n kind direct laten vallen. Daar zit nog wel een … Nou, daar zit wel iets tussen, zodat het kind daar geen last van ervaart. Dus ja, we doen er alles aan om de kwaliteit te waarborgen en om een kind niet tussen wal en schip te laten vallen, mijnheer Van Dam, want dat is denk het belangrijkste.

Dan heeft mevrouw Jansen nog aangegeven, van de Partij van de Arbeid, is het nou niet zo dat de T-medewerker die we hebben aangenomen naast die kwaliteitsmedewerker een soort van dubbeling is? Nou, mevrouw Jansen, ik moet u denk ik blij maken dat de T-medewerker een best-practices is van de gemeente Den Haag die ik heb overgenomen. Dus ik ben dan eigenwijs en dat heb ik gelijk maar doorgevoerd hier in Rijswijk. En de kwaliteitsmanager die heeft weer een bredere taak dan de T-medewerker. De T-medewerker die kijkt voornamelijk naar de passendheid en naar de zorg en naar de duur daarvan. Dus ik denk niet dat dat een negatief effect heeft. Ik denk eerder dat de T-zorgmedewerker, of de T-medewerker, naast de kwaliteitsmedewerker een extra stukje kwaliteit biedt in onze gemeentelijke lijn. De resultaten van de best-practices, vraagt u mij, wanneer kan ik die dan verwachten? Nou goed, ik heb net aangegeven dat alle maatregelen en voortgang die ik in het actieplan heb … Het is een levend document, dus als er bestpractices zijn die ik hier kan doorvoeren, dan neem ik die mee in de voortgangsresultaten van de raad (vervolg toezegging). En die heb ik net aangegeven, neem ik mee in de financiële besluitcyclus van de gemeenteraad Rijswijk. Dus daar zal ik dan ook, als er een best-practices vanuit het land is die ik kan doorvoeren, zal ik die meenemen en zal ik u daarover rapporteren.

En ik let echt heel goed op het preventief kader. U geeft aan van nou, het is best wel, het wordt best wel uitgekleed. Maar naar mijn weten is er volgens mij door de raad ook unaniem besloten om €450.000 onlangs toe te voegen aan de welzijnsnota, dus daar zit ook een stuk preventie in. En ik denk dat daarmee een aardig gedeelte geborgd

is. Gemeentebelangen Rijswijk die heeft mij nog gevraagd naar de kosten van de controle ten aanzien van het hele budget. Nou, die vraag moet ik u verschuldigd blijven, maar daar kom ik graag nog bij u op terug (toezegging), mevrouw Van Amerongen, want dat weet ik niet. Het maatschappelijk rendement. Dan neigt u volgens mij te bedoelen, een MKBA. En dat is nog wel iets veel meer, of tenminste, veel groter dan het actieplan. Dus dat is nu niet hetgeen wat we beogen met plan van aanpak of actieplan zoals die nu voorligt. Een MKBA dat vraagt echt nog wel heel veel meer van de gemeente en van ons. En dat was mijn tweede termijn, voorzitter. De voorzitter: En daarmee zijn we aan het einde gekomen van dit agendapunt. 12. IB 20 165 Beleidsnota ‘onderwijsachterstandenbeleid en peuteropvang’ De voorzitter: Dan gaan we door naar het volgende agendapunt. We hebben nog twee informatiebrieven op de agenda staan. En als we daar net zo lang over gaan doen per brief als dat we over de afgelopen hebben gedaan, dan zitten we hier tot middernacht. Dus ik wil u verzoeken om iets puntiger te zijn in uw betoog over deze informatiebrieven. Allereerst gaan we dus naar de informatiebrief IB 20 165 Beleidsnota ‘onderwijsachterstandenbeleid en peuteropvang’. Steek vooral uw hand op als u daarover het woord wilt voeren. Allereerst, deze is geagendeerd door de fractie van de Partij van de Arbeid.

Dus ik zal allereerst mevrouw Van Nunen het woord geven. Mevrouw Van Nunen, ga uw gang. Mevrouw Koopman (D66) (van de orde): Vorige keer zijn er al een aantal vragen ingediend door partijen. Worden die direct door de … Want die zijn volgens mij ook gesteld … Worden die meteen meegenomen? Of moeten we die gewoon nu opnieuw stellen? De voorzitter: Dat is aan u. Mevrouw Van Nunen, ga uw gang. Mevrouw Van Nunen: Ja, voorzitter, ik zal uw advies goed ter harte nemen en het kort houden. Ik las vanavond dat er een nationaal programma aanpak onderwijsachterstanden door de minister wordt gepresenteerd morgen. Ik denk dat dat heel goed is. Maar dat is ook meteen het bruggetje eigenlijk naar wat ik wil zeggen over deze IB. Kijk deze beleidsnota is als een IB naar ons toegekomen. En gezien de inhoud hiervan, die vooral over wettelijke taken gaat, vind ik dat niet eens zo vreemd. Maar ik had liever, en daar sluit ik dan aan bij de fractie GroenLinks, een hoger ambitieniveau gezien en dus een raadsvoorstel. Maar wat er nu in staat is IB-waardig om het zo maar te noemen. Want dat gaat voornamelijk om, zoals u zelf ook al aangaf, wethouder, eerder, om wettelijke taken.

Dus wat wij kunnen stellen aan vragen, met betrekking tot deze IB, die hebben vooral dan … Die vragen hebben dan vooral betrekking op aantallen leerlingen, voor welke type van peuteropvang deze kinderen in aanmerking komen, welke geldstromen er zijn, wie er nog mogelijk niet geplaatst kunnen worden? Allemaal, ja, wettelijke taken en technische vragen. En wij als Partij van de Arbeid zouden het juist zo graag hebben over uw ambitie. Ik heb, en dan in bredere zin ook, als het gaat om onderwijsachterstanden, dan hebben we het over een veelzijdige ontwikkeling van leerlingen, en niet alleen op basis van wie waar zit in welk programma. Ik heb u vanmiddag een mooi voorbeeld daarvan kunnen overhandigen van een wat hoger en breder ambitieniveau, door u een aanpak, een actieplan, voor thuisondersteuning aan te bieden met betrekking tot taalontwikkeling en leesplezier. Nou, dat is nou precies een voorbeeld van hoe ik het graag zou willen zien in een echt raadsvoorstel. Want dat heeft namelijk betrekking op veel meer dat wat u nu in deze IB aan de orde stelt.

En dat vind ik ook een veel interessanter onderwerp, omdat we het hebben over wat willen we nou eigenlijk bereiken met onderwijsachterstandenbeleid? En wat willen we bereiken met peuterspeelzaalwerk? Of willen we gewoon voldoen aan het aantal kinderen dat daar geplaats moet worden, zonder dat we kijken naar de effecten ervan, naar de resultaten ook weer in de latere schoolloopbaan? Dus mijn eigenlijk basale vraag aan de wethouder is, kan naast deze IB-brief … Is de wethouder bereid om naast deze IB-brief, en is het te motiveren, in ieder geval vanuit de Partij van de Arbeid, om een raadsvoorstel aan ons te presenteren rondom een breder aspect, een bredere visie op onderwijsachterstandenbeleid en meerdere invalshoeken? Ik denk dat de scholen daar blij mee zouden kunnen zijn, want zij kunnen het ook namelijk niet alleen. Zij kunnen het niet in die aantal uren dat zij onderwijs bieden onderwijsachterstanden verminderen of wegwerken, ondanks alle inspanningen. Want laat dat wel even gezegd zijn, daar heb ik heel veel waardering voor. Maar ik ben heel benieuwd naar het antwoord van de wethouder op mijn vraag. De voorzitter: Dan mevrouw Schröter, als mede-indiener van het verzoek tot agendering. Dus ga uw gang.

Mevrouw Schröter-Haas (CDA): Wij vinden het een heldere beleidsnota met de wettelijke taken en de gestelde doelen met resultaatafspraken, zoals die benoemd zijn. We hadden een paar vragen over de bijlagen. Aan het eind van de ochtend wordt er in de peuterspeelzaal een gezamenlijke lunch gebruikt met een voorlichting. Wij vroegen ons af of daar de effecten ook gemeten worden van deze gezamenlijke lunch. En of het mogelijk is om het wat meer integraal aan te pakken, omdat de oorzaak van de taalachterstanden vaak in het gezin ligt, en de ouders hier ook een belangrijke rol in hebben. En in de bijlagen is er een subsidieplan, -aanvraag, benoemd, taalplannen, waarin staat dat er maar voor 25% materiaal mag worden aangeschaft en 75% voor activiteiten bedoeld is. We vroegen ons af of dit niet een flinke belasting is voor de school, omdat daar echt wel veel plannen uitgevoerd moeten worden. En daarnaast kan ik me voorstellen dat er juist interesse is om veel materialen aan te schaffen. Juist omdat kinderen ook altijd naar school gaan en afhankelijk zijn van ouders om naar de bibliotheek te gaan. Dus wij stellen … Wij kunnen ons voorstellen dat daar ook behoefte aan is. En dat was het, dank u wel. De heer Van den Berg (BVR): Een paar vragen van Beter Voor Rijswijk. Ik steek van wal. In Rijswijk is er een peuteropvang vanaf 2,5 jaar.

In andere gemeenten, bijvoorbeeld Den Haag en Delft, is de peuteropvang al vanaf 2 jaar. Kan de wethouder aangeven waarom er dit verschil is tussen de gemeentes en de gemeente Rijswijk. Is er op één van de peuterschoolzalen in Rijswijk al een HBO-coach VVE actief? En zo nee, wanneer willen we deze implementeren, gezien deze per 1-1-2022 verplicht wordt. Eén van de beleidsvoornemens die vernoemd is, is de mogelijkheid te onderzoeken of leerlingen langer dan een jaar kunnen deelnemen aan de wereldgroep. Kan de wethouder ons aangeven wanneer dit onderzocht wordt, en op welke termijn de uitkomst kan worden gedeeld met de raad? De volgende vraag, zijn er momenteel wachtlijsten voor peuteropvang in Rijswijk? En is dit voor de doelgroep peuters of als niet zijnde de doelgroep peuters, dus de normale peutertjes. Ouders die geen kinderopvangtoeslag krijgen, kunnen een tegemoetkoming krijgen van de gemeente. Op welke gronden zijn deze gemeentelijke tegemoetkomingengrenzen bepaald? Is dit een wettelijke vereiste of is dit naar eigen invulling vanuit de gemeente gedaan? Vanuit de omliggende gemeente, de H3-, de H4-, de H5- of H10-verbanden, doen we heel veel, terwijl het juist nu bij dit weer niet gebeurt. Kunt u aangeven waarvoor deze samenwerkingsverbanden er niet nu zijn? En de nota gaat ook over onderwijsachterstandbeleid.

Onze fractie leest veel over peuteropvang, VVE, et cetera, et cetera. Maar wat we niet over lezen, is dat als kinderen wat groter zijn. Zo heeft onze buurgemeente Delft en Den Haag een kopklas voorzien in z’n basisschool en voortgezet onderwijs. Deze gemeenten zetten in op een kopklasvoorziening voor leerlingen die uitstromen in groep 8, maar een niet passend schooladvies hebben door bijvoorbeeld taalachterstand. Kan de wethouder hiernaar kijken en het eventueel mogelijk maken om deze kopklasvoorzieningen ook in Rijswijk te realiseren? Een andere vraag, maar gewoon van wat makkelijker lezen. Wat is de rede dat van de bijlagen in plaats van hoofdstukken in de beleidsnota? Hoofdstukken leest wat mij betreft toch wat beter, of wat Beter Voor Rijswijk betreft, wat makkelijker. En de laatste vraag voor nu is, we missen een paragraaf met een uiteenzetting van de financiën, geldstromen en budgetten in dit overzicht. En dit is het voor de eerste termijn voor Beter Voor Rijswijk. Mevrouw Kistemaker (GL): Ja, zoals mevrouw Van Nunen ook al aangaf, hebben wij inderdaad al opmerkingen gemaakt over het feit dat deze beleidsnota als een IB naar de raad wordt gestuurd. Nou, de wethouder gaf toen aan dat het gaat om een uitvoering van wettelijke taken. En ja, dat is het inderdaad. We vragen ons dan ook echt af waarom deze nota onderwijsachterstandenbeleid heet.

Het is geen nota namelijk waar onderwijsachterstanden mee worden aangepakt, maar het is vooral een beschrijving van de uitvoering van de wettelijke tijden van vroeg- en voorschoolse educatie. Om de onderwijsachterstanden echt aan te pakken, moeten we echt veel meer doen dan ons alleen maar richten op de taalontwikkeling bij peuters. Het moet ook gaan om kennis en vaardigheden die niet alle kinderen van huis uit meekrijgen, zoals ook bewegingsonderwijs, cultuureducatie, natuureducatie. Nou ja, noem het maar op. En daarnaast staat in deze nota beleidsonderwijsachterstanden, of onderwijsachterstanden, wat ons betreft ook beschreven wat de gemeente gaat doen om segregatie in het onderwijs tegen te gaan. Maar in deze nota komen deze onderwerpen helemaal niet aan de orde. En sterker nog, met dit voorstel wordt het verschil tussen peuters met een indicatie en peuters zonder een indicatie eigenlijk alleen maar groter. We vinden het echt pijnlijk dat deze beleidsnota als IB met deze titel naar de raad wordt gestuurd. En juist in een tijd waarin steeds duidelijker wordt dat niet ieder kind gelijke kansen heeft. En ook een tijd waarin we door corona deze ongelijkheid alleen maar verder wordt vergroot. Dus dit is echt niet de nota waarmee we gaan zorgen dat alle Rijswijkse kinderen dezelfde kansen krijgen.

En wij gaan hier dan ook geen technische vraag stellen over allerlei details uit deze nota. Maar we vragen de wethouder, net als de PvdA, wanneer zij serieus werk gaat maken van onderwijsachterstanden en kansengelijkheid. En we vragen de wethouder

ook om hier met een raadsvoorstel, met wat de titel onderwijsachterstandenbeleid ook echt verdient, mee te komen. De heer Ezinga (VVD): Ik ga het kort houden, en ik sluit mij aan bij mijn vorige collega. En ik heb één hele, ja, duidelijke vraag. Kan de wethouder mij in een betoog goed beargumenteren waarom zij vindt dat dit een onderwijs achterstanden beleid nota is voor de gehele sector, de hele leeftijdsgroep. En dan wil ik daar graag eigenlijk wel een inhoudelijk betoog op horen. Want zoals hij nu is, voel ik hem eigenlijk niet zo. Dus ik laat mij graag overtuigen daarin. En die vraag laat ik ook even voor het eerste termijn, en dan heb ik misschien nog wat toetjes over voor de tweede termijn. Mevrouw Koopman (D66): Nou, ik denk dat dit wel een belangrijk onderwerp is in de beleidsnota. En goed dat er nu aandacht aan besteed wordt. We willen allemaal voorkomen dat onderwijsachterstanden ontstaan en bevorderen dat al opgelopen achterstand verminderd. Dat is in deze tijd natuurlijk nog veel actueler, want door corona lopen de achterstanden verder op. Ieder kind verdient een goede start. En het stimuleren van jeugdigen om op te groeien in een taalrijke omgeving, en de kans te krijgen om hun talenten te ontdekken en te ontwikkelen, is voor D66 super belangrijk.

Maar ik ben wel benieuwd hoe de wethouder de vragen van mevrouw Van Nunen, mevrouw Kistemaker en de heer Ezinga beantwoord, want ik denk ook dat er meer gedaan moet worden dan de wettelijke taken om ieder kind gelijke kansen te geven. Wethouder Besteman: En dank ook aan de leden van de raad. Inderdaad, om te beginnen met het goede nieuws dat mevrouw Van Nunen inderdaad brengt, van de minister, dat er extra geld komt om inderdaad, als het gaat om corona, aanvullingen te doen en achterstanden weg te werken. Ik denk dat dat heel goed nieuw is, en dat is ook waar gemeenten zich onlangs nog vorige week op het VNG-congres voor hebben ingezet. Dus dat is absoluut nodig en van groot belang. Het onderwijsachterstandenbeleid, dat is, om het maar even in het kader te schetsen, gaat uit van de wettelijke taken inderdaad, een aantal leden van de raad hebben dat al gezegd, zoals het Rijk gemeenten heeft gevraagd die uit te voeren. En het gaat om de dreigende en de achterstanden op het gebied van Nederlandse aantal pakken. En ik ben het ook zeker met mevrouw Van Nunen eens, met mevrouw Kistemaker, en ook de opmerking van de heer Ezinga, dat deze nota niet voorziet in het totale aanpak om onderwijsachterstanden, et cetera, helemaal te denken. Nee, dat klopt inderdaad volledig.

We hebben daar natuurlijk verschillende bouwstenen voor die als het gaat om talentontwikkelingen, kinderen die het beste uit zichzelf kunnen halen, gelijke kansen creëren, in te ondersteunen. Dan kunt u bijvoorbeeld denken aan het leveren van kwalitatief goede kinderopvang, de aanpak van leerplicht, thuiszitters aanpakking, de onderwijshuisvesting. We zijn bezig met speelbeleid, nota buiten spelen, ruimte voor kinderen om zich vrij te ontwikkelen, buiten te spelen, sociale vaardigheden op te doen, met andere kinderen samen te leren spelen, et cetera. En natuurlijk ook de talentontwikkeling die we inzetten vanuit de buitenschoolse activiteiten, zoals de team brede impulsen, lopen nu op dit moment ook heel veel activiteiten waar de kinderen activiteiten kunnen doen op het gebied van taal, in aanraking kunnen komen met kunst en cultuur, techniek, natuur. Nou, en vanuit die activiteiten ook hun talenten kunnen ontwikkelen en hun sociale vaardigheden verder kunnen ontwikkelen en vormgeven. En alles komt bij elkaar in de kadernota jeugd en onderwijs. Uw raad weet, wij zijn daar nu nog een slag op aan het maken, collega Bentvelzen en ik. Maar daarin treft u de hele visie aan van hoe wij in Rijswijk die kinderen allemaal, nou, zo goed mogelijk zichzelf willen laten kunnen ontwikkelen en het beste uit zichzelf kunnen halen. Dus dat misschien even als context, voorzitter.