Niet vastgesteld verslag Forum samenleving 1-12-2020.odt

ter kennisname aan

AANWEZIG

Voorzitter Mevr. M. Alberts raadsleden en fractieassistenten: mevr. F. van Amerongen De heer A. van den Berg Mevr. M. ten Brummelaar (f.a.) De heer D. van Dam (f.a.) de heer M. Ezinga mevr. I. Jansen (f.a.) mevr. N. Kistemaker Mevr. A. Koegler Mevr. H. van der Kooij mevr. M. Koopman de heer G. Kruger mevr. R. de Man Mevr. B. Niesen (f.a.) Mevr. W. Van Nunen Mevrouw M. Pelzer De heer M. van Reijen (f.a.) Mevr. J. Schröter De heer C. Sleddering De heer R. Veerman Mevr. E. Woudstra

Portefeuillehouders: wethouder mevr. Besteman wethouder mevr. Bentvelzen wethouder de heer Lugthart Forumgriffier: Mevr. P.E. van Santen

Betreft Openbaar verslag Forum Samenleving d.d. 1 december 2020 1.

Datum: december 2020

Opening

De voorzitter: opent de vergadering om 20.00 uur en heet iedereen welkom. 2.

Algemeen spreekrecht inwoners

De heer Van Overbeek krijgt het woord binnen het spreekrecht van inwoners. De heer Van Overbeek: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter mijn inspreekbetoog in de raadsvergadering van 3 november is bij mede Rijswijker niet zonder reactie naar mij toe gebleven. Natuurlijk wel bij uw raad. Want gegeven de onderwerpen in mijn betoog, bevestigde uw raad met haar zwijgen opnieuw er niet te zijn om inwoners te vertegenwoordigen, er niet te zijn om bestuur kritisch te volgen en er niet te zijn om initiatieven te nemen. Maar ook al vindt uw raad het inspreken door burgers een zinloze zaak, het effect ervan is ten minste dat meerdere inwoners kennisnemen van uw herhaald wegkijken, van uw herhaald zwijgend akkoord gaan, met het bewust niet toepassen van voorgeschreven procedures en van uw herhaald getoonde minachting van inwoners die betrokkenheid aan de dag leggen. Vandaag mag ik hier straks weer voor een deel van de 31 raadsleden inspreken terwijl mijn betoog voor de oortjes van de gehele raad is bedoeld. Een moedig jongetje en een meisje onder u dat in deze vergadering de politieke moed heeft om op persoonlijke titel een eigen, ondersteunend fundament te leggen onder mij geagendeerde brief. Want voorzitter, in de raadsvergadering van 3 november viel er een ijzige stilte na mijn inspreken. Het was alsof er 31 backbenchers in de zaal zaten.

Uiteindelijk probeerde een van uw raadsleden nog enigszins uw collectieve imago te redden door de Trumpiaanse trukendoos open te trekken. Natuurlijk niet door inhoudelijk op mijn betoog te reageren, want dat staat verre van de raad, maar door een sluw procedurevoorstel, namelijk om mijn brief van 6 oktober met de door 47 mede Rijswijkers ondersteund verzoek mee te nemen naar de vertrouwenscommissie. Een misleidend voorstel dat er uitsluitend op gericht was mijn brief via de vertrouwelijkheid die binnen de commissie heerst naar

de papierversnipperaar te leiden. De vertrouwenscommissie heeft inmiddels een soort participatiemodel via het Rijswijks Dagblad gepubliceerd. Een model dat getuigt van een zorgwekkend werk- en denkniveau. Te meer dat een latere voorzitter van de vertrouwenscommissie al had aangegeven op zoek te gaan naar een kloon van de vorige voorzitter van de raad. Helaas weigerde de interim-voorzitter van de raad mij op 3 november de gelegenheid te geven direct te reageren. Hij maakte daarmee wel duidelijk hoe door hen de speelruimte voor inwoners beperkend wordt ingevuld. Voorzitter, op 3 november gaf ik al aan dat het jaar 2020 om meerdere redenen een bijzonder jaar is. Op 20 januari vond de Auschwitz memorial plaats en bij die gelegenheid sprak een oud-gevangene. Oud in jaren maar helder van geest. Hij wilde met opzet niet in gaan op de misdaden die hadden plaatsgevonden. Nee, hij wilde een Auschwitz geboren levenshouding aanrijken aan jongere generaties. Hij noemde dit het elfde gebod en dat luidde: hoedt u voor onverschilligheid, hoedt u voor onverschilligheid in de vorm van wegkijken, van niet handelen, van het niet nemen van maatschappelijke verantwoordelijkheid, van minachting uitspreken jegens anderen. Dit alles zien we, terugkijkend, nadrukkelijk in Rijswijk aanwezig. Want de Rijswijkse raad mist zijn mensen als de heer Omtzigt en mevrouw Leyten.

Mensen die niet onverschillig blijven bij geconstateerd of vermoed onrecht. Mijn open brief met 17 kritische vragen over het functioneren van uw voormalige voorzitter en van uw voltallige raad wordt eerst door u allen weggemoffeld en vervolgens na kritische opmerkingen van de Nationale ombudsman daarover, wordt mijn brief door de toenmalige voorzitters namens de voltallige raad afgedaan met de mededeling: we hebben geen behoefte op uw open brief te reageren. Ook constateert de Nationale ombudsman dat procedures met voeten werden getreden door uw toenmalige voorzitter. Uw raad onderneemt geen enkele actie als ik uw raad daar schriftelijk en mondeling over informeer. Tenslotte is daar nog de van absolute minachting getuigende opmerking van een van uw raadsleden in mijn richting. Een opmerking die opnieuw door de voorzitter en de voltallige raad met zwijgen wordt ondersteund. Dat is het pijnlijke beeld dat mij rest van het bestuurlijk en politiek functioneren in Rijswijk in 2020. Voorzitter, het democratisch systeem staat of valt bij de geloofwaardigheid van de woorden die de voorzitter en de raad spreken. Staat of valt met de argumenten die uw voorzitter en de raad hanteren. Staat of valt met een op correcte wijze uitvoer geven aan bestaande procedures. Staat of valt met het correct en tijdig communiceren. Voorzitter, ik ben geen doemdenker en ik hoop dat ook niet te worden.

Maar ik constateer dat uw voormalige voorzitter en uw raad zich in 2020 het elfde gebod niet hebben eigen gemaakt. Ik hecht sterk aan een bestuur en een raad die zich gegrondvest weten op wetten en regels en niet op mensen. Niemand staat boven de regels die wij met elkaar hebben afgesproken. De voorzitter: dankt de heer Van Overbeek voor zijn inspraak en constateert dat er geen vragen zijn vanuit het Forum aan de inspreker. 3.

Lijst van Ingekomen stukken

De voorzitter: inventariseert of er nog procedurevoorstellen zijn in het kader van wijze van afdoening informatiebrieven of raadsadressen. De heer Kruger (BVR): heeft een kleine vraag. De voorzitter: Alhoewel vragen voor 12 uur vandaag hadden moeten worden ingediend, volgens de recent aangepaste forumregeling, krijgt de heer Kruger gelegenheid tot zijn vraag in het vragenuur. De heer Sleddering (VVD): vraagt de wethouder naar aanleiding van de brief over de brief over de voetbalclub Vredenburg of het forum zo snel mogelijk een overzichtje kan krijgen van hoe de sportclubs in Rijswijk ervoor staan? En of dan meer clubs die zo’n hoge rekening hebben openstaan bij de gemeente? Daar hoef ik niet een heel debat over te voeren maar ik wil die informatie graag hebben. Wethouder Lugthart: Zegt dit overzicht n.a.v. IB 157 toe. De voorzitter: de wijze van afdoening wordt ongewijzigd vastgesteld. 4.

Vaststelling agenda

De voorzitter: De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

5.

Mededelingen college

De voorzitter: Er zijn geen mededelingen vanuit het college. 6.

Terugkoppeling Gemeenschappelijke Regelingen o.a. jeugdzorg

De voorzitter: Mevrouw Koopman krijgt het woord in het kader van terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen. Mevrouw Koopman (D66): Ja, dat is denk ik ook een terugkoppeling voor de H10 jeugd ook. Afgelopen donderdag, of woensdag, donderdag is er een regiobijeenkomst geweest over de visie Jeugdzorg. Waarin Rijswijk goed vertegenwoordigd was. Waar we voor het eerst met de raadsleden uit de andere gemeentes binnen de H10 hebben nagedacht over de toekomstige, nieuwe jeugdvisie voor de regio. In het kader van de week van de transformatie. Vorige week zijn er ook wethouders met kinderen, jongeren en met zorgverleners ook over hetzelfde onderwerp gesproken. Daar komen we ongetwijfeld snel weer op terug. Ik wilde misschien voor dit punt doen we meestal ook de IB’s die over Jeugdzorg gaan bij dit punt. Of wil u die vragen aan het einde meenemen? Had ik even net moeten benoemen misschien. De voorzitter: Ja, er zijn slechts enkele vragen ingediend en die zullen we gewoon bij het vragenuur behandelen. Dus zijn er verder nog terugkoppelingen? Zo nee, dan gaan we door naar het overzicht van toezeggingen en moties. 7.

Overzicht toezeggingen en moties

De voorzitter: Dan gaan we door naar het volgende agendapunt, dat is het overzicht van toezeggingen en moties. Mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Voorzitter, ik zie het CDA niet haar hand opsteken. Daarom wil ik graag de toezegging die het CDA heeft gevraagd rondom de benchmark brede impuls gelden, nog eens onder de aandacht brengen van de wethouder. Toezegging in juni en ik wil graag dan namens het CDA ook en wij hadden daar toen ook een behoefte aan, vragen wanneer die benchmark komt? Mag ik eerst een antwoord dan op die vraag? Wethouder Besteman: We zijn nog bezig met die benchmark dus ik zou zeggen, mevrouw Van Nunen, en ook tegen het CDA, dat we die begin volgend jaar met uw raad delen. De voorzitter: Mevrouw Van Nunen, u had nog een opmerking. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja, dat was een toezegging aan mijn eigen fractie. Dat is om te komen met een evaluatie laaggeletterdheid. Ik heb van de wethouder inmiddels wel een overzicht gekregen van aantallen deelnemers die aan verschillende taalprogramma’s meedoen waarbij er onder andere een activiteit bij staan die we wegbezuinigd hebben, namelijk taalcafé, wat goed liep, zag ik. Dus daar dank voor, voor die informatie dat we iets hebben wegbezuinigd waar veel deelnemers voor waren. Maar ik heb ook graag een effectiviteitsevaluatie van laaggeletterdheid die toegezegd is. Dus in de toezegging staat voorstel afvoeren.

Nou, ten delen. Ik heb het over pagina 15 en dat loopt door op pagina 16. Het actieplan dat zullen we ongetwijfeld krijgen maar ik wil graag een evaluatie zien van laaggeletterdheid want ik begreep ook diverse andere bronnen dat bijvoorbeeld de laaggeletterdheid onder jongvolwassenen, dan bedoel ik de groep tot 27 jaar, best zorgwekkend is hier in Rijswijk. Dus ik hoor graag wanneer we die evaluatie krijgen, voorzitter. Dank u. Wethouder Besteman: ik wil daar wel even op reageren. De cijfers die er zijn, zijn nu met uw raad gedeeld. Het actieplan komt begin volgend jaar dus ik ga er van uit dat dat dan soelaas biedt ook voor de vraag die mevrouw Van Nunen heeft. De voorzitter: Dus dan blijft deze toezegging niet op afvoeren maar dan blijft hij nog even staan totdat het er is. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Voorzitter, dit is geen antwoord op mijn verzoek. Ik vroeg om een evaluatie, ik vroeg niet om aantallen deelnemers. Ik vroeg niet om hoeveel deelnemers bij welk programma deelnemen, ik vroeg om wat we bereiken met onze actieplannen laaggeletterdheid en of we nog steeds op die 5.000 staan waar we al eerder in 2016 op gewezen hebben, we hebben ongeveer 10%

laaggeletterdheid in onze gemeente. Ik wil graag weten of we daar nog op staan, of we meer resultaat hebben geboekt, of dat we er misschien slechter voor staan. Dus daar wil ik graag een antwoord op en het antwoord van de wethouder is niet wat ik vroeg. De voorzitter: Voordat dit een hele discussie gaat worden. Wethouder Besteman, wilt u daar nog op reageren of laten we het hierbij en dan komen er op een ander moment nog op terug? Wethouder Besteman: Voorzitter, misschien is dat laatste inderdaad het beste. Ja, doen we. De voorzitter: Oké, deze toezegging blijft in ieder geval staan. Niet op afvoeren en dan gaan we door naar mevrouw De Man. Mevrouw De Man (OR): Dank u wel, voorzitter. In de lijst met niet afgedane moties staat een motie van Onafhankelijk Rijswijk voor het gratis parkeren in winkelgebied uit Rijswijk ook nog steeds als een niet afgedaan maar dat is inmiddels gelukkig wel allemaal geregeld. Dus die kan eraf. De voorzitter: Dat staat genoteerd. Dan de heer Ezinga. De heer Ezinga (VVD): Voorzitter, dank u wel. Ik zou de wethouder willen vragen of die met ons de informatie kan delen rondom het signaal wat wij hebben afgegeven over de journalistieke beweging Follow the money die een onderzoek uitvoert naar de Jeugdzorg en dat de raad daar ook in geïnformeerd wordt. Wethouder Bentvelzen: Dat kan. Ik zal dat in orde maken, de heer Ezinga.

De voorzitter: Nou, nog weer een extra toezegging erop. Zijn er dan verder nog, vanuit het Forum, vragen of opmerkingen over de lijst van toezeggingen en moties? 8.

Vaststellen Forumverslagen: 14 april 2020 22 september 2020 24 september 2020 15 oktober 2020 (S&S) 27 oktober 2020 (S&S)

Mevrouw Van Nunen (PvdA): ik heb een aanvulling op het verslag van 27 oktober. Het is een heel uitgebreid verslag, waarvoor dank, bijna woordelijk, maar er is iets vergeten te vermelden. Namelijk toen ik de opmerking maakte dat er maar een wethouder zat bij het tweede agendapunt van die avond, namelijk de halfjaar rapportage, toen antwoordde nadat de voorzitter had gezegd dit is iets van het college, toen antwoordde wethouder Keus. Die zei ik kan hier al uw vragen beantwoorden voor zover dat in mijn vermogen ligt en hij antwoordde daarnaast nog van de wethouders zijn stand-by in het stadhuis. Ik wil dat graag aan het verslag toegevoegd zien. Staat niets over in het verslag. De voorzitter: Dat zal aan het verslag worden toegevoegd. Zijn er verder nog vanuit het Forum nog op- of aanmerkingen over de verslagen? Zo niet, dan stellen we met de opmerking van mevrouw Van Nunen over het verslag van 27 oktober de verslagen hierbij vast. 9.

Raadsvoorstel Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Rijswijk

Eerste termijn De heer Van Dam (Wij.): Mag ik als eerst, bedankt. Bedankt, voorzitter. Ja, het raadsvoorstel is onderdeel van een grotere wetswijziging, de wet gemeenschappelijke schuldhulpverlening WGS, die op januari 2021 wordt ingevoerd. Dat is bekend bij ons dat Rijswijk meerdere, dat Rijswijk het financieel service punt heeft en nog andere zaken die inwoners kunnen helpen bij hun financiën. Wij vragen ons wel af in hoeverre er capaciteit is om aan de verhoogde zorgvraag op te vangen. Want hoewel het natuurlijk hartstikke positief is dat de gemeente straks meer inzicht krijgt en de inwoners beter kan helpen, betekent het ook dat er toch wat meer zorg komt en zorg verleend moet gaan worden. Ik weet dat als de drempel iets lager wordt om zorg te krijgen dat dat de gemeente ook geld gaat kosten en tijd. Dus daarom de vraag van is er meer, is er voldoende capaciteit om dit op te vangen in 2021? En denk ik ook dat een belangrijke vraag om hierbij te stellen is in hoeverre er aan vroeg signalering wordt gedaan zodat die zorg die we straks misschien moeten geven, toch wat meer kunnen opvangen daarmee. Die twee vragen, bedankt. Mevrouw Koegler (CDA): Ja, goed om te zien dat de beslistermijn in de verordening is opgenomen. Dat geeft duidelijkheid in het proces van schuldhulpverlening aan onze inwoners.

Wat het CDA betreft is snel en adequaat handelen cruciaal bij schuldhulpverlening. Na het eerste gesprek duurt het nu nog, sorry nadat er een verzoek is gedaan, moet er binnen vier weken na het indienen een gesprek plaatsvinden.

Vervolgens gaat de termijn van acht weken lopen. Dat is wel echt de maximale termijn die genoemd wordt in de AWB. In het stuk staat ook dat die acht weken echt nodig zijn om het zorgvuldig af te wegen. Toch vragen wij ons af wat nu de argumenten zijn geweest die leiden tot die beslistermijn van acht weken en of we ons als gemeente niet kunnen inspannen voor een kortere beslistermijn. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ik sluit mij aan bij voorgaande spreker. Ook inderdaad goed dat we nu uiteindelijke beslistermijn hebben, maximale beslistermijn waarbinnen het college of de gemeente moet handelen. Ik wilde alleen ook vragen wat is eigenlijk op dit moment de gemiddelde duur waarin we een aanvraag behandelen? Ligt die ongeveer tot aan acht weken of zitten we daar ruim voor? Dus wat is op dit moment de lopende termijn? Dat hoor ik graag. De heer Ezinga (VVD): Voorzitter, er zijn reeds hele goede woorden gesproken door mijn voorgangers want ook wij zaten te kijken naar de maximale beslistermijn van acht weken. We zijn op zich blij dat de termijn er is, alleen acht weken zien wij niet dermate inhoudelijk beargumenteerd dat wij het nu een goed punt vinden om te bevragen. Dank u wel. Mevrouw Kistemaker (GL): Ook wij hadden natuurlijk opmerkingen over de acht weken termijn. Dat klinkt inderdaad al best wel lang. Ook omdat je, mensen zitten te wachten daarop.

We vroegen ons af of de gemeente daarin ook niet wat meer ambitie kan tonen en gewoon kan zeggen nou wij doen dat gewoon binnen vier weken of zes weken, wat mij part? Dus daar graag ook een reactie op van de wethouder. Daarnaast staat in het raadsvoorstel ook dat er geëvalueerd gaat worden na een jaar en we willen graag weten waarop en hoe dat gaat plaatsvinden. We pleiten er ook voor om hierin niet alleen te kijken naar hoe vaak het gehaald wordt binnen die termijn en wat de gemiddelde termijn is, maar om ook te kijken naar vanuit het perspectief van de wachtenden en wat doet het met iemand om acht weken te moeten wachten op alleen een beslissing. De heer Kruger (BVR): Dat is handig als je de laatste bent want al het gras is weggehaald. Ik had nog even willen toevoegen over de periode waarin een besluit moet worden genomen, het is mooi als het korter zou kunnen zijn, zou nog mooier zijn, maar dat mag niet ten kosten gaan van de zorgvuldigheid van de behandeling. Dat is eigenlijk het laatste wat ik had willen toevoegen. Mevrouw Koopman (D66): Ik dacht dat ik toch vrij duidelijk mijn hand had opgestoken in het begin. De meeste vragen zijn al gesteld. Ik had een hele lijst vragen die al aan de orde zijn gekomen.

Enige vraag bij dit onderdeel die eigenlijk nog niet aan de orde gekomen is, is de communicatie, hoe u eigenlijk de wijzigingen niet alleen van die termijn maar de wijzigingen van de wet zelf wat dat nu gaat beteken voor de inwoners van Rijswijk ten opzichte van de huidige wet? Hoe dat zal worden opgepakt. De voorzitter: Dan was daarmee de eerste termijn van het Forum voorbij. Dan gaan we door naar wethouder Bentvelzen. Wethouder Bentvelzen: Dank voor alle vragen, ik hoop dat ik ze allemaal goed heb meegeschreven. De verordening betreft inderdaad alleen het vastleggen van de beslistermijn, zoals mevrouw Koegler aangeeft, geven we daarmee duidelijkheid. Daarmee hebben we de termijn ook vastgesteld op acht weken. Ja, alles wat er eerder kan, als het in vier weken of zes weken kan, dan doen we dat. Het heeft natuurlijk ook te maken met de omvang van het aantal schulden iemand heeft en met wat voor schulden diegene tot de schuldhulpverlening toe zal treden. Dus alles wat eerder dan acht weken kan dat wordt gedaan en anders dan geven we de zekerheid dat iemand binnen acht weken een antwoord heeft. De heer Van Dam is daar dan voldoende capaciteit voor om dat te doen? Het antwoord daarop is ja. Is heel plat maar het antwoord daarop is ja. In hoeverre doen we aan vroeg signalering? Dat is ook een vraag die u aan mij gesteld heeft.

Vroeg signalering is een onderdeel van de nieuwe wet, dus daar hebben we al een enige tijd nu mee geoefend. We doen ook mee met vroeg eropaf. We hebben vanmorgen in het college raadsinformatiebrief vastgesteld over informatie omtrent schuldhulpverlening. Die is ook naar uw raad gestuurd maar ik begrijp dat u die nog niet hebt kunnen lezen. Maar daar ik u toch even op attenderen dat daar nog meer informatie staat over deze wet. PvdA vraagt mij de gemiddelde duur nu. Die vraag moet ik u voor nu even verschuldigd blijven maar die kan ik, die ga ik uitzoeken en daar kom ik zo snel mogelijk op terug want dat antwoord heb ik nu niet. GroenLinks vraagt een evaluatie waarop? Na een jaar evalueren we of dit goed gaat, zoals we bedacht hebben met elkaar, de beslistermijn van acht weken. Overschrijden

we die of komen we juist heel vaak tegen dat we binnen vier weken al klaar zijn? Dan kunnen we daarom de beslistermijn terugbrengen. Dus dat is hetgeen wat wij gaan doen en daarmee kunnen we dan ook het perspectief en de verwachtingen aan de burgers scherper krijgen. Dus dat is iets wat we gaandeweg met elkaar moeten onderzoeken. Mevrouw Koopman, u vraagt wat nu de betekenis is van deze nieuwe wet voor de burger en dat staat ook omschreven in diezelfde raadsinformatiebrief waar ik zojuist naar heb verwezen, die vanmorgen is vastgesteld. Maar nogmaals, ik begrijp dat u die niet, nog niet helemaal tot zich hebt kunnen nemen. Volgens mij heb ik dan alle vragen gehad, voorzitter. Als dat niet zo is, dan hoor ik dat graag in de tweede termijn. Tweede termijn. Mevrouw Koopman (D66): Een hele korte vraag nog. Ik denk dat, ik heb inderdaad het stuk nog niet gezien wat er, maar het lijkt mij goed om in het nieuwe jaar misschien vanuit de werkgroep sociaal domein om daar samen een presentatie zodat we ook beter inzicht hebben wat dit nu in zijn geheel gaat betekenen. Wethouder Bentvelzen: Ik denk dat dat altijd prima is als u daar om vraagt als werkgroep en ik hoop dat het past in de drukke agenda. De voorzitter: Dan concludeer ik dat dit als akkoordstuk door kan gaan naar de raadsvergadering van 15 december. 10.

Zienswijze tweede begrotingswijziging 2020 GR GGD en VT Eerste termijn Mevrouw Kistemaker (GL): Ja, de GGD staat momenteel voor een zware taak. Dat lezen we ook duidelijk in de aanbiedingsbrief. We lezen er ook een hartenkreet in. De GGD werkt keihard, staat volop in de belangstelling en de publieke opinie is niet altijd mild. Daar kunnen we wel wat bij voorstellen. We vinden het daarom wel zo netjes om de zienswijze ook daarop in te gaan en om onze waardering uit te spreken voor het goede werk van de GGD en begrip voor hun situatie te tonen. GroenLinks zou daarom graag een paar zinnen daaraan wijden. Wat ons betreft wordt dat toegevoegd aan de zienswijze en verder valt ons op dat er staat: wij kunnen instemmen met de tweede begrotingswijziging. Dat staat letterlijk zo in de zienswijze. Maar dat is niet aan ons als gemeenteraad. Het AB beslist of stemt in met de begrotingswijziging en wij mogen slechts een zienswijze inleveren. Dus die zin moet er volgens mij uit. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ik sluit mij ook aan, allereerst, bij de woorden van mevrouw Kistemaker. Ik vroeg mij af, dat is naar aanleiding eigenlijk van de zienswijze, komt er nog een derde begrotingswijziging? Want we hebben dit jaar nog niet afgesloten.

Hoe nemen we de kosten, ik pak hem beet, november/december nog mee? Nemen we die mee in de jaarrekening? Kan dat? Of komt er nog een derde begrotingswijziging? Dus het eigenlijk meer naar aanleiding van. Ik wil toch ook het verzoek, dat staat erin hoor, om die overheidskosten die mogelijk dubbel in rekening zijn gebracht, die wil ik toch onderschrijven en nog eens benadrukken dat we daar toch wel op de kortst mogelijke termijn ook een antwoord op krijgen van de GGD. Maar u heeft het in uw zienswijze opgenomen maar ik neem aan dat een verzoek in dit geval ook echt een ja, versterkte vorm heeft eigenlijk van we verwachten van u dat u die informatie omschrijft, van de GGD dus bedoel ik. Mevrouw Koegler (CDA): De fractie van het CDA kan zich grotendeels vinden in de voorliggende zienswijze. Nog wel een kanttekening. In de zienswijze staat dat de positieve resultaten geboekt worden op het gebied van de bedrijfsvoering, op het gebied van personeel en wachtlijsten. Er worden natuurlijk ook positieve resultaten geboekt maar wat ons betreft nuanceren we dit iets in de zienswijze. Het aantal mensen op de wachtlijst is in Haaglanden breed weliswaar afgenomen ietsjes, maar de wachtlijsten in Rijswijk blijven onze fractie in ieder geval zorgen baren. In juli 2018 spraken we over negen gevallen, in 2019 over 17 gevallen en in juli 2020 zijn het er nog steeds 34.

Dus wat ons betreft spreken we dan nog niet van positief. We zouden graag een zinssnede opnemen in de zienswijze dat we verwachten dat met de extra inspanningen en verbeterslagen in de bedrijfsvoering komend jaar gestreefd wordt naar het 100% tijdig afhandelen van de veiligheidsbeoordelingen en het verder terugdringen van de wachtlijst. Mogelijk dienen we hier bij de raadsvergadering een amendement in maar ik hoor uiteraard ook graag hoe de andere fracties hierin zitten.

De voorzitter: Zijn er nog andere fracties die een eerste termijn willen reageren? Zo nee, dan ga ik door naar wethouder Lugthart. Wethouder Lugthart: Voorzitter, dank u wel. Hartenkreet van GroenLinks kan ik mij volledig bij aansluiten. Ik ben voorzitter van de GGD en ik weet, het staat er aardig onder druk. Het staat er echt enorm onder druk. Medewerkers werken zich echt op dit moment over de kop. Het is uw zienswijze, als u mij opvraagt om dat op te nemen dan zou ik dat graag doen. Ik zag een aantal mensen knikken, weinig mensen schudden dus ik denk, tenzij in tweede termijn wordt aangegeven dat dat niet de bedoeling is, dat we die kunnen opnemen. Tweede punt was ook terecht. Het AB besluit natuurlijk over de begroting en de gemeenteraad van Rijswijk geeft een zienswijze dus die zin zal ik aanpassen. Vraag van de PvdA is mij niet helemaal duidelijk wat mevrouw Van Nunen precies bedoelt, voorzitter. Want als gevolg van de nieuwe overheidssystematiek gaan we iets meer betalen. Zo zou je het kunnen zien. Tegelijkertijd is het eigenlijk evident dat we de afgelopen jaren te weinig hebben betaald. Dat is wat het is. Voor wat betreft de opmerkingen van mevrouw Koegler, dat is aan uw raad. Ik heb daar geen bezwaren tegen om dat op te nemen dus wellicht in tweede termijn als daar geen bezwaren zijn, kunnen we die ook gewoon aanpassen.

Tweede termijn Mevrouw Van Nunen (PvdA): Voorzitter, ik wijs de wethouder erop dat het in, even kijken welke alinea, de vierde alinea staat. Ik lees het even, ik citeer even. Zo worden overheidskosten mogelijk dubbel in rekening gebracht wat onwenselijk is. Wij verzoeken u dit te onderzoeken en uiterlijk 1maart 2021 de uitkomsten hiervan bekend te maken. Daar doelde ik op en dat verzoek wil ik eigenlijk veranderen in wij verwachten dat u dit uiterlijk 1 maart 2021 bekend maakt. Mevrouw Koegler (CDA): Dank voor de reactie van de wethouder. De wethouder gaat er inderdaad niet over. Dat doen wij als raad. Dus het is fijn dat de wethouder hem op wil nemen. Wat mij betreft doen we dat ook. Maar goed, procesmatig denk ik dat het dan toch naar de raad moet en dat ik officieel een amendement indien. Ik zie de voorzitter nee schudden. De voorzitter: Nee, ik proef hier wel consensus binnen het Forum voor alle wijzigingen die zijn voorgesteld, misschien kan de wethouder nog wel even op de laatste wijzigingen van mevrouw Van Nunen dan reageren en dan kan het gewoon, kunnen die wijzigingen gewoon worden doorgevoerd door de wethouder en dan kan hij als akkoordstuk naar de raad. Mocht u dan toch nog iets tegenkomen waarvan u denkt van oh dat is er toch niet helemaal goed in gekomen, dan kunt u dat altijd nog in de raadsvergadering als bespreekstuk op dat moment agenderen. Wethouder Lugthart.

Wethouder Lugthart: Met wat mevrouw Van Nunen aangeeft, daar kan ik absoluut mee leven. Dat moet ook niet die dubbele kosten zouden daar, ik verwacht helemaal niet dat ze erin zitten. Daar hebben we oeverloos over gesproken maar we doen er nog een onderzoek naar en dat krijgt u. De voorzitter: Oké, dus dan gaat het met een aantal wijzigingen in de tekst gaat deze zienswijze als akkoordstuk door naar de raad. 11. Raadsvoorstel Brede welzijnsnota Eerste termijn Mevrouw Van der Kooij (GL): Deze brede welzijnsnota is een flinke verbetering ten opzichte van de vorige. Het stuk zit inhoudelijk ook beter in elkaar. De visie en kaders zijn duidelijker. De taak van de gemeente is beter uitgewerkt en door de doorkijk is naar de uitvoeringsagenda is de lijn duidelijker en komt het ook het integrale veel meer naar voren. De financiële paragraaf geeft meer inzicht en er is ook aandacht voor wat er al goed gaat. Het is goed om te zien dat wat we hebben besproken ook deels terugkomt in de nota. GroenLinks heeft nog wel een aantal opmerkingen en vragen over de nota en over de uitvoeringsagenda. Allereerst is op 2 november is een persbericht uitgestuurd over de brede welzijnsnota terwijl de nota toen nog niet eens naar de raad was gestuurd. Vlak daarna stond er ook in Groot Rijswijk een artikel met de titel: welzijnsnota leidt tot betere resultaten.

De titel suggereert nogal wat en kan de wethouder misschien aangeven waarom het persbericht er al zo vroeg uit is gestuurd? Het integrale komt nu een stuk duidelijker

in de nota naar voren, door de coalities en de kerncoalitie en dat is hartstikke mooi. GroenLinks zou het wel mooi vinden om nog een stapje verder te gaan door in beleidsstukken een paragraaf welzijn toe te voegen zodat bij voorbaat al aan welzijn wordt gedacht. Niet alleen bij sociaal domein maar bijvoorbeeld ook bij stukken over de ruimtelijke ordening. Op deze manier heeft de gemeente proactief, dus niet alleen opdrachtgever en aanjager. Wat vindt de wethouder van dit idee? Zoals u vorige keer ook al hadden aangegeven, vinden we de doelen die geformuleerd zijn bij eenzaamheid en mantelzorg en vrijwilligerswerk nog niet zo echt duidelijk onderbouwd. Hoe zijn jullie op deze percentages gekomen? Als de percentages niet zijn bereikt, moeten we dan concluderen dat het niet heeft gewerkt? We vinden het een beetje jammer dat het alleen gaat over, met cijfers wordt gekeken terwijl er juist zoveel context bij komt kijken. Want er spelen veel externe factoren mee die bepalend zijn, zoals nu ook de Coronacrisis. Ook staan we nog niet helemaal achter het thema inclusie, dat hebben we vorige keer ook al verteld en daar is niet zo heel veel aan veranderd. Maar om te beginnen vanwege het omdenken. We hebben toen al aangegeven dat wij omdenken zien als een manier van denken en vinden het niet iets waar beleid op gemaakt moet worden.

Een voorbeeld dat gegeven wordt als omdenken, is bijvoorbeeld je bent niet een probleem, je bent een mens. Is dat echt omdenken? Is dat niet sowieso een manier waarop we naar mensen moeten kijken? In sommige gevallen vind ik het ook nogal zwart-wit. Je kan het beste kijken en naar de mogelijkheden en de problemen om zo tot een goede aanpak te komen. Verder is het onderwerp inclusie vinden wij ook te weinig uitgewerkt in de nota. Wordt in de uitvoeringsagenda wel iets meer inzicht gegeven maar nog steeds zien we niet echt terug wat in de Movisie wordt gezegd. In Movisie staat namelijk dat een belangrijke randvoorwaarde voor het slagen van inclusief beleid is dat er verschillende groepen burgers bij de ontwikkeling, uitvoering en toetsing van het beleid worden betrokken. Jullie verwijzen wel naar Movisie maar volgens mij, dit komt nog niet heel erg terug in de uitvoering daarvan. Dus dat zouden we wel interessant om te weten waarom dat zo is. Verder hadden wij hier al eerder op gewezen, een jaar geleden hadden we samen met de PvdA inclusief beleid zonder uitsluiting motie ingediend, die hadden toen aangehouden dus dat lijkt me een goed idee. Dan over uitvoeringsagenda. Er staan heel mooie ideeën in de uitvoeringsagenda. Er is duidelijk goed nagedacht en met diverse organisaties en instellingen.

Maar we hebben ook hier nog wel wat vragen over en hopelijk kan de wethouder die uitleggen. Er wordt steeds geschreven over ideeën en in hoeverre kan het dan, kunnen dan een uitvoeringsagenda noemen als het vooralsnog ideeën zijn? Dat is mij nog niet helemaal duidelijk. In hoeverre is het nog een idee, in hoeverre is het al uitgewerkt? Dat vind ik nog niet helemaal duidelijk in het verhaal. Het valt mij ook op dat de punten onder hoe gaan we het doen, niet altijd overeenkomen met de ideeën die daarna worden gegeven. Zoals bij inclusie is dat een groot verschil. Ook is er gekozen om een uitvoeringsagenda te maken voor 2021/2022. Het idee is dan om na twee jaar een uitvoeringsagenda te evalueren en naar aanleiding daarvan weer een nieuwe uitvoeringsagenda te maken. Maar dat lijkt ons niet echt goed voor de continuïteit. Er is toch ook wel echt een lange termijnplanning nodig. We willen toch ook een lange termijn oplossing? Nog een punt bij communicatie is dat er bij communicatie voornamelijk aandacht wordt besteed aan digitale communicatie. Juist voor deze doelgroepen lijkt mij het goed als er niet alleen digitale communicatie is, maar ook analoog. Als laatste, in de nota staat een mooi stuk over het nieuwe normaal.

Hierin wordt aangegeven over de Coronacrisis dat het waarschijnlijk de eenzaamheid heeft doen toenemen en ook dat de maatschappelijke partners op een andere manier moeten gaan werken. Het heeft veel invloed natuurlijk ook op de uitvoeringsagenda, dus het lijkt mij goed om daar misschien ook een paragraaf aan toe te voegen. Dat waren mijn vragen en opmerkingen. De heer Veerman (D66): Ook D66 is zeer tevreden over de verbeteringen die in deze nota zijn opgenomen. Een aantal punten zijn al genoemd. Ik heb er toch ook nog een aantal. De subsidieverordening gaan we binnenkort ook aanpakken en de vraag eigenlijk die ik heb voor de wethouder is: hoe kunnen we in de toekomst zeg maar de subsidieverordening die er voor ligt vanuit het welzijn, die we gaan aanpassen, gebruiken ook voor het nieuwe toekomstige welzijnsbeleid uit deze nota? Het komt nu voor dat, ik noem maar welzijn, Rijswijk 10% zou moeten bezuinigen de komende jaren, als voorbeeld. Zij moeten wel uitvoering geven binnen deze nota, hoe kunnen we dat zeg maar om de kennis en kunnen die daar aanwezig is, noem alleen al mantelzorgers, behouden zodat we daar niet mensen straks moeten ontslaan terwijl we die straks binnen de uitvoering van deze welzijnsnota weer keihard nodig hebben? Dat zou jammer zijn denk ik.

Daarnaast vraag ik u of het mogelijk is of we de onderzoeken die er gedaan worden in de regio, ik zie in deze nota ook in de aanbevelingsnota dat er veel gewezen wordt naar resultaten. Dat is natuurlijk hartstikke belangrijk. Maar resultaten moet je wel kunnen meten. Wat ik in het verleden vaak ook genoemd heb, is dat wij binnen de gemeente de neiging hebben om te meten in aantallen. Ik zou graag liever meten in resultaat, oftewel in effectiviteit van het inzetten van de gelden. Die effecten kunnen

we vaak wel aflezen aan de nota’s die in de regio gemaakt worden op het gebied van eenzaamheid of op het gebied van armoedebeleid. Dus ik zou graag aan de wethouder willen vragen of ze die nota’s, als die voorradig zijn, met ons zou willen delen? Sorry. Daarnaast zou ik u willen vragen om de uitvoeringsagenda, hoe we daar zeg maar na een/twee jaar, hoe we daar de overdracht kunnen laten plaatsvinden? Of de wethouder dat ook met mij eens is, om te kijken of we bepaalde facetten ook niet kunnen opnemen in het welzijnsbeleid wat nu wel uitgevoerd wordt door welzijn Rijswijk? Want dat zou de volgende stap moeten zijn en kunnen zijn om te kijken hoe kunnen we dat beleid overdragen naar de instelling die het grotendeels ook uitvoert en ook de andere onderdelen die vanuit dit beleid worden aangestuurd, misschien ook aan zorgpartners of andere partijen over te dragen zodat zij degene zijn die uitvoerend de zaken ook doen en dat wij eigenlijk alleen maar nog maar hoeven te beoordelen of de doelstellingen die wij stellen als raad, of die ook gehaald gaan worden door deze uitvoerders. Als laatste heb ik dat, even kijken hoor, ja wat nog even goed is, is dat we werken naar een integraal welzijnsbeleid. Nou, we hebben in een eerdere nota van sport gezien, deze welzijnsnota, nou komt straks het sociaal domein gaan we misschien in de toekomst ook nog wel weer een nieuwe nota maken.

Het is goed om te kijken hoe we dat integraal ook weer daar alle partijen, alle onderdelen, ik hoorde ook al net ruimtelijke ordening, kan ook een stuk uit de omgevingswet in de toekomst nog terecht komen die daar van invloed op zou kunnen zijn, hoe we die bij elkaar gaan voegen. Dat zou mooi zijn als het ook vanuit deze nota daar op aan kan sluiten. Dat waren mijn vragen. Mevrouw De Man (OR): Ja, ik heb nog wel een aantal vragen met betrekking tot deze nota. Ik zie namelijk dat met betrekking tot eenzaamheid, mantelzorgers en vrijwilligerswerk enkel cijfers zijn gebruikt uit 2016. Ik vraag mij af waarom dat is? Heeft de gemeente dan in de afgelopen vier jaar verder geen onderzoek meer hiernaar gedaan? En zo nee, waarom dan eigenlijk niet? Ik vind het nogal wat om een beleid te maken op cijfers van vier jaar geleden. Er kan natuurlijk een hoop veranderd zijn, misschien ten goede, misschien ook juist niet. Dus dat is nogal wat. Ik ben heel erg benieuwd naar waarom dat allemaal is. Bij gezondheid en sport zou ik ook graag op willen nemen dat bijvoorbeeld coaches bij sportverenigingen eventueel ook kunnen fungeren als een soort buddy’s. Jongeren die daar zitten die zien hun coaches natuurlijk vaak als een vertrouwenspersoon, als een vriend en het kan ontzettend goed zijn als zij een extra rol kunnen krijgen om als vertrouwenspersoon voor die jongeren te fungeren.

Die mensen kunnen dan eventueel, wanneer jongeren aangeven dat ze dat zouden willen of misschien ook juist niet, aan de bel trekken als zij denken van goh dat gaat nu echt goed mis. In dat laatste geval moeten daar natuurlijk wel hele duidelijke afspraken en richtlijnen voor worden opgesteld want het is natuurlijk vertrouwelijke informatie en dat kan iemands leven beïnvloeden. Dus ik ben benieuwd hoe de wethouder daar tegenover staat. Nog een laatste puntje, in de bijlage 1 staan politieke partijen genoemd als aanwezigen bij de welzijnsbijeenkomst. Nou is dat natuurlijk verder niet zo’n probleem, alleen de ene partij staat er wel, de andere partij staat er niet en dat kan misschien als dat niet klopt weer voor frictie zorgen. Ik denk dat het voldoende is om te noemen dat verschillende raadsleden van verschillende partijen daarbij aanwezig waren en verder de genoemde partijen gewoon erbuiten laten. Dat was het tot zo ver. Dank u wel. Mevrouw Pelzer (Wij.): Een paar korte opmerkingen. We zijn het eens met de uitgangspunten van de nota. Ik denk dat die goed zijn en goed in het document zijn verwerkt. We hebben wel nog de opmerking dat was hier wat ons betreft nog wat zwak naar voren komt en daar wil ik de wethouder om reactie vragen of een duidelijk antwoord of een toezegging op kan doen, is dat dit volgens ons bedoeld was als een soort transitiebudget.

Een extra budget wat nu aan welzijn wordt uitgegeven. Met het idee om echt wat innovatieve dingen te proberen. Nou, dat zit er natuurlijk wel in met het werken met de coalities en et stimuleren van andere partijen die dan gezamenlijk dingen oppakken. Maar de vraag is of inderdaad ook wel de doelstelling is om daarmee welzijn Rijswijk een andere rol te geven en in de toekomst wellicht ook te kijken van wat werkt nu en wat werkt beter, op het moment dat het beter werkt om met kleinere partijen of verzamelingen van kleinere partijen in de stad te werken, dat dat ook daarmee doorgezet wordt. Dus daar ben ik benieuwd naar om daar nog wat meer duiding in te krijgen. Ik sluit mij aan bij de woorden van de heer Veerman die het heeft over meten en ik zou heel graag hierom een MKBA willen vragen. We vragen er al vaker om, je meet niet alleen in cijfers en de voorkant maar zeker ook in resultaten en nog beter maatschappelijke resultaten aan de achterkant, de maatschappelijke kosten en batenanalyse. Dit is bij uitstek het moment om daarmee van start te gaan. We weten wat we aan de voorkant er nu extra in doen, dat is die paar ton extra. Wat gaat er nu aan de achterkant dus meer opleveren? Dat sluit volgens mij ook aan bij de visie die we hebben over de investeringsbudgetten die wellicht nog op ons afkomen. Laten we nu echt kijken dat we gaan investeren in dingen die aan de

voorkant wellicht geld kosten als het aan de achterkant geld oplevert. Hier hebben we mooie casus waar we dat mee kunnen gaan aantonen. Dan zou het daarmee ook doorzetbaar kunnen zijn. Nog een punt, het laatste punt van mijn kant waarbij de heer Veerman mij ook al een beetje voor was, het integraal beleid. We hebben inderdaad in dat voor bespreken daarop gehamerd, zeker sociaal domein, het welzijnsbeleid, gezondheidszorgbeleid, dat kan voor een groot deel op elkaar, participatiebeleid trouwens ook, kan voor een groot deel op elkaar aansluiten en elkaar ook versterken. Dat vraagt wat intern, dat vraagt het integreren van beleid en dat vraagt ook het integreren van budgetten maar dat kan ook een heel grote kans zijn. Ik weet uit ervaring dat het best lastig is om budgetten tussen de kokers door samen te voegen maar ik zou daar toch toe willen oproepen om dat eens goed te gaan onderzoeken. Dus ook daar een reactie van de wethouder. Dank u wel. De heer Ezinga (VVD): Ik zei net al tegen de wethouder: het is goed dat ik een beetje vooraan zit dan kan ik de wethouder namelijk aankijken en complimenteren met het feit dat ze haar stuk echt dermate verbeterd heeft ten opzichte van de vorige keer en daarvoor onze complimenten. Ik begrijp de vragen van mijn collega raadsleden ook en ik ben ook heel erg benieuwd naar de beantwoording daarop.

Tegelijkertijd hebben wij vanuit onze fractie wel een aantal vragen, of meer duidingsvragen rondom de sturing op de uitvoeringsagenda. Er wordt wel enige tekst aan gewijd. Ik zal wat concretere duiding daarop willen van hoe gaat die sturing precies plaatsvinden? We hebben het over een termijn van twee jaar, we hebben het over legio partijen die mee gaan doen, we hebben het hier dus ook over kort cyclische activiteiten. Er wordt al in de tekst gesproken over de MKBA. Ik ben ook bekend met de MKBA en dat is ook vrij arbeidsintensief traject om een MKBA te starten. Dus dat mag niet het enige instrument zijn om na te gaan of het daadwerkelijk werkt wat we aan het doen zijn, of het baten oplevert ten opzichte van de kosten die het heeft. Dus de duiding rondom, de sturing en ook het evalueren op het hele traject, kunt u daar wat woorden aan vuil maken voor ons? Tot zo ver, van onze kant. Dank u wel. Mevrouw Van Amerongen (GBR): Ook bedankt aan de wethouder en complimenten voor de verbeterde nota en vooral de toevoeging van de uitvoeringsagenda en de financiële paragraaf. Daar is GBR erg blij mee. Ik wou wel kijken naar de welzijnsnota, is toch wel te zien dat het welzijn in Rijswijk is afgenomen. Bijvoorbeeld een flinke stijging te zien in eenzaamheid.

Wij vragen os toch wel af hoe het kan dat het welzijn toch afneemt terwijl er toch wel erg veel subsidie naartoe gaat, vooral naar welzijn Rijswijk. Na het lezen van de nota vraagt GBR zich ook af in hoeverre welzijn Rijswijk wel voldoende naar wens functioneert omtrent het behalen van onze maatschappelijke doelen die wij in Rijswijk hebben opgesteld? De fractie van GBR ziet ook graag dat er wat meer verbinding wordt gelegd tussen verschillende partijen zodat alle doelgroepen worden bereikt om ook verbinding tussen vraagstukken te leggen. Zo zien we bijvoorbeeld aan de ene kant dat er meer eenzame mensen zijn, aan de andere kant is er ook een tekort aan vrijwilligers en mantelzorgers. Kunnen we deze groepen niet verbinden zodat de eenzame mensen hierin actief gaan worden als vrijwilliger? Leg die koppeling. Je hebt er niets aan als drie instanties zich met een individu bezighouden of wanneer een individu van het kastje naar de muur wordt gestuurd. We moeten samen tot een aanbod komen, het maakt niet uit wie dat levert maar zolang de Rijswijkse inwoner maar geholpen wordt. Het is al vaker genoemd door verschillende partijen en GBR heeft er ook al vaker voor gepleit, maar de MKBA, maatschappelijke kosten en batenanalyse zouden wij ook graag meer uitgewerkt in terugzien.

Wij begrijpen natuurlijk dat niet wanneer een euro in het welzijnsbeleid, domein stopt dat er morgen iemand minder eenzaam is. Maar we moeten wel inzichtelijk hebben, via een MKBA kan dat, wat het uiteindelijk effect is van het geld wat erin stoppen. Dat zeggen wij niet omdat er verantwoording voor moet worden afgelegd, dat wij dat willen, maar we moeten dit doen omdat wij zeker moeten weten dat het beleid effect heeft. Anders doen we met de goede bedoelingen de verkeerde dingen en dat willen we natuurlijk niet want we willen de groep die ons het hardst nodig heeft, willen wij kunnen helpen. Dan nog een aantal punten omtrent de uitvoeringsagenda. GBR heeft moeite met een aantal instrumenten die omtrent inclusie genoemd worden. Een voorbeeld daarvan is sticker, de diversiteitsstickers. Het heeft onbedoeld, ongetwijfeld de goede bedoelingen maar wij vrezen dat het slechte uitkomsten kan veroorzaken. Natuurlijk, inclusiviteit is van groot belang en noodzakelijk, daar staan we ook helemaal achter, voorzieningen moeten toegankelijk zijn voor mensen in een rolstoel, eenzame mensen moeten bereikt worden en niemand mag worden uitgesloten, dat vooropstellend, maar BGR ziet niet de meerwaarde in van een diversiteitssticker.

Wat gebeurt er bijvoorbeeld als een winkel niet deze sticker heeft? Zien mensen deze winkel dan gelijk als iemand die, of een winkel die niet om inclusie geeft? Winkeliers kunnen eigenlijk niet meer achterblijven zo. Concrete vraag aan de wethouder is dan ook of dit besproken is met het BBR of winkeliersverenigingen en hoe zij ernaar kijken? Is er überhaupt draagvlak

voor de diversiteitsstickers? Naast de diversiteitsstickers werden ook gastlessen genoemd. GBR vindt dit eigenlijk een verkeerde insteek van hoe je inclusiviteit moet aanpakken. We moeten inwoners ook sterker maken in deze samenleving. Een inclusieve samenleving is een democratisch en open samenleving waar vrijheid van meningsuiting geldt en als je daarin mee wil doen dan loop je het risico dan je tegen mensen aanloopt met andere meningen. Hoe ga je daarmee om? Het kan voorkomen dat je niet geschikt bent voor een baan dat je wordt afgewezen. Dit hoeft niet direct te maken te hebben met discriminatie of seksisme, met je huidskleur of met welk geslacht je bent, het kan ook simpelweg te maken hebben omdat je niet geschikt bent voor die baan of omdat er een betere kandidaat was en dat klinkt misschien hard, maar dat is wel hoe het werkt in de samenleving waarin we leven. Wij zijn van mening dat het ook bij inclusiviteit hoort. We zijn benieuwd hoe de wethouder dit ziet en of dit ook wordt meegenomen in de uitvoeringsagenda? Tot slot nog een paar concrete vragen. Ook al genoemd door OR. Maar, waarschijnlijk zijn er geen recentere cijfers dan 2016, maar waarom zijn die er dan niet? En waarom gaan we nota’s schrijven op basis van cijfers van 2016? Lijkt toch wel logisch dat bijvoorbeeld welzijn Rijswijk recentere cijfers moet hebben.

In de nota wordt meermaals het nieuwe normaal genoemd, samenleving met Corona, het wordt ook in de uitvoeringsagenda af en toe benoemd, bijvoorbeeld met het in contact. Toch zijn wij van mening dat het nog een beetje te algemeen benoemd wordt van dan gaan we maar iets digitaals doen als het fysiek niet lukt. Wij zouden toch wel graag iets concreter in de uitvoeringsagenda willen zien. Tot slot, de indeling van verschillende zaken zoals eenzaamheid in Rijswijk. Als je in eerste instantie naar die cijfers kijkt, lijkt het enorm hoog. Het is natuurlijk ook enorm hoog. Maar als je er beter naar gaat kijken, zie je dat respondenten vier opties hadden en dat drie van de vier opties al direct geschaard worden onder eenzaamheid. Dus wat is de reden dat deze indeling zo gemaakt is? Geeft het niet een klein beetje een vertekend beeld? Graag hierover ook een reactie van de wethouder. Dat was het. Dank u wel. Mevrouw Koegler (CDA): Dank aan de wethouder voor het raadsvoorstel en ook fijn dat er een doorkijk naar de uitvoeringsagenda zit. Dat maakt een hoop duidelijk. We hebben dit stuk natuurlijk al eerder besproken, toen waren er veel vragen over het hoe en de uitvoering. Ik hoor nu gelukkig hoofdzakelijk positieve reacties. Daar ben ik blij mee.

Als je naar de cijfers kijkt die in de uitvoeringsagenda en de nota staan, dan is dat best confronterend om te lezen dat bijvoorbeeld 18.000 inwoners matig tot ernstig eenzaam zijn. Dan komt die Coronacrisis nog eens bovenop. Daarmee is het voor het CDA in ieder geval overduidelijk dat er werk aan de winkel is. Als we dan kijk naar de cijfers en naar het budget, dan beseffen we echt wel dat er minimaal budget beschikbaar is gesteld om een grote impuls te geven aan welzijn. Met deze minimale middelen wordt nu door de wethouder ingezet op maximaal resultaat. Maar met die impact van de Coronacrisis die daar nog eens bij komt, staan we wat ons betreft wel voor een grote uitdaging. We horen graag van de wethouder hoe zij de impact hierop ziet en ook op de te behalen doelstellingen. Ik hoor ook veel bij andere fracties meten is weten. Daar zijn wij het ook zeker mee eens. Je wil heel graag weten of het beleid wat je uitvoert of dat ook effect heeft. Die MKBA-toets waar andere fracties het over hebben, misschien kan de wethouder dat aan mij verduidelijken maar ik had begrepen dat bij de subsidieherijking dat dat meegenomen zou worden en dat het traject in januari start. Graag een toelichting van de wethouder. Nou, de nieuwe aanpak om te werken met coalities en kerncoalities daar zijn we erg blij mee.

Ook omdat de kerncoalities coördineren op acties en resultaten en het ook monitoren zodat we overlap en dubbelloop voorkomen. Zeker in het verleden hebben we vaker gezien dat dezelfde inwoners bij veel activiteiten aanwezig waren en andere inwoners helemaal niet bereikt worden. Deze nieuwe aanpak voorkomt juist die overlap dus daar zijn we erg blij mee. We waren ook blij om te lezen dat 15% van de Rijswijkers nog geen vrijwilligerswerk doet maar hier wel in geïnteresseerd zijn. We vinden het dan ook belangrijk dat we deze inwoners met deze nieuwe aanpak ook echt gaan activeren. Ook het activeren van inwoners die eenzaam zijn en door hen ook vrijwilligerswerk op te laten pakken, zien we echt als een hele grote, goede stap voorwaarts. Uiteindelijk doe je vrijwilligerswerk niet alleen voor een ander, het levert je als persoon ook veel genoegdoening op en dat kan bijdragen aan het vergroten van je eigen netwerk. Daarmee voorkom je dus eenzaamheid. In het verleden zou er door welzijn Rijswijk diverse initiatieven genomen om dat vrijwilligerswerk te activeren, zoals de vrijwilligersacademie, vraag en aanbod bij elkaar brengen, maar toch leverde dat tot nu toe slechts beperkt animo op. We willen de wethouder dan ook expliciet vragen scherp te blijven op de voortgang hiervan de komende tijd.

Tenslotte zien we uit naar de kerncampagnes voor de verdere uitwerking en de realisatie van de uitvoeringsagenda. We hopen dat het welzijnsniveau in Rijswijk nu echt snel naar een hoger niveau getild gaat worden want dat is wat ons betreft echt nodig. Mevrouw Van Nunen (PvdA): ik houd mij alleen bij de nieuwe punten want ik sluit mij wel aan bij wat

diverse vorige sprekers al hebben gezegd. Zeker ook wat betreft het maatschappelijk rendement. Kostenbatenanalyse en de integraliteit. Wat mij betreft, of wat onze fractie betreft is dat ook vooral zichtbaar als we ook binnen het sociaal domein, ook binnen andere domeinen die ambitie uitspreken die hier in kleine kopjes staat, maar die moet terugkomen in eigenlijk een scala van nota’s of beleidsvoornemens die we nog maken. Dat hoop ik dan ook van de wethouder te horen. Dank trouwens voor dit veel beter opgebouwde stuk, dus dat vooraf. Ook nog als compliment. Ik heb nog wel een paar aanvullende vragen die nog niet gesteld zijn. Ik ben eigenlijk wel benieuwd wat de adviesraad sociaal domein er eigenlijk van, daadwerkelijk van vond? U zegt de adviesraad was geïnteresseerd en keek uit naar de uitvoeringsagenda. Nou, die hebben ze denk ik inmiddels ook gehad. Wat vonden ze daarvan? Dus graag een inhoudelijke reactie van de adviesraad van uw kant. Ik verbaasde me er eigenlijk over dat u buurthuiskamers eigenlijk ook niet in uw raadsvoorstel noemde, ik zag het in de uitvoeringsagenda, terwijl dat een van de speerpunten is van het collegeakkoord. Dat miste ik, ik zag het gelukkig terug in de uitvoeringsagenda en dan zie je ook hoeveel budget daarvoor is gereserveerd. Sowieso voor eenzaamheidsbestrijding, dat begrijp ik want dat is een omvangrijk probleem in Rijswijk.

Aansluitend bij andere opmerkingen van eerdere sprekers dat we met oude cijfers hier werken. Maar goed, die zijn vast wel te actualiseren. Die buurthuiskamers, ik zou die gewoon prominent noemen in uw raadsvoorstel als het een speerpunt is in uw collegebeleid. Dus graag een reactie daarop. Buurthuiskamers worden toch niet alleen gekoppeld aan flats hoop ik, woonflats maar ook in de buurten. Ik wil daar nog graag even de bevestiging op. Ik die dat als slash he, in de buurthuiskamers, woonflats maar ik wil toch even weten hoe u dat ziet. Dan ook een beetje wat de heer Veerman zei, van ik denk niet dat dit allemaal extra budget is wat hier ook in de uitvoeringsagenda staat. Bijvoorbeeld de flatcoach die hebben we al begroot. Zo zijn er wel meer activiteiten die al in die uitvoeringsagenda staan maar wel nu budget voor gereserveerd is binnen deze brede welzijnsnota. Hoe zit dat precies? Wat is staand beleid? Wat is nieuw beleid? Hoe brengen we dat weer bij elkaar in dadelijk de uitwerking van de subsidieverordening? Daar hoor ik u ook graag over. Oh ja, u zegt bij trede 1 en 2, ja daar ben ik natuurlijk heel erg getriggerd over, iedereen moet ook meedoen met een uitkering. Heeft u dat bewust erin gezet? Iedereen is verplicht om mee te doen met een uitkering. Ik hoor graag even uw reactie daarop. Het staat er eerst heel netjes: iedereen moet kunnen meedoen.

Daarna wordt die verplichting gesteld. Hoe wordt dat hier in deze welzijnsnota erin gefietst? Heel graag uw reactie daarop. Dan als laatste, u zegt we halen de overlap eruit in welzijnsactiviteiten, daar waar ze dubbel worden gedaan. Waar denkt u dan aan? Is dat ook deels weer een bezuiniging? Heeft u daar ongetwijfeld een beeld bij? Want anders zet u dat niet in uw uitvoeringsagenda. Ik hoor daar graag wat meer concrete voorbeelden van. Voorzitter, tot zo ver. De heer Van den Berg (BVR): Bedankt voor de brede welzijnsnota. We hebben het met plezier gelezen. Het geeft wel wat vragen opgeroepen binnen de fractie. Een aantal vragen zijn al gesteld. Ik zal ze voor u oplezen. Het BVR mist in de welzijnsnota de inzet op het weerbaar maken van zijn burgers, bijvoorbeeld minder snel gekwetst zijn, incasseringsvermogen vergroten en proactief handelen. Hiermee vergroot je onder andere de zelf- en samenredzaamheid. Zou aan de weerbaarheid wat meer aandacht kunnen worden besteed in de brede welzijnsnota? BVR-fractie is er erg blij met het buurthuiskamerproject, zoals mevrouw Van Nunen al zei. Sommigen van de verenigingen, is BVR ter ore gekomen en hebben we zelf ook gezien, zijn gestopt door betutteling of verplaatsing binnen de beschikbare locaties of tijd.

Bijvoorbeeld de biljartverenigingen mogen overdag niet meer een borreltje nuttigen, de kaartclub moest verhuizen naar de eerste verdieping in het oude raadshuis, kan ook hiernaar gekeken worden zodat eenieder zich welkom voelt en vrij is in zijn doen en zijn laten? Er stond ook een stukje in over de inwoners van niet-westerse afkomst en daarin zijn de mannen meer eenzamer dan de vrouwen. Dit riep bij BVR de vraag op: bereiken we de vrouwelijke doelgroep wel voldoende in het gepleegde onderzoek? Zou hier wat meer specifiek op ingezet kunnen worden op de vrouwelijke doelgroep van niet-westerse afkomst? Ook stond er in het stuk, het percentage vrijwilligers onder eenzame alleenstaanden is laag.

Is hier een specifieke reden voor want het is juist een doelgroep die eenzaam is en hoe kunnen we hier dan binnen de welzijnsnota wat specifieker op inzetten en hoe kunnen we deze beter bedienen en bereiken? Wat ons ook was opgevallen, waarom worden er specifieke gastlessen aangeboden op scholen over discriminaties en niet over de bredere thema’s zoals verhoord in de welzijnsnota? Zijn er problemen bekend op scholen hetgeen heeft geleid tot deze aanpak? 6% van het totale budget, zijnde 25.000 euro, wordt hier specifiek ingezet en is wat BVR betreft niet passend en kan binnen de brede welzijnsnota beter worden ingezet op andere beleidsterreinen zoals eenzaamheid werving vrijwilligers, welzijnsactiviteiten en verenigingsleven. De kerstafette, waarom is de keuze gemaakt om deze uit te breiden? Niet iedereen die eenzaam is, leeft in armoede. Sommige vermogende mensen zijn ook eenzaam. Waarom bekostigen we dit via de gemeente?

Faciliteren van een kerstafette en het uitbrengen ervan is prima maar waarom moeten we dit ook financieren? Het was door Wij al aangekaart, is dit een transitiebudget? Wat gaat er nu wezenlijk veranderen aan het welzijn in Rijswijk? Zijn er ook kostenbesparingen in of komt dit budget gewoon boven op de budgetten die welzijn Rijswijk al sinds jaar en dag heeft? Ook door Floor van Gemeente Belangen is al opgemerkt dat het stickerkeurmerk voor winkels niet wenselijk is. Ook in de ogen van BVR echt onnodig en onwenselijk. Iedere burger moet wat ons betreft overal welkom zijn en we moeten die niet extra groot maken met keurmerken en dergelijke. Als er dan een winkelier is die zo’n keurmerk niet heeft, staan er binnen de kortste keren activisten voor de deur en dat willen we denk ik in de gemeente Rijswijk niet. We waren ook zeer benieuwd naar de mantelkoffer, wat daar nou in zit voor 30.000 euro. Dus als u daarop zou kunnen antwoorden? Welzijn Rijswijk heeft het eigenlijk al een stuk in portefeuille en in hoeverre zou welzijn Rijswijk hier ook initiatief om inplooien in plaats van de gemeente? Dat waren de vragen van BVR. De voorzitter: Dan tot zo ver de eerste termijn van het Forum. Dan gaan we door naar wethouder Besteman, gaat uw gang. Wethouder Besteman: Dank ook aan de raad voor alle mooie woorden en complimenten. Fijn ook dat u zo constructief heeft meegedacht.

Ik kan niet anders zeggen dan dat de nota er echt beter van is geworden. Dus daar wil ik mijn oprechte dank voor uitspreken. Ik denk ook dat het moment nu beter is om deze nota te bespreken omdat we nu ook meer inzicht hebben in de gevolgen die de Coronacrisis natuurlijk heeft op mensen en op de samenleving. Dus dat hebben we nu denk ik beter mee kunnen nemen dan dat we voorheen hebben gedaan. Aks ik uw raad zo goed beluister, voorzitter, dan hoor ik wel brede consensus over de kaders en de uitgangspunten en de opzet van de nota. Dus ik denk dat at heel erg goed is en fijn om vanuit verder te werken. Ik heb ook nog een aantal vragen genoteerd. Ik probeer die even in eerste termijn allemaal af te handelen. Ik heb flink meegeschreven. Ik moet zeggen, het beleid en, of laat ik maar beginnen bij de volgorde van de fracties. Dat is misschien het allerhandigst. Dan begin ik bij mevrouw Van der Kooij van GroenLinks. Zij geeft aan, nou inderdaad het kader en de uitgangspunten zijn helder en flink verbeterd. Mooi, dat is heel erg fijn om te horen. Zij heeft nog een opmerking gemaakt over een bericht in de Groot Rijswijk. Ik moet u zeggen dat de nota natuurlijk nog niet is geëvalueerd, zoals dat misschien overkwam door de titel in dat bericht. Overigens niet in het persbericht zelf stond.

Maar ik kan u wel zeggen dat als je bezig bent met een proces om te komen tot beleid samen met al die partners in de stad, die vreselijk veel inzet en constructiviteit hebben laten zien, dan leidt dat toch ook al tot bewegingen en hele mooie verbindingen die al zo ontstaan tijdens zo’n proces. Een daarvan heb ik dacht ik ook bij de begrotingsraad genoemd, vind ik zelf een hele mooie, te verbinden tussen welzijn Rijswijk en de corporaties waarin zij nu de corporaties ook een deel van de signaalfunctie hebben toegevoegd aan de keten die daarachter zit. Dus dat soort zaken zijn echt allemaal al op gang gekomen. Dat heeft ons in feite nog geen cent gekost, zeg ik dan maar even tegen de raadsleden die ook goed op het geld letten, wat natuurlijk ook heel belangrijk is. De doelstellingen die zijn vastgesteld in de nota, heeft mevrouw Van der Kooij ook een opmerking over gemaakt, dat is natuurlijk altijd de afweging tussen ambitie en realisme. Ik denk dat het allerbelangrijkste is dat we nu samen met al die partners de focus hebben aangebracht en vastgesteld zodat iedereen weet waar die aan toe is en dat we daar ook samen naartoe kunnen werken. Dus ik denk dat dat vooral de grote winst is bij de doelstellingen. Als het gaat om inclusie, dat is een thema dat de GroenLinks ook na aan het hart ligt, dat weet ik, dat heb ik eerder mogen ervaren.