Niet vastgesteld verslag - Forum Samenleving 07-12-2022.docx

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 7 DECEMBER 2021

Aanwezig Voorzitter De heer C. Dolmans raadsleden en fractieassistenten: Mevr. F. van Amerongen De heer T. van den Bosch Mevr. M. ten Brummelaar (f.a.) de heer M. Ezinga de heer S. Fischer (f.a.) de heer S. Geleijnse (f.a.) mevr. I. Jansen (f.a.) de heer J. Karremans mevr. N. Kistemaker mevr. A. Koegler

1.

mevr. M. Koopman de heer G. Kruger de heer R. Krumeich de heer J. Loof (f.a.) De heer M. el Majjaoui mevr. B. Niesen (f.a.) Mevr. W. Van Nunen Mevr. L. Oude Alink (f.a.) Mevr. J. Schröter-Haas De heer C. Sleddering De heer R. Veerman

Portefeuillehouders: wethouder mevr. Besteman wethouder mevr. Bentvelzen wethouder dhr. Keus burgemeester dhr. Verkerk Forumgriffier: Mevr. P.E. van Santen

Opening De voorzitter: Dan open ik hierbij de forumvergadering. Volgens mij kan Paula zien wie er allemaal aanwezig is. Ik zie wel van heel veel mensen iets, maar niet van iedereen. Dus Paula houdt, als ik niet zie dat je een handje opsteekt, of je het woord wil hebben.

2.

Algemeen spreekrecht inwoners De voorzitter: Dan beginnen wij met het algemeen spreekrecht van de inwoners. Ik heb begrepen dat er drie insprekers zijn, twee via de griffie en een die zelf rechtstreeks inspreekt, klopt dat? Ja. Dan kunnen we daarmee beginnen, denk ik. Mevrouw Van Santen: Ja, dan ga ik van start. Ten eerste met de inspraak namens de heer Rodenburg. Geachte raadsleden van de gemeenteraad van Rijswijk. Mijn naam is de heer Rodenburg, en ik woon al 33 jaar in Pauwhof waarvan de laatste zestien jaar met ROC Mondriaan als overbuur. Wij Pauwhofbewoners willen dat deze overburen zich gaan gedragen en gaat zorgen dat de dagelijkse bezetting van Pauwhof door hun bezoekers stopt. Wij en soms het bevoegd gezag hebben in de afgelopen tien jaar Mondriaan er niet van kunnen overtuigen dat deze bezoekers niet welkom zijn in Pauwhof. Daarom vragen wij uw hulp om ROC Mondriaan aan de gemaakte afspraken te houden die in hun GRO zijn beschreven. Pauwhof moet ook op schooldagen weer de parkeerruimte krijgen die voor de inwoners bedoeld is. Verklaring. Ik verklaar niets tegen de organisatie van Mondriaan te hebben. Integendeel, er is zelfs veel respect voor de maatschappelijke functie van deze organisatie in Haaglanden. Het bouwplan. Voor hun plannen rond 2005 moest goedkeuring van diverse overheden op meerdere locaties worden verkregen.

Door deze plannen van mooie beelden en een goed verhaal te voorzien sprongen de lichten op groen. Dit alles zonder dat de buren van het megalomane plan op de hoogte waren gesteld. Tactisch manoeuvreren van het toen nog hetende Mondriaan Onderwijsgroep en de respectievelijke overheden zou de maatschappelijke tegenstand die verwacht werd wel wegnemen. Nepotisme, zo voelde dat, tegenover naïeve en ondeskundige burgers. Zonder respect voor de belangen van de locals ontvouwden zich acht procedures waarvan de uitkomsten vaststonden. Ontvankelijk, maar ongegrond. Tegenwerpingen en voorstellen voor verbeteringen door omwonenden aangedragen verdwenen in de mist van de burelen der instituties. Wat restte was het volgen van dit niet te stoppen

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 7 DECEMBER 2021

bouwproces door het COM, Commissie Omwonenden Mondriaan. Een 180 meter lang, drie verdiepingen hoog gebouw ontwikkelde zich als een mastodont in het ministraatje Pauwhof. Om deze 16.000 vierkante meter te mogen bouwen werden er ruimtelijke en functionele onderbouwingen verlangd. Zo moest het volume met gekwantificeerde faciliteiten worden verklaard. Toevallig bleef er nog een stukje grond over waar Mondriaan bestuurders later hun woningbouwplan op konden ontwikkelen. 107 appartementen over zeven bouwlagen met 242 p.p. en 25 p.p. voor Mondriaan. Het plan en de lay-out van ROC Mondriaan lijkt geredigeerd en getekend voor dit toeval. De bouwvergunning werd voor deze 16.000 vierkante onder meer gebaseerd op de behuizing van 2850 gewogen leerlingen. De parkeerbehoefte 185 p.p. werd afgestemd op deze leerlingen op een aantal lokalen en 165 medewerkers. Er zou zelfs, zo werd expliciet gesteld, voor bewoners verbetering komen in hun bestaande parkeersituatie. Direct vanaf moment dat het bouwverkeer uit Pauwhof wegreed werd Pauwhof gevuld met verkeer dat op het eigen terrein van ROC Mondriaan geen plaats kreeg. Dit bleken de met hun auto naar school komende leerlingen en sommige medewerkers te zijn. Pauwhof deed de jaren daarna beklag bij dovemansoren.

Later, op 23 april 2018 in het gesprek met de bestuursvoorzitter van de Mondriaan zou blijken dat het weren van leerlingen op een schoolplein beleid is bij de totale Mondriaanorganisatie. Als daardoor buiten het hek van de Mondriaan een probleem ontstaat is dat een zaak van de gemeente, zo verklaarde de bestuursvoorzitter. Dat dit geheel in tegenstelling is tot hun GRO is mag duidelijk zijn. Dat het bevoegd gezag Mondriaan niet aan deze belofte heeft kunnen houden, is zeer bedenkelijk en vraagt om een onderzoek. De parkeerdruk neemt toe. Je zou denken dat het niet kan, en het gebouw veel te klein is geworden voor de huidige leerlingenaantallen in vergelijking met 2006, 2850 leerlingen en 165 medewerkers. We schatten nu het aantal ingeschreven leerlingen op een factor 1,8 ten opzichte van 2006. Het aantal medewerkers is vermoedelijk 2,6 keer zo hoog. Het aantal parkeerplaatsen is van 185 door de bouw van een sporthal op de plaats van de gecancelde woningen vergroot naar 192. De gevolgen van de schaalvergroting en het buiten het hek parkeren beleid van de Mondriaan levert de parkeeroverlast met vele neveneffecten in een straatje als Pauwhof. De heer Maser wil daar verder op ingaan. Dank dat u mij wilde aanhoren, en ik hoop dat u met de verstrekte informaties ook tot de conclusie komt dat onrechtvaardig handelen moet worden rechtgezet en niets doen geen oplossing is.

De voorzitter: Dat was die eerste. Dank je wel. Mevrouw Van Santen: Ik zie een handje. Maar dat is vast niet voor mij. Mevrouw Kames (RB): Nou, ik wilde eigenlijk al gelijk vragen: kunnen wij straks dit agenderen dit punt, omdat het toch best wel ernstig is als ik zo het allemaal hoor en heb gelezen. Ik weet niet of dat gewoon kan? De voorzitter: Ja, daar moeten we dan … Ik heb daar geen bezwaar tegen. Iemand die daar bezwaar tegen heeft? Dat doen we het helemaal aan het einde van de agenda. Mevrouw Kames (RB): Oké. Mevrouw Van Santen: Ga ik direct door in sneltrein naar de volgende, de inspreektekst van de heer Maser. Geachte raadsleden van de gemeente Rijswijk. Graag stel ik mijzelf voor, de heer Maser, woonachtig in de Pauwhof sinds 2014 betrokken bij de Mondriaan parkeer- en verkeerproblematiek in onze straat. Voor de duidelijkheid: het gaat om parkeerproblematiek met daaraan gekoppeld allerhande van de welbekende zeer vergaande overlast. Waarvoor ik persoonlijk betrokken ben? Er is bij mij reeds tweemaal schade aan mijn auto gereden door een Mondriaan leerling. Ik ben een keer met de dood bedreigd nadat ik een leerling aansprak op zijn gedrag, een buurvrouw is uitgescholden nadat ze een leerling aansprak op zijn gedrag. Wat ik schets is een topje van de ijsberg van wat er zich nu al jaren afspeelt in de Pauwhof.

Bewoners durven overdag niet met de auto weg, want op een doordeweekse basis wordt bij terugkomst de hele straat in beslaggenomen door Mondriaan bezoekers. De woonomgeving is verziekt. Gemeente en Mondriaan faciliteren hierin. Er zijn reeds een aantal bewoners verhuisd vanwege de problematiek. Het is te triest voor woorden. Wat is er de laatste jaren gebeurd om de problematiek in de Pauwhof te duiden? Er zijn drie enquêtes uitgevoerd om de problematiek te inventariseren. Twee parkeerdrukmetingen zijn er uitgevoerd, er zijn vier werkgroepen

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 7 DECEMBER 2021

opgericht. Drie bewonersavonden zijn er georganiseerd, avonden waar de bewoners stoom mochten afblazen, en formulieren invullen om de problemen in kaart te brengen. Vier rondgangen door de buurt zijn er geweest, gemeenteafvaardiging, Mondriaanafvaardiging, een wijkagent, een gemeente wijkbus is in de Pauwhof op bezoek geweest. Bewoners kregen de mogelijkheid om de problematiek te duiden, tips en tops konden genoteerd worden, opvolging bleef helaas uit. Een convenant is er opgesteld tussen de gemeente Rijswijk, Mondriaan en Vidomes. Het convenant stierf een stille dood. Vidomes trok haar conclusie en sloot de parkeerterreinen naar beide flats in Pauwhof en Pauwenstein af met slagbomen om te voorkomen dat de Mondriaan parkeerterreur daar nog verder door kon gaan. Er is een overleg georganiseerd op het gemeentehuis waar Pauwhof bewoners zijn uitgenodigd. Pauwhof bewoners hebben overleggen thuis georganiseerd waarbij gemeenteambtenaren en raadsleden zijn uitgenodigd om voor de zoveelste keer de problematiek te schetsen. Diverse beleidsmedewerkers van de gemeente en Mondriaan, bestuursvoorzitters van Mondriaan, wethouders en burgemeesters van de gemeente Rijswijk zijn in de Pauwhof in beeld geweest en de bovengenoemde medewerkers zijn vervolgens weer geruisloos uit beeld verdwenen. Men liet niks meer van zich horen of veranderde van baan.

Een gebiedsregisseur van de gemeente is in de Pauwhof in beeld geweest en heeft gesprekken gevoerd met bewoners. En de gebiedsregisseur is vervolgens ook weer uit beeld verdwenen zonder enige vorm van communicatie. Vragen uit Pauwhof aan de gebiedsregisseur niet langer beantwoord. Verschillende gesprekken zijn er tussen bewoners en de politie geweest. Onder de streep was de boodschap: het spijt ons Pauwhof bewoners, de school staat er nu eenmaal, leer ermee leven. Politie en handhaving worden in de straat nagenoeg niet gesignaleerd. Verschillende gesprekken zijn er geweest tussen Pauwhofbewoners en Mondriaanafgevaardigden. De uitkomst: sorry bewoners, onze verantwoordelijkheid stopt toch echt bij het schoolhek. De parkeerproblematiek wordt letterlijk en figuurlijk over het hek gedeponeerd. Iedere vorm van verantwoordelijkheid en daadkracht ontbreekt. Een woonomgeving wordt gezien als een verlengd parkeerterrein voor de school. ROC Mondriaan maakt dankbaar gebruik van de steken die de gemeente in het verleden, ondanks waarschuwingen van de bewoners, bij het goedkeuren van de bouwvergunning inclusief parkeerparagraaf, heeft laten vallen. Bij Mondriaan ontbreekt het aan iedere vorm van verantwoordelijkheid en zelfreflectie om te beseffen met wat voor ellende hun woonomgeving wordt opgezadeld door het: gooi het over het schoolhekbeleid dat wordt gevoerd.

Verschillende keren zijn de media benaderd door Pauwhof om via deze weg aandacht te krijgen voor de problematiek. Als je bovenstaande op je in laat werken kan je niets anders doen dan concluderen dat er door de jaren heen piep en knijpbeleid is uitgevoerd. Het is jarenlang pappen en nathouden geweest. Het is Nederland praatland in optima forma. De term het is complexe materie is een gevleugelde uitspraak geworden. Het gaat om een parkeerprobleem, het gaat niet om rakettechnologie. Bewonersparticipatie is een wassen neus gebleken. Het vertrouwen van de Pauwhof is in de loop van jaren tot onder het absolute nulpunt weggezakt. Het parkeerprobleem zoals dat dagelijks aanwezig is in de woonerfomgeving die Pauwhof genaamd is alleen door de gemeente en het Mondriaan op te lossen. Gemeenten, voer zo spoedig mogelijk vergunning parkeren in. 31 juli 2020 werd in een brief door de gemeente het licht op groen gezet voor vergunning parkeren in Pauwhof en Pauwenstein met de mogelijkheid om uit te breiden naar de omliggende straten. De vlag ging uit in Pauwhof en Pauwenstein. Het was een zucht van opluchting. Pauwhof en Pauwenstein werden vervolgens door de gemeente in de wachtstand gezet.

Bewoners die daadwerkelijk overlast ervaren werden tot medeprobleemeigenaren gebombardeerd, mochten zich in een werkgroep verdedigen tegen bewoners die mogelijk overlast verwachten bij de invoering van vergunning parkeren. Spreek en denken staat over vergunning parkeren niet langer over een groot gebied, het gaat om mensen en maatwerk. Kom primair op voor de bewoners die op een dagelijkse basis overlast ervaren. Doorbreek een spagaat die nu al bijna 11 jaar duurt. Alleen een handhaafbare maatregel waarmee verkeerde leerlingen worden geweerd uit Pauwhof en Pauwhof wordt teruggegeven aan de bewoners zal leiden tot een duurzame oplossing. Het gaat om de woonomgeving en niet om een parkeerterrein voor een school. Pauwhof was een plezierige straat om in te wonen. Na de opening van de Mondriaan nieuwbouw vertoonden bewoners vluchtgedrag om overdag niet thuis te hoeven zijn. Het is absurd. Heb ik nog tijd? Er is nog een klein stukje, een oproep aan Mondriaan.

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 7 DECEMBER 2021

De voorzitter: We zijn inmiddels al twee keer vijf minuten ruim. En volgens mij kunnen we het nalezen. Mevrouw Van Santen: Het is te vinden al op iBabs, dus dan hou ik het hierbij. De voorzitter: Dan hebben we als derde inspreker de heer Caminada. Is hij inmiddels aanwezig? Dan geef ik de heer Caminada het woord. Maar ik zie hem nog niet. De heer Caminada: Ik heb iets brutaals gedaan, want ik mocht echt niet aan deze computer zitten, maar daar was nu niemand in de buurt, dus ik heb toch maar aan de knopjes gezeten. Dan moet het dadelijk gedesinfecteerd worden. Dank voor de spreektijd. Mijn naam is Koen Caminada. Ik ben voorzitter van de Stichting Strandwalfestival en de afgelopen week heeft u – als u dat heeft gedaan - kennis kunnen nemen van ons persbericht gelijktijdig met de raadsinformatiebrief van het college, en dat was onderling ook echt zo afgestemd. Zowel wat inhoud betreft als qua timing. Maar toch maak ik even graag gebruik van de gelegenheid om een en ander toe te lichten ook omdat ons vragen hebben bereikt en enkele misverstanden mogelijk zijn ontstaan, dus vandaar. Nou, ik doe het langs vijf punten. Het eerste punt is de reden dat het Strandwalfestival in ’22 niet wordt georganiseerd is dat de randvoorwaarden dat niet toelaten, en het is dus niet zo dat er een jaartje later wel weer een Strandwalfestival zal zijn, want die toekomst is ongewis.

Ten tweede, er is geen enkele directe relatie met het coronacrisisbeleid, want de oorzaak dat het niet wordt georganiseerd is meer structureel van karakter. Ten derde, het bestuur van Strandwalfestival heeft de problematiek van de passende voorwaarde voor het Strandwalfestival al vaker geagendeerd. En waar gaat het dan om? Waar loopt het mis? Een meerjarige benadering van wat de stad nu eigenlijk wil met het Strandwalfestival en welke financiële ambities daarbij passend zijn, ontbreekt. En sponsors vragen daar ook om langjarige verbintenissen met de stad aan te gaan. Een ander probleem is een garantstelling. Die is nodig want de stad vraagt via het gemeentebestuur om een opdracht te verstrekken aan ons. Maar het daarbij lopende risico van ongeveer een kwart miljoen euro wordt bij individuele vrijwilligers neergelegd. Elk jaar weer opnieuw. En daartoe is ons stichtingsbestuur nu niet langer meer bereid. En een derde randvoorwaarde is natuurlijk een goede bestuurlijke en ambtelijke inbedding van het Strandwalfestival. Pas op het moment dat aan dergelijke logische voorwaarden is voldaan kan in de stad weer een groot festival worden georganiseerd. Nou, over het ambitieniveau waarover u vast zal praten, en het benodigde budget, daar kan erg veel over worden gezegd.

U heeft de scenario’s kunnen lezen in onze jaarverslagen en anderszins, er is gewoon ruwweg drie ton nodig voor een festival met twee feestavonden of een kwart miljoen euro voor een eendagsfestival. En wellicht helpt het als ik een beetje help in historisch perspectief. Het allereerste festival in 2009 werd vanuit de gemeentelijke organisatie georganiseerd. Dat kostte toen 238.000 euro en omgerekend was dat 23 euro per bezoeker. Er was op dat moment eigenlijk nog niet zoveel publiek. Ruim tien jaar later kwamen er 35.000 bezoeker maar het budget vanuit de gemeente was inmiddels wel veel lager geworden, omgerekend ongeveer vijf euro per bezoeker. En nu op dit moment zou de stad dan ongeveer 150.000 euro nog over hebben voor het festival, zo’n vier euro per bezoeker, maar zonder de benodigde garantstelling. Kortom, het gaat gewoon niet meer.

Namens ons bestuur wens ik u allen veel succes met de ontwikkeling van gedachten over wat de stad nu eigenlijk wil met dergelijk gezichtsbepalende activiteiten, en het voelt toch een beetje als een afscheidsbrief, vandaar dat het bestuur van de Strandwalfestival graag van de gelegenheid gebruik wil maken om onze dank uit te spreken tegenover de gemeente, de politie, de bedrijven, de lokale media, de horeca, de sponsors, vrienden van het Strandwalfestival, de medewerkers van de diverse organisaties, de Rijswijkse Schouwburg en met name alle vrijwilligers, zeker op de Dag van de Vrijwilliger. De gevoelde sociale cohesie door het samenbrengen van mensen laat bij ons in ieder geval de indruk achter dat het Strandwalfestival van toegevoegde waarde was voor de stad. Het was een eer om zo’n samenbrengfestival voor de Rijswijkers te mogen organiseren. Mogelijk zit er misschien in de toekomst toch nog wel iets in het vat als daarover een uitgesproken en breed politiek draagvlak zou kunnen ontstaan. Pas in dat geval zullen wij ons weer melden. De voorzitter: Dank u wel, heer Caminada. Zijn er vragen? Ik zie mevrouw Kames. Mevrouw Kames.

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 7 DECEMBER 2021

Mevrouw Kames (RB): Even een vraagje aan die meneer. Er is al een soort antwoord gekomen, ik neem aan dat die meneer dat ook ontvangen heeft van dat Strandwalfestival, en hoe vindt hij dat antwoord? De heer Caminada: Ik neem aan dat u doelt op de raadsinformatiebrief die wij samen met het college hebben opgesteld, dus daar ben ik bekend mee, ja. Mevrouw Kames (RB): Oké, en ik lees daar een beetje tussenin dat het waarschijnlijk rond de 150.000 euro waarvoor ze eventueel garant willen staan. Zou … De heer Caminada: Ze willen niet garant staan. Zo willen … Mevrouw Kames (RB): Helemaal niet garant staan? De heer Caminada: Ze willen een opdracht verstrekken van 150.000 euro en niet garant staan voor hetgeen wat nodig is, drie ton. Dat betekent dat vrijwilligers zoals ik dus garant staan voor het verschil, en daar zijn vrijwilligers zoals ik niet meer bereid toe. Mevrouw Kames (RB): Nee, dat begrijp ik. Ik zie dat het ook op de agenda staat voor vanavond, dus we gaan daar verder mee met mijn collega’s aan de slag. Fijne avond, meneer. De voorzitter: Verder nog vragen? Nee. Dan sluiten wij dit agendapunt af. Dan gaan we door naar de lijst van ingekomen stukken. Zijn daar vragen of opmerkingen over? Niemand? Dan gaan we door naar de vaststelling van de agenda. Mevrouw Van Santen: We missen nog een inspreker. De voorzitter: O, we missen nog een inspreker.

Ik had er maar drie op mijn lijstje staan. De heer Van Overbeek, u heeft het woord. De heer Van Overbeek: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, december is wat het weer betreft een duistere en ook een trieste maand. Twee kwalificaties overigens die ook van toepassing zijn op de manier van werken van de raad. Het aandachtig lezen van de agenda van vanavond en bovendien het op de hoogte zijn van zaken die spelen dwingen mij hier om vanavond maar weer eens in te spreken en de raad te wijzen op haar te volgzaam functioneren en het onvoldoende bijhouden van lopende zaken. Want voorzitter, wat opvalt is dat de voorliggende agenda vragen oproept over zaken die direct raken aan het verantwoording afleggen door de raad zelf. Wat op de agenda ontbreekt, voorzitter, is de toegezegde evaluatie van het participatiebeleid over de gefingeerde periode 2018-2022. Gefingeerd, omdat de onderliggende nota pas verscheen in september 2020 en niet in 2018. Voorzitter, ik heb meerdere keren over die notitie ingesproken, en dat was nodig, want in die notitie ontbrak de essentie, namelijk het gedeelte dat zou moeten gaan over de positie van de burgers. Voorzitter, sinds de raad toch akkoord ging met die halve notitie is er niets meer over vernomen en is er ook door de raad niet meer naar gevraagd.

Wel zijn er recentelijk vanuit het gemeentehuis pepernoten rondgestrooid zoals een nietszeggende enquête over democratie. Een enquête die vervolgens ook doodgezwegen is, en niet te vergeten een wijkinrichtingsgesprekje waarvan de bevindingen ook het daglicht niet hebben gezien. Voorzitter, je houdt het niet voor mogelijk, maar met dit soort acties moet de indruk gewekt worden dat participatie bij het college en de raad nog enigszins in de belangstelling stond. De feitelijke non-interesse en de daarmee verbonden failliete aanpak heb ik regelmatig kritisch aan de orde gesteld, en niettegenstaande mijn forse kritiek was het vervolgens telkens opnieuw doodstil in de zaal. Voorzitter, natuurlijk is het burgers duidelijk. Geen enkele fractie in deze raad wil burgers structureel betrekken bij de beleidsvoorbereiding en de beleidsuitvoering. Zelfs mijn suggestie van besluitend volkssysteem om de raad zelf beter te laten functioneren wordt stilzwijgend aanhoort, doodgezwegen en langs die weg naar de prullenbak verwezen. Voorzitter, de raad wil helemaal niets veranderen, laat staan verbeteren. De angst voor een grotere betrokkenheid van burgers bij het beleid zit bij elk van de raadsleden in de genen. En voorzitter, de onwil om open te staan voor kritiek en deze bespreekbaar te maken wordt ook nog eens duidelijk uit mijn tweede opmerking bij de agenda.

Het agendapunt ingekomen stukken voormeld onder RA 21 082 de brief van mevrouw Enkhuizen. Zij geeft daarmee aan per 1 november haar lidmaatschap van de rekenkamer te

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 7 DECEMBER 2021

beëindigen. De reden die zij vermeldt spreekt boekdelen. De waardering en de steun door en vanuit de raad zijn niet optimaal. Voorzitter, diplomatieker kun je een vernietigend oordeel niet onder woorden brengen. Maar voorzitter, omdat per 1 september jongstleden mevrouw Lansu ook al de rekenkamer had verlaten betekent dit dat, voor zover ik heb kunnen nagaan, dat de rekenkamer momenteel nog uitsluitend bemenst voor door de voorzitter? En hoe je het ook wendt of keert, de rekenkamer heeft een functie en relatie naar de raad toe, en dus zal het de raad een zorg moeten zijn. Maar noch in september, noch in oktober, noch in november komt het woord rekenkamer over de lippen van onze 31 raadsleden. Voorzitter, mevrouw Enkhuizen is bereid over haar argumenten met de raad in gesprek te gaan. Mijn vraag aan elk van de raadsleden is dan ook: wie durft publiekelijk dit gesprek met haar te voeren, en wilt u dan die bereidheid daartoe hier nu uitspreken? Ik dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Overbeek. Zijn er eventueel vragen? Nee, dat is niet het geval. Mevrouw Kistemaker. Mevrouw Kistemaker (GL): Ja, toch nog even een vraag aan de heer Overbeek. Heeft mijnheer Overbeek de vacature gezien voor de nieuwe rekenkamerleden, want er zijn als de rekenkamercommissie een klankbordgroep hard bezig met het vullen en zoeken van nieuwe rekenkamerleden.

De heer Van Overbeek: Ik en iemand die onder andere Groot Rijswijk uitpluist, dus ik denk niet dat het daarin is verschenen. De voorzitter: Goed, het is in ieder geval wel publiek gemaakt. Zijn er verder nog vragen? De heer Van Overbeek: En waar, voorzitter, want dan wil ik ook graag weten waar het publiek is gemaakt en wanneer. De voorzitter: Dat gaan we dan even bij de griffie navragen. Dank u wel. De heer Van Overbeek: Nee. Nee, voorzitter. U zegt … De voorzitter: Ik heb hier de orde. Ik bepaal hier de orde. Ik heb dat niet nu zo in mijn hoofd, dus ga maar even bij de griffie navragen, mijnheer Van Overbeek. De heer Van Overbeek: Maar ik denk dat mevrouw Kistemaker… De voorzitter: Mijnheer Van Overbeek, dank u wel. We sluiten hier bij dit agendapunt af. 3.

Lijst ingekomen stukken De voorzitter: Gaan we door naar de lijst van ingekomen stukken. Daar ging ik dan net even heel snel overheen, maar er zijn een aantal mensen die daar het woord over willen voeren. De heer Kruger (BVR): Ja, in het vragenuurtje heeft D66 ook wat vragen gesteld. Dat heeft betrekking op de brief RA 21 086, met betrekking tot Pauwhof. De problematiek daar in dat gebied blijkt ook uit de brief is veel breder, is diverse malen ook vanuit Beter Voor Rijswijk naar gevraagd. Tot op heden blijkt er niet veel gedaan te hebben. Ik zou de brief graag op de agenda willen plaatsen van een volgend forum dat we er uitgebreid op in kunnen gaan. De voorzitter: Er was net een ander verzoek geweest. We gaan het allebei even behandelen bij de vaststelling van de agenda. De heer Kruger (BVR): O, nou. Zat dan voortaan die lijst … Ja, dan ken ik de volgorde niet goed, want hierna komen die lijst van de agenda. De voorzitter: We hebben net voorgesteld dat dit agendapunt nu te behandelen. U doet het voorstel om het in het volgend forum te behandelen. We gaan daar zo direct even naar kijken.

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 7 DECEMBER 2021

Mevrouw Schröter-Haas (CDA): Dank u wel, voorzitter. Ik had een vraag over IB 21 111 de uitvoeringmotie iedereen doet mee. Ik vroeg me af wat de stand van zaken hieromtrent was? En IB 21 118 had ik een aantal vragen over de Wmo. De voorzitter: Ja, maar heeft u de vragen aangemeld voor het vragenuur? Mevrouw Schröter-Haas (CDA): Ja, die heb ik aangemeld. De voorzitter: Oké. Dan gaan we die daar behandelen. Ja. Mevrouw Schröter-Haas (CDA): Oké. De heer Ezinga (VVD): Ik zou graag IB 112, IB 115 willen agenderen voor het volgend forum. IB 112 gaat over het scenarioanalyse kwijtschelding, IB 115 over het voortgangsrapportage bouwproject. De voorzitter: Is daar voldoende steun voor in het forum? Mevrouw Ten Brummelaar-Hermans (RB): Rijswijks Belang steunt het voorstel. De voorzitter: Dan vragen wij aan de griffie om dat voor de volgende keer op de Forumagenda te zetten. Even kijken. Ja. De heer Kruger (BVR): Voorzitter? Ja, want dat is even een probleem. Ik vroeg net om een brief ook te verplaatsen naar het Forum om te kijken of die ook overgesproken wordt straks. 4.

Vaststelling agenda De voorzitter: Nou, we gaan uit met het vaststellen van de agenda, dus dat gaan we zo meteen doen. Het voorstel van mevrouw Kames was om het Pauwhof nog op deze forumagenda te behandelen en ik wil even kijken of daar voldoende steun voor is. Het is gewoon een ordevoorstel. De heer Kruger (BVR): Nou liever niet … Mevrouw Kames (RB): Ik heb het net voor lief op een volgende vergadering, hoor, dus ik ben het met Ger eens, maar het moet gewoon wat uitgebreider behandeld worden. Dus ik ga het eens worden met Ger om het gewoon naar de volgende agenda te doen. De heer Kruger (BVR): Oké, met meer informatie. De voorzitter: Nou, dan is daar in ieder geval voldoende steun voor, dus dan vragen we ook voor dit punt aan de griffie om het op een volgend Forum te agenderen. Ja? Mevrouw Koopman (D66): Mag ik daar dan nog een opmerking over maken? De voorzitter: Mevrouw Koopman? Mevrouw Koopman (D66): Realiseren we dan wel dat dit een heel ernstig probleem is, dit pas in februari behandeld wordt, want volgens mij is dat de eerstvolgende … Of eind januari, dat het dan aan de orde komt. En misschien is het daardoor beter om het vandaag wel te bespreken en een vervolgbespreking te doen met de stand van zaken in het volgende Forum? De voorzitter: Het volgende Forum is inderdaad 25 januari. De heer Kruger: Ja, het moet maar.

We hebben toch niet de illusie dat we het nu gaan oplossen vanavond? Mevrouw Koopman (D66): Maar we kunnen er natuurlijk wel wat vaart achter zet…

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 7 DECEMBER 2021

De voorzitter: Oké. Het voorstel is om het in het volgend Forum te behandelen. Ik denk, als ik zo’n beetje kijk – ik kan niet iedereen zien – maar ik zie wel wat steun daarvoor. Is daar ernstig bezwaar tegen? Ik denk niet dat we in de tussentijd niks hoeven te doen. De heer Krumeich? Ik kan u niet horen. De heer Krumeich (Fractie Krumeich): Nee, ik heb het net aangezet. Ik ben inderdaad met mevrouw Koopman van mening dat het vandaag op zijn minst even aan de orde moet om de gang erin te krijgen, want dit is wel heel erg ambtelijk om te zeggen nou … De voorzitter: Ik geef u zo direct even de gelegenheid bij het vragenuur om vragen aan de wethouder daarover te stellen. De heer Krumeich (fractie Krumeich): Prima. De voorzitter: Ja? Dan is het voorstel om agendapunt 13 te behandelen na punt 8, en dat heeft een beetje te maken met de logistiek van de wethouders die van de een naar de ander Forum toe moeten gaan. Dus punt 13 dat is de behandeling van het raadsvoorstel slotwijziging om dat na punt 8 te doen, zodat de heer Keus daarna naar de andere Forumvergadering kan gaan. Is daar bezwaar tegen? Nee? Dan gaan we dat zo doen. En dan is hierbij de agenda vastgesteld. 5.

Mededelingen college De voorzitter: Dan mededelingen vanuit het college. De heer Keus had volgens mij een mededeling. Wethouder Keus: Ja, dank u wel, voorzitter. Betreft mededeling omtrent de verordening tot wijziging verordening afvalstoffenheffing, beter bekend als de verordening betalen voor halen grofvuil. Vandaag is gebleken dat het besluit de verordening niet is gepubliceerd zoals dat zou moeten. Dat maakt dat het inwerkingtreding van dit besluit dus achterwege is gebleven. Dat is spijtig. We onderzoeken op dit moment hoe dit precies heeft kunnen gebeuren, maar ook vooral belangrijker hoe we daar inderdaad nu mee omgaat en of daar ook gevallen zijn waar wel al betaald is. Daar wil ik graag later bij uw raad op terugkomen. Maar voor nu wil ik het graag bij deze mededeling laten, want ik vind het wel belangrijk dat u daarvan op de hoogte bent. De voorzitter: Dank u wel. Zijn daar vragen over? Mevrouw Schröter-Haas, u heeft uw handje omhoog. Mevrouw Schröter-Haas (CDA): Ja, ik wil daar graag even op reageren want toevallig heb ik het zelf aan de hand gehad en ik moest gewoon via iDeal betalen, dus het is al gewoon doorgevoerd. Wethouder Keus: Nou, dan kan dat onderzoek achterwege blijven. Nee, dat is duidelijk dat er al betaald is en wat we dus nu moeten uitzoeken is hoe we daar dus nu mee omgaan. En daar kom ik graag ook bij uw raad zo snel mogelijk op terug.

De voorzitter: Oké. Dan heb ik een mededeling namens wethouder Bentvelzen die in het andere Forum zit, en dat is dat er morgen een bijeenkomst is van de GGD Haaglanden. En er zijn tot nu toe drie mensen die zich vanuit de raad Rijswijk hebben aangemeld daarvoor, dus de vraag was of er eventueel nog andere mensen waren die daar belangstelling voor hadden en daarheen wilden gaan. Dan sluiten we dit agendapunt af.

6.

Terugkoppeling Gemeenschappelijke Regelingen o.a. jeugdzorg De voorzitter: En dan gaan we door naar agendapunt 6, terugkoppeling Gemeenschappelijke Regelingen. Zijn er vanuit de raad terugkoppelingen? Dat is niet het geval. Dan sluiten we deze af.

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 7 DECEMBER 2021

7.

Overzicht toezeggingen en moties De voorzitter: Dan gaan we naar overzicht toezeggingen en moties. Zijn daar op- of aanmerkingen over? Mevrouw Kistemaker. Mevrouw Kistemaker (GL): Ik heb twee opmerkingen naar aanleiding van de toezeggingen aan de raad. Dat gaat om nummer 227, de uitkomsten van het participatietraject Wilhelminapark. Dat voorstel om het af te voeren, maar de uitkomsten zijn volgens mij nog niet gedeeld met de raad en de betrokkenen, of ik moet dat gemist hebben, maar dan hoor ik graag waar ik die uitkomsten kan vinden. En nummer 221 was een vraag van mevrouw Van der Kooij over het aantal statushouders dat gehuisvest is in Rijswijk de afgelopen tijd. Er wordt ook voorgesteld om het af te voeren omdat DUO die cijfers niet zo kunnen regelen, maar volgens mij kan de gemeente die cijfers wel leveren omdat zij gewoon als taak heeft om statushouders te huisvesten. Dus die zouden er toch moeten zijn. De voorzitter: Ik neem aan dat de griffie deze meeneemt? Ja. De heer Van den Bosch, u heeft ook een handje omhoog. De heer Van den Bosch (GL): Ja. Het viel mij op … Ik zit gelukkig sinds kort in de raad, en mij viel me op dat die lijst ongelooflijk lang is. Zestig items staan erop, en sommigen al van 2018. Ik vroeg me af of we als raad niet iets meer prioriteit moeten stellen aan de toezeggingen.

Als wij hiermee naar onze inwoners gaan dan zouden we het denk ik niet eens redden, dus ik vind dat het college richting de raadsleden dit ook niet kan maken. Dus ik weet niet precies hoe we dit moeten aanpakken, maar ik zou wel graag wat meer drang willen uitten richting het college om het wat hoger op de prioriteiten te stellen, want dit is natuurlijk belachelijk eigenlijk. De voorzitter: Uw opmerking is genoteerd, en volgens mij denk ik dat de meeste van ons daar van harte achterstaan. Tegelijkertijd krijg ik ook vanuit de griffie dat er ook nog een opschoningsactie moet plaatsvinden door het bestuur. Maar volgens mij kunnen we er allemaal achterstaan dat toezeggingen gewoon moeten worden nagekomen en niet pas na jaren.

8.

Vaststelling verslagen 29 september 2021 en 26 oktober 2021 De voorzitter: Oké. Dan gaan we door naar agendapunt 8, dat is het vaststellen van de verslagen. En ik heb hier voor mij staan het verslag van 28 september van het Forum Samenleving. Zijn daar op- of aanmerkingen over? Dat is niet geval. Dan het volgende verslag is het gezamenlijk verslag van Stad en Samenleving 26 oktober? Dan zijn die allebei vastgesteld.

13. Raadsvoorstel slotwijziging (21-075) De voorzitter: Dan gaan we eerst naar agendapunt 13, en dat is de slotwijziging. Wie mag ik daarover het woord geven? Helemaal niemand? Nou, gelukkig, er is er nog één. De heer Ezinga, vermoed ik. De heer Ezinga (VVD): Zo waar, voorzitter. Ja, eigenlijk met een hele simpele mededeling dat we graag dit stuk als een bespreekstuk naar de raad toe willen brengen als een akkoordstuk. De voorzitter: Ja, daar ga ik dan als voorzitter toch een beetje bezwaar tegen maken. Op het moment dat we hier geen discussie voeren gaan we in de raad ook niet voeren. Dus als u het in stemming wil brengen vind ik prima, maar we gaan er dan geen discussie aan wijden in de raad als u dat niet hier al wil doen. De heer Ezinga (VVD): Oké. Dan gaan wij het in stemming brengen.

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 7 DECEMBER 2021

De voorzitter: Ja, dan gaat het als besluit stuk naar de raad, maar met het verzoek om daar … Dan zie ik toch ook mevrouw Van Amerongen. Mevrouw Van Amerongen. Mevrouw Van Amerongen (GBR): Ja, ik dank u wel. Ik dacht dat ik mijn handje ook op had, maar het is niet goed gegaan, denk ik. Ik heb een hele korte vraag, hoor. Of het college een beeld heeft van de mogelijke overschrijdingen als gevolg van de coronacrisis. Dat was het. De voorzitter: Dan geef ik het woord aan de wethouder. Wethouder Keus: Ja, daar zal ik dan ook kort op antwoorden. Waar we wel zicht op hadden dat hebben we in de tweede halfjaarrapportage over gerapporteerd. Er wordt op dit moment weer een ronde gedaan over de ontwikkeling van de budgetten. Alleen, ja, dat zal niet tijdig kunnen worden aangeleverd, die informatie, maar voor de behandeling van de slotwijziging. Dus die zullen we uiteindelijk zien bij de jaarrekening. De voorzitter: Beantwoord dat uw vraag, mevrouw Van Amerongen? Mevrouw Van Amerongen (GBR): Ja, dat doet het. Dank u wel. De voorzitter: Oké. Dan sluiten we dit agendapunt af. 9.

Raadsvoorstel Strategisch veiligheidsbeleid (21-067) De voorzitter: En dan gaan we naar agendapunt 9, dat is het strategisch veiligheidsbeleid. Wie mag ik daarover het woord geven? Mevrouw Van Amerongen (GBR): GBR vindt het een goed en duidelijk raadsvoorstel. De uitgangspunten zijn duidelijk, ook de actualisatie ten opzichte van periode 2017-2021. We hebben nog wel een vraag over de verwarde personen. Wat nu in het raadsvoorstel staat dat de aanpak voor de personen geëvalueerd gaat worden, en dat zou worden bijgesteld in plaats van de ontwikkelingen. Ik vraag me toch eigenlijk af waarom het zo vrijblijvend omschreven is, omdat we ook nog signalen hebben dat verwarde personen in Rijswijk een groot ordeprobleem is bijvoorbeeld door signalen van de politie, dus waarom zitten we nu neer dat we gaan evalueren en niet direct gaan aanpakken? En verder zijn wij van mening dat dit goede kaders zijn, en wij kijken uit naar de invulling in de veiligheidsagenda. De heer Kruger (BVR): Ja, het doet het nog wel, voorzitter. Ja, met betrekking tot agendapunt 9. De problematiek is inmiddels bekend, en belangrijke vraag is hoe we dit dan straks ook handen en voeten gaan geven, want veel problemen zoals ook aangegeven is dat is niet echt een Rijswijsprobleem, dat gaat ver over onze grenzen heen.

Ja, verder is niet helemaal duidelijk hoe dan de samenwerking gaat verlopen in de regio, en is er uiteindelijk ook voldoende menskracht? Krijgt de politie hier in Rijswijk voldoende capaciteit om criminaliteit en dergelijke naar behoren aan te pakken? Er wordt steeds meer weggehaald voor inzet in Den Haag om daar allerlei demonstraties te begeleiden. Verder is echt ook van belang wat wordt de rol van handhaving, en zijn de huidige medewerkers voldoende opgeleid, want het is natuurlijk een hele andere tak van sport. En in hoeverre moet dat dan weer ten koste gaan van hun huidige werkzaamheden? En dan een punt waar we erg zwaar op achterlopen. We zien dit iedere keer als er ergens iets gebeurt dat mensen worden neergestoken, er zijn altijd voldoende camerabeelden voor de reconstructie om veel te achterhalen. Ik heb niet de indruk dat in Rijswijk veel camera’s beschikbaar zijn om bepaald beeldmateriaal te verzamelen die we zouden kunnen gebruiken bij onderzoeken. En dan is ook de vraag - het een staat natuurlijk los van het ander in welk kader moeten we dat gaan bezien? Komen daar ook voorstellen voor? Dat was eigenlijk de reactie en vragen op dit stuk.

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 7 DECEMBER 2021

Mevrouw Schröter-Haas (CDA): In het strategisch veiligheidsbeleid 2022 – 2025 wordt onder andere aandacht gegeven aan de jeugdproblematiek en de demografische ontwikkelingen. Wij zouden graag een paragraaf zien die niet specifiek gaat over de veiligheid van ouderen, zeker gezien het feit dat wij heel veel ouderen in onze gemeente hebben wonen. We denken daarbij aan digitale criminaliteit zoals valse e-mails die verstuurd zijn over de boosterprik en phishingmails, borreltrucs en ouderenmishandeling, maar ook financieel misbruik bij ouderen. Hier hebben we ook al eerder aandacht voor gevraagd en we zouden graag willen horen of het college hiertoe bereid is. Naar aanleiding van de opmerking ook in Rijswijk zijn er gewoon drugsvangsten in loodsen, worden er drugs en wapens aangetroffen in woonhuizen, de volgende vraag: kan het college meer actuele informatie verschaffen over drugsgebruik in onze gemeente? En tot slot hebben wij een motie ingediend over boa’s om langdurig werklozen in te zetten als boa, en of daar nog iets mee gedaan kan worden? Mevrouw Koopman (D66): Ja, ik zal het heel kort houden. D66 Rijswijk vindt dat heel helder in kaart gebracht is hoe de ontwikkelingen zijn, en verder hebben wij geen opmerkingen of vragen en zien we dit als een hamerstuk. De heer Ezinga (VVD): Ja, misschien een iets ander geluid ten opzichte van de andere fracties.

Wij hebben ook kennisgenomen van deze visie en zijn blij dat deze visie tot stand is gekomen. We hebben de vergelijking opgemaakt in een eerdere visie die in de vorige periode is opgesteld. Wij constateren eigenlijk dat deze visie in mindere mate zich concentreert op de Rijswijkse zaken. En we zien eigenlijk dat, net zoals bij Beter voor Rijswijk ook heeft geconstateerd, dat heel veel in algemeenheden wordt geschreven en verwezen, en ik zie daar moeilijk identificaties te maken met de Rijswijkse problematiek. Ook mevrouw Schröter-Haas geeft dat aan. Er zijn diverse zaken die binnen Rijswijk specifiek aan de orde zijn die wat ons betreft meer aan de orde kunnen zijn. En er wordt wat ons betreft ook vrij makkelijk verwezen naar de nog te publiceren uitvoeringsagenda terwijl een visie zoals deze echt wel wat serieuzer mag worden beschreven en omschreven. Kan de burgemeester in dit geval uitleggen waarom niet wordt gesproken over de ondermijning die plaatsvindt in Plaspoelpolder, zoals al eerder in het begrotingsdebat al aan de orde kwam, als ook de overlastgevende hotspots die met regelmaat worden geagendeerd door de raad. En over zoals mevrouw Schröter-Haas opriep hoe gaat het met de cybercriminaliteit in relatie tot de kwetsbare groepen in onze gemeente, want ook daar kan specifiek op gemeenteniveau echt wel wat meer gezegd over worden.

De Veiligheidsvisie spreekt over het samenwerken met publiek en private partijen en de regie over de veiligheid. Ervaring leert dat publieke en private samenwerking in het veiligheidsdomein best wat uitdaging kent, maar wel tot grote toegevoegde waarde kan zijn. Hoever is het college het dan ook met ons eens dat er meer nadruk op publiek en private samenwerking in de Rijswijkse zaak kan bijdragen, en welke mogelijkheden zijn er dan voor het college om daar de uitvoeringsagenda op aan te passen? Mevrouw Ten Brummelaar-Hermans (RB): We hebben het stuk gelezen. Het is een goed stuk, duidelijke kaders, zoals mijn collega mevrouw Van Amerongen al aangaf. Wat wij echter wel missen in het stuk en graag aangevuld zouden willen zien is de aandacht met betrekking tot de jongeren en messen. Het is natuurlijk een trend de laatste jaren dat veel jongeren met een mes op zak lopen en dit ook gebruiken indien zij dat nodig achten, en ons verzoek zou zijn om daarin iets op te nemen bijvoorbeeld voor een verbod van verkoop op messen jongeren onder de 18 jaar. Dus wij zouden graag horen of dit mogelijk is. Mevrouw Kistemaker (GL): Ja, op zich kunnen we ons prima vinden in dit stuk, maar wat we wel echt missen en ook graag aangevuld zouden willen zien is wat onderbouwingen.

Er staan best wel wat uitspraken in en ik hoor het ook andere raadsleden zeggen het is dit soort problematiek, de drugsvangsten. Nou, er wordt van alles genoemd, maar ik ben eigenlijk wil heel erg benieuwd: waar heb je het nu precies over? Hoe vaak komt dat dan voor? En ik vind als je zulke dingen echt beschrijft dan moet daar ook wat cijfermateriaal onder zitten.

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 7 DECEMBER 2021

De heer El Majjaoui (Fractie Majjaoui): Ik heb het stuk gelezen. Het is eigenlijk een mooi stuk, mooie uitgangspunten op het gebied van repressie met name. Maar wat ik echt mis, het preventieve deel. Dus preventief inzet plegen om te voorkomen dat men in de criminaliteit verzeild. Met name de kwetsbare jongeren op school waaruit blijkt dat ze te maken hebben met schooluitval, pooiers die gewoon rondhangen om de school, drugscriminelen die kinderen of jongeren verleiden om een aantal spandiensten te verrichten. Dat zit in de beginfase. Kijk, de crimineel die gewoon al crimineel is een gepasseerd station, daar moet gewoon hard tegen opgetreden worden. Maar dan hebben we het over een vroeg stadium waar ook de jeugdzorg mee te maken heeft. Dat klein aspect mis ik hier, dus dat proactief en preventief handelen: hoe gaan wij voorkomen dat de jongeren, en vooral de jongeren die in een kwetsbare positie zitten ook vanwege de armoedeproblematiek, uitsluiting, verleiding uiteraard, deze jongeren te behoeden dat ze verzeild raken in de criminele wereld? Dus dat punt vind ik van belang, en ik zou het graag aan toegevoegd hebben. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ik wil eigenlijk een beetje aansluiting vooral bij datgene wat de heer Ezinga en ook mevrouw Schröter zei. Ik mis echt toch wat meer informatie ook op Rijswijks niveau over sociale veiligheid.

En er zijn al een paar groepen genoemd, daar wil ik nog aan toevoegen dat wel aan de linkerzijde van de kolom staat namelijk huiselijk geweld als nationale ontwikkeling. Ik wil graag toch ook wel een impactanalyse hebben van huiselijk geweld op Rijswijks niveau, en zeker nadat onze minister-president er ook aandacht voor vroeg in zijn laatste persconferentie kan ik me niet voorstellen dat juist ook in deze tijd daar ook niet in Rijswijk mogelijk – ik hoop het natuurlijk van harte niet – ook wat meer schakel van is. Dus ik verwacht eigenlijk nog wel een impactanalyse op sociale veiligheid. Huiselijk geweld kan natuurlijk naar vrouwen maar ook naar kinderen een belangrijke bedreigende factor zijn voor veiligheid. En helaas is dat niet uitgewerkt, alleen verwarde personen onder kwetsbare groepen. Ik vind dat echt een behoorlijk gemis in de hele visie, want wat ons betreft wordt het vooral gebaseerd op criminele organisaties en activiteiten. En ik hoor graag de reactie van de portefeuillehouder daarop. De heer Karremans (Wij): Wij Rijswijk heeft een aantal technische vragen over dit stuk. Allereerst lezen wij dat Rijswijk veiligheidsvraagstukken oppakt op basis van cijfers en data, maar ook op basis van subjectieve veiligheidsbeleving en het wordt dan ook gemonitord.

En onze vraag is hoe wordt een subjectieve veiligheid nu daadwerkelijk gemeten en gemonitord? En in het verlengde daarvan lezen wij ook dat eigen initiatieven van partners en inwoners de prioriteiten beïnvloeden van de gemeente. Hoe omarmen wij natuurlijk eigen initiatieven van inwoners? Alleen wij vragen ons wel af wat wordt nu eigenlijk bedoeld met eigen initiatieven van inwoners als het veiligheid betreft? En kan het college daar voorbeelden van noemen? En hoe deze initiatieven nu eigenlijk de prioriteiten beïnvloeden van de gemeente. Tot slot lezen we ook dat de impact op Rijswijk in de kolommen onder het kopje belangrijke thema’s. Ja, we vinden de inhoud eigenlijk de vraag, en tevens oplossingsgericht. Wij! heeft het idee dat de inhoud bij de impact op Rijswijk nagenoeg eigenlijk bij elke gemeente van toepassing is. Ik heb het ook al eerder gehoord van andere raadsleden. Onze fractie ziet dan ook graag wat specifiekere inhoud op wat de impact nu daadwerkelijk op specifiek Rijswijk heeft. En dat een eventuele oplossingen daarvan in een ander kopje geplaatst kunnen worden, of het college daar een reactie op kan geven. De voorzitter: Ja, dank u wel. Dan wil ik vragen of iedereen even zijn handje naar beneden doet, want dan hebben we weer de boel schoon. En dan geef ik het woord aan de burgemeester, de heer Verkerk.

Burgemeester Verkerk: Ja, dank u wel, voor uw uitgebreide behandeling van deze kadernota. Daar zit gelijk denk ik de belangrijkste restrictie in. Dit is een kadernota waarin wij in algemeen, brede zin signaleren wat er aan veiligheidsitems te doen is met daarop een antwoord in hoe we het aanpakken. Mij valt op dat u zeer betrokken bent bij een problematiek en op een aantal aspecten er meer van wilt weten en meer aanpak wilt. Ik begrijp dat, dus dat zal mogelijk verder zijn gang kunnen krijgen in de verdere uitwerking. Dit is een kadernota, ik zeg het maar even heel nadrukkelijk. Ik ga even de sprekers af. De verwarde personen is

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 7 DECEMBER 2021

inderdaad – mevrouw Van Amerongen zei dat – een toenemende problematiek. Het ingewikkelder worden van onze samenleving, het snelle karakter van de digitale wereld en allerlei andere antwoorden maakt dat er meer verwarde personen zijn die soms een risico vormen in het openbare leven. Daar is absoluut de aandacht voor, maar capaciteit schiet af en toe tekort. Dat vergt veel politiewerk. En nu we het over capaciteit hebben – mijnheer Kruger begon daar ook over – heel veel capaciteit van de politie-eenheid in Den Haag wordt opgeslokt door 300% toename van demonstraties. En dat kost dus inzet op andere aspecten. Ik wil niet zeggen dat we door de veiligheidsvloer heen zakken, maar af en toe is het beslist precair. Wat er allemaal gevraagd wordt van de politie, u ziet dagelijks de beelden, is inderdaad een serieus probleem. Dus er moet gekozen worden wat wel, wat niet. We zitten nog niet op code zwart, maar daar blijven wel zaken liggen, en dat is zeer pijnlijk. Dan gaan we praten over capaciteit van de politie. Basisteam Rijswijk die is 10 jaar geleden bepaald op een bevolkingsomvang van ongeveer 46.000. We zitten nu al op 55.000 plus, en binnen acht jaar groeien wordt door naar 65.000. Dus dat betekent dat de politiecommandant en ik in het spel zijn om te zorgen dat er meer capaciteit naar de Basiseenheid Rijswijk gaat. Ik denk dat we een terechte casus hebben.

Wat het ingewikkeld maakt is dat andere gemeentes ook bijbouwen en de bevolkingstoename zien, dus we zijn in concurrentie met anderen. Zal er opnieuw een moeilijke afweging gemaakt worden hoe we het doen. Nou, ik vind het zelf dat we absoluut meer recht hebben op capaciteit, en dat we op dit moment gewoon te kort zitten als je gewoon kijkt naar de omvang. Als je kijkt naar de ontwikkeling van de stad dan zie je ook meer grootstedelijke aspecten naar voren komen bij de ontwikkeling van Rijswijk. U ziet dat elke dag, u praat er ook over, en daarop moet dus ook gerespondeerd worden in capaciteit voor de veiligheidsdiensten, daar zijn wij dus mee bezig. De heer Kruger heeft nog gesproken over samenwerkende regio’s. Die is op zich goed, maar vaak gaat het over verdelen van de armoede. We proberen ook al samen te werken met de verschillende politie-eenheden en gemeenteambtenaren op deelaspecten. Ik kan u melden dat bijvoorbeeld onze boa’s een nauw samenwerkingsverband zijn aangegaan met die van Zoetermeer en Pijnacker-Nootdorp. Dus dan kun je het meer delen, dan kun je ook pieken, kun je het makkelijker aan. Nou ja, en het capaciteitsniveau wordt effectiever door de samenwerking. Dat is een voorbeeld van regionale samenwerking. De kermissen zullen we gewoon heel goed opnieuw moeten bekijken, want de afgelopen kermis was geen feest.

Het heeft te maken met de manier waarop de bedrijfsvoering is opgezet. Wat wel werkte is dat het kermisterrein goed was afgehekt waardoor er goed controle mogelijk was. De zaak wordt grondig geëvalueerd. Ik vind de plek op de huidige situatie niet goed. Volgens mij zijn de deskundigen het er ook over eens dat we dat anders moeten gaan organiseren. Een ander element is dat een kermis een aantrekkelijke plaats is voor jongeren om stoer te doen en dingen uit te vechten. En dat is ook met het tweede weekend gebeurt. We hebben de indruk dat er gewoon drillrapgroepen uit Den Haag en Delft bij ons hebben afgesproken, en dan heb je gelijk de poppen aan het dansen. Dat is niet helemaal te vermijden in de regio waarin wij leven, maar we moeten er wel meer acht opgeven. En over die kermissen zitten we dus nog heel zwaar te evalueren of het nog kan in de huidige opzet, en hoe we het dan moeten doen. Mevrouw Schröter heeft gesproken over de veiligheidssituatie van ouderen. Dat is een terecht punt. Waarom? Men wordt kwetsbaarder voor ICT-criminaliteit. Daar doen oudere mensen toch te lichtvaardig gegevens prijsgeven. Daar wordt op dit moment al aan gewerkt. Er is al een project gaande om daar voorlichting over te geven en om daar nauwer op toe te zien, dus we hebben al behoorlijk wat ervaring met oudere mensen om ze daarvoor te bewaken en te waarschuwen.

Maar het is wel een stijgend punt van aandacht. Het is goed dat u dat nog eens aangeeft naast de veiligheid voor jeugd, ook met name zware veiligheid voor ouderen. Mevrouw Koopman had verder geen commentaar, dus dat beschouw ik als instemming, waarvoor dank. Mijnheer Ezinga heeft indringend gesproken over ondermijning. Ja, dat heeft ook mijn hele grote zorg. Er gebeuren allerlei dingen in onze stad waar we waarschijnlijk te weinig weet van hebben, en waar we er wel weet van hebben ontbreken de middelen om het effectief aan te pakken. Mijnheer Ezinga heeft een amendement ingediend op de begroting om in ieder geval het bedachte geld – nou, hoe zal ik het voorzichtig zeggen – in de koelkast te stoppen. Nou, dat belemmert mij om direct een gerichte aanpak te doen op ondermijning. We zijn met het RIEC bezig om te kijken hoe we dat op een juiste manier coördineren, waarvoor dank. En ik hoop heel snel met een plan te komen om te laten zien hoe we het geïntegreerd aanpakken waarin we ook nauw contact zullen hebben met andere organisaties die zich met ondermijning

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 7 DECEMBER 2021

bezighouden. Dan kunt u denken aan een aantal rijksorganisaties, maar misschien ook anderen. Ik wil het heel breed aanpakken. Het begint en eindigt ook vooral met de Plaspoelpolder waar het nodige te doen is, maar ook andere locaties in de stad vindt ondermijning plaats op verschillende manieren. We hebben hier af en toe tekenen van mensenhandel. We hebben vooral tekenen van witwassen. Ik heb u in een vertrouwelijke presentatie uitgelegd hoe dat zo’n beetje in zijn werk gaat, en dat is veel groter dan wij denken. Dat is trouwens een allesoverheersend gevoel in onze regio ook, de georganiseerde criminaliteit inmiddels weer is opgeschaald en wij onvoldoende bijkomen. Dus er moet de komende tijd absoluut veel meer geld bij om ondermijning te bestrijden en de samenwerking van alle bestrijdende partijen in de regio door de overheid moet veel nauwer gebeuren. Dat is ook mijn ervaring in andere functies. Ja, natuurlijk is de publieke en private samenwerking van belang om samen op te trekken om dit te doen. Maar goed, dan moet je wel de informatiepositie hebben en ook private partijen moeten het gevoel hebben dat met hun informatie op correcte en snelle wijze wordt omgegaan. Want daar moeten wij nog wel een slag in maken. Ik sta ervoor open, dat is bekend bij velen. Maar goed, we moeten eerst het plan met het RIEC maken dan kom ik daar wel op terug. Even kijken.

Mirjam heeft gevraagd voor jongeren en messen. Ja, dat is een terecht probleem. Ik zie in de politie-overzichten bijna elke dag in onze politie-eenheid wel een incident met een mes, dus dat heeft de hoogste aandacht. We hebben ook een inleveractie gehad op wapens bij de politie-eenheid. Nou, dat heeft 2000 opgeleverd, dus in dat opzicht heeft dat veel aandacht. Wat belangrijker is, en dat is ook wat mijnheer El Majjaoui zegt, moet preventief aan de gang om onze jongeren voor te lichten, te begeleiden en te bekwamen om niet in criminaliteit te belanden, en die messen niet aan te nemen en daar niet mee over straat te lopen. Dat is heel belangrijk dat dat gezamenlijk ook vanuit de maatschappij gebeurt, dat daar op scholen op wordt gelet. En preventief mee om moeten gaan moeten ook ouders worden aangesproken. Ik heb twee weken geleden een uitzending van Een Vandaag gezien met burgemeester Aboutaleb die ook heel dringend een lans breekt voor ouders om hier alert op te zijn en hun verantwoordelijkheid te nemen. En ik ga het niet nadoen, maar het is wel precies mijn beleving. We zullen toch wat breder in de maatschappij ook zorg moeten hebben dat onze kinderen met kennis gewapend en met steun gewapend beter in staat zijn om de verleidingen van criminaliteit en verkeerde stoerheid aan kunnen pakken. Daar is nog wel het nodige op te winnen, en ik doe daar graag aan mee.

Mevrouw Kistemaker heeft nog wat gevraagd over – even kijken, hoor – het drugsgebruik. Ja, dat is bijna hetzelfde laken een pak. We moeten ons veel meer wapenen tegen de negatieve kanten van drugs. Ja, het wordt in sommige kringen, sommige steden heel gewoon gevonden om dat te doen terwijl men zich geen rekenschap geeft van het gebruik en de nadelen die je toebrengt aan mensen die kwetsbaar zijn, dus het gesprek over drugsgebruik zou toch echt eens in dit land moeten worden gevoerd. En wellicht komt het er nog van als het nieuwe kabinet er is, want de nadelen zullen toch ook wat beter in beeld worden gebracht dan alleen maar het plezier wat daar kennelijk in wordt beleefd. Dus ik deel dat wel. Ja, dat was het. Mijnheer El Majjaoui en mevrouw Van Nunen willen ook sociale veiligheid uit diepen. Je ziet natuurlijk door alle onderwerpen heen. Ik zou het ook niet willen etiketteren als sociale veiligheid, is iets anders dan fysieke veiligheid of andere veiligheid, maar ik snap wel wat u bedoelt. Dat is natuurlijk ook gewoon de veiligheid in openbare ruimte, en dat maakt er wel onderdeel van uit. Ik zal proberen in de uitvoerder van deze kadernota - let op, kadernota – dat wat explicieter te formuleren en dat in overleg met de partners in het sociaal domein.

Mijnheer Karremans tenslotte heeft het nog gehad over … Dat vond ik wel een goede insteek om meer te gaan kijken naar eigen initiatieven. Mensen willen zelf ook iets doen aan de veiligheid. Voor hun gezin, voor de straat, voor de buurt, en ik heb het gevoel dat we daar nog iets te weinig een antenne voor uitsteken. Dus dat is beslist een goed punt om dat meer naar ons toe te halen. We hebben natuurlijk wel de wijkpreventieteams. Die kent u ook wel, wat ik al een heel goed initiatief vind, dus wat dat betreft is de voedingsbodem in Rijswijk goed, want we zitten op een schaalgrootte en op een wijkindeling waarin men elkaar nog wel kent, en ook wel voor elkaar wil zorgen en daar solidariteit in wil betrachten. Dus een goed punt van Karremans om daar eens even wat meer naartoe te werken. Voorzitter, dat was het. De voorzitter: Dank u wel. Wie mag ik voor nu het woord geven? Even kijken. Ik loop gewoon even het lijstje af, en dan kunt u zelf aangeven of u nog een tweede termijn wil.

NIET-VASTGESTELD VERSLAG FORUM SAMENLEVING 7 DECEMBER 2021

Mevrouw Van Amerongen (GBR): Ja, graag nog even kort. De burgemeester geeft zelf ook aan dat verwarde personen dus inderdaad een toenemende problematiek, dat weten we, dat zien we ook. Het is wel fijn dat de burgemeester dat beaamt, maar specifiek mijn vraag: waarom doen we dat niet op die manier dan in de kadernota? Waarom gaan we er nu inzetten: we gaan het evalueren of dat überhaupt het geval is? Dat is mij nog niet helemaal duidelijk. De heer Kruger (BVR): Ja, of ik had bloemkool in mijn oren net, maar ik had ook nog aan de burgemeester gevraagd wat we hier in Rijswijk gaan doen aan camerabeveiliging om daarmee vluchtauto’s makkelijker te kunnen traceren. De criminaliteit gebruiken steeds gebruik van snellere auto’s om weg te wezen, en zoek ze dan maar eens op. We hebben vaak geen goed beeldmateriaal, en daar vraag ik ook speciale aandacht voor. En daar zou ik nog even graag een reactie op willen hebben. Mevrouw Schröter-Haas (CDA): Ja, we zouden toch echt wel graag een aparte paragraaf willen zien voor ouderen inderdaad in de nota, maar ook rondom het drugsgebruik, hoe mensen zich ertegen kunnen wapenen, en met actuele informatie hierover. En daarnaast de boa’s, dat punt is niet meegenomen, in hoeverre bijvoorbeeld langdurig werklozen ook daarvoor ingezet kunnen worden. Dat is een motie die we eerder ingediend hebben. Mevrouw Koopman (D66): Ja, dank u wel.

Nou, ik had geen vragen in eerste termijn. Ik werd al even getriggerd door de opmerking van de burgemeester of we zelf iets doen tegen veiligheid en geweld. In Westland is er een heel mooi initiatief, en dat u de burgemeester misschien wel kent. Orange the world, actief tegengaan van geweld tegen vrouwen. En misschien dat we daar als Rijswijk ook bij kunnen aansluiten zodat we elk jaar in ieder geval 25 november daar goed aandacht aan besteden. De heer Ezinga (VVD): Burgemeester, dank u wel voor de beantwoording. Nou ja, u weet de VVD staat voor veiligheid, en wij hechten net zoveel belang aan deze kadernota dat mag duidelijk zijn. U geeft meerdere keren aan dat het om een kadernota gaat. Dat weet ik, maar dat ontslaat u niet van het gegeven dat een kadernota zich wel om de Rijswijkse kaders te plaatsen en niet over kaders die over heel Nederland gaan. Natuurlijk we zijn er voor om ons licht erover schijnen dat deze kadernota echt wel een aantal thematieken meer mag agenderen, adresseren die echt rondom de Rijswijkse gemeente draaien. En daarom kan ik ook echt wel mij goed vinden in het pleidooi van mevrouw Schröter bijvoorbeeld, maar zo ook de ondermijning, zoals u zelf al aangeeft rondom de Plaspoelpolder. Dus dan in de kadernota misschien ook wel wat meer naar de voorgrond komen, in mijn optiek. Dat is puur mijn eigen idee daarop. Dus dat rondom de identificatie.

Graag uw reactie daarop. U geeft aan ook: ja, we hebben vanuit het amendement het plan rondom Plaspoelpolder in de koelkast gezet. Ja, zonder een goed plan is er ook geen geld wat ons betreft, maar we zien het aankomend plan natuurlijk graag tegemoet om op basis daarvan een oordeel te kunnen vellen. En verder, u schetst ook als het gaat om de publiek private samenwerking. Ik zie daar ook zeker nog wel mogelijkheden in om dit in de kadernota al reeds te adresseren, want als we dit pas in een uitvoeringsprogramma gaan adresseren dan mist het eigenlijk net die kaders die je dan met deze visie zou willen hebben om het te laten begeleiden. Waarom zou je daar niet wat meer aandacht aan besteden? Dat waren mijn opmerkingen voor de tweede termijn. Mevrouw Ten Brummelaar-Hermans (RB): Bedankt ook voor de antwoorden, burgemeester. Als eerste fijn dat er erkend wordt dat de messen onder jongeren toch wel een steeds groter wordende problematiek is. Moet ik dan toch nog een keer de vraag stellen of het een mogelijkheid zou zijn om in het APV een verbod op te nemen voor jongeren en de koop van messen onder de 18 jaar, en anders zullen wij daarvoor een amendement gaan indienen. U heeft het ook gehad over dat er meer geld moet komen met betrekking tot ondermijning en veiligheid.