Concept verslag Raadsvergadering Kaderdebat 8 juli 2025

Concept verslag Raadsvergadering Kaderdebat 8 juli 2025

afstemming met onze regionale partners, het verbeteren van routes, zowel voor onze inwoners als voor ondernemers en ook wordt er aandacht gevraagd voor bereikbaarheid en toekomstbestendig houden van onze hoofdnetwerken. Laat ik met een aantal voorbeelden beginnen van wat we al doen, want dat was ook een van de vragen. We zijn in overleg met de gemeente Den Haag en de MRDH over de toekomstbestendigheid van de Prinses Beatrixlaan. Volgens mij heb ik daar inmiddels een aantal keren al aan gerefereerd. Ik hoop binnenkort daarover een nieuw bestuurlijk akkoord op te hebben binnen de ‘bok’ die we al hebben afgesloten. De Vlietlijn uiteraard, maar ook de oude lijn waarin, nou ja, wij pleiten of in ieder geval waar plannen zitten voor de nieuwe halte station Rijswijk Buiten. Er worden ook andere nieuwe regionale OV-verbindingen voorgesteld binnen de MRDH. Een concreet voorbeeld daarvan is een plan wat nog iets meer in de kinderschoenen staat, maar al wel op de MRDH-agenda, een verbinding van het Westland naar Zoetermeer via Rijswijk. Dus via Rijswijk, ja. Dus dat zijn allemaal plannen die je op de agenda moet krijgen, uit moet werken en regionaal met elkaar moeten afstemmen. Het zijn ook vaak plannen die best wel even wat tijd en vooral ook heel veel geld kosten. Maar daar ben ik best druk mee, kan ik u vertellen.

En de heer Loof vraagt, kan dat nog drukker? Nou, ongetwijfeld, maar ik doe daar mijn uiterste best op. We stemmen ook vaak af met hulpdiensten en OV-diensten over andere aanrijtijden en bereikbaarheid, met name in relatie tot de wegen van 50 naar 30 krijgen. En dat is niet alleen voor de bereikbaarheid, maar zeker ook voor de verkeersveiligheid. En aantal van u hebben daar ook aan gerefereerd in onze wijken. Dus doorstroming op de hoofdwegen, maar zeker ook verkeersveiligheid in de wijken. We werken samen, vooral met Den Haag, maar ook de omliggende gemeenten van Den Haag aan een regionale netwerkkaart en dat gaat over autoverkeer en doorstroming, maar zeker ook over de fiets en het openbaar vervoer. En we kijken dat in relatie met elkaar, want uw reis houdt heel vaak niet op aan de grens van Rijswijk. We doen dat allemaal, we onderzoeken dat allemaal vanuit het STOMPprincipe wat we met elkaar hebben vastgesteld. Een daarvan is bijvoorbeeld het toepassen van intelligente verkeersinstallaties. Wij beoordelen de herinrichting van wegen ook zeg maar op die manier. Heel specifiek voor de Plaspoelpolder kijken we opnieuw naar een verkeersonderzoek en de verkeersafwikkeling. En ik heb al eerder volgens mij genoemd in relatie tot dat er een verkeersonderzoek loopt, maar ook dat we kijken naar een oplossing voor de Treubstraat met een pilot daarin. Nou, dat even als voorbeelden.

Want er werd mij gevraagd, wat doet u daar allemaal zo aan, van wat we daar aan het doen zijn en dat we daar erg druk mee zijn. Maar ik hoor aan u ook dat het nodig is en daar ben ik en volgens mij het hele college daar ook helemaal mee eens. En in meerdere moties zie ik de wens naar voren komen om inzicht te krijgen in dat voortgang. En daarom doe ik misschien, voordat u erom gevraagd heeft, eigenlijk al een toezegging waar u niet om heeft gevraagd, namelijk laten we met elkaar afspreken om naast een jaarlijkse uitvoeringsagenda ook een jaarlijkse mobiliteitsrapportage te maken, zodat ik aan u kan rapporteren wat we gedaan hebben op die verschillende activiteiten. En dan gaat het niet alleen over auto's, maar ook over fietsen, openbaar vervoer en verkeersveiligheid. Welke verbeteringen hebben we dat jaar doorgevoerd? Welke straten hebben we bijvoorbeeld aangepakt? Maar ook, wat zien we van effecten? Maar waar zijn eventueel ook nog steeds knelpunten? Ik stel voor om, want de ongevallencijfers die heeft u dit jaar ook van mij gehad, die zijn er meestal zo rond april, om dat dan voor de zomer te doen. En ik hoop daarmee, want we zijn met elkaar aan het bouwen nadat we de mobiliteitsvisie hebben vastgesteld, daarmee een systeem met elkaar te creëren waarin u ieder jaar een plan krijgt, maar ook ieder jaar een inzicht in wat we daar met elkaar hebben gedaan.

Nou, dat even als inleiding. Er waren hele concrete vragen. Ik begin gewoon vanaf het begin. Stand van zaken Van Rijnweg. Inderdaad, u heeft een motie ingediend met veel partijen over het verkeersveilig houden, verkeersveilig maken, maar ook openhouden van de Van Rijnweg. Ik kan daar op dit moment nog niet helemaal inhoudelijk op ingaan, maar heel binnenkort wel. Ik ben op dit moment namelijk in de fase dat er een besluit wordt genomen op bezwaar van de bewoners die daaromheen gaan. En Pagina 29 van 81

Concept verslag Raadsvergadering Kaderdebat 8 juli 2025

ondertussen is er een maatregelenpakket voor het uitvoeren van de motie over de Van Rijnweg eigenlijk gereed. En ik verwacht, als mijn collega's volgende week allemaal meewerken, dat er een collegebesluit over genomen wordt en dat ik u daarover kan informeren. Ik doe eerst alleen even de mobiliteitsvragen, voorzitter. Heel even kijken. Nou, de filevorming heb ik gedaan. Slimme verkeerslichten. Door het afstemmen van die verkeerslichten is dus een van de maatregelen voor die doorstroming. Nou, ik ging daarnet al heel even over in. Het verschilt heel even per plek in de stad zeg maar wat het doel is. Dus soms ga je echt voor de doorstroming. Daar krijgen we ook wel eens klachten over, dat op sommige wegen het juist lastiger oversteken is of lastiger met de fiets oversteken is. Dan staat zo'n verkeerslicht ingesteld op zeg maar de doorstroming van de auto. Aan de andere kant, op sommige plekken is die juist ingericht om zeg maar ook de fietsers en de voetgangers de ruimte te geven. Dus hij kan op verschillende manieren worden gebruikt. En het is ook zo dat we dat vaak in stapjes doen, want anders heb je juist alleen maar een aanzuigende werking van nog meer auto's vanaf de A4. Maar daar zit dus wel degelijk, dat is een hele specifieke vraag. Ik zit heel even te kijken. Ik heb net, D66 vroeg inderdaad over die 30 kilometer per uur.

Nou, dat idee is dus dat we juist in die woonwijken meer naar die 30 kilometer per uur zones gaan. Daar moet je ook maatregelen voor nemen. Wij doen dat als Rijswijk alleen als we ook een maatregelenpakket op straatniveau doen. Dus we zetten niet alleen, doen ze in Amsterdam bijvoorbeeld, alleen maar aan boord neer en een 30 en dan zijn we klaar. Dat doen wij niet. We willen ook echt dat de straat zo ingericht wordt. Dus dat is een stap voor stap plan wat u terug zult zien in de jaarplanning waar we dan gaan beginnen. D66 vroeg ook over, hoe staat het met de experimenten uit het Fietsplan? Nou, er zit een start gemaakt met de pilot rondom fietsvlonders. Mensen kunnen zelf verzoeken om een proef om een autoparkeerplaats te vervangen door fietsparkeren. Dat doen ze met voldoende draagvlak uit de omgeving en die loopt. En verder zijn we nog aan het uitwerken hoe de fietstrommels eventueel kunnen vervangen worden door fietskarren zelfs. Heel even kijken. Ja, u had nog een vraag over inzetten van flitspalen en hoe dat gaat? Of dat wat flexibel kan naar aanleiding van suggesties van bewoners? Dat is wat ingewikkeld, want voor iedere flitspaal hebben wij toestemming nodig van het Openbaar Ministerie.

Dus wat wij wel kunnen doen is op basis van suggesties van bewoners of op basis van, nou ja, de slechte omstandigheden op de straat die wij waarnemen, dat we op basis daarvan een aanvraag doen. Maar wij kunnen niet zelf zomaar die flitspaal neerzetten, als u het echt over een officiële flitspaal heeft. Maar wij kunnen natuurlijk wel de suggesties van bewoners daarin meenemen als we die aanvragen doen. Ik heb met de burgemeester afgestemd dat zij de vragen over de fatbikes in de Bogaard stadscentrum gaat opnemen gezien de … Ja, even kijken. Ik heb allemaal andere vragen nog, die doe ik zo. Sorry. Volgens mij kom ik dan bij de moties, voorzitter. Laat ik eerst heel even de moties van mobiliteit doen. Ik ga zo de andere vragen ook nog doen. Even kijken hoor. De eerste motie rondom mobiliteit, pak ik heel even de motie rond de Hoofdweg van Wij. U vraagt daarin eigenlijk inzicht in wat ik eigenlijk allemaal net genoemd heb, wat wij doen om die automobiliteit te stimuleren? Ik kan u ook zeggen dat wij daar druk mee bezig zijn. We zijn dus inderdaad dat onderzoek aan het doen op de Plaspoelpolder, we maken de netwerkstrategie met Den Haag. Dus daar gebeurt van alles. Ik zou eigenlijk positief over deze motie willen zijn, zij het niet dat de planning toch echt te strak is. Want ik krijg bijvoorbeeld in Q1 pas het onderzoek van de Plaspoelpolder rond.

Ook de netwerkstrategie is dan nog niet rond. Als u de planning aanpast naar Q1 volgend jaar, denk ik dat ik deze motie wel kan omarmen. Want verder is die inhoudelijk, past die helemaal bij wat ik ook ondersteun. Maar op dit moment kan ik gewoon niet hieraan voldoen, omdat dan de stukken niet gereed zijn. Dan was er nog een motie rondom bewegwijzering van een heleboel partijen, maar volgens mij in eerste instantie door de VVD. De bewegwijzering is een grote vraag die u stelt. En dat is ook eentje die trouwens samen met mijn collega Mark Wit is, maar we hebben afgesproken dat ik hem beantwoord. Het is een grote vraag, maar ik denk ook wel een reële vraag. Er zijn gewoon een aantal borden niet goed Pagina 30 van 81

Concept verslag Raadsvergadering Kaderdebat 8 juli 2025

op dit moment in Rijswijk op verschillende plekken. Ik ga er dus een aantal kanttekeningen bij plaatsen. Ten eerste, het goede nieuws is bij de Bogaard hebben we het nu al meegenomen in de Kadernota van 2026, omdat er al meerdere keren ook een verzoek was gedaan. En omdat onze mooie nieuwe naam Bogaard stadscentrum op verschillende plekken ook verkeerd staat benoemd. Het bredere onderzoek wat u vraagt kan wel degelijk, is uitvoerbaar, zij het niet dat de kosten echt van het onderzoek voor de hele stad gewoon 40 duizend euro bedragen voor 2026 die we op dit moment daarvoor niet hebben begroot. Dus dat is eigenlijk de kanttekening die ik bij uw motie zou willen plaatsen. Dan heeft u nog een motie ingediend, motie, safety save, waarin eigenlijk een soort van belonende flitspaal, ja, zo is het eigenlijk niet, maar een belonende flitspaal zou willen introduceren. Natuurlijk een uitermate charmant initiatief. En u vraagt eigenlijk vooral in eerste instantie om een onderzoek naar deze flitspaal hoe het werkt en of het mogelijk is een pilot te starten? En daarin kan, daar kan ik positief op reageren en die is ook uitvoerbaar. Of we daar nou vervolgens verder mee gaan is natuurlijk aan het onderzoek en de resultaten die daaruit komen. En deze is een, vraagt een beperkte financiële inzet, dus is gewoon in 2026 invoerbaar. Gelukkig gaan we niet alleen maar met de auto, maar ook ter voet.

Dus er is een motie over de aanleg van het voetpad van Parkwijk. Ik denk een hele terechte vraag, we leggen niet voor niks een bushalte aan. U heeft ook inmiddels een rib gekregen over de beoogde voetgangersbrug. Ik kan daar in ieder geval even iets over vertellen. Het voetbad waar u het over heeft als het gaat over Parkrijk richting het Wilhelminapark, die zit eigenlijk al gewoon in de planning. Dus daar hoeven we ook geen onderzoek naar te doen. Het enige is daarbij wel dat we er afhankelijk zijn van de laatste werkzaamheden van WarmtelinQ. Dat is natuurlijk wel wat ingewikkeld, want zoals het er nu naar uitziet, maar dat doe ik echt met een slag om de arm, zou dat eind 2026 zijn. Maar daar zitten wel wat onzekerheden in. Ik kan eigenlijk de motie gewoon overnemen en omarmen en daar ook nog wel een toezegging bij doen. Want als dit nou echt ver in de tijd uit de tijd loopt, zullen we maar zeggen met WarmtelinQ, dat weten we nu nog niet, zou ik wel samen met mijn buurman-collega willen onderzoeken of we voor de korte termijn een veilige, nou ja, in ieder geval voetgangersoversteekplaats over het water kunnen maken, zodat voetgangers via Hof van Kerstanje zeg maar via een voetgangersbrug bij de bushalte kunnen komen. Dit zou ik wel nog even moeten onderzoeken, maar dat wil ik wel toezeggen daar gewoon op terug te komen.

Want anders kunnen we natuurlijk niet bij het park en de bushalte komen. Maar hij zit dus in principe gewoon in de planning, ook al in de financiering. Dan hebben we nog een motie van de PvdA over samenwerken aan veilige straten. Daarin gaat u vooral in om bewoners ook wat meer initiatief en ruimte te geven om de situatie in hun eigen omgeving te agenderen. Deze kan ik omarmen. Wij doen ook al heel vaak op suggestie van bewoners. We hebben natuurlijk de BuitenBeter app of mensen sturen ons een mail via mobiliteit@Rijswijk.nl. Ik zeg hem niet voor niks hardop, want dat is altijd een goede suggestie als mensen iets hebben, dan kunnen ze daar ook hun suggestie naartoe sturen. Maar u stelt voor om dat ook via Samen.Rijswijk te doen. Dit is eigenlijk gewoon een goed voorstel, dus ik kan die wel adviseren om hier een positieve stemming te brengen. Dan heb ik nog een motie over het uitvoeringsplan uitbreiding 6 fte op mobiliteit en parkeren. Ja, die vind ik wat ingewikkeld, want we hebben die 6 fte gewoon heel hard nodig om alles te doen wat we nu doen. Deze zal ik dus ontraden, ook omdat die al in uitvoering is. En ik hoop vooral dat Rijswijks Belang na het lezen van de uitvoeringsagenda en volgend jaar ook na de rapportage inziet dat we deze fte heel hard nodig hebben om al die plannen in een groeiende gemeente uit te voeren. Deze ontraad ik dus.

Even kijken, en dan kom ik volgens mij, heb ik volgens mij alle mobiliteitsmoties gedaan. Dan ga ik nog even terug op andere vragen, want je zou het bijna vergeten, maar ik doe ook nog andere dingen. Er is nog een vraag gesteld door Beter voor Rijswijk over de stand van zaken van De Voorde. Nou, eerst wordt er een cascorestauratie uitgevoerd in 2026. Dat start ongeveer in het voorjaar. En daarna als dat gereed is, dan wordt er een openbare procedure gestart voor de verkoop. En wij hopen dat dat ongeveer medio 2026, ergens later in 2026 Pagina 31 van 81

Concept verslag Raadsvergadering Kaderdebat 8 juli 2025

is. Ja, u weet met een verbouwing kan het wel eens tegenzitten, dus ik durf dat even, ik doe dat even met een slag om de arm. U heeft reeds een gebiedspaspoort vastgesteld, dus de uitgangspunten daarvan worden gewoon opgenomen ook bij de verkoop. Dan had ik nog wat vragen over, o, nog een vraag over de ruimtelijke. U heeft een vraag gesteld over een plekje rondom Hof van Kerstanje waar mogelijk jonge inwoners een balletje kunnen trappen. Ik moet daar even dat antwoord op schuldig blijven, want ik heb niet helemaal scherp over welk stukje grond u het heeft. Straks misschien kunt u dat in de schorsing mij vertellen en dan kan ik misschien ook iets specifieker antwoord geven op uw vraag. Even kijken, want er zat nog wat rondom participatie. Ja, de ChristenUnie had … O, dat is een motie, dus daar kom ik zo op. Er was nog een vraag over, hoe staat het met de voorbereiding van het burgerberaad? Er is nog geen voorbereiding voor een burgerberaad. Ik heb u in 3 juni een rib gestuurd met alle stand van zaken van de uitvoering van de participatieagenda. Daar staat ook iets in over het burgerberaad. Wat wij nu op dit moment doen is eerst lering trekken uit wat er in de directe omgeving gebeurt als het gaat om burgerberaden. Dat staat voor de planning van 2025. En er is ook aangegeven dat als we echt heel serieus zijn over een burgerberaad, dat we er eigenlijk geld bij moeten hebben.

En als we het toch over geld hebben, dat de gelden eigenlijk ook voor een aantal andere dingen als het gaat over de ambities rondom participatie. Die zijn nu niet meegenomen in de Kadernota van 2026. Daar heb ik overigens wel geprobeerd allerlei andere charmante initiatieven aan te koppelen. Even kijken, volgens mij heb ik dan ook alle … Dan ga ik daar even naar de moties nog toe. Even kijken hoor, dan moet ik even hiernaartoe. Ik heb nog een motie van de ChristenUnie, en moet ik even terugzoeken, over het inzetten van de kinderrechtenambassadeurs rondom verkeersmaatregelen. Hoe charmant ik deze motie ook vind, ga ik hem ontraden. En ik ga u uitleggen waarom. De kinderrechtenambassadeurs kunnen ons gevraagd en ongevraagd advies geven, ook als het gaat om verkeersveiligheid. Dat hebben ze eerder ook gedaan bij de Mobiliteitsstrategie, ik heb ze dat ook gevraagd rondom de Parkeernota. Maar wat je daar ziet is, de kinderrechtenambassadeurs hebben best een vol programma voor een groepje 11-jarigen, om maar zo te zeggen, en zij mogen ook zelf bepalen, meebepalen over welke thema's zij advies geven. En dat kan dus niet iedere keer over verkeersveiligheid gaan. Dus zij staan er niet onwelwillend tegenover, maar om dit zo over te nemen legt een enorme claim op de agenda van een volgens mij heel belangrijk participatie-instrument dat we hebben als kinderrechtenambassadeurs.

Wat ik u zou adviseren is dat op 1 oktober is er een bijeenkomst van uw raad gepland over jeugdparticipatie, om die dan nog eens met elkaar te bespreken hoe we op andere wijze kinderen kunnen betrekken bij de ontwikkeling van onze verkeersveiligheid. De voorzitter: Wethouder Van de Waart, ik zie dat mevrouw Harmsen u wil interrumperen. Mevrouw Harmsen. Mevrouw Harmsen: Dank u wel, voorzitter. En terwijl ik interrumpeer hoor ik al iets moois over oktober en participatie van jongeren, dat is natuurlijk heel erg mooi. Even voor de verduidelijking, het gaat er niet om dat wij de agenda dan van de kinderrechten vol gaan zetten. Het gaat meer om dat je dus de kinderrechtenambassadeurs eens vraagt om op de fiets te stappen en met hen mee te fietsen zeg maar in het algemeen zeg maar, wat is veilig en wat is onveilig fietsen voor kinderen in Rijswijk? Dat ze er ook een beeld bij krijgen. Dus dat is één keer in de zoveel jaar zeg maar een actie om ook zelf als college, en misschien kunnen een aantal raadsleden ook mee, een indruk te krijgen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Wethouder Van de Waart, wat vindt u van deze reactie? Mevrouw Van de Waart: Ja, dat kan natuurlijk geen kwaad en dat verzoek kan ik sowieso neerleggen bij de organisatie die de kinderrechten zeg maar begeleidt. Maar deze motie had ik wel iets zwaarder zeg maar ingekleed.

Ik vind namelijk het betrekken van jongeren en kinderen bij het vraagstuk Pagina 32 van 81

Concept verslag Raadsvergadering Kaderdebat 8 juli 2025

onderzoek, is verkeersveiligheid wel belangrijk. En ik zou u eigenlijk willen uitdagen om samen op 1 oktober nog eens te kijken met elkaar, hoe kunnen we dat breder doen dan alleen deze groep met kinderen die we hebben in Rijswijk? Ik zit heel even te kijken, heb ik nu al mijn moties? De voorzitter: Wilt u verdergaan, wethouder Van de Waart? Mevrouw Van de Waart: Ja, ik zit even te kijken, voorzitter, want ik ben het nu een beetje kwijt. Heb ik nu al mijn moties gehad? De voorzitter: U heeft ook een tweede termijn als u nog een aantal … Mevrouw Van de Waart: Ja, ik ga nog even natellen of ik ze allemaal heb gehad, voorzitter. Ja, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik graag het woord aan wethouder Wit. De heer Wit: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik ga even de vragen langs als eerste die ik gekregen heb en zal daarna een appreciatie van de moties geven die ingediend zijn. Begin bij Beter voor Rijswijk, heeft vragen gesteld over de mobiele onderzoekslocatie van Bevolkingsonderzoek Nederland of zoals in de volksmond genoemd wordt, de borstenbus. We hebben contact gezocht met de organisatie en ja, zoals u weet, de eerdere mobiele onderzoekslocatie is in brand opgegaan. Dat wil niet zeggen dat ze er niet meer hebben. Dus we hebben ook wel de vraag gesteld en we zullen daar ook op aandringen om ervoor te zorgen dat die terugkomt in Rijswijk.

Maar we weten ook dat Bevolkingsonderzoek kampt met personeelstekorten, dus uiteindelijk ligt daar ook voor hen een uitdaging. Wij zien hem graag terug. We zien ook de meerwaarde, zoals u zelf ook al aangeeft. Tegelijkertijd moet ik wel benadrukken dat voor onze inwoners het nog steeds mogelijk is om naar Den Haag naar de Jan Hendrikstraat te gaan om het onderzoek daar ook te laten doen. Maar ik snap uw oproep zeker en wij zullen dan ook aan Bevolkingsonderzoek Nederland wel vragen om te monitoren ook of de locatie in Den Haag die nu beschikbaar is leidt tot een lagere instroom van mensen die onderzoek laten doen in Rijswijk. Want het is zeker een nuttige partij en een nuttig onderzoek. Dan heeft u een vraag gesteld over de bibliotheek, of die financieel het hoofd boven water houdt zegt u. Ja, dat lukt zeker. De financiële positie van de bibliotheek is goed. Ze zijn ook positief over de huisvesting in het Huis van de stad. Het wordt veel meer als ontmoetingsplek gebruikt dan voorheen. We zien de samen met de bibliotheek nog wel kansen om bijvoorbeeld mensen weer meer te betrekken bij de bibliotheek die fysiek verder weg zijn komen wonen door het verhuizen van de bibliotheek. Daarover zijn we in gesprek met de bibliotheek, ook in relatie met de Rijksmiddelen die we krijgen.

Maar het feit dat bijvoorbeeld ook minister, demissionair minister moet ik zeggen, Eppo Bruins hier geweest is om het Bibliotheekconvenant te ondertekenen, geeft in ieder geval aan dat we nog in de picture staan met onze bibliotheek. Ik ben er ook zeker trots op en ook op de mensen die daar werken. U heeft vragen gesteld ook over de inrichting van de openbare ruimte rondom het Huis van de stad. En die kan ik me zeer goed voorstellen, want ja, het is momenteel niet echt fantastisch. We zijn wel bezig met het opknappen aan de achterzijde van het Teddy Scholtenpark. Daar gaan we, er wordt momenteel nieuwe beschoeiing geplaatst. En zo gauw het Strandwalfestival geweest is in september, dan zullen we daar ook groen vervangen, bestrating vervangen, het asfalt eruit halen en vervangen door klinkerbestrating, zodat het allemaal een ander uitzicht krijgt. Dus groen bijplaatsen, bankjes vervangen, fietsnietjes plaatsen. En daarnaast is ook het plan om de vijverpomp te vervangen, zodat ook de fontein het weer gaat doen. En het gaat allemaal om werkzaamheden die vallen binnen een reguliere onderhoudsplanning.

Op het moment dat wij daadwerkelijk grotere stappen willen zetten, en daarbij hoort ook wel het voorplein natuurlijk waar we momenteel eigenlijk een beetje lappen om de boel enigszins veilig te houden en netjes te houden, weten we dat we daar een flinke opknapbeurt nog moeten laten plaatsvinden. Maar dat heb ik momenteel is die niet voorzien in de Pagina 33 van 81

Concept verslag Raadsvergadering Kaderdebat 8 juli 2025

budgetten, daar moeten we echt extra budget nog voor gaan vrijmaken. Dus vooralsnog houden we dat veilig voor zover mogelijk. Dat lukt ons aardig, het ziet er alleen niet helemaal uit zoals we misschien oorspronkelijk bedacht hadden. De VVD heeft vragen gesteld over bijplaatsingen. Daar kom ik straks even op terug, ook in relatie tot de moties die daarover zijn ingediend. Dan wil ik even de vragen van D66 beantwoorden. Blijf investeren in parken zoals Wilhelminapark en de Landgoederenzone, dat is uw oproep en dat blijven we ook zeker doen. U vraagt, wanneer wordt het parkgedeelte van Hofstede overgedragen aan de gemeente? Dat verwachten wij in september opgeleverd te krijgen door de ontwikkelaar en dat wordt dan dus ook overgedragen. Dan zijn we natuurlijk ook zelf in de Landgoederenzone bezig. Zoals u weet hebben wij de vorige periode daar 3,5 miljoen voor beschikbaar gesteld voor herstructurering van een aantal onderdelen of in ieder geval van het hele, een groot deel van het plan. En twee daarvan, eentje daarvan begint al na de zomer, dat is vervanging van de beschoeiing aan de Van Vredenburchweg en aansluitend ook de herinrichting van de Van Vredenburchweg. Vervolgens zal ook het Julialaantje daarbij gepakt worden en uiteindelijk ook Park Schoonoord, het groene park wat het dichtst bij het centrum van Oud Rijswijk ligt.

Laten we het zo zeggen, deze werkzaamheden gaan de inwoners zeker merken, want die hebben invloed op de bereikbaarheid. Zeker het herstructureren en inrichten van de wegen daar. Maar we zullen voor uitvoering van deze projecten natuurlijk de inwoners zo breed mogelijk informeren. Dan heeft u vragen gesteld over bouwwerkzaamheden in het algemeen aan onze infrastructuur, en dan vooral de logischere fietsers- en voetgangersomleidingen. Ik snap dat wel, want ik zie zelf ook wel eens dat ik denk, joh, kan dat nou niet handiger? Maar we hebben echt wel een hele goede reden dat we het doen zoals we het doen en dat is toch echt veiligheid. Veiligheid staat voorop. Tuurlijk is comfort belangrijk, dat we ook makkelijk ergens kunnen komen, duidelijkheid ook natuurlijk, maar de route die wij aanleggen is echt bekeken op, is dit een veilige route? U moet niet vergeten dat soms lijkt een andere route veiliger, maar er wordt wel met groot materieel ook gewerkt, dus je wil ook zorgen dat mensen daarbij uit de buurt blijven. En daardoor kan het zijn dat ze soms, mensen soms iets verder om moeten lopen of fietsen, maar dan is het wel de veiligste route. Dat is het uitgangspunt in onze huidige werkwijze en dat zullen we ook echt consequent blijven toepassen bij toekomstige projecten of bouwwerkzaamheden in de openbare ruimte.

Deze werkzaamheden, projecten die worden extra, dat ondersteunen we door de extra inzet vanuit de verkeersregie. Dus er wordt echt wel goed gekeken naar, wat zijn de mogelijkheden en hoe kunnen we dat goed doen. Dan heeft u een vraag gesteld eigenlijk over, ik moest even de vraag toen u hem stelde dacht ik, de Vuursteen van Sion, maar u heeft vragen gesteld over de vuursteen die gevonden is tijdens werkzaamheden aan WarmtelinQ. Dat is inderdaad een archeologische fonds die interessant lijkt. Het onderzoek daar wordt gedaan door de Antea Group, dat doen wij niet zelf. Zij zijn nog niet klaar met het onderzoek en het verder uitwerken daarvan. Als dat eenmaal bekend is, de vuursteen zelf bevindt zich ook in een locatie van Antea, als daar meer informatie over is dan kunnen wij laten beoordelen of het daadwerkelijk ook tentoonstellingswaardig is, of het ook waarde heeft om te laten zien. En dan zullen we dat, als dat zo is, zeker ook proberen op welke manier dan ook. Tegelijkertijd vraagt u ook de historie van Sion, want zo heb ik hem even begrepen, zichtbaar te maken. We proberen natuurlijk de historie van heel Rijswijk zichtbaar te maken op allerlei plekken, waaronder ook de erfgoedpodia die we bij het museum hebben, de erfgoedtentoonstellingen die daar worden gepresenteerd.

En als wij dat in het Huis van de stad willen doen op welke wijze dan ook, dan zullen we daar de Wand van de Stad voor moeten gebruiken. Dat is de wijze waarop niet alleen inrichtingen of instellingen in de stad kunnen presenteren, maar wij zelf kunnen daar ook gebruik van maken. Dan heeft u vragen gesteld over hoe wij kunst zichtbaar maken, hoe kunnen we kunst- en erfgoedroutes onderhouden en zichtbaar maken? Nou, we hebben natuurlijk een app die onderhouden wordt door Historische Vereniging Rijswijk, dat is Rondje Rijswijk. Daar staan vier wandelingen in langs historisch erfgoed, cultureel erfgoed in Rijswijk. Die zijn ook te vinden op de Pagina 34 van 81

Concept verslag Raadsvergadering Kaderdebat 8 juli 2025

website van de vereniging. En we zijn momenteel ook bezig om naoorlogs erfgoed aan te wijzen als gemeentelijk monument. Dus dat zou je daar op die wijze kunnen toevoegen. Tegelijkertijd zijn we bezig om de kunstwerken in de openbare ruimte, er zijn nog wat kunstwerken waarvan we niet helemaal, veel mensen niet meer weten, wat is het nou en waar komt het nou vandaan? Die zetten wij via kunst in de kijker elke maand momenteel op onze social media in the picture zogezegd, in het zonlicht. En wij vragen ook actief uit aan onze inwoners om daar dan, als zij kunstwerken hebben waarvan ze meer informatie zouden willen hebben, om die bij ons aan te dragen zodat we die ook op die manier kunnen toevoegen aan het systeem. Subsidie over Romeins erfgoed. Ja, dat is een beschermd archeologisch monument betreft kunnen we daar natuurlijk wel de gebruikelijke subsidies, instandhoudingssubsidies voor aanvragen. De provincie Zuid-Holland in ieder geval kent geen speciale regeling voor Romeins erfgoed. Wel kent de provincie erfgoedlijnen, die zijn geordend naar thema, bijvoorbeeld trekvaart en daar sluiten we al bij aan. En als wij aanvragen beoordelen dan zouden we die daar kunnen indienen op die wijze en de ondersteuning daarvoor kunnen gebruiken. Ga ik in op de moties die ingediend zijn. Begin ik weer bij Beter voor Rijswijk.

Wel niet letterlijk als tekst ingediend, maar wel als pakketmoties heeft u een aantal moties ingediend. Waterspektakel in de openbare ruimte. Een interessante motie, ook een leuk voorbeeld wat u als foto gaf in deze motie. Het gaat er uiteindelijk om dat wij moeten kijken inderdaad, is dit haalbaar? Nou, in ieder geval wat ik u kan meegeven is dat wij, nou ja, dat weet u ook, we hebben een waterspeelplaats en zo noem ik hem ook echt, op het Bogaardplein. Ik noem het geen fontein, ik noem het echt een speelplaats. En dat komt ook omdat het actief gebruikt wordt door jonge kinderen om in te spelen. Dus in die zin hebben we eigenlijk al zoiets, is het misschien wat minder uitdagend voor wat oudere kinderen, maar geeft wel verkoeling in de warme zomermaanden. Tegelijkertijd zijn we momenteel bezig met de herinrichting van de waterspeelplaats aan de Tubasingel. Daar gaan we een stevige investering in doen, in 2026 krijgt die een grote opknapbeurt. En we werken momenteel samen met een organisatie om te kijken met het schetsontwerp om te kijken hoe we dat kunnen uitvoeren. Maar het voorstel wat u geeft en u vraagt ook in uw motie om het toevoegen van een waterspeelplek in het Wilheminapark in plaats van de zwemvijver. En ook die snap ik wel enigszins, want de zwemvijver is de afgelopen jaren niet heel succesvol geweest om mensen aan te trekken.

Laten we het zo zeggen, blauwalg en ganzen, het is een lastige plek. Samen met hoogheemraadschap is dat helaas teleurstellend om te constateren dat we daar vrij snel niet meer kunnen zwemmen. Dat kunnen we gaan doen natuurlijk, zo'n haalbaarheidsonderzoek, maar daar hebben we wel verschillende partijen bij nodig, waaronder ook het hoogheemraadschap en ook de Omgevingsdienst Haaglanden. Dus dat kunnen we, als ik dat ga doen, ik kan deze motie dan dus ook overnemen, maar dat redden we niet in november 2025. Dat is echt te kort dag. Ik kan wellicht voor de Kadernota van ‘26 dat voor elkaar krijgen, maar het is gezien alle werkzaamheden die we nog ook in het Wilheminapark willen doen, moeten we ook afstemmen, wanneer ga je dat dan een keer uitvoeren? Nou ja, laten we eerst maar eens kijken of het onderzoek überhaupt haalbaar is? Want u vraagt ook om waterspuiters, et cetera, dat vraagt ook weer om techniek en dat vraagt om flinke financiën, dus daar zit nog wel wat onderzoek aan. Dan heeft u … Nee, dan ga ik naar de moties van GroenLinks. Publieke ruimte, gedeeld verleden. Ja, ik vind het een mooie motie. Ook om het feit dat wij natuurlijk als stadhuis aan de Generaal Spoorlaan zitten, is het wel belangrijk dat we ook daar iets mee doen en iets van duiding aan geven. Technisch is natuurlijk geen enkel probleem om zo'n QR-code aan een straatnaambord toe te voegen.

Er zijn al wat risico's, je kunt wat dingen, je trekt een discussie los waarin feiten en meningen soms wat lastig te scheiden zijn voor in het openbaar of in de openbaarheid. Dus het vergt zorgvuldige invulling. Maar u gaat ook in op de risico's in die motie en dat is ook wel fijn en u perkt ze ook al in. Het gaat in principe in eerste instantie ook alleen om de Generaal Spoorlaan met een sterke onderbouwing vanuit de onderzoeken die er zijn als basis. Dus op die wijze kan ik hem ook zeker overnemen. En de verdere uitwerking, daar moeten we gewoon goed Pagina 35 van 81

Concept verslag Raadsvergadering Kaderdebat 8 juli 2025

de tijd voor nemen. En het is verstandig dat we dat dus niet als raad ook gaan doen, maar dat we daar dus bijvoorbeeld de straatnamencommissie voor gaan gebruiken. En op een goede wijze kijken, waar zouden we dat dan ook kunnen doen? Of ik dat af kan ronden in Q4 2025 is de vraag? 2024, nee, ‘25 vraagt u, ‘24 zal heel lastig worden. ‘25 is de vraag, maar we kunnen wel zorgen dat we in ieder geval dan de eerste bevindingen aan u rapporteren daarover. Dan heeft u een motie ingediend over de koeltevisie voor Rijswijk. Ja, ik denk een hele logische motie en ook een die ik absoluut omarm om alleen al het feit dat ik kijk naar de huidige hittestress die we al zien in de stad. De hitteeilanden die ook in het Lokaal Hitteplan naar voren zijn gekomen dat onlangs naar u toegestuurd is. Daar zien we gewoon heel duidelijk dat we een uitdaging hebben in de bebouwde omgeving. Dus het is echter wat u vraagt is een visie opstellen waar ik momenteel gewoon echt de mensen niet voor heb. Zijn we zeer beperkt wat dat betreft op het gebied van klimaatadaptatie.

Maar wat we wel kunnen doen is de verschillende onderdelen uit alle beleidsstukken waar momenteel koelte in zit, bijvoorbeeld het Lokaal Hitteplan of het uitvoeringsprogramma raakt of de Menukaart Hitte, om die bij elkaar te halen en te kijken, kunnen we dat dan gebruiken als eerste integrale verkenning? Dus als u dat op die wijze in de motie zou schrijven met als opmaat richting dan een koeltevisie voor de toekomst, dan kunnen we dat zeker doen. Maar ja, ik heb niet de capaciteit nu om te zeggen, we gaan echt een koeltevisie opstellen. Alhoewel ik de noodzaak nog een keer absoluut ook wil onderstrepen, want ja, het is een van de nieuwe grote problemen van deze tijd. En ik geloof dat de heer Van ’t Eind mij wil interrumperen. De voorzitter: Wethouder Wit, ik zie dat mijnheer Van ’t Eind wil u interrumperen. De heer Van ’t Eind: Ja, voorzitter, dank u wel. Dank ook voor de urgentie die de wethouder zelf ook ziet. Maar even ter verduidelijking, als ik het goed begrijp, voorzitter, als we de motie aanpassen waarbij we meer stapsgewijs gaan doen, dus eerst bij elkaar brengen wat we al hebben wat vervolgens weer een beginpunt kan zijn voor een verdere uitwerking later wanneer die capaciteit er wel is, ook in het programma klimaatadaptatie, dan kunt u hem omarmen? De voorzitter: Wethouder Wit. De heer Wit: Voorzitter, dat heeft de heer Van ’t Eind correct.

De voorzitter: Wilt u verdergaan, mijnheer Wit, want … De heer Wit: Ja, ik ga echt zo snel mogelijk als het kan, voorzitter. We hebben ... De voorzitter: Ja. Want we lopen, de tijd van het college is eigenlijk bijna voorbij. De heer Wit: Snap ik. Snap ik. Maar ik heb, volgens mij zit ik nog redelijk in mijn eigen tijd. Maar ik ga moties door D66, openbare ruimte is er ook voor jonge vrouwen. We hebben hier in het verleden ook artikel 44 vragen over gehad. En die vragen hebben we toentertijd ook toegelicht hoe we in deze in ons ontwerp voor de buitenruimte omgaan met ontwerpprincipes veiligheid. Maar ik snap wel dat u de vraag stelt. Tegelijkertijd moet ik wel aangeven dat we dus binnen het ontwerp van openbare ruimte ook wel rekening houden echt gericht op verblijf op specifieke plekken met allerlei groepen in de samenleving. En daarmee worden ook allerlei ontwerpprincipes die u noemt geïntegreerd, zoals zichtlijnen en multifunctioneel gebruik en zowel ook veilige doorstroom. Dus, en tegelijkertijd kunnen we natuurlijk ook zeker kijken bij andere gemeenten hoe zij hiermee omgaan en daarvan leren, absoluut. Maar het uitvoeren van de laatste twee punten in uw motie, namelijk actief jonge vrouwen op te zoeken en vervolgens … De voorzitter: Wethouder Wit?

Pagina 36 van 81

Concept verslag Raadsvergadering Kaderdebat 8 juli 2025

De heer Wit: … met monitoring en rapportages … De voorzitter: Mevrouw Woudstra wil interrumperen. De heer Wit: Als ik het even af mag maken? De voorzitter: Ja hoor, zeker. Maakt u uw zin af. De heer Wit: Over die laatste twee heb ik gewoon geen capaciteit voor. Dus om die reden ga ik hem ontraden, voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Om met het laatste te beginnen. Volgens ons kan dit in bestaande capaciteit en zou het onderdeel moeten zijn van wat de gemeente doet. En ja, we hebben antwoord gehad op de artikel 44 vragen waar inderdaad werd gezegd, het is er al onderdeel van. Het onderzoek toont juist aan dat het in heel Nederland nog nergens onderdeel van is, omdat het niet bekend was. En als u dan in de antwoorden zegt, we doen het al, dan klopt dat gewoon feitelijk niet. Er wordt inderdaad met zichtlijnen nu op een bepaalde manier gerekend. Daarbij is nu aangetoond dat daar niet rekening mee wordt gehouden met hoe jonge vrouwen en meisjes überhaupt kijken vanwege de bolletjes en de staafjes in hun ogen die nu eenmaal anders zijn en ook niet met hun gedrag. En daarom echt met klem een beroep om dit te erkennen en er wat mee te gaan doen en niet te zeggen dat het al gebeurt. De voorzitter: Wethouder Wit. De heer Wit: Voorzitter, ik snap de oproep. Tegelijkertijd geeft mevrouw Woudstra hier aan dat wij dit kunnen doen binnen onze huidige capaciteit.

Ik heb heel duidelijk aangegeven gekregen dat wij die capaciteit, zeker als u het heeft over monitoring en rapportages over de openbare ruimte, die veiligheids- en leefbaarheidsdata op te nemen en op basis van die evaluaties en interview jonge vrouwen van voor en na de herinrichting dit te gaan doen, dan vraagt u nogal wat. Dus ik zeg nogmaals, ik heb die capaciteit momenteel niet. Ik ga niet met u mee dat ik het kan doen binnen de huidige bezetting, dus ik ontraad de motie. Tenzij u zegt, ik haal deze laatste punten eraf. En dan kunnen wij zeker, en ik herken, daarom wil ik ook het onderzoek wat u mij ongetwijfeld kunt toesturen, daarin meenemen en kijken hoe we dat op een goede manier in het ontwerp kunnen meenemen. De voorzitter: Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Ik ben blij met die toezegging en met de erkenning. Dank u wel. Ik zal naar de formulering kijken of die lichter kan. Het was niet de bedoeling om een complete dataset te gaan doen. Wij zijn geen hele grote gemeente met op die manier data. Maar ik zal kijken of die met een lichtere formulering wel kan en dan voor u haalbaar is. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Wit, wilt u verdergaan? De heer Wit: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, dan heb ik nog een aantal moties die ik tegelijk of twee moties en vragen van de VVD die ik even bij elkaar wil vegen, als u mij dat toestaat.

En dat heeft te maken met zwerfafval, bijplaatsingen, et cetera. En ja, ik herken dat sentiment en het is ook niet iets wat wij, het is denk ik ook niet iets wat in Rijswijk alleen speelt. Afgelopen vrijdag zat ik bij Avalex met een gesprek met onze gemeenten vanuit de Avalex-regio, die herkennen dit allemaal als een probleem wat steeds intensiever wordt, wat steeds meer intensiteit en aanpak vraagt. Het is ook een landelijk iets wat vanuit de NVRD ook bij ons terechtkomt. Dus niet dat ik daarmee onze Pagina 37 van 81

Concept verslag Raadsvergadering Kaderdebat 8 juli 2025

verantwoordelijkheid wil afschuiven, maar het is ook niet iets waar wij uniek in zijn. De buitendienst merkt het inderdaad de laatste tijd dat we vaker dumpingen in de openbare ruimte hebben en bijplaatsingen. En dat, zoals mij vanochtend ook nog besprak met de gemeentesecretaris, dat leidt ook echt tot frustratie bij onze mensen. Wat wij in ieder geval gaan doen, en handhaving is daar niet altijd direct het beste voordeel, het beste in. Je kunt natuurlijk handhaving wel inzetten en er worden ook wel, afgelopen jaar zijn er 180 bestuurlijke maatregelen uitgeschreven. Dus het is niet dat we niet handhaven, maar tegelijkertijd is het iets wat complex is en wat veel aandacht vraagt. Wat wij in ieder geval gaan doen, is dat wij iemand aangenomen hebben voor een bepaalde periode die voor ons als schone buurtcoach de wijken in gaat in ieder geval om hotspots na te rijden, lijsten samenstelling om bijplaatsingen te kunnen bijhouden, monitoren van huishoudelijke bijplaatsingen, bijvoorbeeld bij ondergrondse containers. Dus wat staat er bij, maar had er wel in gemoeten? Dus dan weet je ook, hebben ze wel of geen pas gebruikt of hebben ze hem gewoon niet bij zich. Monitoren van illegaal aangeboden grofvuil nabij ondergrondse containers, dus wat er sowieso niet hoort te staan.

Dus allerlei … En dan ook maatregelen bedenken en uitvoeren om bijplaatsing illegaal aangeboden grofvuil te verminderen. Dat is niet iets wat ik in een week of binnen een maand geregeld heb. U vraagt, een deel van u vraagt mij, in ieder geval Rijswijks Belang, om dat binnen drie maanden te doen. Ja, dat is niet zo, ik kom niet met een plan in drie maanden. Maar wat ik u nu aangeef is dat wij iemand inhuren die echt actief gaat kijken in de wijk, hoe kunnen we dit nou oplossen en waar zit nou het probleem? En is er een mogelijkheid om uit te zoeken waarom het bepaalde plekken nou ernstiger is dan op andere plekken? De voorzitter: Wethouder Wit, ik zie dat mijnheer Loof u wil interrumperen. De heer Loof: Ja, dank, voorzitter. De vraag aan de wethouder, fijn dat er in ieder geval iemand komt die ook de aanvullende onderzoeken gaat doen van, hoe komt het nou? Maar ik hoorde u als het goed is ook zeggen dat die ook gaat kijken naar de data, waar gebeurt het, hoe vaak gebeurt het? Hebben we die data niet al? Die dingen worden toch gemeld? Ik meld het vaak ook nog wel eens. Als handhavers komen om iets op te ruimen, dan neem ik aan dat dat ook ergens staat geregistreerd. Nou, de vraag, is die data er niet al? De voorzitter: Wethouder Wit. De heer Wit: Voorzitter, jazeker is die data er, absoluut.

Wij houden dat ook bij vanuit zowel onze eigen diensten als vanuit Avalex worden dit soort, wordt deze data bijgehouden, dus we weten ook de hotspots. Maar uiteindelijk moet je ook kijken naar, waarom worden die hotspots nou precies gebruikt? En dat kunnen we natuurlijk wel verder onderzoeken om te kijken of we ook daadwerkelijk wel eens handhavend of anders misschien zelfs preventief kunnen optreden. Dus dat even voor de motie van Rijswijks Belang. De voorzitter: Wethouder Wit, ik zie dat mijnheer Van Enk u wil interrumperen. De heer Van Enk: Voorzitter, dit college heeft anderhalf jaar, twee jaar geleden twee vacatures geschrapt voor boa's, opsporingsambtenaren. En nu zien we de wethouder van milieu worstelen met de afvalproblematiek. Waar ik me helemaal kan vinden in de waarnemingen van andere partijen, is het niet gewoon beter om die boa's weer in de begroting te gaan zetten en hier gewoon aan opsporing en handhaving te gaan doen? Want zoals gezegd, we weten het, we kennen het probleem, daar hebben we ook geen burgerpanels voor nodig. Er moet gewoon wat aan gebeuren. De voorzitter: Wethouder Wit, wilt u daarop reageren?

Pagina 38 van 81

Concept verslag Raadsvergadering Kaderdebat 8 juli 2025

De heer Wit: Ja, misschien praat ik dan voor mijn beurt, want dat is natuurlijk, handhaving is niet mijn portefeuille. Ik ben wel van mening dat inderdaad intensievere handhaving wellicht noodzakelijk is, gezien de ernst van de situatie. Dat is iets waar we zeker ook, waar ik ook zeker met de burgemeester het gesprek over zal moeten voeren. Dan wil ik nog even kort ingaan ook op de motie van Wij. Rijswijk, die ik in principe ook kan overnemen om hetgene wat ik net ook gezegd heb. Maar ik wil wel een aantal, een kleine kanttekening plaatsen. Kijk, u gaat uit van het verhogen van de servicegraad waar nodig. Dan ga ik ervan uit dat u bedoelt ondergrondse containers, zodat daar geen … Daar kunnen we natuurlijk naar kijken. We hebben de vulgraadsensoren die al voor een groot deel aangeven, wanneer moeten we daarnaartoe en hoe kunnen we dan efficiënte routes kijken. We gaan zeker het gesprek met Avalex aan om daar te kijken, wat kunnen we daar beter in doen? Extra leging op locaties waar containers structureel vol zijn zegt u ook, nou, ik heb onlangs, en dat heb ik ook een aantal van u uit de raad heeft mij daarop gewezen, dat er op sommige plekken wel heel veel glas stond. Correct, daar moeten we scherp op zijn en dat moeten we toch echt op andere manier met Avalex gaan bespreken.

Tenminste, we bespreken het absoluut met Avalex, maar soms blijft de praktijk een klein beetje achter bij hetgeen we bespreken. Dat heeft ook puur te maken met het feit dat soms dat het heel grillig is. De ene week dan is het gewoon prima maandenlang en dan ineens dan lijkt het wel alsof iemand zo'n volledige drankenkast heeft uitgeleegd. Dus dat, ja, helaas gebeurd dat ook. En te onderzoeken hoe handhaving op afvaldumpingen structureel kan worden versterkt? Dat is wat ik net ook heb aangegeven dat we gaan doen. U vraagt ook om uiterlijk in het vierde kwartaal van 2025 te informeren met een concreet verbeterplan. Nou, het verbeterplan is wat ik u net heb aangegeven, wel gezien de afvalcoach die we daar dus voor gaan inzetten. Die zal ik in ieder geval wel. Wat ik u kan toezeggen is dat we de resultaten daarvan naar u, en dat zal dan in november zijn, als de evaluatie daarvan naar u doen toekomen. Wellicht nog wat meer tijd nodig, maar ik hou even een slag om de arm, november, december, dat dat zou moeten lukken. Voorzitter, ik denk dat ik daarmee aan het einde ben van mijn termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Hartelijk dank. Geef ik het woord aan wethouder Van Malsen. De heer Van Malsen: Ja, voorzitter, dank. Ik wil mijn eerste termijn beginnen met de constatering dat ik honger heb, dus we gaan proberen dit snel te doen. Ik heb een aantal vragen.

Trek, inderdaad, ik word gecorrigeerd door een collega hier aan rechterzijde. Ik heb een aantal vragen en een aantal moties, dus ik duik er meteen in. De fractie van D66 vroeg naar hoe het staat met Wonen met een plus in het bijzonder de Triaslocatie en ook of wij afspraken kunnen maken om ouderen voorrang te geven op woningen. Nou, dat zijn een aantal punten en ik ga ze eventjes af. De Triaslocatie, daarvoor ligt de voorbereiding op dit moment bij Vidomes. De locatie is nog steeds bestemd voor seniorenwoningen. Ze zijn op dit moment bezig met het uitwerken van een schetsontwerp. Die zal het tweede halfjaar van dit jaar klaar zijn en het idee is om begin volgend jaar, begin 2026 de vergunningsaanvraag te doen. Overigens is dit project ook onderdeel van de onlangs ondertekende Actieagenda die wij samen met de corporaties hebben ondertekend, dus er zit zeker wat extra druk op. Wonen met een plus, we hebben onlangs een evaluatie van de Woonzorgvisie en de Uitvoeringsagenda Wonen en Zorg naar uw raad gestuurd. Daar stond in dat in de vrije sector wij 289 woningen hebben gebouwd, waar de ambitie 635 is. Dus daar hebben we nog een stukje te gaan. En in de sociale huursector, collega Bentvelzen noemde het ook al, hebben wij 724, of tenminste de corporaties 724 woningen verbouwd naar Woningen met een plus waar de ambitie 300 was, dus dat is een flink stuk meer dan de ambitie.

Al is de vraag naar deze woningen nog steeds erg groot, dus dat laat onverlet dat we meer bij moeten bouwen. Ouderen voorrang geven op woningen, dat doen we al. Dat staat in onze Huisvestingsverordening in een van onze lokaal maatwerk regels. Ouderen hebben voorrang op nieuwbouwwoningen. Een kleine zijstap overigens over een andere voorziening die we ook bieden, namelijk een seniorenmakelaar. We hebben laatst een evaluatie gehad van de Pagina 39 van 81

Concept verslag Raadsvergadering Kaderdebat 8 juli 2025

seniorenmakelaars en in de regio hebben ze inmiddels 69 woningen vrijgespeeld door ouderen die te groot of niet geschikt wonen naar een andere woning te bemiddelen. En die 69 woningen die werden eerst bewoond door 100 mensen, dus dat is een huishoudgrootte van 1,45. Die worden nu bewoond door 293 mensen, dat is een huishoudgrootte van 4,2, dat is bijna drie keer zoveel mensen in hetzelfde aantal woningen door de inzet van seniorenmakelaars. Om maar even aan te geven hoe succesvol die voorziening is. Huurprijs behoud, was ook nog een vraag die D66 stelde, kunnen we dat meenemen? Ja, dat is een van de onderwerpen van gesprek bij het opstellen van de nieuwe cyclus prestatieafspraken in 2026. D66 vroeg ook nog naar splitsingsregels in het omgevingsplan, kunnen we daar wat meer informatie over geven? Kunnen we ook meedenken over andere oplossingen, zoals kangoeroewoningen? Nou, we gaan de gemeentelijke website sowieso verbeteren om hier wat meer en wat betere informatie over te verstrekken. Hangt ook samen met de vaststelling van de basisregeling voor het omgevingsplan en de aankomende wijzigingen in hoofdstuk 5 van de Huisvestingsverordening, waarvoor we in het najaar een aantal raadsvoorstellen naar uw raad zullen gaan sturen.

De woningcorporaties werken overigens inmiddels ook aan een plan om het stimuleren van hospitaverhuur te vergroten en ook het delen van sociale huurwoningen door meerdere personen toe te staan. Dus daar wordt keihard aan gewerkt. Zoals ik al zei, in het najaar hebben we een aantal raadsvoorstellen omtrent de Huisvestingsverordening. Mijn voorstel zou zijn, ik denk dat we dat gewoon kunnen gaan doen, is dat we dat moment ook even aangrijpen om nog wat extra aandacht te geven aan al die regels die we de afgelopen jaren hebben vastgesteld, hoe ze nou precies werken, wat wel mag en wat niet? En dat doen we dan denk ik middels een persbericht, een bijeenkomst om inwoners zo goed mogelijk te informeren. Maar ik ga even kijken met de afdeling communicatie wat daarin handig is. Het CDA had wat dingen te zeggen over armoedebeleid. Ik ben er nog even ingedoken naar aanleiding van het Forum. Dat verschil van 10 miljoen en 6 miljoen zit hem puur en alleen in de energietoeslag. Dat was een incidentele regeling vanuit de Rijksoverheid. Daar was nog 4.737.000 euro over en in 2023 en 2024 niet meer, dus daar is dat gat door te verklaren. Laat onverlet dat de aanbevelingen van de heer Van Enk wij ter harte nemen en daar gaan we mee aan de slag.

En we zullen in het vervolg proberen concreter te rapporteren wat we echt gedaan hebben, wat de effecten zijn van het beleid en ook wat de oorzaken zijn van dit soort verschuivingen. De Partij van de Arbeid vroeg over het armoedebeleid, wordt er regionaal gestreefd naar harmonisatie in het beleid van armoede? Nou, er zijn een aantal onderwerpen waarop we regionale afstemming hebben, zoals bijvoorbeeld de Ooievaarspas, want die doen we samen met Den Haag. Maar er zullen altijd verschillen zijn tussen gemeenten in regelingen en dat heeft ook alles te maken met het mandaat dat uw raad zelf heeft. Ik denk bijvoorbeeld aan de regeling die uw raad vorig jaar of twee jaar geleden inmiddels al heeft vastgesteld om ook ouderen met een Ooievaarspas toegang te geven tot het openbaar vervoer. Nou, dat soort dingen kunnen gemeenteraden natuurlijk gewoon zelf besluiten. Er zullen altijd verschillen zijn, maar we zullen er ook altijd over in gesprek blijven om daar waar mogelijk de verschillen klein te houden. En als mensen verhuizen van de ene gemeente naar de andere gemeente, ook de voorlichting goed op te zetten, zodat mensen weten wat er verandert in hun situatie.

De Partij van de Arbeid vroeg ook nog naar de inwonersraad, wanneer beginnen we met de nieuwe lichting? We zijn op dit moment bezig met het opzetten van een oproep voor nieuwe leden en ons streven is om in september van start te gaan met de nieuwe inwonersraad van circa vijf mensen. En daarbij zijn we nadrukkelijk op zoek naar een diverse groep deelnemers, dus zowel in leeftijd, jong oud, culturele achtergronden verdeeld over de verschillende wijken van Rijswijk. Dus daar zijn we nu keihard mee bezig. Waar ze aan gaan werken, zijn we ook nog mee bezig. Dat kan armoedebestrijding zijn, het kan ook breder sociaal domein gerelateerd zijn. En we zijn op dit moment ook bezig met mensen van het SCP om te kijken wat nou een mooie klus is voor die inwonersraad. En aan de andere kant is het SCP ook weer bij ons aan het kijken om te leren van hoe wij deze mooie raad hebben opgezet en wat we eruit hebben kunnen halen. Goed, dan heb ik geen Pagina 40 van 81

Concept verslag Raadsvergadering Kaderdebat 8 juli 2025

vragen meer, maar wel een aantal moties. De fractie van de Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid had een aantal moties over het ontzien van discriminatie en kansengelijkheid van bezuinigingen. Nou, wat betreft het ontzien van discriminatiebeleid van bezuinigen. Nou, op dit moment hebben we daar geen plannen op om daarop te bezuinigen. Sterker, we hebben daar juist onlangs met uw raad nog hele mooie plannen voor vastgesteld, dus die toezegging kan ik alvast doen. Wat dat betreft is de motie dan ook oordeel raad van mijn kant. En wat betreft de motie over kansenongelijkheid, daar niet op bezuinigen. Ja, we zijn op dit moment wel bezig met het invullen van de taakstelling op het preventieve veld. Daar zijn we een goede afweging aan het maken van waar we wel en waar we niet op kunnen bezuinigen. En op dit moment kunnen we daar nog geen zaken echt in uitsluiten. Maar goed, als uw motie het haalt of als uw raad deze motie aanneemt, dan gaan we daar uiteraard rekening mee houden. De motie van Beter voor Rijswijk en de Partij van de Arbeid om Rijswijkse jongeren voorrang te geven bij sociale huurwoningen. Dat is een hele sympathieke motie. Ik denk belangrijk om te zeggen dat we natuurlijk al een aantal lokale maatwerkregels hebben. Die zijn op dit moment vooral gericht op de doorstroom van senioren.

Dus dat verhaal wat ik net vertelde over dat succes dat we boeken met de seniorenmakelaar, dat is ook omdat het laten verhuizen van senioren vaak als een soort heilige graal wordt gezien. Dus als je iemand laat verhuizen uit een eengezinswoning naar een seniorenwoning, dan komt daar een hele keten aan verhuisbewegingen achter vandaan, is het mooie idee. Dan zijn er nog steeds een heleboel starters die keihard op zoek zijn naar een woning en tussen wal en schip vallen. Dus om daar een regel aan toe te voegen om hen, woonstarters en jongeren, een woning te geven met voorrang, dat is uiteraard mogelijk. Daarbij moeten we wel rekening houden met het feit dat we dus niet dan ook nog eens een keer de woningen die wij aangemerkt hebben als seniorenwoningen in gaan zetten om starters voorrang te geven. Want dan zitten we onszelf aan de achterkant van de keten in de weg door mensen aan de voorkant van de keten een woning te geven, als u begrijpt wat ik bedoel. Overigens interessant om te benoemen denk ik voor wat betreft de toewijzing tot nu toe aan jongeren, is dat in de regio 14 procent van alle woningen wordt verhuurd aan jongeren tot en met 28 jaar. En als we naar 35 jaar en jonger kijken, dan is dat 33 procent. En 52 procent van de woningen wordt nu al toegewezen aan de starter.

En in Rijswijk hebben wij van alle verhuringen aan sociale huurwoningen die wij doen meer dan 50 procent verhuringen aan mensen die al in Rijswijk wonen. De voorzitter: Wethouder Van Malsen, mijnheer Weterings wil u interrumperen. Mijnheer Weterings, dit is uw derde interruptie. De heer Weterings: Klopt, voorzitter. Dank u wel. Voorzitter, ik had een vraag aan de wethouder. De afgelopen jaren en maanden is er vaak gesproken over de voorrangsregeling voor Rijswijkers. Er is nog altijd gezegd, we hebben een aantal percentages, een aantal procent en daar halen we nu al het maximale uit. Wat is deze motie anders dan het maximale wat u al voorheen deed? De voorzitter: Wethouder Van Malsen. De heer Van Malsen: Ja, voorzitter, de motie ingediend door … Voorzitter, de motie ingediend door Beter voor Rijswijk en Partij van de Arbeid ziet specifiek toe op woningen voor starters en jongeren. Dat is het verschil. En die regeling, die regel die hebben wij nog niet in het lokaal maatwerk zitten. Ja. De voorzitter: Wilt u verdergaan, wethouder Van Malsen. De heer Van Malsen: Dit is het volgens mij niet. Dan de motie van de Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid over het afstand nemen van de Asielnoodmaatregelenwet. Ja, ik vind dat zelf een, ja, is een beetje een persoonlijk standpunt, een ongelooflijk moeilijke wet.

Zeker de meest recente toevoeging over het strafbaar stellen van illegaliteit. Want dat zou betekenen als dat er doorheen komt dat bijvoorbeeld ook de kerken in Rijswijk, SchuldHulpMaatje, de Voedselbank, dat dat allemaal Pagina 41 van 81

Concept verslag Raadsvergadering Kaderdebat 8 juli 2025

strafbare criminele organisaties worden. Dat zijn samenwerkingspartners van ons als de gemeente, dus, nou ja, wat je daar dan vervolgens mee moet gaan doen als je geen mensen zonder verblijfspapieren meer mag helpen? Ja, ik weet het niet. Maar even terug naar de motie. Wat ik in de motie zie is eigenlijk een bestendiging van het standpunt dat de VNG ook ingenomen heeft over de Asielnoodmaatregelenwet. En aangezien de wet nog niet van kracht is, zou het aannemen van deze motie betekenen dat wij dat standpunt nog eens gaan herhalen. Dus wat dat betreft geef ik die motie oordeel raad. Dan nog een motie van Rijswijks Belang over het tijdelijk opvangen van de Rijswijkse radeloze moeders. We zijn in de regio al een tijd bezig om de Huisvestingsverordening en daarin ook het hoofdstuk over woonruimteverdeling, want daar gaat het over, te hervormen. We hebben daar vorige week een hele mooie bijeenkomst gehad waarin we een aantal uitgangspunten hebben bevestigd met de negen gemeenten hier in de regio. Een daarvan heeft betrekking hierop, dat is namelijk het toevoegen van een spoedzoekerstraject naar Tilburgs model. Daar doen ze dat al. En daar gaan we nu dan ook de komende tijd mee aan de slag en dat dat gaan we niet binnen drie maanden geregeld hebben. Sterker nog, daar moet uw raad op een gegeven moment ook iets over zeggen.

Het streven is om daar na de verkiezingen nog een keer met de nieuwe raden direct mee van start te gaan. Maar omdat het hier gaat om echt een best wel stevige herziening van het hele woonruimteverdeelsysteem in de regio, waarin deze groep die inderdaad in de knel zit en waar ik ook best wel vaak e-mails over krijg. Nou, de heer Weterings citeerde nog uit een van de e-mails die ik zelf gestuurd heb naar een inwoner, die hebben het heel moeilijk en daar gaan we met de Huisvestingsverordening dus hopelijk in de toekomst beter helpen. Maar daar moet ook bij gezegd worden, en dat heeft collega Bentvelzen ook al benadrukt, dat met alleen maar het herschikken van de wachtrij we niet uiteindelijk de wachttijd in totaal op gaan lossen. Daar moeten gewoon meer woningen voor bijkomen. En een heel mooi project wat we nu aan het uitwerken zijn, wat nu in verbouwing is, is het project aan de Bordewijkstraat. Waarin we ook specifiek deze groep aan willen dragen, samen met de maatschappelijke organisaties die daar verantwoordelijk voor zijn, om in de eerste lichting als spoedzoekers dus ook daar in dat project te gaan wonen. Dus daar zijn we nu heel erg hard mee bezig. Dan was er nog een motie over startersleningen.

Er wordt al in de motie gerept over het Nationaal Fonds Betaalbare Koopwoningen, dus als de motie het haalt dan kunnen we daar inderdaad mee verder onderzoeken wat dat voor impact heeft op ontwikkelaars en wat voor mogelijkheden daarbij zijn. Dus dat is heel goed mogelijk. Daarnaast kunnen we ook nog kijken wat voor middelen wij zelf mogelijk hebben om ook zo’n starterslening, nieuwe tranche startersleningen weer mogelijk te maken. Want het mag bekend zijn dat de vorige tranche buitengewoon populair was en ook binnen de kortste keren leeg. Dus die motie krijgt wat mij betreft een positief advies en oordeel raad, voorzitter. Dan ben ik door alles heen voor zover ik het heb in mijn eerste termijn. Dank. De voorzitter: Hartelijk dank, wethouder Van Malsen. Mevrouw Sahin: Dan ga ik reageren op een aantal gestelde vragen aan mij als portefeuillehouder. Dan begin ik bij de fractie van Beter voor Rijswijk en D66 die vragen hebben gesteld over aan lokale aanpak femicide en huiselijk geweld. Een ongelooflijk belangrijk onderwerp waarvan de impact ongelooflijk groot is. Ik zie dat ook omdat ik ook de kinderen van de vermoorde vrouwen ook zo goed mogelijk aan het volgen ben. Dat zijn ingrijpende gebeurtenissen. En ik ben ook, het is ook goed om te zien dat het onderwerp steeds hoger op de politieke agenda komt.