Concept verslag raadsvergadering 27 februari 2024

Concept verslag Raadsvergadering 27 februari 2024

Aanwezig Voorzitter: Mevrouw H. Sahin

Vervolg aanwezige raadsleden:

Raadsleden: De heer E.G.T. Braam Mevrouw L.S. de Bruijn De heer D. Cupedo De heer D.F.A. van Dam De heer C.P.M.I. Dolmans De heer M.J. van Enk De heer M. van ‘t Eind De heer M.A.J. Ezinga Mevrouw B.M.B.T. de Haan-Niesen Mevrouw M.E Harmsen Mevrouw I.M. Jansen-Dirkx Mevrouw P.G. Kames Mevrouw A. Koegler-Böhm De heer G. Kruger De heer J. Loof Mevrouw S. van Maarseveen

Mevrouw W.A.A.M. van Nunen De heer R. Nunnikhoven De heer U. Oelen Mevrouw L.B. Oude Alink Mevrouw A. Prenger Mevrouw H. van Schie De heer W. Smith De heer Q.L.A. Veerman De heer E. van der Veer Mevrouw W. van der Weij De heer M.V. Weterings Mevrouw E. Woudstra De heer A. Zoghbi

Aanwezige portefeuillehouders: Wethouder, mevrouw L.I. Bentvelzen Wethouder, de heer A. van de Laar Wethouder, de heer W. van Damme Wethouder, de heer G. van Malsen Wethouder, de heer M. Wit

Griffie: Griffier: de heer J.A. Massaar bpa Mevrouw M.M.A. Tittse Mevrouw F.S. Habiboellah (verslag)

Afwezig: De heer M.T.F. Kaffa De heer M. El Majjaoui

1. Opening De voorzitter: Ik vraag u vriendelijk om plaats te gaan nemen en ik open de raadsvergadering van de gemeente Rijswijk van dinsdag 27 februari 2024. Naast u als leden van de raad, heet ik uiteraard ook welkom onze wethouders, de fractieassistente, de medewerkers, de vertegenwoordigers van de media, aanwezigen op de publieke tribune en de kijkers thuis online. Graag nodig ik u ook vanavond om het debat op respectvolle wijze te voeren. En met interesse te luisteren naar elkaars verhaal en argumenten. Want luisteren is de basis van een goed debat en daarmee de basis van goede besluitvorming. Dan ga ik naar de mededelingen. Bericht van verhindering hebben wij ontvangen van de volgende raadsleden: de heer Kaffa en de heer Majjaoui. Dan gaan we over naar de trekking van het stemmingsnummer. Ik zie dat mijnheer Van Dam u wilt ... De heer Van Dam: De heer Kaffa is afwezig.

Pagina 1 van 28

Concept verslag Raadsvergadering 27 februari 2024

De voorzitter: Ik heb inderdaad aangegeven dat mijnheer … Ja, luisteren is wel de basis van een goed debat en gesprek. Nee hoor, dat kan. Maar mijnheer Kaffa heeft zich netjes afgemeld en misschien kijkt die mee vanuit India weet ik niet. Nummer 30. Oké. De presentielijst of die die gaat nog rond zie ik. We gaan zo het bekendmaken wie dat is. Leden bureau van stemopneming. Het voorstel is om voor te dragen als voorzitter de heer Dolmans. Is hij nog niet binnen onderweg en als leden van de van het bureau van stemopneming de heer Van Dam en mevrouw Van Schie. Dan ga ik door naar de mededeling vanuit het college. Er gaan twee colleges, twee mededelingen doen. Wethouder mevrouw Bentvelzen inzake jeugd. Wilt u daar blijven of komt u naar voren of … Mevrouw Beltvelzen: Nou voorzitter als het mag ga ik het liefst onder de tafel zitten. Maar goed het is mijn verantwoordelijkheid om dit ook dit te doen. Dus ik ga mijn best doen om u zo goed mogelijk te voorzien van een mededeling waar ik zelf niet heel blij van ben geworden. De tweede halfjaarsrapportage bent u door mij geïnformeerd over de kostenstijging van de jeugdzorg in 2023 destijds met een bedrag van 3,3 miljoen euro. Vervolgens is er intern een intensief traject ingezet met het analyseren van de jaarcijfers voor 2023.

En uit die voorlopige financiële overzichten blijkt dat de kosten van de jeugdzorg nog verder zijn gestegen, namelijk tot 5 miljoen euro. Dit betekent een extra toename van 2 miljoen. Ik deel deze informatie nu mondeling met u, voorafgaand aan de definitieve jaarrekening. En waarom nu zou u misschien denken waarom ik nu u op de hoogte stel van deze situatie is omdat ik deze informatie niet wilde achterhouden of wilde bewaren tot het delen van de definitieve jaarrekening met uw raad. En u zal zich waarschijnlijk wel afvragen wat is daarvan in godsnaam het afgelopen half jaar gebeurd? En waar komt deze stijging vandaan? Dat waren ook de vragen die ik mijzelf stelde om half vier vannacht. Maar we hebben onderzoek gedaan naar de aanzienlijke toename van de kosten in 2023 wat onder andere resulteerde in een onderzoeksrapport. En onder voorbehoud van akkoord van het college zal dat rapport zodra die is goedgekeurd op 5 maart direct naar de raad worden gestuurd. Zodat u ook beter begrip krijgt van de groei in de jeugdzorg. Dit is gisteren ook medegedeeld in presidium aan de fractievoorzitters, gisteravond. En het tekort in de jeugdzorg dat is niet beperkt tot onze gemeente. Ergens gelukkig, maar ergens is het triest. Dat treft de hele regio.

Op dit moment is het essentieel dat we bekijken welke maatregelen er binnen onze eigen invloedsferen liggen om een ongewenste, een ongewenste ontwikkeling aan te pakken. Dat doen we zowel bestuurlijk als op de uitvoering. Maar zonder extra financiering vanuit het Rijk zullen we echt gedwongen zijn om ook in Rijswijk strengere keuzes te maken, en duidelijkere kaders te stellen in onze kadernota. Voorzitter, tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bentvelzen voor het doen van deze belangrijke mededeling. Dan geef ik graag nu het woord aan wethouder Wit. De heer de Wit: Ja, dank u wel voorzitter. Tijdens het forum samenleving is er gesproken over het niet kunnen verstrekken van alle informatie rondom de locatie waar huisarts Kielman mogelijk zou willen gaan huisvesten. Daaruit is het beeld ontstaan dat er zou sprake zou zijn van geheime documenten. Daar is absoluut geen sprake van. Wat ik wil duidelijk maken, afgelopen Forum is dat er gesprekken zijn gevoerd met de eigenaar van het pand aan de aan het Waldhoornplein waar de huisarts zich wilde vestigen. En dat het niet opportuun is om de inhoud van deze gesprekken en deze specifieke casus breed uit te meten in de raad en voor het grote publiek. Dat doet verder natuurlijk niets af aan het signaal dat dokter Kielman breed aan ons heeft afgegeven.

En ik zie er ook op toe dat we actief met hem en andere huisartsen meedenken over mogelijke locaties en oplossingen voor zover we daar als gemeente invloed op hebben. Zoals toegezegd informeer ik u wel voor de zomer via een raadsinformatiebrief over de laatste stand van zaken. Mocht u alsnog wel meer informatie willen hebben over de specifieke casus op het Waldhoornplein, dan verzoek ik u dat via het instrument van de ambtelijke bijstand te doen. Pagina 2 van 28

Concept verslag Raadsvergadering 27 februari 2024

De voorzitter: Dank u wel wethouder Wit voor deze mededeling. Dan ga ik even terug naar de trekking. Stemmingsnummer dat was nummer 30 en dat is mevrouw Woudstra.

2. Spreekrecht burgers De voorzitter: Dan gaan wij door naar agendapunt 2: spreekrecht burgers. En voor het gebruikmaken van het inspreekrecht heeft de heer E. Veldman gebruik gemaakt. Hij komt inspreken? Niet? Oh oké. Mijnheer Veldman komt spreken in de zaak het parkeren Oud Rijswijk. U heeft vijf minuten spreektijd. De heer Veldman: Dank u wel mevrouw de voorzitter. Geachte raadsleden. Ik ben Evert Veldman. Ik ben bestuurslid van de Volle Evangelie Gemeente aan de Laan Hofrust in Oud Rijswijk. Ik spreek vanavond alleen voor deze kerk. En ik heb het dan over het voorstel dat vanavond wordt behandeld tot uitbreiding van het betaald parkeren naar overdag. In het bijzonder in Oud Rijswijk. Als ik de kranten zo lees dan zie ik dat de gemeente soms hele mooie plannen maakt. Daar word ik ook blij van. Maar de uitbreiding van betaald parkeren Oud Rijswijk voor de zondagochtend dat vind ik wat minder, vinden wij wat minder. Het gaat dus om de uitbreiding van het betaald parkeren naar de zondagochtend. In de ochtend op zondag wordt altijd een kerkdienst gehouden en kerkgangers die van wat verder komen of kerkgangers die slecht ter been zijn, die moeten straks gaan betalen op zondagochtend. Wij vinden dat een probleem. Ik zei dat ik namens de Volle Evangelie Gemeente Rijswijk spreek.

Maar in het gebied van het raadsvoorstel bevinden zich echter ook de Sint Bonifatiuskerk, protestantse gemeente Rijswijk oude en nieuwe kerk, de Leeuwendaalkerk en de voormalige Moriakerk die nog gebruikt wordt. Voor hen geldt eigenlijk hetzelfde. Daar is dus best wel impact van het betaald parkeren op de zondagochtend. Ik sluit af met u te verzoeken uw raad en de wethouder om aan het voorgaande wat ik nu net heb meegedeeld aandacht te schenken. En het zou fijn zijn als je zou kunnen besluiten om zondagochtend uit te sluiten van betaald parkeren. Dank u voor uw aandacht. De voorzitter: Hartelijk dank mijnheer Veldman voor het inspreken. Dan heeft u als raad ook een brief ontvangen over betaald parkeren Oud Rijswijk. En die brief kunt u betrekken bij het agenda, bij het raadsvoorstel proactief uitbreiden parkeerregulering vanwege waterbed effect vanuit Den Haag.

3. Vaststelling agenda De voorzitter: Dan gaan wij door naar de agendapunt 3: Vaststelling van de agenda. Stemt u in met de vaststelling van de agenda? Dat is het geval, zie ik.

4. Vragen van de raad De voorzitter: Dan gaan wij door naar de vragen van de raad agendapunt 4. Er zijn geen vragen ingediend door u raad.

Pagina 3 van 28

Concept verslag Raadsvergadering 27 februari 2024

5. Raadsvoorstel Vaststelling bestemmingsplan Sportpark Elsenburg (RV 24-001) De voorzitter: Gaan we door naar de akkoord stukken, agendapunt 5: Het raadsvoorstel Vaststelling bestemmingsplan Sportpark Elsenburg. En dan kijk ik naar u raad en ik weet dat mijnheer van Enk een stemverklaring wilde afleggen. Mijnheer van Enk, ik geef u het woord. Mijnheer Van Enk: Ja voorzitter wij waren kennelijk de enige fractie die toch nog wel behoefte had om hierover wat over te zeggen. Maar omdat we de enige zijn, wil ik mijn stemverklaring laten omdat ik ook geen vraag meer heb aan de wethouder. Wij willen graag de aantekening dat CDAfractie wordt geacht tegen dit voorstel te stemmen. Anders dan andere partijen denken we niet dat dit een automatische stap is naar het eerder genomen besluit. We denken dat dit een verdere stap is met nieuwe kosten die we maken als gemeente. Weliswaar niet in dat raadsvoorstel gespecificeerd, maar toch. En we denken ook dat zolang er nog geen sluitende businesscase is we grote risico's lopen dat een structureel tekort hiermee gaat ontstaan. Dus beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Wij zouden het college willen voorstellen om dit onderwerp ook te betrekken in de bezuinigingen, de plannen, de her financiële heroverweging waar we over een tijdje in beslotenheid over worden geïnformeerd. Vandaar onze tegenstemmen. Dank u wel.

De voorzitter: Dank mijnheer van Enk voor uw stemverklaring. Wenst iemand anders vanuit uw raad een stemverklaring af te leggen bij dit agendapunt? Dat is niet het geval. Daarmee is het vastgesteld.

6. Vaststelling verslag raadsvergadering 30 januari 2024 De voorzitter: Dan gaan wij door naar de bespreekstukken. Agendapunt 6 is het vaststellen verslag van 30 januari 2024. Zijn daar op- of aanmerkingen? Kan het vast worden vastgesteld? Dat is het geval.

7. Raadsvoorstel Proactief uitbreiden parkeerregulering vanwege waterbedeffect vanuit

Den Haag (RV 24-002) De voorzitter: Dan gaan wij door naar agendapunt 7: raadsvoorstel Proactief uitbreiden parkeerregulering vanwege waterbedeffect vanuit Den Haag. En ik nodig wethouder Van de Laar naar voren, dan kan hij hier plaatsnemen. En ik heb een sprekersvolgorde gekregen en er zijn een aantal instrumenten door u raad ingediend. Ik heb gekeken naar het meest verstrekkend amendement en dat is het amendement ingediend door Rijswijks Belang. Daarom stel ik voor om te beginnen met mevrouw Kames als eerste spreker. Mevrouw Kames aan u het woord. Mevrouw Kames: Dank u wel voorzitter. Afgelopen zaterdag ben ik met een aantal collega's uit mijn partij naar de Rijswijkse markt gegaan. Zij zijn met de klanten in gesprek gegaan en na enkele uurtjes hadden we al honderden handtekeningen van mensen die tegen de uitbreiding betaald parkeren zijn. Er waren er een paar tegen, maar die zeiden ook het maakt ons eigenlijk niet uit, want we zijn toch op de fiets. Dat was eigenlijk het argument. Zelf ben ik in gesprek gegaan met de marktkooplieden en ze zijn zich echt rot geschrokken. Zij beseffen dat de invoering voor hen hele hoge kosten gaat meebrengen. Ik weet dat in Den Haag een parkeervergunning voor zakelijk 433 euro is. En als hun natuurlijk het personeel ook een voor een parkeervergunning moeten vragen komt dat nog misschien wel aantal keren extra erbij.

Dus best hele hoge kosten voor de ondernemers. En het Pagina 4 van 28

Concept verslag Raadsvergadering 27 februari 2024

probleem is ook dat ze bang zijn dat ze klandizie kwijt gaan raken. Ook de weggeefwinkel. Die heeft daar problemen mee want daar komen natuurlijk ook heel veel mensen naartoe. Ook de restauranteigenaren die aan de markt zitten, ben ik ook naar binnen gegaan, ja die zeiden ook nee dat gaat toch echt niet gebeuren want dat gaat voor ons hele grote problemen geven. De hele week betaald parkeren. Ze waren ook echt fel en fel tegen. Dan is er ook nog het… Tot nu toe is er dus altijd ook heel veel plek in en in Oud Rijswijk. Want zelf kwam ik met de auto en de Blekerslaan, daar had ik zelfs nog vier, vijf plekken en om 10:00 uur ’s morgens. Dus een probleem is er nu niet. En zie ook wat de gevolgen zijn voor bijvoorbeeld de Boogaard omdat er toentertijd betaald parkeren is ingevoerd. Mijn collega Marc Wetering is vorige week op twee tijdstippen, is die naar Laak en Spoorwijk geweest. Hij heeft het toen gefilmd en daar zag je ook dat er ontzettend veel parkeerplekken leeg zijn. Daar is ook absoluut geen parkeerdruk. Omdat het vorige week vakantie was hij heeft hij gisteren en vandaag opnieuw gebeld. Er waren nu zelfs nog meer plekken als vorige week. Zoals men weet is het huidige college van Den Haag, daar zitten veel partijen in die anti-auto zijn en die willen ook graag dat Den Haag de gehele dag van 09:00 tot 00:00 uur 's avonds betaald parkeren krijgt.

Maar tot nu toe is er heel veel weerstand van bewoners en ondernemers en is voorlopig de uitbreiding betaald parkeren in Laak en Spoorwijk uitgesteld. Er ligt nu een raadsvoorstel en volgens onze partij toch wel met veel aannames. Voor ons is er maar één optie en dat is optie één. Er ligt nu ook een abonnement van de VVD. Nog wel een partij waarvan je denkt dat die opkomt voor de ondernemers. Maar ze willen klakkeloos hetzelfde als Den Haag betaald parkeren in gaan voeren. En het liefst meteen als het ook in Rijswijk is. Waarom? Een onderzoek of dat er een werkelijke parkeerdruk is daar willen ze niet eens op wachten. Want dat zou ons voorstel zijn. Ga eerst kijken wat er gebeurt als er betaald parkeren gaat komen. Dan komen ze met het argument: Ja, maar vorige keer toen liep het helemaal uit de hand in Rijswijk. Want toen ging namelijk Den Haag vanaf 18:00 uur betaald parkeren invoeren. En dat klopt, want in Laak is ook een hele grote parkeerdruk vanaf 18:00 uur. En dat toentertijd de auto's naar Rijswijk gingen, dat was logisch want dan dachten ze dan hoef ik niet te betalen. Rijswijk is toen ook maar meteen begonnen met de parkeerheffing vanaf 18:00 uur. Wat ook gewoon heel logisch is. Maar op de dag is er zowel in Den Haag als het aangrenzende Rijswijk geen parkeerdruk. Ik zou ook niet weten welke auto's, als Den Haag betaald parkeren gaat invoeren, naar Rijswijk komen.

Aangezien de vergunning die de mensen hebben in Laak en Spoorwijk dan de gehele dag geldig is. Dus waarom moeten ze dan naar Rijswijk komen? Zelfs afgelopen zaterdag, terwijl er dus markt was, was er ook nog plek genoeg. Dus nogmaals, ook in Rijswijk er is geen probleem op de dag. Dit is voorlopig mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Kames. Dan geef ik graag het woord aan de heer Van ‘t Eind van GroenLinks. De heer Van ‘t Eind: Ja, dank u wel, voorzitter. GroenLinks is blij dat het college proactief wil reageren op de voorgenomen uitbreiding van parkeerregeling Den Haag Laakkwartier. Want wij denken als we niets doen en wanneer Den Haag parkeerregelingen uitbreidt, dan zal dat wel degelijk leiden tot parkeeroverlast en chaos. Overal in Nederland waar parkeerregelingen ingevoerd wordt of uitgebreid wordt, zie je parkeeroverlast ontstaan in aangrenzende gebieden en er is denken wij geen reden om te denken dat dat hier anders zou zijn. Wij denken dat het dan ook verstandig is daar tijdig op te reageren. En dat kan alleen als we tegelijkertijd met Den Haag de parkeerregulering in Oud Rijswijk te werven en Huis te Lande uitbreiden. En dat is alleen mogelijk als het college nu al kan beginnen met het voorbereiden daarvan. En dat is een afwijking van ons huidig parkeerbeleid. En afwijken van beleid kan in onze ogen niet zomaar.

Daar moet een zwaarwegende redenen voor zijn en er moet de raad over kunnen debatteren. En daarom is het ook terecht en goed dat het college dit dan ook zo transparant aan ons voorlegt. Complimenten aan het college daarvoor. En zoals gezegd vinden wij dus dat er een zwaarwegende reden is om van het huidige beleid af te wijken. Maar wel als we ook Pagina 5 van 28

Concept verslag Raadsvergadering 27 februari 2024

zeker weten dat Den Haag doorzet en die zekerheid is er nog niet helemaal. Ligt weliswaar een raadsbesluit en het college is het aan het uitvoeren, maar zoals mijn voorganger gezegd heeft, er is nog wel enige discussie. Dus we moeten het wel zeker weten. En zoals het besluit nu is geformuleerd, besluiten we eigenlijk dat de uitbreiding nu gelijk ingaat. Althans zo kun je het lezen terwijl we dus niet weten wanneer de invoering in Den Haag is. Daarom dienen wij samen met de VVD, D66, Partij van de Arbeid, CDA en ChristenUnie een amendement in waarin het besluit zo is aangepast dat het college pas toestemming heeft om af te wijken zodra Den Haag echt het besluit heeft genomen om parkeerregeling uit te breiden in stadsdeel Laak. Wij zijn blij met het proactief handelen, maar we vinden het wel belangrijk dat de voorbereiding niet alleen in technische zin plaatsvindt, zoals het aanpassen van systemen en het wijzigen van informatieborden. Want wij vinden wel dat er voorwaarden wat ons betreft is dat bewoners en omgeving in de voorbereidingsperiode goed worden betrokken en ook gekeken wordt naar het effect op verschillende doelgroepen. Kan het college daarom toezeggen dat onderdeel van de voorbereiding het betrekken van ondernemers en bewoners en bezoekers is? En dat daarin ook gekeken wordt naar het effect op verschillende doelgroepen.

En kan de wethouder daarbij aangeven op welke manier je denkt vorm aan te geven? Tot zover mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van ‘t Eind. Dan geef ik graag het woord aan de heer Van der Veer van de Partij van de Arbeid. De heer Van der Veer: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, vanavond spreken we het voorstel van het college om proactief aan de slag te gaan met onze parkeerregulering in verband met een verwacht waterbedeffect vanuit Den Haag. Het zou vooralsnog alleen gaan om een aantal parkeergebieden grenzend aan het Haagse. Zoals al uitgebreid aan de orde geweest in het afgelopen forum kunnen we de wethouder het college prijzen dat we nu proactief gehandeld wordt op de mogelijke parkeerdruk voor onze bewoners, inwoners. Wie herinnert zich niet de heftige discussies in 2014/2015 waar het college juist verweten werd niet tijdig in te grijpen toen het ook over het waterbedeffect ging door het Haagse parkeerbeleid. Voorzitter, dank aan de wethouder voor de aanvullende informatie die we nog hebben mogen ontvangen naar aanleiding van vragen in het forum. Voorzitter, het college vraagt de raad om te kiezen voor scenario twee in dit voorstel. Namelijk actief de reguleringstijden uitbreiden. Namelijk proactief uitbreiden van parkeergebieden Oud Rijswijk te werven en Huis te Lande, op een moment van verruiming parkeertijden in het Haagse.

Proactief betekent over overigens niet altijd … Proactief betekent overigens nog altijd een flinke voorbereidingstijd alvorens definitief tot uitbreiding parkeertijden overgegaan kan worden. Voorzitter, de PvdA is mede-indiener van het amendement welke is ingebracht door GroenLinks, VVD, D66, CDA en ChristenUnie. Zojuist toegelicht door Mijnheer Van ’t Eind van GroenLinks. Wij vinden het belangrijk om wel proactief aan de slag te gaan, maar pas tot invoering over te gaan op een moment dat de besluit van de gemeente Den Haag onherroepelijk is. Voorzitter, inmiddels heeft het raadsvoorstel het nodige losgemaakt in Rijswijk met voor- en tegenstanders, maar ook vragen, vragen die ik vandaag graag nog zou willen stellen aan de wethouder. Heeft het college ook gekeken naar de mogelijkheden om in desbetreffende parkeergebieden de blauwe zone weer in te voeren in de ochtenduren, met bijvoorbeeld een tijdsduur van twee uur? Dat voelt voor velen namelijk niet als geldklopperij of de auto als melkkoe bij aanpassingen van de parkeertijden. Is het mogelijk om bij uitbreiding van parkeertijden in deze gebieden ook iets te doen voor de bewoners die bezoekersuren hebben gekocht omdat hun bezoekers en mantelzorgers overdag ook gebruik moeten gaan maken voor dat gebied? Bij invoeren blauwe zone is dat natuurlijk helemaal niet nodig.

Wil de wethouder tevens bevestigen dat indien het voorstel wordt aangenomen in voor invoering pas gebeurt op een moment dat de gemeente Den Haag onherroepelijk haar besluit heeft genomen tot uitbreiding van deze parkeertijden. Voorzitter, het voorliggende voorstel gaat uit van de gevolgen van een waterbedeffect Pagina 6 van 28

Concept verslag Raadsvergadering 27 februari 2024

voor parkeerbeleid van de gemeente Den Haag. Maar er is momenteel meer aan de hand voorzitter. Door de verschillende gebiedsontwikkelingen in en rond de Boogaard, het Havenkwartier, Plaspoelpolder, krijgen onze inwoners momenteel ook te maken met een waterbedeffect door een ongewenste parkeerder. Zoals bijvoorbeeld de bewoners rond van Storklaan, die na de oplevering van onder andere de Minister een grote parkeeroverlast ondervinden in de wijk. Door de keuze welk wij eerder hebben gemaakt. Bewoners zoals in de Minister hebben maar één eigen parkeerplaats die ze vaak duur moeten kopen. En zij komen niet in aanmerking voor een bezoekers vergunning of bezoekersuren. Het parkeren gebeurt daarom ook momenteel tijdens de avonduren massaal gratis in de wijk en op straat. Gratis omdat juist in dit gebied een parkeerzone geldt van 21:00 uur tot 06:00 uur. Een petitie over deze parkeeroverlast is onlangs nog door de wethouder in ontvangst genomen. Met het verzoek om aanpassing van de parkeertijden dan wel mogelijkheden te onderzoeken. Voorzitter, daarom dienen wij bij dit voorliggende voorstel een motie in waarin dit probleem, wat ik zo net heb beschreven, aankaart. De motie neemt parkeeroverlast die ontstaat door keuzes bij gebiedsontwikkeling serieus. Dienen we samen in met GroenLinks, Beter voor Rijswijk, VVD en ChristenUnie.

Het dictum van de motie, de motie staat op wat iedereen kan men lezen en ik heb hem net in kort vertelt wat het probleem is. De motie verzoekt aan een college, naar aanleiding van bovengenoemde parkeeroverlast aan de van Storklaan en de verwachte toekomstige overlast bij andere gebiedsontwikkelingen bij de nieuwe kadernota parkeren 2024 een voorstel te doen om deze overlast tegen te gaan. In gesprek te gaan met de bewoners van de C. T. Storklaan en omgeving en hun ervaringen mee te nemen bij het opstellen van de nieuwe kadernota parkeren in 2024. Op korte termijn in te zetten op monitoring van de parkeerdruk bij de C. van Storklaan en de omliggende straten en bij andere gebiedsontwikkelingen waar dezelfde problematiek mogelijk gaat spelen. Voorzitter, dit is mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van der Veer voor uw bijdrage in de eerste termijn en de toelichting op de motie die niet rechtstreeks betrekking heeft op het raadsvoorstel zelf, maar wel het thema raakt. Dan geef ik graag nu het woord aan de heer Oelen van de VVD. De heer Oelen: Dank voorzitter. Voorzitter, regeren is vooruitzien en dat is wat wij van een college ook verwachten. En eigenlijk is dat ook feitelijk wat dit voorstel behelst: het anticiperen op ontwikkelingen die om ons heen gebeuren. Het type ontwikkelingen waar we in het verleden zeer slechte ervaring mee hebben.

Te weten het invoeren van parkeer regimes in Den Haag. Het leidde in Rijswijk tot grote overlast en allerlei andere ellende. En nu lijkt het erop dat het parkeerregime in heel Den Haag wordt aangescherpt. En ja we lezen daar is weerstand in Den Haag tegen en het is uiteindelijk ook aan Den Haag om daar op hun manier mee om te gaan. En hoe dat afloopt, dat weten we niet. Ook niet wanneer die duidelijkheid er gaat komen. Het college vraagt in dit voorstel om al voorbereidende maatregelen te treffen die vier maanden doorlooptijd behelzen om tot invoering van een uitgebreide parkeerregime over te kunnen gaan op het moment dat Den Haag over zou gaan tot uitbreiding van het parkeerregime. Maar het voorstel beperkt het moment van invoering niet. Dus ook niet als er in Den Haag nog niets gebeurt of misschien nooit wel iets gebeurt. Het amendement wat wij mede indienen voorziet erin dat die voorbereidingen nog steeds kunnen plaatsvinden, maar wel dat de daadwerkelijke invoering pas plaatsvindt op het moment dat er een onherroepelijk besluit ligt over de datum van invoering in Den Haag. En naar aanleiding van de vraag die ik erover kreeg, onherroepelijk moet niet juridisch worden opgevat als in termen van bezwaar en beroep die nog allemaal openstaan et cetera, maar gewoon platte duidelijkheid vanuit Den Haag dat op die en die datum het aangescherpte parkeerregime wordt ingevoerd.

De vraag wordt steeds gesteld, hebben we nu een probleem in Rijswijk? Dat is feitelijk, voorzitter, niet eens relevant. Want de situaties zijn niet vergelijkbaar. Immers, in Den Haag is er nog geen uitbreiding van het parkeerregime. Dus we moeten het doen met een inschatting of er op het moment dat het in Rijswijk Pagina 7 van 28

Concept verslag Raadsvergadering 27 februari 2024

of op het moment dat in Den Haag wel wordt ingevoerd, of er in Rijswijk gevolgen gaan optreden. Deskundigen, zo heeft de wethouder in het voren betoogd, hebben de onderbouwde inschatting gemaakt dat die ongewenste gevolgen zich daadwerkelijk gaan voordoen. Ik denk dat zij op basis van zo'n deskundige inschatting dan maar één ding kunnen doen als raad en dat is onze inwoners beschermen. Voor inwoners gaat het geen … Misschien dat de heer Braam ook wil luisteren... De voorzitter: Mijnheer Braam luistert met interesse. De heer Oelen: Naar de heer Kruger dat klopt inderdaad voorzitter. De heer Kruger: Voorzitter, mijn excuses. De voorzitter: Mijnheer Oelen wilt u verdergaan met eerste termijn? De heer Oelen: Voor de inwoners in Rijswijk gaat het geen of beperkte pijn kosten. Parkeervergunning die je nu al nodig hebt is ook geldig in de dag uren. Het kan inderdaad vervelend zijn als je bezoek krijgt en daar je uren voor moet inzetten. Dat realiseren wij ons ook. Maar dan is het nog steeds een keuze uit twee kwaden: dat bewoners en bezoekers niet kunnen parkeren versus het betalen van een beperkte vergoeding. De VVD kiest dan voor het tweede. Er zijn ook ondernemers die zich zorgen maken dat mensen niet meer naar de markt komen of niet meer naar het dorp. Ik vind dat moeilijk in te schatten.

Ik weet wel dat er ook moord en brand werd geroepen door met name de avond ondernemers bij de invoering van het vorige regime. Al met al kunnen we constateren dat er van die doem voorspellingen weinig terecht is gekomen. De horeca in Oud Rijswijk zit elke avond vol. Gelukkig maar. Maar we moeten nu ook het signaal op zijn merites beoordelen. Vandaar toch nog wel de vraag aan de wethouder. Kan hij aangeven in hoeverre het een reëel risico is? Is er een beeld op de vraag hoeveel bezoekers van bijvoorbeeld de zaterdagmarkt met de auto komen? Of zijn het met name de omwonenden uit de wijken rondom Oud Rijswijk en het Laakkwartier die naar de markt komen en die dan waarschijnlijk met de fiets of de auto komen. Graag uw antwoord. Een andere vraag betreft toch nog wel het principe van het eerste uur. In sommige parkeergelegenheden in Oud Rijswijk geldt dat principe al wel. Kan de wethouder aangeven om tegen bepaalde bezwaren die nu worden geuit of hij heeft overwogen of nog steeds overweegt dit principe ook voor andere parkeerterreinen in te voeren? Wat zijn eventuele voor- en nadelen? Ik hoor dat graag van wethouder en tot zover mijn eerste termijn voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Oelen voor u bijdrage in eerste termijn. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Van der Weij van D66. Mevrouw Van der Weij: Dank u wel voorzitter. Vandaag hebben we het over parkeren.

Parkeren doen we eigenlijk nooit voor de lol. We gaan naar iets of iemand toe en dan moet je nou eenmaal die auto kwijt. Is er plek? Hoeveel kost het? Het is zelden een fun factor. Onderzoek zegt zelfs met een mooi woord het is een weerstandsfactor. De tractie waarde komt van de markt, komt van de winkels en komt niet van de parkeerplek. Toch is natuurlijk wel belangrijk dat je een plekje vindt en de prijs blijkt ondergeschikt te zijn. Want gratis parkeren en geen plek. En beeld dat je zelf maar even in, daar heb je helemaal niets aan. Onlangs dat we horen en lezen blijkt uit onderzoek dat de omzet van ondernemers niet afhangt van parkeerkosten. Mits natuurlijk een redelijk tarief. Een aantrekkelijke markt, ik zei het net al, aantrekkelijke winkels, een mooi groengebied, dat telt voor de mensen, de attractiewaarde van een gebied. Dat betekent ook dat ze meer parkeer- en zoekverkeer moeten voorkomen en de straten veilig moeten houden. Dit wetend en met de eerdere ervaring waar de VVD al aan refereerde, zijn we blij met de proactieve houding van college. Laten we met de kennis van nu zorgen dat Rijswijk leefbaar blijft. En ondanks dat ik zoals ik begon, parkeren roept emotie op, weerstand vaak, want we gaan niet voor de lol parkeren. Willen we graag onze schaarse ruimte zo Pagina 8 van 28

Concept verslag Raadsvergadering 27 februari 2024

goed mogelijk houden en met elkaar die schaarse ruimte verdelen. En als de buren acteren en betaald parkeren inrichten in omliggende gebieden, willen we kunnen handelen om ons waterbed te voorkomen. Om duidelijk te maken dat de wijzigingen pas nodig zijn wat ons betreft als de buren hun parkeerregulering wijzigen. Dienen we het amendement in samen met onder andere GroenLinks en de anderen. Vragen die we nog wel hebben als D66 Rijswijk zijn de volgende. Kan de wethouder bevestigen dat de raad, wanneer het instemt met het voorstel, het kader meegeeft? Zodat dat voorbereidingen getroffen kunnen worden voor het geval het nodig is en dat monitoring en onderzoek ook door blijft lopen. En kan de wethouder toezeggen dat bij een uitwerking van de parkeernota 2024 er ook wordt gekeken naar aanpalende maatregelen? Zoals de PvdA al zei gaat het dan bijvoorbeeld om vrij parkeren voor winkelend publiek, uitbreiden van bezoekersuren voor een bepaalde prijs, misschien de zorgsector. En aansluitend op de heer Veldman wellicht ook enkele andere belanghebbenden. En over de motie van de PvdA en anderen. Aan de wethouder: wat gaat er door deze motie anders dan nu? En aan de indieners: aan welke parkeerregulering op welke kaders denkt men? Ben benieuwd dat te horen. Dit was mijn eerste termijn. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van der Weij voor uw bijdrage in eerste termijn.

Dan ga ik naar de heer Zoghbi van Wij. Rijswijk. De heer Zoghbi: Dank je wel voorzitter. Onze fractie heeft in het eerste termijn slechts twee vragen. Is er überhaupt sprake van een probleem? En wat is exact de oorzaak van het kennelijke probleem? Vooropgesteld wij vinden het belangrijk dat we Rijswijk bereikbaar, veilig en leefbaar houden. Het hoofddoel van parkeerregulering is volgens Wij. Rijswijk. De schaarse ruimte eerlijk te verdelen. Voor Rijswijkers is het namelijk belangrijk dat locaties en woonomgeving en de gemeente goed bereikbaar zijn. Bereikbaar zijn betekent niet dat je alleen ergens kan komen, maar dat is je ook kan parkeren. Een brede definitie dus. In het voorliggende voorstel valt ons iets op waar wij enigszins ongemakkelijk van worden. Het college doet de raad namelijk het voorstel om… Ik vat het even samen: het parkeerregulering proactief uit te breiden vanwege het waterbedeffect vanuit Den Haag. Waar dat waterbedeffect precies ontstaat of hoe dit effect invloed heeft op de huidige situatie, is ons niet duidelijk en zien wij nergens onderbouwd. En vervolgens wordt de raad gevraagd de gemaakte afspraak los te laten. Die wat ons betreft nou juist prima ooit bedacht waren en goed werken als het om de brede definitie van bereikbaarheid gaat. De huidige afspraken die een zorgvuldig benadering van het vraagstuk omvatten, vat ik kort samen.

Is er sprake van klachten over volle straten dan doet de gemeente een onderzoek. Is er vervolgens meer dan 90 procent parkeerdruk in de wijk, dan ziet de gemeente dat als probleem en wordt de buurt gevraagd wat ze willen. Is er vervolgens een meerderheid voor of tegen parkeerregulering, dan volgt de gemeente dat op. Is er echter geen meerderheid in de wijk voor regulering dan voert de gemeente dat niet in. Kortom, is er geen probleem, dan lossen wij ook niks op. Zo eenvoudig kan het zijn. En Wij laat zich graag anders overtuigen voorzitter, maar dat is dus precies wat het college in dit voorstel niet doet. We zien geen onderbouwing, alleen maar het uit de lucht bedenken van een oplossing. Voor een probleem dat er in ieder geval nu nog helemaal niet is. Want vraag ik dan maar aan u voorzitter, aan de wethouder, hoe weet u nu dat de mensen in de wijk een probleem gaan ervaren? Waar komt dit probleem vandaan en hoe weegt u nu eigenlijk af of het probleem dat u wellicht creëert, namelijk het betalen voor bezoekers, terwijl er alsnog geen schaarse parkeervakken zijn, door de inwoners niet als een veel groter probleem wordt gezien. Een parkeer regime rond de Herenstraat waarbij bezoekers altijd moeten betalen, zelfs ook in het weekend, zal funest zijn voor de ondernemers. Een bezoekje aan Oud Rijswijk is namelijk gewoonweg niet interessant als je moet betalen voor parkeerplaats.

Dat hebben we ook in de Boogaard gemerkt. Ja. Bovendien zal het personeel graag gecompenseerd worden voor de parkeerkosten die zij maken. Dus komen onze Rijswijkse ondernemers voor meer kosten te staan. Dat is toch niet wat we met elkaar willen voor het bruisende centrum dat Oud Pagina 9 van 28

Concept verslag Raadsvergadering 27 februari 2024

Rijswijk is? Daarom willen we het college vragen of zij niet na kunnen denken over een regeling voor het weekend die breder is dan een uurtje gratis parkeren. En als u mij vraagt moeten we onze systemen zo inrichten dat mocht blijken dat er naar aanleiding van aanpassing in Den Haag een parkeertsunami aankomt, dan zijn we voorbereid en snel kunnen handelen. Dan is het antwoord natuurlijk ja. En bestaande afspraken veranderen waar inwoners vervolgens helemaal geen invloed meer op hebben. Zeker niet. Volgens Wij. Rijswijk gaan mensen over hun eigen buurt en wijk. Op het moment dat de gemeente in de wijk ingrijpende aanpassing doet, dient er eerst draagvlak gezocht te worden. De inwoners, namelijk de expert over zijn eigen buurt/leefgebied. Mijn conclusie op voorliggend voorstel is dan ook: voorbereiden op toekomstige situaties? Ja. Aanpassen zonder dat er een probleem bestaat. Nee. Dank u wel. Voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Zoghbi voor uw bijdrage in eerste termijn. Dan ga ik het woord geven aan de heer Van Enk van het CDA. De heer Van Enk: Dank u wel voorzitter. Ik heb tijdens forum al gezegd dat onze fractie verheugd is over een raadsvoorstel proactief wordt vormgegeven aan de raad wordt voorgelegd. Uitstekend is dat we op dit moment de discussie hebben, niet achteraf. Daarnaast is het ook gewoon een concreet voorstel.

Niet een nieuw beleidsplan, niet voorstellen om weer met alle bewoners, bezoekers, ondernemers te gaan praten, maar verantwoordelijkheid nemen, daar houden we ook van. In algemene zin wil ik erover zeggen dat wij het amendement, wat door VVD een andere partij was opgesteld, hebben gesteund bij de indiening. Omdat je natuurlijk alleen maar tot uitbreiding van een regime in Rijswijk overgaat als ook echt een probleem ontstaat. Dat is dan ook een inschatting. Dat hangt samen met productief nemen van een besluit. Maar om die inschatting makkelijk te kunnen maken omhelst dat amendement dus zo’n mandaat aan het college. Dan geeft het college vertrouwen in dat die daar zorgvuldig mee omgaan en opletten aan een concreet punt, namelijk dat in Den Haag ook echt dat regime wordt uitgebreid. Dat was voor dit debat. En ik zet bijna nooit handtekeningen op amendement voor het debat en ik heb gemerkt dat dat ook altijd toch gevaarlijk is. Want ik heb het betoog van Rijswijks Belang gehoord van mevrouw Kames en ik heb ook filmpjes gezien van de heer Weterings en ik herkende daarop inderdaad de straten duidelijk in Moerwijk en Laak waar ik normaal doorheen fiets en niet zo erg let op parkeerplaatsen. Maar daar zag ik dus dat er overdag inderdaad niet een beetje ruimte is voor nog te parkeren auto's, maar dat het zo'n beetje bijna half om half is in een heleboel straten.

Dus ja dat geeft ook de vraag van Wij. Rijswijk net toch een hele serieuze achtergrond en dat zou ik aan de wethouder willen vragen om hier serieus op in te gaan. Want dat zou betekenen dat we naast het koppelen aan de invoering van Den Haag nog een extra element vandaag zouden kunnen afspreken dat we het ook koppelen aan de feitelijke overlast. En dan zou ik niet weer een hele nieuwe ronde langs gemeenteraad en ook niet zoals bij het invoeren van betaald parkeren 's avonds allerlei wijken apart gaan benaderen met enquêtes. Dat lijkt mij echt weinig daadkrachtig. Maar ik zou wel dat als gemeente, als college, serieus willen monitoren. En dan met een vertraging van vier of acht weken zoals voorgesteld door Rijswijks Belang dat alsnog invoeren als de noodzaak feitelijk ook is ontstaan. Op dit moment zijn daar duidelijk vraagtekens over. Dat in algemene zin. Dan hebben we nog een paar specifieke problemen. Ik laat de toelichting op de motie rond het kerkbezoek graag over aan mevrouw Harmsen, want die heeft een motie geconcipieerd. Maar wij kunnen daar als CDA volledig mee instemmen en dienen je graag mede in. Wij vinden dat daar inderdaad op maat met kerkhof moet worden… Niet omdat kerkbezoekers altijd met auto naar kerk gaan, maar omdat er wel degelijk mindervalide mensen zijn die daarvan afhankelijk zijn.

Wat betreft het amendement van de Partij van de Arbeid en andere partijen. Daar ben ik wat minder enthousiast over. Eigenlijk is er een brief van omwonenden van de Storklaan en de Markelaan en die kaarten een heel … Pagina 10 van 28

Concept verslag Raadsvergadering 27 februari 2024

De voorzitter: U bedoelt de motie denk ik, u bedoelt de motie mijnheer Van Enk. De heer Van Enk: Ja sorry, motie. Die kaarten een heel concreet probleem aan. Die brief is ook voorgelezen in het forum en om nou zo'n heel concreet probleem te proberen te tackelen met een hele lange motie. Dat lijkt ons niet zo handig. Ten eerste wordt daar gevraagd om na overleg et cetera weer een voorstel te doen aan de raad. Ja, ik vind niet dat we voor elke straat hier een voorstel in de raad moeten behandelen. Ten tweede wordt daar voorgesteld dat de gemeente die wijk gaat monitoren. Nou als ik die brief lees, hoor voorlezen, dan hebben die bewoners dat voldoende gemonitord. Ik geloof best dat daar gewoon een probleem is. Dus wat overblijft, is het verzoek aan de wethouder wat mij betreft om met die mensen te praten. Nou die brief is intussen al twee maanden oud. Dus ik neem aan dat de wethouder dat allang gedaan heeft en anders zijn ambtenaren wel. Dus dan hoor ik graag de uitkomst daarvan en graag toezegging om dat hele concrete probleem gewoon aan te pakken. Dat kan mij betreft ook zonder moties en raadsbemoeienis. Wat betreft mijn eerste termijn dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Enk. Dan geef ik graag het woord aan de heer Braam van Beter voor Rijswijk. De heer Braam: Voorzitter dank u wel.

Allereerste wil BvR duidelijk maken dat natuurlijk ruimte, leefbaarheid, dat we dat bijzonder belangrijk vinden in de gemeente als Rijswijk. Dat is zonder meer waar. Maar dat betekent ook van dat er feitelijk de zaken die je graag zou willen doen in Rijswijk dat je dat bespreekt met je bewoners, met je ondernemers. Dat is nou net waar het hierin wringt. Er is op geen enkele wijze in voorzien dat er op voorhand besproken wordt met de bewoners en de ondernemers om dus te kijken hoe gaan we het oplossen, het probleem oplossen als er überhaupt al een probleem ontstaat. Het is ook terecht wat CDA en Rijswijks belang ook al aangeeft. Er in de strook waar je mag verwachten dat er een overloop gaat ontstaan op dit moment totaal geen sprake van overlast. Sterker nog, bijna de helft is gewoon leeg. Daar hoef je eigenlijk niet eens doorheen te rijden, met een simpele Google Maps kan ik dat al zien. Wat er wat daar feitelijk gebeurt en dat is ook zijn ook allemaal foto's die overdag zijn genomen en het verrast ons ook helemaal niet dat de gemeente Den Haag terug is gekomen op het besluit om het in te voeren. Om voorlopig eventjes de boel weer tot rust te brengen en op een misschien in een later stadium daarop terug te komen. Dus regeren is vooruitzien. Ja. En feitelijk is meten is weten. We weten nog niks, we weten niet wat er staat te gebeuren en er is een ding wat wel duidelijk is.

Is dat 90 procent van de mensen die overdags geparkeerd staan dat is door Den Haag gemeten, 90 procent van de wijken waar het om gaat hebben allemaal een parkeervergunning. Dus het gaat om een klein groepje mensen. Dat zijn vooral mensen die niet in Den Haag wonen, die dus parkeren langs de rand, bijvoorbeeld de scholen en een paar ondernemers die daar zitten. Die daar hun auto parkeren en die zeer waarschijnlijk dan even voor kiezen om in Rijswijk te parkeren. Gaat wellicht om een groep van tussen de 50 en de 100 autobezitters. Gaan we daarvoor dit soort maatregelen treffen? Gaan we daarvoor ervoor zorgen dat ondernemers straks een hele dure vergunning van 450 euro moeten aanschaffen zodat ze hun auto voor de deur kwijt kunnen? En zodat ze iedere dag ook met hun handel op pad kunnen, is dat de bedoeling? Is het de bedoeling dat feitelijk naar de kerkbezoeker in het bijzonder dat daar een uitzondering voor wordt gemaakt? Maar ik kan me zo heel wat andere kwetsbare groepen voorstellen dat daar ook uitzonderingen voor nodig zijn. Dat we daar dus niets voor doen. Ja sorry, ik kan maar één ding stellen hier. Hier wordt voortgeborduurd op een maatregel, op angst wat er is.

Angst die tien jaar geleden heel logisch was omdat nog niemand een parkeervergunning had, maar nu 90 procent van de autobezitters die overdags parkeert net in die in die wijken gewoon in bezit is van een parkeervergunning. Nou die gaan niet, daar gaat niemand van in Rijswijk parkeren. Dat kan ik u zo op een briefje meegeven. Dus wat Beter voor Rijswijk betreft is dit gewoon een hele rare Pagina 11 van 28

Concept verslag Raadsvergadering 27 februari 2024

maatregel die getroffen wordt om dus het college niet alleen de ruimte te geven om actief te gaan opereren. Waarbij ik overigens nog erg benieuwd ben naar de deskundige waar de VVD het over heeft gehad die ze benaderd hebben. Deskundigen die ik benader, die zeggen allemaal van nou die 10 procent dat kan niet de reden zijn waardoor er in een keer een zogenaamde tsunami ontstaat. En ja het tweede is dat dat eigenlijk vertelt dat in de slotzin wat ik net heb aangegeven geen enkele, geen enkele reden om het in te voeren, omdat die zogenaamde tsunami ook absoluut niet verwacht mag worden. Wanneer ontstaat er wel een tsunami? Dat is wanneer we weer van niets naar iets gaan. En daar kan ik me één ding levendig bij voorstellen voor de lange termijn en ik had verwacht dat dat wellicht al in dit stuk had gestaan. Dat is de toekomstige uitbreiding van Moerwijk op het moment als de nieuwe, het nieuwe Moerwijk zeg maar straks daar de tienduizenden woningen zijn ontwikkeld en daar dus ontzettend veel extra verkeersbewegingen gaan plaatsenvinden per auto. Ja, dat zijn de wijken en daar kan je gif op innemen, dat de Strijp en Steenvoorde weer als eerste aan de beurt zijn om goed op te letten. En om daar dus in overleg met de wijken dan op tijd maatregelen te nemen. Maar Rijswijk waar nu met name de focus op is gericht en te werven, zinloos.

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam voor uw bijdrage in eerste termijn. Dan geef ik als laatste voor aan het woord aan mevrouw Harmsen van de ChristenUnie. En u heeft ook een motie voorbereid, dus ik wil u ook vragen om daar een toelichting op te geven. Mevrouw Harmsen: Dank u wel voorzitter. Ik zal dat ook toelichten in de raad. Maar ik zal eerst een compliment geven aan de wethouder voor zijn proactieve benadering van toekomstige parkeerproblemen. Zoals andere al hebben gezegd, het waterbedeffect is er. Iedere keer als er een betaald parkeren wordt ingevoerd, vooral uitgebreid, treedt het waterbed effect op als een natuurkundig principe. In dit raadsvoorstel zorgt ervoor dat Rijswijk proactief chaos, want ik vond het wel mooi woord dat Rijswijks Belang noemde, chaos voorkomen wordt door de logische stap te nemen om betaald parkeren uit te breiden. Maar het is inderdaad nog onzeker of dat er komt in Den Haag. En vandaar het amendement. Ook zoals het in forum eigenlijk al is voor besproken, moet geen amendement bij met een mits. Het mits van als Den Haag het doet, dan pas zou het betaald parkeren moeten worden uitgebreid. Vandaar het mits amendement wat de ChristenUnie mede indient. Het geeft een heldere afbakening dat het nu nog niet aan de hand is.

Nu is eigenlijk nog dat betaald parkeren overdag niet nodig, zoals ook in onderzoeken blijkt, zoals Rijswijks belang heeft gedaan. Er is nu nog geen voorstel nodig. Maar zodra Den Haag betaald parkeren overdag gaat invoeren, dan verwachten wij het waterbedeffect. Vandaar het amendement. Dan de motie die ik mede indien met het CDA. Die ook komt vanuit … Ja, eigenlijk de uren waarin betaald parkeren wel er zijn, maar eigenlijk wel zeker weten dat er nauwelijks parkeerdruk zal zijn, want de winkels zijn dicht namelijk zondagochtend. En nu is het opvallend aan deze motie dat het niet vraagt om deze uren betaald parkeren op te heffen. Want de kerken willen ook groen worden. En als het betaald parkeren opgeef het vrij parkeren zou zijn, dan ontneem je de kerk eigenlijk de kans om mee te doen met wat de gemeente graag wil: dat iedereen opgeroepen wordt om lopend en fietsend en zoveel mogelijk in deelvervoer mee te doen. En een parkeerpas aan kerken aanbieden waar deze motie over gaat zorgt ervoor dat kerkleden, echt zoals in Den Haag nu ook trouwens gebeurt, dat kerkleden heel bewust moeten kiezen om andere mensen naar de kerk te brengen, of muziekinstrumenten of wat dan ook, een reden moeten hebben om met de auto naar de kerk te gaan en daarvoor een parkeerpas aanvragen.

Dat zorgt ervoor dat ook kerkgangers, net als alle andere organisaties, eigenlijk opgeroepen worden om fietsend en lopend en op andere manieren naar de kerk te gaan. Vandaar dat dus niet een amendement voor het opheffen van de zondagochtend heb gekozen, maar heel bewust voor een parkeerpas wat ook al in Den Haag ingevoerd is en wat heel goed werkt. Waarom speciaal de kerken? Er zijn veel kerken in Oud Rijswijk. Er zijn een aantal al genoemd en deze hebben een hele bijzondere functie voor de kerkgangers zelf en natuurlijk ook voor Rijswijk zelf. Vooral Pagina 12 van 28

Concept verslag Raadsvergadering 27 februari 2024

ouderen die slecht ter been zijn. Voor hen is de kerk ontzettend belangrijk. We kampen met een eenzaamheidsprobleem in Rijswijk. Kerkgangers die naar de kerk gaan hebben dat veel minder. Daar is veel onderzoek naar gedaan, dus is ontzettend belangrijk dat mensen naar hun kerk kunnen gaan. En vandaar dat drempels als betaald parkeren, vooral voor mensen met een kleine portemonnee, dat het ja niet een drempel zou moeten zijn zoals ook in Den Haag ook gebeurt. Dat waren mijn opmerkingen over de motie. Hij staat op, als mensen ook online willen zoeken, op rijswijk.bestuurlijklijkeinformatie.nl. In de agenda en staat die op punt 7e, daar staat de motie van ChristenUnie en CDA over een kerk pas voor parkeren in Rijswijk. Ik dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Dan zijn we aan het einde gekomen van de eerste termijn van u raad ondanks de uitvoerige behandeling in de Forum Stad van 13 februari die ik terug heb gekeken zijn er ook door verschillende fracties verschillende vragen soms wat gedetailleerde vragen ook gesteld. Maar het is denk ik ook een onderwerp wat u raakt en waar u betrokkenheid bij voelt. Ik kijk naar de wethouder. Ik geef hem graag het woord om te reageren op de gestelde vragen en zijn zienswijze ook te geven op de ingediende amendementen en de motie. Wethouder Van de Laar, aan u het woord. De heer Van de Laar: Voorzitter, dank u wel.

Ik wilde het eigenlijk vrij kort houden, maar ik denk dat toch ook wel veel mensen wel meekijken die het wel interessant vinden. Want nou de overwegingen achter het verhaal hier vinden en u heeft zelf inderdaad best wel wat vragen nog gesteld, ook nieuwe vragen die we nog niet in het forum hebben behandeld. Dus ik zal die toch met enig gezwinde spoed proberen te behandelen allemaal. Waar is het mee begonnen? Met een probleem dat we zagen aankomen. Namelijk dat Den Haag betaald parkeren zou invoeren. En dan is het simpelweg zo, dat zeggen alle experts op het gebied van parkeren, maar dat zien wij ook aan den lijve de hele tijd in de geschiedenis in Rijswijk. Als je ergens een plek hebt waar het betaald parkeren is en ergens anders ernaast een plek waar het gratis is. Dan gaat er automatisch zoek verkeer, mensen die niet willen betalen voor parkeren, op zoek naar een gratis plek. Nou dat is in feite het probleem en dat doet zich in meer of mindere mate voor. En dat hebben we wel uitgebreid besproken in het forum in hoeverre hoe groot is dat probleem hier. Ik zag ook de filmpjes van het Rijswijks Belang. Daar moet ik u mee complimenteren. Ik vond dat heel mooi want dat is eigenlijk precies praktische manier waarop wij zelf ook tellingen doen als ze in Rijswijk een hele telling doen.

Gaan heel veel studenten naar buiten en die gaan gewoon auto's tellen op meerdere momenten in de week op een dag zodat we een goed beeld krijgen. En dat gaan we in april, waarschijnlijk in mei, ook weer doen om daar een goed beeld van te krijgen hoe het zit hier in Rijswijk. Maar de parkeerdruk is niet het probleem, althans dat is niet zozeer het probleem in die straat waar er een lage parkeerdruk is. En dan heb ik het over Den Haag. Ik spreek hier natuurlijk niet namens de wethouder van Den Haag en daar zijn meerdere overwegingen, geloof ik, waarom de gemeente Den Haag en college besloten om in heel Den Haag park betaald parkeren in te voeren. Maar wat uiteindelijk voor Rijswijk het probleem is, is het feit gewoon dat er in die hele wijk dan betaald parkeren is. En als wij in Rijswijk gratis parkeren hebben dat we automatisch een stroom parkeerders die gratis willen parkeren naar Rijswijk toekomt. Nogmaals we weten niet hoe groot dat is. Wat je wel in Den Haag ziet, welke overlast zij daar absoluut wel ervaren, is dat vooral rond stations en rond tramhaltes heel veel wordt geparkeerd. Dat zijn onder andere bezoekers die het centrum in willen, of studenten van de hogere school of de andere onderwijsinstellingen die er zijn. Dus dat is een probleem dat ze wel echt in Den Haag ervaren. Maar goed, laten we ophouden verder over Den Haag.

Zijn tarieven voorbijgekomen voor parkeervergunningen in Den Haag. Dat doen er ook allemaal niet toe want we zitten hier in Rijswijk. Ik zal zo meteen de werkelijke kosten van Rijswijk noemen. Kortom, wij zien een probleem aankomen en we zien het als college onze opdracht om problemen op te lossen, maar ook te voorkomen. Alleen dat voorkomen dat past niet binnen de kaders die onze raad heeft gesteld. En daarom hebben wij Pagina 13 van 28

Concept verslag Raadsvergadering 27 februari 2024

gemeend, want regeren is vooruitzien als ik de heer Braam mag quoten, hebben wij gemeend om dat dilemma gewoon aan u voor te leggen. Wat doen wij met dat probleem? En dan zie je drie reacties voorzitter. Partijen die zeggen ja we moeten die problemen inderdaad voorkomen. Er zijn partijen die zeggen nou laten we afwachten hoe groot die problemen zijn of laten we eerst de inwoners die problemen ervaren. En er zijn partijen die zeggen er is überhaupt helemaal geen probleem. Dan kunt u zelf daar een afweging in maken. Als ik dan kijk naar heel concreet de vragen die gesteld zijn, dan ga ik mijn lijstje even af. Ja, de kosten voor een parkeervergunning bij het Rijswijks Belang, BvR Rijswijks Belang had het over 450 euro, maar dat is 316 euro hier in Rijswijk. Dat is 25 euro per maand, dat is 86 cent per dag bedrijfskosten. Dus wij verkopen eigenlijk onze openbare ruimte die voor iedereen bedoeld is, voor 86 cent per dag kan je 24 uur lang parkeren aan ondernemers. De voorzitter: Ik zie dat mevrouw Kames, u wilt interrumperen. Mevrouw Kames: U heeft het over de parkeervergunning, maar al sta je maar één dag moet je als ondernemer toch een parkeervergunning nemen. Dus u heeft het over 86 cent, maar die Rijswijkse ondernemer die er maar één keer in de week staat, moet dus ook 300 zoveel euro betalen.

Dus die kosten zijn wel veel duurder en dan hebben we het alleen maar over de ondernemer buiten het personeel. Dus dat komt wel een beetje meer kosten bij. De voorzitter: Wat is uw vraag precies mevrouw Kames? Mevrouw Kames: Nou de vraag is eigenlijk dat het dus … Hij denkt dat het 86 cent is, maar als mensen maar één keer in de week staan dan zijn de kosten veel hoger. Beseft u dat wel? De voorzitter: Wethouder Van de Laar. De heer Van de Laar: Ja, wat ik vooral probeerde te doen is de feiten aan u presenteren. Want er werden andere tarieven gezegd en de tarief is 316 euro per jaar en hoe vaak je daar dan mag staan dat is aan de ondernemers zelf. Je kan twee vergunningen aanvragen en vijf kentekens per vergunning registreren. Dat is denk ik ook relevant om te bedenken. Dan een toezegging voor het GroenLinks. Of er een toezegging kan komen als dat bij de invoering inwoners en ondernemers goed betrokken kunnen worden. Ja en dat is precies eigenlijk ook een van de redenen waarom het tijd kost. Zoals de heer Van der Veer ook al zegt van vier maanden, soms acht maanden, waarom we als we uitbreiden of parkeerregulering ergens invoeren omdat we goed willen communiceren, informeren. Inwoners van ondernemers moeten de kans krijgen om vergunningen aan te vragen. Mantelzorgers hebben vragen.

Thuiszorgers hebben vragen en die moeten we allemaal van repliek voorzien en dat moeten we op een hele zorgvuldige manier doen. Dus die toezegging doe ik u om die informatievoorziening onder andere heel goed te doen. Uiteraard zijn er ook bilateraal gesprekken. Er is vandaag nog contact geweest met de bedrijven, investeringszone Oud Rijswijk, vanavond hebben we hier een vergadering en dat zal zeker daar op de agenda ook blijven de komende tijd. PvdA dank voor de complimenten. Ik heb al gerefereerd naar de goede voorbereiding die inderdaad nodig is en dat kost tijd. Uw vraag heel concreet: blauwe zone. Hebben we die overwogen? Nee, we zijn niet zo'n fan van blauwe zones. Een zou dat in uw voorstel alleen die twee uur in de ochtend zijn, maar het is ook moeilijk handhaafbaar omdat het op een andere manier is. Het is een dure manier van handhaven. Je moet namelijk constateren. Scanauto daar registreer je je kenteken mee, dan betaal je bij de parkeerautomaat en met blauwe zone leg je een kaart neer en dan moet er dus fysiek iemand naar die kaart toe gaan om te controleren of daadwerkelijk de tijd die je aan hebt gegeven op die kaart is overschreden. Dus dat zijn dure kosten. Het is niet effectief en er komt nog eens bij, maar de boetes en de inkomsten van die gaan naar het rijk, maar de kosten die zijn voor de gemeente. Ook dat is niet zo'n hele prettige verhouding.

Dan de bezoekers uren. Kunnen we daar iets aan doen? Dat kan zeker. Daar zien we vooralsnog geen aanleiding toe, maar als u dat wel ziet Pagina 14 van 28

Concept verslag Raadsvergadering 27 februari 2024

dan kunnen we daar zeker iets aan doen. Het zijn nu 400 uren die gekocht kunnen worden, 26 cent per uur. Ik zou mantelzorgers zeker adviseren een vergunning aan te schaffen. Dat is 68 euro. Als je 400 uur koopt dan ben je dus duurder uit dan dat je gewoon een vergunning aanvraagt voor 68 euro. Maar waarom niet bij voorbaat al toezeggen van mijn kant dat die bezoekers uren uit … omdat we zien dat die gemiddeld genomen niet op worden gebruikt. Dus er zijn misschien wel uitzonderingen. Daar moeten dan wel iets aan doen, maar we zien over de algemene linie dat die 400 uur ruim voldoende zijn. En we hebben hier en daar zelfs het vermoeden dat die bezoekers uren soms verkocht worden, omdat er in januari al gebruik is tot 400 uur bij wijze van spreken gebruikt is. Ja dat is heel raar. Maar goed, dat gebeurt, kan ook heel andere redenen hebben natuurlijk van mantelzorgers of inderdaad wat u zelf zegt. Dan derde vraag: invoering pas als Den Haag dat gaat invoeren. Anderen zeiden dat eerder ook. Het CDA, laten we alsjeblieft handelen als er een moment dat er ook echt een probleem is. Nou daar ben ik het absoluut mee eens. Dus daar kom ik zo meteen op terug. Het amendement sta ik positief tegenover. De VVD, het principe invoeren van het eerste uur gratis voor de terreinen rondom Oud Rijswijk waar dat nog niet geldt.

Voor de volledigheid je moet nu al betalen hè op zaterdag als je naar de markt gaat, moet gewoon betalen. Maar op een aantal terreinen is nog niet het eerste uur gratis en we zouden kunnen overwegen om dat wel te doen. We hebben niet een exact beeld van wie komt er allemaal met de auto naar de markt. Maar inderdaad het idee bestaat wel dat die uit Leidschendam-Voorburg en Laakkwartier komen. Maar overwegend, dat zeggen de ondernemers ook, zijn de bezoekers die naar de markt komen die komen te voet of met de fiets, echt het overgrote deel. Dan waren antwoorden op u twee vragen anders hoor ik het in tweede termijn. D66, monitoring en onderzoek. Is altijd de vraag natuurlijk wat staat u daar precies onder maar we gaan in ieder geval tellingen uitvoeren en zeker op het moment dat de betaald parkeren in Den Haag wordt uitgevoerd. Dat vond ik wel een interessant voorstel van de heer Van Enk. Misschien dat we dan een periode van vier tot zes weken nemen om te zien wat is nou het effect precies. Maar van de andere kant dat staat eigenlijk haaks op het voorstel, namelijk omdat we de problemen voor inwoners niet willen veroorzaken. Dus we gaan in ieder geval monitoren en we zullen zien wanneer dat … De heer Oelen heeft eerder ook in het forum gevraagd, kunnen we dat niet tegelijkertijd invoeren Den Haag en Rijswijk samen. Daar heeft u de schriftelijke beantwoording van gehad.

Dat zou kunnen, maar dan moet Den Haag natuurlijk ook wel meewerken. Aanpalende maatregelen heb ik net gezegd dat als daar aanleiding toe is, dan kan dat zeker. Daar zijn nu verschillende vragen en voorstellen voor gedaan. En dan de motie voor de C. T. Storklaan. Wat gaat er anders? Ik heb inderdaad met de bewoners van de C. T. Storklaan gesproken, waar de heer Van Enk al aan refereert. Ze hebben een petitie overhandigd. Die hebben inderdaad wel een hele nare periode achter de rug en voor sommige bewoners is dat dan echt heel eufemistisch uitgedrukt met pakketdiensten, met afvalcontainers die onverwacht op een plek stonden die ze daar niet hadden gedacht dat ze er kwamen te staan, met koplampen die in de ramen schijnen. Dat zijn echt wel heel vervelende problematiek die zij ervaren. Dan komt er ook nog eens bij dat sommige bewoners van The Minister het plezieriger vinden, of de eigen garage laat ik het zo zeggen, te ver vinden. Nou ik ben voornemens daar vraagt niemand naar om, maar dat zeg ik u wel toe, om alle inwoners van The Minister een brief te sturen om niet meer dat te doen en gewoon de auto in de eigen garage. Gewoon uit solidariteit met de buurt, want je bent ook een buurtbewoner, ook al woon je in een heel hoog appartementengebouw. Dus dat wil ik sowieso doen.