Concept verslag Raadsvergadering 25 november 2025

Concept verslag Raadsvergadering 14 oktober 2025

Aanwezig Voorzitter: Mevrouw H. Sahin Raadsleden: De heer E.G.T. Braam Mevrouw L.S. de Bruijn De heer D.R. Cupedo De heer D.F.A. van Dam De heer C.P.I.M. Dolmans De heer M. van ’t Eind De heer M.J. van Enk De heer M.A.J. Ezinga Mevrouw B.M.B.T. Niesen Mevrouw I.M. Jansen-Dirkx De heer M.T.F. Kaffa Mevrouw P.G. Kames Mevrouw A. Koegler-Böhm De heer G.A. Kruger De heer J. Loof

Vervolg aanwezige raadsleden: Mevrouw S. van Maarseveen De heer M. el Majjaoui Mevrouw W.A.A.M. van Nunen De heer R. Nunnikhoven De heer U.H. Oelen Mevrouw L.B. Oude Alink Mevrouw A. Prenger Mevrouw H. van Schie De heer W. Smith De heer E. van der Veer De heer Q.L.A. Veerman Mevrouw W. van der Weij De heer M.V. Weterings Mevrouw E. Woudstra De heer A.M. Zoghbi Afwezig: Mevrouw M.E. Harmsen

Aanwezige portefeuillehouders: Wethouder L. Bentvelzen Wethouder W. van Damme Wethouder G. van Malsen Wethouder S. van de Waart Wethouder M. Wit

Griffie: Griffier: de heer J.A. Massaar bpa Mevrouw M.M.A. Tittse De heer J. Hoefnagel Mevrouw F.S. Habiboellah (verslag)

1. Opening en mededelingen De voorzitter: Goedenavond, dames en heren, beste leden van de raad. Ik vraag u vriendelijk plaats te gaan nemen. En ik open de raadsvergadering van de gemeente Rijswijk van dinsdag 25 november 2025. Graag heet ik welkom de leden van de raad, de fractie-assistenten, onze wethouders, medewerkers, vertegenwoordigers van de media, aanwezigen op de publieke tribune en de kijkers online. En in het bijzonder heet ik welkom onze gasten van de raad. Zij zitten daar mooi tegenover mij, mevrouw Melek Yonca Tagi, de heer Passet, rector van het Rijswijks Lyceum. Mevrouw Yonca Tagi is docent aan het Rijswijks Lyceum. En zij hebben meegenomen een aantal leerlingen. En ik ben heel erg blij met jullie aanwezigheid. Het lijkt me heel goed, juist in de vorming van democratisch burgerschap dat er ook jongeren raadsvergaderingen actief gaan volgen. Van harte welkom. En ik hoop dat de gesprekken met onze raadsleden jullie hebben geholpen om inzicht te krijgen in hoe de lokale politiek in Rijswijk werkt. En zojuist heb ik van jullie gehoord dat jullie het ook echt heel interessant hebben gevonden. En ik hoop dat jullie de raadsvergadering ook heel interessant gaan vinden. Maar mochten jullie eerder moeten vertrekken, weg willen gaan, dan staat dat jullie vrij en kunnen jullie de raadsvergadering ook online volgen of later terugkijken.

Dan de vergaderorde, die is uw raad bekend. We werken tegenwoordig met spreektijden en dat werkt volgens mij heel goed. Pagina 1 van 46

Concept verslag Raadsvergadering 14 oktober 2025

Ook wil ik op dit moment aan u benadrukken: u hoeft niet de maximale spreektijd te gebruiken. Het is een hulpmiddel uiteraard. Dan respect. Ook voor deze vergadering vraag ik u respectvol met elkaar om te gaan, in woorden, maar ook in gedrag. Want de woorden die wij samen uitspreken, hebben betekenis en invloed, ook online. Dan bericht van verhindering hebben wij ontvangen van mevrouw Harmsen en wij hebben het bericht ontvangen dat mevrouw Koegler later komt. En ik zie dat verder iedereen aanwezig is. Ben ik iemand vergeten? Dat is niet het geval. Dan zijn er vanuit het college verder geen mededelingen. En daarmee … En dan stel ik voor, voor het bureau van stemopneming als voorzitter te benoemen de heer van ‘t Eind en als leden mevrouw Koegler en de heer Ezinga. Ik neem aan dat dat allemaal uw instemming heeft. Dan zijn we aan het einde gekomen van agendapunt 1 al.

2. Spreekrecht burgers De voorzitter: Dan kunnen we door naar agendapunt 2, spreekrecht burgers. En voor het spreekrecht hebben twee personen zich aangemeld. En als eerste is dat de heer Peter Hartevelt van de BBR, Belangen Bedrijven Rijswijk over agendapunt 9, het raadsvoorstel Havenkwartier fase 2, gebiedspaspoorten en schetsontwerp openbare ruimte en haven. De heer Hartevelt, u heeft 5 minuten spreektijd. Aan u het woord. Inspreker 1: Dank u wel, voorzitter. Beste leden van de raad, hoe kan het, na een lang participatieproces heeft u de gemeenteraad in 2021 ingestemd met het ontwikkelkader voor het Havenkwartier. Daarin is duidelijk bepaald dat er maximaal 400 woningen zouden komen in de tweede fase van het Havenkwartier. En hoe kan het dat we vier jaar later te horen krijgen dat het geen 400 woningen moeten worden, maar 663 woningen? Hoe kan het dat de gemeenteraad na een jarenlange participatie in 2021 heeft ingestemd met een ontwikkelkader welke na vier jaar later onhaalbaar blijkt te zijn. Als we niet uitgaan van 663 woningen, dan gaan we geen ontwikkelingen krijgen in de tweede fase van het Havenkwartier, lezen we in het raadsvoorstel. Daarbij wordt nu de indruk gewekt dat we blij zouden moeten zijn met het voorstel dat er ligt, omdat er dan iets gaat gebeuren. Maar we zijn absoluut niet blij. We zijn verre van blij.

Op basis van het ontwikkelkader zouden 400 woningen, een prachtige ontwikkeling, gaan plaatsvinden. En nu krijgen we hetzelfde, maar worden we wel voor blok gezet. Er moeten meer woningen komen, anders gaat het niet gebeuren. Belangrijkste vraag daarbij is: hoe kan dat? Hoe kan het zodat in plaats van die 400 woningen om er iets moois van te maken, er toch 663 woningen moeten komen? Ondanks ons verzoek hebben we geen inzage gekregen in onderzoeken en berekeningen die ten grondslag liggen aan dit plan. We gaan hierover niet speculeren, doch we stellen wel vast dat ook projectontwikkelaars en andere personen in 2021 bij de participatie betrokken zijn geweest. We kunnen niet vinden dat deze partijen na 2021 hebben aangegeven dat het ontwikkelkader een niet haalbaar plan is. Als we toen wisten wat we nu weten, dan had dit in 2021 zeer waarschijnlijk tot een ander ontwikkelkader geleid. Wat de uitkomst ook mag worden vanavond, we spreken wel de wens uit dat er duidelijkheid komt op dit punt. Los van alles wat ik hiervoor noemde, betalen veel van onze leden van de Belangenvereniging Bedrijven Rijswijk de rekening. Zij moeten straks meer woningen om zich heen dulden, waarvan zij nog in lengte van jaren de gevolgen zullen merken bij hun dagelijkse bedrijfsvoering.

De gemeente werkt de mogelijke verliezen voor een groot deel weg en de investeerders verlaten het gebied met een goedgevulde portemonnee. In brieven die door ontwikkelaars zijn ingestuurd, wordt alleen maar gesproken over het feit dat ze het economisch niet rondkrijgen. We lezen niets over hoe dit uitwerkt op de zittende bedrijven en hoe zij denken een bijdrage te kunnen leveren aan het oplossen van het dagelijkse verkeersinfarct rond het Havenkwartier. In een enkel geval wordt zelfs opgeroepen om kritisch te kijken naar de BBR. Pagina 2 van 46

Concept verslag Raadsvergadering 14 oktober 2025

Kennelijk is het in hun ogen ongewenst als we opkomen voor de belangen van onze leden, nog los van het feit dat de informatie aantoonbaar onjuist is. De inhoud van deze brief heeft ons er in ieder geval niet van kunnen overtuigen dat we het ontwikkelkader moeten aanpassen. Wanneer is het genoeg? Harbour House 142 woningen. Harbourpark, 300 woningen. Sijthofflocatie, 672 woningen. Zo kan ik nog even doorgaan over de woningen die worden gerealiseerd in het Havenkwartier. Direct in de omgeving de Bordewijkstraat, 460 flexwoningen. En de Galjoenstraat waarschijnlijk ook nog iets van 200 woningen die erbij komen. Als we gaan tellen, komen we ongeveer op 3.300 woningen op een gebied van nog geen halve vierkante kilometer. Het doet de BBR deugd dat we merken dat alle partijen, ook tijdens een eerdere Forumvergadering, dit dossier zeer serieus nemen. Door een van de partijen is zelfs nu een amendement ingediend, waarin we denken van dat zou weleens een goede optie kunnen zijn om het gebied te gaan ontwikkelen. Alhoewel we als BBR duidelijk nee zeggen tegen dit raadsvoorstel, beseffen we ons ook dat het voor deze raad een zeer lastige afweging is. We hopen dat de raad ook antwoord wil krijgen op de vraag hoe kan het? Al is het maar om er lering uit te trekken voor toekomstige ontwikkelingen in Rijswijk. Die gaan in de komende jaren nog ongetwijfeld plaatsvinden.

En ook uit respect voor iedereen die in 2021 enorm veel tijd heeft gestoken in het participatieproces rondom het ontwikkelkader. Zij zitten immers met de vraag waarom ze dat hebben gedaan, als nu blijkt dat de afspraken niet worden nagekomen. Dank voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hartevelt. Dan geef ik graag het woord aan de heer Hoonhout van het Havencollectief Rijswijk. Ook hij wenst te spreken over hetzelfde agendapunt, het raadsvoorstel Havenkwartier fase 2. Mijnheer Hoonhout, ook u heeft 5 minuten inspreektijd. Inspreker 2: Geachte burgemeester, wethouders en leden van de gemeenteraad. Mijn naam is Wim Hoonhout en ik spreek vandaag namens het Havencollectief, een groep van ondernemers en bewoners uit het Havenkwartier. Wij vertegenwoordigen als collectief de belangen van zowel bewoners als bedrijven in dit gebied en willen onze bezorgdheid uiten over de voorgestelde wijzigingen in het aantal woningen in de tweede fase van het Havenkwartier. Het collectief heeft vanaf het begin van dit traject actief deelgenomen aan een uitvoerig participatieproces. We hebben tal van gesprekken gevoerd, bijeenkomsten bijgewoond en gezamenlijk gewerkt aan de herontwikkeling van het Havenkwartier. Die is broodnodig. Op dinsdag 2 maart 2021 is na een stemming in de raad het ontwikkelkader goedgekeurd, met één essentiële en belangrijke aanpassing.

Het aantal woningen in dat besluit is bijgesteld van 3.500 woningen naar 2.000 tot 2.500 woningen. Een jaar later, 15 januari, is onze brief van het Havencollectief in Forum Stad besproken. Waarin wij onze zorg hebben geuit, omdat in fase 0 en fase 1 al een totaal van 2.100 woningen worden gerealiseerd. En wij verwachten dat in fase 2 druk zal ontstaan om in dat grote gebied meer dan 400 woningen te realiseren. Wij spraken toen van een salamitactiek, omdat u als raad deelnemende plannen als een hapje voorgediend krijgt. En precies zo is het gegaan. En vandaag wordt aan u het volgende hapje voorgezet. Vandaag staat u als raad voor een cruciale beslissing over de tweede fase van het Havenkwartier. En de vraag die nu voor ons ligt, is of in afwijking van de eerder vastgestelde plannen meer dan de afgesproken 400 woningen kunnen worden gerealiseerd? Het oorspronkelijke aantal, ik benoemde dat al, is na een zeer uitvoerig participatieproces door de gemeenteraad vastgesteld. En is een zeer zorgvuldig en afgewogen keuze geweest. Wij maken ons ernstig zorgen dat er nu alweer voorstellen op tafel liggen om dit aantal fors te verhogen. Dit is geen kleine wijziging, het is een enorme ingreep in de leefbaarheid en bereikbaarheid van het gebied. Onze zorgen zijn groot en urgent. De druk op de leefbaarheid van het Havenkwartier is enorm. De extra woningen zouden deze druk onhoudbaar maken.

Het belangrijkste punt van zorg is, naast de leefbaarheid, de bereikbaarheid van het gebied. Die al kwetsbaar is. Extra woningen zullen niet alleen meer leiden tot meer verkeersdrukte, maar ook een zware belasting, zwaardere belasting van Pagina 3 van 46

Concept verslag Raadsvergadering 14 oktober 2025

de al overbelaste infrastructuur in en rondom het Havenkwartier. De voorgestelde verkeersoplossingen zijn, eerlijk gezegd, volstrekt onvoldoende. Het is geen oplossing om dit probleem in breder verband te onderzoeken. We hebben nu al te maken met urgente verkeersproblemen, die dagelijks de leefbaarheid van het gebied ernstig bedreigen. We hebben meerdere keren aangegeven dat we niet willen dat er steeds een plakje woningen wordt toegevoegd aan het gebied, zoals wij dat nu ervaren. Wat gebeurt er bijvoorbeeld als over een aantal jaren wellicht de locatie van de Gemeentewerf vrijkomt, met een hele interessante bouwlocatie aan het water? Komt er dan een nieuw voorstel, fase 3 wellicht? Het Havencollectief houdt vast aan de afspraken die in eerdere participatieprocessen zijn gemaakt en zien geen enkel duidelijk voordeel in het toevoegen van extra woningen. Wat we zien, zijn enorme risico's in het verhogen van het aantal woningen tot bijna 700. En dat zal ongetwijfeld leiden, ik hoorde het net ook al, tot meer spanningen tussen bewoners en ondernemers. Doordat het mengen van wonen en werken in dit gebied verder verstoord wordt. Het is voor ons een zaak van grote urgentie. En er is op dit moment geen concrete oplossing voor de verkeersoverlast die we dagelijks ervaren. U kunt het dagelijks waarnemen op de enige ontsluitingsweg, de burgemeester Elsenlaan. Ik kom tot een afronding.

Samenvattend, het Havencollectief blijft vasthouden aan de oorspronkelijke afspraak van maximaal 400 woningen in de tweede fase van het Havenkwartier, zoals vastgelegd in het uitvoerige participatieproject. Wij maken ons ernstige zorgen dat deze afspraak nu wordt losgelaten. Er is geen duidelijk voordeel te zien in het toevoegen van het aantal woningen. De risico's wegen zwaarder op dan de voordelen. Extra woningen zullen leiden tot een onhoudbare belasting van de openbare ruimte en infrastructuur. Wij vragen u als raad om het oorspronkelijke plan van maximaal 400 woningen te handhaven. En het gesprek met ons en andere belanghebbenden voort te zetten, over mogelijke verbeteringen die kunnen leiden dat de leefbaarheid wordt vergroot. Kiest de raad vandaag voor het ophogen van het aantal woningen met 700 stuks, om de betaalbaarheid van het gebied te ontwikkelen en beter in balans te brengen of kiest u als raad voor het behoud van leefbaarheid en bereikbaarheid van het toch al kwetsbare gebied? En dat is de essentie van het vraagstuk van vandaag. Ik wens u veel wijsheid toe. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hoonhout. Dank, voor de twee insprekers. Daarmee zijn we aan het einde gekomen van agendapunt 2.

3. Vaststelling agenda De voorzitter: En gaan we door naar agendapunt 3, vaststelling van de agenda. Ik zie dat mijnheer Van der Veer het woord wil voeren. Mijnheer Van der Veer. De heer Van der Veer: Dank u wel, voorzitter. Wellicht is het een idee om agendapunt Havenkwartier naar voren te schuiven in verband met de aanwezige insprekers en de publieke tribune. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Veer. Dat is een, ik denk, goed voorstel, die ik ook als voorzitter van de raad aan u wilde doen. Maar goed dat u dat ook zelf doet. Ik kijk naar uw raad. Mijnheer Van ’t Eind, u wilt ook het woord? De heer van ’t Eind: Ja voorzitter, maar dat ging niet over het punt wat de heer Van der Veer maakte. Dat gaat over een ander punt. De voorzitter: Ik breng nu de vraag van mijnheer Van der Veer aan de orde. Kunt u instemmen dat het raadsvoorstel 9 na de vaststelling van het verslag als eerste inhoudelijk bespreekpunt wordt

Pagina 4 van 46

Concept verslag Raadsvergadering 14 oktober 2025

behandeld? Ik zie iedereen instemmend kijken. Dan gaan we dat als eerste bespreekpunt behandelen. Mijnheer Van ‘t Eind. De heer Van ‘t Eind: Voorzitter, dank u wel. Op de agenda als bespreekstuk staat ook de milieuzones. De reden dat die als bespreekpunt stond, is dat wij voornemens waren een amendement in te dienen. Wij hebben besloten dat niet te doen. Wij stellen voor, in ieder geval wat onze fractie betreft, kan dat een hamerstuk zijn. Wel willen wij graag een stemverklaring doen bij dat voorstel. De voorzitter: Ik kijk naar de raad. Heeft dat ook uw instemming? Mevrouw Kames. Mevrouw Kames: Ik kan daar wel mee instemmen, maar wel met een stemverklaring. De voorzitter: Dat kan altijd. Dan gaan we door naar de akkoordstukken, als eerste het raadsvoorstel … O nee, wacht even.

4. Vragen van de Raad De voorzitter: Ik vergeet nog een agendapunt, de vragen van de raad, maar er zijn geen vragen vanuit uw raad ingediend. Dat was agendapunt 4.

5. Raadsvoorstel Voortzetting kortingsmaatregel tot aan het eind van de looptijd van de grondexploitatie (RV 25-051) De voorzitter: Gaan we door naar de akkoordstukken. Dan is als eerste aan de orde het raadsvoorstel voortzetting kortingsmaatregel tot aan het eind van de looptijd van de grondexploitatie. Wenst iemand van u een stemverklaring af te leggen over dit punt? Dat is niet het geval.

7. Raadsvoorstel Amendement uitbreiding en invoering milieuzone (RV 25-052) De voorzitter: Dan wordt het raadsvoorstel Amendement uitbreiding en invoering milieuzone een akkoordstuk. En dan geef ik mijnheer Van ’t Eind als eerste het woord. De heer Van ‘t Eind: Voorzitter, wij vinden dat je dit zou moeten doen conform het amendement, met ook het invoeren van een milieuzone. Daarom waren wij voornemens een amendement in te dienen. Uit onderzoek van het … Bij het maken van het amendement blijken daar ook toch nog wel behoorlijke kosten aan te zitten. Dat zou dan afgaan van die subsidie voor die inruilregeling. Daar zijn wij niet voor. Dus wij hebben daarom ook geen amendement ingediend en gaan met het voorstel akkoord. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van ‘t Eind. Dan geef ik mevrouw Kames het woord van Rijswijks Belang. Mevrouw Kames: Dank u wel. Ik heb toch wel wat … Een langere stemverklaring. Rijswijks Belang ziet namelijk geen positieve intenties in dit raadsvoorstel. Het beschikbare budget van 68.000 euro is beperkt, waardoor slechts een klein deel van de inwoners kan profiteren. Dit roept vragen op over gelijke kansen, want niet iedereen krijgt daadwerkelijk de mogelijkheid om deel te nemen. Daarnaast is de handhaafbaarheid onzeker.

Momenteel is er geen milieuzone, waardoor inwoners uit andere gemeentes die nog steeds met tweetakt of verbrandingsmotoren, voertuigen kunnen rijden. Er wordt gesproken over mobiele camera's om te controleren, maar dat brengt extra kosten met zich

Pagina 5 van 46

Concept verslag Raadsvergadering 14 oktober 2025

mee. Inwoners mogen pas financieel worden belast als handhaving concreet, effectief en betaalbaar is geregeld. Wij zullen tegen het voorstel stemmen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Kames. Dan geef ik mijnheer Van Dam van Wij. Rijswijk het woord. De heer Van Dam: Voorzitter, bedankt. De oorspronkelijke reden voor het amendement was helder. Als je een milieuzone indient of instelt in Rijswijk en je verbiedt Rijswijkers om met een snor- en bromfiets te rijden, dan is het logisch dat je daar ook iets tegenover stelt. Namelijk een inruilregeling. Dat vonden wij niet meer dan logisch. Daarom hebben we ook het amendement gesteund. Alleen nu blijkt dat we die hele milieuzone niet kunnen doen. Blijkt dat je in principe door kan rijden met je brom- en snorscooter in Rijswijk. En dan is het voor ons ook niet nodig om een inruilregeling van 68.000 euro in te stellen. Vandaar zullen wij tegen het voorstel stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog andere raadsleden? De heer Oelen van de Rijswijkse VVD. De heer Oelen: Dank, voorzitter. Wat wij ook al in het Forum hebben aangegeven, zonder stok ook geen wortel. Daarbij werd ook in het Forum duidelijk dat het maar om een heel beperkt aantal snorfietsen en bromfietsen gaat. Waarbij de wethouder ook nog wist te vertellen dat ze in de komende jaren sowieso wel een soort van uit elkaar gaan vallen.

Dat, ook gelet het feit dat we in Rijswijk tussen drie snelwegen liggen, dat er allerlei inprikkers naar Den Haag gaan die zeer milieuvervuilender zijn dan waarschijnlijk die paar snorfietsen die nog rond tuffen, maakt dat de Rijswijkse VVD ook liever dit geld ergens anders aan besteedt dan aan deze regeling. De voorzitter: En u stemt? De heer Oelen: Tegen. De voorzitter: En mevrouw Van der Weij van D66. Mevrouw Van der Weij: Dank u wel, voorzitter. Wij zullen voorstemmen. Luchtkwaliteit is wat ons betreft superbelangrijk. En elke stap is er een. We hadden graag ook die stok gezien, in plaats van alleen de wortel, om in de woorden van de VVD te spreken, maar elke stap is er in dit geval een. En het lijkt me zeer belangrijk voor de opgroeiende jeugd om een veilige lucht te creëren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Anderen? Kunnen we hiermee deze stukken vaststellen? Dat is het geval.

8. Vaststelling verslag raadsvergadering 14 oktober 2025 De voorzitter: Dan gaan wij door naar de bespreekstukken. De vaststelling van het verslag van de raadsvergadering van 14 oktober. Zijn er op- of aanmerkingen op het verslag vanuit uw raad? Dat is niet het geval. Dan is daarmee ook het verslag vastgesteld.

11. Raadsvoorstel Havenkwartier fase 2 – Gebiedspaspoorten en schetsontwerp openbare ruimte en haven (RV 25 047) De voorzitter: Dan gaan we naar het allereerste inhoudelijk bespreekstuk, het raadsvoorstel Havenkwartier fase 2, gebiedspaspoorten en schetsontwerp openbare ruimte en haven. En ik zie dat de wethouder Van de Waart ook in de binnenring inmiddels zit. Vanwege het feit dat er een amendement is ingediend door CDA, wil ik de heer Van Enk als eerste het woord geven.

Pagina 6 van 46

Concept verslag Raadsvergadering 14 oktober 2025

9a Amendement – Havenkwartier 2e fase De heer Van Enk: Dan kom ik ook in de binnenring staan. Sinds enige tijd tekent zich bij de ontwikkeling van het Havenkwartier een behoorlijk probleem af. De fasering, die als een klein uitwerkingspunt in het voorstel van 2021 stond, doet ons nu als we niet uitkijken de das om. Je kunt het masterplan wel faseren in de bouwontwikkeling, maar niet in het vooraf contracteren van de grondeigenaar. En zeker niet als je begint met de lucratieve hoogbouw en dan eindigt met de fase 2, waar later het wisselgeld alleen nog zit in het terugkomen op je afspraken met de omwonenden, zoals het Havencollectief en met de BBR. Nu buigen we ons vanavond toch over bijstelling van dat masterplan, gebaseerd op een amendement van de coalitie. Een scenario 4, uit te voeren door een fragiel spel van kwadranten, onderlinge overeenstemming van verschillende groepjes belanghebbenden en een regierol van de gemeente. Die ons tezamen geen garantie bieden over wat er nu wel of niet ontwikkeld zal worden feitelijk. In dat voorstel van de coalitiepartijen stonden wat ons betreft al onverenigbare wensen. Er stond in meer woningen bouwen en meer groen en goedkopere woningen en meer opbrengst. Het CDA heeft daar tegengestemd, maar dat is wel waar het college dit jaar op heeft gekoerst. En nu lijkt ineens alles problematisch.

Ook in het scenario 1, dat het college eerder dit jaar zelf nog voorstelde. Nu moet van de provincie ineens sociale huur worden gebouwd. En zelfs schuiven met de 400 resterende woningen kan niet meer vanwege evenwichtige toedeling van functies, lees ik. Het lijkt wel of we proberen de letter en de geest van alle provinciale beleidswensen in dit plan onder te brengen, in plaats van dat we koersen op een stedenbouwkundig aantrekkelijk en financieel haalbaar plan voor Rijswijk. Mochten alle risico's die we in de stukken zien ooit bewaarheid gaan worden, dan hebben we geen gesprek met de gedeputeerde wonen over sociale huur, maar dan hebben we denk ik alleen een gesprek met de gedeputeerde financiën over de toekomst Van Rijswijk. We kunnen niet door op dit pad en we moeten van de regierol naar de initiatiefnemersrol, om dit project af te maken zoals we dat ooit hebben afgesproken. En dat kan op basis van veel wat dit jaar is onderzocht. Ondernemers die willen doorgaan met een gerenommeerd bedrijf, kunnen blijven zitten. Grondeigenaren die willen bouwen, gaan we direct contracteren. En wat daarbij nog aan grond nodig is voor de resterende woningen en voorzieningen, dat verwerven we zelf, desnoods met onteigening. Het CDA wil vanavond niet volstaan met het afwijzen van dit raadsvoorstel. Ook wij begrijpen de urgentie om snel door te pakken.

En daarom hebben we het voorliggende amendement ingediend. Verkiezingsprogramma's, voorzitter, die staan straks weer vol over luisteren naar de burger en over een betrouwbare overheid, maar belofte maakt schuld. Laten we vanavond de regie terugnemen. Onze belofte over de bouwgrenzen nakomen, net als de belofte over de verkeersproblemen. Door te zorgen voor mooie vrijesectorwoningen, waar ook een enorme behoefte aan is en daarmee dit masterplan ook financieel weer vlot te trekken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. Dan geef ik het woord aan mevrouw Prenger van Beter voor Rijswijk of niet? Niemand? De heer Braam van Beter voor Rijswijk. De heer Braam: Dank u wel, voorzitter. Het is weer een spannend voorstel vanavond. Zeker ook gelet op de discussie die het afgelopen jaar zich heeft voorgedaan op dit gebied en feitelijk nog steeds voordoet. In de Commissievergadering, de Forumvergadering hebben we ook al gezien en gehoord dat er behoorlijk wat druk op de ketel zit. Natuurlijk aan de ene kant op het gebied zelf, dat we wel door moeten en willen gaan met de ontwikkeling in dat gebied. Maar aan de andere kant moeten we zeker niet onze ogen sluiten voor wat er zich feitelijk nog meer afspeelt in dat gebied. En dan zijn er drie dingen zeer belangrijk.

Een is de afwikkeling van het verkeer wat boven de markt hangt, uiteraard in combinatie met ook de parkeervoorzieningen op de plek, op die locatie. En twee, de positie van de eigenaren. En drie, de positie van de huurders, van de gebruikers. Wat dan opvalt, is op zich dat uit onderzoek wat we gedaan hebben, dat er van alles aan gedaan is, blijkbaar toch. En ik Pagina 7 van 46

Concept verslag Raadsvergadering 14 oktober 2025

neem aan dat de wethouder dat straks zal bevestigen. Dat er aan de VRI's al enigszins gesleuteld is, om in ieder geval de doorstroom in dat gebied te verbeteren. Het is in ieder geval voor mij zichtbaar geweest, omdat ik heb ook even een proefrondje gedraaid heb tijdens spitsuren. En het is makkelijk, omdat mijn zaak ook in de buurt zit. Twee vliegen in één klap, zeg ik dan maar even gemakshalve. Maar het is inderdaad opvallend dat daar de doorstroming enigszins verbeterd is ten opzichte van een paar jaar geleden. Wellicht kan dat bevestigd worden. En ik kan me zo voorstellen dat er nog wel wat verbeteringen mogelijk zijn, zeker als het gaat om de echte ontsluiting, zodra het gebied vol is. Dan twee, kan ik me levendig voorstellen dat de eigenaren daar wel wat extra woningen zien zitten. Alleen de grote vraag rijst wel of ze zien zitten dat ze bijna 300 sociale woningen daar willen hebben. Dat kan ik me haast niet voorstellen. Want dat levert feitelijk het minste op. Vrijesectorwoningen dat levert veel geld op. Maar op het moment als je sociaal daar wil realiseren tot een maximale huur van 900 euro, dan levert dat voor de eigenaar en projectontwikkelaars een stuk minder op.

En dan kan ik me ook niet voorstellen en de fractieleden naast mij die hebben datzelfde idee, dat het verlies wat er dan ogenschijnlijk gehaald zou worden met de oude situatie, dat die zou kunnen worden gecorrigeerd met het toevoegen van alleen maar sociale woningbouw. Daar zetten wij grote vraagtekens bij. En als dat toch zo is, dan zouden we toch wel nog een keer een rekenplaatje daarvan willen zien. Daarnaast hebben we een klein rondje in het veld zelf gedaan, wat gesprekken gevoerd met enkele gebruikers op locatie. En daar heerst toch wel een verschillend plaatje. De ene is wat maar wat makkelijker, waarschijnlijk ook, omdat ze wat makkelijker verplaatsbaar zijn. Maar er zijn ook ondernemers die heel erg huiverig zijn als het gaat om van wat staat er straks te gebeuren als mijn locatie straks van de kaart wordt geveegd en ik nog maar moet zien of ik ook weer terug kan komen op die plek. Die gesprekken zijn nog niet gevoerd. Veel onduidelijkheid rond de gebruikers op de diverse locaties. En dat zijn vooral natuurlijk de huurders. Dat zijn best wel wat vraagtekens die er zijn. Ook in de richting van het college toch nog de vraag van in hoeverre is dat onderzoek goed gedaan? Want ik heb toch het idee dat de Belangenvereniging Bedrijven Rijswijk een iets beter onderzoek gedaan heeft dan de gemeente zelf.

Dat vermoeden heerst dat de feitelijke gebruikers niet nauwlettend betrokken zijn in het proces. En feitelijk zegt de heer Hoonhout dat in zijn betoog ook, dat ze een klein beetje op afstand zijn gehouden sinds 2021. Zo proeft dat in ieder geval. Daar zou Beter voor Rijswijk graag wat meer over willen horen in reactie op mijn inbreng in deze termijn, voorzitter. Ik houd het voorlopig even hierbij. We zullen hier in ieder geval zeker nog even goed over na moeten denken. Even afwachten wat de antwoorden zijn, voordat we hier een weloverwogen beslissing kunnen nemen. Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Dan geef ik graag het woord aan de heer Oelen van de Rijswijkse VVD. De heer Oelen: Dank u wel, voorzitter. Zoals de heer Braam al zei: we hebben het hier al behoorlijk uitgebreid over gehad. Zeer uitgebreid bij stilgestaan in het Forum van oktober. Toen waren er veel onduidelijkheden. In de bijna acht jaar dat ik in de raad zit, heb ik ook niet meegemaakt dat er een raad tussen de behandeling in het Forum was en de raadsbehandeling, omdat er nog aanvullende informatie moest komen. Dank in ieder geval aan de wethouder voor het extra memo wat ze heeft geleverd. Waarin een aantal, in ieder geval voor mij, onduidelijkheden worden weggenomen. En ik heb ook een gesprek gehad met wethouder en de ambtelijke staf heeft daarbij ook geholpen.

En ook nogmaals dank daarvoor. Mijn zorg voorzitter in het Forum zat in een aantal aspecten. Het werken met kwadranten. De heer Van Enk noemde het ook al. De afwikkeling van het verkeer. Parkeren voor nieuwe bewoners en de bedrijven die hier zitten. De mogelijkheden voor bedrijven om te blijven ondernemen en het toevoegen van sociale woningen in het programma. En met de informatie die ons is verschaft, is een aantal zorgen bij mij weggenomen. Bijvoorbeeld bij het sturen ten aanzien van die sturing op die kwadranten. Er blijft een risico inzitten, namelijk dat er toch een kwadrant Pagina 8 van 46

Concept verslag Raadsvergadering 14 oktober 2025

achterblijft waar de betrokkenen er niet uitkomen en er een rotte plek blijft in dat gebied. Maar goed, het alternatief lijkt nog minder gunstig te zijn. Ik blijf toch ook nog zorgen behouden. De heer Braam noemde ook al de afwikkeling van het verkeer. In het aanvullend memo staat wederom de toverformule van de intelligente VRI's, maar er is ook in het Forum naast vele andere gelegenheden aan de wethouder gevraagd om te komen tot een wat meer doordachte visie op dit toch echt regionale probleem en hoe dit opgelost gaat worden in samenspraak met bijvoorbeeld de gemeente Den Haag. We horen al heel vaak dat er goede gesprekken zijn. Dat hoorden we ook van de voorgangers van deze wethouder, maar we zien uitsluitend en alleen uitgewerkte plannen van Den Haag die de eigen goddelijke gang gaan en de problemen bij de buurgemeenten laten. Zeer recent weer het voorbeeld van de, naar ik aanneem, eenzijdige beslissing om de afslag van de Binckhorstlaan naar de Mercuriusweg af te sluiten. Zeer gunstig in Den Haag, potentieel weer veel sluipverkeer op bijvoorbeeld de Geestbrugweg.

Mijn vraag aan de wethouder is wederom: wanneer komt er nu eens een keer een regionale visie op hoe we omgaan met mobiliteit, waarbij de belangen van alle gemeenten worden behartigd? En komt dat niet, want daar lijkt het namelijk niet zo op, welke maatregelen overweegt u dan zelf, overweegt de gemeente Rijswijk zelf, om het doorgaand verkeer wat naar Den Haag gaat door Rijswijk te gaan ontmoedigen? Het is onze stad, onze leefbaarheid wordt ernstig verstoord. Graag uw reactie. Er zijn garanties afgegeven aan de ondernemers dat ze kunnen blijven ondernemen. Dat is fijn en dat is ook belangrijk, maar ook en dit is ook een mantra wat ik al eerder heb gebruikt, het betekent ook dat de gemeente er ook zorg voor moet dragen dat als nieuwe bewoners in dat gebied gaan wonen en die toch gaan klagen en we weten inmiddels dat dat gebeurt, over geoorloofde activiteiten, dat ze dan de uitleg krijgen door de gemeente: dit was part of de deal als je in een gemengd gebied gaat wonen. Uiteraard gaat het alleen maar om geoorloofde activiteiten. Op het moment dat nu de mogelijkheid is dat er om 7.00 uur 's ochtends geladen of gelost kan worden, dan hoort dat erbij. Dan weet je als je daar gaat wonen dat dat part of deal is.

En ik zou graag van de wethouder de toezegging willen horen dat ook het ambtelijk apparaat hier en het KCC hier de instructie krijgt om bewoners die gaan klagen, dat ze dan worden terugverwezen naar dit was nu eenmaal wat we met elkaar hebben afgesproken. Sociaal. Sociale woningbouw, de heer Braam en de heer Van Enk die noemen het al: er wordt opeens sociaal toegevoegd. En de vragen van de heer Braam over wat betekent dit nu bedrijfseconomisch? Dat zijn ook vragen die ik heb. Ik kan me bijna niet voorstellen dat het voor ontwikkelaars of de gemeente een gunstiger variant gaat worden, die het plan financieel gaat redden. Daar graag de reactie op ook van de wethouder. En ik wil ook nog iets meer duiding hebben over de berekeningen en de interpretatie over het percentage sociaal. Ik begrijp heel goed dat wij gehouden zijn door een hoger bestuursorgaan, de provincie, aan 30 procent. En ik begrijp ook als u schrijft dat de provincie meekijkt, want dat is nu eenmaal dan de taak van de provincie op dit soort zaken, denk ik dan maar gemoedelijk. Maar ik wil wel weten hoe die berekeningen tot stand komen. Er is vorige week een persbericht naar buiten gebracht dat de 740 studentenwoningen worden gerealiseerd door DUO in het Kessler Park. Studentenwoning is sociaal. Dat weet ik vrij zeker. DUO is een organisatie die voor langere termijn exploiteert.

Kortom, reken die 740 dan mee bij de berekening van 70 procent. En kunnen we dat soort zaken dan niet ook beter toewijzen ook bij de beoordeling van dit soort plannen? Graag de reactie ook daarvan van de wethouder. En tot slot, de heer Braam heeft ook al een en ander gezegd over het participatieproject, over de betrokkenheid van het Havencollectief, de betrokkenheid van BBR. Hoe zal ik dit nu eens even zeggen? Ik vind het spijtig dat er over en weer wordt geschermd met resultaten van onderzoeken door BBR en door de gemeente. Waarbij uiteraard de uitkomsten anders uitvallen, want anders zou het geen probleem zijn. Iedereen heeft natuurlijk recht op zijn eigen waarheid en zijn eigen waarheidsvinding, maar voor de toekomst wat mij betreft wel helpen als dit meer in gezamenlijkheid kan worden gedaan. Kan de BBR en het Havencollectief daar niet een toezegging op vragen, hooguit een moreel appel doen. Maar ik kan wel Pagina 9 van 46

Concept verslag Raadsvergadering 14 oktober 2025

de wethouder vragen om zich daar maximaal voor in te spannen bij deze. Voorzitter, tot zover mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Van Maarseveen van GroenLinks. Mevrouw Van Maarseveen: Dank u wel, voorzitter. Ik wil ten eerste de wethouder bedanken voor het uitgebreide en zeer informatieve memo, dat na het Forum van 7 oktober is opgesteld. Dat heeft ons heel veel duidelijkheid gegeven. En tijdens de bespreking van het raadsvoorstel Actualisatie ontwikkelkader Havenkwartier ten bate van fase 2 hebben wij samen met een aantal andere fracties een amendement ingediend. Waarin we het college vroegen om na scenario 1 ook scenario 4 uit te werken. En inmiddels is duidelijk dat scenario 1 met maximaal 400 woningen niet leidt tot een kwalitatief goed gebied om in te werken en wonen. Scenario 4 biedt meer perspectief. Door meer woningen toe te voegen, wordt het financieel mogelijk om het gebied kwalitatief goed in te richten met een aantrekkelijke en groene openbare ruimte. En vanavond stellen we de kaders vast voor fase 2 van het Havenkwartier. Onze fractie zal voor het raadsvoorstel stemmen, omdat wij willen dat het Havenkwartier zich ontwikkelt tot een aantrekkelijk woon- en werkgebied. En dit besluit geeft de ondernemers duidelijkheid. Dan weten ze waar ze aan toe zijn en voor hen is zekerheid cruciaal.

Als beleid en kaders onzeker zijn, stellen zij investeringen uit. En ze moeten erop kunnen vertrouwen dat bestaande bedrijven kunnen blijven. Het gebied zich ontwikkelt als een gemengd werk-, woongebied. Waarin ondernemerschap een belangrijke rol heeft, kan bloeien en niet in de verdrukking komt. Eventuele aanpassingen die bedrijven moeten doen bijvoorbeeld aan hun pand of bedrijf worden vergoed door de ontwikkelaar. En wij vragen de wethouder om nogmaals te bevestigen dat ondernemers hun plek behouden en de garantie krijgen dat ze niet gedwongen worden tot onredelijke aanpassingen aan hun pand en bedrijf, zonder compensatie van de projectontwikkelaar. Het amendement van het CDA zullen wij niet steunen, omdat dit neerkomt op het vasthouden aan scenario 1. Het is inmiddels duidelijk dat scenario 1 niet haalbaar is en niet leidt tot een kwalitatief goede openbare ruimte en dat het de ontwikkeling van het Havenkwartier zou blokkeren. En met scenario 4 behouden we de Rijksbijdrage, de WBI-subsidie, die gekoppeld is aan het realiseren van voldoende betaalbare woningen. Als we scenario 1 zouden kiezen, lopen we het risico deze subsidie geheel of gedeeltelijk te verliezen, wat een financieel nadeel van miljoenen euro's kan betekenen. Bereikbaarheid is een belangrijk aandachtspunt voor zowel ondernemers als bewoners. Er komen maatregelen om de doorstroming te verbeteren.

Zoals het herontwerp van de kruispunten, de iVRI’s en het stimuleren van deelmobiliteit en het beperken van de parkeeroverlast door regulering, door het betaald parkeren. En kan de wethouder toezeggen dat de gemeente actief blijft monitoren en waar nodig aanvullende maatregelen neemt om de bereikbaarheid van het Havenkwartier te waarborgen, zodat bedrijven en bewoners ook in de toekomst goed bereikbaar blijven? Tot zover, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Maarseveen. Dan geef ik nu het woord aan de heer Van der Veer van de Partij van de Arbeid. De heer Van der Veer: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, voor ons ligt een best wel ingewikkeld stuk, het raadsvoorstel Havenkwartier fase 2. Dank aan de wethouder voor de uitgebreide memo die we onlangs hebben gehad naar aanleiding van het Forum van 7 oktober. Ook de beantwoording van onze vragen en die van collega-fracties heeft de PvdA-fractie veel duidelijkheid gegeven. Zoals ook al door andere partijen gerefereerd, heeft de PvdA-fractie meegetekend met het amendement waarin wij het college vroegen om naast scenario 1 ook scenario 4 uit te werken, van het toen voorliggende raadsvoorstel Actualisatie Ontwikkelkader Havenkwartier fase 2. Met deze uitwerking kwam duidelijk naar voren dat scenario 1 zoals we voor ogen hadden, niet haalbaar is. Scenario 4 geeft meer Pagina 10 van 46

Concept verslag Raadsvergadering 14 oktober 2025

perspectief, door meer woningen toe te voegen wordt het financieel mogelijk om het gebied kwalitatief goed in te richten. Waarbij aantrekkelijke groene openbare ruimte ook mogelijk is. Voorzitter, vandaag stellen we de kaders vast van het Havenkwartier fase 2. De PvdA-fractie zal vanavond voor het voor het voorliggende raadsvoorstel gaan stemmen, ondanks dat het niet makkelijk was. Maar uiteindelijk zal het toch aannemen van dit raadsvoorstel, het Havenkwartier zich ontwikkelen tot een mooi werk-, woon- en recreatiefgebied. Een gebied waar naast werken ook gewoond en gerecreëerd kan worden op het water van de haven en in het groen rondom. Voorzitter, het besluit dat wij gaan nemen, geeft de huidige en de toekomstige ondernemers duidelijkheid. Iets waar zij en de BBR om hebben gevraagd. Want zekerheid is en blijft van groot belang, zodat zij kunnen blijven investeren in de toekomst van hun bedrijf. Het is voor de PvdA-fractie erg belangrijk dat de aanwezige bedrijven kunnen blijven en dat het gebied zich ontwikkelt als een werk- en woongebied, waarin werken een belangrijke rol voor nu en in de toekomst blijft spelen en niet door toekomstige woningbouw in de verdrukking komt. Toekomstige bewoners weten dat zij komen te wonen in een werkgebied. De aanpassingen die de bedrijven eventueel zouden moeten gaan doen aan bijvoorbeeld hun pand, worden vergoed door de ontwikkelaar.

Daarom is het voor de PvdAfractie belangrijk de toezegging van de wethouder te krijgen dat de zittende ondernemers kunnen blijven. En dat eventuele aanpassingen aan hun pand dan wel bedrijf worden gecompenseerd door de projectontwikkelaar. Want het blijft immers een werkgebied waar wonen wordt toegevoegd. Voorzitter, bereikbaarheid is een groot en belangrijk aandachtspunt voor alle belanghebbenden in dit gebied. Of het nu de ondernemers of de huidige toekomstige bewoners zijn, maatregelen om de doorstroming te verbeteren zijn hard nodig en zullen ook moeten komen. Zo worden de kruispunten met de Beatrix … Burgemeester Elsenlaan aangepast. Zo worden de iVRI’s nog beter ingeregeld, waardoor verkeersstromen beter en slimmer gestuurd kunnen worden. Blijft deelmobiliteit en het beperken van parkeeroverlast door parkeren op eigen terrein een uitgangspunt bij de ontwikkeling en eventueel regulering in dat gebied van parkeren. Voorzitter, momenteel merken we allemaal de verkeersdrukte in Rijswijk. En ook rond het ontwikkelgebied het Havenkwartier. De VRI's lijken de verkeersstromen nog niet goed aan te kunnen. Is hier een verklaring voor? Kan en wil de wethouder toezeggen dat er proactief gekeken blijft worden naar de bereikbaarheid van het Havenkwartier, voor de bedrijven en de inwoners? En zo nodig maatregelen te nemen om deze bereikbaarheid te kunnen blijven waarborgen.

En wethouder, bent u … Is het wellicht een idee, een mogelijkheid, om een avond te organiseren waar de raad, de bedrijven en belangstellenden inzicht kunnen krijgen hoe deze slimme VRI's werken aan de doorstroming en bereikbaarheid van Rijswijk? Wil de wethouder dat toezeggen? Dan voorzitter, ook van ons een korte reactie op het voorliggende amendement van het CDA. De PvdA-fractie kan en zal dit niet steunen. Het amendement houdt vast aan scenario 1. Dat betekent dat de verdere ontwikkeling van het Havenkwartier in het gedrang komt en gevolgen zou hebben voor onder andere de Rijksbijdrage, door niet genoeg betaalbare woningen te bouwen. Scenario 1 zou voor de gemeente een nadeel kunnen betekenen van miljoenen euro's en daarbij zou dit gedeelte van het havenkwartier blijven zoals het nu is. En volgens onze fractie zou je dat beslist niet moeten willen, voor zowel de ondernemers als de huidige en toekomstige bewoners. Natuurlijk horen wij graag de reactie van de wethouder op dit voorlichtende amendement. Voorzitter, dit was de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Veer. Dan geef ik nu het woord aan de heer Weterings van Rijswijks Belang. De heer Weterings: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Voorzitter, laat ik aftrappen met toch wel het ambtelijk orgaan een compliment te geven.

Ze hebben precies uitgevoerd wat de raad heeft gevraagd, om de scenario's te onderzoeken en daarmee terug te gaan naar de raad. Zo hoort het. Amendement uitvoeren, opdracht vanuit de raad. Complimenten. Zelf zijn we ook de stukken Pagina 11 van 46

Concept verslag Raadsvergadering 14 oktober 2025

ingedoken en waar mij vooral opviel, was dat er in de stukken ook werd verwezen naar onderzoeken en studies. Die konden wij niet vinden op dat moment in de stukken. Toen hebben wij ambtelijke bijstand aangevraagd en zijn daarvoor van harte uitgenodigd op het gemeentehuis de afgelopen week. Ik heb daar anderhalf uur onderzoek en studies kunnen bekijken via PowerPointpresentaties. Ik vraag mij af of de rest van de raad ook die studies heeft bekeken en al die onderzoeken. Ik denk het niet namelijk. Of we nu een volledig besluit kunnen nemen over dit voorstel, ik denk het nog niet. Maar goed, dat laat ik aan de raad over. Nogmaals aan dit raadsvoorstel zitten een aantal onderzoeken en studies. Ik zou zeggen: ga die gerust nog een keertje bekijken, want daarvoor ben ik heel goed ambtelijk bijgestaan en in hele overtuigende presentaties heb ik kunnen begrijpen wat de doelstelling is achter deze scenario's. Voorzitter, dan voorstellen vanaf 2021, waar dan nu uiteindelijk de problemen op stuiten dat het niet haalbaar zou zijn. Je gaat uiteindelijk toch wel als je plannen maakt ook toekomstgericht kijken naar de inflatiekosten en dergelijke. Hoe kan dat zo ineens onhaalbaar zijn geworden? Ik vind het risicovol als we nu iets bedenken dat het niet toekomstgericht is. Ik vind dat ernstig. En dan aansluitend ook op de Rijswijkse VVD en BvR. We maken ons zorgen over de infrastructuur.

En als we dan uiteindelijk horen en begrijpen dat het maximale nog niet uit het plan is gehaald. We kunnen daar nog een aantal afstellingen verrichten. Met een aantal VRI’s en misschien nog wat andere stoplichten weg te halen, dat het nog verbeterd kan worden. Maar dan vraag ik me af waarom we al die hardwerkende mensen die in de Plaspoelpolder werken de afgelopen drie jaar vanaf het octrooibureau tot aan de BP-pomp hebben vastgestaan. De mensen die heel graag naar huis wilden, zijn bewust in de file terechtgekomen. Terwijl wij al konden versnellen. Ik vind het ook een kwalijke zaak. Je wilt graag naar huis. Je hebt hard gewerkt. Wil je zo gauw mogelijk de Plaspoelpolder uit. Goed, het schijnt allemaal te mogen kunnen, maar dat zou de toekomst ook nog mogen uitwijzen. Maar ook daar heb ik mijn twijfels bij. Ik denk: waarom zijn we niet eerder al gaan bekijken waarom het sneller kon? En heeft het ook de garantie als wij nu toch voor scenario 2 gaan, dat het verkeer het ook wel aankan? Er wordt gezegd van wel, maar dat betwijfel ik. En dan hoor ik ook Beter voor Rijswijk zeggen over het proces, over het participatieproces dat het weer geen schoonheidsprijs verdient. De zoveelste. We hebben het terrassenbeleid gehad, we hebben het parkeerbeleid gehad en nu weer dit.

Wanneer houdt het op? En uiteindelijk vind ik het ook wel jammer, want dan komt Rijswijks Belang bij het begrotingsdebat met de motie Verbeter uw participatieproces, wordt dat keihard weggestemd. Waarom? Waarom allemaal commentaar hebben op het participatieproces, maar het niet willen verbeteren. Dan gaan we dat volgend jaar in maart doen, zou ik dan denken. Voorzitter, wat ik ook van mijn hart wil, is normaal gesproken is de BBR altijd een hele goede partner van de gemeente. Nu ze een keer een andere mening hebben, wordt in een keer de zwartepiet toegespeeld. Ik vind dat wel een kwalijke zaak. Ze mogen ook een eigen mening hebben en als ze een keer geen fotomomentje willen doen met de wethouder, omdat ze een andere mening hebben, dat moet ook maar een keer worden geaccepteerd. Het spijt me zeer. Ook meer respect naar de BBR toe. En als er fouten zijn gemaakt, als het inderdaad niet haalbaar is, zeg: sorry, jongens, we hebben een fout gemaakt, scenario 1 is niet haalbaar gebleken. Sorry, we hebben ons vergist. Ook richting de BBR, een excuus zou echt wel op zijn plaats zijn. Goed, voorzitter, dat was mijn eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Van der Weij van D66. Mevrouw Van der Weij: Dank u wel, voorzitter. We zijn blij met de ontwikkeling in het Havenkwartier.

Het is schipperen tussen ruimte voor nieuwe woningen en het ondersteunen van ondernemers, maar juist die combinatie maakt het gebied kansrijk als nieuwe, levendige en veilige woonwijk. Nu en voor de toekomst. En daarbij zijn de ondernemers niet gebaat bij een nog langere onzekerheid, zoals de eerste inspreker al aanstipte. En ook is niemand gebaat bij leegstand van de Pagina 12 van 46

Concept verslag Raadsvergadering 14 oktober 2025

vele gebouwen in Rijswijk en het gevaar voor achteruitgang van de gebieden, zoals de tweede inspreker aanstipte. Het is broodnodig dat het Havenkwartier wordt ontwikkeld. Door de ontwikkeling van het Havenkwartier, de transformatie naar een woon-, werkgebied met meer woningen, ontstaat de mogelijkheid om de leefomgeving verder te verbeteren, met de voetgangersbrug, goed groen en een aantrekkelijk Havengebied dat voor iedereen toegankelijk en uitnodigend is. Daarbij verwachten we dat het college toeziet op het zo goed mogelijk oplossen van mogelijke verkeersissues. Het werd al een paar keer aangehaald. Iets wat nu ook al aandacht heeft. Maar natuurlijk zal tijdens en na de verbouwing de situatie continu veranderen en dat vraagt van iedereen flexibiliteit en continue alertheid en eventueel bijsturen met heldere communicatie. Kan de wethouder zeker dit laatste bevestigen? En wat betreft heldere communicatie, we verwachten dat dat blijft, ook voor huidige bewoners en ondernemers en voor de toekomstige. Zodat er geen verkeerde verwachtingen zijn, want wonen in een woon-, werkgebied is natuurlijk anders dan wonen in een traditionele woonwijk. Kan de wethouder ook dit bevestigen, dat deze communicatie de volle aandacht krijgt? En tot slot een vraag aan de wethouder van financiën. Want dit voorstel heeft ook financiële impact.

Maar wat zijn de gevolgen en vooral de risico's van de gemeente als het huidige plan geen doorgang vindt? En hoe zit het met de subsidie die hiervoor is toegekend, moet die worden terugbetaald? En met de ontwikkelaars van de eerste fase? We zijn benieuwd naar de antwoorden. Dank u wel. Tot zover mijn bijdrage. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van der Weij. Dan geef ik het woord aan heer Van Dam van Wij. Rijswijk. De heer Van Dam: Dank, voorzitter. Wij. Rijswijk die zal tegen dit voorstel stemmen. En dat is niet omdat we niet willen bouwen, maar dat is omdat we geen wijken willen neerzetten waar het vanaf dag een al vastloopt. Voorzitter, dit voorstel gaat over één ding en dat is bereikbaarheid. En laten we daar wel even eerlijk over zijn. Zonder dit plan en op dit moment in het Havenkwartier loopt het al vast. Door alle andere ontwikkelingen komen er meer dan 10.000 extra inwoners bij in dit gebied, 10.000 mensen die straks op een stukje stad zitten wat al piept en kraakt. En dan stelt het college voor om binnen dit plan ook nog het aantal woningen bij te plussen. We hadden eerst 400 woningen en nu moeten dat er 700 worden, midden in een wijk die nu al tegen zijn grens aan zit, als je het hebt over die bereikbaarheid. En alsof je een extra verdieping gaat plaatsen op een huis waar de fundering al van scheurt. Het is vragen om problemen.

Er is geen enkel concreet plan om de bereikbaarheid van de Plaspoelpolder te verbeteren. Geen extra ontsluiting, geen oplossing voor de files en geen investeringen die de groei op kunnen vangen. We voegen wel duizenden verkeersbewegingen per dag straks toe, maar we veranderen niets aan de infrastructuur. En voorzitter, dat werkt niet en dat weet iedereen denk ik ook die in dat gebied woont, werkt of daar rondrijdt om naar huis te kunnen gaan. Bewoners en ondernemers die hebben het jaren geleden al gezegd, dat het veel te druk wordt. In 2020 en in 2021 met de besluitvorming. Destijds bedroeg het plan nog vijf grote woontorens en zouden er meer dan 3.000 woningen komen. En onder andere vanwege de weerstand die dat toen opriep, is het plan teruggeschroefd naar 2.400 woningen. En nu draaien we vanavond dat besluit zo weer terug. En dat voelt voor die bewoners, maar ook voor die bedrijven en ondernemers die daar nu zitten toch simpelweg alsof hun mening en hun input van destijds wordt weggeveegd. Bedrijven zeggen bovendien op dit moment: het woord onveilig, vrachtwagens, fietsers en duizenden extra bewoners allemaal op één hoop. Dat is vragen voor een onveilige verkeerssituatie. En voorzitter, wat ons betreft heeft dit plan ook te veel onzekerheden. We weten bijvoorbeeld niet wanneer er gestart kan worden met het bouwen.

En we zijn volledig afhankelijk van eigenaren, die het onderling eens moeten worden, voordat er iets gaat gebeuren. En dat is wat ons betreft geen regie voeren op het plan. Dat is hopen dat iedereen goed samenwerkt. Als we echt willen bouwen, dan moet de gemeente actief sturen en keuzes durven maken. En er zijn echt wel ontwikkelaars die voor 400 Pagina 13 van 46

Concept verslag Raadsvergadering 14 oktober 2025

woningen aan de slag willen. Dat verhaal is een verhaal wat we geloven. Tot slot, voorzitter, dit plan creëert een wijk die te vol wordt, te druk wordt en te kwetsbaar wordt. Een wijk die gebouwd wordt op een verkeersader die nu al piept en kraakt, een wijk waar bedrijven onveiligheid zien aankomen en waar inwoners opnieuw worden genegeerd. Wij kiezen daarom niet voor meer stenen, maar voor een beter plan en zullen vanavond tegenstemmen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam, voor uw eerste termijn. Dan kijk ik naar de heer El Majjaoui van de Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid. De heer El Majjaoui: Dank voorzitter, voor het woord. We hebben het in feite uitgebreid over dit raadsvoorstel gehad in de afgelopen raadsvergadering. Ook het addendum die is voorgelegd, zijn we positief over, omdat dat extra duidelijkheid en samenhang brengt in de ontwikkeling van fase 2. Het verduidelijkt ook de ruimtelijke kaders versterk de balans tussen wonen en werken, volgt de positie van bestaande bedrijven en maakt een aanvullend programma mogelijk. Daarnaast biedt het een aangescherpte uitwerking van de openbare ruimte en de haven. Het sluit aan op het actuele beleidskaders en zorgt voor een transparant uitvoerbaar vervolgproces. Dank aan de wethouder voor deze aanvulling en verduidelijking.

Voorzitter, ook blijkt uit de stukken van dat firma Montrieurs, die al jaren in het gebied is gevestigd, positief staat tegenover scenario 4. Dit scenario biedt voldoende ruimte voor continuïteit en de toekomstbestendige ontwikkeling van het bedrijf. Ook in lijn met hun inbreng tijdens de participatie. Ook de antwoorden op de vragen van D66 geven voldoende inzicht en ook houvast in de ontwikkeling, waarbij er rekening wordt gehouden met verkeer, parkeren, leefbaarheid, bereikbaarheid, enzovoort. Voorzitter, hiermee ontstaat een actueel haalbaar en toekomstbestendig kader voor de verdere ontwikkeling van het gebied Havenkwartier. Daarom zullen wij instemmen met het raadsvoorstel en het bijbehorende addendum. En dat betekent automatisch dat we dan ook tegen het amendement van het CDA zullen gaan stemmen. En tot zover eerste termijn. Voorzitter, dank voor het woord. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Daarmee zijn we aan het einde van de eerste termijn van uw raad gekomen. Ik kijk naar de wethouder. Is er behoefte aan een schorsing of kunt u meteen doorgaan? Dan geef ik u het woord, wethouder Van de Waart. Mevrouw Van de Waart: Voorzitter, laten we maar doorgaan. Ik denk niet dat het vraagstuk namelijk makkelijker wordt als we nog langer wachten. Ik denk dat alles ook al door de verschillende raadsleden is gezegd.

Alle afwegingen, alle vraagstukken, alles wat we ook in het Forum al eerder hebben besproken. Voor u ligt een raadsvoorstel. Zoals u weet, is er inderdaad een kader vastgesteld. Daarin ben ik teruggekomen, dat er allerlei ontwikkelingen zijn die ervoor zorgen dat het niet kan uitgevoerd wordt, zoals u in eerste instantie heeft vastgesteld. Aan u de vraag om een extra onderzoek om te kijken hoe we dit kunnen oplossen. Het college had in eerste instantie voorgesteld om daar die 400 vast te houden. Omdat ik verwacht dat dat zou gebeuren, wat precies vanavond is gebeurd. Namelijk dat de BBR en het Havencollectief dit het liefste wilden. In ieder geval die 400 zouden vasthouden. Maar goed, ook daar zaten natuurlijk allerlei kanttekeningen aan. Dat wisten we toen al. En is er een amendement gekomen. En ik heb in het Forum ook al eerst gezegd, eerst dacht ik: ben ik nu wel zo blij met dit amendement? Want het was helemaal niet scenario 4, want scenario 4 was nog veel groter. Het was een tussenin-scenario en daarom noem ik het ook maar scenario amendement. En de vraag is altijd als je een beetje een vlees- noch visscenario krijgt, wat je ermee kunt. Gaandeweg, voorzitter en dat hebben de raadsleden in het Forum denk ik ook wel gemerkt, werd ik ook als wethouder steeds enthousiaster over dit amendement.

En dat kwam ook, omdat door het onderzoek we erachter kwamen dat scenario 400 woningen ook wel de nodige problemen met zich meebracht. Toch even dit als herhaling van het proces, voorzitter. Er zijn ook een flink Pagina 14 van 46

Concept verslag Raadsvergadering 14 oktober 2025

aantal vragen gesteld. Ik heb inderdaad mijn uiterste best gedaan om allerlei informatie die gevraagd werd aan u te doen toekomen. De voorzitter: Mevrouw Van de Waart, ik zie dat mijnheer Van Enk u wil interrumperen. Dat mag ook vanaf ... Uw kaartje staat hier nog. De heer Van Enk: Ik had mijn kaartje nog achtergelaten. De wethouder zegt: ik was gaandeweg wel blij met dat amendement. Mijn vraag is dan, u heeft begin dit jaar toch nog voorgesteld, herinner ik me, door te gaan met scenario 1. Hoe kan het dan dat in de loop van het jaar dat daar weer hele nieuwe inzichten over zijn ontstaan? De voorzitter: Wethouder Van de Waart. Mevrouw Van de Waart: Dat is een terechte vraag. Omdat de vraag die toen voorlag, was om nader onderzoek te doen naar de uitwerking van dat amendement. Wij hadden toen ook nog niet alle dieptegegevens, maar een eerste inschatting. En naarmate we verder gingen met dat onderzoek, bleken er meer haken en ogen te zijn aan het voorstel wat ik in eerste instantie heb gedaan. Dat blijkt ook uit de antwoorden die ik nu had gegeven. Dan was ik waarschijnlijk ook met een dilemma bij u teruggekomen. Dat komt door nader onderzoek. De voorzitter: Mijnheer Van Enk, wilt u een tweede interruptie? De heer Van Enk: Ja.

Is de wethouder het dan met mij eens dat door het verstrijken van de tijd de kansen en bedreigingen voortdurend kunnen wisselen en zouden we dan niet beter vast kunnen houden aan onze koers? De voorzitter: Wethouder Van de Waart. Mevrouw Van de Waart: Nee, ik denk dat we onze informatiepositie vergroten, voorzitter. De voorzitter: Wilt u verdergaan met uw eerste termijn? Mevrouw Van de Waart: Ja, dank u wel. Ik probeer de vragen wat te clusteren, om te voorkomen dat het net zo’n lang gesprek werd als in het Forum. Laten we beginnen, ik denk bij voor iedereen aan het hart gaat de positie van de bedrijven, voorzitter. Was ook een vraag. En als dat niet de vraag in het amendement was geweest, voorzitter, had ik het denk ik zelf wel ingebracht. Dat is namelijk het borgen van de positie van de bedrijven die reeds in het gebied zitten. En dat is geborgd in dit huidige amendement. Bedrijven kunnen hier echt blijven zitten. Ze kunnen ook aangeven wat eventuele groeiplannen zijn op de locatie waarin ze zitten. Daar wordt rekening mee gehouden, als het gaat om milieucontouren. En als dat in de ontwikkeling betekent dat er bijvoorbeeld iets qua geluidswering moet worden gedaan, zij zijn niet degenen die dat moeten betalen. Maar is dat de ontwikkel- en initiatiefnemers. Daarnaast hebben zij ook een stem in het kwadrant waarin zij zitten.

Daarin heb ik de vorige keer ook al enige nuance ingebracht, want er is natuurlijk wel een andere positie voor de ondernemers die een eigen pand hebben en de ondernemers die huren. Daarom hebben we heel bewust ook een ronde gedaan, in ieder geval bij de grote huurders, de grotere bedrijven die daar zitten. En die blijken een vrij stabiel huurcontract te hebben. Het is natuurlijk wel zo dat wij als gemeentelijke overheid daar niet tussen zitten. Dat is toch wel heel goed om dat even te benoemen, maar ik denk dat dat goed is geborgd in het voorstel. Daarnaast is het zo dat er ook extra bedrijfsmatige vierkante meters in het voorstel zitten. Het is niet alleen zo dat de huidige bedrijven kunnen blijven zitten en de bestaande vierkante meters worden geboord, er wordt ook nog daar bij geplust. En dat is, voorzitter, een minimum. Het is niet … Bij de woningen gaat het om een maximum. Bij de bedrijfsvierkante meters gaat het over een minimum. Dan is er ook nog genoemd, maar dat is Pagina 15 van 46

Concept verslag Raadsvergadering 14 oktober 2025

door de raad al genoemd, is dat er eerder aan is gegeven door bedrijven dat ze graag duidelijkheid willen. Ik hoop dat uw raad dat gaat geven. En er is natuurlijk een voorstel gedaan voor de buitenruimte, die niet alleen aantrekkelijk is voor bewoners of omwonenden, maar zeker voor werknemers en ondernemers. Dat is toch een beetje wat we ook in het middengebied van de Plaspoelpolder zien, dat we werken aan werklandschappen voor de toekomst, waar je ook fijn even een wandeling kunt maken als je je broodje opeet of zoals we dat vaak tegenwoordig doen, een telefoontje pleegt met een van je zakelijke partners. Ik denk dat dit echt een heel belangrijk punt is. En ondanks dat ik weet dat de BBR het er niet mee eens is, denk ik dat het wel goed geborgd is in dit voorstel. Dat was een punt. Heel even. Het punt van participatie, want dat zit daar denk ik aan gekoppeld. Ik heb een uitgebreide informatie in de annotatie. O, daar komt hij. De voorzitter: Ik zie dat mijnheer Van Dam u wil interrumperen. Mijnheer Van Dam. De heer Van Dam: Voorzitter, dank. Ik had een vraag voor de wethouder.