Concept verslag Raadsvergadering 23 september 2025

Concept verslag Raadsvergadering 23 september 2025

Aanwezig Voorzitter: Mevrouw H. Sahin Raadsleden: De heer E.G.T. Braam Mevrouw L.S. de Bruijn De heer D.R. Cupedo De heer M. van ’t Eind De heer M.J. van Enk De heer M.A.J. Ezinga Mevrouw B.M.B.T. de Haan-Niesen Mevrouw M.E. Harmsen Mevrouw I.M. Jansen-Dirkx De heer M.T.F. Kaffa Mevrouw P.G. Kames Mevrouw A. Koegler-Böhm De heer G.A. Kruger De heer J. Loof

Vervolg aanwezige raadsleden: Mevrouw S. van Maarseveen De heer M. el Majjaoui Mevrouw W.A.A.M. van Nunen De heer R. Nunnikhoven De heer U.H. Oelen Mevrouw L.B. Oude Alink Mevrouw A. Prenger Mevrouw H. van Schie De heer W. Smith De heer E. van der Veer De heer Q.L.A. Veerman Mevrouw W. van der Weij Mevrouw E. Woudstra De heer A.M. Zoghbi Afwezig: De heer D.F.A. van Dam De heer C.P.I.M. Dolmans De heer M.V. Weterings

Aanwezige portefeuillehouders: Wethouder L. Bentvelzen Wethouder W. van Damme Wethouder G. van Malsen Wethouder S. van de Waart Wethouder M. Wit

Griffie: Griffier: de heer J.A. Massaar bpa Mevrouw M.M.A. Tittse De heer J. Hoefnagel Mevrouw F.S. Habiboellah (verslag)

1. Opening en mededelingen De voorzitter: Goedenavond, dames en heren, beste leden van de raad. Ik vraag u vriendelijk plaats te nemen. Ik open de raadsvergadering van de gemeente Rijswijk van dinsdag 23 september 2025. Graag heet ik welkom de leden van de raad, de fractie-assistenten, onze wethouders, medewerkers, vertegenwoordigers van de media, aanwezigen op de publieke tribune. Het is mooi om te zien dat u veel beter zichtbaar bent op deze manier. Welkom en de kijkers online. Ik hoop dat u allemaal een hele fijne zomer heeft gehad en veel energie hebt en gestart bent met een goed gevoel na het zomerreces. Of misschien zijn er al mensen die weer toe zijn aan vakantie, ik zie ook. In het bijzonder heet ik vanavond welkom onze gasten van de raad, zojuist met hen kennisgemaakt. Welkom mijnheer Mulder, mevrouw Flinterman en mijnheer Van Veldhoven. Ik hoop dat u een plezierig gesprek heeft gehad met onze raadsleden en zij u meer inzicht hebben gegeven in hoe de lokale politiek hier werkt. En in ieder geval zijn we heel blij dat u er bent. Er staan vandaag interessante punten op de agenda en u bent welkom om de hele raadsvergadering bij te wonen. Maar mocht u eerder willen vertrekken omdat de vergadering te lang duurt, dan is dat ook prima. U kunt de Pagina 1 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 23 september 2025

vergadering ook verder online volgen. Welkom. Allereerst wil ik beginnen met een korte terugblik op afgelopen vrijdag. Een aantal van jullie heb ik daar ook gezien. Wij hebben de Vrijheidslezing georganiseerd en ik ben heel trots dat wij samen met onze betrokken inwoners, de leden van de werkgroep 80 jaar vrijheid in het bijzonder, een heel bijzonder herdenkingsjaar hebben afgesloten. Het is een heel rijk jaar geworden met vele herdenkingen, vieringen en verschillende activiteiten voor jong en oud. Een van de resultaten is het prachtige bundel, 80 jaar vrijheid in Rijswijk, geworden. U krijgt van ons een exemplaar. Als het goed is heeft u er eentje getroffen op uw plek en het is echt heel mooi geworden. Dan de vergaderorde, eigenlijk hoef ik dat niet meer te noemen, dat is al vastgelegd in het Reglement van Orde. Maar we werken met spreektijden en de instructie, informatie is u ook bekend. Op uw tafel staat de informatie vanuit de griffie aan u gegeven en vanavond gaat u wel de klok zien, zodat we ook, zodat u ook goed kunt zien hoeveel spreektijd u nog heeft. Uiteraard is het niet zo dat u de maximale spreektijd per se moet invullen. Het is natuurlijk wel de mogelijkheid, maar ook in dat geval als u dat niet wenst, is dat natuurlijk helemaal prima. Dan iets wat ik altijd benoem en dat zal ik ook blijven benoemen zeker in deze tijd, respect.

Ook voor deze vergadering vraag ik u respectvol met elkaar om te gaan. De woorden die wij uitspreken hebben betekenis en invloed, ook online. Het belang van goede omgang is ons allemaal, zeker na de ongeregeldheden en geweld van afgelopen zaterdag zelfs richting de politie, nog belangrijker geworden. Laten we alert blijven en de goede verstandhouding die we hier in Rijswijk met elkaar hebben alleen maar versterken, want dat is in het belang van onze inwoners. Dan ga ik naar de berichten van verhindering. We hebben bericht van verhindering ontvangen van de heer Dolmans, van de heer Weterings en de heer Van Dam. Voor de rest zijn alle raadsleden volgens mij aanwezig. Dan, beste raadsleden, we hebben vandaag ook een feestje. Vandaag is jarig de heer Ezinga en mevrouw Koegler. En gisteren was mevrouw Woudstra jarig. En namens alle aanwezigen feliciteer ik u alle drie en ik ga u even bij voornaam noemen, Elze, Menno en Annemie, van harte met jullie verjaardag. En ik wens jullie samen met jullie dierbaren een heel gezond en heel liefdevol nieuw levensjaar. Voorgaande keren heb ik steeds een gedichtje voorgelezen van Toon Hermans en ik heb er nu ook eentje gevonden voor jullie alle drie van toepassing. Voor ons allemaal. Geluk. Geluk is geen kathedraal, misschien een klein kapelletje. Geen kermis, luid en kolossaal, misschien een carrouselletje.

Geluk is geen zomer van smetteloos blauw, maar nu en dan een zonnetje. Geluk, dat is geen zeppelin, het is hooguit een ballonnetje. Dus van harte gefeliciteerd nogmaals. Dan de trekking van het stemmingsnummer. We hebben even getwijfeld, goh, hadden we dat nou afgeschaft of niet? Hebben we afgeschaft hè? Bij hoofdelijke stemming is het niet echt nodig, maar we kunnen het wel doen. Jullie griffier vindt dat het niet hoeft. Nou, de laatste vergadering. Oké. Dan gaan we door naar de leden bureau van stemopneming, want dat moet wel. Als voorzitter stel ik voor te benoemen de heer Oelen en als leden de heer Van ’t Eind en mevrouw Van der Weij. Dat heeft uw instemming? Dan zijn zij benoemd. Dan ga ik naar de mededeling van het college. Er zijn drie wethouders die een mededeling aan u willen doen en daarom wil ik als eerste het woord geven aan wethouder Wit. De heer Wit: Ja, dank u wel, voorzitter. Zoals u misschien al wel gelezen heeft hebben wij samen met de HTM opdracht gegeven om diverse onderhoudswerkzaamheden uit te voeren tussen 13 oktober en 16 november van dit jaar. Op drie locaties worden spoorstaven vervangen en aansluitend vervangen wij op die locaties ook asfalt.

De werkzaamheden die de meeste impact zullen hebben voor u als inwoner en voor al onze inwoners en ondernemers is de afsluiting van de Prinses Beatrixlaan richting Den Haag tussen de Admiraal Helfrichsingel en de Sir Winston Churchilllaan. Deze afsluiting staat gepland van 17 oktober 7.00 uur tot 27 oktober 17.00 uur. Dat is bewust in die periode gedaan, want dat is de herfstvakantie, dan verwachten we de minste verkeersdruk. Het zijn werkzaamheden die wel uitgevoerd moeten worden, het spoor is er niet goed aan toe. Dus we Pagina 2 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 23 september 2025

kunnen er ook niet omheen en we pakken die kans om het zelf met extra werkzaamheden rondom te laten uitvoeren. Het verkeer wordt omgeleid via de Plaspoelpolder, Rotterdamsebaan en de Wippolderlaan. We hebben allerlei maatregelen getroffen in ieder geval om mensen te informeren. Maar wat we wel gaan doen is twee rechtsaf rijstroken op de afrit A4 vanaf Amsterdam gezien wordt afgesloten en het verkeer kan deze richting alleen richting Rijswijk Buiten en Delft rijden. Dat heeft de bedoeling als doel om de Muziekbuurt en Stervoorde enigszins te ontzien in de drukte. Een andere maatregel die we tegelijkertijd noodzakelijkerwijs treffen is de afsluiting van de Van Rijnweg in deze periode gedurende de afsluiting van de Prinses Beatrixlaan. We hebben alle opties bekeken, maar we verwachten dat door de afsluiting van de Beatrixlaan de druk op de Van Rijnweg zo hoog wordt dat het in ieder geval niet verstandig is om het open te houden. Een dusdanig groot risico dat we tot deze maatregel overgaan. Nou, normaliter zoals we altijd doen wordt iedereen geïnformeerd, inwoners, ondernemers, omwonenden en bedrijven via alle communicatiemiddelen. Dat is in de vorm van flyers, digitaal, een informatieavond en fysieke informatie-uitingen buiten, vooraankondigingen op gele borden en een persbericht over de uitgevoerde werkzaamheden.

Tegelijkertijd zijn we nog even aan het kijken of we een timelabs kunnen maken, zodat ook mensen vanaf afstand de werkzaamheden kunnen volgen. Dat is puur om ook een beetje inzicht te geven wat we nou precies doen, want het is wel ingrijpend. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Wit. Dan geef ik nu het woord aan wethouder Van Damme. De heer Van Damme: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik kan mededelen dat we vandaag een brief hebben gestuurd naar de staatssecretaris van IenW over de problematiek van de lachgascilinders. Want sinds 2023 valt dit zoals u allemaal weet onder de Opiumwet. Maar uit cijfers van het ministerie blijkt nu dat de schade door ontploffende cilinders in verbrandingsovens jaarlijks op 65 miljoen euro wordt geschat. Daarbovenop komt nog dat wij als gemeente jaarlijks nog eens 130 duizend euro kwijt zijn aan het opruimen van lachgascilinders. Uw raad heeft vorig jaar bij de begrotingsbehandeling een amendement aangenomen om deze kosten niet in de afvalstoffenheffing op te nemen. Met als argument dat de rechtszaak van de Koninklijke Nederlandse vereniging voor afval- en reinigingsdiensten, de NVRD, tegen de staat over de verwerkingskosten van de lachgascilinders nog lopende was. Nou, die rechtszaak is eigenlijk nog steeds niet afgerond. De zittingsdatum voor deze bodemprocedure is gepland in november.

We hebben daarnaast geprobeerd om in aanmerking te komen voor de subsidieregeling, opruimen drugsafval, maar onze aanvraag is afgewezen. In de brief die we vandaag hebben verstuurd, verzoeken wij de staatssecretaris om gemeenten en de branche passend te compenseren, net zoals dat is gebeurd voor de extra kosten die de nationale politie heeft gemaakt voor het onder de Opiumwet brengen van lachgascilinders. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Damme. Dan geef ik het woord aan mevrouw Bentvelzen. Mevrouw Bentvelzen: Ja, dank u wel, voorzitter. In navolging op een vorige mededeling aangaande onze knaagdiertjes in onze stad en de sluiting van het Knaaghof bij de school Yuverta. Die hebben we, daar hebben we een contract mee met de Dierenbescherming. De dieren worden tot op heden in Vlaardingen gebracht of Ridderkerk moet ik zeggen, want asiel in Vlaardingen is nog niet af. Ik heb samen met alle wijsheid in ons college besloten om de overeenkomst met de Dierenbescherming die het einde van dit jaar afloopt, niet te verlengen. De reden daarvan is dat we een opvanglocatie voor onze knaagdieren dichter bij huis gevonden hebben, dat is namelijk Het Knagertje. En daarmee zullen wij hun overeenkomst gaan sluiten. U ontvangt verdere informatie nog met een raadsinformatiebrief binnen korte tijd van mij. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Bentvelzen.

Dan zijn we aan het einde gekomen van agendapunt 1. Pagina 3 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 23 september 2025

2. Spreekrecht burgers De voorzitter: Kunnen we door naar agendapunt 2, spreekrecht burgers. En aangemeld heeft zich mevrouw Liesbeth Jansen en zij komt inspreken over het raadsvoorstel bindend advies planwijzigingen HBG-locatie. Mevrouw Jansen, u heeft vijf minuten spreektijd. Inspreker: Ik heb wel een bril nodig. Ja. Geachte raad, in de Bogaard wordt veel gebouwd aan de woningen die zo nodig zijn. Met de net opgeleverde The Beatrix, The Orchard, Hof Van Rijswijk en HBG-locatie worden er bijna 1600 woningen, 4000 vierkante meter nieuwe retail en 587 parkeerplaatsen opgeleverd. Vanavond ben ik hier om u te vragen om een pas op de plaats te maken met de ontwikkelingen van de Bogaard. Om te stoppen met het nemen van onherroepelijke besluiten, zoals het plan van de HBG, zonder een integraal beeld te hebben, o, ik mag niet naar achter stappen, van de consequenties voor verkeer, verkeersveiligheid en parkeren. Ik woon in Den Haag, of ik woon in Den Haag, ik woon in Rijswijk op het waterbed tussen Den Haag en de Bogaard. Op dit moment kunnen we gratis parkeren zonder parkeerproblemen en ik ga ervan uit dat we op een gegeven moment best wel gaan betaald parkeren.

Maar mijn vraag is, willen we echt met deze aanpak al het blik naar de straat verbannen, terwijl de bestaande parkeergarages weg worden gegeven aan de parkeerplaatsen die de ontwikkelaars moeten maken? In 2019 bij het vaststellen van het masterplan in de Bogaard is er door de toenmalig wethouder toegezegd aan de raad dat het verkeer, parkeren, et cetera, integraal inzichtelijk gemaakt zou worden voor het masterplan in de Bogaard. Niet alleen parkeren voor de nieuwe woningen, maar ook parkeren voor de nieuwe retail en de bestaande woningen, kantoren, sport en ook retail. Tot op heden is dit onderzoek er niet gekomen en met achteraf monitoren creëer je een situatie die je aan de voorkant had kunnen voorkomen. Destijds is gekozen in het masterplan om een knip te maken tussen het plangebied, het winkelcentrum en het onderzoeksgebied dat de ontwikkelingen aan de Bogaardkant van de Beatrixlaan of aan de HBG-kant van de Beatrixlaan. Op deze manier bleef het gepland aantal woningen onder de wettelijke grens van 2000 woningen die nodig was voor een formele MERprocedure. En daarmee was ook de inspraak van de bewoners, ja, die konden niet inspreken. Nu zegt de wethouder op basis dat de parkeernorm van het masterplan het aantal parkeerplaatsen van de HBG-locatie is aangepast. Maar je kan natuurlijk niet aan cherrypicking doen.

Voor de Wet ruimtelijke ordening is de HBG-locatie geen onderdeel van het masterplan, maar voor het parkeren wel ineens. En als het dan toch onderdeel moet zijn van het masterplan, in het masterplan staan gewoon 550 parkeerplaatsen. Nou tril ik te veel om hem om te slaan. Even kijken. Ik lees al tien jaar de stukken voor de HBG-locatie. Het eerste bestemmingsplan was 1200 pagina's, de tweede 1400 en de derde 1600 pagina's. En ergens op pagina 550, ik weet niet meer in welk stuk, stond dat er in de wijk een rotonde moest komen, omdat er maar een uitgang was aan plan. En weet u wat er in de onderliggende stukken staat op dit moment waar u ja tegen zegt? De Beatrixlaan staat 's morgens vast en mensen zullen dus andere wegen gaan zoeken door de wijk waar straks ook het kindcentrum in gebruik is. En, nou ja, u kan u voorstellen wat dat betekent. En beseft u dat de kruising van Irenelaan, Markelaan, Beatrixlaan nu al een rot punt is voor de fietsers en wat gaat dat straks doen? En als ik het vraag tijdens de participatieavond, dan krijg ik het antwoord, dat is voor de gemeente. Beseft u dat de ventweg die gepland is voor de pakketdiensten en de vuilniswagen, dat dat het huidige fietspad is? En dat een ideaal ding wordt voor sluipverkeer voor de Generaal Spoorlaan, die 's morgens ook best wel vaststaat.

En als ik hiernaar vraag op de participatieavond krijg ik het antwoord, dat is voor de gemeente. Mijn vragen stonden niet in het verslag van de participatie en ik heb een reactie gegeven. En ik krijg te horen, dat wordt aangepast nadat het behandeld is in de raad. Op de dag van de participatieavond van de HBG, ik kan nogal zeuren, zat ik met de gemeente in een Pagina 4 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 23 september 2025

hoorzitting over de BVB, oftewel de herinrichting van de Beatrixlaan. Er werd gezegd dat de herinrichting van de Beatrixlaan … Sorry, ik moet even mijn verhaal volgen, want anders gaat het fout. Ik ga even terug. Ik zat bij de gemeente voor een hoorzitting met betrekking tot de herinrichting van de Beatrixlaan, want veel bestemmingsplannen van het masterplan die hebben als voorwaarde voor de verkeersveiligheid dat de Beatrixlaan wordt aangepast. En op de gemeentesite staat dat dat in 2025 plaats gaat vinden. Tijdens deze hoorzitting kreeg ik te horen dat het verkeer zoveel was toegenomen op de Beatrixlaan dat de BVB nu al niet meer een oplossing zou bieden voor de huidige verkeersintensiteit en dat er de komende vijftien jaar nog niets gaat gebeuren. En 's avonds op de participatieavond krijg ik als antwoord op mijn vraag over de dove gevel en waarom die vervallen is, dat het verkeer op de Beatrixlaan echt veel minder is dan destijds is aangenomen. Dat is ongeveer dezelfde tijd als het bestuursakkoord. De voorzitter: U heeft nog één minuut. Inspreker: U begrijpt dat ik als burger dat niet kan rijmen. Nou ja, inmiddels zijn er wel tellingen geweest aan de grens van Den Haag. En inderdaad aan de grens van Den Haag, de verkeersintensiteit die afgegeven is, die nu gebruikt wordt, is bij de grens van Den Haag, maar niet bij de Admiraal Helfrichsingel.

Het zal daar ergens in het midden liggen. Nou ja, samenvattend, maak alstublieft een pas op de plaats met de ontwikkelingen van de Bogaard. Maak een integraal overzicht voor het gebied, niet alleen parkeren, maar ook verkeer, verkeersveiligheid. En doe het met alle functies, niet alleen nieuwe woningen, maar ook nieuwe retail, bestaande woningen, kantoren, sport en bestaande retail. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jansen, voor het inspreken.

3. Vaststelling agenda De voorzitter: Dan zijn we bij agendapunt 3 gekomen, vaststelling van de agenda. Bij agendapunt 7 is er een motie ingediend door de PvdA, ChristenUnie, GroenLinks en D66. Dat is een akkoordstuk, dus mijn voorstel is om dat te behandelen aan u als bespreekstuk agendapunt 11. Heeft dat uw instemming? Dat is het geval. Als bespreekstuk. Dan gaan wij … Daarmee is de agenda vastgesteld. Dat is het geval.

4. Vragen van de Raad De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 4, vragen van de raad. Er zijn geen vragen ingediend door uw raad, dus dan zijn we ook daarmee klaar.

5. Raadsvoorstel Opheffen geheimhouding diverse documenten door B&W en raad (periode januari 2025 t/m juni 2025) (RV 25 041) De voorzitter: Dan gaan we door naar de akkoordstukken. Akkoordstuk 5, raadsvoorstel opheffen geheimhouding. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Dat is niet het geval.

Pagina 5 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 23 september 2025

6. Raadsvoorstel Advies aan Commissariaat voor de Media over aanwijzing lokale publieke omroep (RV 25 040) De voorzitter: Dan akkoordstuk 6, het raadsvoorstel Advies aan Commissariaat voor de Media over aanwijzing lokale publieke omroep. Ik weet dat een aantal fracties hebben aangegeven een stemverklaring te willen afleggen. De heer Van ’t Eind van GroenLinks. De heer Van ’t Eind: Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, het college heeft naar onze mening op een zorgvuldige manier de criteria afgewogen. Wij kunnen dan ook instemmen met het voorstel. Wij hechten zeer veel waarde aan een sterke lokale media. Wij denken ook dat we daar ook nog meer versterking aan zouden kunnen geven en mogelijk komen wij later met een motie, bijvoorbeeld bij het begrotingsdebat, om daar meer aandacht aan te geven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van ’t Eind. Mevrouw Van Nunen, Partij van de Arbeid. Mevrouw Van Nunen: Ja, voorzitter. Ik had ook vooraf aangegeven met een stemverklaring te komen. Ik sluit me aan bij de woorden van de heer Van ’t Eind. Ik spreek namens mijn fractie ook uit dat wij voor een sterke media zijn in Rijswijk en ook een goede ondersteuning daarvan vanuit de gemeente. Dus wij willen graag op korte termijn ook over de versterking van het mediabeleid spreken met fracties en college. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen.

Dan geef ik het woord aan de heer El Majjaoui. De heer El Majjaoui: Ja, dank, voorzitter voor het woord. Eveneens onze fractie zal voor dit raadsvoorstel stemmen, omdat de gemeente nu eenmaal een omroep nodig heeft. Maar vinden het wel teleurstellend en zorgelijk dat de samenwerking tussen de twee aanvragers niet is geslaagd. Lokale media hebben een belangrijke verbindende rol en juist nu zou samenwerking boven polarisatie moeten staan. Het uitblijven daarvan is een gemiste kans voor sterke toekomstbestendige lokale journalistiek en ondermijnt draagvlak op de lange termijn. Tot zover. Dank. De voorzitter: Dank u wel, de heer El Majjaoui. Dan geef ik graag het woord aan de heer Loof van de Rijswijkse VVD. De heer Loof: Ja, dank, voorzitter. Ik wil hierzo namens mijn fractie nog herhalen wat in het forum ook is gezegd, dat onze steun voor dit raadsvoorstel niets afdoet aan onze dank voor iedereen die zich inzet in Rijswijk als vrijwilliger, ook in het mediavlak. En dat wij hopen dat wij eenieder die daar nu mee bezig is ook in de toekomst nog vaak mogen en zullen zien. Wij zullen ook steun bieden aan onze lokale media waar dat mogelijk is vanuit onze fractie. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Loof. Dan geef ik het woord aan mevrouw Woudstra van D66. Mevrouw Woudstra: Iedereen heeft het zo mooi gezegd. We sluiten ons graag aan bij de stemverklaring van de VVD.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Nog andere fracties die een stemverklaring wensen af te leggen? Dat is niet het geval. Dan is daarmee ook het raadsvoorstel vastgesteld.

8. Vaststelling verslag 8 juli 2025 De voorzitter: Dan gaan we door naar de bespreekstukken. Allereerst de vaststelling van het verslag. Heeft iemand een opmerking? Kan worden vastgesteld?

Pagina 6 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 23 september 2025

9. Raadsvoorstel Beleidsaanpassingen inburgering (RV 25 039) De voorzitter: Dan gaan wij door naar het raadsvoorstel beleidsaanpassingen inburgering. Dan geef ik als eerste het woord aan mevrouw Jansen-Dirkx van Wij. Rijswijk. Mevrouw Jansen-Dirkx: Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, als nieuwe bewoner van een land komt er veel op je af. En hoewel er een grote verantwoordelijkheid ligt bij jezelf om je nieuwe land of je nieuwe thuisland je eigen te maken, ligt er ook een verantwoordelijkheid bij het land waar je woont om je daarbij te helpen. Daarom hebben we een inburgeringstraject die gericht zijn op het leren van de Nederlandse taal, zowel te spreken, lezen en schrijven. En je daarmee voor te bereiden en te helpen naar een betaalde baan, je bekend te maken met de rechten en plichten van het staatsburgerschap. En als laatste, je ook kennis te geven over het gebruik, over de gebruiken en omgangsvormen die onze samenleving kent. Wij. Rijswijk vond de geformuleerde doelstelling in dit raadsvoorstel niet duidelijk genoeg weergeven wat inburgering dus is. Vandaar ook dit amendement. Met de hergeformuleerde doelstelling is duidelijk wat een inburgeraar kan verwachten van het traject, hoe wij als gemeente een bijdrage leven aan het zelfredzaam zijn van de nieuwe Nederlanders en dit teruggebracht tot het abstractieniveau op verzoek van de wethouder.

Het geeft trouwens ook meer duidelijkheid aan de rest van de samenleving wat de gemeente doet om nieuwe Nederlanders te helpen bij het inburgeren. Dit alles is in onze ogen ook een samenvatting van wat er in het forum is gezegd over dit onderwerp. Het verbaast ons dan ook dat de meeste partijen vooraf geen steun hebben gegeven aan dit amendement of met een concreet voorstel kwamen om het amendement aan te scherpen. Wij hopen dat ze dit toch willen heroverwegen en om alsnog steun te geven aan het amendement. Want dit is ook hoe de raad in het forum tegen inburgering aankeek, aan leek te kijken in hun eigen bijdrage. Tot zover onze eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jansen-Dirkx. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Koegler van Rijswijks Belang. Mevrouw Koegler Böhm: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, tijdens het forum hebben we eigenlijk al inhoudelijk uitgebreid over het voorliggende raadsvoorstel gesproken, dus dat gaan we inhoudelijk niet opnieuw doen. En los van de vraag of en hoeveel asielzoekers, statushouders, et cetera, we in Rijswijk moeten opvangen, is Rijswijks Belang wel van mening dat als mensen hier eenmaal zijn, dat het dan ook belangrijk is om goed en snel mee te doen in de samenleving. En dan is toch de taal leren, de weg naar werk, dat zijn toch de belangrijkste pijlers om mee te doen in de samenleving, dus dat vinden we belangrijk.

We staan dan ook positief tegenover het voorliggende raadsvoorstel. In hoofdstuk 6 van financiën is opgenomen dat de beleidswijzigingen budgetneutraal zijn en binnen de toegekende SPUK-middelen gerealiseerd kunnen worden. Maar tijdens het forum hebben we daar aan wethouder Van Malsen nog wat verduidelijking over gevraagd. En toen gaf die eigenlijk vrij nonchalant aan, als we overschrijdingen financieel hebben, dan zullen we dat melden aan de raad zoals we dat altijd doen. En Rijswijks Belang was daar toch door getriggerd, want we vinden inburgeringsbeleid prima, maar dan wel binnen de financiële kaders van de Rijksmiddelen die beschikbaar gesteld worden. En daarom hebben we het amendement wat in iBabs is opgenomen opgemaakt. Waarin we de uitgaven aan het inburgeringsbeleid begrenzen en ook opnemen dat overschrijdingen ten alle tijde worden voorkomen, zodat dit beleid ons geen gemeenschapsgeld gaat kosten. Dat vraagt dus ook wel wat van dit college, dat begrijpen we. Dat vraagt om regie en kostenbeheersing. Maar dat, voorzitter, dat doen we op vele dossiers. We hebben deze raadsperiode met elkaar regelmatig gesproken over bezuinigingen en kostenbeheersing, alle partijen, maar ook de wethouders. Dus dat staat bij ons allemaal hoog op de agenda en we gaan er dan ook eigenlijk van uit dat dit amendement raadsbreed gesteund gaat worden.

Niet alleen omdat het inhoudelijk goed Pagina 7 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 23 september 2025

is, maar ook omdat u nu allemaal lekker aan de taart zit, mede namens mijn collega's die ook jarig zijn. Eet smakelijk. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koegler. En dank inderdaad voor de traktatie. Ik geef graag het woord aan mevrouw Van Nunen van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, ik reageer graag even op twee amendementen dus die ingediend zijn en net toegelicht. Ik heb wel degelijk op het amendement van mevrouw Jansen-Dirkx gereageerd. We hebben er nog eigenlijk even over gestoeid ook. Dus ik voel me niet aangesproken door de woorden van mevrouw Jansen dat er niemand gereageerd heeft. Maar we kwamen er niet echt uit. Wat betreft het amendement zoals ingediend door mevrouw Jansen-Dirkx, zien wij niet echt een toevoeging aan wat er in de oorspronkelijke tekst ook staat in het raadsvoorstel. Wat ik wel graag wilde, was wat meer wederkerigheid in het inburgeringsproces vinden. Dat vind ik ook niet echt in het raadsvoorstel. Ik begrijp wel, het is een actieve plicht van inburgeraars om mee te doen in de samenleving. Maar die wederkerigheid die zocht ik een beetje in mogelijk het amendement zoals voorgesteld door mevrouw Jansen en weer van commentaar voorzien door mij, door de PvdA. En daar kwamen we niet uit, voorzitter.

Dus ik mis eigenlijk in het raadsvoorstel waar wij wel mee akkoord gaan, mis ik een stukje wederkerigheid en dat voelde ik eigenlijk een beetje als een gemis. Maar goed, daarin blijven we bij steun voor het raadsvoorstel. Wat betreft het amendement van Rijswijks Belang even kort, we blijven gewoon binnen de SPUK-gelden, tenzij. Maar ik heb allereerst niet gemerkt dat de wethouder daar nonchalant op reageerde. Het was gewoon een formeel antwoord volgens ons dat de wethouder altijd ten alle tijden naar de raad teruggaat als er een overschrijding is. Maar we blijven gewoon normaliter binnen de SPUK-gelden zoals afgesproken, dus ik zie geen noodzaak om het amendement te steunen. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Van Schie van het CDA. Mevrouw Van Schie: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Het CDA vindt het inburgeren van asielzoekers en Oekraïners een heel goed initiatief. Asielzoekers en Oekraïners geven zelf ook aan dat werk of een ontwikkelingstraject en de taal leren hen helpt om zich thuis te voelen in een vreemd land. De in het raadsvoorstel voorgestelde wijziging van de doelstelling onderschrijven wij. Deze wijziging is een verduidelijking en niet een verruiming. De verduidelijking mag niet tot extra uitgaven leiden die de subsidies te boven gaan.

Hiermee sluiten wij aan bij het amendement van Rijswijks Belang, wij steunen hun amendement. De wijziging van het uitgangspunt op pagina 3 van het raadsvoorstel kan er niet toe leiden dat een verschuiving plaatsvindt van de inzet van vrijwilligers naar betaalde krachten en daarmee naar een stijging van de kosten per inburgeraar. De inzet van stichting Welzijn voor inburgeraars moet blijven, gelet op hun expertise en activiteit. We vinden dat de start van het pilotproject voor asielzoekers pas kan beginnen als de AMIF-subsidie is toegekend. Dan kom ik aan het amendement van Wij. Rijswijk. Hoe sympathiek ook op het eerste gezicht, het amendement van Wij. Rijswijk is geen verbetering maar een verzwaring van de eisen aan de inburgeraar ten opzichte van het raadsvoorstel. Daarmee overlapt het amendement de vereisten die bij het inburgeringsexamen worden gesteld en verzwaart het de eisen als eerder dan drie jaar aan de eisen van Wij. Rijswijk moet worden voldaan. Het amendement noemt geen termijn. Nergens blijkt uit het raadsvoorstel dat dat hier de bedoeling is. De eerder mondeling gegeven voorbeelden van inburgering in het forum spreekt het CDA ook niet aan. Daar komt bij dat in de praktijk bij de taallessen en bij de begeleiding naar werk ook aandacht wordt besteed aan het integreren in de samenleving. In die zin zien wij het amendement als een onnodige uitbreiding.

Dat was mijn eerste termijn. Dank u wel. Pagina 8 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 23 september 2025

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Schie. Dan geef ik graag het woord aan de heer Ezinga van de Rijswijkse VVD. De heer Ezinga: Voorzitter, hartelijk dank. Wij bespreken vandaag dit raadsvoorstel wat in feite een actualisatie betreft van reeds eerder gemaakt beleid. Ik zal het kort houden. Wij steunen als VVD ook dit raadsvoorstel. Met de huidige amendementen die zijn ingediend zou ik kunnen zeggen dat ik wel enigszins aan het stoeien ben. Maar ook de overwegingen die her en der al worden gemaakt in de raad, die steunen wel een beetje mijn vermoedens. Om te beginnen met het amendement van Rijswijks Belang, kunnen we denk ik niet anders constateren dat wat mevrouw Van Nunen zegt, dat het inderdaad feitelijk ook zo is. En dat hoor ik ook graag van de wethouder of dat inderdaad de lijn is die we op deze manier moeten gaan volgen? Dus in eerste instantie kan ik wel zeggen dat wij dit amendement niet zullen steunen, tenzij. Wat betreft het amendement van Wij. Rijswijk, roept mevrouw Jansen-Dirkx eigenlijk een herijking op van de definitie van inburgering. Echter, en daar haalt mevrouw Van Schie de woorden mij uit de mond, de wijze waarop ze het nu heeft geamendeerd leidt tot verzwaring van de eisen.

Het is ook de vraag of het daarmee ook datgene oplevert wat nodig is om daadwerkelijk te kunnen inburgeren? Je zou kunnen discussiëren over het feit dat het spreken heel belangrijk is en het lezen ook, juist vanwege alle administratieve rompslomp die er is. Maar dat schrijven bijvoorbeeld wel net even een stapje te ver is. Alleen de vraag is, moeten we dat hier amenderen of is dat iets voor de uitvoering zelf om daarin ook een slag in te slaan en dat eventueel mee te nemen in het geheel? Ook hier hoorde ik wel de overweging van de wethouder af en steun ik vooralsnog dit amendement niet. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ezinga. Dan geef ik nu het woord aan de heer Van ’t Eind van GroenLinks. De heer Van ’t Eind: Dank u wel, voorzitter. Ook wij steunen dit raadsvoorstel. Goede inburgering is belangrijk. Het is belangrijk dat we mensen die hier nieuw zijn op een goede manier verwelkomen, dat ze op een goede manier deel kunnen nemen aan de samenleving. Nou, heel veel collega's hebben dat al gezegd en dat we mensen daarbij helpen en ondersteunen. Wij kunnen de aanpassingen in het raadsvoorstel ook steunen. In reactie op beide amendementen. Allereerst het amendement van Wij. Rijswijk. Ik begrijp heel goed de intentie van mevrouw Jansen-Dirkx. Ik heb daar in het forum natuurlijk ook wat over gezegd.

Maar ik heb in de afgelopen twee weken ook nog een keer goed naar het voorstel van het college zitten kijken en de doelstelling zoals die geformuleerd is. Ik denk dat de doelstelling zoals die geformuleerd is prima dekt waar het over moet gaan. Ik denk op zichzelf in reactie op wat anderen zeggen dat het herformuleren van deze doelstelling in dit amendement niet per se een verzwaring is, want volgens mij sluit die gewoon aan bij de eisen van de inburgering en dus moeten mensen dat gewoon halen. Maar daarmee twijfel ik heel erg in de meerwaarde, in de extra meerwaarde van dit amendement. Dus ik wacht hierin dus ook gewoon even de reactie van het college af. Voorzitter, het amendement van Rijswijks Belang, die is wat ons betreft overbodig. Het raakt het budget van het recht van de raad. Als de wethouder gelden overschrijdt, dan gaan wij daarover als raad. Dat gaat automatisch naar de raad, mag niet zomaar geld uitgeven. Dus daarmee is het gewoon een overbodig amendement, dus dat amendement gaan wij niet steunen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van ’t Eind. Dan geef ik graag het woord aan de heer Kruger van Beter voor Rijswijk. De heer Kruger: Dank u wel, voorzitter. Ik zal kort zijn. We hebben hier uitvoerig over gesproken in het forum.

Ik was echt in de veronderstelling dat, en dat klopt ook wel, dat we raadsbreed toch wel eens zijn met dit beleidsaanpassing voor dit stuk. Tijdens het forum heb ik ook aan de wethouder Pagina 9 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 23 september 2025

gevraagd van, joh, het wordt betaald uit de SPUK-gelden. Nou, prima, dat is overheidsgeld. Dat is er ook voor bedoeld. Maar ik vrees eigenlijk, en het antwoord stelde me niet helemaal gerust, dat bij overschrijding hij naar de raad zou komen. Maar dat betekent eigenlijk dat er straks al een mogelijke overschrijding is. En dan is het natuurlijk mosterd na de maaltijd en kan je als raad ook niet veel meer doen, want het is al gebeurd. Dat is eigenlijk ook de reden dat wij sympathiek staan tegen de motie van Rijswijks Belang. Maar we wachten eerst even de reactie af van de wethouder op beide moties. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kruger. De heer Kruger: Amendementen bedoel ik. De voorzitter: Dan geef ik het woord aan mevrouw Harmsen van de ChristenUnie. Mevrouw Harmsen: Dank u wel, voorzitter. Ik sta sympathiek tegenover dit raadsvoorstel. Inburgering zit goed op de rails in Rijswijk. En juist als het gaat om de integratie van twee kanten wil ik ook even nog een keer de wethouder het compliment geven dat toen De Samenlopers weer bij elkaar kwamen, toen ons azc weer openging, hij een prachtige video heeft gemaakt waarin hij opriep aan het vrijwilligersnetwerk om weer te starten. En die hebben dat ook weer opgepakt, dus nog even dat compliment. De actualisatie van de inburgering lijkt mij mooi aangescherpt op deze manier.

Ik zie het amendement over de budgetoverschrijding gaat over bestaand beleid, dat is niet nieuw. Het andere amendement van Wij. over, is het nu wel of niet een verzwaring of een herhaling? Ik heb ook nog even per mail gevraagd erover van, wat bedoel je precies met gedrag? Want het klinkt fantastisch, dat je niet alleen naar de letter maar ook naar de geest eigenlijk je gaat gedragen als goede Nederlander. Maar dat is ontzettend lastig in wetten vast te leggen, in een raadsvoorstel. Dus of je laat het eruit, je laat gewoon het inburgeringsexamen zijn werk doen. Waarin in taal alleen al het gedrag van hoe wij als Nederlanders goed met elkaar omgaan, gewoon uitgebeeld wordt. We geven elkaar een hand, we groeten, we zijn fatsoenlijk met elkaar. Zoals trouwens in heel veel landen in de wereld gebeurt, laten we niet denken dat we uniek zijn. Dus is het nog nodig om dan gedrag of fatsoen nog te noemen zeg maar? Het zit eigenlijk goed ingeburgerd in het examen, zou ik zeggen. Nou, dat is even mijn vraag aan mevrouw Jansen-Dirkx, is het wel nodig? En dat was het. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Dan geef ik graag het woord aan de heer Veerman van D66. De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter. Twee opmerkingen over beide amendementen. Het eerste amendement sluit ik me eigenlijk volledig aan bij mevrouw Van Schie van het CDA.

Aanvullend, we hebben het over spreken, lezen en schrijven. Bij heel veel werkervaringsprojecten in den lande zie je vaak dat het voor heel veel mensen toch wel een belemmering is ook om die werkervaring op te doen. We hebben het over snel aanpassen in die samenleving en snel meedoen. Als je lezen en schrijven erbij zet kunnen sommige mensen ook in SROI-projecten vaak helemaal niet meedoen. Want als ze dat lezen en schrijven dan niet machtig zijn, kunnen ze ook geen werkervaring opdoen. Dus ik vind het eigenlijk een verslechtering, dus om die reden zijn wij op dit moment daar nog niet mee eens. Het verhaal van RB, even nog een aanvulling ook op Ger eigenlijk, als je kijkt over die SPUK, dat is allemaal geen gemeenschapsgeld, maar dat is een specifieke uitkering. En wat het mooie hieraan is, is dat het een bestemmingsdoeleinde heeft en dat dat echt alleen voor dat onderdeel bestemd is. Dus dat is nog even een aanvulling daarop, maar ook daar zullen wij niet mee instemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Veerman. Dan geef ik graag het woord aan de heer El Majjaoui van de Partij voor de Gelijkheid & Rechtvaardigheid. Pagina 10 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 23 september 2025

De heer El Majjaoui: Ja, dank, voorzitter, voor het woord. Ja, onze fractie steunt het raadsvoorstel en zal dan ook voor stemmen, omdat de doelstellingen voor succesvolle inburgering helder zijn geformuleerd. Wat betreft het amendement van Wij. Rijswijk vindt onze fractie, ondanks de goede bedoelingen, dat de doelstellingen te gedetailleerd en te complex zijn. Dit kan leiden tot administratieve lasten en vertraging in de uitvoering. Bovendien ligt het amendement te veel nadruk op kennis van rechten, plichten en omgangsvormen, terwijl inburgering juist draait om actieve deelname aan de samenleving, zoals werken, sociale interacties. Integratie gaat immers om sociale inclusie en participatie. De punten die het amendement noemt, taalvaardigheid, rechten en omgangsvormen, worden voldoende behandeld in dit raadsvoorstel. Het meten van gedetailleerde kennis zal alleen maar extra administratieve lasten veroorzaken, daarom zal onze fractie tegen het amendement stemmen. Verder gaat onze fractie ervan uit dat het budget toereikend is, zoals de wethouder aangaf. Mocht er onverhoopt toch een overschrijding plaatsvinden, dan zal de raad met de nodige onderbouwing in kennis worden gesteld. Daarom vinden wij het amendement van Rijswijks Belang eveneens overbodig. Tot zover, voorzitter. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui.

Dan zijn we aan het einde van de eerste termijn van uw raad. Geef ik graag het woord aan wethouder Van Malsen voor eerste termijn vanuit het college. De heer Van Malsen: Dank u wel, voorzitter. Ik heb niet heel veel vragen gehoord. De meeste vragen en opmerkingen gingen eigenlijk over de twee amendementen, dus ik denk dat ik mijn inbreng ook ga beperken tot een appreciatie van beide amendementen. Te beginnen met het amendement van Wij. Rijswijk. Mevrouw Harmsen die stelde eigenlijk wat mij betreft de vraag het meest kernachtig, is dit amendement een verzwaring of een herhaling van wat we al doen? Ik kan u verklappen, het is dat laatste. Dus de extra zaken die in het amendement aan de doelstelling toegevoegd worden, lezen, schrijven en het op de hoogte zijn van rechten en plichten die het Nederlanderschap met zich meebrengen, ja, dat is al onderdeel van het inburgeringstraject. Het hangt wel af welke route een inburgeraar volgt, want er zijn drie routes. Je hebt de Z-route, dat staat voor zelfredzaamheidsroute waarin men geacht wordt de Nederlandse taal op een aardig niveau, A1-niveau, te beheersen. De B1route is wat steviger, daar wordt ook echt al een eis gesteld aan lezen, schrijven, spreken op B1niveau. En de Onderwijsroute is voor mensen die in mbo-, hbo- of wo-onderwijs instromen, dus dat zijn de mensen die doorgaans sowieso al wel wat taalvaardiger zijn.

En binnen het beleid dat we nu voeren en sowieso het inburgeringsbeleid houden we dus al rekening mee met het beheersen van de taal op verschillende niveaus, ook afhankelijk van wat een inburgeraar aankan. En het andere punt, dat ging over de rechten en plichten die het Nederlanderschap met zich meebrengen. Ook dat is onderdeel van het wettelijk verplicht inburgeringstraject. Ik ben zelf elke maand aanwezig bij het, nou ja, hoe noem je dat, de participatieverklaringsceremonie waarin de inburgeraars hun participatieverklaring ondertekenen. In die participatieverklaring, ik heb hem er nog even bijgepakt, daar zegt de inburgeraar dat ze een aantal kernwaarden van de Nederlandse samenleving onderschrijven, te weten vrijheid, gelijkwaardigheid, solidariteit en participatie. Dus het gaat erom dat iedereen zijn mening mag uiten, iedereen zijn eigen geloof heeft. Maar het gaat dus ook om, in het geval van participatie, dat mensen een plicht hebben om ook zelf iets bij te dragen aan die samenleving. Dus dat alles even samenvattend wat er in het amendement eigenlijk toegevoegd wordt aan dat beleidsdoel, ja, dat is al onderdeel van het beleid. Daarmee is het amendement overbodig en ontraad ik hem ook. Dan het amendement voor van Rijswijks Belang.

Daar sluit ik aan bij wat mevrouw Van Nunen zei en ook wat mijnheer Van ’t Eind zei trouwens en in het verlengde daarvan nog een aantal andere leden van uw raad. Want de kosten voor het inburgeringsbeleid, die komen uit zo’n SPUK, uit de specifieke uitkering. En het is in de regel altijd zo dat we daarbij binnen die begrotingen blijven en dat er geen overschrijdingen zijn. En dat is ook al een uitgangspunt in deze Kadernota. We hebben gezegd, het wordt budgetneutraal. Dat betekent dat het geld dat wij uit de Pagina 11 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 23 september 2025

SPUK krijgen, dat geven we uit aan inburgering en niet meer. Dus daarmee is dit amendement ook overbodig. Er worden nog wel een aantal andere geldbronnen genoemd in het amendement, dus de AMIF-subsidie, de gelden voor Oekraïners. Maar daar geldt ook hetzelfde voor, we zullen alleen maar het geld uitgeven dat daarvoor beschikbaar wordt gesteld. Zoals we dat trouwens al een aantal jaar met heel goed succes doen wat mij betreft. Dan heb ik volgens mij, dus het amendement ontraad ik ook. Dan heb ik volgens mij daarmee ook alle vragen die hier en daar werden gesteld beantwoord. Ja, nog even een opmerking over dat rapporteren van overschrijdingen. Daar had mijnheer Van ’t Eind wel een goed punt, namelijk dat wij altijd gewoon volgens de normale P&C-cyclus allerlei overschrijdingen, onderbestedingen, et cetera, rapporteren. En dat het altijd aan uw raad is om de halfjaarsrapportage, jaarrekening, de Kadernota en de begroting vast te stellen. Maar dat is gewoon gebruikelijk. En dat was ook waar mijn opmerking vandaan kwam tijdens het forum. En mocht dat tot wat verwarring hebben geleid, dan wil ik dat bij deze rechtzetten. Dat gaat dus niet over een soort voorschot nemen op meer uitgeven dan er binnenkomt op inburgeringsbeleid. Dat was gewoon een opmerking van, mochten er gewoon in algemene zin financiële ontwikkelingen zijn, dan zijn die gewoon onderdeel van de P&C-cyclus.

Dus bij deze wil ik die twee dingen weer even uit elkaar trekken. Nogmaals herhalen dat ook dit amendement overbodig is, hem ontraden. En daarmee mijn eerste termijn afsluiten, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Malsen, voor het reageren op de twee amendementen en het verhelderen van uw reactie op de financiering. Ik kijk naar uw raad. Ik geef graag het woord in tweede termijn aan mevrouw Jansen-Dirkx van Wij. Rijswijk. Mevrouw Jansen-Dirkx: Ja, dank u wel, voorzitter. In eerste instantie te reageren op mevrouw Van Nunen. Ja, klopt, u heeft mij inderdaad gemaild. En ik zei ook niet, alle partijen, ik zei, de meeste partijen, dus daar zitten een kleine nuance in. Ik zal verder niet ingaan over het hoe en wat, want ik heb er volgens mij een iets ander beeld van hoe wij hierover gesproken hebben. Maar dat zal altijd maar in het midden blijven wie de waarheid daarover zou spreken. De heer Van ’t Eind heeft inderdaad gelijk, dat wat inburgering is beschreven wordt in ons … Wat inburgering is, wordt beschreven in ons amendement. En wordt dus niet als een, ja, zoals veel is gesuggereerd, wordt het een verzwaring. Het is gewoon hetgene wat we verstaan onder inburgering en het wordt ook herhaald door de wethouder, hij noemt het een herhaling van.

Maar het is misschien ook wel goed om aan te geven dat op het moment dat wij vooraf aangeven, dit is wat wij verstaan onder inburgering, dat geeft vertrouwen, duidelijkheid. En dat is natuurlijk alleen maar fijn voor een inburgeraar die echt wel nieuw is in deze omgeving en wel wil weten waar die aan toe is. Zo zien wij het in ieder geval en dat is ook de reden waarom we dit amendement hebben ingediend. Dus mevrouw Harmsen, om ook antwoord te geven op uw vraag, de keuze om dus wel die omgangsvormen en gedragsregels daarin op te nemen, is daar dus een onderdeel van. Wij zien dat als een geheel van, wat is inburgering? Dus dat is een antwoord op uw vraag. Ik raakte een beetje van de leg van de opmerking van de heer El Majjaoui over dat er meer administratieve last zou komen door hetgene wat wij voorstellen. Maar dit is onderdeel van gewoon de inburgering, dus ik zie niet in waarom daar dan extra administratieve last op zou terechtkomen? Dus die mag hij mij nog even toelichten, als die dat zou willen. Nou ja, ik heb ook al gereageerd op de woorden van de heer Van Malsen over de herhaling zoals hij het noemde. Ja, ik zeg duidelijk een verduidelijking, dan is het aan u als raad. Hij wordt ontraden, wij dienen hem alsnog in. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx, ik zie dat mevrouw Harmsen u wil interrumperen. Mevrouw Harmsen.

Mevrouw Harmsen: O, moet ik wel induwen natuurlijk. Sjonge, dat is lang geleden. Reces gehad. We hebben net de heer Van Malsen gehoord over de tekst die uitgesproken wordt of eigenlijk Pagina 12 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 23 september 2025

voorgelezen wordt bij de participatie waar een aantal Nederlandse waarden ook worden genoemd die men moet onderschrijven. Daarmee is zeg maar ook dus die hele, ja, het gedrag, de fatsoenlijkheid ook in ieder geval de intentie ertoe gewaarborgd. Laat ik het zo even zeggen. Ik calvinist kan even zeggen, we maken allemaal, we blijven fouten maken, we moeten allemaal blijven leren. Maar de intentie wordt onderschreven als je dus de participatieverklaring gaat ondertekenen. Er wordt ook in de lessen ervoor goed uitgelegd wat dat dan inhoudt. Dus even op het punt nu van de overbodigheid. We zeggen constant van, is het nou verzwaring of is het nog herhaling? Als ik het nog een keer zo hoor ook van de wethouder, bent u het dan met me eens, dat is mijn vraag, dat was de introductie, dat het eigenlijk al zit in die hele verklaring? Dat de aantal waarden ook nog worden onderschreven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Ik ben het met mevrouw Harmsen eens wat dat betreft. Maar ik vind alsnog dat als wij dat in een doelstelling ook opnemen, dat dat een extra verduidelijking geeft richting inburgeraars. Dus misschien verschillen we daar op dat gebied van mening, maar dat is hoe ik ertegen, hoe wij ertegenaan kijken. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jansen-Dirkx.

Ik zie dat mijnheer Van ’t Eind van GroenLinks u ook wil interrumperen op dit punt. De heer Van ’t Eind: Ja, voorzitter, toch nog een vraag hierover. Ik begrijp de intentie van mevrouw Jansen-Dirkx op zichzelf wel, maar denkt mevrouw Jansen-Dirkx dat inburgeraars dit beleidsdocument lezen? De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Ik denk dat er heel veel mensen een beleidsdocument lezen en daarom denk ik ook dat het goed is dat iedereen weet wat inburgering is. Want het gaat niet alleen om de inburgeraars zelf, maar ook gewoon om de mensen die hier in Rijswijk wonen die misschien niet zozeer weten wat inburgering is. Dus het is een en-en. De voorzitter: Mijnheer Van ’t Eind gaat terug. Oké. Mevrouw Jansen-Dirkx, u was ook klaar met uw tweede termijn? Dan ga ik naar mevrouw Koegler van Rijswijks Belang. Mevrouw Koegler Böhm: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, en ik zou willen zeggen, als iedereen die is ingeburgerd dit beleidsstuk kan lezen, dan zijn we volgens mij geslaagd. Dus misschien is het een mooie examenopgaven. Even ingaand op het amendement van mevrouw Jansen van de partij Wij. Wij kunnen dat wel steunen. Wij vinden de verduidelijking en de nuancering prettig om te lezen en we zullen dat amendement dan ook steunen. En ons eigen amendement.

Ja, ik heb van een aantal partijen en ook van de wethouder duiding gekregen over wat SPUK-middelen zijn, wat overschrijdingen zijn. Dat weet ik natuurlijk zelf ook heel goed. Alleen ik was getriggerd door de opmerking dat overschrijdingen ten alle tijd gemeld zullen worden aan de raad. En dat ging specifiek om een vraag over dit beleidsstuk, dus vandaar dat ik aangeslagen ben daarop. Nu hoor ik de wethouder daar een andere nuancering aan geven dat dat in zijn algemeenheid is en dat dat hiervoor niet geldt, dat de kosten altijd binnen de SPUK-middelen zullen horen. Als dat toen het antwoord was geweest, had ik het amendement natuurlijk niet gemaakt. Dus wij kunnen elkaar dan prima vinden hierop. Dus ik trek het amendement dan ook in en bedank de wethouder voor de verduidelijking. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koegler. Dan is het amendement van Rijswijks Belang daarmee ingetrokken na de opheldering vanuit het college. Dan kijk ik naar mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen, wilt u het woord? Nee, geen behoefte. Mevrouw Van Schie, CDA. Pagina 13 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 23 september 2025

Mevrouw Van Schie: Ja. Mevrouw Jansen-Dirkx, hoe sympathiek ik uw voorstel en amendement ook vind, ik blijf het een verzwaring vinden en geen verduidelijking. En als we een verzwaring willen, dan moeten we over een verzwaring praten, maar dan voeren we een andere discussie. Dus wij blijven uw amendement, ondanks uw toelichting, niet steunen. Dan heb ik nog iets voor de wethouder. Ik hoop dat mijn stroom het houdt. U hebt een aantal dingen van mij niet beantwoord. Ik heb gezegd, het raadsvoorstel kan er niet toe leiden dat een verschuiving plaatsvindt van de inzet van vrijwilligers naar betaalde krachten. Ik heb ook gevraagd of aangegeven, de inzet van de stichting Welzijn Rijswijk voor inburgeraars moet blijven, gelet op hun expertise en activiteit. En mijn laatste punt was, de start van het pilotproject voor de asielzoekers kan pas beginnen als de AMIF-subsidie is toegekend. En op die drie dingen had ik van u nog graag een toelichting. Dat was mijn tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Schie. Dan kijk ik naar mijnheer Ezinga van de VVD. De heer Ezinga: Voorzitter, dank. Dank aan eenieder die wat helderheid heeft verschaft voor mij in het kader van hoe ik tegen het amendement van Wij. Rijswijk aankeek. In tegenstelling tot mevrouw Van Schie ben ik het niet eens met het feit dat het een verzwaring is, in tegenstelling tot wat ik eerste termijn wel dacht.

Want zoals ik het nu zie en zoals ik mijnheer Van ’t Eind ook heb begrepen, zit het al eigenlijk incluis in de toets van het inburgeringsexamen en zo wil ik het dan ook wel beschouwen. Dat maakt mij dan hoe ik dan kijk tegen het amendement aan. Nou, eigenlijk niet anders. Ik ben nog steeds niet voornemens te steunen. Juist omdat het dan al in de toets zit. Zou je het dan verder in detail moeten uitwerken in deze beleidsnota? Dat lijkt mij niet. Ik denk dat het van belang is voor degenen die zich verbinden aan de toets en dan ook kijken of inderdaad wordt voldaan aan de inburgering, dat die weten waar we dan op dat moment de toets op laten plaatsvinden. En niet zozeer dat je het hier in woorden moet uitschrijven, dus wat mij betreft overbodig. Voorzitter, daar laat ik het bij. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ezinga. Dan geef ik het woord aan mijnheer Van ’t Eind van GroenLinks. De heer Van ’t Eind: Ja, dank u wel, voorzitter. Mevrouw Jansen-Dirkx had van mij ook nog een antwoord tegoed naar aanleiding ook van het antwoord van de wethouder wat wij dan, hoe wij zullen stemmen ten opzichte van het amendement.

Voorzitter, de heer Ezinga zei het eigenlijk al goed, ik denk dat het voor een inburgeraar belangrijk is dat het in de praktijk goed geregeld is, dat het in de inburgeringsverklaring goed geregeld is, dat het in het traject goed geregeld is en dat de inburgeraar daar zijn goede informatie vandaan haalt. Vandaar mijn beetje flauwe vraag of een inburgeraar dat beleidsdocument leest. Maar ik denk dat het niks toevoegt voor die inburgeraar om dat hier in deze doelstelling aan te passen. En dat de doelstelling zoals die nu geformuleerd is prima dekt, dus wij zullen het amendement niet steunen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van ’t Eind. Dan kijk ik naar mijnheer Kruger, Beter voor Rijswijk. De heer Kruger: Dank u wel, voorzitter. Heel kort. De wethouder heeft een goede reactie gegeven op de motie of het amendement, ga er weer naast zitten, van Wij. Daardoor zullen wij dit amendement niet steunen. Ja, en wat betrekking, ja, de verduidelijking. Het zijn SPUK-gelden, het zijn geoormerkte bedragen. Ja, dat kan je eigenlijk neerzetten in een budget en een budget behoor je niet te overschrijden. Anders moet je er een begroting van maken en daarvan is gebruikelijk dat het vrijwel altijd wordt overschreden.

Dus ik verzoek eigenlijk de wethouder, mocht het zijn dat er echt een overschrijding is op een budget, dat is een beetje vreemd, maar dat gebeurt dan blijkbaar, kom dan alsjeblieft meteen weer naar de raad. En laat dat niet in een halfjaarsrapportage of zo naar voren komen, want dan komen we bij elkaar op de koffie. Maar verder zullen we instemmen met het voorstel. Pagina 14 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 23 september 2025

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kruger. Mevrouw Harmsen van de ChristenUnie. Mevrouw Harmsen: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik sluit me aan bij de woorden over de inburgering bij de VVD en GroenLinks. De voorzitter: Dat is een korte reactie. Dan kijk ik naar mijnheer Veerman van D66, heeft ook geen behoefte voor een tweede termijn. Dan mijnheer El Majjaoui, ook niet? Dan zijn we aan het einde van de tweede termijn van uw raad. Geef ik het woord aan wethouder Van Malsen voor de tweede termijn college. De heer Van Malsen: Ja, dank, voorzitter. Ik begin even bij het CDA, die had drie opmerkingen waar ik op diende te reageren. De eerste was om ervoor te zorgen dat er geen overheveling van activiteiten van vrijwilligers naar bestaande krachten binnen het inburgeringsbeleid zou plaatsvinden. Nou, waarvan akte. Dat is ook niet de bedoeling, dus nee. De tweede was ik iets te laat met opschrijven, dus ik ben even kwijt wat de tweede opmerking/vraag was. Ik hoop dat mevrouw ... Mevrouw Van Schie: Moet ik hem even helpen? De heer Van Malsen: … Van Schie kan helpen? Ja, graag. De voorzitter: Ja, heel graag. U mag wel even blijven op uw plek hoor. Mevrouw Van Schie: Jammer. De voorzitter: U mag ook naar voren komen en achter de interruptie. Mevrouw Van Schie: Ik heb me nu al genesteld. De voorzitter: Ik wilde u helpen.

Mevrouw Van Schie: Mijn vraag aan de wethouder was, blijft de inzet van de stichting Welzijn Rijswijk voor inburgeraars, gelet op hun expertise en activiteiten? De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Van Malsen. De heer Van Malsen: Dank, voorzitter. Dank ook aan mevrouw Van Schie voor het herhalen van haar opmerking. Het antwoord is, ja. En het derde punt ging over de AMIF-subsidie om de pilot uit te voeren. En ook daar is het antwoord, ja, we gaan dat pas doen als we het geld toegekend hebben gekregen. Laatste update daarop is dat we dat nog niet weten of we dat geld krijgen. Maar zodra dat zover is, dan zal dat ongetwijfeld heel snel u bereiken en het liefst via mij. Dus ik zal u daarover informeren, bedoel ik daarmee te zeggen op een hele omslachtige manier. Rijswijks Belang. Nou, fijn dat we het hebben op kunnen helderen op deze manier. Dus het is inderdaad precies zoals ik zei. En, nou ja, dat ik heb het blijkbaar de eerste keer niet helemaal helder gezegd. Wat fijn dat ik in ieder geval nog even in de herkansing kon. En Beter voor Rijswijk, ik vind het op zich altijd leuk om met de heer Kruger op de koffie te gaan, dus dat kan ook zonder overschrijdingen van begrotingen hoor. Maar zeker, ik neem dat ter harte.

We hebben hier volgens mij ook een afspraak dat als er grote overschrijdingen zijn op budgetten in het algemeen, dat we dat sowieso snel aan de raad rapporteren buiten de halfjaarsrapportage om. Dus dat geldt sowieso. Nou ja, tot zover opmerkingen en vragen. Ja, ik wil nog wel even benadrukken dat het gevolg van, mocht het amendement van Wij. Rijswijk aangenomen worden beleidsinhoudelijk niks is. Dus dat wil ik nog wel even, er werd wat gezegd over verzwaring, herhaling, verduidelijking, et cetera. Maar feitelijk als wij straks verder gaan als dit beleid is vastgesteld, met dit beleid met of zonder dit amendement, maakt het in de praktijk niets uit. Maar goed, dat geef ik uw raad nog eventjes mee ter overweging. Dat was mijn tweede termijn. Pagina 15 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 23 september 2025

De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Malsen. Dat was het einde van de tweede termijn van het college. Dan kijk ik naar mevrouw Jansen-Dirkx, u houdt uw amendement in stand? Dus dan gaat u eerst stemmen over het amendement, met als titel, duidelijke doelstelling voor inburgering. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Dat is niet het geval. Dan kijk ik rechts van mij. Is het … Ja. De heer …: Danny Van Dam? De voorzitter: Die is er niet. Die is afwezig. Dan heeft iedereen gestemd denk ik? Met 22 stemmen tegen en 6 voor is het amendement verworpen. Dan gaan we, dan gaat u stemmen over het raadsvoorstel zelf, het raadsvoorstel beleidsaanpassingen inburgering. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Ja, dank u wel, voorzitter. Ter verduidelijking, we zullen wel voor dit voorstel stemmen, zoals de wethouder al zei. Het deed inhoudelijk niet misschien iets aan het beleid zelf, maar wij vonden een verduidelijking vooraf wel belangrijk voor iedereen die hier in Rijswijk komt wonen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jansen-Dirkx. Andere raadsleden die een stemverklaring wensen af te leggen? Dat is niet het geval. Dan kunt u overgaan tot stemmen. Met 28 stemmen voor is het raadsvoorstel unaniem aangenomen.

Dan kijk ik even naar uw raad, is er behoefte aan een schorsing? Ja? Vijf minuten? Over vijf minuten gaan we verder. De voorzitter: Dus ik wil u vragen om weer plaats te nemen. Ik weet niet, ik merk dat iedereen nog moet wennen aan de vergaderorde of zo na het reces. De mensen luisteren niet. Ik ga gewoon de termijn van de raad openen. Precies. Ik heropen de vergadering.

10. Raadsvoorstel Bindend advies planwijzigingen HBG-locatie (RV 25 042) De voorzitter: Aan de orde is het raadsvoorstel, bindend advies planwijzigingen HBG-locatie. Als eerste geef ik het woord aan de heer Kaffa van Wij. Rijswijk. En ik vraag stilte in de raadzaal. De heer Kaffa: Dank u wel, voorzitter. Ik kijk even om me heen of het wat rustiger is. Volgens mij is het redelijk onder controle. Een beperkt publiek, want ik mis er nog een paar, maar goed. Voorzitter, we bespreken vanavond de wijzigingen bij de herontwikkeling van de HBG-locatie. Een grote en belangrijke ontwikkeling waar Rijswijk al jaren op wacht. Maar soms moet je jezelf ook afvragen als je iets mag doen, moet het dan ook altijd? En dat geldt denken wij hier. In de stukken lezen we dat de ontwikkelaar volgens de afspraken de parkeercapaciteit fors mag verlagen van 550 plekken naar 328. Een keuze die misschien wel mag binnen de huidige parkeernormen, maar die voor dit gebied denken we bijzonder ongelukkig uit gaat pakken. In het oorspronkelijke plekkenplan konden bewoners netjes op eigen terrein parkeren. Dat betekent geen auto's op straat, maar gewoon een plek bij de woning. Nu ligt er een plan waarin bewoners geen eigen parkeerplek hebben en straks uitwijken naar de omliggende wijk. En ja, daar is nog geen parkeerregulering.