Concept verslag Raadsvergadering 21 juni 2022

In de inleiding wordt benoemd dat we Rijswijk niet alleen besturen maar dat we dat samen met de stad doen. En niets is minder waar. Maar dat hadden we dan wel graag willen zien in dit akkoord. Het opstellen van dit akkoord was een uitgelezen kans voor de nieuwe coalitie om te laten zien dat jullie daadwerkelijk de stad in gaan en daadwerkelijk met alle mensen spreken. En dat die participatie naar een volgend niveau wordt gebracht. En dat Rijswijkers dan daadwerkelijk mee mogen beslissen in plaats van meedenken, en dit is nog niet terug te lezen en niet te vinden in dit akkoord. En wellicht verbaast het u, maar ook Wij wilt dat dit college, dat deze coalitie, de komende vier jaar bij elkaar blijft. Dat heeft Rijswijk verdient. Pagina 32 van 43

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 21 juni 2022 Een college dat samen een sterk stadbestuur vormt en dat de wensen van de inwoners vertaalt naar een bestuurlijke context, en dat die vertaling goed gaat. Maar het akkoord slaat denk ik op veel momenten de plank mis. En ik vind dat dat een valse start betekent. Kijk, Wij Rijswijk zal er alles aan doen om u scherp te houden. U te blijven voeden met ideeën van Rijswijkers en verantwoordelijkheid blijven nemen om de wens van de Rijswijkse inwoner te vertalen in onze raadszaal. En daarom zullen wij ook net als vanavond met oplossingen blijven komen om Rijswijk verder te helpen. Dank, voorzitter. De voorzitter: Oké, dan gaan we verder met de heer Weterings. De heer Weterings: Dank u wel, voorzitter. Op de agenda inderdaad het coalitieakkoord Gezonde groei. En zeg dat wel, voorzitter. Gezonde groei is het zeker. Binnen één raadstermijn van twee naar vier zetels. De enige partij die kan spreken van een verdubbeling aan zetels. In één klap de derde grootste partij van Rijswijk. Ondanks de lage opkomst van 45 procent, waarvan wij de redenen maar al te goed begrijpen, betrouwbare overheid, geen vertrouwen meer in de politiek, het liegen, het bedriegen en de valse beloftes, en vooral het niet luisteren naar wat inwoners echt willen.

Als een van de grootste winnaars van deze verkiezingen zou je verwachten minstens met andere winnaars rond de tafel te mogen om het over de inhoud te hebben. Wat bij meerderheid is gekozen, waar de meeste Rijswijkers zijn of haar stem op hebben uitgebracht. Maar helaas, deze mogelijkheid heeft Rijswijks Belang niet gekregen. Ook geen enkele poging van de formateur om de winnaars aan tafel te krijgen voor minimaal een gesprek, aangezien elke partij heeft aangegeven niemand uit te sluiten. Wat aanvoelde als een formaliteit, een bliksembezoek aan de formateur, werden er maar twee onderwerpen voorgelegd. Het azc, dus het asielbeleid, en de energietransitie. Als je schijnbaar een kritisch geluid laat horen, niet van mening wil veranderen op het gebied van asielbeleid en klimaat, je ziel niet wil verkopen op deze onderwerpen, kritiek hebt op het beleid met betrekking tot een betrouwbare overheid, het opkomen voor je eigen inwoners en te eerlijk bent en onrealistische klimaatplannen niet wil verdedigen omdat het simpelweg niet uitvoerbaar is in aangegeven tijd, pas je schijnbaar niet in de systemen. Rijswijks Belang heeft altijd gezegd: compromissen sluiten ja, ziel verkopen nee. Met veel belangstelling heeft onze fractie dit akkoord Gezonde groei gelezen en daar kennis van genomen.

Tot onze positieve verbazing lazen wij een groot aantal speerpunten die overlappen met heel veel punten uit het verkiezingsprogramma van Rijswijks Belang, waaronder de citymarketing, mobiele cameratoezicht, toegankelijkheid voor mindervaliden en invalide mensen bij evenementen in Rijswijk, helemaal top. Alleen staat die al opgenomen in het evenementenbeleid al sinds 2018 door een motie van ons, maar goed. Het mag maar gezegd worden dat we daar nog extra aandacht voor hebben. Ook handhaving door boa’s en extra toezichthouders vinden wij fantastisch. Over de ruimtelijke ontwikkeling heeft u gelukkig ook de aandacht voor de bestaande bossen en parken. Over het aantasten daarvan en waar mogelijk ecologisch versterken. En deze gebieden zijn inderdaad leefgebieden voor dieren, ook dat staat hierin omschreven. Een eerdere motie haalde het niet van GroenLinks en Partij van de Arbeid en Rijswijks Belang, gelukkig is het nu wel opgenomen in dit akkoord. Ja, en dat puntje veiligheid boven groen. Ook door een eerder ingediend amendement is dat bijna uit de woonvisie gehaald, uit het voorstel integraal beheer openbare ruimte van 2021-2025. Gelukkig heeft Rijswijks Belang dat amendement kunnen redden en staat er nu in dat inderdaad veiligheid altijd boven groen gaat. Zijn we blij mee. Uitgangspunt, de juiste bomen op de juiste plaats, een document uit 2017.

Daar verwijst u ook naar in dit akkoord. Mag wat ons betreft wel wat opgefrist worden. Onze fractie kan zich merendeels vinden in het document, alleen zijn wij van mening dat hinder en overlast ook zijn grenzen kent. Ook terug te lezen, steun je lokale ondernemers, support your locals, lokaal inkopen stimuleren. Fantastisch, ook is Rijswijks Belang daar de grondlegger van, ook tijdens corona. Fijn om te lezen. En ook het jaarlijks voorlichting blijven geven over het gevaar van opsluiten van dieren in auto’s bij warm weer. Het doet ons ook wel een groot plezier om dat te kunnen lezen. Daar kunnen we erg dankbaar over zijn. Want in 2017 ging Rijswijks Belang met ruim 51.835 Pagina 33 van 43

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 21 juni 2022 handtekeningen naar de Tweede Kamer om hier aandacht voor te vragen en met succes. Fijn dat dat hier een doorslaggevende rol heeft. En dat iedere Rijswijker zich moet kunnen ontplooien om mee te doen in de maatschappij, denk aan begeleiding naar het werk toe. Het terugdringen en het slimmer organiseren, het bundelen van regionale samenwerking zoals de regionale energiestrategie. Ja tuurlijk, helemaal perfect, maar moet wel realistisch en uitvoerbaar zijn en haalbaar zijn. Het inzetten op nascheiden van afval, ook daar gaat onze voorkeur naar uit. En daar komt ‘ie, de deelscooters. Wanneer er sprake is van overlast zorgen wij voor de regulering. Dat hadden we eigenlijk al lang moeten doen, want er is een motie aangenomen op 6-7 en die is in stemming gebracht. U gaat ook onderzoeken of er mogelijkheden zijn voor de aanleg van parkeerplaatsen van de stalling voor de deelmobiliteit. Rijswijks Belang neemt aan dat ook de kostbare openbare ruimte die u voornemens bent beschikbaar te gaan stellen en dikke huur- of pachtprijs gaat neerleggen bij de aanbieders van deelmobiliteit. De aanbieders die overigens miljoenen omzet hebben. Tot zover het lof over deze punten in dit akkoord, voorzitter. We waren teleurgesteld om te lezen dat u voornemens bent om de Van Zweedenzaal te gaan slopen.

Vier scholen met kinderen, de Snijdersschool, Prins Mauritsschool, de Godfried Bomansschool en ’t Prisma vertegenwoordigen 1.200 kinderen. Leerlingen en leerkrachten worden geconfronteerd met substantieel meer reistijd, dit gaat ten koste van de effectieve lestijd, op jaarbasis naar schatting 200 lesdagen. Ik verzin het niet. Dit is na onderzoek u medegedeeld op 1-10-2018 door de medezeggenschapraden van de vier scholen. Extra inzet van medewerkers om groepen van gemiddeld dertig kinderen heen en weer naar de locatie De Altis te begeleiden is nodig. U geeft aan met het afstellen van verkeerslichten ieder geval de veiligheid te verbeteren. Nu blijkt het systeem van de verkeerslichten niet werkt op een iPhone of ander apparaten van Apple, vandaag nog navraag over gedaan, helaas, hij doet het niet, het werkt niet. En voorzitter, verkeerslichten zijn af te stellen. Automobilisten niet. Een motie op 6-10-2020 haalde een meerderheid. Denk aan onze kinderen. Renoveer de Van Zweedenzaal zodat het bewegingsonderwijs daar gewoon kan blijven plaatsvinden, of realiseer een bewegingsonderwijsfaciliteit in de vorm van een gymzaal pal naast de vier scholen op de Jacob van Offwegenlaan op het braakliggende terrein van de oude brandweerkazerne, waar het bestemmingsplan nog steeds maatschappelijk is.

Hopelijk is nog een breekijzer voor te vinden met de raad om dit in dit akkoord nog te realiseren. We praten hier over de veiligheid van kinderen die nu dagelijks op het spel wordt gezet met een gevaarlijke oversteek naar De Altis toe. Voorzitter, wonen. In juli 2015 is er een Huisvestingsverordening vastgesteld met daarin een artikel 3.8, lokaal maatwerk. Van alle woningtoewijzingen in de sociale huursector is afgesproken dat maximaal 25 procent zou worden verhuurd met lokaal maatwerk aan Rijswijkse woningzoekenden. Op 18 juni 2019 is deze verordening opnieuw vastgesteld voor de komende vier jaar, met daarin dezelfde Huisvestingsverordening van maximaal 25 procent lokaal maatwerk voor de Rijswijkse woningzoekenden. Bent u bereid om zich hard te maken voor een aanpassing in deze verordening die op 18 juni 2023 afloopt? De voorkeur uit te spreken om eerst onze Rijswijkse woningzoekenden aan een woning te gaan helpen, wetende dat er nog eind 2020 6.495 Rijswijkse woningzoekenden stonden ingeschreven bij Woonnet Haaglanden? De raad voor te leggen om in de verordening op te nemen eerst Rijswijkse woningzoekenden aan een huis te helpen en te onderzoeken of de 25 procent lokaal maatwerk kan worden opgehoogd naar 75 procent lokaal maatwerk? Voorzitter, volksgezondheid.

We zorgen voor een toegankelijk eerstelijnszorgaanbod door de vorm van exploitatie van gezondheidscentra te stimuleren. Wij kregen de laatste weken verontrustende berichten van huisartsen dat in de nabije toekomst zijn er zeker capaciteitsproblemen te verwachten door het grote aantal nieuwe woningen dat erbij komt. De huidige praktijken kunnen vaak niet groeien door te kleine praktijkruimtes. Bijstand van de gemeente in zoektocht naar passende praktijkruimte is een zeer wenselijk in dit gebied. Bij nieuwbouwprojecten aandacht voor voldoende praktijkruimte voor de eerstelijnszorg. In een vroeg stadium in overleg te treden met de huisartsen, eveneens verbinding met andere eerstelijnsvoorzieningen, en gemeentelijke voorzieningen, is echt een noodkreet wat de huisartsen op dit moment uitspreken. Voorzitter, Pagina 34 van 43

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 21 juni 2022 cultuur en cultureel erfgoed. Ik denk dat onze fractie een ander beeld heeft over u over dit onderwerp. U geeft aan: kunst en cultuur dragen bij aan het welbevinden van mensen en daarom vinden wij het belangrijk dat iedereen kan meedoen aan kunst en cultuur. Voorzitter, wij denken dat het welbevinden voor iedereen anders is. Het heeft vooral te maken met smaak, keus, hobby en interesse. Het zou in onze ogen passender zijn als u praat over een bepaalde doelgroep en niet spreekt voor ons allen. Niet iedereen vindt bijvoorbeeld kunst mooi of loopt de deur plat bij Museum Rijswijk. Ook zijn er niet heel veel Rijswijkers op de hoogte dat er jaarlijks een bedrag van ruim 450.000 euro aan subsidie wordt verstrekt aan het museum, die op haar beurt 350.000 euro aan salarissen verdeelt over vier werknemers. Met een omzet door de jaren door plusminus een ton, 100.000 euro, kan corona daar niet de oorzaak van zijn. Rijswijks belang heeft zich hier zich al vaak over uitgesproken. Waarom moet de directeur zo hoog gesubsidieerd megasalaris verdienen die gewoonweg niet in verhouding staat met de omzet of een modaal inkomen? U hoort ons niet zeggen dat we tegen het museum zijn, maar wel tegen de absurd hoge subsidie die wordt verstrekt aan het museum. En voorzitter, ook de schouwburg krijgt 1,1 miljoen.

Kan, mag het ietsje minder, met een effectievere inzet? En ook Trias is goed voor 860.000 euro per jaar. Kijk er nog eens naar. Heuglijk, voorzitter, het MBB-museum. We kijken ernaar uit dat u haast gaat maken met de toekomstvisie van het MBB-museum. Het maken van een meerjarenplan voor restauratie en onderhoud van de gebouwen, en het MBB-museum helpt om publiekstoegankelijker te worden en de ontwikkeling hier naartoe. Dan, voorzitter, was laatst ook de verkeersontsluiting RijswijkBuiten. Wat slim van de VVD om hier na eerder gepresenteerde plannen een onderzoek uit te slepen. Een onderzoek naar de verkeerontsluiting van de wijk. Tot het bekend worden van het onderzoek blijft de Van Rijnweg open voor autoverkeer in de vorm van een fietsstraat, en uiteraard blijven wij het ook gewoon volgen. Voorzitter, het is al eerder benoemd door de inspreekster en ook al door mijn voorganger van Wij, het onderwerp Pasgeld. Ja, onze fractie is hier altijd open en eerlijk over geweest. Een deel van Pasgeld is niet meer onze grond, is jaren terug verkocht aan een ontwikkelaar. Daar hebben wij nooit een woord Spaans over gesproken, ook tijdens de verkiezingen geen campagne mee gevoerd. Een persoonlijke flyer met daarin het grootste speerpunt van de Partij van de Arbeid raakt ons vooral na het vormen van een nieuw college.

Ik ga hem zo citeren uit de flyer: ik schrijf je deze brief omdat ik hoop dat je gaat stemmen op 16 maart als een groen Pasgeld je aan je hart gaat. Ik hoop dat je stemt op de Partij van de Arbeid. Laat ik één ding duidelijk maken, de afgelopen raadsperiode heeft de Partij van de Arbeid als een van de weinige partijen tegen bebouwing van Pasgeld Oost gestemd. Veel partijen hebben de mond vol van een groen Pasgeld maar stemmen anders. Wij vinden het belangrijk dat dat bekend is, en daarom hebben wij de belangrijkste beslissingen en het stemgedrag van de partijen op een rijtje gezet. Stem, ga 16 maart, want het doet ertoe. Ik hoop dat je Partij van de Arbeid stemt, dat wij een krachtig geluid voor een groen Pasgeld kunnen laten horen. Voorzitter, dit was uw kans als wethouder wonen bij de onderhandelingen zich hard te maken voor het allergrootste speerpunt. In het akkoord wat ondertekend is, ook door u, staat heel duidelijk: we gaan het raadsbesluit Pasgeld Oost en West ontwikkelen, gaan we uitvoeren. We voeren de plannen voor de bebouwing zodanig uit dat er geen wateroverlast is. Waar is het krachtige geluid uit de flyer bij de onderhandelingen gebleven? Het krachtige geluid waarin u andere partijen bekritiseerde op hun stemgedrag? U gaat nu als wethouder wonen samen met collega stadsontwikkeling Pasgeld Oost en West gewoon bebouwen.

Uw allergrootste speerpunt, tsjakka, zo overboord. Sorry voorzitter, niet ons ding. Wij vinden belangrijk dat dit bekend is. Stadsontwikkeling in het algemeen, voorzitter. De bereikbaarheid en leefbaarheid heeft bij ons een prioriteit. Ook komt er een moment dat wij zeggen: stop. De infrastructuur kan het niet meer aan, de leefbaarheid komt in het geding. Graag gaan wij met u in gesprek over een limiet voor het bouwen in Rijswijk. Voorzitter, openbaar vervoer. We zetten in op een goede bereikbaarheid per openbaar vervoer. U vergeet alleen bij te vertellen dat u weinig tot geen zeggenschap heeft over het openbaar vervoer. Dat hebben we gemerkt met afgelopen jaren met onder andere bus 23 en het verloop daarvan, of gaat u eigen lijnen bekostigen? We houden hoop en we gaan het zien. Voorzitter, ik ga Pagina 35 van 43

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 21 juni 2022 afronden. We zijn gematigd positief over dit akkoord. We gaan er bovenop zitten en ik denk niet dat u dat anders van ons had verwacht. Dank u wel. De voorzitter: Goed, we gaan verder met de heer Van Enk. De heer Van Enk: Dank u wel, voorzitter. Toen wij hier twee maanden geleden hoorden dat BVR en GroenLinks toch een coalitie wilden gaan vormen heb ik gezegd dat ik dat een dappere poging vond. En vanavond presenteren ze samen met D66, PvdA en VVD een coalitieakkoord. En dat is dan ook wat mijn fractie betreft een felicitatie waard. Enerzijds begrijp ik de teleurstelling van partijen die in tegenstelling tot de nieuwe coalitiepartijen wel zetels bij de verkiezingen hebben gewonnen en nu toch niet mee mogen doen. Anderzijds beschikt de coalitie van vijf partijen over negentien zetels en dat kun je in een tijd van versnippering best een royaal draagvlak noemen. Dan het coalitieakkoord. Daar heeft het CDA behoorlijk wat zorgen over, en die laat ik toch, die wil ik even aanstippen om te kijken of de coalitie daar straks toch nog wat haar voordeel mee wil doen. Ik begin met ouderen. Dat we daar relatief veel van hebben in Rijswijk, dat is niet nieuw. Maar waarom ze dan nog steeds als probleem ten tonele worden gevoerd ontgaat mijn fractie ten enenmale.

Volgens dit akkoord moeten ouderen vooral doorstromen om hun woning vrij te maken. Volgens dit akkoord vragen ouderen veel maatschappelijke ondersteuning en moet dus de kwaliteit maar eens tegen de kwantiteit worden afgewogen. En ouderen moeten vooral zelfredzaam zijn. Het klinkt toch echt een beetje als: zoek het maar uit. Weet in ieder geval dat wij als CDA juist aandacht en zorg zullen blijven vragen de komende tijd voor ouderen. Niet als een probleem, maar als een belangrijke en soms kwetsbaar deel van onze Rijswijkse bevolking. Kijken we naar jeugdzorg, dan zien we tot onze schrik dat wethouder Bentvelzen kennelijk de ambitie heeft laten varen om daar eens een keer fors prioriteiten te gaan stellen. Juist voor de kinderen die het echt nodig hebben. Maar nu blijft het zo dat één op de acht kinderen een beroep op jeugdzorg doet en dat we ieder jaar tonnen, zelfs miljoenen, cumulatief tekortkomen in Rijswijk. Er was een ombuiging beloofd, en nu? We lezen financiering is niet bepalend, we kijken naar wat gezinnen nodig hebben. Voorzitter, we willen waarschuwen, jeugdzorg als een soort natuurverschijnsel, waar straks kennelijk de wal het schip moet keren, dat vinden we uitermate zorgelijk. Het meest opvallend is dan ook dat in dit maandenlang voorbereide akkoord elke financiële onderbouwing ontbreekt.

In Rotterdam heb ik gelezen dat er een volledige kostenbegroting met dekking is bijgevoegd. In buurgemeente Leidschendam-Voorburg, waar onze wethouder financiën nu naar vertrekt, daar is in ieder geval nog een kostenindicatie meegegeven. Maar in Rijswijk, in dit akkoord, helemaal niks. En dat gecombineerd met het feit dat een toezegging over het gelijk houden van de belastingdruk ontbreekt, iets waar de VVD toch altijd erg aan hecht. Het lijkt een beetje een free ride te gaan worden als dit niet wordt uitgewerkt op kosten van de Rijswijkse inwoner. En dat kan nog weleens een hele dure coalitie worden want we gaan ook weer volop sociale huurwoningen bouwen. De middeninkomens waar het vorige college zich zo sterk voor heeft gemaakt worden weer aan de kant geschoven. We gaan weer grond subsidiëren voor de woningcorporaties. Die directeuren van de corporaties hadden al meegewerkt aan de Partij van de Arbeid-verkiezingscampagne en met de bekende slogan: wij kunnen en en. We kunnen en onderhoud en nieuwbouw. Dat hebben we gezien de afgelopen jaren. Het is te hopen dat de lijsttrekker van de Partij van de Arbeid straks als wethouder ook gaat denken aan het belang van de Rijswijkse inwoner als hij een akkoord gaat sluiten met diezelfde directeuren.

En dan bedoel ik de inwoners die ondanks die slogan van en en al vele jaren zuchten onder achterstallig onderhoud van sociale huurwoningen. Daar hadden we nou net een goede lijn voor ingezet. En voorzitter, ik hoop, misschien tegen beter weten in, dat we die lijn toch vol gaan houden. Want de omringende gemeenten in onze regio gaan bij het lezen van dit akkoord weer rustig achteroverleunen. Ja hoor, Rijswijk knapt het wel op. Ook woningen voor arbeidsmigranten en Haagse minima wijzen we toe, en natuurlijk zijn dat problemen die om een oplossing vragen, maar om daar nou je Rijswijkse coalitieakkoord mee te openen vind ik toch tekortdoen aan de Rijswijkse inwoners. Pasgeld, daar is het nodige Pagina 36 van 43

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 21 juni 2022 over gezegd. Maar dit akkoord kan dus ook betekenen dat de in principe geplande woningen met ruime opzet, veel tuin en veel groen in Pasgeld Oost, dat dat straks gewijzigd wordt door hoogbouw met sociale huurappartementen. En voor wie? Ja, ik heb het al gezegd, de Rijswijkse woningzoekende die komt er maar mondjesmaat aan te pas als we de verdelingsregels moeten toepassen. En de leraren en de politie en de zorg. Voorzitter, afgelopen week stond er een lerares op de voorpagina van de Haagsche Courant. Die moest uit armoede maar weer terug naar Zeeland, die kon hier geen les gaan geven in Den Haag. In Laak, hier, wat aangrenzend is. En waarom? Omdat ze in deze regio geen passende woning kan krijgen. En die heeft aan deze beleidsombuiging helemaal niets. Want de inkomensgrens voor sociale huur die is maximaal 40.000 voor een alleenstaande en 45.000 voor een stel. En een leraar in het basisonderwijs verdient gemiddeld zo’n 58.000 euro per jaar. Dus deze beleidswijziging, als die zou worden doorgevoerd, betekent nog meer gebrek aan onderwijs op de basisschool en mogelijk nog meer aanvragen voor jeugdzorg.

Wij maken ons ernstig zorgen en we doen een beroep op het nieuwe college om de plannen zoals ze zijn ingezet door het vorige college, om een investering te doen in de middenhuur waar we als Rijswijkers niets mee verliezen, zelfs geen geld mee verliezen, om die door te zetten. En te blijven denken aan de mensen die een middeninkomen hebben. Tot slot de mobiliteit, en ik wil een beetje positief afsluiten. Er staat niet: wachten op uitvoeringsplannen of implementatienota’s. Nou, dat vind ik goed. Gewoon het vastgestelde mobiliteitsplan vaststellen, toepassen bedoel ik, in de huidige plannen voor stadsontwikkeling. Daar zijn we het helemaal mee eens. En dan meteen even concreet. Gaan we dan die parkeerplaats in ontwikkeling Kessler Park pal naast ons prachtige knooppunt met openbaar vervoer dan ook inderdaad terugdraaien? En zijn de verkeersregelinstallaties aan de Burgemeester Elsenlaan, op de hoek van de Churchilllaan, nu inderdaad aangepast om de files die straks alleen maar heviger worden bij het Havenkwartier te voorkomen? Ze waren vorig jaar toegezegd maar de files staan er nog steeds en de bouw van die 2.500 woningen moet nota bene nog beginnen. Dus graag eindelijk een keer boter bij de vis. Voorzitter, behoorlijk wat zorgen, waarvan ik hoop dat dit college ze gaat aanpakken.

Ik heb gelukkig geen Facebook of Twitter maar uit de wandelgangen heb ik allerlei verre vakantiebestemmingen gehoord van de onderhandelaars de afgelopen weken. Dus ik neem aan dat er ruimschoots tijd en energie is om de plannen van dit akkoord nog wat bij te stellen. Daar zouden we graag aan meewerken. Ik hoop het althans, in het belang van ons Rijswijk. Dank u wel. De voorzitter: Goed, dames en heren, ik zit een beetje te kijken naar de orde waarin we zitten. We hebben vijf fracties gehoord die niet in de coalitie zitten en die hun reactie hebben kunnen geven. Dat zijn kritiekpunten en aandachtspunten. Dat kan de coalitie zich ter harte nemen, moeten ze zo nog maar iets over zeggen. We kunnen denk ik niet vanavond heel uitputtend het coalitieakkoord doornemen. Daar staat ook in, het wordt verder uitgewerkt in programma’s. En dan kan er ook meer gedetailleerd in een precieze context over gesproken worden. Dus ik vraag even aandacht voor dit punt. We hoeven het vanavond ook niet eens te worden met zijn allen over het coalitieakkoord, dat is nou net karakter van een coalitieakkoord. Maar ik signaleer wel kritiekpunten en aandachtspunten. Daar moet u zo nog maar iets van zeggen. Voordat we verdergaan met reactie van de coalitiepartijen mag ik mijnheer Wörsdörfer als formateur vragen of hij nog toelichting wil geven op het proces.

Dat is denk ik toch wel belangrijk, ieder geval voor de politieke geschiedenis en ook voor de legitimatie van deze coalitie, om te vernemen hoe dat gegaan is. Ik stel voor dat daarna mevrouw Bentvelzen kijkt hoe ze reageert, en ik zei net al, je kan onmogelijk die veertig vragen die gesteld zijn vanavond ter harte nemen. Maar ik verwacht wel een positieve intentie van de coalitiefracties om de aandachtspunten en de kritiekpunten tot zich te nemen en daar verder in de toekomst in het debat daar rekening mee te houden. Ik denk dat het op die manier wel zou lukken. Eerst graag het woord aan de formateur. Ja, het is wel goed om de katheder te gaan staan, dan is dat maar duidelijk.

Pagina 37 van 43

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 21 juni 2022 De heer Wörsdörfer: Ja. Ik zou het toch raar gevonden hebben als mijnheer Keus hier moest staan en ik daar had mogen zitten, dus ik ben blij dat het toch zo gaat. Mijnheer de voorzitter, heel veel toelichting op het proces heb ik eigenlijk niet te geven. Want u heeft natuurlijk een en ander kunnen lezen in de berichten die ik u stuurde maar op hoofdlijnen zal ik u nogmaals meenemen in het proces. In eerste instantie lag een andere combinatie van partijen op tafel, maar dat had onvoldoende draagvlak. En na een tussenvoorstel heb ik besloten dat een tweede ronde verkennende gesprekken op zijn plaats was. En ik sprak u bijna allemaal, en nogmaals mijn complimenten voor de open houding die eenieder daar liet zien. En de heer Weterings noemde het flitsbezoek, ik denk dan als je lol hebt dan vliegt de tijd dus ik pak hem maar even zo op, dat gesprek, ik heb er wel lol in gehad. In die gesprekken ging het vooral over de begrippen breed, stabiel en breed politiek spectrum. En vanzelfsprekend, niemand kan het hier alleen. En op basis van die gesprekken heb ik geadviseerd om gesprekken te starten tussen Beter Voor Rijswijk, GroenLinks, D66, VVD en Partij van de Arbeid. En dat we hier zitten betekent dat dat succesvol is geweest.

En deze combinatie beantwoordt aan de wens voor een brede en stabiele coalitie, zowel op het niveau van de raad als in de samenstelling van het college. En met in totaal negentien zetels, de heer Van Enk merkte dat terecht op, verspreid over het brede politiek spectrum, is dit wat mij betreft ook een goede vertaling van de verkiezingsuitslag in Rijswijk. En mijn advies voor deze combinatie, ik realiseer me dat goed, was geen vanzelfsprekende. Maar desondanks heb ik gezien dat partijen bereid en in staat waren om niet te focussen op hun eigen standpunten maar te zoeken naar waar de onderlinge verbinding ligt. Ben dus op zoek gegaan naar oplossingen om ogenschijnlijke verschillen te overbruggen in het belang van de stad. Om een coalitie te vormen die kracht put uit de ambitie om Rijswijk een gezonde groei te laten doormaken. En ik spreek hier de hoop uit dat ook andere fracties zich herkennen, een aantal hebben dat ook gezegd, in de koers van het akkoord, en op hun manier ook een bijdrage willen leveren aan die gezonde groei van de stad. Er ligt met dit akkoord wat mij betreft een stabiele basis waar het college de komende jaren op verder kan bouwen, en dat zal gebeuren, is al gememoreerd met een collegewerkprogramma.

En de inbreng van de partijen gehoord hebbend die niet tot de coalitie zullen toetreden, ik vermoed dat u allen vol de ruimte zult grijpen om daar een bijdrage aan te leveren en dat is ook nadrukkelijk de bedoeling. De eensgezindheid die ik bij u allen heb gezien bij het aanbieden van de profielschets van de nieuwe burgemeester wens ik u ook toe als u samen met de coalitie aan de slag gaat voor Rijswijk. Want u zit er immers allemaal om de uitdaging voor Rijswijk, haar inwoners en haar ondernemers te tackelen. Ik wil u danken in ieder geval de partijen die straks coalitie gaan vormen voor het vertrouwen dat ik een beetje heb mogen helpen. En dat had ik overigens niet kunnen doen zonder een aantal van u eigen mensen die ik dan ook zeer erkentelijk ben. Melissa Elsink en Erik Bontenbal. Ik heb als dank voor hen iets meegenomen, dat zal ik na afloop aan hen overhandigen. Ik wens iedere gemeente dit soort medewerkers toe. Voorzitter, ik wens allen hier in de raad veel succes de komende raadsperiode en ik hoop oprecht dat u met elkaar invulling gaat geven aan het collegewerkprogramma, met elkaar de wethouders zult steunen en met elkaar werkt aan een gezonde groei van Rijswijk, opdat uw rol in de regio groter wordt en daarmee ook de toekomst van Rijswijk behouden blijft. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u zeer. U kunt weer gaan zitten.

Mevrouw Bentvelzen, wilt u namens de coalerende partijen reageren op de inbreng van de fracties die niet in de coalitie zitten? En ik heb net al gezegd, het kan onmogelijk in alle diepgang. U hebt het woord. Mevrouw Bentvelzen: Hij doet het. Zoals Martin al zei, rustig. Allereerst wil ik graag mijn excuses maken richting de heer Wörsdörfer die hier net zo mooi het proces geschetst heeft want ik was in de toch wel misschien wel mijn zenuwachtigheid voor deze avond vergeten te melden dat jij hier al die tijd al zat en aanwezig bent om de vragen die over het proces gesteld zouden worden ook bereidwillig te zijn om die te beantwoorden, dus dank voor jouw termijn net zojuist. En dank voor ieders inbreng vanavond, want ondanks Pagina 38 van 43

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 21 juni 2022 dat ik hier voor de tweede keer mag staan na een onderhandelingsperiode blijft dat altijd heel erg spannend, ook voor mij. En ik heb jullie goed gehoord, ik heb de toon van sommige partijen gehoord en die begrijp ik en die neem ik ter kennisgeving aan. En ik heb tegelijkertijd ook heel veel samenwerkende, positieve, constructieve woorden gehoord. Woorden van blijdschap, woorden van erkenning. En ik hoop dat we dat met elkaar kunnen voortzetten. En mijnheer Van Dam, om u dan toch maar aan te spreken zoals u mij ook aansprak. Het BMC-rapport die laat geen ruimte voor een dichtgetimmerd coalitieakkoord. En als ik dat aan u gepresenteerd had, aan uw raad, dan had de slogan van de avond geweest dat ik zaken door uw strot had geduwd en dat had ik niet gewild. Want zoals mijnheer Wörsdörfer net ook aangeeft, we willen graag samen met de raad, samen met u, samen met de stad, de mensen die hier wonen, samen met onze ondernemers en maatschappelijke partners, komen tot een collegewerkprogramma. Dus we komen nog met elkaar te spreken. En de vragen die u mij gesteld hebt over hoe, wie, wat, waarom, die gaan we uitwerken in datzelfde collegewerkprogramma. Er zijn mij vragen gesteld over de financiën en daar hebben we een begrotingsraad voor. We gaan het nog uitwerken in het collegewerkprogramma, samen met u.

En het is niet de bedoeling dat we hier het geld verbrassen, het is zeker niet de bedoeling dat we hier de burgers gaan opzadelen, de inwoners van Rijswijk met gigantische belastingverhogingen en dergelijke. Sterker nog, we hebben het oude financiële profiel van twee colleges terug, het vorige college en nu ook dit aankomende college hebben we de financiële paragraaf identiek overgenomen. Dus ik ga ervan uit dat mijnheer Van Enk en de heer Van Dam en de ex-coalitiepartners heel goed weten hoe die financiële paragraaf in elkaar steekt. Er zijn mij ook vragen gesteld zoals onderwerpen als het azc, en ik wil daarbij graag aangeven dat wij democratische besluiten nemen in deze gemeenteraad en dat geldt voor meer zaken, ook de jeugdzorg, mijnheer Van Enk, uiteraard heeft dat nog steeds prioriteit. En we hebben verschillende kadernota’s met elkaar vastgesteld de afgelopen vier jaar, dat hebben we in goede harmonie en vaak unaniem gedaan in deze raad en ik hoop dat de komende periode weer met u unaniem te doen en dat we verder kunnen werken aan de uitvoeringsagenda’s die daaruit voortgevloeid zijn. Want we zijn zo goed op de goede weg. En voorzitter, ik denk dat ik het daarbij voor vanavond ook bij zou willen laten. Ik ga graag met u de nieuwe, dat nieuwe tijdspad tegemoet om de komende vier jaar te gaan staan voor onze stad, er komen flinke opgaves op ons af, wederom.

We weten niet hoe de wereld weer opnieuw in de brand staat wellicht, we hebben een coronavirus gehad en die schijnt weer op te laaien zoals we zien. We hebben een asielcrisis, we hebben een crisis rondom de woningmarkt, we hebben jeugdzorg, we hebben onderwijs. Ze hebben allemaal de revue gepasseerd en we hebben elkaar nodig, niet alleen het college, we hebben de hele raad nodig om daar weer goed uit te komen en daar wil ik graag met u samen de strijd voor aangaan de komende vier jaar. Voorzitter, ik laat het daar graag bij in deze termijn. De voorzitter: Dames en heren, ik stel voor om de commentaren en toelichting op het coalitieakkoord hiermee te beëindigen. Het wordt uitgevoerd. Je wordt gehoord. Ik stel voor om de discussie hierover af te sluiten en ik vraag mevrouw Bentvelzen om het coalitieakkoord nu officieel aan de voorzitter van de raad en de burgemeester van de stad te overhandigen. Mevrouw Bentvelzen, u heeft het woord. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, met heel veel genoegen bied ik u dit coalitieakkoord aan voor de komende periode 2022-2026. Gezonde groei, Rijswijkse koers. Alsjeblieft. De voorzitter: Dank u wel. Dames en heren. Ik stel vast dat dit coalitieakkoord wordt gesteund door negentien zetels in de raad en daarmee biedt het voldoende basis en uitzicht en vertrouwen om een college van B en W samen te stellen. Daar komen we dus nu aan toe.

En ik zou de deelnemende fracties van de coalitie willen vragen wie zij voorstellen als kandidaat-wethouder. Dan gaat zo de procedure beginnen. Ik begin bij de fractie Beter Voor Rijswijk.

Pagina 39 van 43

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 21 juni 2022 De heer Kruger: Dank u wel, voorzitter. Wij stellen voor om Larissa Bentvelzen voor te dragen als wethouder voor de komende periode. De voorzitter: Fractie van GroenLinks. De heer Van ‘t Eind: Dank u wel, voorzitter. Wij stellen de heer Mark Wit voor als wethouder voor de komende periode. De voorzitter: Fractie van D66. Mevrouw Woudstra: Met veel plezier en genoegen kondigen wij Armand van de Laar aan als voorgestelde wethouder voor de komende periode. De voorzitter: Fractie van de VVD. De heer Sleddering: Dank, voorzitter. En wij stellen voor Werner van Damme als wethouder voor de VVD in dit prachtige college. De voorzitter: Fractie van de PvdA. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, last but not least, wij stellen als partij Gijs van Malsen voor als wethouder voor de Partij van de Arbeid. De voorzitter: Dank u wel. 9.

Onderzoek geloofsbrieven, beëdiging en installatie van vijf wethouders De voorzitter: Wij hebben vijf kandidaat-wethouders, dan volgen we nu de procedure om bij stemming te kijken wie er wethouder wordt. Daarvoor dienen eerst denk ik de geloofsbrieven te worden gecheckt. Daar is een commissie voor, begrijp ik. Is dat helder? Ja, dat is de commissie geloofsbrieven en allerlei andere dingen. Die commissie kan nu aan de gang met de controle op de geloofsbrieven. Daar gaan we even naar kijken, daarom schors ik de vergadering. Dames en heren, leden van de raad en andere belangstellenden. Ik zie dat de voorzitter commissie geloofsbrieven al terug is dus we gaan zo beginnen. Wilt u even snel uw plek innemen? Mevrouw Harmsen: Ja. Ik sta er klaar voor. Zit u al? De voorzitter: U hebt het woord helemaal niet. Ik beëindig de schorsing, ik geef de voorzitter van de commissie van stemopneming het woord, mevrouw Harmsen. Mevrouw Harmsen: Dank u wel, voorzitter. De commissie uit de raad van de gemeente Rijswijk in wier handen werd gesteld de geloofsbrieven en verdere bij de Kieswet en Gemeentewet gevorderde stukken rapporteert de raad van de gemeente Rijswijk dat zij de stukken heeft onderzocht en in orde bevonden voor de volgende personen: Larissa Bentvelzen, Werner van Damme, Armand van de Laar, Gijs van Malsen en Mark Wit.

Benoemd tot lid van de raad, mag ik het al meteen zeggen? Van de gemeente Rijswijk, ja. Gebleken is dat de benoemden aan alle in de Gemeentewet … De voorzitter: Ze zijn niet benoemd, ze zijn kandidaat. Dus u beoordeelt of ze geschikt zijn als kandidaat.

Pagina 40 van 43

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 21 juni 2022 Mevrouw Harmsen: Ja. Ja, maar ze zijn dus al eerder benoemd tot lid van de raad, allemaal. Nee, ik lees gewoon voor. Maar goed, gebleken is dat de benoemden aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen voldoet en geadviseerd wordt tot de benoeming tot wethouder van de gemeente Rijswijk van bovengenoemden. De voorzitter: Oké, de commissie geloofsbrieven constateert dus dat er geen beletsel is voor voordracht en benoeming. Dan komt er nog een mededeling van de burgemeester. De burgemeester heeft een externe integriteitstoets gedaan naar deze vijf kandidaten, door een extern bureau. Ik heb er ook zelf naar gekeken, ik heb het besproken met de kandidaten, en ik kan u melden dat er geen belemmeringen zijn dat deze kandidaten tot wethouder worden benoemd. Dat betekent dat alle formele toegangsvereisten voldaan zijn en we nu over kunnen gaan tot de stemming over de vijf kandidaten. U hebt een stembrief voor u liggen, die kunt u nu invullen. Dan worden ze opgehaald en dan kan diezelfde commissie de stemopneming doen en dan horen we heel snel wie er gekozen is. Dus u kunt nu de stembrieven invullen, gaat uw gang. Oké, de commissie stemopneming kan aan de slag. Ik schors de vergadering, dan kunt u nog even in de wandelgangen een hapje nemen of even de benen strekken. Niet te lang.

Dames en heren, leden van de raad en anderen, wilt u uw plaats innemen? Ik zie mevrouw Harmsen al klaarstaan met de uitslag. Ik beëindig de schorsing, geef het woord aan de voorzitter van de stemopnemingscommissie, mevrouw Harmsen. Wat is de uitslag? Mevrouw Harmsen: Dank u wel, voorzitter. Er waren 31 stembiljetten, er waren 775 stemmen waarvan 774 geldig, en één ongeldige stem. Vervolgens hebben wij alles geteld, het klopt ook allemaal weer. Ik ga nu per persoon de stemmen vertellen. Mevrouw Van Bentvelzen: voor 30, tegen 1. De heer Wit: voor 28, tegen 3. De heer Van de Laar: voor 29, tegen 2. De heer Van Damme: voor 30, tegen 1. De heer Van Malsen: voor 22, tegen 8, ongeldig 1. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dames en heren, daarmee verklaar ik de kandidaten benoemd. Ja, is wel ‘…’. Om de formaliteiten af te ronden moeten we nog één ding doen. Heel graag roep ik de kandidaten naar voren. Dan gaan we de verklaring en de belofte afleggen. Even kijken, ben ik verstaanbaar of niet? Ja, hij doet het? Oké, kom maar naast mij staan. Alle vijf. Nee, ik ga jullie één om één naar voeren noemen. Ga maar hier staan. Geachte wethouders, ik ga nu de verklaring en de belofte voorlezen en dan gaat u dat bevestigen door het uitspreken van de zin: dat verklaar en beloof ik. Dan gaan we straks één voor één gaat u dat doen. Bij de microfoon. Dat is die. Even kijken.

Er mogen foto’s gemaakt worden maar u ontneemt wel de rest van de raad het zicht. Dus dat moet allemaal … Weet je, we kunnen het straks gewoon even rustig doen als de plechtigheid even gedaan is. Ik ga nu de verklaring en de belofte voorlezen. Ik verklaar dat ik om tot wethouder benoemd te worden rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gunst of gift heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen, en dat ik mijn plichten als wethouder naar eer en geweten zal vervullen. Dan wil ik nu graag de bevestiging. Mevrouw Bentvelzen. Mevrouw Bentvelzen: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dan gaan we naar de heer Wit. De heer Wit: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dan gaan we naar de heer Van de Laar. De heer Van de Laar: Dat verklaar en beloof ik. Pagina 41 van 43

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 21 juni 2022 De voorzitter: Dan gaan we naar de heer Van Damme. De heer Van Damme: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: De heer Van Malsen. De heer Van Malsen: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Gefeliciteerd. Dame, heren, u kunt gaan starten. Ik schors de vergadering. Ik schors de vergadering voor enkele minuten voor de persoonlijke gelukwensen. Dames en heren, leden van de raad en vers benoemde wethouders, wilt u uw plaatsen innemen? We moeten nog een paar dingen doen. Ja jongens, het is wat het is, we moeten gewoon dit even doen. Dames en heren, wilt u uw plaatsen innemen, de vergadering gaat verder. Even volhouden nog. Oké. Dames en heren, ik heropen de vergadering, ik zie dat het college is geïnstalleerd en op hun plek zit. Ik wou graag toch nog even mevrouw Bentvelzen het woord geven als leader of coalition. En als eerste loco, om nog het woord te richten tot de formateur. Mevrouw Bentvelzen, gaat uw gang. Ja, we zijn toch met de katheder bezig dus vooruit maar. Mevrouw Bentvelzen: Ja voorzitter, dank. Mijn kaartje zit daar nog niet in want die zit daar weer in, dus ik dacht ik doe maar even via hier. Ik kan er heel veel woorden aan vuilmaken maar Martin, jij hebt er ongelooflijk veel tijd, geduld en energie in gestoken.

Dus ontzettend bedankt daarvoor, ik heb strakjes hierachter nog iets wat we je willen meegeven als blijk van waardering van wat je voor ons gedaan hebt. En we houden vast wel contact, aangezien jij in dezelfde, nou, mooie functie zit als dat wij mogen gaan zitten vanaf nu. Dus nogmaals, hartstikke bedankt. De voorzitter: Het cadeau staat in de hoek. Mijnheer Wörsdörfer, dank voor uw aandacht, best man of Rijswijk. We gaan elkaar nog wel zien. Heel veel dank. 10. Onderzoek geloofsbrieven, beëdiging en installatie van benoemd verklaarde leden De voorzitter: Dan gaan we nu over naar het volgende agendapunt, dat is de aanvulling van de gemeenteraad. Er zijn drie zetels open. Die worden nu direct gevuld met de fracties die een wethouder hebben afgeleverd. Ik stel voor dat we de procedure daarvoor starten en dat begint bij de kandidaten op de lijst. Dat gaat vanzelf. Dus de commissie geloofsbrieven kan nu weer aan de gang om wat zaken te regelen. Ik schors de vergadering voor enkele minuten. Dames en heren, wilt u uw plaatsen weer innemen? Ik zie mevrouw Harmsen. Mevrouw Harmsen: Ik beëindig de schorsing, ik geef het woord aan mevrouw Harmsen als voorzitter van de commissie stemopneming. Mevrouw Harmsen. Mevrouw Harmsen: Oké. Ja.

Aan de raad, de commissie van de raad van de gemeente Rijswijk in wier handen werd gesteld de geloofsbrieven en verder bij de Kieswet gevorderde stukken op dinsdag 21 juni 2022 benoemd tot lid van de raad van de gemeente Rijswijk, rapporteert de raad van de gemeente Rijswijk dat zij de stukken heeft onderzocht en in orde bevonden van de volgende personen: de heer Dennis Cupedo, de heer Winfried Smith en de heer Erik van der Veer. Gebleken is dat de benoemde aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen voldoet en geadviseerd wordt tot de toelating als lid van de raad van de gemeente Rijswijk van bovengenoemde raadsleden. De commissie.

Pagina 42 van 43

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 21 juni 2022 De voorzitter: Dank u wel. U bent hierbij benoemd verklaard, dan roep ik u naar voren om de verklaring en de belofte af te leggen. Ja, u mag er ook wel even voor staan, lijkt me heel goed. Kandidaten hier graag. Oké ik lees de verklaring en de belofte voor en dan beantwoordt u met dat verklaar en beloof ik. Daar gaan we. Ik verklaar dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen, en dat ik mijn plichten als lid van het gemeentebestuur naar eer en geweten zal vervullen. Mijnheer Smith. De heer Smith: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van der Veer. De heer Van der Veer: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Cupedo. De heer Cupedo: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dan bent u hierbij volledig geïnstalleerd. Ik schors de vergadering voor felicitaties. Dames en heren, leden van de raad, wilt u uw plaats innemen? We zijn er bijna.

Dames en heren, leden van de raad, wilt u direct uw plaats innemen, we zijn bijna aan het eind van de vergadering. Dames en heren, ik heropen de vergadering. 11. Benoemingen in commissies De voorzitter: Stel aan de orde het laatste agendapunt, benoemingen in commissies. Ik heb hier de benoemingen voor mij. De rekeningcommissie veiligheidsregio is één kandidaat, dat is Constantijn Dolmans. In de interne commissie hebben we de auditcommissie, daar hebben we als plaatsvervangend lid Elze Woudstra. En verder als voorzitter Constantijn Dolmans en als plaatsvervangend voorzitter Udo Oelen. Dat zijn vier voordrachten en vier benoemingen. Ik stel voor om dat per acclamatie te doen. Gefeliciteerd, u bent benoemd. 12. Sluiting De voorzitter: Dames en heren, er zijn geen verdere agendapunten. Ik sluit de vergadering en ik zie u hiernaast.

Pagina 43 van 43