Concept verslag Raadsvergadering 20 september 2022.docx

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 20 september 2022

CONCEPT-VERSLAG RAADSVERGADERING 20 september 2022

Aanwezig: Voorzitter De heer G.A.A. Verkerk Raadsleden: De heer E.G.T. Braam De heer D. Cupedo De heer D.F.A. van Dam De heer C.P.I.M. Dolmans De heer M. van ‘t Eind De heer M.J. van Enk De heer M.A.J. Ezinga De heer S. Geleijnse Mevrouw B.M.B.T. de Haan-Niesen Mevrouw M.E Harmsen Mevrouw I.M. Jansen-Dirkx De heer M.T.F. Kaffa Mevrouw P.G. Kames Mevrouw A. Koegler-Böhm De heer G. Kruger Mevrouw S. van Maarseveen De heer M. El Majjaoui Aanwezige portefeuillehouders: Wethouder, mevrouw L.I. Bentvelzen Wethouder, de heer A. van de Laar Wethouder, de heer W. van Damme Wethouder, de heer G. van Malsen Wethouder, de heer M. Wit

1.

Vervolg aanwezige raadsleden: Mevrouw W.A.A.M. van Nunen De heer R. Nunnikhoven De heer U. Oelen Mevrouw L.B. Oude Alink Mevrouw A. Prenger Mevrouw C.Y. Schwencke De heer C.G. Sleddering De heer W. Smith De heer Q.L.A. Veerman De heer E. van der Veer Mevrouw W. van der Weij De heer M.V. Weterings Mevrouw E. Woudstra De heer A. Zoghbi

Griffie: Griffier: de heer J.A. Massaar Mevrouw M.M.A. Tittse De heer S.A. Manuel (verslag)

Opening en mededelingen De voorzitter: Heren. Ik open hierbij de openbare vergadering van de gemeenteraad van Rijswijk op 20 september 2022. Wij hebben een mooie agenda en wat mooie debatten in het verschiet, en waarin we beslissingen zullen nemen over de toekomst van onze gemeente. Om te beginnen ga ik nog kijken of er nog mededelingen vanuit het college van B&W zijn en wethouder Bentvelzen wil het woord. Mevrouw Bentvelzen: Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb een belofte in te wisselen aan de raad. Ik zou namelijk aangeven vandaag wanneer wij ongeveer in gesprek zouden gaan over de discussie waar zijn we van, en waar

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 20 september 2022

zijn we niet van in het kader van de jeugdzorg onder andere. Nou, daar wordt vanuit de ambtelijke wordt deelgenomen aan een regionale werkgroep rondom de reikwijdte van de Jeugdwet, dus die wordt daar ook in meegenomen. Ik denk dat dat goed is. De verwachting is dat na de herfstvakantie de presentatie die we met de raad willen gaan bespreken aan mij gepresenteerd wordt zodat ik ook weet waar het over gaat, dat is wellicht handig. En dan in november of december, dat zal even liggen aan de momenten die er mogelijk zijn met de gemeenteraad, zullen wij met elkaar in gesprek gaan. Het leek me goed om jullie dit proces op deze manier even mee te geven en te schetsen. Bij deze deze mededelingen, burgemeester. De voorzitter: Oké, dank u wel. Ik zie opgewekte gezichten. Heel goed. Ik heb een bericht van later komen ontvangen van mijnheer El Majjaoui, hij is vandaag jarig, vijftig wordt hij. Mijnheer Dolmans, die komt ook wat later. En volgens mij zijn we voor de rest compleet. Dat gaan we nu naar het volgende puntje, dat is de trekking van het stemmingsnummer. Hiep Hiep. Als we een beetje opschieten kunnen we nog op hem toasten. Doet u best. Ik trek nu een nummer en dat is startnummer 5. Die zal als eerste beginnen bij de mondelinge stemmingen en dat is? De heer Massaar: De heer Van Enk. De voorzitter: Mijnheer Van Enk.

Ik ga door met het volgende punt, de leden van het bureau van stemopneming. De griffie heeft uitgezocht mevrouw Woudstra als voorzitter en als leden de heer Nunnikhoven en mevrouw Van Maarseveen. Is dat akkoord? Bij deze. 2.

Spreekrecht burgers De voorzitter: Agendapunt 2, spreekrecht burgers. We hebben geen insprekers.

3.

Vaststelling agenda De voorzitter: Dan gaan wij naar 3, de vaststelling van de agenda. Ik heb hier 4 moties vreemd van de agenda die moeten worden toegevoegd. Ik stel voor om motie Rijkswijks Belang voorbereiden helft woningen toevoegen voor op agendapunt 11. De motie Rijswijks Belang over de fte’s van de politie en een motie ook over dat onderwerp van de VVD, D66, Partij van de Arbeid, Beter voor Rijswijk, ook over dat basisteam, toe te voegen als agendapunt 12. Moeten we even kijken of we dat gelijktijdig indienen of dat er een volgorde is in verstrekkendheid. Dan hebben we de motie van de ChristenUnie aandacht voor de energiekosten, dat wordt dan toegevoegd aan agendapunt 13. Mijnheer Van Enk, had u een vraag? De heer Van Enk (CDA): Nee, ik dacht die twee moties over de sterkte politie toe te voegen aan agendapunt 9, maar ik vind ook omdat u het had over de tijd van de vergadering. Ja, het moet uit de lengte of de breedte komen dus het is allemaal hetzelfde agendapunt. De voorzitter: Ja, dat vind ik wel heel sterk gezegd want het gaat over het type criminaliteit en veiligheid die geijkt wordt en op basis daarvan zullen de sterktecijfers worden ingevuld. Dat vind ik wel goede, dus die voegen we toe aan agendapunt 9. Goed idee. De raad is goed bezig.

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 20 september 2022

4.

Vragen van de raad De voorzitter: Dan ga ik naar agendapunt 4, dat zijn de vragen aan de raad. Er zijn geen vragen aan de raad.

5.

Raadsvoorstel Wijziging Verordening Individuele Studietoeslag gem. Rijswijk en vaststellen beleidsregels Studietoeslag Rijswijk 2022 (RV 22-014) De voorzitter: Dan gaan we naar 5, akkoordstukken. Het raadsvoorstel Wijziging Verordening Individuele Studietoeslag en het vaststellen van de beleidsregels Studietoeslag. Het zijn twee stukken. Hamerstuk. Is dat akkoord? Ja, dan is het unaniem aangenomen met veel dank voor ieders inzet.

6.

Raadsvoorstel Aansluitverordening, Verordening afvoer hemelwater 2022, Verordening waterbergingsfonds 2022 (RV 22-015) De voorzitter: Dan gaan wij naar agendapunt 6, raadsvoorstel Aansluitverordening, Verordening afvoer hemelwater, en de Verordening waterbergingsfonds. Dat zorgt voor goed water tegen de natte voegen. Volgens mij is dat goed besproken in het forum. Zou dit per hamerslag kunnen? Bent u het daarmee eens? Dan is het bij hamerslag unaniem aanvaard. Zeer veel dank.

7.

Vaststelling verslagen 21 juni en 5 juli 2022 De voorzitter: Dan gaan wij naar agendapunt 7, vaststelling verslagen 21 juni en 5 juli. Is dat allemaal goed? Heeft de griffier het goed gedaan? Dat heeft hij. Dan is het hierbij vastgesteld en aldus besloten.

8.

Raadsvoorstel Flexwonen (RV 22-016) De voorzitter: Dan gaan wij naar agendapunt 8. Ja, dat is ook een onderwerp wat speelt, het raadsvoorstel Flexwonen. Daarbij zit ook een motie van Rijswijks Belang en een amendement van GroenLinks, ChristenUnie, Partij voor Gerechtigheid & Rechtvaardigheid, en die gaan beiden dus over ons nieuw in te zetten Centrum voor Flexwonen. Daar moeten we echt wel even over spreken. Dan zijn we ook allemaal geprepareerd, dus ik stel voor dat we beginnen met de woordvoerders in de raad. Ik heb hier staan de heer Sleddering, mevrouw Woudstra, mijnheer El Majjaoui, mevrouw Van Nunen, de heer Weterings, mijnheer Braam en de heer Van Dam. Zullen we die volgorde hanteren? Mevrouw Harmsen natuurlijk. Dan begin ik bij de heer Sleddering. Mijnheer Sleddering, u heeft het woord. De heer Sleddering (VVD): Dank u wel, voorzitter. De heer Van ’t Eind (GroenLinks): Voorzitter, u vergeet een woordvoerder, de heer Van ’t Eind. De heer Sleddering (VVD): Zoals gebruikelijk, Maarten. De voorzitter: De heer Van ’t Eind u zit achteraan. Ja, dat helpt niet, sorry. De heer Van Enk (CDA): Voorzitter, mogen wij er ook iets over zeggen? Ik hoor van niet. De voorzitter: Ja, de CDA-fractie krijgt ook het woord, wat dacht je? Mijnheer Sleddering begin maar.

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 20 september 2022

De heer Sleddering (VVD): Ja, iedere keer als ik het CDA zie staan denk ik aan de COA, dus die willen we niet horen. Maar goed. Voorzitter, dank. Het voorliggende plan van het college is conform de uitspraak van deze raad in een motie waarin wij het college oproepen het AZC’s zoals dat is geëindigd om te bouwen tot een Flex woningcentrum. En daar is het voorstel zoals het nu op tafel ligt buitengewoon goed en correct uitgevoerd, dus het college heeft exact gedaan wat de raad heeft gevraagd. Alleen in de uitwerking hebben we wel een hik-up en dat is dat het niet het centrum is wat tien jaar op dezelfde plek staat, maar wij hebben gekozen, althans het college, voor de knip twee jaar op het terrein van het AZC en acht jaar op een andere locatie. In het forum hebben wij al betoogd dat wij dat jammer vinden omdat die knip leidt tot een hoger financieel risico voor de gemeente. Nogmaals, inhoudelijk zijn we het helemaal eens met het college over dit voorstel. De manier hoe het ingericht wordt, hoe het beheerd wordt door de corporaties, afscheid nemen van het COA, allemaal prima, alleen die financiering zit ons een beetje dwars. En waarom zit dat ons dwars, omdat daar een rekening over twee jaar komt van 1,1 miljoen maximaal. En er is een toezegging die, althans men verwacht een subsidie, waardoor dat risico teruggebracht wordt tot ruim drie ton.

Nu zijn wij van de VVD altijd van de cijfers en we worden altijd een beetje nerveus van dit soort, ja het risico kan 1,1 miljoen zijn, maar het kan ook een ruim drie ton zijn. Dat is nogal een verschil. Dus ik ga het nog een keer proberen. We hadden in het forum daar wat vragen over gesteld, en in de door u gezonden extra brief heb ik daar eigenlijk geen antwoord op gekregen, dus ik vraag het u nog een keer: is het mogelijk dat wij dit besluit over het Flexwonen Centrum nemen onder voorbehoud van goedkeuring van de subsidie? Twee, is het mogelijk dat wij dat risico voor de gemeente uit kunnen smeren over tien jaar in plaats van over het voor één keer voor onze rekening nemen in de eerste twee jaar? Dat scheelt nogal. Dat zijn echt punten voor de VVD om na te denken over: wat hebben wij nu voor ons liggen, een goed plan. De basis is goed, het idee is goed, dat doelgroepen die gekozen worden en geholpen worden met name statushouders die echt zitten te wachten op woningen van ons. We hebben daar een plicht voor, er zijn aanwijzingen voor en we kunnen ze niet helpen. Met dit plan kunnen we ze helpen. Maar ook een hele grote groep Rijswijkers die om andere redenen snel een woning moeten hebben kunnen wij helpen. Kortom, dit is een plan waarin wij echt Rijswijkers helpen. En nou, daar zijn we dus heel blij mee.

Alleen, wij zoeken een beetje meer financiële zekerheid om deze beslissing ook echt te nemen. Dus ons definitieve oordeel laat ik afhangen van het antwoord van het college over onze financiële zorg. En zegt u gerust als ik me geen zorgen hoeft te maken of dat het allemaal goed komt, of dat het helaas niet anders kan, dan ben ik bereid om daar serieus naar te kijken en te luisteren, maar ik ga toch een poging wagen om mij iets meer comfort te bieden rond de financiën. Dank. De voorzitter: Ik geef graag het woord aan mijnheer Van ‘t Eind, die had zich echt als eerste gemeld hoor ik nu. De fractie van GroenLinks. De heer Van ’t Eind (GroenLinks): Dank u wel, voorzitter. U verrast me. Wij zijn als GroenLinks voorstander van een Centrum voor Flexibel Wonen om de ergste nood op de woningmarkt te verlichten voor alle doelgroepen, voor spoedzoekers, voor statushouders, voor starters. Maar wij vinden ook dat het niet koste mag gaan van andere kwetsbare groepen, en dat is wat ons betreft precies wat hier gebeurt. We zitten nog midden in een opvangcrisis, er slapen nog steeds mensen buiten. We weten niet waar we asielzoekers moeten opvangen, en wij vinden net als in april en mei het onverantwoord om op dit moment het AZC te sluiten.

En wij hebben dan ook een amendement ingediend samen met de ChristenUnie en de Partij voor Gelijkheid & Rechtvaardigheid – voorzitter u refereerde er al aan – en de strekking van het amendement is: het AZC openhouden tot het terrein overgaat naar Rijkswaterstaat. We zoeken naar een andere locatie voor het Centrum voor Flexibel Wonen voor gelijk tien jaar en niet in twee fasen, en de huuropbrengsten die wij binnenkrijgen voor het AZC

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 20 september 2022

gebruiken we als investering in het Centrum voor Flexibel Wonen. Dit amendement leidt volgens ons tot een veel betere businesscase. Er is veel meer tijd en ruimte om tot een goed concept te komen en niet zoals nu onder stoom en kokend water. De huuropbrengsten van het AZC die binnenkomen dragen bij aan het verlichten van de ergste nood op de woningmarkt en daar profiteren ook Rijswijkse woningzoekenden van. Maar bovenal blijft Rijswijk een veilige haven voor iedereen, voor asielzoekers, voor statushouders, voor spoedzoekers, voor starters, voor studenten et cetera. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dan gaan we verder met mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra (D66): Dank u wel. Om maar met de deur in huis te vallen. D66 Rijswijk is voor het zo snel mogelijk huisvesten van spoedzoekers, statushouders en het bieden van omvang naar schaal aan asielzoekers. Iedereen verdient een dak boven zijn hoofd, het liefst op een plek waar je ook snel mee kan doen met de samenleving en waar je veilig bent. Als eerste ga ik in op het raadsvoorstel, en vervolgens kijk ik ook nog even naar het alternatief. Het Flex wooncentrum, het voorstel waar we met de raad uiteindelijk op uitkwamen en dat nu door het college is uitgewerkt. Een voorstel dat naar ons idee de kracht laat zien van creatief denken en samenwerken in Rijswijk.

Het kan dus, zowel wij als raad als bij het college, als richting de medeoverheden en anderen met wie wij samenwerken. In het forum hebben we vragen gesteld over de financiële en de organisatorische punten van het voorstel. We zien die ook na de uit extra uitleg van de wethouder nog steeds wel wat aandacht verdienen. We vinden dat het college moet blijven streven naar het structureel realiseren van een Flex wooncentrum zoals is overeengekomen in het coalitieakkoord. We zullen een beroep moeten blijven doen op het rijk om Rijswijk op die organisatorische en financiële punten te ondersteunen in de realisatie van dit centrum. Wij vragen de wethouder om dit te bevestigen en nog even aan te geven wat hij hieraan doet. Ongeacht de besluitvorming vanavond doen we een dringend beroep om ook de wettelijke plicht om te zorgen voor adequate huisvesting van statushouders en asielzoekers goed te bekijken, want we blijven voorstander van het naar onze omvang opvangen van asielzoekers. We hechten ook grote waarde aan onze betrouwbare overheid. We hebben als raad veel discussie gehad over de werkwijze van het COA en zijn gaan switchen zelf ook in die discussies zijn we als raad niet altijd duidelijk geweest, openhouden dichtdoen, toch weer open, nu weer dicht of misschien toch openhouden. Wij vinden dat geen fraai plaatje.

Dat heeft negatieve gevolgen voor vluchtelingen die niet weten waar ze aan toe zijn. Het helpt de integratie niet en kinderen kunnen geen onderwijs volgen. We leven mee met alle vrijwilligers die zich inzetten om juist dit te voorkomen. Steeds een ander voorstel ondergraaft ook het vertrouwen van mensen in het gemeentelijk bestuur. Het is voor alle opvang en huisvesting van doelgroepen echt nu actie nodig. Doelgroepen tegen elkaar opzetten is niet fraai. We blijven streven naar onze idealen en kansen voor iedereen. Het voorkomen van steeds verplaatsen van mensen hoort daarbij. Zorgen voor onderdak voor mensen of ze nu vluchten of niet ook. Wij werken ook met de huidige realiteit en we weten waar de meerderheden zitten wat onze afspraken zijn in Rijswijk. En we zien voor Rijswijk kansen. Laten zien dat we serieus en opnieuw wijze werk maken met huisvesting met dit voorstel voor spoedzoekers, statushouders een dak boven het hoofd. Een uitkomst waar we niks doen, oftewel een patstelling, kan voor ons echt niet. En ik hoop dat wij er vanavond als raad uitkomen en kunnen we laten zien dat er in Rijswijk nieuwe dingen mogelijk zijn. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dan gaan we door met de heer El Majjaoui. De heer El Majjaoui (Partij voor Gelijkheid & Rechtvaardigheid): Ja, dank u wel voorzitter voor het woord.

Dank ook voor de nadere toelichting met betrekking tot dit voorstel, ook uit het vorige college. Ik sluit me geheel

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 20 september 2022

aan bij de woorden van GroenLinks, dus om in herhaling te vallen heb ik hier niks aan toe te voegen. Dank u wel. De voorzitter: Goed. Mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Voorzitter, dank u. Voorzitter, veel vragen zijn door veel partijen en ook door ons al gesteld in het forum. En naast een financieel tekort maakt de PvdA, dat hebben we ook in het forum gezegd, zich veel zorgen over de toekomstige woonsituatie van de huidige asielzoekers. Waar gaan zij naartoe? En is er nu maanden behandeling gegarandeerd nadat zij vertrokken zijn uit Rijswijk. Uit een artikel uit het AD blijkt dat het COA nog geen idee heeft waar zij de Rijswijkse asielzoekers moet huisvesten. De winteropvang is nog niet open en de noodopvang is geen optie voor de Partij van de Arbeid. Daarom steunen wij ook van harte het amendement van GroenLinks. Het is voor ons in feite het best of both worlds. Je kunt asielopvang behouden en Flexwonen uitwerken waarbij het financiële plaatje – de heer Van ’t Eind zei het ook al – er vele malen gunstiger uitziet. Zoals al gezegd vindt de Partij van de Arbeid het goed dat het college haar verantwoordelijkheid neemt en de huisvesting van statushouders maar ook van andere spoedzoekers die sinds – sluit ik van harte aan bij dat wat mijn voorgangster zijn – doelgroepen niet tegen elkaar uitspelen of tegen elkaar zetten.

En in die zin vind ik de motie van Rijswijks Belang ook volledig overbodig. Graag uw reactie daar ook op. Ik zeg het maar vast in eerste termijn. Voorzitter, over het financiële plaatje nog één vraag die ons ook met name, gezien de toelichting die u daarna stuurde wethouder, nog opviel. Waarom zijn de opruimkosten van de grond zo hoog? Het bedraagt namelijk de helft van het financiële tekort. Kunt u dat toelichten? En kan Rijkswaterstaat daar niet een deel van bekostigen? Ik begrijp dat u daar nog geen concreet antwoord op heeft, maar bent u inderdaad bereid om die kosten van het opruimen van de grond, zoals u dat noemt in algemene zin, ook deels bespreekbaar te maken met Rijkswaterstaat die vanaf 2025 de grond nodig heeft? Oké, dat was het voor mijn eerste termijn. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Goed. We gaan verder met de heer Weterings. De heer Weterings (Rijswijks Belang): Voorzitter, een hele goede avond. Voorzitter wij trappen af met een iets minder leuk bericht, maar dat gaan we toch doen. Het vertrouwen in wethouder Van Malsen en de geloofwaardigheid van hem heeft in onze ogen wel een dieptepunt bereikt, want in maart nog zwaar geknokt voor Pasgeld met een mooie persoonlijke flyer om Pasgeld groen te houden: stem op mij. Dus als wethouder wonen gaat hij Pasgeld Oost en West helemaal volbouwen.

April jongstleden nog een tien minuten betoog over het AZC open te houden. Hij praat met Yara, met Boris: er mag hier geen grasveld komen, we moeten het openhouden. Een zwaar tien minuten betoog oprecht uit het hart, en na nog geen paar maanden later gaat hij het verdedigen dat het AZC dicht moet, dat we daar Flexwonen moeten gaan bouwen, dat het COA eruit moet. Dus bij elke mail of brief die wij nu krijgen vragen wij ons af hoe geloofwaardig moeten wij deze brief nemen? Kunnen wij deze wethouder nog wel geloven op zijn woord, want alle betogen zijn nog zo vers en het is voor ons eigenlijk onverklaarbaar hoe zo’n soort wethouder dan zo’n ontzettende draai kan maken tegen al zijn principes in. Voorzitter, dat gezegd hebbende, het voorstel Flexwonen hebben wij goed bestudeerd. Ik ben zelf persoonlijk naar een grote kredietverstrekker gegaan met de vraag om dit goed te bekijken. Als ik als ondernemer of als investeerder 1,2 miljoen nodig zou hebben en ik kom met dit plan aangezet zou ik een krediet van 1,2 miljoen kunnen krijgen? Want er is heel goed nagekeken en er werden mij gelijk twee vragen gesteld: waarom heb je geen sluitende businesscase en waarom heb je geen dekking op papier van het rijk, die acht ton? Ik zeg: ja, maar wat is mogelijk, want met mogelijk kunnen we niks. Ik zeg: als ik dit plan nu één op

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 20 september 2022

één aan u geef en ga beoordelen hoeveel procent kans maak ik dan op het krediet? Het antwoord was nul. Ik ben later met de bijlages die we nog afgelopen week kregen, de vier bijlages, ben ik teruggegaan. Ik zeg: nou, waarschijnlijk heb ik hier de dekking gevonden. We hebben het samen heel goed doorgelopen en weer was er geen zekere dekking vanuit het rijk en weer geen sluitende businesscase, dus ik kreeg weer nul op het rekest. Ik vind het jammer. En voorzitter, ik heb de vergadering nog heel goed een paar keer teruggekeken. Er zijn heel wat vragen gesteld ook door de VVD omtrent geen zekerheid van de subsidie van het rijk. Er is door D66 gevraagd of die 12.000 euro was het per unit, fase 1, fase 2. We zouden nog heel veel antwoorden krijgen voor de raadsvergadering. Er zijn geen antwoorden gekomen. De bijlage van de vier kantjes die u heeft toegestuurd leek net een achterkant van een boek, de samenvatting van het raadsvoorstel. Er waren geen concrete antwoorden. En nu lijkt het net alsof iedereen tegen die 1,2 miljoen is omdat er daar dus geen dekking voor was plus de 1,2 miljoen moeten wij garant gaan staan voor twee jaar. Iedereen heeft heel veel moeite met het krediet wat we misschien nog moeten krijgen van de overheid, en we hebben gewoon het gevoel dat het op de een of andere manier dit dan de truc is om het AZC langer open te houden.

Wij wachten heel graag de antwoorden af die wij gaan krijgen van de wethouder. Ook wij zijn er nog niet helemaal uit. Dank u wel. De voorzitter: Goed. We gaan door met de heer Braam. De heer Braam (Beter voor Rijswijk): Dank u wel voorzitter. Ben ik goed te verstaan? Ja, hè? Ik neem aan van wel. Ja, ik denk inmiddels de zesde of zevende keer dit jaar spreken we weer over de locatie van het AZC naar ik hoop vanavond in ieder geval met een sluiting van dit dossier. En dan sluiten we een hele dubbele lading, want we praten feitelijk, letterlijk over de sluiting van het AZC in de oude stijl zoals het bedoeld was, en feitelijk ook zoals het afgesproken was, zoals dat feitelijk vorig jaar al had moeten gebeuren. Voor Beter voor Rijswijk is op dit moment het nog niet helemaal duidelijk, want zoals Rijswijks Belang terecht ook zegt er zijn een aantal vragen gesteld tijdens de forumvergadering en die zijn nog niet beantwoord, dus ik denk dat het ook belangrijk is dat we sowieso recht hebben op de antwoorden op die vragen die gesteld zijn. En misschien moeten we ook wel heel even in beslotenheid dan even verder vergaderen om dus onder andere ook een beeld te krijgen bij de locaties die het college in beeld heeft om de verlenging na twee jaar te doen.

Wat Beter voor Rijswijk wel verrast is de opstelling van de Partij van de Arbeid in de richting van de eigen wethouder, want feitelijk is de wijze waarop nu de opstelling is is er eentje van – je mag het niet zo hard noemen, maar zo komt het wel over – een vorm van afkeuring. Een vorm van afkeuring in de richting van de wethouder om eigenlijk te zeggen het voorstel wat u nu meekomt daar kunnen wij niet mee leven. Nou, dat is zorgwekkend als je zo’n houding in de richting van de eigen wethouder hebt. Dus daar ben ik toch wel nieuwsgierig in tweede termijn hoe de Partij van de Arbeid daar tegenaan kijkt. Wellicht heb ik het verkeerd … De voorzitter: Ik zie een lichte beweging bij mevrouw Van Nunen, wilt u interrumperen? Gaat uw gang. De heer Braam (Beter voor Rijswijk): Het lijkt me sterk dat er in eerste termijn geïnterrumpeerd wordt, maar ik stel de vraag, dus in tweede termijn heeft ze alle ruimte om daarop dus terug te komen lijkt mij. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Voorzitter, ik hoor hier om me heen dat het wel mag, dus ik hoor alleen maar geroezemoes om me heen als … De voorzitter: Ik denk dat het signaal duidelijk is. Hou het even vast. De heer Massaar: In tweede termijn reageren.

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 20 september 2022

De voorzitter: Ja, houdt u dat nog uit? Oké, maar goed, ik begrijp de emotie, wil ik wel gezegd hebben. En mijnheer Braam was u klaar? De heer Braam (Beter voor Rijswijk): Nee voorzitter, dank u wel. Nee, ik heb nog even. De VVD heeft ook een terecht punt als het gaat om de financiën. Ja, 1,1, 1,2 miljoen gaat dat straks nog terug met de eventueel te verwachten subsidie van het rijk, ja of nee? Best belangrijk om ook daar nog een antwoord van de wethouder te krijgen of hij wat meer zicht heeft op het zekerheidje dat dan die 12.000 per unit ook daadwerkelijk naar de gemeente gaat komen. Dan tot slot, voorzitter. Het is een voorstel … In ieder geval als BvR zitten we zo in elkaar dat als het voorstel gewoon goed is … Maar goed, daar hebben we sowieso nog wat antwoorden voor nodig, maar in ieder geval als het voorstel goed is dan sluit het aan in ieder geval bij een raadsvoorstel wordt er in meerderheid is genomen, en het zou chic als ook de andere partijen zich houden aan die lijn en niet weer allerlei dingetjes verzinnen om daar maar weer onderuit te komen. Een meerderheidsbesluit moet worden uitgevoerd. Het college heeft feitelijk het werk gedaan wat de overgrote meerderheid van de raad heeft gewild, heeft gevraagd, dus dat staat overeind.

Maar het blijft voor ons wel overeind staan dat het een sluitende case moet zijn, dus daarvoor graag nog een antwoord op de door ons en andere partijen gestelde vragen. De voorzitter: Oké. We gaan verder met de heer Van Dam. De heer Van Dam (Wij. Rijswijk): Ja, voorzitter bedankt. Ja, uit de cijfers van het COA blijkt dat er eind juli nog 15.000 statushouders in de Nederlandse AZC’s verblijven. Dat betekent dat 15.000 bedden bezet blijven door mensen die eigenlijk niet meer in AZC’s horen te verblijven, en dat is een groot probleem voor de asielopvang, want we willen namelijk die bedden gebruiken voor waarvoor ze bedoeld waren, voor vluchtelingen. De totale bevolking van de AZC’s is 46.000, dat betekent dat een derde van onze capaciteit van de AZC’s bezet worden door statushouders. En het probleem daarvan is dat het probleem van de AZC’s dus niet zozeer ligt in te weinig AZC’s maar in de doorstroom naar onze woningmarkt. Het is dan ook van groot belang dat we zorgen dat die doorstroom wordt gerealiseerd. En om dit te doen keert het rijk subsidie uit om Flexwoonconcepten te realiseren. Nou, en juist zo’n Flexwoonconcept ligt vanavond voor ons als raad, en dit plan komt niet uit de lucht vallen.

Ruim een jaar geleden hoorden wij via een krantenartikel van toenmalig verantwoordelijk wethouder Van der Laar voor het eerst over het Flexwoonconcept en na twee keer het contract voor het COA verlengd te hebben vroegen wij deze zomer in september om te komen met een plan van aanpak voor het Flexwoonconcept. Maar tot onze grote spijt is het college er niet in geslaagd om dit plan te presenteren. We hebben hier een plan zonder inhoud. We kunnen namelijk geen antwoord geven op drie hele belangrijke vragen: hoe gaan we het inrichten, waar gaan we het Flexwoonconcept realiseren en hoeveel gaat het Rijswijk kosten? U vraagt ons vanavond wel voor het plan te stemmen dat ons de komende twee jaar 1,2 miljoen gaat kosten. En voor de tijdsperiode van 2024 tot en met 2032 zijn de kosten zelfs helemaal onbekend. U vraagt ons om akkoord te gaan met een plan waar we niet weten waar dit uitgevoerd kan worden, want na vanavond kan het overal neergezet worden in fase 2. U vraagt ons akkoord te gaan om verschillende doelgroepen te huisvesten zonder ook maar ergens neer te schrijven hoe we dat gaan doen. Welke instanties zijn daarbij betrokken en hoe gaan we die in harmonie laten samenleven? We moeten instemmen met een plan zonder te weten waar we mee instemmen en het lijkt eigenlijk een beetje op het programma Kopen Zonder Kijken.

Onze partij kan maar één conclusie trekken, en dat is dat het college heeft gefaald om de motie uit te voeren. Het college is niet in staat geweest om na ruim een jaar een locatie een raming en een plan van aanpak te leveren voor één van de grootste uitdagingen van ons land. We balen er ontzettend van, maar we kunnen ook

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 20 september 2022

onmogelijk akkoord geven op een plan met zoveel losse eindjes en vooral zoveel grote risico’s. En waarom dat ons zo raakt is dat het onderwerp het laatste jaar een onderwerp van discussie is geweest hier in deze raad, en iedere partij vindt het ontzettend belangrijk om een oplossing te vinden voor een crisis, maar als puntje bij paaltje komt dan hebben we geen plan om daad bij woord te voegen. In plaats van het plan om de statushouders op te vangen en de bedden in de Nederlandse AZC’s vrij te maken voor vluchtelingen komt coalitiepartij GroenLinks dan met een voorstel om het AZC-terrein dan toch maar open te houden voor het COA. En voordat ik meer op dat amendement reageer heb ik twee vragen over de uitvoering van dit amendement, want is het waar dat we volgens het besluitbegroting en verantwoording niet huurovereenkomsten zomaar kunnen gebruiken als investeringsbudget? Dat zou ik graag willen weten. En hoeveel zijn de huuropbrengsten van het COA die we dan daadwerkelijk in het plan gaan investeren? Ik zou hier graag antwoord op willen hebben van de wethouder. En daar wil ik het even laten voor dit eerste termijn. De voorzitter: Goed, dan gaan we naar mevrouw Harmsen, en daarna mijnheer Van Enk. Mevrouw Harmsen (CU): Ja, dank u wel voorzitter. Sorry. Ga ik naar de verkeerde. Geachte voorzitter. We staan weer hier voor het openhouden of sluiten van ons AZC te praten.

We hebben het daar heel vaak over gehad, zoals al is genoemd en het college heeft al heel wat bereikt voor vluchtelingen, en daar zijn we dankbaar voor. En we zien ook dat u daar veel inspanning voor heeft gepleit. Maar ook nu in september pleiten we met een aantal partijen voor het langer dan december 2022 openhouden van ons AZC. Dat hebben we ook gedaan met de motie die het niet gehaald heeft in mei samen ook met de PvdA, maar ik hoef die argumenten daarvoor niet toe te lichten, dat is bekend. Waar het nu om gaat is wat is er veranderd, wat is er nieuw sinds mei? Wat is er nieuw gebeurd? Er zijn vier nieuwe dingen sinds mei gebeurd. In de eerste plaats, we weten nu door het bericht van het AD vorige week dat het COA geen idee heeft waar ze deze bewoners van Rijswijk na 1 december moet huisvesten. Daar hebben ze speciaal dus de pers voor opgezocht. Twee is, we weten dat staatssecretaris Van der Burg oproept aan alle gemeenten om alle AZC’s voorlopig open te houden, dat is nieuwe informatie. Derde nieuwe informatie is we weten nu dat het Rijswijkse coalitieakkoord, gesloten in juni, geen woord over het AZC heeft staan en afhankelijk van de raadsbesluiten, de stemmingen in de raad. Het is een fraaie zaak zogezegd, laat ik het zo interpreteren, met mijn hermeneutiek.

En in de vierde plaats, we weten nu dat er nieuwe wetgeving komt en dat niemand heeft het erover gehad - valt mij op - waarin de staatssecretaris kan beslissen waar AZC’s komen. En ook dit kabinet wil dat eigenlijk iedere gemeente vluchtelingen gaat huisvesten. Dus niet alleen de komende twee jaar als dit AZC open zou blijven op deze plek, maar ook daarna moet Rijswijk een plan hebben: hoe gaan wij vluchtelingen huisvesten, los nog van onze statushouders, de spoedzoekers en alle woningnood die er is? En dan blijft nog als bonuspunt staan de grote twijfel die we hebben over die rijkssubsidie Flexwoningen. De staatssecretaris die bezig is om alle AZC’s open te houden zal zich toch achter de oren moeten krabben of al die AZC’s rijkssubsidie Flexwoningen gaan gebruiken om die barakken om te zetten tot Flexwoningen. Ik ben heel benieuwd of de wethouder hetzelfde vertrouwen heeft dat een staatssecretaris daar geen werk van gaat maken omdat hij met 140 anderen AZC’s hetzelfde probleem heeft. Daar had ik vragen over. Ik dank u wel. De voorzitter: Goed. Dan eindigen we met de heer Van Enk. De heer Van Enk (CDA): Dank u wel, voorzitter. Het oorspronkelijke plan van het college om hier statushouders te huisvesten en om de gemeente maar eens flink op hun verantwoordelijkheid te gaan wijzen, dat is nog niet klaar.

Het veelbelovende Alkmaarse model om voor de huisvesting hier andere gemeenten financieel te laten

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 20 september 2022

bijdragen, daar horen wij niets meer van. Wij hebben ons voorstel waarin weliswaar blakend van zelfvertrouwen wordt gesteld dat andere gemeenten dit idee van flexibele huisvesting zullen volgen, maar het experiment om daklozen samen met statushouders en samen met studenten en spoedzoekers te huisvesten is nog niet eens begonnen. De financiële basis is nog onzeker en zelfs de locatie ligt nog in de schoot van de toekomst verborgen. Veel partijen hebben net als het CDA in het forum weinig animo getoond voor een huisvestingsplan in twee fasen waarbij de raad zich garantstelt voor de kosten van meer dan een miljoen in de eerste fase. Ook de wetenschap dat we straks ergens in Rijswijk een bestemmingsplan moeten wijzigen zorgt voor te veel onzekerheid om nu een knoop door te hakken, ook niet, zoals ik uit de suggestie van de heer Braam hoor, als we die locatie in beslotenheid hier zouden gaan vernemen, vind ik dat daar geen besluit over kan vallen als dit. Had in mei van dit jaar een aantal partijen nog de voorkeur om alles aan het college over te laten, vandaag blijkt wel dat dit niet zonder inmenging van de raad kan. Niks: laat het aan het college over, en we verwerken de financiële resultaten wel in een halfjaarrapportage. Dat was namelijk het oorspronkelijke plan. Nee, die consequenties zijn te groot om dat niet als raad zelf te besluiten.

En ik ben blij dat wij als CDA daar voor de zomer ook aan vastgehouden hebben anders was de verwarring vanavond alleen maar groter geweest. En dat de nieuw aangetreden coalitie ook nog eens hopeloos verdeeld is over dit onderwerp maakt de zaak er ook al niet makkelijker op. Het uiterst gevoelig onderwerp sluiting AZC wordt nu net bij de wethouder belegd die een paar maanden geleden nog zo’n hartstochtelijk pleidooi hield over de inwoners van het centrum die hij persoonlijk had gesproken. Lezen we de extra raadsinformatiebrief dan betekent dat deze patstelling er voor 30 november geen deal met het COA kan worden besloten, en daaruit concludeert GroenLinks dat het AZC nog maar open moet blijven. Hun voorstel: bouw dat Centrum voor Flexwonen straks volgens één integraal raadsbesluit ergens anders en laat het AZC dan nog twee jaar open. Tja, en wij vinden dat als CDA eigenlijk wel een hele logische consequentie. Wat is daarop tegen, zou ik graag van het college willen weten. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.

Zolang wij geen overlast hebben van de opvang, en zolang wij daarover goede afspraken met het COA blijven maken, wat is er dan praktisch op tegen om het plan wat hier voorligt helemaal uit te werken? Wat is er dan praktisch op tegen om dat plan helemaal uit te werken in al zijn financiële consequenties en later in één keer op een verstandig en verantwoordelijke manier vast te stellen? Dat is mijn vraag aan het college: wat zou daartegen zijn om dat te beslissen vanavond? Dank u wel. De voorzitter: Goed, dank u wel. Ik zie verder geen verzoekende woordvoeringen vanuit de raad. Dan sluiten we de eerste termijn van de raad af en gaan we naar het college. Wethouder Van Malsen. De heer Van Malsen: Ja dank u wel, voorzitter. Even beginnen met wat algemene mededelingen. Ik wil nog eventjes benadrukken dat het voorstel wat nu voorligt over het realiseren van een Centrum voor Flexibel Wonen, als daar vanavond geen besluit over valt wat de gevolgen daarvan zijn. Het gevolg daarvan is namelijk dat er met de locatie aan de Lange Kleiweg en ook de mogelijke vervolglocatie helemaal niks gebeurt, dus dat betekent dat er daadwerkelijk op 1 december een grasveld staat aan de Lange Kleiweg nummer 80 en dat we ook voor fase twee - wellicht ietwat ongelukkig gekozen term – weinig kunnen gaan doen.

En dat zou ik in ieder geval ontzettend jammer vinden, want dat is in mijn ogen in ieder geval de meest ongewenste situatie dat het AZC-terrein leeg en schoon opgeleverd wordt aan het einde van dit jaar. De heer Van Enk (CDA): Voorzitter, bij interruptie? De voorzitter: De heer Van Enk.

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 20 september 2022

De heer Van Enk (CDA): Betoogt de wethouder daarmee heel kort dat het amendement van GroenLinks dat bij voorbaat onuitvoerbaar is? De heer Van Malsen: Nee, dat betoog ik daarmee niet. De voorzitter: De wethouder vervolgt zijn betoog. De heer Van Malsen: Dank. En wat ik verder nog in algemene zin wilde benadrukken … De voorzitter: Mijnheer Weterings, interruptie één. De heer Weterings (Rijswijks Belang): Kan mijnheer Van Malsen er heel goed over nadenken wat in het amendement van GroenLinks staat? De heer Van Malsen: Ja, kan ik over nadenken. Kom ik zo op terug in mijn beantwoording van de vragen. Voor wat betreft nog een ander punt wat ik in algemene zin wil benadrukken is de tijdlijn en de verschillende deadlines waar we nu mee werken. Er is in het forum en in de vragen die ik straks ook nog ga beantwoorden een aantal keren gesuggereerd of we niet eerder naar een andere locatie hadden kunnen kijken of eerder fase twee hadden kunnen uitvoeren of kunnen gaan uitvoeren. Het korte antwoord daarop is nee. En dat is ook wat we middels de raadsinformatiebrief wilden schetsen dat vanaf het moment dat het besluit genomen is door uw raad om het initiatiefvoorstel uit te werken er eigenlijk naar de meest kansrijke, zo niet de enige optie is gekeken om het Centrum voor Flexibel Wonen te realiseren.

En op het moment zitten we met een aantal knelpunten in de tijd namelijk één, omdat we op 1 december het terrein voor de … Sorry, op 30 november de bestuursovereenkomst met het COA afloopt, het COA minimaal zes weken nodig heeft om het terrein, de mensen daar te verhuizen. Ze gezegd hebben dat we voor 14 oktober een beslissing genomen moeten hebben en daarom hebben we vanavond om over het raadsvoorstel te praten en te beslissen. En daarmee wil ik ook eigenlijk meteen de eerste vraag van de VVD beantwoorden. De heer Sleddering vroeg namelijk is het niet mogelijk om een beslissing onder voorbehoud van financiering te maken, zogezegd. Dus dat we als raad of u als raad besluiten om het voorstel te accorderen mits wij de subsidie krijgen. Het probleem daarmee is dat we dus niet die zekerheid kunnen geven aan het COA en ook de corporaties dat die subsidie toegekend wordt vóór die deadline van medio oktober waar het COA ons aanhoudt en waar we dus niet die beslissing onder voorbehoud kunnen maken. De tweede vraag van de VVD ging over het uitsmeren van het risico over tien jaar. Dat kan niet, want het gaat hier om de exploitatiekosten. Dus het tekort van 1,2 miljoen dat zijn exploitatiekosten die we maken voor het gebruik en het opruimen van het terrein, en dat zijn geen kosten die wij als kapitaallasten over tien jaar kunnen verdelen.

Dan voor wat betreft het amendement dat GroenLinks ingediend heeft met een aantal partijen. Het amendement in het kort zoals ik het begrepen heb komt erop neer dat het AZC opengehouden zou worden totdat Rijkswaterstaat het terrein nodig heeft. Dat wij de huuropbrengsten van het openhouden van het AZC gaan gebruiken voor de businesscase voor het openen van een flexibel wooncentrum of het ontwikkelen van een flexibel wooncentrum en dat we verder doorgaan met de ontwikkeling van wat we nu fase twee noemen, maar wat dan feitelijk eigenlijk het project Flexwonen zal worden. Daar zitten een aantal aspecten aan. Wat er voor het amendement spreekt is dat de negatieve businesscase van 1,2 miljoen euro er dan niet meer is. Sterker, we krijgen dan wat inkomsten uit de verhuur van de grond. Ook worden de mensen die nu in het asielzoekerscentrum verblijven hoeven niet uitverhuisd te worden, zoals dat zo eerbiedig heet. Dat betekent dat iedereen daar kan blijven zitten totdat ze een status krijgen en een toewijzing voor een woonruimte. Er kleven ook een aantal nadelen aan. Ten eerste, het feit dat

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 20 september 2022

we nu achterlopen op onze taakstelling voor het huisvesten van statushouders. We lopen nu zo’n 46 mensen achter. Het voordeel aan het plan zoals het nu aan nu voorligt is dat wij die achterstand in gaan lopen hiermee en daarmee dus ook een indeplaatsstelling van de provincie ontlopen. Een indeplaatsstelling houdt in dat als wij dus onze taakstelling niet kunnen voldoen de provincie in feite die taakstelling overneemt, onze statushouders voor ons huisvest en daar gaan ze zelf over beslissen hoe ze dat precies doen en waar ze dat precies doen. Het kan in hotels, dat kan in kantoorgebouwen, daar hebben ze middelen voor. En dat de rekening vervolgens - en middelen niet in geldelijke zin - aan ons presenteren. Ander nadeel is dat in het voorstel wat voor u ligt de mensen die wij huisvesten in het flexibel wooncentrum meteen kunnen beginnen met integratie, meteen kunnen beginnen met het zoeken naar werk, meteen kunnen beginnen met gezinshereniging wat nu niet zo is voor de mensen, in ieder geval de statushouders die in het asielzoekerscentrum verblijven. En zoals de heer Van Dam terecht opmerkte ook landelijk verblijven er van de mensen die in het AZC wonen is een derde daarvan statushouders. Dus dat zijn de voor- en de nadelen van het amendement. Voor wat betreft uitvoerbaarheid, er is volgens mij geen belemmering op de uitvoerbaarheid.

Ik heb het gelezen in ieder geval en het zou uit te voeren zijn mocht uw raad er in meerderheid voor stemmen. Dan nog D66 die vroeg om een bevestiging van het feit dat wij ons blijven inzetten voor het realiseren van Flexibel wonen of flexibele wooncentra, en daar kan ik volmondig ja op zeggen. Ik ben zelf ook heel verheugd over het feit dat we nu die fase twee hebben. We moeten daar op gegeven moment echt aan een betere naam werken, want ik vind het echt verschrikkelijk om het maar de hele tijd over fase twee te hebben. Want wat we daar mogelijk kunnen realiseren is een oplossing, niet alleen voor statushouders, maar ook voor spoedzoekers, voor Rijswijkse inwoners die heel dringend op zoek zijn naar woonruimte en die kunnen we daar op deze manier structureel helpen voor een periode van tien jaar minimaal. Als het al mij ligt dan doen we dat nog langer, want ik geloof er wel in dat in de tijd dat wij bezig zijn om permanente woonruimte te creëren voor al de mensen die zo dringend op zoek zijn naar een huis dat we dit soort Flexwoonconcepten nodig hebben. En ook dit Flex wooncentrum zelf is in mijn ogen echt een hele goede kans voor Rijswijk, zeker in deze samenstelling met deze doelgroepen kan een heleboel moois gebeuren. Ik ben in de afgelopen weken ook op bezoek geweest bij vergelijkbare projecten en ik heb mensen gesproken die dit soort initiatieven geleid hebben.

Nou ja, de gemeenschappen die zij hebben gecreëerd in dit soort Flex wooncentra en dan gaat het ook echt om centra waar bijvoorbeeld statushouders met jonge spoedzoekers samenwonen. De gemeenschap die ze gecreëerd hebben in dat soort centra dat heeft mij oprecht geïnspireerd en dat is ook hoe ik nu naar deze materie kijk, gewoon vooruitkijken naar wat kunnen wij de komende jaren structureel doen voor deze groepen waarbij we ook nog eens een enorme kans hebben om de binding tussen deze groepen, de sociale samenhang te kunnen verbeteren en gemeenschappen en netwerken te creëren in onze stad tussen mensen die dat misschien in eerste instantie niet zo gauw met elkaar zouden delen. Dus dat vind ik iets heel moois. Dus dat eventjes om te bevestigen wat mevrouw Woudstra vroeg. Dan voor wat betreft de Partij van de Arbeid. Die vroeg expliciet om een reactie op de motie van Rijswijks Belang. Ik pak het er maar even bij, als het goed is. Als het meewerkt. Ja, de motie roept het college op haar verantwoordelijkheid te nemen voor het huisvesten van andere doelgroepen dan alleen statushouders.

Hoe ik dit lees is eigenlijk hetzelfde als het verhaal wat ik net gehouden heb over de toezegging richting D66 namelijk het feit dat we dus op lange termijn gaan werken aan het realiseren van Flexwonen en dat we daarmee dus meerdere doelgroepen bedienen, de Rijswijkse spoedzoekers, de Rijswijker die nu keihard op zoek is naar een huis maar ook statushouders, economisch daklozen, studenten et cetera. Dat is mijn reactie op de motie, dus ik vind het best sympathiek wat dat betreft, want als ik het zo lees dan spreekt daar ook steun uit van de fractie van Rijswijks Belang voor het idee dat we hier aan u presenteren vanavond. De andere vraag nog over Rijkswaterstaat en de opruimkosten. Kunnen we niet in gesprek gaan met Rijkswaterstaat om die opruimkosten nog eens onder de

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 20 september 2022

loep te nemen? De afspraken die met Rijkswaterstaat gemaakt zijn net als de afspraak die we met het COA gemaakt hebben en met de corporaties zijn het resultaat van onderhandelingen, en daar zitten ook bepaalde meekoppelkansen in meegenomen. Dus om die onderhandeling weer op te starten daar zou ik niet zo eentwee-drie aan beginnen, en ik zou nu ook niet kunnen overzien wat de gevolgen zouden zijn om van het opnieuw opstarten van die gesprekken. Dan uit het betoog van de heer Weterings ontwaar ik twee vragen, namelijk is de businesscase sluitend? Het antwoord daarop is nee, en dat is ook waarom we bij het ministerie van Binnenlandse Zaken in gesprek zijn om die subsidie binnen te halen, want de subsidie is geënt het realiseren van Flex wooncentra waarvoor de businesscase niet sluitend is. Daarmee ook meteen het bruggetje naar de tweede vraag, de toezegging van het BZK. Daar zijn wij op dit moment nog steeds goed mee in overleg met het ministerie van Binnenlandse Zaken. We hebben een locatie op het oog die veel potentie heeft voor wat we nu nog fase twee noemen, en we zijn hard aan het werk om die businesscase rond te krijgen. Dat wil zeggen af te maken vóór de deadline van 24 oktober. De regeling is deze week opengegaan en we hebben dus tot het eind van volgende maand min of meer om dat voorstel in te dienen, en daar hebben we nog steeds goede hoop in.

Voor wat betreft de vragen die gesteld werden vanuit meerdere hoeken rondom die locatie zelf. Ik weet niet hoe het helemaal procedureel werkt, maar volgens mij is het mogelijk dat u als raad om een besloten deel van de vergadering vraagt en een verzoek daartoe doet, en dat we dan middels een ordevoorstel een deel van de vergadering in beslotenheid kunnen doen waarin ik het een en ander zou kunnen toelichting over de vervolglocatie, waarna we dan ook overgaan tot de rest van de agenda. De andere vraag die ik van Beter voor Rijswijk hoorde was: kan de 1,2 miljoen euro verminderd worden, wat zijn de kansen daarop? Nou, daar ben ik net denk ik op ingegaan. De verwachting is nog steeds dat we met de subsidie van Binnenlandse Zaken, de 1,2 miljoen euro terug kunnen brengen tot 377.000 om en nabij. En daarmee wil ik steeds nog een keer benadrukken dat het hier gaat om wat we uiteindelijk fase een genoemd hebben en dat we, om die subsidie aan te vragen, met een project moeten komen met een looptijd van minimaal tien jaar, en dus ook voor fase twee geld vragen, en dat is waarschijnlijk een ander bedrag er nog bij op. En daarbij wil ik ook nog even een keer benadrukken dat het feit dat wij nu met fase een en fase twee komen een resultaat is van het proces. Het uitwerken van het initiatiefvoorstel zoals dat in mei aangenomen is, dat is eigenlijk wat fase een behelst.

Daarmee hebben wij invulling gegeven aan het voorstel. We hebben gekeken naar hoe wij een Centrum voor Flexibel Wonen aan de Lange Kleiweg kunnen ontwikkelen, en in het proces zijn wij dus tot de realisatie gekomen dat het niet goedkoop is en hebben we ingezet op gesprekken met BZK waardoor het idee van fase twee in beeld is gekomen. Maar feitelijk is heel fase een de uitvoering van het initiatiefvoorstel en alles wat daarbij opgekomen is is eigenlijk extra. Dan zijn er nog een aantal vragen die in het forum gesteld zijn waar de heer Braam mij op wees dat daar nog antwoorden op moesten komen. Ik ga ze even na moeten om te kijken welke ik volgens mij nog moest beantwoorden. Ik zit dan even te kijken naar de vragen die door de ChristenUnie gesteld zijn omtrent de gesprekken met bijvoorbeeld de gemeente Delft. Daar is een opvanglocatie geopend. De vraag was: kunnen daar een deel van onze asielzoekers bijvoorbeeld heen? Het korte antwoord is nee. De noodopvang in Delft zit vol. Ik heb ook nog even gebeld met een collega in Zoetermeer. In Zoetermeer zit de noodopvang ook vol. Bovendien is de opvang in Zoetermeer alleen bestemd voor statushouders, niet voor asielzoekers. Ik zit even te kijken naar andere vragen. Ja, de staatssecretaris. Dat was ook een vraag die door mevrouw Harmsen gesteld werd.

Als het goed is heb ik alle fractievoorzitters geïnformeerd over het gesprek dat wij vanochtend met staatssecretaris Erik Van der Burg hebben gevoerd als voltallig college van B&W. De heer Van den Burg vroeg ons eigenlijk, in aansluiting op wat mevrouw Harmsen zei, of wij toch niet wat extra voor asielzoekers zouden kunnen doen en kunnen overwegen het AZC open te houden. We hebben de situatie geschetst zoals het hier is. Hij was ook zeer erkentelijk voor het feit dat Rijswijk jarenlang hier een AZC heeft gehad en was ook positief te spreken over de

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 20 september 2022

ontwikkeling die wij nu doen. Dat wil zeggen het ontwikkelen van een Centrum voor Flexibel Wonen voor onder andere statushouders, want hij onderschreef dat daarmee ook de doorstroom in het asielketen geholpen zou kunnen zijn, en zou ook nog in gesprek gaan met zijn collega Hugo de Jonge daarover. Dan de vragen van Wij. Rijswijk. De eerste vraag die ik ontwaarde was: welke instanties zijn betrokken bij het uitwerken of het realiseren van het Centrum voor Flexibel Wonen. Op het moment zijn wij aan het praten met de corporaties die de huisvesting en exploitatie van het Centrum voor Flexibel Wonen voor zich zullen nemen. En natuurlijk het COA. Het COA is als we beginnen met dit project geen partij meer in het verhaal, dus het zijn met name de corporaties waar we nu mee samenwerken. En daar wil ik ook nog eventjes bij stilstaan over het financieel risico dat wij lopen. Het idee achter het voorstel is dat wij dat bedrag dat wij als gemeente betalen aan de voorkant de risico’s afkopen zogezegd voor de rest van de looptijd van het Centrum voor Flexibel Wonen, en dat de corporaties die risico’s op zich nemen, dat wij dus feitelijk alleen maar naar die 1,2 miljoen euro of naar alle verwachtingen 377.000 euro hoeven te kijken voor de exploitatie van een Centrum voor Flexibel Wonen voor minimaal tien jaar. En dat is vergeleken met andere vergelijkbare centra niet eens zo heel duur.

Wat betreft de vraag waar gaat fase twee komen? Daar heb ik net het een en ander over gezegd. Als u dat wil weten dan zie ik graag het ordevoorstel tegemoet. Dan de vraag over wat de huuropbrengsten zijn van het COA? Dat interpreteer ik als betekende: wat zijn de opbrengsten die wij voor de grond krijgen die we nu aan het COA verhuren? En dat is om en nabij 250.000 euro per jaar. En dat geld staat nu op dit moment niet in de begroting, dus als we dat geld weer krijgen dan gaat dat, als ik het goed begrijp, naar de algemene middelen. En het CDA had nog een aantal vragen. In eerste instantie over het Alkmaarse model, dat wil zeggen het huisvesten van statushouders die niet gekoppeld zijn aan Rijswijk. Dat is een model dat we onderzocht hebben, dat is voor de locatie in ieder geval fase een niet haalbaar gebleken omdat we onze eigen taakstelling daarmee redden en niet heel veel verder lopen. Nou ja, hoe dat in de toekomst eruit gaat zien dat is koffiedik kijken, maar goed, ik wil nogmaals benadrukken dat wat we hier op de lange termijn realiseren echt iets is waar ook in de regio wij een enorm voorbeeld kunnen zijn. We zijn een van de weinige gemeenten die op zo’n concrete manier nu al bezig is met Flexwonen in de regio, en dan kunnen we denk ik echt een mooi verhaal mee vertellen.

De vraag over het amendement heb ik eerder al beantwoord, en de vraag die daar aanhing was het integraal uitwerken van fase twee. Ik durf wel toe te zeggen dat wat er vanavond ook gebeurt, als er een beslissing valt van uw raad, dat wij onverminderd doorgaan met het ontwikkelen van Flexwonen in het algemeen en het liefst ook in die locatie van fase twee, want ik ben er echt wel van overtuigd geraakt dat wij hier middels dat Flexwonen hele toffe dingen kunnen gaan realiseren op het gebied van het helpen van mensen aan huisvesting, integratie, sociale samenhang en het bouwen van gemeenschappen, dus daar kijk ik heel erg naar uit. En daar wou ik het graag bij laten voor wat betreft de eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Goed. Nou, ik stel voor dat we tweede termijn van de raad verder doorgaan nu. Ik hou maar even dezelfde sprekersvolgorde aan. Ik denk dat iedereen wel even wil reageren. Dan begin ik bij de heer Sleddering. De heer Sleddering (VVD): Ja dank u, voorzitter. Dank voor de uitgebreide beantwoording van de wethouder. Als ik het goed begrepen heb zitten we dus eigenlijk klem dat het COA wil vóór 14 november horen of we doorgaan of niet, en de subsidie komt pas in november beschikbaar, ja of nee. Dus daar zit gewoon ons probleem en dat is uit uw woorden begrijp ik niet op te lossen.

Ik ben buitengewoon verheugd, want die had ik hier als vraag staan dat ik hoor dat het risico van de gemeente alleen voor de eerste twee jaar geldt en dat voor de volgende acht jaar het risico bij de corporaties zit. Dat vind ik heel goed dat u dat nog een keer hier gezegd heeft. Mocht het zover zijn dat wij dit zouden gaan doen, als de raad dit besluit, dan zou ik wel graag

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 20 september 2022

willen weten of het nu die ruim drie ton is of die 1,1 miljoen. Ik ga ervanuit dat het geld in de begroting wordt gevonden, sociaal domein of programma wonen, en dat het niet leidt tot extra lasten voor de burgers. Algemene zin wil ik zeggen dat ik heel goed begrijp dat ook bestuurlijk, wat mijn collega van D66 zei, je moet je echt afvragen wat zijn we hier nu echt aan het doen? We hebben nu drie keer dit soort discussies gehad. Waar kun je nu nog van Rijswijk op aan als je zegt: nou, we gaan toch maar weer even nog twee jaar verder. Ik vind echt dat wij als raad als stad nu vanavond een definitief besluit moeten nemen over dat AZC. En de voorkeur van de VVD is dat het AZC het nu gaat sluiten. Dat zeg ik ook meteen richting de collega’s van GroenLinks dat het amendement wij ook niet zullen steunen. Wij gaan voor sluiting van het AZC en wij zullen als fractie heel goed nadenken of wij in dit plan, wat een uitvoering is van een ingediende motie, ook van de VVD, of wij dat risico willen nemen of niet. Verder zou ik u mee willen geven dat ik alle pogingen zou willen doen ook aan de collega van mobiliteit, verkeer om onder dat onzalige contract van Rijkswaterstaat af te komen. Rijkswaterstaat legt een beslag op ruimte. Maakt niet uit als er weer een stikstofprobleem is. Nou, dan wordt het twee jaar later.

Nou, als u echt droomt dat wij over twee jaar die hele stikstofproblematiek hebben opgelost in dit land dan gelooft u in sprookjes. Dus wij krijgen straks weer een vraag van Rijkswaterstaat: ja, doe toch even een jaartje langer. Wij moeten van die afhankelijkheid af. Het is onze grond, wij beslissen erover en als er in het contract, door het vorige college gesloten, geen bepaling in zitten hoe we er onderuit kunnen komen dan moet u bij het eerste signaal van Rijkswaterstaat dat ze zich niet aan de oplevertermijnen horen meteen het contract opzeggen. Ik wou u dat maar even meegeven want wij zullen daar als VVD daar heel scherp op zijn. Het contract met Rijkswaterstaat is buitengewoon slecht voor Rijswijk zowel qua inhoud. We gaan een stuk zeer waardevolle grond in Rijswijk gebruiken als een openbare werkplaats voor Rijkswaterstaat. Dat is doodzonde, hadden we nooit moeten doen, en zeker niet omdat er dan nog bruggen worden gebouwd die wij helemaal niet nodig hebben in Rijswijk. Kortom samenvattend, wij zullen straks in een korte schorsing als fractie ons definitief standpunt bepalen naar uw antwoord in tweede termijn of ik het allemaal goed begrepen heb wat u heeft gezegd. Dank. De voorzitter: Even voor de helderheid, u wilt een schorsing na de termijn van het college? De heer Massaar: Voordat ze gaan stemmen. De voorzitter: Ja precies, dat is op het eind.

U heeft het antwoord van de wethouder, en dan wilt u een schorsing? De heer Sleddering (VVD): Zeker, en ik heb geen behoefte aan een ordevoorstel om te kijken op welke plek dat centrum komt. Dat geloof ik wel. Ik vertrouw het college volledig dat ze daar een goede plek voor weten te vinden tegen een redelijke prijs. De voorzitter: Nee, ik begrijp heel goed wat u wilt. Dan gaan wij naar mijnheer Van ’t Eind. De heer Van ’t Eind (GroenLinks): Ja, dank u wel voorzitter. En ook dank aan het college voor de antwoorden en ook de reactie op het amendement. En ik wou ook toch maar even beginnen om te zeggen dat wij gezien hebben of wij vinden dat het college goed uitvoering gegeven heeft aan een motie die aangenomen is in mei. Een motie toentertijd hebben gesteund. Maar, zeg ik er gelijk bij, die hebben wij gesteund omdat dat op dat moment het hoogst haalbare was om het AZC nog zo lang mogelijk open te houden, niet omdat wij voor een Flex wooncentrum zijn op deze locatie. In algemene zin wel, maar niet op deze locatie. Vandaar ons amendement. U heeft een aantal dingen gezegd, wethouder. Voorzitter, de wethouder heeft een aantal

Concept verslag gemeenteraadsvergadering 20 september 2022

dingen gezegd over de voor- en nadelen van ons amendement en ik heb daar een vervolgvraag op. U geeft aan dat het openhouden van het AZC op korte termijn, of ons amendement op korte termijn niet leidt tot vestiging van meer statushouders en dat wij daarmee achterblijven, en dat daarmee de provincie zou kunnen ingrijpen. In mijn begrip daarvan is dat de provincie ingrijpt op het moment dat de gemeente echt niks uitvoert. Op het moment dat wij dit amendement zouden uitvoeren direct aan de gang gaan zo snel als mogelijk met een Flex wooncentrum op een andere locatie dan zitten wij niet stil en kunnen we daar denk ik best het gesprek over voeren met de provincie temeer wij op dat moment ook nog steeds een hele hoop statushouders hier opvangen. Kan de wethouder daar een antwoord op geven en is daar überhaupt ook overgesproken eerder met de provincie wanneer de provincie dan precies ingrijpt? En tot slot, nog een vraag. In de eerste termijn, niet door mij hoor, is de vraag gesteld: wat gebeurt er nu precies met de asielzoekers die er dan uit zouden moeten op het moment dat het AZC dicht zou gaan? Ik heb daar niet per se een antwoord op gehoord. Ik vind dat wel een belangrijk punt.

Stel, ons amendement gaat niet door en het voorstel zou het toch halen, wat gebeurt er nu met de asielzoekers die daar nu zitten, die er dan zullen uit moeten? Overigens ook een deel van de statushouders die er nu zitten naar mijn begrip, want dat worden allemaal statushouders die gebonden zijn aan Rijswijk. Zet het college zich daar ook nog voor in en zet het college daar ook volle druk op het COA voor dat geval? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Goed. Dan geef ik het woord aan mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra (D66): Voorzitter dank, en dank aan mijn collega’s en alles wat zij hebben gezegd. Goed om te zien dat we hier met z’n allen zo open over kunnen praten. Dank ook aan de wethouder voor zijn reacties. Even allereerst over het financiële punt. We zijn even aan het rekenen geslagen, want we zeggen dat we mogelijk een maximaal verlies van 1,2 miljoen euro hebben, en als we subsidies krijgen mogelijk richting de vier ton, daar zijn een aantal vragen over gesteld. Maar er is ook een kans dat we kosten krijgen doorberekend als we dus onze statushouders geen plek bieden.