Concept verslag raadsvergadering 20 mei 2025

Voorzitter, eerder hadden wij ook onze bedenkingen bij dit project en hebben we destijds tegen het voorstel gestemd, ontwerpbesluit bestemmingsplan. Steenvoorde Zuid is een mooie wijk, voorzitter, maar wel kwetsbaar en met de nodige uitdagingen. Er vestigen zich steeds meer gezinnen met jonge kinderen. Daarmee neemt ook de parkeerdruk toe, onder andere doordat deze gezinnen vaak over meerdere auto's beschikken. Dit is nu eenmaal de realiteit, voorzitter. De locatie of het stukje of het stukje grond waar het hier om gaat, was voorheen een school. Na de sloop zijn er diverse plannen de revue gepasseerd. Uiteindelijk heeft de woningbouwcorporatie besloten om hier een flat met 34 woningen te realiseren. Voorzitter, onze fractie is niet tegen woningbouw. Sterker nog, wij vinden dat er volop gebouwd moet worden, zeker gezien de huidige woningnood. Maar bouwen op een locatie die ingeklemd is tussen de achtertuinen van grondgebonden woningen en een bestaande flat, waardoor de leefruimte en er teveel zijn van de huidige inwoners, onder druk komen te staan, vinden wij onwenselijk. Juist in deze wijk is er behoefte aan meer groen en aan verschillende categorieën speelruimte voor kinderen en jongeren, nu er zo veel jonge gezinnen wonen. Volbouwen zonder rekening te houden met de bestaande Pagina 17 van 34

Concept verslag Raadsvergadering 20 mei 2025

bewoners en de dynamiek van de wijk, vinden wij onverstandig. Laat dit stukje grond ten goede komen aan de omwonenden door er een mooi park bijvoorbeeld van te maken. Zo investeert u in de leefbare en groene omgeving en in dit geval de wijk. Ook de rechter deelt het standpunt dat het huidige plan met betrekking tot parkeren niet realistisch is. Voorzitter, onze fractie blijft zich verzetten tegen de huidige plannen. De uitgevoerde parkeeronderzoeken vinden wij bovendien summier en niet toereikend. Daarom steunen wij de motie van de fractie van Wij., mits deze in stemming wordt gebracht, met het doel de beoogde plannen terug te laten sturen naar de tekentafel. Tot zover, voorzitter. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Dan geef ik het woord aan de heer Van Dam van Wij. Rijswijk. De heer Van Dam: Last but not least, voorzitter, bedankt. Dit raadsvoorstel kan, zoals u misschien al had verwacht, niet rekenen op de steun van Wij. Rijswijk. En dat is omdat wij te veel vraagtekens hebben bij de onderbouwing die hier wordt geleverd, de toezeggingen die zijn gedaan aan raad en inwoners die niet worden nagekomen en de afwijking op onze eigen parkeernota die niet door de beugel kunnen. Laat ik die drie punten onderbouwen. Ten eerste, het onderzoek. Het is onduidelijk waarom er in het voorstel gekozen is voor een parkeerdruk van 90 procent.

We hebben namelijk in onze eigen parkeernota gezegd dat we uitgaan van een maximale parkeerdruk van 85 procent en toch wijken we daarvan af. Zonder enige uitleg. We hebben in het forum gevraagd aan de wethouder, verklaar dat is. En die antwoorden hebben we niet gekregen. Dat terwijl de Raad van State expliciet aangeeft dat we afwijkingen moeten onderbouwen. We verhogen dus een norm, zonder te verklaren waarom en dat is onbegrijpelijk. Ook wordt er gesjoemeld met welke straten wel en niet worden meegenomen in het onderzoek. Zo vallen daar bijvoorbeeld op de Albert Schweitzerlaan ineens 19 parkeerplekken uit de lucht en zien we in andere onderdelen van het plan dat straten die binnen de 200 meter vallen ineens wel of niet worden meegenomen. Ook is er sprake van een barrièrewerking. Ik had er hiervoor nog nooit van gehoord, maar blijkbaar, volgens dit verkeersonderzoek, kan het niet zo zijn dat als je auto op de Hendersonstraat zet of op de Henry Dunantlaan, als jij je bestemming hebt in de Albert Schweitzerlaan. Voorzitter, ik heb het geprobeerd van de week. Ik heb mijn auto op die Hendersonstraat neergezet en binnen 30 seconden was ik op die Albert Schweitzerlaan. En toch worden parkeerdrukmetingen in die twee straten niet meegenomen in het onderzoek. Ik vind dat onlogisch en niet zorgvuldig en ik zou daar een reflectie van willen op de wethouder.

Maar als u aan ons vraagt, zet je dan je handtekening onder deze verklaringen, of het gebrek op sommige punten van verklaringen en beantwoording? Dan zeggen wij nee, want het is uiteindelijk onze handtekening die onder dat onderzoek en onder die extra beargumentering komt te staan. Voorzitter, wat ik ook niet vind kunnen, is dat er toezeggingen niet worden nagekomen. Tijdens het proces is beloofd dat er geen bomen zouden sneuvelen op dit op dit punt. Tijdens die behandeling in 2023 werd dat van nul bomen werden dat ineens drie tot vier bomen die wel konden sneuvelen. En inmiddels zitten we op zeven slachtoffers. Het zijn namelijk zeven bomen die gaan verdwijnen. Dat is tegen onze afspraken in en tegen de toezegging in. Ook zou er geen parkeerplaats worden gebouwd naast schuttingen en tuintjes van inwoners. In de huidige plannen zien we dat er nu nieuwe parkeerplekken wel langs die tuinen worden gebouwd. Ook een toezegging die niet wordt nagekomen. En dan het laatste punt, voorzitter, we wijken af van onze eigen normen die we in de parkeernota hebben toegezegd. Het is namelijk zo dat we hebben gezegd, we hebben een loopafstand van 100 meter, die we aanhouden om de parkeerdruk druk te meten. Die laten we los. We zeggen nu, we gaan met een parkeer gebied van 200 meter rekenen. Je mag 200 meter van je voordeur een parkeerplek zoeken.

Dat snap ik, tot op zekere hoogte, in andere gebieden van Rijswijk, maar niet in dit geval. Wat hier namelijk het geval is, is dat we een complex bouwen voor ouderen, voor senioren, mensen die over het algemeen slechter been zijn. We plaatsen Pagina 18 van 34

Concept verslag Raadsvergadering 20 mei 2025

die woningen tegenover een flat, waar ook al heel veel 65-plussers wonen. Tegen die doelgroep zeggen we, loop nog maar even een blokje om, terwijl heel veel van die mensen in die doelgroep dat niet kunnen. Dat is een afwijking die we in dit parkeeronderzoek als raad onderstrepen en dus accepteren. En daar heb ik wel een principieel punt op tegen, want voor ons kan dat niet. Voorzitter, dit voorstel laat steken vallen op zowel de inhoud als op het proces. D e onderbouwing die rammelt, de afspraken met raad en inwoners worden niet nagekomen en keuzes die we zelf in het verleden hebben gemaakt, worden niet aangehouden. Als raad zijn wel verantwoordelijk voor een zorgvuldige en eerlijke besluitvorming. Daarvan zeggen wij, wij gaan hier niet in mee, wij zullen tegen dit voorstel stemmen. Dan onze motie die wij hebben ingediend. Voorzitter, ik weet niet wat we aan het doen zijn hier in Rijswijk. Het plan om 34 woningen te bouwen op dit kleine stukje aan de Godfried Bomansstraat, een postzegel van groen in een versteende wijk, vinden wij onacceptabel. We spreken namelijk in deze raad vergadering na vergadering over een gezonde groei van onze stad, over groengebieden, over leefbaarheid, over hoe wij onze stad netjes willen laten groeien met ruimte voor iedereen. Maar precies op al die punten laten we dat volledig los in deze casus.

Steenvoorde Zuid, een stukje boven de Van Mooklaan, is een van onze grootste wijken van Rijswijk en tegelijkertijd een van onze groenarmste wijken van Rijswijk. En juist daar kiezen we ervoor om een stukje groen op te offeren. Een plek waar nu kinderen spelen, waar ouderen elkaar ontmoeten en bewoners elkaar ook ontmoeten en waar trouwens het Kristal van gebruikmaakt om zijn kinderen gymles te geven. En dat offeren we op. Voorzitter, we begrijpen de druk op de woningmarkt. Het is al genoemd, bijvoorbeeld door PvdA. Dat begrijpen we, maar wij vragen ons af, moet die 34 woningen, moeten die nu echt op dat hele kleine stukje groen? Is er dan geen ruimte in een van die andere grote ontwikkelingen die we hebben, op bijvoorbeeld de Boogaard of in de Plaspoelpolder, om die 34 woningen te plaatsen? Waarom moet dat per se hier? Voorzitter, dat kunnen wij niet accepteren. Dit plan is niet in schaal met de omgeving, de behoefte en de sociale structuur van de wijk. Het plan is in strijd met de uitgangspunten van een gezonde stedelijke groei. Daarom dienen wij vandaag die motie in, omdat wij ook vinden dat als je al die ambities hebt en uitspreekt binnen deze raad, binnen beleidsdocumenten, visiedocumenten en andere stukken op social media en overal iets zegt, dat je ook daad bij woord moet voegen.

We dienen de motie in om het woningbouwtraject in zijn huidige vorm stop te zetten, om echt in gesprek te gaan met bewoners en om samen te zoeken naar een invulling die bijdraagt aan de leefbaarheid en deze niet vermindert. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Dan zijn we aan het einde van de eerste termijn van uw raad. Dan kijk ik naar het college en geef ik het woord aan wethouder Van de Waart. Mevrouw Van de Waart: Dank u wel, voorzitter. Momentje, ik moet heel even. Ik heb alleen vragen gehad vanuit de fractie van Wij., voorzitter en het zijn heel veel vragen die ook al eerder in het forum zijn gesteld. Ik heb het idee dat raadslid Van Dam en ik elkaar daarom niet goed hebben begrepen. Zonder alles helemaal in detail weer te doen, zou ik in ieder geval op hoofdlijnen daar toch een aantal dingen over willen zeggen, omdat er ook wat misverstanden tussen zitten. Dan moet ik alleen zelf even het juiste document vinden. Dat valt soms ook niet mee. Allereerst, het gaat over, ik noem het maar heel even... Er zijn een aantal dingen gezegd. Er is niet de juiste parkeerdruknorm gebruikt, we hebben daar afgeweken van ons eigen beleid. Ik denk dat we elkaar verkeerd hebben begrepen. Dat is niet zo, want in de parkeernota, de huidige parkeernota die actief is, staat 90 procent. De keer daarvoor was wel 85, maar u heeft in 2015 al een andere vastgesteld, daarin staat 90.

Er is vanaf begin af aan die 90 procent vastgehouden. Ik denk dat we elkaar daar niet goed hebben begrepen. Ook heel even verduidelijking over, er worden in één keer allemaal straten bijgehaald. Toch heel even, wat is er nou gebeurd en anders in dit herstelbesluit ten opzichte van die andere. In de oorspronkelijke is gewerkt met CROW-richtlijnen. De CROW-richtlijn is 100 tot 200 meter. In het oorspronkelijke document is uitgegaan van 100 meter, omdat blijkt dat dat voldoende is voor het Pagina 19 van 34

Concept verslag Raadsvergadering 20 mei 2025

gebied. Dat riep vragen op in het Raad van State-procedure, omdat de adviseur van de Raad van State-procedure, dat is het STAB-bureau, dat is dus niet een bureau van ons, maar van de Raad van State, werkt met een andere methode. Die houdt die maximaal 200 meter aan, maar doet ook iets anders. Die neemt namelijk niet een cirkel, maar die gaat uit van wandelmeters vanaf de hoofdingang. Dat zorgt dus voor een ander kaartje en dus ook voor andere straten. Daar is niet ineens zomaar wat bij gezocht, daar is naar aanleiding van de bespreking in de Raad van State een methode gebruikt die daar is afgestemd. En zowel de 90 procent als deze manier van bekijken is in de Raad van State-procedure afgestemd. En dat is toch wat we aan het doen zijn, we zijn een onderbouwing aan het geven voor hetgene wat ons gevraagd is en we zijn niet opnieuw het bestemmingsplan aan het wijzigen. Daarin zitten dus ook die barrières. Barrières klinkt alsof daar muren staan, maar het gaat om wat is natuurlijk wenselijk gedrag binnen die 200 meter lopen en dan loop je er dus omheen en je neemt dus niet een cirkel. U heeft het ook over allerlei toezeggingen. Laten we het heel even bij parkeren houden, want dan gaat dit voorstel over. Juist door participatie is er gevraagd of er toch een aantal, of een toevoeging van het aantal parkeerplekken en dat is opgenomen in het proces.

Ik begrijp heel goed dat u geen voorstander was van dit bestemmingsplanwijziging. Ik hoor van een aantal andere raadsleden, voorzitter, dat dat ook niet was. Maar dat is dus niet de vraag die voorligt. De vraag die voorligt is, vindt u dit stuk afdoende om naar de Raad van State te sturen, zodat we verder het proces kunnen doen? Ik hoop in ieder geval een aantal dingen uit de weg hebben genomen. Dan nog de motie. Er is ook over de motie al heel veel gezegd. Ik zou willen zeggen, het is een ongebruikelijke timing om deze motie te doen en ik zou hem ook willen duiden als bestuurlijk onverantwoord. Ik laat het verder aan de raad, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van de Waart, voor uw reflectie en het beantwoorden van de vragen. Dan open ik de tweede termijn van uw raad en kijk naar uw raad wie het woord wil voeren. Niemand? De heer Van Dam. De heer Van Enk: Voorzitter, ik wil nog even wat zeggen. De voorzitter: De heer Van Enk als eerste dan. De heer Van Enk: U bent net niet met de heer Van Dam begonnen, maar dan houden we dat nu maar vol. Ik wil alleen zeggen dat het in theorie twee kanten uit kan gaan. Als de heer Van Dam gelijk heeft met zijn, ik moet zeggen heel serieus overkomende, analyse van de parkeersituatie en dat hij dus gelijk heeft dat het niet deugdelijk is, dan loopt het plan serieus kans om te gaan sneuvelen bij de Raad van State.

Als het college gelijk heeft, dan zal de rechter dat plan uiteindelijk goedkeuren. Dus ik wil dat oordeel ook graag aan de rechter laten. Los van de aanpassingen die er zelf nog zijn gedaan in het toevoegen van parkeerplaatsen en dat dat meer groen wegneemt of in de buurt van tuintjes komt, dat wil ik graag geloven, maar dat vind ik toch lastig om daar op het hele plan nu alsnog en de verdediging daarvan met de Raad van State daartegen te gaan stemmen. Dat is ook een beetje bijzonder moment dat je hier als raad een besluit over moet nemen. Het mooiste zou zijn, niet als dat plan sneuvelt bij de Raad van State, maar als er een uitspraak komt op basis waarvan gemeenten alsnog met Rijswijk Wonen en omwonenden gaat kijken of er, los van die uitspraak, toch nog wat verbeteringen mogelijk zijn. Al is het alleen maar om wat meer bomen te behouden en daar het toegezegde aantal weer terug te brengen. Dan kijk ik ook naar GroenLinks. Dat zal ons allen moeten verheugen als dat mogelijk is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. Dan kijk ik naar de heer Van Dam, Wij. Rijswijk. Mijnheer Oelen, u wilt interrumperen. De heer Oelen: Voorzitter, ik vind dat toch wel een wat merkwaardige oproep van de heer Van Enk. De heer Van Enk ken ik toch als een goed jurist en hij weet heel erg goed dat de Raad van State niet Pagina 20 van 34

Concept verslag Raadsvergadering 20 mei 2025

dit soort suggesties gaat meegeven aan het college. Dit is puur een politieke wens van hem, die hij nog even gezegd wil hebben, maar de Raad van State zal echt niet gaan uitspreken, college, ga nog eens een keertje met Rijswijk Wonen praten, ga nog eens met omwonenden praten. Dat gaat niet gebeuren. Het enige wat de Raad van State hier gaat doen, is toetsen of dat herstelbesluit wat nu voorligt, of dat afdoende is of niet. Daar gaat het ook vanavond in de raad over, naast de motie van Wij. Rijswijk. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen. Mijnheer Van Enk, u moet ook naar het spreekgestoelte gaan. Mijnheer Van Enk, wilt u ook naar het spreekgestoelte gaan? Mijnheer Van Enk: Moet ik naar het spreekgestoelte? Mag ik blijven zitten? Ik reageer. Ik ben bang dat de heer Oelen niet goed geluisterd heeft naar wat ik net zei, want ik heb dit ook gezegd. Ik heb alleen gesuggereerd dat het mooi zou zijn, dat is een ideaal wenselijke situatie, als we na de uitspraak, hoe die ook uitvalt, ook als hij positief uitvalt, toch nog met Rijswijk Wonen en omwonenden verbeteringen qua groen en aankleding en parkeren zouden kunnen zoeken, als het mogelijk is. Dat is het enige wat ik heb gezegd. Niet als uitvloeisel van een advies van de rechter. Totaal niet over gehad. De heer Oelen en ik verstaan elkaar heus wel juridisch, dus die uitleg heb ik echt niet nodig. De voorzitter: Dank u wel.

Is toch een goede interruptie geweest. U bent tot elkaar gekomen en bent het met elkaar eens geworden. Als juristen dan. Mijnheer Van der Veer, u wil ook een interruptie? Ik dacht dat de heer Van Dam als eerste dan nog. De heer Van Dam ga ik dan als eerste nu het woord geven. De heer Van Dam: In ieder geval, dank voor de antwoorden. Ik ben blij dat de wethouder begrijpt dat wij tegen dit voorstel zijn, maar de wethouder geeft op onze vragen, of onze opmerkingen in dit geval, wel andere antwoorden dan dat ze deed in het forum, die wel meer zeggen dan de antwoorden in het forum, dus in ieder geval daarvoor dank. Ik wilde heel even ingaan op een op een aantal daarvan. U zegt de maximale parkeerdruk die hebben wij in 2016 vastgesteld. Super, maar dan zou ik dat wel willen teruglezen in de onderbouwing die we aan de Raad van State geven. U zegt dat we enkel in een straal van 200 meter nu meten in plaats van 100 meter. Toch heb ik gelezen dat we het over specifieke parkeerzones hebben en dat die specifieke parkeerzones die onveranderd blijven en ook als we deze opnieuw aanduiden, dat ze niet mogen verschillen met de eerste onderzoeken. Toezeggingen die worden terzijde gelegd en u zegt, gaan we het even niet over hebben, want we gaan extra parkeerplekken bouwen en dat was ook een wens van de inwoners.

Ik vind dat ingaan op een wens van een inwoner niet de andere toezeggingen mag schaden. Daar kunnen wij dan misschien over mening verschillen. Dan nog heel even kort stilstaan bij de eerste termijn, er wordt gezegd over de motie, bestuurlijk onverantwoord. Ik vind het bestuurlijk onverantwoord om in andere documenten hoge ambities te hebben over leefbaarheid en hoge eisen te stellen over hoe wij onze stad gezond laten groeien en dan niet in een specifiek stuk, zoals die hier bij ons voorligt, over de Godfried Bomansstraat, dat vervolgens dan niet te doen. Dat vind ik ook niet kunnen, dus vandaar onze motie. Ik vraag de voorzitter wel of wij vijf minuten kunnen schorsen hierna. Dan kunnen wij in beraadslaging even kijken wat te doen met de motie. De voorzitter: Na de tweede termijn van uw raad, denk ik dan. De heer Van der Veer van de Partij van de Arbeid. De heer Van der Veer: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, zoals de wethouder al beantwoordde, er ligt geen nieuw voorstel voor een plan, maar er ligt de aanpassing van het herstelbesluit over parkeren en dat bespreken we vanavond. Als de heer Van Dam goed het voorstel had gelezen, of het eerdere voorstel, het plan, bouwen we daar niet alleen maar voor ouderen. We bouwen daar voor Pagina 21 van 34

Concept verslag Raadsvergadering 20 mei 2025

starters, we bouwen daar woningen voor mindervaliden en we bouwen daar woningen voor grote gezinnen waarvan één of meer gezinsleden een lichamelijke beperking hebben. Allemaal doelgroepen waar te weinig woningen voor zijn en waar we hard voor aan het werk moeten. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Van Dam, u moet naar het spreekgestoelte voor interruptie. De heer Van Dam: Dank. Ik hoorde de heer Van der Veer zeggen dat ik het niet goed heb begrepen, welke doelgroepen er in deze flat komen. Ik heb gezegd dat hier ouderen in gehuisvest worden. Ik heb niet uitgesloten dat er ook andere doelgroepen zijn. De heer Van der Veer is misschien, die noemt ook een doelgroep van mensen die minder goed te been zijn, invalide mensen. Bent u dan van mening dat die mensen wel 200 meter kunnen lopen en dat het niet fijner zou zijn als we een norm vasthouden van 100 meter? De voorzitter: De heer Van der Veer. Nee hoor, u mag op uw plek blijven. De heer Van der Veer: Voorzitter, juist daar zijn wellicht die zes extra parkeerplaatsen voor. Er wordt rekening gehouden met de doelgroep, er worden parkeerplaatsen geplaatst op het aantal woningen en de parkeerplaatsen eromheen kunnen gebruikt worden door de bezoekers en de overige bewoners. De voorzitter: De heer Van Dam, tweede interruptie. De heer Van Dam: Dan heb ik misschien een nieuwtje voor de heer Van der Veer.

Die parkeerplekken die gaan ten koste van de inpandige afvalvoorziening van de flat daartegenover, wat gaat betekenen dat inwoners die dus ook minder goed ter been zijn, moeten gaan lopen van een ondergrondse bouwcontainer. Ik heb dat mogen zien bij bepaalde inwoners en dat is niet te doen. Ik snap ook niet dat de PvdA als sociale partij dat toestaat. Ik vind dat onmenselijk. Ik vind dat geen goede manier van besluitvorming. De voorzitter: Mijnheer Van der Veer, wilt u daarop reageren? De heer Van der Veer: Voorzitter, volgens mij is het bij besluit in oktober ‘23 uitvoerig aan de orde geweest. En zoals we al hebben kunnen constateren, ligt hier een voorstel voor een herstelbesluit over parkeren en daar gaan we over besluiten vanavond. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Veer. Zijn er nog andere fracties die het woord willen voeren over dit onderwerp? Dat is niet het geval. Dan stel ik voor dat we nu de vergadering schorsen voor vijf minuten. De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Ik kijk naar de heer Van Dam. U heeft de schorsing gevraagd, mijnheer Van Dam. Wilt u allen plaatsnemen? Het woord is aan de heer Van Dam. De heer Van Dam: Voorzitter, dank. We hebben even overwogen wat we met de motie doen, maar we hebben de afweging gemaakt dat we hier vanavond geen meerderheid voor gaan vinden.

Dat spijt ons natuurlijk zeer, maar daarmee wel de keuze gemaakt om de motie aan te houden en daarmee niet in stemming te laten brengen vanavond. De voorzitter: U trekt de motie daarmee in dus? Dank u wel. Dan kunt u overgaan tot stemming over het raadsvoorstel Herstelbesluit bestemmingsplan Godfried Bomansstraat. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Dat is niet het geval, zie ik. Met 21 stemmen voor en 8 tegen is het raadsvoorstel aangenomen.

Pagina 22 van 34

Concept verslag Raadsvergadering 20 mei 2025

12. Motie Vreemd ''Onder druk zetten organisaties hoort niet'' (GL CU) De voorzitter: Dan gaan wij door naar het laatste agendapunt en dat is de motie Vreemd “Onder druk zetten organisaties hoort niet” en ik wil daarvoor het woord geven aan de heer Van ‘t Eind van GroenLinks. De heer Van 't Eind: Dank u wel, voorzitter. Vandaag vragen wij met een motie aandacht voor iets fundamenteels, het onderscheid tussen politieke invloed en machtsmisbruik, tussen een scherp debat waar we allemaal voor hebben gekozen en het, buiten dat debat om, uitoefenen van druk. De afgelopen week is ons via een vertrouwelijke melding van een samenwerkingspartner van de gemeente duidelijk geworden dat de fractievoorzitter van Rijswijks Belang zich richting die organisatie via de mail en de telefoon op een manier heeft uitgelaten die wij als zorgwekkend beschouwen. In de communicatie die wij vertrouwelijk onder ogen kregen, is het volgende gebeurd. Er is herhaaldelijk en met dwingende toon aangedrongen op het annuleren van een bijeenkomst, puur vanwege de politieke aard. Er is gedreigd met het intrekken van steun voor samenwerking met de gemeente, zowel voor het lopende project als voor toekomstige projecten. Er is gesuggereerd dat andere partijen deze lijn steunen, terwijl dat onjuist is.

Daarbij is gesproken op een manier die de indruk wekt dat het raadslid namens de gemeente sprak, iets waarvoor hij geen enkele bevoegdheid heeft. De betreffende organisatie heeft dit als intimiderend ervaren en dit gedeeld met de griffier en de voorzitter van de raad. Voorzitter, dit hoort niet en we moeten dat als raad durven uitspreken. Natuurlijk mag een raadslid kritiek hebben op een bijeenkomst. Natuurlijk mag je opkomen voor je politieke overtuiging, maar een raadslid is geen wethouder, een raadslid is geen vergunningverlener en een raadslid mag nooit namens de gemeente buiten het publieke debat om dreigen met gevolgen voor een organisatie, vanuit welke politieke partij dan ook. Dit is niet alleen onbehoorlijk, het ondermijnt het vertrouwen in hoe wij als raad omgaan met onze partners in de stad en het schrikt organisaties af om samen te werken of ruimte te bieden aan het democratisch debat. De gedragscode van deze raad is hier glashelder over. Intimidatie en ongeoorloofde druk door raadsleden zijn ontoelaatbaar. Dat is geen formaliteit, dat is een fundament. Daarom deze motie. Niet alleen om één persoon in deze raad aan te spreken, maar om een grens te trekken. Een democratische, professionele en ethische grens, zodat iedereen weet, dit hoort niet. En het is goed dat we dat met elkaar zeggen.

Ik hoor graag van de andere fracties hoe zij hierin staan en ik hoor ook graag een reflectie van de voorzitter van onze raad op wat hier gebeurd is. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van ‘t Eind. Dan kijk ik naar mevrouw Harmsen, u bent tweede indiener. Mevrouw Harmsen: Dank u wel, voorzitter. Ook ik wil een korte toelichting geven op deze motie. Vooral waarom nu een motie en waarom dit niet via een fractievoorzittersoverleg afhandelen? Voorzitter, meerdere keren hebben wij al dingen afgehandeld in een fractievoorzittersoverleg, daar hoef ik verder niet op in te gaan, maar deze motie wordt in de openbare raadsvergadering besproken, publiekelijk besproken, ook toegelicht in de pers, omdat het om een ernstige zaak gaat. Het gaat om een intimidatie in een jaar waarin politieke partijen hier lokaal campagne gaan voeren, evenementen gaan houden, zaaltjes gaan huren en pandeigenaren, inwoners, moeten zich vrij voelen om alle politieke partijen te laten huisvesten. Dat je je kerkzaal, of je pand, zaaltje kan verhuren aan welke politieke partijen dan ook, zolang dat binnen de wet past, zoals in de motie ook staat. Daar mag geen intimidatie plaatsvinden. Alsof bepaalde partijen niet toegang mogen hebben tot bepaalde zalen. Daar mag geen sprake van zijn hier in Rijswijk, dat wij elkaar gaan intimideren om bepaalde evenementen niet te houden.

Dat is een ernstige zaak. Het is antidemocratisch om zo te opereren en vandaar dat deze motie in sterke bewoordingen dit afkort. Dank u wel, voorzitter. Pagina 23 van 34

Concept verslag Raadsvergadering 20 mei 2025

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Dan kijk ik naar uw raad. Wie wenst het woord te voeren? De heer Loof van de Rijswijkse VVD. De heer Loof: Dank, voorzitter. Ik zou mij graag willen aansluiten bij mijn twee voorgangers en hun inbreng. Mij schokte dit ook dat dit gebeurde. Dit hoort niet, dit kan niet. Het deed mij ook denken aan een principe wat we ook wel steeds vaker zien en wat je in de mensenrechtensfeer voorbij ziet komen, namelijk een zogenaamde chilling effect, wat het verhinderen of ontmoedigen van het legitiem gebruik is van een grondwettelijk recht, met name vrije meningsuiting door de mogelijkheid van of dreiging met vervolging of sanctie langs juridische weg. Dat is wat hier is gebeurd. Ik voel mij daar ook door aangesproken doordat er ook nog eens door de desbetreffende persoon is gezegd dat andere partijen in deze raad zijn mening deelden. Voorzitter, ik kan, en dat doe ik buiten deze raad ook, discussies hebben, debat voeren met inwoners en daarbij praat ik met liefde ook over andere partijen en zal ik zeker mijn eigen standpunt proberen over te brengen naar deze personen, maar ik zal nooit tegen die inwoners of organisaties gaan liegen over het standpunt van andere partijen. Dat vind ik echt een stap te ver gaan. Daarom snap ik de inzet van deze motie. Ik sluit mij verder aan bij wat daarnet is gezegd. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Loof.

Dan kijk ik naar mevrouw Prenger van Beter voor Rijswijk. Mevrouw Prenger: Dank u wel, voorzitter. In Rijswijk hoeft het helemaal geen verschil te maken. De ene partij doet zijn campagne in de kerk, de volgende partij doet zijn campagne in de horeca of bijeenkomsten. We zijn allen vrij om die keuze te maken en wat mij betreft, wat mijn partij betreft, hoort Rijswijks Belang dat toch echt te begrijpen. De voorman van Rijswijks Belang is nu echt ver gegaan. Ook Beter voor Rijswijk kan dit niet accepteren. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Prenger. Mevrouw Van der Weij van D66. Mevrouw Van der Weij: Dank u wel, voorzitter. Zoals door de indieners van de motie al is aangehaald, is dit niet de eerste keer dat organisaties en personen op een manier worden benaderd, niet passend is bij die van een raadslid. Het kan je overkomen dat je anders overkomt of anders lijkt te doen dan bevoegdheden die je hebt, maar dat het keer op keer gebeurt, daar schrikken we van. Zeker als de persoon daarop al is aangesproken, meermaals en vanuit verschillende kanten. Laten we samen zorgen dat mensen weten hoe de democratie werkt, wat onze rol is en ons daarnaar gedragen. Dat is wel zo duidelijk en zo prettig en vooral zo prettig voor de inwoners en ondernemers van Rijswijk.

Dit is zodat zij geen valse verwachtingen krijgen of verkeerde opvattingen over wie waarover gaat, of dat ze onterecht terecht worden gewezen, of dat hun vrijheden lijken te zijn ontnomen. Laten we dat niet gebeuren en daarom steunen wij ook deze motie. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van der Weij. Dan kijk ik naar mevrouw Van Nunen van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, ik wil niet in herhaling vervallen, maar ik heb, laat ik het zo zeggen, met verbijstering de steeds verdergaande acties en opmerkingen van de fractievoorzitter van Rijswijks Belang gadegeslagen, op social media, maar ook elders. Dat is voor ons acceptabel en daar lijdt de gemeente schade door, maar ook door wat mevrouw Van der Weij zegt, dat is voor ons in de omgangsvormen met elkaar en partners van de gemeente absoluut geen voorbeeld. Dat is een eufemistische uitspraak, want ik bedoel daar natuurlijk mee, dat is schadelijk. Ik hoop daarmee ook dat we met deze motie een statement maken naar elkaar, ook in de toekomst, want daar begon de heer Van ‘t Eind ook mee, dit is vooral bedoeld om met elkaar een waardige gemeenteraad naar buiten en naar elkaar te zijn en ik hoop dat van harte. Daarmee steunen wij van harte ook de motie die nu voorligt. Dank. Pagina 24 van 34

Concept verslag Raadsvergadering 20 mei 2025

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Zag ik de heer Van Dam van Wij. Rijswijk. De heer Van Dam: Voorzitter, ook wij hebben de mailwisseling gelezen en laat ik wel hier vooropstellen dat als het aan Wij. Rijswijk lag, dan doe je dat niet zo, die communicatie. Dat sluit niet aan bij onze partijideologie. Wij vinden dat als je als raadslid hier zitting neemt, dat je een bepaalde machtspositie hebt en dat je naar inwoners, maar ook naar ondernemers, naar organisaties in de samenleving respectvol omgaat, positief, misschien af en toe kritisch, maar de communicatiestijl die hier wordt gebruikt zou vanuit ons uit, zouden we dat nooit doen. Tegelijkertijd begrijpen we wel de vragen die zijn gesteld, wat aanleiding gaf tot die mailwisseling die hier is gekomen. De vragen over de rol van Magis, de ontwikkelaar, bij het evenement de Linkse Revolutie, want in die flyer die aanleiding gaf voor de vragen lijkt het net alsof Magis betrokken is bij de organisatie hiervan en bij de inhoud van die Linkse Revolte. Zoals ook blijkt, wisten ze daar zelf niks van. Dat praat natuurlijk niks goed over de manier van communiceren. Maar de keuze om zo te reageren, dat is wel een keuze die echt bij de fractie van Rijswijks Belang zelf ligt. Zo hoort dat in een democratie. Het is uiteindelijk aan de partij zelf, de raadsleden van Rijswijks Belang en de kiezer, om daar iets van te vinden.

Hoewel wij die communicatiestijl die hier gebruikt is echt niet in ons straatje vinden passen, ligt die bij deze fractie en daarom vinden wij ook dat de motie niet het juiste instrument is in deze situatie. Het is niet aan ons om een oordeel te vellen over de handelswijze van een collegafractie via een motie. Wij voeren hier het politieke debat, maar respecteren dat elke partij hier in deze raad zelf zijn eigen keuzes maakt en daar dan ook de verantwoordelijkheid voor draagt, voor die keuzes. Als je er dan wat van wil zeggen, dan denk ik dat we hier enkele maanden geleden een Reglement van Orde hebben vastgesteld, waar een escalatieladder in staat waar via we dit soort zaken kunnen oplossen. Samenvattend, wij vanuit Wij. Rijswijk zouden dit niet goedkeuren, maar zou een motie niet het middel zijn om dat hier zo te besluiten als raad. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. De heer Van Enk van het CDA. De heer Van Enk: Voorzitter, dank u. Ik wacht graag de reactie van de heer Weterings af. Eén vraag vooraf, hebben de indieners van de motie de heer Weterings aangesproken op de feiten waar ze hem van beschuldigen en hebben ze geverifieerd bij hem of die kloppen? Want ik kan ze nergens lezen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. De heer El Majjaoui van de Partij voor Gelijkheid & Rechtvaardigheid. De heer El Majjaoui: Dank, voorzitter, voor het woord.

Inderdaad, het is spijtig dat sommige collega's ervoor kiezen om onnodige obstakels op te werpen. Dit draagt niet bij aan politiek in het algemeen belang, maar lijkt eerder voort te komen uit persoonlijke overwegingen of opvattingen. Op deze manier wordt het lastig om samen op constructieve wijze politiek te bedrijven. We hoeven het niet altijd met elkaar eens te zijn en een goede vriendschap is ook geen voorwaarde. Maar respect voor elkaar en voor onze gedeelde waarden zou altijd het uitgangspunt moeten zijn. Iedereen heeft het recht om zichzelf vreedzaam te verenigen en te vergaderen. Of dat nou in de vorm van een stichting, vereniging, organisatie of religieuze instelling. Immers valt dit ook onze onder onze grondwet. Wat telt is dat dit gebeurt binnen de grenzen van onze rechtsstaat en verzorgingsstaat. Deze vrijheden zijn het fundament van onze democratische rechtsstaat en verdienen bescherming, zeker in tijden van verdeeldheid en onzekerheid. We moeten alert blijven dat deze gezond grondrechten worden niet worden uitgehold. Daarom steun ik deze motie, al is het op een symbolische wijze. Dank, voorzitter, voor dat woord. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Dn geef ik nu het woord aan de heer Weterings van Rijswijks Belang. Pagina 25 van 34

Concept verslag Raadsvergadering 20 mei 2025

De heer Weterings: Voorzitter, fijn, als laatste. Voorzitter, ik ga er even heel erg goed voor zitten. Laat ik vooropstellen dat mijn e-mail zou mogelijk onder een briefgeheim kunnen vallen. Dat is al strafbaar als je dat onrechtmatig is verkregen en dat geeft ook een schending van de privacy. Ik heb geen toestemming gegeven aan de ontwikkelaar om mijn mails een-op-een door te sturen naar politieke partijen, of naar GroenLinks of naar ChristenUnie. Dus dat is één. Het wordt nog onderzocht of daar geen strafbaar feit is gepleegd. En voorzitter, punt twee, recht op een kritisch geluid. Volksvertegenwoordigers hebben niet alleen het recht, maar ook de plicht om kritisch te zijn richting het bestuur en samenwerkingspartners. Artikel 1 van de gemeentewet bevestigt dat raadsleden een controlerende rol vervullen. Kritiek uiten, ook in stevige bewoordingen, valt onder de politieke vrijheid van meningsuiting. Er is geen sprake van intimidatie, verondersteld een vorm van dreiging, machtsmisbruik of doelbewust angstinductie. Het uiten van een kritisch signaal, mits zonder persoonlijke bedreigingen, valt niet onder deze definitie. Het is belangrijk om zorgvuldig onderscheid te maken tussen kritische politiek en daadwerkelijk grensoverschrijdend gedrag. Politieke motieven versus integriteitsvraagstukken.

Wanneer partijen als GroenLinks en ChristenUnie direct via de media oordelen vellen of moties aankondigen zonder hoor en wederhoor, roept dat vragen op over hun intenties. Politieke profilering, zichzelf moreel onderscheiden, kan daar een rol in spelen, wat de geloofwaardigheid van de beschuldigingen ondermijnt. Het brengt schade aan het raadsdebat door in het openbaar harde beschuldigingen te uiten op basis van onvolledige of eenzijdige informatie. Daardoor wordt het politieke klimaat verhard. Dat staat haaks tegenover de gedragscode die juist is ingezet om zorgvuldig, collegialiteit en constructief de samenwerking aan te gaan. Voorzitter, ik heb de mail gestuurd namens de partij als fractievoorzitter, niet namens de gemeente of namens de gemeenteraad. Dat is helaas een leugen wat de politieke partijen hebben verspreid in het persbericht. Voorzitter Rijswijks Belang zal nooit, nu niet, gisteren niet, morgen niet, onze toon matigen of aanpassen voor andere partijen. We zijn wie we zijn. En wij doen afstand van wie we willen, van welke vereniging of partij of stichting dan ook. Dat recht hebben wij. We zijn gekozen volksvertegenwoordigers, democratisch kozen volksvertegenwoordigers, we gaan over onze eigen toon. Dat sommige partijen dat niet aanstaat, dat is dan heel erg jammer, maar wen er maar aan. We gaan daar niet over wijken.

Voorzitter, volgens mij kunnen partijen zoals GroenLinks zich beter druk maken over de wegblokkeerders, over de ambulances niet kunnen op tijd kunnen af- en aanrijden, die ambulances belemmeren. Gaat u daar zich druk om maken. En ik zou tegen de ChristenUnie willen zeggen, die wederom een ontzettende grote broek aan heeft vandaag, als u tot drie keer toe de BBR misbruikt in uw brieven en in uw betogen en de BBR weet van niks, moeten daar ook moties van komen? Nee toch? Ik laat ook u in uw waarde. Voorzitter, voor de rest, de motie, neem hem maar aan. Het doet ons niks, het gaat ons niks doen en zal ons niks doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Dan zijn we aan het einde van de eerste termijn of ben ik iemand vergeten? Nee, de heer Van Enk heeft al het woord gevoerd. U heeft ook om een reflectie aan mij gevraagd als voorzitter van de raad over deze motie. Ik wil beginnen met te zeggen dat ik bij iedere raadsvergadering die wij starten aan uw vraag, en die vraag geldt voor ons allemaal, ook voor mij, dat we respectvol met elkaar om moeten gaan. We leven in een hele spannende tijd en daarom is het ontzettend belangrijk dat we als gemeentebestuur constructief met elkaar samenwerken en vanuit een hele heldere duidelijke rolverdeling, dus dat we niet op elkaars stoel gaan zitten. Alleen zo kunnen wij de moeilijke vraagstukken aan.

Alleen zo kunnen we met gezag en met vertrouwen van mensen hier belangrijke besluiten nemen. Ik heb lang nagedacht over wat ik zou vinden van de motie. Ik vind het allereerst enerzijds goed dat u wat u wenst hier in te brengen, dat hier een openbaarheid naar voren brengt. Dat geldt voor alle fracties, voor alle 31 raadsleden. Die vrijheid moet u hier voelen. Tegelijkertijd gaat deze motie wel over de gedragingen onderling en met elkaar en buitenom en daarvoor hebben wij ook een gedragscode een escalatieladder met elkaar Pagina 26 van 34

Concept verslag Raadsvergadering 20 mei 2025

afgesproken. In een andere situatie, wat ook afgespeeld heeft, hebben wij daarover in een fractievoorzittersoverleg met elkaar gesproken en hebben wij ook een bepaald traject aangegaan, ben ik ook gesprekken gaan voeren met het betreffende raadslid en is er hoor en wederhoor geweest. Ik kan me ook heel goed voorstellen, want ik wil wel het gedrag benoemen, het zal nooit zo moeten zijn dat een samenwerkingspartner, een ondernemer, een burger zich niet passend, onheus of geïntimideerd zelfs, moet voelen door de gedragingen van een volksvertegenwoordiger, van een ambtenaar, van een wethouder of van een burgemeester. Dat mag nooit het geval zijn. Maar het gesprek daarover lijkt mij zorgvuldig om in het fractievoorzittersoverleg te gaan voeren. Dat is wat ik hierover te zeggen heb. En kijk ik naar u in de tweede termijn. De heer Van ‘t Eind. De heer Van ‘t Eind: Voorzitter, dank u wel voor het woord in de tweede termijn. Voorzitter, toch even reflectie op een aantal vragen, ook rond het toepassen van de escalatieladder. Die escalatieladder is een aantal keer toegepast en niet met succes, voorzitter. Dit is, en dat zei ik natuurlijk ook al in mijn bijdrage, dus ik reageer ook maar even gelijk op de reactie van de voorzitter van deze raad, niet eens alleen bedoeld als het aanspreken van één raadslid.

Dit is bedoeld om een signaal af te geven aan de stad dat de raad in overgrote meerderheid het niet oké vindt om per mail en per telefoon buiten het publieke debat om, want daar gaat het om, buiten het publieke debat om, buiten de oog, een partner onder druk te zetten om zich terug te trekken uit precies dat publieke debat. Dat signaal willen we hier afgeven. Dus het gaat hier niet alleen maar om het aanspreken van een fractie of een fractievoorzitter of een raadslid, het gaat hier om een duidelijk signaal af te geven aan de Rijswijkse samenleving, dat we dat niet oké vinden in grote meerderheid. Er is hier wel degelijk een partij geweest die zich hier geïntimideerd heeft gevoeld. Ik geloof dat ik onderbroken wordt door de heer Weterings. De voorzitter: De heer Weterings wil interrumperen. De heer Weterings: Voorzitter, dank u wel. Hoe graag ook GroenLinks zou willen dat wij, nogmaals, dat u gaat over van wie wij afstand doen of als partij met wie wij niet willen samenwerken, daar gaat u helemaal niet over, daar gaan we zelf over. Als wij zeggen tegen een ontwikkelaar, wij willen als partij met u geen zaken meer doen, dan doen we daar geen zaken meer mee. Zo simpel is dat. En dan kan u dat heel vervelend vinden, maar dat is echt heel erg jammer. We gaan er zelf over.

Hoe graag u ook zou willen ons dat op te willen leggen, jij mag niet meer met die ondernemer praten, niet meer bellen, je mag zeker niet zeggen dat je geen contact meer wil. Ik wil er niks meer mee te maken hebben. Dat kan toch? Dat is toch mijn eigen vrijheid van mening? Of deelt u die mening niet? De voorzitter: De heer Van ‘t Eind. De heer Van ‘t Eind: Voorzitter, de heer Weterings heeft niet heel goed naar mijn bijdrage in de eerste termijn geluisterd, volgens mij, want uiteraard heeft elk raadslid hier in het openbaar het recht om afstand ergens van te nemen of iets van te vinden. Daar gaat het hier helemaal niet over. Het gaat mij er ook helemaal niet over dat Rijswijks Belang geen stevige taal uit mag slaan of niet stevig in het debat mag staan. Dat mag zeker, maar wel in het debat en niet buiten het publieke debat om, op de mail, via de telefoon, richting een partner van de stad of welke andere organisatie in de stad dan ook. Daar gaat het om. En daar gaat de heer Weterings volstrekt aan voorbij. Ik had gehoopt dat de heer Weterings misschien wel had gezegd, ik was echt boos over die bijeenkomst, ik was het echt niet mee eens, ik heb mij laten verleiden om mails te gaan sturen, dat had ik misschien niet moeten doen en ik had gelijk in het openbaar moeten zeggen wat ik ervan vond. Maar dat heeft de heer Weterings niet gedaan.

En de heer Weterings praat hier nogmaals dat gedrag goed. En daar gaat het mij om. De heer Weterings: Voorzitter, interruptie. Voorzitter, interruptie. Pagina 27 van 34

Concept verslag Raadsvergadering 20 mei 2025

De voorzitter: De heer Weterings. Wilt u via de voorzitter, mijnheer Weterings? De heer Weterings: Voorzitter, zou ik het woord mogen, alstublieft? De voorzitter: De heer Weterings. De heer Weterings: Dank u wel, voorzitter. De enige die hier ook verantwoordelijk is voor alles wat is gebeurd, zijn toch de organisatoren GroenLinks en Partij van de Arbeid. U heeft een ontwikkelaar erbij betrokken, een flyer gemaakt met het gebouw erop en dan een gebouw wat van ons allemaal is. Ook Rijswijkers komen wonen, spoedzoekers inderdaad, ook een aantal vluchtelingen of statushouders, heeft nu de Linkse Revolte genoemd, dus het linkse opstandgebouw, terwijl het gebouw van ons allemaal is. Dus hoe durft u nu zelf helemaal vrij te pleiten? Aan ons ligt het niet hoor. U bent zelf medeveroorzaker van deze rel. De voorzitter: De heer Van ‘t Eind. De heer Van ‘t Eind: Voorzitter, de heer Weterings herhaalt wat hij vindt van die bijeenkomst. Dat staat, dat is zijn goed recht. Ik stel voor dat hij ook een keer de podcast luistert, in plaats van alleen maar op basis van een naam iets te vinden. Maar daar gaat het hier niet over, voorzitter. Dat mag de heer Weterings zeker vinden en dat mag hij in het openbaar ook doen, maar dat is niet wat de heer Weterings hier gedaan heeft.

Hij heeft buiten het publieke debat om, ik herhaal het nog maar eens een keer, een partnerorganisatie onder druk gezet via telefoon en mail en dat heeft niks te maken met een democratisch debat. Helemaal niks. Daar heb ik, dat heeft de heer Weterings niet gedaan, voorzitter, zeg ik via u, omdat welke partij dat dan ook tegen hem gezegd heeft dat hij dat moest doen. De voorzitter: De heer Weterings wil u nogmaals interrumperen. De heer Weterings: Voorzitter, ik heb het de ontwikkelaar netjes gevraagd of hij überhaupt op de hoogte was van deze bijeenkomst, of hij erachter stond om als samenwerkingspartner te worden geregistreerd op flyers en een bepaalde aankondiging op Facebook. Hij schrok daarvan, dat hij op de flyer stond. Ik heb hem gevraagd, als u daar niet achter staat, kan u dan vragen aan de partij om het ergens anders te organiseren? U mag het overal organiseren, uw linkse revoltes, niet in een flexwooncentrum die nog gebouwd moet worden, die van ons allemaal is. Dat heeft u helemaal verkeerd, zelf verkeerd, aangepakt om dat daar te doen en het dan nog een keer de opstandrevolutie te noemen. Dat vinden wij dus schadelijk. Maar ook dat recht heeft u om dat te doen. Als we daar ook een motie van maken, de linkse revolte mag niet meer plaatsvinden in Rijswijk.

Dat is toch onzin? U gaat er zelf over, zoals wij ook gaan over onze eigen toon, over hoe we mensen aanspreken, hoe we met ze in contact treden. Daar gaat GroenLinks en de ChristenUnie niet over. Dat zal nu niet gebeuren en nooit niet gebeuren. De voorzitter: De heer Van ‘t Eind. De heer Van ‘t Eind: Voorzitter, de heer Weterings mag vooral doorgaan in het publieke debat. Ik hoop ook dat hij dat doet, dat we daar nog stevige debatten over zullen voeren. En ik ga, ik val in herhaling, ik vind het, voorzitter, niet oké om via telefoon en mail dat te doen. En als de heer Weterings dat wel vindt, ik hoop dat de meerderheid van de raad dat met mij eens is en ik hoop ook dat de uitkomst van de stemming zo is. Dat verwacht ik ook. Voorzitter, de heer Weterings mag alles vinden wat hij wil, mag elke stevige uitspraak doen die wil, in het openbaar, in het publieke debat, net als dat elke politieke partij dat mag. De voorzitter: De laatste interruptie, mijnheer Weterings. Pagina 28 van 34

Concept verslag Raadsvergadering 20 mei 2025

De heer Weterings: Voorzitter, ik zou graag tegen u... Elke keer wordt er weer een vraag gesteld. Voorzitter, ik zal als laatste, om af te sluiten, tegen de heer Van 't Eind willen zeggen, ik heb het in het openbaar gedaan, ik ben live voor het gebouw gegaan, ik heb een foto gemaakt die duizend keer is bekeken. De voorzitter: Mijnheer Weterings, volgens mij heeft u al drie interrupties gepleegd, dus daarom wil ik u vragen... De heer Weterings: Dat was een punt van orde, voorzitter. De voorzitter: Wat voor punt van orde? De heer Weterings: Dat de heer Van 't Eind zegt dat ik niet openbaar dat heb gedaan. Ik heb een filmpje gemaakt voor het gebouw, waar ik dezelfde mening heb geuit, dus ik heb het wel in het openbaar gedaan. Groetjes. De heer Van ‘t Eind: Voorzitter, nadat de heer Weterings het niet gelukt is om de organisatie dusdanig te intimideren dat ze het bieden van ruimte terug zouden trekken. De voorzitter: Ik zie dat dit debat een andere wending gaat krijgen. Een wending die ik niet gewenst en netjes vind. Ik wil daarom kijken naar de raad. Zijn er nog andere raadsleden die het woord hierover willen voeren? Mevrouw Harmsen. Mevrouw Harmsen: Dank u wel, voorzitter. We gaan nog even in op het punt van de motie zelf, de inhoud van de motie.

Die gaat niet over de vrijheid van meningsuiting, die gaat niet over de vormen van kritiek die er zijn, maar die gaan specifiek in over gedrag van intimidatie. Een zin die een als-danconstructie heeft, is een zin waarin intimidatie plaatsvindt. Laat ik even een voorbeeld geven. Als jij zo doorgaat, dan ga ik het erger maken. Dat is een zin waarin een intimidatie uit spreekt, een dreigement. Het is nog geen concreet dreigement, je kunt er nog geen melding bij doen, maar dat is een vorm van een dreigement. Als een pandeigenaar te horen krijgt, als jij dit evenement door laat gaan, dan ga ik als politieke partij een bepaalde stemming doen, of dan steun ik jouw projecten niet meer. Dan is er sprake van, deze zinnen zijn sprake van intimidatie, onder druk zetten en daar gaat deze motie over. Zoals ik al zei, we komen in een jaar waarin er heel veel evenementen plaats zullen vinden, het is een campagnejaar. Heel veel politieke partijen zullen zaaltjes gaan huren, zullen evenementen plaatsvinden en er is bijna geen zaal in Rijswijk, er zijn al een aantal genoemd door BvR, waar de gemeente niet een samenwerkingspartner van is. Iedere sportlocatie is een samenwerkingspartner van de gemeente, Welzijn Rijswijk heeft ongelooflijk veel zaaltjes, kerken werken samen met gemeenten. Het uitsluiten van zalen als politieke partij is onwenselijk en onnodig.

Het is dus ook heel erg vreemd dat een politieke partij zegt, dit onderwerp mag niet besproken worden in een flexwooncentrum. Want dan zou je ieder zaaltje wel kunnen uitsluiten in Rijswijk. Inhoudelijk is dat niet nodig. Maar het punt van de motie, is het gedrag wat we hiermee afkeuren, publiekelijk afkeuren in een campagnejaar, is het onder druk zetten van organisaties. Dat is ons punt en dat is ons enige punt. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Dan geef ik het woord aan mevrouw Prenger van Beter voor Rijswijk. Mevrouw Prenger: Dank u wel, voorzitter. Ik had een vraag aan de heer Weterings. Vindt u niet dat u zelf te ver bent gegaan met uw mails? Dank u wel. De heer Weterings: Nee, voorzitter. Nee, zou ik tegen mevrouw Prenger willen zeggen, want ik heb de betreffende ontwikkelaar naar mijn idee normaal nul contact mee gehad en daarmee Pagina 29 van 34

Concept verslag Raadsvergadering 20 mei 2025

uitgesproken, uitgezegd dat wij afstand doen van de Linkse Revolte en van het gebouw, wat dus nu een stempel heeft en daar willen we niet mee worden geassocieerd, met de Linkse Revolte, linkse opstand. Dus nee, ik heb daar absoluut geen spijt van en ik zal het volgende keer weer doen, wat ik al zei. We gaan onze toon ook niet matigen, voor de herhaling dan nog een keer. Is daarmee uw vraag beantwoord? De voorzitter: Ik kijk naar uw raad. Mevrouw Van Nunen van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, ook meteen mijn tweede termijn, met een paar vragen naar partijen. Ik sluit me trouwens heel erg aan bij wat mevrouw Harmsen zegt over als-dan-zinnen, want die zijn ook zo bedoeld. Dat is taalkundig, maar ook in de betekenis heel duidelijk. Jij doet iets voor mij en als je dat niet doet, dan volgt er iets anders. Dat dat als eerste, want dat vond ik een heel sterk punt. Dus dank daarvoor. Ik heb een vraag aan de heer Van Dam. Want u zegt zelf, dit is niet onze stijl, dit is niet de stijl van Wij. Rijswijk, de communicatie die gevoerd is door de fractievoorzitter van Rijswijks Belang. Waar ligt voor u de grens? Wanneer vindt u het te ver gaan in de communicatie? U zou het zelf niet doen.

Maar hoe beoordeelt u, daar is mijn vraag over gesteld, hoe beoordeelt u de communicatie van de heer Weterings dan? De voorzitter: Mijnheer Van Dam, wilt u daarop reageren en gebruikmaken van uw tweede termijn meteen? De heer Van Dam: Ja, als dat als het kan, want dan doen we twee vogels in één klap. Dat is niet de juiste uitspraak. Vliegen. Sorry, soms kan ik mijn eigen kracht niet, dan worden het ineens vogels. Wat mevrouw Van Nunen zegt, klopt. Dat heb ik gezegd. Alleen, ik heb ook gezegd dat elke fractie over zijn eigen woorden en eigen handelingen gaat. Waar ligt de grens? Ik hoef die grens voor Rijswijks Belang niet te bepalen. Ik heb hier duidelijk aangegeven, dat zou niet de manier zijn waarop wij dit zouden doen. Totaal niet zelfs. Maar die keuze ligt toch echt bij de heer Weterings. Ik vind ook, er is al heel veel gezegd in dit debat en ik sluit me volledig aan bij de burgemeester, om dit verder te bespreken in een presidium, waar we misschien de inhoudelijke discussie verder kunnen voeren. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Dan de heer Van Enk, CDA. De heer Van Enk: Voorzitter, dat herhaal ik graag ook nog een keer. Mevrouw Van Nunen heeft terecht gesproken over de wens dat we hier met zijn allen een waardige raad willen zijn.

Ik denk dat het middel wat hier wordt gebruikt inderdaad wel kan leiden tot een statement en tot een signaal naar de stad, maar het leidt niet tot verbetering en verduidelijking van hoe wij met die gedragscode omgaan. Ik vind toch echt dat je dat met elkaar in beslotenheid moet doen en je moet sowieso beginnen elkaar daar persoonlijk op aan te spreken. Dan kun je niet zeggen, de escalatieladder, het is al een keer eerder gebeurd. Nee, je blijft elkaar aanspreken en de escalatie is dat je dat met alle fractievoorzitters samen doet. Een discussie hier, als ik hoor, ik had gehoopt toch dat de heer Weterings zou toegeven of wijzer was geweest, die leidt daar niet toe, dat leidt alleen maar tot stoerdoenerij. Ik vind het ook een verkeerd signaal naar de stad geven, want dat is niet dat je waardig bent als raad. Een waardige raad lost dat intern op. En als het zich dan wel blijft voordoen, dan vinden er ook op een gegeven moment, als ik het goed begrijp, strafbare feiten plaats en dan moet dat op die manier worden aangepakt en niet met dit soort discussies. De voorzitter: Ik zie dat mevrouw Harmsen u wil interrumperen. Mevrouw Harmsen. Mevrouw Harmsen: Dank u wel, voorzitter. Ik wil even aan de heer Van Enk de vraag stellen, het gaat over de waardigheid ervan, van dit debat. Volgens mij gaat dit debat best rustig en waardig en er Pagina 30 van 34

Concept verslag Raadsvergadering 20 mei 2025

wordt ook inhoudelijk ingegaan op de motie. Maar het punt is juist, u noemt die escalatieladder, het heeft niet gewerkt. De heer Weterings heeft ook zelf gezegd, hij zal zich ook er niet aan houden. Er is nog een andere partner zogezegd at stake en dat zijn de inwoners en dat zijn de ondernemers. Die moeten weten vanuit de raad dat zij vrij zijn om iedereen een zaaltje te laten verhuren, dat zij zich vrij voelen om een evenement te laten plaatsvinden, dat de raad het niet accepteert dat zij onder druk worden gezet. De voorzitter: Mevrouw Harmsen, ik wil u onderbreken. Mijnheer Van Enk, wilt u daarop reageren? De heer Van Enk: Voorzitter, ik snap dat belang wat mevrouw Harmsen benoemt. Ik denk alleen dat we dit op een andere manier moeten aanvliegen, met de gemeenschappelijke verklaring, nadat er onderling goed duidelijk en eerlijk over gesproken is en niet hier in een publiek, ik wil bijna zeggen politiek, debat, wat alleen maar tot verharding leidt en niet tot een oplossing. De voorzitter: Dank u wel.

Mijnheer Van Dam, u wil ook interrumperen? De heer Van Dam: Ja, ik volg namelijk de redenatie van de heer Van Enk volledig en mijn vraag is aan mevrouw Harmsen of ze de escalatieladder ook dit keer heeft toegepast en de heer Weterings zelf heeft opgebeld? En zo niet, waarom niet? De voorzitter: Mevrouw Harmsen, wilt u daarop reageren? Mevrouw Harmsen: Daar wil ik best op reageren. De mails zijn niet aan mij, hoe noem je dat? De correspondentie was niet aan mij gericht. Ik ben wel onderdeel geweest van de eerste werkgroep Samen naar beter, over de gedragscultuur in de raad. Ik ben ook zelf onderdeel geweest van een intimidatiepoging door de heer Weterings, waar hij zelf nog aan refereert zelfs, waar haalt hij het lef vandaan, zou ik zeggen, waarin hij zelf overschrijdend gedrag heeft vertoond naar mij in de raadszaal. De heer Weterings: Voorzitter, ik voel me wel persoonlijk aangevallen, mag ik ook persoonlijk een reactie geven dan? Ik voel me persoonlijk aangevallen. Punt van orde, voorzitter. De voorzitter: Via de voorzitter. Mevrouw Harmsen, wilt u afronden en reageren op de vraag van de heer Van Dam? Mevrouw Harmsen: Ik pak meteen de vraag van de heer Van Enk mee, over die gemeenschappelijke verklaring, want dan wil ik hem terugvragen en ook aan u, mijnheer Van Dam, stel je voor, we komen naar de motie, inderdaad, we zouden nog een gemeenschappelijke verklaring doen.

Als u tegenstemt, gaat u dan wel mee met een gemeenschappelijke verklaring? De voorzitter: Mevrouw Harmsen. Mijnheer Van Dam, wilt u daarop reageren? De heer Van Dam: Zeker. Ik snap wat mevrouw Harmsen zegt. Ik vind het ook vervelend als u zich zo voelt, maar dat u zelf niet direct wordt aangeschreven door de heer Weterings, dat betekent natuurlijk niet dat u hem niet kan bellen. Ik heb zelf dit weekend wel contact gehad met de heer Weterings en ik heb hem ook verteld wat ik vond van de communicatiewisseling tussen Magis en de heer Weterings. Ik denk dat dat ook de manier is waarop wij met zijn allen hebben afgesproken dat we met elkaar omgaan. We spreken het eerst naar de persoon uit en vervolgens kunnen we het, als dat niet werkt, in het presidium, daar nog een keer over hebben. En ik zou dan ook die volgorde willen aanhouden en het in het volgende presidium, als u dat wil, het daarover gaan hebben. Maar hier doen we het omgekeerd. Hier gaan we eerst met de motie in de raad komen en is dat persoonlijke gesprek niet ontstaan. Dat is volledig tegen onze eigen escalatieladder, waar u nu volgens mij zelf aan heeft meegewerkt om die op tafel te krijgen hier.

Pagina 31 van 34

Concept verslag Raadsvergadering 20 mei 2025

De voorzitter: Mijnheer Van Dam en mevrouw Harmsen, ik wil u vragen om u weer terug op uw plaats te nemen en ik wil dit debat gaan afronden, want het blijft... Mijnheer Loof, u wilt nog een laatste? De heer Loof: Ja, voorzitter, ik zou graag ook nog van mijn termijn gebruik willen maken. Voorzitter, de bijdrage van de voorman van Rijswijks Belang net, ik denk dat hij dat ook heeft geschreven tijdens het diner, want het slaat kant nog wal. Het klopt juridisch niet feitelijk niet, het klopt ook moreel niet. Hier was simpelweg sprake van intimidatie, het onder druk zetten van een ondernemer en het schaden van de positie van de gemeente en de lokale democratie. Aan zijn mening, die hij mag hebben, verbond hij heen, als u niet stopt, als u niet doet wat ik zeg... Mevrouw Niesen: Voorzitter, punt van orde alstublieft. De voorzitter: Mevrouw Niesen. Mevrouw Niesen: Ik dacht dat u had besloten om dit debat te gaan beëindigen en dat in de fractievoorzitters... De voorzitter: Ik was aan een afronding, maar de heer Loof heeft aangegeven gebruik te maken van zijn tweede termijn, dus ik wil die gelegenheid geven. Mevrouw Niesen: Dan heb ik dat gemist, excuus. De heer Loof: Hier was sprake van intimidatie, onder druk zetten van een ondernemer en het schaden van de positie van de gemeente en de lokale democratie.

Aan zijn mening verbond hij, en als u niet stopt, als u niet doet wat ik zeg, als u niet luistert naar wat ik wil, dan zullen politieke gevolgen het gevolg daarvan zijn en dat zijn meerdere partijen met mij eens. Dat is wat is gezegd. Dat was een pure leugen. Schadelijk gedrag en intimidatie. Het moet mij toch van het hart dat het verdekkende, enkel om maar geen mening te hoeven geven over wat hier is gebeurd, gedrag van de partij Wij. en bij het CDA, dat stelt mij teleur. Dat vind ik jammer. Ongelooflijk jammer zelfs. Als dit bij hen was gebeurd, had deze raad vierkant achter ze gestaan, maar hier durven ze hun mening niet te geven en dat vind ik zeer jammerlijk. De voorzitter: Ik ga de vergadering even schorsen. Ik vind dat de wending van dit debat niet goed gaat en ik wil alle fractievoorzitters vragen naar mijn kamer te komen, want dit laat ik niet toe. Ik schors de vergadering. De voorzitter: Ik heropen de vergadering en ik wil de indieners van de motie, als eerste de heer Van 't Eind even vragen, u houdt uw motie aan? Of houdt u hem, brengt hem in stemming straks? De heer Van 't Eind: Voorzitter, ja. Wij brengen de motie in stemming als signaal naar de stad dat iedereen vrij is om te organiseren wat ze willen. De voorzitter: Prima.