Concept verslag Raadsvergadering 20 december 2022

Concept-verslag raadsvergadering 20 december 2022

Aanwezig: Voorzitter Mevrouw H. Sahin Raadsleden: De heer E.G.T. Braam De heer D. Cupedo De heer D.F.A. van Dam De heer C.P.I.M. Dolmans De heer M. van ‘t Eind De heer M.J. van Enk De heer M.A.J. Ezinga De heer S. Geleijnse Mevrouw B.M.B.T. de Haan-Niesen Mevrouw M.E Harmsen Mevrouw I.M. Jansen-Dirkx De heer M.T.F. Kaffa Mevrouw P.G. Kames Mevrouw A. Koegler-Böhm Aanwezige portefeuillehouders: Wethouder, mevrouw L.I. Bentvelzen Wethouder, de heer A. van de Laar Wethouder, de heer W. van Damme Wethouder, de heer G. van Malsen Wethouder, de heer M. Wit 1.

Vervolg aanwezige raadsleden: De heer G. Kruger Mevrouw S. van Maarseveen De heer M. El Majjaoui Mevrouw W.A.A.M. van Nunen De heer R. Nunnikhoven De heer U. Oelen Mevrouw L.B. Oude Alink Mevrouw C.Y. Schwencke De heer C.G. Sleddering De heer W. Smith De heer Q.L.A. Veerman De heer E. van der Veer Mevrouw W. van der Weij Mevrouw E. Woudstra De heer A. Zoghbi Afwezige raadsleden: De heer M.V. Weterings Mevrouw A. Prenger Griffie: Griffier: de heer J.A. Massaar bpa Mevrouw M.M.A. Tittse De heer S.A. Manuel (verslag)

Opening en mededelingen De voorzitter: Goedenavond allemaal. Ik open de raadsvergadering van de gemeente Rijswijk van dinsdag 20 december 2022. Het is de eerste vergadering die ik ga voorzitten, en dat ga ik met veel plezier doen, en met fantastische ondersteuning van de griffier John Massaar. Ook heet ik welkom de enige aanwezige volgens mij op de publieke tribune, de medewerkers van de verschillende fracties, de medewerkers van de gemeente, vertegenwoordigers van de media als die er zijn. Ik hoop dat ze er zijn, en kijkers online thuis. Mijn rol als voorzitter van de raad zie ik breder dan alleen het technisch voorzitten van raadsvergaderingen. Wie mij kent weet dat ik hele grote waardering heb voor volksvertegenwoordigers, omdat het zijn van volksvertegenwoordiger, en ook wethouder moet ik zeggen, zeker in deze tijd van complexe opgaven en heel veel verschillende uitdaging veel van u verwacht. Misschien bent u onderweg nu vanuit huis gekomen of van een werkverplichting, je moet het maar allemaal zien te combineren, al die taken bij elkaar. En gezien het aantal vragen die u heeft gesteld en het aantal moties vreemd aan de orde van de dag zie ik dat u zich ook heel betrokken voelt. Betrokken voelt met wat Rijswijkers bezighoudt en wat Rijswijk bezighoudt. Dat zie ik

terug in de ingediende moties en gestelde vragen. Wat ik heel belangrijk vind als voorzitter van de raad is het gebruiken van begrijpelijke taal, want allen zoals we hier zitten zitten hier voor de Rijswijkers en het is belangrijk dat zij als zij het debat en uw gesprek volgen dat ze ook begrijpen waarover het gaat. Ik wil de vergadering ook starten met een woord van dank. Dank aan iedereen die heeft bijgedragen aan de mooie en waardige bijzondere raadsvergadering van maandag 12 december waarbij ik geïnstalleerd ben als burgemeester. In het bijzonder, en dan denk ik dat ik het ook namens u mag doen, wil ik de heer Braam bedanken. Als plaatsvervangend voorzitter en als voorzitter van de vertrouwenscommissie heeft hij in de afgelopen periode met veel zorg invulling gegeven aan de verschillende taken die hij ook naast andere verplichtingen heeft gedaan, ook in de richting van mijn voorganger. Heel hartelijk dank. Misschien een applaus. Want dat heb je echt verdiend. Dan wil ik ga naar de andere mededelingen. Er is een bericht van verhindering ontvangen van mevrouw Prenger en de heer Weterings. En ik weet niet of mevrouw Prenger meekijkt, ik wil haar ook veel beterschap toewensen. En dan wil ik overgaan naar een andere mededeling, en dat gaat over een brief van de provincie Zuid-Holland van het college van Gedeputeerde Staten. Het gaat over de grenscorrectie Den Haag en Rijswijk.

Wij waren nog in afwachting van een brief van het college van Gedeputeerde Staten waarin zij aangeven dat zij ook de grensbeschrijving vaststellen, en die brief zal ook via de griffie naar u doen toekomen. Het leek me goed om daar ook hiervan hier een mededeling te doen. Dan ga ik naar de volgende mededeling. Er moet een stemmingsnummer getrokken worden voor het geval er een hoofdelijke stemming gaat plaatsvinden. Dat is nummer vijf. Het lijkt wel Bingo. De heer Massaar: De heer Van Enk. De voorzitter: Mijnheer Van Enk, bij u gaan we beginnen als er sprake is van hoofdelijke stemming. Dan leden bureau van de stemopneming, want bij agendapunt 10 gaan wij mensen benoemen, althans die gaat u benoemen. Als voorzitter van bureau van stemopneming mevrouw Koegler. Zij is aanwezig? En als leden mevrouw Harmsen en de heer Dolmans. Allebei aanwezig? Nou, dat was de opening en mededelingen. 2.

Spreekrecht inwoners De voorzitter: Dan gaan we naar het spreekrecht van de burgers. Ik heb begrepen dat er geen insprekers zich hebben aangemeld voor deze raadsvergadering? Nee.

3.

Vaststelling agenda De voorzitter: Dan gaan we naar de vaststelling van de agenda. Er zijn vier moties vreemd aan de orde van de dag ingediend en het voorstel is om deze aan het eind van de agenda te gaan bespreken. Ik zie mevrouw Kames. Mevrouw Kames (Rijswijks Belang): Dank u wel, voorzitter. Ik wilde graag of een stemverklaring of gewoon een mededeling doen bij punt 6, als dat mag? De voorzitter: Dat mag. We gaan ook straks naar de akkoordstukken. Kunt u instemmen met de agenda? Ik zie mijnheer Van ’t Eind. De heer Van ’t Eind (GroenLinks): Ja, toch even een ordevoorstel. Er zit ook een motie over strooizout. Is het niet beter om die gewoon te betrekken bij – ja, misschien is het heel gek, hoor – de vragen die ook gesteld zijn over gladheidsbestrijding, dat we dat in één keer doen?

De voorzitter: Dat zou kunnen, denk ik. Het gaat over hetzelfde onderwerp inderdaad. Dat lijkt me praktisch … Ja, maar inderdaad over een motie moet wel gestemd worden, dus het is wel misschien toch beter om het als een afzonderlijk agendapunt te behandelen. Ja? Oké. De agenda is hiermee vastgesteld. 4.

Vragen van de raad De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 4, de vragen van de raad. Er zijn vanuit verschillende fracties vragen gesteld over hetzelfde onderwerp, de gladheidsbestrijding. Het is de afgelopen dagen inderdaad behoorlijk glad geweest in heel het land, en ik ben blij dat u allemaal hier helemaal heel aanwezig bent, want er zijn wel een aantal mensen gevallen de afgelopen dagen. Mijn voorstel is om eerst de vraagstellers achter elkaar de vragen laten stellen en dan wethouder Wit te vragen om de vragen te beantwoorden, ook vanwege de tijd die we hebben zodat we zo efficiënt mogelijk vergaderen. En ik ga de volgorde van indiening hanteren van de vragen, en als eerste is dat het CDA. En dan wil ik de heer Geleijnse vragen, als het niet nodig is om de hele tekst voor te stellen maar dat u echt to the point aangeeft wat uw vraag is aan het college. Ja? Aan u het woord. De heer Geleijnse (CDA): Dank u wel, voorzitter. En ik zal gelijk goed naar u luisteren door het heel kort te houden, want het was inderdaad spekglad de afgelopen week, en ik denk dat we gezien alle vragen van alle andere fracties ook wel gezien hebben dat het een enorme impact had voor al onze Rijswijkers. En ik had ook een hele lijst vragen kunnen stellen maar ik heb eigenlijk gewoon maar één vraag voorzitter aan de betrokken wethouder en het college, of eigenlijk twee.

De belangrijkste vraag is wil hij gewoon eens toelichten hoe het gewoon is gegaan deze gladheidsbestrijding deze week ten opzichte van de geplande zaken, de routes en welke signalen heeft de gemeente ontvangen? Dus gewoon even een beschouwing van zijn kant. En wellicht is het ook nog goed om even te kijken naar de tijdigheid van het strooien. Ja, ijzel is anders dan sneeuw, maar dat weet de wethouder wellicht veel beter. Ik wil ook de Fietsersbond Haagse regio hartelijk danken. Ook op de tribune aanwezige vandaag. Ze hebben ook vele signalen ontvangen en goed contact gezocht met de gemeente, en ook wel dank voor De Fietsbel. Mooi leesvoer voor onder de kerstboom. Voorzitter, daar wil ik het voor nu bij laten en ik ben benieuwd naar de toelichting van de wethouder. De voorzitter: Dank dat u ook heel kort uw vraag heeft nader toegelicht. Dan gaan we naar de vragen van de fractie Wij. Rijswijk, en dan wil ik de heer Van Dam het woord geven. Mevrouw Jansen-Dirkx (Wij.Rijswijk): Het mag ook mevrouw Jansen zijn, want ik heb ze ingediend. Geeft niks. Kan gebeuren. De voorzitter: Mevrouw Jansen. Mevrouw Jansen-Dirkx (Wij.Rijswijk): Ik wil me inderdaad aansluiten deels ook bij de vragen die de heer Geleijnse stelde en inderdaad een beschouwing van de wethouder is denk ik in deze wel op z’n plaats.

Daarnaast vragen we ons ook af of er uit deze korte evaluatie, misschien, hè, ook al verbeterpunten zijn gedistilleerd die zo snel mogelijk toegepast zouden kunnen worden? En daarnaast vragen wij of er een algemene evaluatie kan komen na de winter, want ja, we zijn nog niet eens in de winter als we het even astrologisch bekijken. Metrologisch wel natuurlijk. Of er een evaluatie komt van dit strooibeleid en eventueel dat wij die ook kunnen zien als raad? En daarnaast heb ik een signaal wat ik eigenlijk zou willen meegeven, dat is de beantwoording door het KCC richting inwoners. Er wordt heel snel verwezen naar het beleid, en eigenlijk komt er nauwelijks iets van een beschouwing van het feit dat erkend wordt dat er problemen zijn. En ik zou dat signaal wel aan de wethouder ook willen meegeven, of in ieder geval aan de wethouder die met dit KCC

gemoeid is. Voor de rest lijkt het me handig dat de andere vraagstellers hun aanvulling hierop gaan geven. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jansen. Dan ga ik naar de set vragen van D66 Rijswijk en GroenLinks. Rijswijk, kan ik mevrouw Woudstra het woord geven? Mevrouw Woudstra (D66): Ja, namens zowel GroenLinks als D66 Rijswijk zal ik inderdaad kort toelichten. Wij hebben het uitvoerig opgeschreven zoals verzocht was. We hadden ook een korte versie, maar ja, aangezien het dringend werd verzocht hebben ze het compleet uitgeschreven. Die zal ik allemaal niet herhalen. Het gaat ons erom dat we blij zijn dat er een strooikaart is naar aanleiding van onze vragen ook vorig jaar, dat we wel merken dat naar fietsroutes en schoolroutes en naar winkels toe er echt nog problemen worden ervaren met hoe de gladheid wordt aangepakt, en daar zouden we graag willen weten of daar volgende keer een verbetering in kan komen. We willen voor de overgangen tussen de aansluitingen tussen de verschillende steden Delft en Den Haag met name aandacht vragen, maar Voorburg kan ook. En de communicatie. We zagen dat dat mogelijk wat later op gang kwam, en dat helpt wel als ook de gemeente goed communiceert over wat de bedoeling is, en daar aansluitend aan ook wat de eigen inzet van mensen in de wijk kan zijn.

Waar strooizand verkrijgbaar is, omdat toch ook mensen zelf aangeven dat ze best wel willen. En ook beseffen sommigen wel dat ze een eigen initiatief zouden hebben bij het schoonmaken van hun eigen stoep en straat, maar ik merk ook dat niet iedereen dat weet of weet hoe je dat doet. Dus daar zouden we nog graag actie op willen zien, ook als het op een milieuvriendelijke manier gebeurt. En we horen graag de reactie van de wethouder daarop. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Woudstra. Dan wil ik nog even toetsen of er nog andere raadsleden van andere fracties nog een aanvullende vraag hebben die nog niet is gesteld. Als dat niet het geval is ga ik de heer Wit vragen om de vragen te beantwoorden. Nee? Dan geef ik het woord aan de heer Wit. De heer Wit: Dank u wel, voorzitter. Ja dank voor de vragen, en ik denk dat de vragen ook wel duidelijk aangegeven dat er veel bezorgdheid is over de veiligheid van onze inwoners bij gladheid. Ja, en ik moet wel zeggen die bezorgdheid, die deel ik. Naar aanleiding van de berichtgeving op sociale media die ik van u heb ontvangen lijkt het me goed inderdaad om eerst even ons strooibeleid nader toe te lichten voordat ik direct op de vragen inga.

Wat op de website ook wordt weergegeven en wat ik vooral moet benadrukken is dat er bij gladheid wordt er gestrooid op hoofdverkeersrouters, bus routes, wijkontsluitingswegen, gevaarlijke kruisingen en doorgaande fietspaden die horen daarbij. En bruggen en viaducten krijgen extra aandacht omdat die sneller opvriezen en gladder worden dan de wegen. De strooiroutes zijn zo ingedeeld dat elke inwoner op een redelijke afstand vanaf de woning op een gestrooide route moet kunnen komen. Niet alle wegen en alle straten strooien we. En dat heeft een aantal redenen. Het kan te maken hebben sowieso met kosten, maar daar wil ik niet direct op inspringen. Het heeft ook met milieu te maken, heel veel zout heeft ook nogal wat effect op het grondwater en is belastend voor het milieu. Maar bij ijzel is strooien sowieso een extra probleem, want buiten de strooiroutes om moet je daarom wel rekening houden met gladheid. Bij ijzel werkt strooien niet altijd even goed. En dat zijn die bijzondere omstandigheden waar we mee te maken hadden. De afgelopen dagen hadden we hoofdzakelijk met ijzel te maken. Het is verraderlijk, en kwam ook steeds terug. En ook op het landelijk nieuws werd er wel melding gemaakt dat tegen ijzel in principe weinig te doen is, ook al wordt er gestrooid. Het zout wordt veelal onvoldoende ingereden, en dat geldt dan ten hoofdzaken voor de fietsroutes.

En juist met ijzel is dit de enige mogelijkheid om gladheid te bestrijden. Het moet ingereden worden. Als het bovenop blijft liggen dan heeft het gewoon weinig effect. Weersvoorspellingen houden wij nauwlettend in de gaten en daarop anticiperen we met een strooiactie. En we strooien aan de hand van die

voorspellingen. En het kan voorkomen dat de werkelijkheid iets afwijkt van die voorspellingen. Als een bui net iets eerder komt of net iets later komt dan is de kans dat het gladder wordt. En daarnaast duurt een strooironde tweeënhalf uur. Dus we hebben niet de hele stad in één keer gestrooid, met andere woorden, er zijn locaties waar dat gewoon niet direct lukt en waardoor je dus een gladdere situatie ook op de hoofdwegen krijgt dan normaal verwacht mag worden. De timing wordt door de strooicoördinatoren bepaald en overgenomen door de aannemer. En de opdracht die wij aan de aannemer hebben meegegeven is voor zover wij dat kunnen zien goed uitgevoerd. Alle hoofdwegen en ook hoofdfietspaden zijn gestrooid. Nogmaals, tegen ijzel is dat gewoon heel lastig om dat strooien op een goede manier toe te passen zodat het ook daadwerkelijk effect heeft. We zijn afhankelijk van dat het gestrooide zout voldoende wordt ingereden. Daarnaast hebben we nog een uitdaging als het gaat om het verschil tussen asfalt en klinkerbestrating. Klinkerbestrating vriest nu eenmaal sneller, het wordt kouder en dan is er dus grotere kans op gladheid. Dus als we het hebben over overgangen van de ene stad naar de andere stad, van Den Haag naar Rijswijk, dan moeten we constateren dat we nog wat te doen hebben aan de fietsroutes, wat we gelukkig ook in ons coalitieprogramma hebben opgenomen.

Als je van asfalt naar klinkers gaat dan is er een kans dat het gladder is. Strooien we minder of anders dan omliggende gemeenten? Ja, eigenlijk niet. We hebben dat … Op social media heb ik dat zelf ook gevolgd, hebben we ook gezien dat mensen daar vragen over hebben: hoe kan het dat als ik van de ene stad naar de andere stad kom dat het opeens gladder is? Wij strooien hetzelfde. Vandaag heeft onze strooicoördinator – het is een moeilijk woord – contact gehad met alle strooicoördinatoren van de gemeenten om ons heen en zijn tot de conclusie gekomen dat we met dezelfde frequentie strooien, dat we eigenlijk op hetzelfde moment strooien en dat we met dezelfde hoeveelheid zout, hoeveelheden gram zout strooien. Juist als je dat bij elkaar pakt blijft er voor ons ook de vraag over: hoe kan het dan dat de perceptie is dat het bij ons ineens gladder wordt? Nogmaals, het kan te maken met andere verharding, maar ik kan niet direct daar een reden voor aanwijzen als de verharding hetzelfde is. Sterker nog, als wij strooien rijden we over het algemeen nog een tiental meter door voordat we keren en dat doen ook de gemeenten om ons heen. Dus er is altijd wat overlap, dus ja, dat geeft ook wel weer een beetje een vreemd resultaat als je dan toch ziet dat het gladder zou zijn. Wat ook de collega’s uit de omliggende gemeenten wel aangeven dat het lastig is om de ijzel te strooien.

We hebben het gemerkt ook … Helaas hebben we één auto in de Vliet gehad die vanuit Rijswijk richting Delft reed en in Delft Vliet ingleed. Ja, het is heel vervelend, hetzelfde had bij ons kunnen gebeuren. We hebben echt dezelfde problemen. Er was dit weekend eigenlijk niet tegen aan te strooien. Ik kan het uit eigen ervaring ook meedelen. Je loopt de winkel in en je komt de winkel uit en er ligt ijs en je gaat, ook ik, op je plaat, plat gezegd. Moeten we dit evalueren? Ja, dat lijkt me duidelijk. Is het gegaan zoals het zou moeten? Nou, we hebben in ieder geval de opdracht gegeven aan de aannemer. Die opdracht is door de aannemer op de juiste wijze uitgevoerd, maar we kunnen natuurlijk wel kijken hoe we in de toekomst het strooibeleid aanpassen. Dus we gaan zeker een evaluatie houden op korte termijn: hebben we dit op de juiste wijze gedaan? Naar mijn idee wel, en ook heb ik het idee vanuit de organisatie. Maar het wil niet zeggen dat we die dingen kunnen aanpassen. Wat u terecht aangeeft en ook in uw vragen door een aantal fracties gesteld wordt: zouden we misschien wat meer kunnen strooien rondom omgevingen waar kwetsbare mensen zich bevinden? Nou, wij doen dat al deels. De Binnenbaan strooit voor ons handmatig bij bijvoorbeeld verzorgingstehuizen, maar ook rond scholen zouden wij de routes kunnen oppakken om vaker te strooien.

Dat heeft wel een consequentie voor onze strooiroute, dus ook voor het financiële deel. Maar goed, ik denk nogmaals ik wil nu niet direct naar de financiën grijpen als we het hebben over deze serieuze situatie. Dan ga ik even in op de vragen. Ik denk dat ik de vraag van CDA Rijswijk de algemene beschouwing en de evaluatie wel redelijk beantwoord heb. Wij. Rijswijk, het klopt inderdaad. We hebben dezelfde signalen ontvangen als die u ontvangen heeft. Ik denk dat ik daar net op in ben gegaan. Wat kan er beter? Nou communicatie. Communicatie is inderdaad, daar ben ik nog niet op ingegaan, dat was niet goed. Het stond niet op de website. Ik heb zelf op de bewuste dag veel contact met de gemeente zelf met onze eigen dienst en met De Werf hoe

het kan dat dit niet op de website stond. Het had beter op de website moeten staan. Nou ja, technisch gezien, het is gewoon een persoonlijke fout geweest. Er is een datum verdwenen, verwisseld en toen is het hele stuk verdwenen. Ja, het is natuurlijk ontzettend ongelukkig als ze net voor zo’n situatie terecht komt. Gaan we dat op een volgend moment anders doen? Ja, dit kan niet nog een keer voorkomen. Daarnaast vind ik ook dat we actiever moeten communiceren, want we communiceren wel via social media. We vinden ook dat we dat best wat actiever mogen doen om mensen te wijzen op de risico’s die er zijn als het gaat om ijzel. We hebben natuurlijk vanuit de landelijke overheid, vanuit ook de KNMI, wel waarschuwingen gehad. Die waarschuwingen hebben wij overgenomen, maar ik denk dat het ons zou sieren als we daar iets meer aandacht aan zouden geven op onze website in ieder geval en ook via de social media. Nou, de evaluatie heb ik net al toegezegd, die gaat er zeker komen. Ik ga niet een extern bureau inhuren om een evaluatie uit te laten voeren. We gaan een interne evaluatie doen. We gaan kijken naar het strooibeleid, we gaan kijken naar de strooikaart. Is het nog up to date ten opzichte van de ontwikkelingen die wij in Rijswijk hebben qua nieuwbouwprojecten.

En daarnaast gaan we, als uw raad dat wenst, dan kunnen wij zeggen wij gaan scholen en overige verzorgingstehuizen et cetera meer opnemen in de route. Dat vraagt inderdaad wel even wat planningsmogelijkheden, en dan wordt de route iets langer. Dat betekent dat we iets meer tijd kwijt zijn met een strooiroute, maar dat kunnen we zeker gaan overwegen. Als ik even kijk naar D66, heeft nog vragen gesteld. Even kijken, hoor. Communicatie, ja, die heb ik net beantwoord denk ik. De antwoorden over inderdaad winkels, huisartsen. Ja, rondom winkels, het is voor ons soms ook niet mogelijk om bij alle winkels te strooien. We hebben in dit geval nu wel het hele winkelcentrum gestrooid, Oud Rijswijk en ook in De Bogaard is veel gestrooid om te zorgen dat in ieder geval die locaties veilig bereikbaar zijn, maar we kunnen niet alle winkels overal, ook in de straten rondom het centrum alle stoepen vrijmaken. Daar hebben we gewoon ook de capaciteit niet voor. Daar verwachten we ook van ondernemers dat ze daarin meewerken, en dat is op veel punten gelukkig ook goed gebeurd. Als we het hebben over inwoners, en D66 vraagt daar heel bewust naar samen met GroenLinks over vrijwilligers die we kunnen inzetten. Ja, wij gaan als gemeente denk ik niet dat het verstandig is dat wij vrijwilligers gaan coördineren op het moment dat er acuut gestrooid gaat worden of moet worden.

Dat is lastig om dat te coördineren op dat moment. Ik denk ook niet dat dat onze taak is. Wat we wel kunnen doen is natuurlijk mensen nog wijzen op het feit dat onderdeel van het burger zijn ook onderdeel is dat je misschien wat doet voor je eigen gemeenschap en kijk naar je eigen stoep voor je deur, maar ik ga niet van de burgers, onze inwoners vragen dat ze de hele stoep van de hele straat gaan schoonhouden. Ik denk niet dat dat terecht zou zijn. Dat is echter wel een gezamenlijke opgave. Strooizout beschikbaar stellen middels kisten. Wij hebben dat in het verleden wel gedaan, en die zijn inderdaad verwijderd. Dan ga ik ook even toch kort in op de motie die er ligt van Beter voor Rijswijk. Het kan natuurlijk wel. Wij kunnen dat verzorgen. Dat hebben we in het verleden ook gedaan, nogmaals. De bakken waren vroeger geplaatst bij kruisingen. De toenmalige beheerder straatreiniging liet die bakken vullen door een aannemer. Wat wij ook constateerden dat het zout heel snel weer weg was. Helaas niet om de reden waar het voor bedoeld was, het werd namelijk gebruikt voor persoonlijk gebruik. Die beheerder die we toen op dat moment hadden was ook boa en die ging mensen zelfs bekeuren als ze het zout er uithalen, wat weer leidde tot bedreigingen aan zijn huisadres. Dus ja het is heel vervelend dat dit soort toch een probleem oplevert als je iets van uit goede wil beschikbaar stelt.

We kunnen het natuurlijk wel overwegen om dat weer te gaan doen, maar dan moeten we wel goed kijken hoe we dat gaan doen. Het voorstel wat u doet om het met de Avalexpas te doen dat is technisch eigenlijk niet haalbaar, buiten het feit dat wij niet over de Avalexpassen gaan en dat strooien natuurlijk een dienst is vanuit de gemeente, heeft het systeem ook stroom nodig, dus dan zou je al op die kunststofbakken een scanner moeten zetten voor die passen. Ja, dat gaat technisch niet werken. Rvs of stalen bakken zoals u aangeeft, zout en staal, dat is niet zo’n hele goede combinatie, dus dat lijkt me niet verstandig. Dan kunnen we ze om de zoveel jaar weer vervangen, en de kosten zijn dan ook aanzienlijk. We kunnen het overwegen om het weer te gaan doen. Maar goed, nogmaals, vandalisme, oneigenlijk gebruik, keuze van locatie et cetera, geeft daar wel wat vragen

over hoe we dat dan zouden moeten doen. Ik denk dat ik nu vrij uitgebreid en algemeen alle vragen beantwoord heb, dus ik laat het hier even bij, voorzitter, voor de eerste termijn. De voorzitter: Hartelijk dank aan de wethouder Wit voor het uitgebreid ingaan op de vragen. Ik wil nog de vraagstellers vragen of er aanvullende vragen zijn? Ik zie mijnheer Geleijnse. De heer Geleijnse (CDA): Ja dank u wel, voorzitter. En dank voor de uitgebreide beantwoording. Vier korte puntjes. Heel erg eens met de gedeelde verantwoordelijkheid die we allemaal hebben. Bedrijven moeten zelf ook aan de bak, ook inwoners zover dat kan. Alle begrip daarvoor. U zegt: we hebben het hetzelfde gedaan als omliggende gemeenten. Mijn vraag is dan wel: geldt het ook voor de tijdigheid en wanneer er gestrooid is, omdat het bij ijzel zo’n belangrijke factor is? De overgangen tussen onze gemeente en de gemeente Den Haag, die viel mij persoonlijk ook echt enorm op. U geeft ook aan dat er verschil in bestrating is, bijvoorbeeld de Huis te Landelaan is daar een voorbeeld van. Is dan extra strooien niet gewoon een optie, is mijn vraag. En de laatste is, prachtig, op initiatief ook van andere fracties een extra route rondom scholen of plekken.

Het tunneltje bij het Piramideplein was ook echt een ijsbaan, en ik vraag me af of daar bijvoorbeeld zo’n bak zo kunnen komen, of toch gestrooid zou kunnen worden? Hoe gaan we dat nu oppakken, die extra routes, want de winter is nog niet voorbij. Het zou zonde zijn om het pas de volgende winter te doen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Ja, dank u wel mijnheer Geleijnse. Nog anderen? Mevrouw Jansen. Mevrouw Jansen-Dirkx (Wij.Rijswijk): Ja dank u wel, ook aan de wethouder voor de beantwoording. Ik heb eigenlijk een vraag. U zei dat er goed gestrooid zou zijn, of in ieder geval dat er gestrooid zou zijn op de routes zoals aangegeven. Helaas constateren wij van niet. Ik woon zelf aan zo’n strooiroute, en ik kan u vertellen na vier dagen was het daar nog spekglad. Dat kan aan de bestrating liggen, maar ik heb ook geen strooiwagen voorbij zien komen, dus dat is een signaal wat ik eigenlijk ook aan u wil meegeven: loop het eens een keer na als daar gestrooid is dat het ook daadwerkelijk gestrooid is, want het gebeurt blijkbaar niet. En inderdaad de fietsroutes. Daarin zou ik zeker nog een goede evaluatie doen of we echt alle routes pakken, want de fietsroute Delft in en uit waar echt enorm veel mensen overheen gaan, met name schoolgaande kinderen, die weg was ook ontzettend glad, en die is dus blijkbaar niet opgenomen in de strooiroute, dus die zou ik zeker snel toevoegen.

Tot zover, dank u. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Janssen. Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra (D66): Dank aan mijn collega’s. Dat scheelt mij een aantal vragen. Fijn dat de strooikaart geüpdate kan worden met inderdaad ook die fietsroutes die net al genoemd zijn, want daar zijn meerderen onderuit gegaan, dus dat zegt al dat het een vervelende plek is. Dank dat u wilt kijken naar scholen. Ik hoorde u net zeggen: dat gaan we als gemeente niet doen. Dat was ook expliciet niet onze bedoeling. We roepen op om als gemeente aan te geven wat mensen kunnen doen, en om met winkels en met scholen in gesprek te gaan en medische centra wat zij kunnen doen en niet wat de gemeente gaat doen, maar een aantal weten niet wat ze kunnen doen of denken dat het de taak de gemeente is, wat niet zo is. En bij deze dank aan winkelcentrum Oud Rijswijk die zelf een extra strooiwagen heeft laten komen, konden we allemaal mooi van Dickens genieten. Maar er zijn ook inderdaad mensen thuis gebleven, heel verstandig, want het was op die straten gewoon glad en er was ijzel. Dat was jammer voor het festival, maar dat hoort er ook bij. En ik ben blij dat u die communicatie toezegt op te pakken, want het is voor mensen ook fijn om dan te horen dat zij de goede keuze hebben gemaakt ook nadat de ijzel voorbij is. En op het beschikbaar zetten van strooizand, milieuvriendelijk, en -zout.

Ja, ik wil u toch even uitdagen. En laten we nadenken over wat er wel mogelijk is,

want we horen redelijk wat over wat niet kan of wat in het verleden mis is gegaan. Er wordt straks een voorstel gedaan. Iets in de richting van wat er wel kan samen met anderen, horen we ook graag. Dat was het. De voorzitter: Dank mevrouw Woudstra. Dan wil ik wethouder Wit vragen om in te gaan op de aanvullende vragen die gesteld zijn. De heer Wit: Ja, dank u wel voorzitter, en dank aan de aanvullende vragen ook, want er waren nog een paar kleine onduidelijkheden. De tijdigheid van waar we meestal strooien die komt ook overeen met wat wij bij de andere gemeenten hebben gezien. We gaan allemaal uit van die weersberichten, dus we proberen ook op de goede manier dat in te schatten. En al onze strooicoördinatoren hebben daarin dezelfde kennis, dus die gaan op hetzelfde moment strooien. Het kan natuurlijk wel zijn dat wij iets later op bepaalde overgang zijn omdat onze route net iets anders loopt dan van de aanliggende gemeenten, zoals u zult begrijpen. De overgangen die u aangeeft - ik heb het even over het CDA - aangaande andere bestrating. Dat zou inderdaad wellicht een optie kunnen zijn.

Laten we het meenemen in de evaluatie om te kijken wat is nu het effect, waar zien we dan vooral dat het glad geweest is, en waar het misschien niet goed gegaan is, en wat voor bestrating lag daar dan? Dat zou inderdaad iets kunnen zijn wat we meenemen voor de toekomst als aanbeveling voor het volgende. Nou ja, laten we hopen dat we dit niet snel meemaken, maar we gaan ongetwijfeld nog weer gladde momenten meemaken. Extra routes, hoe pakken we dit op? Ja, dat is wel op korte termijn. We gaan een evaluatie doen aan het einde van dit seizoen om goed te kijken naar het totaalpakket. Maar wat we vandaag, of in ieder geval de afgelopen dagen hebben meegemaakt dat zullen we op korte termijn meenemen in onze routebeschrijvingen. Dus ja, ik zal proberen op zo’n kort mogelijke manier terug te koppelen naar de raad. Dat is de vraag die ik ook nog niet beantwoord heb trouwens als ik even terugdenk van Wij: hoe kunnen we dit terugkoppelen aan de raad? We zullen dit wel inderdaad, als u het niet erg vindt, middels een raadsinformatiebrief dan aan u terugkoppelen hoe wij het strooibeleid richting het komende jaar dan gaan aanpakken, maar we gaan natuurlijk ook al nu aan de gang. Routes niet gestrooid, zegt u. Ja, als dat zo is dan is dat inderdaad kwalijk, want als het de hoofdroute is en er is niet gestrooid dan is dat heel vervelend.

Het kan natuurlijk wel zijn dat er wel iemand langsgereden is en er gestrooid is maar dat het effect gewoon heel laag geweest is. Nogmaals, als er al ijs ligt en wij rijden erlangs en er is vervolgens niet heel veel verkeer dan kan het zijn dat u het effect niet ziet, maar ik neem uw punt mee. Routes toevoegen, heb ik net denk ik aangeven. En D66 mevrouw Woudstra: communiceren over. Het is inderdaad van wij gaan niet die vrijwilligers coördineren. Maar inderdaad communiceren over de mogelijkheden die er zijn, dat kunnen we natuurlijk wel doen. Ik weet niet of ik dat gericht ga doen naar elke ondernemer en school, maar misschien op de website een bericht hoe dat op een andere manier kan. Dat wij ook de verantwoordelijkheid daar verwachten richting de kinderen et cetera, dat lijkt me sowieso wel verstandig. De voorzitter: Mevrouw Woudstra, wil u interrumperen? Mevrouw Woudstra: Ja graag. Heel kort. Ik wil u dan inderdaad uitnodigen om met uw collega-wethouders degene, de winkelcentra en de andere contacten die er zijn dat mee te nemen in de reguliere overleggen die er zijn, en die staan vast ook binnenkort weer op stapel. En ik denk dat zij dezelfde vragen ook aan de gemeente zullen hebben. De voorzitter: Mijnheer Wit. De heer Wit: Ja, dat zullen we zeker op die manier meenemen. Ja, dan heeft u nog een vraag gesteld over wat wel kan.

Ja nogmaals, de motie komt straks nog in stemming. Ik snap de motie, en ik heb ook inderdaad aangegeven wat de bezwaren zijn om het te doen, maar ik snap ook dat we wel kunnen kijken naar een

mogelijkheid om bakken terug te plaatsen. Echter, ik wil het wel heel zorgvuldig doen. Ik wil wel echt kijken naar wat is dan in het verleden gebeurd waarom het niet goed gegaan is? Hoe kunnen we dat op een andere manier doen of op een veiligere manier doen, of op een manier dat het zout niet na twee uur gestolen of weg is voor oneigenlijk gebruik? Dus wat dat betreft, ik wacht ook straks even de stemming over de motie af, maar als u mij daar de tijd voor wil geven om dat even goed uit te zoeken dan zal ik daar zeker mijn aandacht aangeven. Ik denk dat ik daarmee alle vragen beantwoord heb. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank aan wethouder Wit voor het beantwoorden van de aanvullende vragen ook. In zijn beantwoording heeft hij ook een aantal toezeggingen gedaan aan uw raad. Een interne evaluatie te gaan doen waarbij er wordt gekeken naar de interne strooibeleid en de strooikaart en naar de -routes en ook naar de communicatie. En dat zal ook via een raadsinformatiebrief aan u worden teruggekoppeld. Dan sluiten we de vragenronde. AKKOORDSTUKKEN 5.

Raadsvoorstel Slotwijziging 2022 (RV 22 -022) De voorzitter: En gaan we door naar de akkoordstukken. Ik ben altijd van de hamerstukken, maar dit zijn de akkoordstukken. Wenst iemand uit de raad een stemverklaring af te leggen bij de agendapunten 5, 6, 7 en 8? Mevrouw Kames? Mevrouw Kames (Rijswijks Belang): Bij 6, voorzitter. De voorzitter: Bij 5 niemand? Mevrouw Kames (Rijswijks Belang): Ik niet. De voorzitter: Oké. Mijnheer Van Enk, u wilt een stemverklaring afleggen bij agendapunt 5, raadsvoorstel Slotwijziging 2022? De heer Van Enk (CDA): Klopt. Dank u wel, voorzitter. Wij zullen voor dit raadsvoorstel stemmen omdat dat nu eenmaal technisch ook nodig is, maar als het aan ons had gelegen dan hadden we daar twee onderdelen echt het liefst uit gewild, en dat doen we dus ook met tegenzin, het voorstemmen. Normaal hadden we dan een amendement moeten voorbereiden, maar uit de vorige vergadering bleek dat dat weinig zin had. En dat betreft de onttrekking aan reserve Prinses Beatrixlaan. Wij vinden dat dat eigenlijk niet moet gebeuren, dus we hopen dat het ook niet meer gaat gebeuren. En het tweede onderdeel waar we met tegenzin instemmen is het wederom verhogen van het krediet voor de accommodaties Sportpark Elsenburgh.

Het is het tweede of misschien wel de derde keer dat het krediet voor het sportpark verhoogd wordt, en er is nog steeds geen sluitend businessplan en we zijn daar absoluut niet gerust op. Wat dat betreft wilde ik het graag verklaren. De voorzitter: Dank u wel. Dan met deze stemverklaring wordt agendapunt 5 dan vastgesteld.

6.

Raadsvoorstel Statutenwijziging Stichting Librijn (RV 22-021) De voorzitter: Dan gaan we naar punt 6, raadsvoorstel Statutenwijziging Stichting Librijn, en mevrouw Kames aan u het woord.

Mevrouw Kames (Rijswijks Belang): Dank u wel, voorzitter. Of u het ziet als een mededeling of als een stemverklaring, Rijswijks Belang heeft namelijk een verzoek ingediend om te onderzoeken of het mogelijk is dat eventueel de dienstdoende ambtenaar of het college voortaan de mensen kan benoemen, omdat wij de mensen zelf niet kennen. We hebben ze ook nog nooit persoonlijk ontmoet. Het is zelfs zo dat ze twee jaar geleden al aangenomen zijn en dat wij daar niet eens meer tegen kunnen stemmen, ga ik ook niet doen, maar het verzoek ligt er gewoon dat het voortaan bij het college ligt en niet bij ons omdat we er verder niks van doen hebben. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Kames. Het is een stemverklaring, en met deze stemverklaring wordt agendapunt 6 vastgesteld. 7.

Raadsvoorstel Verordening tegemoetkoming kosten kinderopvang op basis van sociaal-medische indicatie gemeente Rijswijk 2023 (RV 22-022) De voorzitter: Dan gaan we naar raadsvoorstel 7. Wenst iemand daarover een stemverklaring af te leggen? Verordening tegemoetkoming kosten kinderopvang op basis van sociaal-medische indicatie gemeente Rijswijk 2023? Nee? Dan is het vastgesteld.

8.

Raadsvoorstel Aanwijzen contactpersoon Wet Open Overheid voor de raad (RV 22-025) De voorzitter: Dan agendapunt 8, raadsvoorstel aanwijzen contactpersoon Wet Open Overheid voor de raad. Is daar iemand die een stemverklaring willen afleggen? Nee?

BESPREEKSTUKKEN 9.

Vaststelling verslagen De voorzitter: Dan gaan we door naar de Bespreekstukken. Agendapunt 9, vaststelling verslagen. Heeft iemand wijzigingen of opmerkingen naar aanleiding van de verslagen? Dan als eerste, even kijken, concept verslag raadsvergadering 20 oktober 2022. Tekstuele wijzigingen of opmerkingen naar aanleiding van? Nee? Dan is het vastgesteld. Concept verslag vergadering 29 november 2022. Zijn daar wijzigingsvoorstellen of opmerkingen naar aanleiding van? Ook niet? Dan is het ook vastgesteld.

10. Benoemingen commissie De voorzitter: Dan gaan we door naar agendapunt 10, benoemingen commissie. Als het goed is zijn er stembriefjes op uw tafel neergelegd, en gaat het voorstel voor het benoemen van twee leden voor de klankbordgroep rekenkamer, Irene Jansen-Dirkx en Remco Nunnikhoven, en het voorstel om een nieuwe forumvoorzitter te benoemen, Remco Nunnikhoven. Dan schors ik nu de vergadering zodat u de stembriefjes kunt invullen, en dan gaat iemand langs. De heer Massaar: Ja. Schorsing De voorzitter: Ik open de vergadering, en ik wil graag de voorzitter van het bureau van stemopneming mevrouw Koegler het woord geven.

Mevrouw Koegler-Böhm: Ja dank u wel, voorzitter. Bureau van stemopneming heeft de stemmen geteld. Te beginnen bij de stemmen voor de forumvoorzitter mijnheer Van Nunnikhoven. Daarvoor zijn 25 stemmen voor, 3 tegen en 1 blanco, en daarmee kunnen we mijnheer Van Nunnikhoven feliciteren. Dan hebben zich ook twee raadsleden gemeld voor de klankbordgroep rekenkamer. Dat zijn mevrouw Jansen-Dirkx en ook wederom de heer Nunnikhoven. Voor mevrouw Jansen-Dirkx zijn er 26 stemmen voor en 3 tegen, en voor de heer Nunnikhoven 25 voor, 1 blanco en 3 tegen. De voorzitter: Hartelijk dank aan de terugkoppeling en voor het stemopening bureau willen zijn. Dank daarvoor. 11. Raadsvoorstel Vaststellen Strategie Publieke Dienstverlening De voorzitter: Dan gaan we door naar het volgende agendapunt, bespreekpunt, dat is punt 11 het raadsvoorstel Vaststellen Strategie Publieke Dienstverlening. En daarbij is een motie met u gedeeld. En er zijn verschillende fracties die het woord daarover willen voeren. En het lijkt mij het beste om te beginnen met Maarten Van ‘t Eind van GroenLinks. De heer Van ’t Eind (GroenLinks): Ja, dank u wel voorzitter. Voorzitter, we gaan zo stemmen over de Strategie Dienstverlening, en dat is in onze ogen een belangrijk stuk, want dat gaat over de relatie met onze inwoners.

En we vinden dat daar op zichzelf heel veel goede dingen in staan hoe we onze bewoners horen te benaderen, hoe we dat doen. Maar wat ons betreft is daar één ding, en dat gaat over dat wij denken en vinden dat we een eigen omslag zouden moeten maken, een omslag waarvan wij vinden dat dertig jaar lang een bedrijfsmatig denken de boventoon heeft gevoerd. En dat is in sommige gevallen, in onze ogen ook, ten koste gegaan van het menselijke gezicht van de overheid. En zo’n omslag begint wat ons betreft bij hoe je bewoners noemt. Die noemen we nog steeds klant, maar dat zijn ze niet. Klanten kopen iets bij een bedrijf en die bedrijven verdienen daar, terecht, geld aan, want dat is het doel van zo’n bedrijf. Klanten kunnen vervolgens ook ergens anders heen als ze daar ontevreden over zijn. Inwoners kunnen niet naar een andere overheid. Inwoners hebben rechten en plichten waar wij als overheid zorgvuldig mee om moeten gaan, en dat draait om dingen als het ontzorgen van onze bewoners, het helpen van bewoners die dat nodig hebben, het steunen van bewoners of het investeren in dingen die misschien economisch niet rendabel zijn op het eerste gezicht maar wel belangrijk zijn voor een fijne samenleving. En tot slot in sommige gevallen het handhaven van regels die we met elkaar hebben afgesproken.

Wat ons betreft houden we dan dus ook op met het noemen van onze bewoners als klant en we dienen hier daarom ook deze motie in, en dat doen we samen met de Partij van de Arbeid, ChristenUnie, Beter voor Rijswijk, Rijswijks Belang, Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid, Wij. en D66. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van ’t Eind. Het is een breed ingediende motie. Ik zal doorgaan naar de fractie Wij. Rijswijk, de heer Van Dam. En omdat het ook zo’n breed gedeelde motie is wil ik u vragen ook om het kort te houden, echt als u een aanvulling heeft op de voorgaande spreker dat helder te benadrukken. De heer Van Dam (Wij.Rijswijk): Dat kunnen we zeker doen. Hartelijk dank voor het woord. Wij. Rijswijk heeft het al vaker gezegd, een stad die bestuur je niet vanuit een ivoren toren maar die bestuur je vanuit de inwoners, vanuit de stad, en dat kan je niet doen zonder dicht bij de Rijswijker te staan, en dat begin bij communicatie denk ik. En dat begint ook bij een stuk dat hier dus nu voorligt, en zeker ook bij de motie die hiervoor ligt. Een voorbeeld hiervan is van het dicht bij de inwoners aan is, denk ik waar we het tien minuten geleden misschien over hadden, het strooibeleid. Op het moment dat iemand in Rijswijk met zijn fiets onderuit kukelt en bij de gemeente aankomt hé jongens het is wel erg glad, hoe kan dat nu? Dan hoeft hij niet te horen

op welke beleidsregel het staat dat het nog wel goed is gegaan, maar wilt hij horen in eerste of het goed met hem gaat. En die compassie en die inwoner naar voren halen en echt behandelen als mens, niet als klant, maar als inwoner dat is ontzettend belangrijk. Dat is belangrijk voor onze dienstverlening, voor de ontwikkeling daarvan en daar helpen we graag aan mee, daarom zullen we de motie natuurlijk ook ondersteunen, zullen we voor dit raadsvoorstel stemmen, en we hopen naar een excellente dienstverlening te gaan. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Dan ga ik naar de fractie Beter voor Rijswijk, de heer Braam. De heer Kruger (Beter voor Rijswijk): Nee dat ga ik worden, voorzitter. Dank u wel. Wij zullen ook zoals aangegeven deze motie steunen. We zouden het liefst nog iets verder willen gaan, maar dan wordt verschillend over nagedacht, als vanuit de gemeente post wordt verstuurd over het verlengen van parkeervergunningen, het is allemaal jij en jouw taal, en als ze bij de burgemeester komen moeten ze u zeggen. Ik vind dat in zijn algemeenheid het passend zou zijn om daar ook zorgvuldig mee om te gaan door de mensen graag wat beleefder aan te spreken als we dus ook dat soort communicatie gaan doen. En verder past alles wat nu gezegd is. Dat past volledig bij. Hebben we verder niets aan toe te voegen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kruger.

Dan ga ik naar Rijswijks Belang. Kan ik mevrouw Koegler het woord geven? Ja? Mevrouw Koegler-Böhm (Rijswijks Belang): Dank u wel, voorzitter. Ja, ook Rijswijks Belang onderschrijft hetgeen mijnheer Van ’t Eind net heeft ingebracht. Wij steunen de motie dan ook en we zijn vooral benieuwd naar de verdere uitwerking van de Strategie en de uitvoeringsplannen. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de fractie D66, mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra (D66): Dank. In aanvulling op de vorige sprekers, ook wij steunen de motie. Belangrijk om mensen goed te kunnen benaderen, die menselijke maat in de gaten te houden, die ook echt naar voren te halen. We willen er nog wel op wijzen dat ook ondernemers bellen naar ons onze telefoonnummers. En ook breder dan alleen inwoners, maar ook misschien buurtgemeenten bellen. Dus voor ons gaat het niet over visie of de discussie daarover, maar echt over het uitvoeren. En we willen dan ook, naast het algemene punt, de wethouder bedanken voor de mooie Publieke Dienstverleningsvisie die hij heeft neergelegd, en ook de IT die daar alle aandacht in krijgt, en we wensen hem heel veel succes met het uitvoeren daarvan. Ongeacht dat onze ambities hoger liggen weten we dat Rijswijk die stap gaat maken. Met dank. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Dan ChristenUnie, mag ik mevrouw Harmsen? Mevrouw Harmsen (CU): De techniek, hè.

Ja, hij doet het goed. Ja dank u wel, voorzitter. Ik heb ook maar twee hele korte punten, hoor. Het viel me op juist in de digitaliseringsvisie dat er gespeeld wordt met de termen klant en inwoner. Inwoner komt 18 keer voor, klant 36 keer voor, dus het denken vanuit klant zit toch wel sterk in de stukken. Een ander punt is, een inwoner heeft burgerrechten en burgerplichten, want net over het strooizout, en dat er ook een soort van burgerplicht is om voor je naaste te zorgen, je buren. We kennen het allemaal al vanuit onze tradities om daarvoor te zorgen. Een klant heeft die plicht niet. Die heeft niet die plicht om naar een andere klant om te zien, dus ik vind het een hele mooie actie om het woord klant te vermijden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Dan ga ik naar de fractie van de Partij van de Arbeid, de heer Van der Veer.

De heer Van der Veer (PvdA): Dank u wel, voorzitter. Er is al veel gezegd, in het Forum ook hierzo. Wij steunen de motie. We hebben het ook ondertekend. Partij van de Arbeid is blij dat onze motie samen met Rijswijks Belang ingediend over het Ouderenloket dat dat is meegenomen in de stukken. En ik zie, en daar ben ik ook wel verheugd op, dat de gemeente langzaam weer naar de Global Goals gaan van de VNG waar we ooit bij aangesloten waren. Ik zag dat bij de presentatie van ons nieuw sportpark. En Dienstverleningsnummers 16, het zou mooi zijn als we die weer volledig mooi op de rit krijgen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Veer. Dan ga ik naar de fractie van de VVD, de heer Oelen. De heer Oelen (VVD): Techniek, laat ik mij natuurlijk niet door vangen. In ieder geval althans niet van deze verouderde techniek. Ja, de VVD heeft niet mee getekend met deze motie. We hebben op zich niet zo heel veel tegen het vraagstuk: ben je klant of inwoner. Die gedachte die snappen wij allemaal best achter. Het gaat uiteindelijk in essentie om de wijze waarop de gemeentelijke organisatie omgaat met de burger. En we zullen ook tegen deze motie stemmen omdat er een constatering en ook een overweging in staat waar wij ons niet in kunnen vinden, dus dat is de reden waarom wij niet mee instemmen. Maar overigens wensen we de wethouder veel succes met de uitvoering hiervan.

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen. Zijn er nog anderen die het … Mijnheer Geleijnse, CDA. De heer Geleijnse (CDA): Ja dank u wel, voorzitter. Voorzitter, tijdens het Forum van 6 december is er een hele goede discussie geweest over Publieke Dienstverlening, en wat ons betreft was er terecht veel aandacht voor zowel de voor- als de nadelen van digitalisering. Want voorzitter, we weten dat een deel van onze inwoners niet of minder digitaal vaardig is en ook deze inwoners hebben recht op een goede dienstverlening, en voor onze fractie is dat een belangrijk punt. In dat kader wil ik vooral nog de wethouder eens wijzen op het Taalbeleidsplan Het start met Taal. Dat hebben we dit voorjaar aangenomen in deze raad, en in die nota wordt ook gesproken over het verbeteren van onze eigen dienstverlening over digitaal burgerschap en over het vereenvoudigen van onze communicatie. Voorzitter, ik rond af rondom de motie die door acht partijen is ingediend. Ik moet heel eerlijk zeggen dat een aantal zinnen me ook wel een beetje tegen de borst stuit, want een bedrijfsmatige aanpak en efficiëntie is wat ons betreft echt niet per definitie slecht. Het is maar hoe je ermee omgaat en hoe je ernaar kijkt, maar in de context van het debat - ik heb het ook uitgebreid teruggekeken – van 6 december stemmen we in met deze motie.

De voorzitter: Ik zie dat mijnheer Van ’t Eind u wilt interrumperen? De heer Van ’t Eind (GroenLinks): Nou heel kort. Ik deel wat de heer Geleijnse zegt, en dat is niet in alle gevallen, maar wij stellen dat het in sommige gevallen in de afgelopen dertig jaar wel degelijk echt de boventoon heeft gevoerd en dat het ook, en daar zijn voorbeelden van, ten koste is gegaan van het menselijk gezicht van de overheid. En daar gaat het hier om, en niet dat je niet efficiënt als overheid zou moeten opereren. Natuurlijk ook, maar het moet beiden, en die balans moet goed zijn. En daar gaat het om. De voorzitter: Ja dank u wel. Mijnheer Geleijnse? De heer Geleijnse (CDA): Dat was precies inderdaad mijn betoog. Nee, de context van dat debat dat begrijp ik me maar al te goed, dus vandaar de steun voor de motie. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. O, dan ga ik naar de fractie Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid de heer El Majjaoui.

De heer El Majjaoui (Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid): Ja, dank u wel voorzitter voor het woord. Wij steunen deze motie van harte, en we tekenen ook mee. En het voorstel behelst prachtige plannen voor de komende drie jaar, maar dat is logisch want je investeert daar 1 miljoen euro ongeveer, dus de dienstverlening kan wat ons betreft nog beter. En voor wat betreft het woordje klant of inwoner. Kijk, het vertrouwen in de overheid is de afgelopen dertig jaar inderdaad drastisch naar beneden. We kunnen het niet oplossen met het woordje verwisselen, maar alle beetjes helpen, dus vandaar dat wij ook het volste vertrouwen hebben dat de gemeente haar dienstverlening zodanig optimaliseert dat het vertrouwen voor een groot deel ook terugkeert. En nogmaals, de gemeente is geen winkel waar je gewoon boodschappen kan doen. De gemeente die heeft het doel om de inwoner te dienen, en daarvoor gaan we in de komende periode. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Ik wil u danken voor uw bijdrage voor de eerste termijn bij dit agendapunt en de toelichting bij de moties die u heeft verdeeld, en ik wil graag wethouder Van Damme het woord geven om te reageren op de bijdrage vanuit de raad. De heer Van Damme: Ja, dank u wel voorzitter, en dank ook voor de motie in de steunbetuigingen.

Ik kijk ook terug op het goede debat dat we gevoerd hebben, 6 december was het alweer. En ja, als het over de motie gaat. Ja, de gemeente is geen bedrijf, dat kan ik natuurlijk gewoon beamen. De gemeente is inderdaad geen bedrijf. De gemeente is een bestuurslaag met een democratisch bestuur met verschillende publieke taken, hè, dus soms ben je dienstverlener, dan weer regelgever – de heer El Majjaoui zei het al – soms handhaver. Dus waar het gaat om Publieke Dienstverlening, want dat is het kader waarin deze motie is ingediend, heeft de aanpak de afgelopen jaar geresulteerd in betere en snellere dienstverlening. Want ik herinner mij nog de tijd – want zo oud ben ik inmiddels al – dat je een middag vrij moest nemen om iets op het stadhuis geregeld te krijgen. Dat was overigens nog in de stad. Door allerlei innovaties, ook vanuit de markt, zijn die tijden gelukkig voorbij. En gelukkig kunnen we na corona gewoon weer inwoners helpen zonder afspraak op het stadhuis, alhoewel het wel aan te bevelen blijft om een afspraak te maken, en in de Strategie Publieke Dienstverlening is daarom het uitgangspunt gehanteerd digitaal waar het kan, en persoonlijk waar het moet, hè, ook voor degene die wat minder digitaal zijn. En de gemeente Rijswijk heeft de afgelopen jaar ook al fors geïnvesteerd in begrijpelijke taal zowel intern als extern.

En ook het woord benaming klant is hierin al meegenomen, en het is zeker denkbaar dat het in de organisatie nog in gebruik is. En daarbij gaat het eigenlijk niet alleen om inwoners, maar ook om mensen die niet in Rijswijk wonen, want die nemen ook wel eens contact op met de gemeente - mevrouw Woudstra had het er al over – en natuurlijk ook ondernemers binnen en buiten Rijswijk. En het belangrijke vind ik ook nog even om te melden dat we als gemeente inwoners niet zien als klant, en dat dit ook niet als zodanig uitdragen. En als de stukken bij u die suggestie heeft gewekt dan was dat geenszins de bedoeling. En ik probeer zelf bijvoorbeeld, een ander voorbeeld, altijd het woord burger te vermijden zeker in het kader van Publieke Dienstverlening weten we dat het wordt burger en inwoner ook geen synoniem zijn. Maar het lukt ook niet altijd, want je gebruikt het woord burger toch vaak. En het is bij het vermijden van het woord klant van belang om onderscheid te maken in de communicatie naar de inwoners, dus communicatie naar buiten toe, en het gebruik van deze term in stukken die bijvoorbeeld voor intern gebruik zijn. En in het kader van de transparantie worden ook interne stukken meegezonden naar de raad, zoals dat nu ook het geval was.

En in deze interne stukken worden algemene benamingen gebruikt zoals klantreizen of klant in focus, en sommige systemen die we gebruiken hebben in naam het woord klant al. En ook de VNG maakt gebruik van het woord klant. Het woord zal dus in die zin, dus in de achterliggende processen, nog wel gebruikt gaan worden. En het geeft nogmaals absoluut geen uiting aan de wijze waarop wij naar inwoners kijken. En dat lees ik ook zo in uw motie waarin wordt opgeroepen het woord klant in de communicatie naar inwoners van Rijswijk te vermijden in het kader van de Publieke Dienstverlening. En dat doen we dus al, en ik reken erop dat u even een seintje geeft als u constateert dat het niet zo is. Kortom, we gaan inzetten op het

vermijden van het woord klant in de communicatie naar de inwoners in het kader van Publieke Dienstverlening en we nemen de motie daarom graag over. En ik schat in dat we de naam van het Klant Contact Centrum veranderen als we naar het Huis van de Stad gaan. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank voor uw reactie op de bijdrage van de fracties in eerste termijn. Ik wil even de raad even aankijken, is er behoefte aan een tweede termijn? Nee? Dan stel ik voor dat we de motie in stemming brengen. Ik zie wel een hand. De heer Van ’t Eind. De heer Van ’t Eind (GroenLinks): Nou, ik begrijp net dat het college de motie en de oproep letterlijk overneemt. Dat concludeer ik correct, toch? Ja, dan hoef ik niet … Maar ja, ik heb natuurlijk een hele hoop mede-indieners, maar dan hoeven wij in ieder geval niet per se die motie ook nog in stemming te brengen. En ik kijk even. Ik zie ook schuddende hoofden dus. De voorzitter: Maar trekt u het dan in? De heer Van ’t Eind (GroenLinks): Nou, als overgenomen, hè, dus … De voorzitter: Ja, ik ben gewend ook al is een motie … Gaat het college het helemaal omarmen, vanuit transparantie om het wel in stemming te brengen, maar … De heer Van ’t Eind (GroenLinks): Nou, vind ik ook prima, dan houden we het gewoon in stemming. De voorzitter: Goed. Dan gaan we de motie in stemming brengen, ja. En dan kijk ik John Massaar aan.

U kunt stemmen, begrijp ik nu. De heer Massaar: 26 stemmen voor, 3 tegen. De voorzitter: Dan is de motie aangenomen, en dan stel ik voor te stemmen over het voorstel. Die is ook aangenomen, denk ik? Ja? 12. Raadsvoorstel Herziening Verordening Fysieke Leefomgeving (RV 22-027) De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 12, raadsvoorstel Herziening Verordening Fysieke Leefomgeving. En daarvan heb ik begrepen dat er drie raadsleden het woord willen voeren. Mevrouw Niesen, aan u het woord. Van Rijkswijks Belang, toch? Mevrouw De Haan-Niesen (Rijswijks Belang): Dank u wel, voorzitter. Binnen onze fractie kijken we altijd Forumvergaderingen terug. Dat hebben we ook gedaan. We waren ook echt blij dat er een jurist aanwezig was om het raadsvoorstel uit te leggen, en we zullen dan ook akkoord gaan met dit raadsvoorstel. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niesen. Dan ga ik naar fractie Beter voor Rijswijk. De heer Braam? De heer Braam (Beter voor Rijswijk): Voorzitter, ik kan het ook extreem kort houden. Ik had mezelf opgegeven voor het geval ik eventueel zou moeten of willen reageren op Rijswijks Belang omdat die het als bespreekstuk hebben opgevoerd, maar ik heb geen enkele reden en behoefte om te reageren op de positieve inbreng van Rijswijks Belang, dus akkoord. De voorzitter: Nou, dank u wel mijnheer Braam. Dan ga ik naar de fractie Wij. Rijswijk, de heer Van Dam.

De heer Van Dam (Wij.Rijswijk): Ja, in het kader van herhalingen, eigenlijk precies hetzelfde wat mijnheer Braam aangeeft, dus we kunnen het hierbij laten. De voorzitter: Nou, dank u wel voor de eerste termijn. Ik denk dat we over kunnen gaan tot stemming van dit agendapunt. Oké. Het is aangenomen. 13. Raadsvoorstel Woonplaatsvereiste burgemeester (RV 22-029) De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 13, raadsvoorstel Woonplaatsvereiste burgemeester. Dan wil ik vragen aan mijnheer Braam om … O, ik zie mevrouw Kames. U wilt het woord voeren over dit agendapunt? Mevrouw Kames (Rijswijks Belang): Ik wilde eigenlijk ook meer een soort mededeling doen. Ik zou het heel fijn vinden als u zo snel mogelijk een huis vindt in Rijswijk en dan lekker in ons mooie dorp komt wonen. De voorzitter: Ik weet niet of er nog anderen het woord willen voeren, dan wil ik anders mijnheer Braam naar voren geroepen, dan kan ik namelijk reageren inhoudelijk. Nee? Oké, ik kan u verzekeren dat ik ook heel graag in Rijswijk wil wonen en al meerdere bezichtigingen heb gehad, en nu ook echt wel ervaar hoe ingewikkeld het is om een woning te vinden. Dus ik heb al denk ik vier woningen bezichtigd. En als u goede tips heeft dan hoor ik die graag na afloop van de vergadering. Mevrouw Kames (Rijswijks Belang): Er staan er een paar te koop bij ons, hoor, Generaal Spoorlaan.

De voorzitter: Dan is dit voorstel aangenomen, denk ik, hè? 14. Bekrachtiging geheimhouding RIB 22 097 ontwikkelingen JeugdhulpPlus De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 14, Bekrachtiging geheimhouding raadsinformatiebrief omtrent ontwikkelingen JeugdhulpPlus. Hierin wordt u gevraagd om de geheimhouding op te leggen op deze brief. Die stellen we vast, stelt u vast. 15. Moties vreemd – naar een doordachte Regionale Mobiliteitsvisie 2022 De voorzitter: Dan gaan we naar de moties vreemd aan de orde van de dag. En dan beginnen we met de motie naar een doordachte Regionale Mobiliteitsvisie 2022. En aan wie kan ik het woord geven? De heer Van Enk als eerste. De heer Van Enk (CDA): Dank u wel, voorzitter. Ook als je naar de agenda van vanavond kijkt valt op dat het afgelopen jaar niet veel of zwaarwichtige Raadsvoorstellen zijn. En je zou bijna kunnen denken dat er in Rijswijk niet zoveel te besluiten valt het afgelopen jaar, maar niets is minder waar. De plannen voor stedelijke verdichting in Rijswijk zijn volop in voorbereiding, en daarom komt mijn fractie nu met een motie over mobiliteit die in overleg met een aantal andere fracties is opgesteld. De verkeerscongestie die de afgelopen jaren niet alleen de stad Den Haag maar steeds meer ook onze gemeente Rijswijk treft baart het CDA namelijk grote zorgen.

We hebben die vaker uitgesproken, zoals vier jaar geleden toen we een brede meerderheid van onze raad dachten te zien die er alles voor over had om de Prinses Beatrixlaan te ondertunnelen. Daar heeft Rijswijk een bestemmingsreserve voor aangelegd. Een investering in de toekomst tegen lawaai en luchtvervuiling en voor het leefbaar houden van onze stad, want niet alleen de binnenstedelijke woningbouw in onze eigen gemeente, maar zeker ook die vlak over de grens met Den Haag leidt intussen elke maand, elke week, weer tot extra autoverkeer in en vooral door Rijswijk. Tussen de snelweg en de honderdduizend nieuwe

woningen die er komen in De Binckhorst, in Laakhaven en in Den Haag Zuidwest. Honderdduizend woningen waarvan de wethouder van Den Haag maar bleef volhouden dat die nieuwe bewoners in principe allemaal met de fietsen en met de tram gaan. In Rijswijk zien we ze niet langsfietsen. We zien ze met de auto in de file staan, in de files aan de Beatrixlaan aan de Haagweg, maar intussen ’s avonds, eind van de middag, ook aan de Burgemeester Elzenlaan en ook aan de Huis ter Landelaan. Dus voorzitter, als we niks doen dan wordt dit met rasse schreden alleen maar veel en veel erger. En als we stil het regionaal overleg afwachten dan wordt dit straks voor Rijswijk een nachtmerrie waar niet snel meer uit valt te ontwaken. In het Forum heeft wethouder Van der Laar ons uitgelegd dat hij een hele mooie positie in de vervoerregio heeft waarbij hij 26 gemeenten vertegenwoordigd, als ik het goed heb onthouden. Maar voorzitter, één van die gemeenten daar zijn wij bijzonder in geïnteresseerd, voor Rijswijk, daar willen we graag resultaat van zien. En wat we horen van het bestuurlijk overleg stelt ons niet gerust. De regio beschouwd volgens de wethouder de Beatrixlaan op dit moment niet als een groot probleem, dus we praten maar door over het verplaatsen van tram 1 over de Geestbrugweg waar we niet om hebben gevraagd, en blijft de verkeerscongestie nu doorgroeien tot een infarct van binnenkort.