Concept verslag Raadsvergadering 18 juni 2024

Concept verslag Raadsvergadering 18 juni 2024

Aanwezig Voorzitter: Mevrouw H. Sahin Raadsleden: De heer E.G.T. Braam Mevrouw L.S. de Bruijn De heer D.R. Cupedo De heer D.F.A. van Dam De heer C.P.I.M. Dolmans De heer M. van ’t Eind Mevrouw B.M.B.T. de Haan-Niesen Mevrouw M.E. Harmsen Mevrouw I.M. Jansen-Dirkx De heer M.T.F. Kaffa Mevrouw P.G. Kames Mevrouw A. Koegler-Böhm De heer G.A. Kruger De heer J. Loof Mevrouw S. van Maarseveen

Vervolg aanwezige raadsleden: De heer M. el Majjaoui Mevrouw W.A.A.M. van Nunen De heer U.H. Oelen Mevrouw L.B. Oude Alink Mevrouw A. Prenger Mevrouw H. van Schie De heer W. Smith De heer E. van der Veer De heer G.L.A. Veerman Mevrouw W. van der Weij De heer M.V. Weterings Mevrouw E. Woudstra De heer A.M. Zoghbi

Aanwezige portefeuillehouders: Wethouder, de heer A. van de Laar Wethouder, de heer W. van Damme Wethouder, de heer G. van Malsen Wethouder, de heer M. Wit

Griffie: Griffier: de heer J.A. Massaar bpa Mevrouw M.M.A. Tittse De heer J. Hoefnagel Mevrouw F.S. Habiboellah (verslag)

Afwezig: De heer M.J. van Enk De heer M.A.J. Ezinga

1. Opening en mededelingen De voorzitter: Goedenavond dames en heren, beste leden van de raad. Ik vraag u vriendelijk plaats te nemen en ik open de raadsvergadering van de gemeente Rijswijk van dinsdag 18 juni 2024. Graag heet ik welkom uiteraard de leden van de raad. de aanwezige fractieassistenten, onze wethouders, onze medewerkers, vertegenwoordigers van de media, aanwezigen op de publieke tribune en natuurlijk de kijkers online. En een speciaal welkom aan onze gasten van de raad. Dit is de tweede keer dat wij gasten van de raad hebben en graag richt ik me ook even tot u als gast van de raad. Wij, en dan spreek ik namens ook de gemeenteraad en het college, zijn blij dat u er bent en blij dat u interesse heeft getoond in het werk van de gemeenteraad en de lokale politiek. Aanwezig zijn vanavond als gast van de raad Marco Bellink, Jamie Robinson, Leo Olfers, Nettie Olfers, Ruud Kamphuis en Els Kamphuis. Ik hoop dat u het een hele interessante raadsvergadering gaat vinden en ik hoop vanaf deze plek ook dat andere inwoners van onze gemeente gebruik gaan maken van deze mogelijkheid om als gast van de raad aanwezig te zijn. En wellicht dat u denkt nadat u deze raadsvergadering heeft bijgewoond: nou misschien is het wel iets voor mij om lokaal politiek actief te worden. Ik denk dat u met de verschillende aanwezige partijen hier best in gesprek zou kunnen gaan daarover.

Ik wil u ook aangeven, als u de vergadering te lang vindt duren en u wilt eerder vertrekken, om wat voor reden dan ook, voelt u zich vrij om dat ook te doen. Want raadsvergaderingen kunnen Pagina 1 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 18 juni 2024

nogal lang duren. Dat is iets wat ik ook, dus dan voelen we ons echt niet…Dus voelt u zich vrij om dan te kunnen gaan. Maar uiteraard bent u van harte welkom om de hele raadsvergadering aanwezig te zijn. Ook vanavond nodig ik u, onze leden van de raad, om het debat op respectvolle wijze te voeren en met interesse te luisteren naar elkaars standpunten en argumenten. En ik denk dat het ook goed is en interessant is voor de kijkers, maar ook voor onze gasten van de raad, dat u ook motiveert waarom u voor een voorstel wel of niet voor bent of tegen bent. Want de achtergronden van u, die argumenten, dat maakt juist ook de politiek interessant. Dan ga ik naar de bericht van verhindering. Bericht van verhindering hebben wij ontvangen van de heer Van Enk en van de heer Ezinga. En voor de rest is iedereen aanwezig. Dat klopt? Dan gaan we over tot trekking van het stemmingsnummer. Het is nummer 26. De heer Van der Veer. Als we tot een hoofdelijke stemming gaan, dan gaan wij bij u beginnen. Dan stel ik aan u voor om te benoemen als voorzitter van het bureau van stemopneming de heer Braam en als leden van de bureau van stemopneming de heer Van der Veer en mevrouw Van Maarseveen. Akkoord?

2. Spreekrecht inwoners De voorzitter: Dan ga ik over naar agendapunt 2. Het spreekrecht van inwoners. Daar hebben drie sprekers zich aangemeld om te gaan spreken over het bestemmingsplan Pasgeld-Oost. En ik wil als eerste mevrouw Koole vragen om naar voren te komen. Is mevrouw Koole aanwezig? U heeft vijf minuten de tijd om in te spreken, mevrouw Koole. Ik geef u graag het woord. Inspreker: Dank u wel, voorzitter. Geachte raad, over ongeveer anderhalf jaar zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen. De vorige staan onuitwisbaar in mijn geheugen gegrift. Wethouder Van Malsen beloofde toen per brief aan de bewoners van Pasgeld dat een stem op hem betekende dat er in Pasgeld niet zou worden gebouwd. Zwart of wit betekent eigenlijk een bindende afspraak. Zoals we weten, heeft de wethouder zich niet aan deze afspraak gehouden. U kunt uw reputatie wellicht iets herstellen door met ons te kijken wat er nog mogelijk is in Pasgeld en dat vervolgens ook daadwerkelijk uit te voeren. Dat betekent niet bouwen, in elk geval in Oost. En als het dan toch per se moet, bouwen op basis van een realistisch plan. Ook voor Pasgeld-Oost hebben wij weer zienswijzen ingediend. Helaas zijn deze allen ongegrond verklaard. Maar erger is het dat we uit uw raadstukken moesten vernemen dat er intussen een nota van beantwoording is verschenen.

Die nota hadden wij zelf moeten ontvangen en anders hadden we op zijn minst gewezen moeten worden op de beschikbaarheid daarvan. Zoveel omgevingsmanagers en gesprekken over gelijkwaardige communicatie en participatie verder was dus wederom een klap in ons gezicht. De gemeente is gehouden om een antwoord aan de indieners te sturen. Voor wat betreft de in het gebied aanwezige en bij herhaling genoemde natuurwaarde het volgende: een knap iemand die mij kan uitleggen dat als je eerst alles dood maakt door te verstenen, het gebied vervolgens groener en meer natuurinclusief en klimaatadaptief wordt. Nu even kort over de regenwatersloot. Ik hoor verdiepen, verbreden, verlengen, maar soms moet je iets unieks laten zoals het is. In dit geval is een verandering geen verbetering, maar het kapotmaken van één van de weinige unieke regenwatersloten in ZuidHolland die er nog zijn met een eigen ecologische omgeving. Er zijn talloze waterplanten, kikkers en libellen. Vanwege het super schone water is er bovendien sprake van voldoende spanning op het wateroppervlak, zodat ook de zeldzame schaatsenrijder hier nu nog een thuis kan vinden. De burgemeester en een aantal raadsleden hebben de sloot met ons bewonderd en weten dat je die zou moeten laten zoals hij is. Het Kessler Park en het havengebied hebben al de noodklok geluid over onveilige verkeerssituaties.

Ook in Pasgeld maken we dat al sinds 2019 duidelijk. Maar er wordt niet geluisterd. In Rijswijk komen de inwoners niet op plek/plaats één, twee en drie. Op één staan de projectontwikkelaars, op twee de woningbouwcorporaties en op drie de grote bedrijven. Pas daarna Pagina 2 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 18 juni 2024

komen de huidige inwoners misschien nog een keertje in beeld. Er bestaat nog steeds een plof- en geurcirkel rond TNO en het BPRC. Willen Synchroon, de gemeente en mogelijke nieuwe bewoners riskeren dat er daardoor niet gebouwd kan worden? Mede omdat ook nog niet echt duidelijk is of WarmtelinQ daadwerkelijk op TNO komt liggen en er in Oost een standgaspijpleiding ligt waar 80 bar doorheen gaat? Deze feiten heeft een aantal van u ook samen met ons vastgesteld tijdens de onlangs door ons georganiseerde studiedag. Iedereen was het erover eens dat er ter hoogte van de gasleiding niet gebouwd kon worden en dat er in Oost groene corridors vastgelegd zouden moeten worden. Dan is het nog zo dat misdaad en jongeren die de dieren van de kinderboerderij komen pesten helaas geen uitzondering zijn. Ik kreeg bovendien de melding dat op ‘t Haantje intussen dealers actief zijn. Veranderingen zijn niet erg, mits er zorgvuldig en logisch mee wordt omgegaan. Dat ontbreekt hier volledig. Pasgelders zijn dus niet de enige die zich zorgen maken. Het wordt tijd dat iedereen pas op de plaats maakt en eens goed gaat nadenken. We zijn niet altijd maar en absoluut tegen bouw, wel tegen onomkeerbare problemen die elk welkdenkend mens kan verzinnen. Ik doe dus een beroep op uw gezonde verstand.

Neem het bestemmingsplan Pasgeld-Oost vanavond niet aan en agendeer het een andere keer vroeg op de avond, zodat het niet haastje-repje, en intussen ook wegje wordt, maar in uw raad een degelijk en verhelderend debat kan plaatsvinden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koole. Ik wilde net zeggen dat u nog één minuut heeft, maar u bent binnen die vijf minuten gebleven. Dank u wel. Dan nodig ik de heer Van Poelgeest uit om te spreken over hetzelfde onderwerp, bestemmingsplan Pasgeld-Oost. Mijnheer Van Poelgeest, ook u heeft vijf minuten spreektijd. Inspreker: Ja, de tijd gaat nu in, zie ik aan het knopje. Goedenavond, ik ben Geert van Poelgeest, ik ben bestuurder van de natuurvereniging Natuurlijk Westland. En ons werkgebied dat strekt zich uit van Westland, de gemeente Westland, Midden-Delfland, Delft, Rijswijk, Leidschendam-Ypenburg, Lansingerland en Pijnacker-Nootdorp. Dus een groot gebied. Wij hebben onze doelen, we staan voor een natuurlijke leefomgeving. Onze doelen zijn natuurstudie, vandaar dat ik zometeen de ransuil aankaart, natuureducatie, oftewel onze passie voor de natuur en natuurbescherming. Daar zijn we vanavond onder andere mee bezig. Want bij u staat het vaststellen van bestemmingsplan PasgeldOost op de agenda. En ik mag u feliciteren. Wist u dat? Niet met het bestemmingsplan. Nee, met een ransuil. Denkt u: een ransuil? Ja.

De situatie van Nederland, van de ransuil, is dramatisch. Dramatisch. Tien, twintig jaar geleden kwamen er honderd procent voor over Nederland en nu nog vijfentwintig procent. En in Pasgeld-Oost is een broedplek. Heel bijzonder. Er wordt ook gezegd: de huidige staat van de ransuil in Nederland is een slechte staat. Heel slecht. Nu heeft u plannen om daar huizen te bouwen. Zijn we niet blij mee. Want wij en u hebben de plicht om de natuur te beschermen. Daar zullen we u ook aan houden. En een ransuil, moet u zich realiseren, die broedt ergens en die verplaatst zich heel slecht naar een andere plek voor te broeden. Vliegen natuurlijk wel, is geen probleem, maar het broeden, dat is heel moeilijk. En de plek waar het om gaat, dat zijn tweehonderdvijfentwintig woningen. Dat is ongeveer de plek waar het om gaat. En wij willen dat deze plek ongeschonden in stand blijft tot we zekerheid hebben dat de nieuwe plek in gebruik is genomen. Want er zijn plannen om een andere plek te maken. Prima, maar we willen wel die zekerheid. Dus wacht even met het bouwen van tweehonderdvijfentwintig huizen op deze plek. Dank u wel voor uw aandacht. Misschien zijn er nog vragen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Poelgeest. In de raadsvergadering kunnen de raadsleden geen vragen aan u stellen. Dan geef ik graag het woord aan de heer Doeswijk. Inspreker: Goedenavond, raad.

Ik kom inspreken, wederom, over de verkeerssituatie die we hebben op de Lange Kleiweg. Dat wordt iedere week erger. Ik heb een vraag aan de raad: weet iemand van Pagina 3 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 18 juni 2024

jullie hoeveel verkeersbewegingen de gemeente zelf verwacht op de Lange Kleiweg iedere dag? Als u hier een besluit over neemt over de bouwplannen voor Pasgeld-Oost en -West, moet u dat weten, lijkt mij. Het is nu levensgevaarlijk op de Kleiweg. En ook op de Laan van Het Haantje, op de kruisingen bij de Lidl, de Parelmoervlinderlaan, de Parelgraslaan. Daar gaan een keer doden vallen. Dat is, of u zet er stoplichten neer, rotondes. Het kost even een paar miljoen, maar ja, de verliezen op RijswijkBuiten lopen toch al op. De Lange Kleiweg, meldt de gemeente keurig: ja, we hebben maar één melding ontvangen. Dat klopt. De politie doet alleen melding als er veel, ongewoon veel ongevallen gebeuren op een punt. Dat heeft de politie gedaan naar de gemeente. Het is volkomen genegeerd. Ik sprak van de week een buurtbewoner. Die had een vraag gesteld aan de gemeente. Die kreeg te horen veertigduizend verkeersbewegingen. Gaat u even rustig fietsen over de Kleiweg in de avondspits. Ik raad het u aan en steek vooral een keer of vijf over. Ik hoop dat u niet aangereden wordt. Google Maps adviseert auto's op de A4 die vanuit Amsterdam, Den Haag komen richting Rotterdam om over de Kleiweg te rijden. Soms staat de Polakweg helemaal vol. Dat wordt erger. Met vijfentwintigduizend woningen op de Binckhorst, achthonderd op de Handelskade, vijfentwintighonderd bij het haventje.

Origineel eenentwintighonderd, misschien wordt het er dertienhonderd, bij het Kessler Park. Het bouwt maar door en het bouwt maar door. En we bouwen voor de rijken. Sinds de privatisering van de woningmarkt, het afromen van zeventien miljard van de woningcorporaties, is er geen geld voor de Rijswijker om een betaalbare woning in de Rijswijk zelf te kunnen krijgen. We bouwen alleen voor de rijken. Zeven ton voor een woning kun je betalen als je honderdzestigduizend per jaar verdient. Of je moet een rijke papa hebben. Al die bewoners zullen met twee auto's moeten rijden, anders is het niet te doen. U bouwt in Pasgeld-West, wilt u duizend woningen bouwen als het door kan gaan. Dat wordt de getto. En kinderen van die bewoners zullen geen woning kunnen vinden in Rijswijk, want die heeft alleen voor de rijken gebouwd. Of papa's met geld. Voor die kinderen. Kom tot inkeer. De verliezen op RijswijkBuiten lopen gigantisch in de papieren. We lopen naar het einde toe. En straks heeft u, als de verliezen eindelijk boven water komen en niet in de volgende deelproject worden weggemoffeld, heeft Rijswijk geen geld meer, een artikel 12-status en heeft de bewoners één mooie keuze: sluiten we ons aan bij Den Haag of fuseren we met Delft? Bent u wel in één klap, als u met Den Haag fuseert, één van de twee grootste steden in Zuid-Holland. Gefeliciteerd.

Kom tot inkeer, voordat u een besluit neemt. Denk na, zorg dat u op de hoogte bent van de feiten. Zorg dat er een nieuw verkeerscirculatieplan komt, want dat uit 2011, mer, met alle wijzigingen die er plaatsgevonden hebben. Kom tot inkeer en anders bent u straks allemaal verantwoordelijk voor de doden die gaan vallen. Er zijn al fietsers genoeg van hun fiets afgereden door SUV's die even snel de binnendoor route nemen. De voorzitter: U heeft nog een halve minuut. Inspreker: Ik ben klaar. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Doeswijk, ook voor het inspreken over Pasgeld-Oost. Dan zijn we aan het einde gekomen van agendapunt 2, spreekrecht burgers.

3. Vaststelling agenda De voorzitter Dan gaan we door naar agendapunt 3, vaststelling van de agenda. Bij de vaststelling van de agenda is er een motie vreemd aangekondigd of ingediend door de ChristenUnie. Mijn voorstel zou zijn om dat als laatste agendapunt, als bespreekpunt te behandelen. Mevrouw Harmsen.

Pagina 4 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 18 juni 2024

Mevrouw Harmsen Kan ik een voorstel doen dat we dat samen met het raadsvoorstel Campus at the Park kunnen doen? De voorzitter: Nee, echt een ander onderwerp. Ik vind dat, dat niet bij elkaar gevoegd kan worden. Is mijn voorstel als voorzitter van de raad om dat als laatste bespreekstuk te doen. Mevrouw Harmsen: Het zou kunnen zijn dat ik hem om die reden dan intrek, omdat mijn stemming afhangt van die motie. De voorzitter: Ja, maar dat is uw afweging. Daar stemt u mee in als laatste punt? De motie vreemd van de ChristenUnie als laatste bespreekstuk? Prima. Dan zijn er ook twee stemverklaringen gaan er straks plaatsvinden, bij het wijzigen van de speelautomatenverordening van GroenLinks en van de ChristenUnie. En ik zie een aantal handen. Mevrouw Kames. Mevrouw Kames: Ik zou graag bij agendapunt 5 ook een stemverklaring geven. De voorzitter: Prima, dat kan. Mevrouw Van Maarseveen. Mevrouw Van Maarseveen: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde een ordevoorstel doen en vragen of de behandeling van het bespreekstuk Pasgeld-Oost iets naar voren geschoven kan worden, omdat we drie insprekers hebben, als dat mogelijk is. De voorzitter: Ik kijk naar uw raad. Misschien is dat ook wel goed, omdat er ook inderdaad drie insprekers zijn over dit onderwerp. Is het akkoord? Prima. Ik zie allemaal instemmende blikken.

Dus dan gaan…U stelt voor om het raadsvoorstel vaststellen bestemmingsplan Pasgeld-Oost naar voren te halen en dat als eerste te behandelen. En daarna het raadsvoorstel vaststellen bestemmingsplan Campus at the Park. Ja? Dan is dat agenda op die manier vastgesteld.

4. Vragen van de raad De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 4, vragen van de raad. Er zijn vragen gesteld door de fractie van Rijswijks Belang. Met je buren het EK kijken op een scherm. Even kijken, mag ik de heer Weterings het woord geven? De heer Weterings: Voorzitter, dat mag u zeker. Ja inderdaad, voetbal kijken, het EK kijken met je buren, kan dat nog wel? Op een van de communicatie kanalen van de gemeente Rijswijk ontstond er een flyer, een foto met daarin de tekst: ben je van plan om het EK samen met je buren te kijken via een scherm in de openbare ruimte, dan heb je een tv licentie nodig. Geen vraagteken of geen andere verdere uitleg daarbij. En ook op hetzelfde plaatje is de Nicolastraat in RijswijkBuiten genomen. Het is een vrij kleine openbare ruimte met ook vrij kleine tuinen. En de mensen die daar durven de tv niet meer buiten te zetten. Dus we hadden eigenlijk de volgende vraag, en ik zou hem eigenlijk beperken tot twee vragen, want eigenlijk hebben we al behoorlijk veel kunnen teruglezen bij Omroep West en bij het AD. Dus de inleiding, de week voor het EK plaatste de gemeente op de social media kanalen het bericht dat voor het samen kijken naar een voetbalwedstrijd op een scherm officieel melding gemaakt moet worden en dat er een licentie aangevraagd moet worden.

Daarbij werd expliciet gemeld dat het niet alleen voor de horecagelegenheden geldt, maar ook als je het samen met je buren wilt doen in de openbare ruimte. Deze berichtgeving gaf wat onrust in de samenleving en eigenlijk, zoals ik al zei, de beperking tot twee vragen: is het college het met ons eens dat enkel het benoemen van een scherm voor veel onduidelijkheid zorgt? Ja, wat is een scherm? Is dat een televisiescherm? Is dat een iPad? Is dat een telefoonscherm? Wat valt er onder een scherm? En eigenlijk de vraag: bent u van plan dit het komende EK te gaan handhaven met onze handhavers? Pagina 5 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 18 juni 2024

Dus eigenlijk tot die twee vragen wil ik me beperken, want de rest is allemaal bekendgemaakt. Dank u wel. Mevrouw Sahin: Ik stel voor, dit valt binnen mijn portefeuille, dat ik deze vragen beantwoord en dat ik dat vanaf deze plek doe. Allereerst wil ik toelichten wat de grondslag van deze informatie is. De informatie komt voort uit het feit dat we als gemeente door de politie eind mei zijn geïnformeerd over de beleidsuitgangspunten en tolerantiegrenzen EK voetbal 2024. Daarin worden we verzocht om als gemeente, politie, veiligheidsregio's, openbaar ministerie samen op te trekken en het doel is goed voorbereid te zijn op een ordelijk en veilig verloop van het EK voetbal 2024. Dus daaruit komt de informatie over de scherm. En dan het antwoord op uw eerste vraag. De licentieregels zijn van toepassing op de schermen die doorgaans in uitgaansgebieden en bij evenementen worden gebruikt. Die specificatie die staat ook op de website van Videma of Koninklijk Horeca Nederland. De licentieregels zijn niet van toepassing op televisies, laptops, tablets of mobiele telefoons. En uw andere vraag die u heeft is over de toezicht. Volgens mij is dat de vraag die u heeft gesteld. Die valt toch ook onder de Videma. Dus zij zorgen voor toezicht. Wij hebben niet extra capaciteit nu beschikbaar om daar toezicht op te voeren. Dus dat is, denk ik, in het kort het antwoord op uw vraag.

En Videma heeft aangegeven meer controleurs in te zetten. En dit heeft, en dat wil ik wel toelichten, met een verzoek van de KNVB om het auteursrecht strenger na te leveren. Dus daardoor komt het voort. De heer Weterings: Voorzitter, een verkorte verhelderende vraag aan de portefeuillehouder. De voorzitter: Ja, dat mag. Stelt u uw aanvullende vraag. De heer Weterings: Vond u het plaatje handig, dat bij de oproep was gedaan, van RijswijkBuiten en dan de tekst van met je buren samen tv kijken in een openbare ruimte. Vond u het plaatje handig? Kan u zich voorstellen dat mensen dat heel anders lezen dan dat misschien de intentie is geweest? Mevrouw Sahin: Ik kan me dat voorstellen, maar ik vind het ook vanuit ons juist heel goed dat we ook op tijd en onze inwoners goed informeren. Dus ik snap wel dat mensen denken: goh, het is hartstikke leuk en samen kijken naar voetbal. Dat begrijp ik. En ik geniet ook van samen voetbal kijken. Maar het gaat om juist ook om onze inwoners goed te informeren dat ze niet een boete gaan lopen. Dus dat is vanuit dat perspectief vind ik het heel zorgvuldig juist. De heer Weterings: Dank u wel. Nog een hele kleine korte vraag. Enkele dagen voor het EK heeft u dit naar buiten geknald. Terwijl een licentie aanvragen moet vijftien dagen voor aanvang. Dus u zegt u wilt op tijd informeren. Dat heeft u dus niet gedaan.

Mevrouw Sahin: We hebben wel degelijk op tijd geïnformeerd. Eind mei zijn wij pas geïnformeerd. We hebben het besproken in het veiligheidsoverleg. En we hebben daarin heel adequaat gehandeld. Dus ik herken dat beeld niet. Ik herken wel dat u zegt: het kan soms onduidelijkheid zijn van goh waarom…Het is alleen uit oogpunt van zorgvuldigheid. Ik vind het ook goed om met elkaar te communiceren. Het EK is natuurlijk een fantastisch sportevenement, maar het brengt ook risico's mee. De politie moet ook goed voorbereid zijn op mogelijke incidenten. Dat is de wijze waarop wij worden geïnformeerd. Daarbij wil ik het laten. De heer Weterings: Dank u wel. Ook iedereen een fijn EK gewenst dan ook. Gezelligheid en saamhorigheid.

5. Raadsvoorstel Opkoopbescherming - Verordening tot wijziging van de Huisvestingsverordening (RV 24-026) Pagina 6 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 18 juni 2024

De voorzitter: We gaan door naar vaststelling van de agenda. De stemverklaring als eerste bij akkoordstuk 5. Daar wilde mevrouw Kames van Rijswijks Belang een stemverklaring afleggen. Mevrouw Kames, u het woord. Mevrouw Kames: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik vraag me eigenlijk af of het inmiddels niet is achterhaald. Het is namelijk zo dat investeerders het al niet meer aantrekkelijk is om te kopen in verband met de hoge overdrachtsbelasting en de box 3. Alleen hoop ik als er straks een evaluatie komt, dat het niet zo zou zijn dat de inwoners van Rijswijk dat het daar veel moeilijker voor geworden is om aan een woning te komen, omdat de hele particuliere verhuur dan eventueel is weggevallen. Dus ik hoop dat als er straks een evaluatie is, dat daar bekeken wordt hoe het gaat. Ik zal wel voor stemmen. De voorzitter: Oké, dat wilde ik precies aan u vragen, want een stemverklaring is echt toelichten waarom u voor of tegen bent en een korte motivatie. U stemt voor dan, met deze motivatie. Prima. Andere raadsleden bij agendapunt, akkoordstuk 5, een stemverklaring? Dat is niet het geval, dan is hij daarmee vastgesteld. 6. Raadsvoorstel wijziging gemeenschappelijke regeling Industrieschap De Plaspoelpolder

(GR IPP) (24-027) De voorzitter: Dan akkoordstuk 6, daar wenst, wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Ik wil wel van de gelegenheid gebruik maken, op uw tafel ligt een mooie investeringsagenda van het IPP. Dat is u toegezegd door wethouder Van Damme tijdens de Forumvergadering, was ik als mededeling vergeten te vermelden, dus daarom ligt het op uw tafel. Zodat u daar kennis van kunt nemen. Daar is iedereen het mee eens? Dan is dat raadsvoorstel vastgesteld.

7. Raadsvoorstel wijziging van de Verordening Speelautomatenhallen Rijswijk 2020 (RV 24030) De voorzitter: Dan gaan we door naar akkoordstuk 7, het raadsvoorstel wijziging van de Verordening Speelautomatenhallen Rijswijk 2020. Dan geef ik mevrouw Harmsen als eerste het woord. Mevrouw Harmsen. Mevrouw Harmsen: Dank u wel, voorzitter. Ik wil graag in de notulen een aantekening vragen dat ik tegen dit voorstel stem. Volgens het artikel 22 van het reglement van orde lid 2 heb ik te horen gekregen. Hier komt mijn stemverklaring. Voorzitter, hierbij wil ik namens de ChristenUnie een stemverklaring geven waarom ik tegen het voorstel ben voor deze verlenging van deze gokhalvergunning. We hebben twee redenen. In de eerste plaats heeft Rijswijk helemaal geen gokhal nodig. We hebben al meer dan genoeg inwoners met armoede en schulden. Gokschulden kunnen we missen als kiespijn als we echte armoede willen bestrijden in al zijn facetten. Ten tweede: we hebben steeds meer zicht op wat gokken doet met jongeren tussen de achttien en vierentwintig jaar. Nathalie Smit, directeur landelijk Loket Kansspel, zegt vandaag in de krant dat één derde van onze jongeren regelmatig online gokt. Hun brein is nog niet uitgegroeid en daarom nemen ze deze beslissingen.

En volgens Tony van Rooij, hoofdonderzoeker gokken van het Trimbos-instituut, is het grootste gevaar dat commercieel gokken, dus legaal gokken, steeds normaler begint te worden in onze samenleving. Het vergroot de kans op grote persoonlijke en sociale problemen, waaronder gokverslaving. Pagina 7 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 18 juni 2024

De voorzitter: Mevrouw Harmsen, wilt u afronden? Het is een hele korte toelichting op uw stemgedrag. Mevrouw Harmsen: Het is mijn laatste zin. Daarom wil de ChristenUnie commercieel gokken in Rijswijk niet door laten gaan, maar tegen deze verlenging van deze gokhal stemmen. Helemaal nu er voor zoveel jongeren woningen op loopafstand komen tegenover deze ene gokhal die vierentwintig uur per dag open is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Dan geef ik het woord aan mevrouw Oude Alink van GroenLinks voor het afleggen van een stemverklaring. Wilt u het echt kort houden. Mevrouw Oude Alink: Ik ga mijn best doen. Dank u wel, voorzitter. Ondanks dat het stuk is aangepast zijn we nog niet overtuigd. GroenLinks vindt dat we hier niet zijn om de belangen van één ondernemer te behartigen. Kijk, we begrijpen dat het om een schaarse vergunning gaat. En we geloven ook best dat de ondernemer op de juiste plek zit. Maar tussentijds de looptijd van een vergunning veranderen is niet zonder risico. Daarnaast gaat er de komende tijd in het gebied best wel veel veranderen. Dus het lijkt ons verstandig om de controle niet voortijdig uit handen te geven. En daarom zullen we tegen stemmen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oude Alink. Zijn er nog andere raadsleden die een stemverklaring willen afleggen? Dat is niet het geval.

Dan is hiermee het raadsvoorstel wijziging van de verordening Speelautomaathallen Rijswijk vastgesteld.

8. Vaststelling verslag raadsvergadering 23 mei 2024 De voorzitter: Dan gaan we door naar de bespreekstukken. Als eerste vaststelling van het verslag van 23 mei 2024. Heeft iemand een op- of aanmerking op het verslag? Dat is niet het geval. Daarmee is het verslag vastgesteld.

9. Raadsvoorstel vaststellen Bestemmingsplan Pasgeld-Oost (RV 24-028) 9.a Motie - Betrek toekomstige bewoners in vroeg stadium bij groenonderhoud (PvdA GL D66) (Ingetrokken) 9.b Raadsvoorstel vaststellen Bestemmingsplan Pasgeld-Oost (RV 24-028) De voorzitter: Dan gaan wij door naar het raadsvoorstel vaststellen bestemmingsplan Pasgeld-Oost en daarbij geef ik als eerste het woord aan de heer Van der Veer van de Partij van de Arbeid. Er is inderdaad ook een motie ingediend met als titel: betrekt toekomstig bewoners in vroeg stadium bij groenonderhoud PvdA, GroenLinks en D66. Mijnheer Van der Veer, aan u het woord. De heer Van der Veer: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, vanavond nemen we een belangrijke stap, het vaststellen van het bestemmingsplan Pasgeld-Oost. Een voormalig kassengebied wordt ontwikkeld tot een uniek woongebied waar maximaal honderdtien woningen worden gerealiseerd. Passend in de natuurlijke omgeving met water en natuurlijke parkzones ten behoeve van de flora, fauna en biodiversiteit. Voorzitter, voorafgaande aan dit raadsvoorstel zijn er door ons als raad al vele stappen en besluiten genomen om tot het voorliggende raadsvoorstel te komen. Zo is er een uitgebreid participatietraject geweest met belangrijke uitgangspunten. Geen wateroverlast, bij het Pagina 8 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 18 juni 2024

opstellen van de bouwplannen prioriteiten worden gegeven aan gebiedseigen ecologie, waterhuishouding en groen. Er wordt rekening gehouden met wat de toekomstige bewoners belangrijk vinden op het gebied van groen, water, mobiliteit, cultuurhistorie, economie en duurzaamheid. Voor de fractie van de PvdA Rijswijk zijn dit belangrijke argumenten om tot een besluit te komen. Maar ook de aanbevelingen uit het TAUW rapport, voorzitter. De PvdA-fractie, wil dat alle aanbevelingen in het rapport TAUW, zoals eerder besloten door de raad, worden opgevolgd. En als raad moeten wij dit kunnen monitoren. Graag een duidelijke toezegging van de wethouder hierop. Er blijven zorgen, ook vanavond weer. Dat hebben we kunnen horen en zien met de insprekers. Insprekers die het beste willen voor Rijswijk en haar inwoners en toekomstige inwoners. Van hieruit wil ik dan ook deze betrokken bewoners hartelijk bedanken voor hun inbreng in het verleden en hopelijk blijven ze ook betrokken bij de tot ontwikkeling en totstandkoming van deze toekomstige wijk. Voorzitter, deze bewoners maken zich zorgen over onder andere het geluid. Waarom niet vasthouden aan de voorkeursgrenswaarde van 48 decibel, maar een hogere waarde van 53 decibel of zelfs hoger toestaan? Zorgen over de verkeersveiligheid, ook zo’n aandachtspunt. En ja, dat wordt allemaal nog onderzocht en uitgewerkt.

En dat valt niet direct onder dit bestemmingsplan. Maar toch, zorgen hierover leven wel bij onze bewoners en binnen onze eigen raad. De bereikbaarheid. Is en blijft dit gebied bereikbaar? Zijn er straks voldoende alternatieven om niet de auto, maar de fiets, bus of trein te pakken? We moeten ons blijven hardmaken in de regio voor goede bus- en treinverbindingen. Alleen zo blijft het een veilige, bereikbare wijk voor in de toekomst. Voorzitter, dan het openbaar groen. Ook dit heeft veel aandacht gehad in het voortraject en hopelijk krijgt dat het ook dubbel en dwars in het vervolgtraject bij de uitvoering van PasgeldOost. Wat zou het toch mooi zijn hierbij de toekomstige bewoners in een vroeg stadium te kunnen betrekken bij de uitvoering en het onderhoud van het openbaar groen. Participatie van en door toekomstige bewoners in hun eigen toekomstige woonomgeving. Mooier kunnen we het niet maken. We zien dat het al gebeurt in andere steden en het geeft positieve effecten bij totstandkoming van de wijk en de woonomgeving. Voorzitter, om dit kracht bij te zetten dienen de fracties van PVDA Rijswijk, GroenLinks Rijswijk en D66 Rijswijk een motie in. De motie betrek toekomstige bewoners in een vroeg stadium bij groenonderhoud. Ik zal hierbij het dictum van de motie herhalen.

De gemeenteraad van Rijswijk in vergadering bijeen 18 juni 2024, gehoord de beraadslagingen over raadsvoorstel bestemmingsplan Pasgeld-Oost, verzoekt het college de intentie uit te spreken om als gemeente in een vroeg stadium de toekomstige bewoners te informeren en te betrekken bij het onderhoud van het openbaar groen in een toekomstige unieke woonomgeving en gaat over tot de orde van de dag. Getekend Partij van de Arbeid, GroenLinks Rijswijk en D66. Voorzitter, ik wacht de reactie en de beantwoording van het college af in de eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Veer. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Van Maarseveen van GroenLinks. Mevrouw Van Maarseveen: Dank u wel, voorzitter. Pasgeld-Oost blijft evenals Pasgeld-West een lastig vraagstuk voor onze fractie. Natuurlijk hebben we liever dat er in Pasgeld-Oost niet gebouwd wordt. Daarom heeft GroenLinks Rijswijk destijds samen met de PvdA tegen het raadsvoorstel hoofdplanstructuur Pasgeld gestemd. Maar wij erkennen ook de realiteit van een democratisch, met overgrote meerderheid, aangenomen raadsvoorstel. Bovendien is er in Rijswijk, net als in Nederland, een grote behoefte aan huizen. Ons dilemma is verder dat het stoppen van dit project leidt tot een enorm hoge schadepost, of planschade, voor de gemeente.

De projectontwikkelaar is op basis van het raadsvoorstel in 2021 aan het werk gegaan. Er ligt nu een plan voor honderdtien lichtgewicht houten woningen in Pasgeld-Oost. Voor ons is het best haalbare resultaat een goede groenstructuur. Door de wijze dat dieren en planten makkelijker tussen de gebieden, zoals het Elsenburgerbos, in deze wijk kunnen migreren. Waarbij rekening wordt gehouden met het aantal soorten groen, Pagina 9 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 18 juni 2024

inheemse bomen en plantensoorten die passen bij het gebied. En vogels en andere dieren moeten voldoende voedsel- en schuilmogelijkheden krijgen. In dat opzicht zouden wij graag uw bevestiging krijgen dat er al geld gereserveerd is voor de faunapassage onder de Lange Kleiweg in het budget voor de parkloper. En de ransuil is één van de soorten die tijdens het proces beschermd moet worden. Kan er een soort van garantieplek voor de ransuil zeker gesteld worden? Het laatste gedeelte van de parkloper loopt over grond die niet in eigendom is. U bent in gesprek met de eigenaren over de inrichting van de parkloper. Wat als er geen overeenstemming komt met de eigenaren? Wat is dan het plan B? En als ik het plan goed heb gelezen, wordt er niet gebouwd in het slagenlandschap. Kunt u dat bevestigen? En in het plantgebied komt ongeveer vijfduizend vierkante meter onverhard aan openbare tuinen. Dit heeft een positieve impact op de ecologie en infiltratie. We tekenen dan ook mee met de motie van de PvdA, waarin de toekomstige bewoners van de wijk worden betrokken bij de inrichting. En wellicht worden toekomstig bewoners dan ook geïnspireerd om hun eigen tuinen onverhard te laten. Tot zover, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Maarseveen. Dan geef ik graag het woord aan de heer Dolmans van D66. De heer Dolmans: Dank u wel, voorzitter.

D66 Rijswijk bekijkt het bestemmingsplan op een praktische manier. Al bijna dertig jaar is er een bouwbestemming voor het voormalige kassengebied in Pasgeld-Oost. Het oorspronkelijke plan was om tweehonderd woningen te bouwen. Mede dankzij D66 is dit aantal gehalveerd en is er een belangrijk biodiversiteitsprogramma toegevoegd. Dit wordt het eerste project in Rijswijk met houtbouw. Hierdoor past het heel erg goed in de omgeving, werkt samen met de natuur en zet Rijswijk weer op de kaart als duurzaam. De omgeving zelf zal flink veranderen, ook door de bouw in Pasgeld-West en Parkrijk. Bewoners, Natuurlijk Delfland en de werkgroep Pasgeld maken zich hier zorgen over. We hebben naar deze zorgen geluisterd, maar toch tot een andere keuze gemaakt. Het omvormen van Pasgeld tot een park of natuurgebied kost maatschappelijk ontzettend veel, door eerdere afspraken en eigendomsrechten. De kosten en baten zijn door ons zorgvuldig afgewogen. Het plan is economisch verantwoord binnen de randvoorwaarden voor groen, water en biodiversiteit. Dankzij D66 Rijswijk en GroenLinks is er 1,4 miljoen euro vrijgemaakt voor de ecologische structuur in Pasgeld. Het college overlegt goed met TNO en Synchroon over de verdere uitvoering hiervan en de invulling van de parkloper. Het totale plan omvat ook een ecologische doorgang onder de Lange Kleiweg.

En in deze zin wil ik me wel aansluiten bij de vragen die GroenLinks zojuist hierover heeft gesteld. Maar met gezamenlijke inzet van de raad kan de ecologie in dit gebied verder verbeterd worden. Ik heb nog enkele vragen aan het college. U heeft in het Forum toegezegd de icoonsoorten te monitoren met terugwerkende kracht op basis van beschikbare data. Wanneer kunt u hierover rapporteren? Er zijn veel zorgen over de mobiliteit en de verkeersveiligheid. Klopt het dat de uiteindelijke inrichting van de Lange Kleiweg nog aan de raad zal worden voorgelegd? En welke maatregelen neemt u tijdens de bouw om de zorgen over verkeersveiligheid en de gevolgen voor plant- en diersoorten weg te nemen? D66 Rijswijk steunt het bestemmingsplan en is blij met de inzet voor houtbouw, natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen. Uiteraard zullen we tijdens de uitvoering kritisch toezien op het realiseren van de bos- en parkloper, de juiste inpassing van de Lange Kleiweg en de monitoring van icoonsoorten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Dolmans. Dan geef ik graag het woord aan de heer Cupedo van Beter voor Rijswijk. De heer Cupedo: Dank u wel, voorzitter. Dank ook aan de insprekers. Wij zijn van mening dat het groenonderhoud voor de hele gemeente Rijswijk van toepassing is. En niet alleen voor bepaalde wijken in Rijswijk. Wij vinden de motie dus ook overbodig.

Wat betreft het raadsvoorstel, veel zaken zijn al besproken in het afgelopen Forum. We gaan het dus niet herhalen. En wat betreft de brief van Pagina 10 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 18 juni 2024

de heer Ben Mulder namens het Natuurlijk Delfland, kan de wethouder aangeven welke punten van invloed zijn voor Pasgeld-Oost? Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Cupedo. Dan geef ik graag het woord aan de heer Oelen van VVD Rijswijk. De heer Oelen: Dank, voorzitter. Voorzitter, een gemeente en de raad als hoogste orgaan heeft het algemeen belang te dienen. Dat is voor een raadslid een eervolle, maar ook verantwoordelijke taak. Het vereist dat je, je goed informeert en laat informeren over alle relevante feiten en omstandigheden, om vervolgens belangen af te wegen. En daarbij soms ook dat je tot de conclusie moet komen dat het algemeen belang soms prevaleert boven andere deelbelangen, ook als direct of indirect betrokkenen het hier niet mee eens zijn. Bij gebiedsontwikkelingen zien we dit met grote regelmaat. Daar is zelfs een begrip voor in het leven geroepen. NIMBY. Not in my backyard. Ontwikkelingen die in het algemeen belang noodzakelijk zijn, worden zodanig doorgaans nog wel herkend en erkend, maar niet in de eigen achtertuin. Om allerlei redenen die wel of niet valide zijn. Vaak worden in zo'n situatie actiegroepen ingericht die trachten de besluitvorming te beïnvloeden. Op zich is daar helemaal niets mis mee, maar het gaat in mijn optiek wel mis op het moment dat er misleidende informatie wordt verstrekt. Ik hoor mezelf, voorzitter.

Er gaat naast mij ook iets mis. Het gaat in mijn optiek wel mis op het moment dat er misleidende informatie wordt verstrekt. Bijvoorbeeld als er een bord bij een natuurgebied wordt geplaatst dat buiten de scope is van de gebiedsontwikkeling, maar waar dan vervolgens wel op dat bord wordt beweerd dat het natuurgebied bebouwd gaat worden. Of dat er voor allerlei onheil wordt gewaarschuwd waar geen begin van bewijs van is, terwijl het tegendeel wel kan worden onderbouwd. Of raadsleden door een inspreker verantwoordelijk worden gehouden voor mogelijke toekomstige verkeersongevallen. Ik hou daar niet van. Bewoners willen en moeten serieus genomen worden, maar verantwoordelijkheid komt van twee kanten. Als ik op het hele traject terugkijk, kan ik alleen maar constateren dat de wethouder, de ambtelijke organisatie, de raad en de projectontwikkelaar er alles aan hebben gedaan om in goed overleg met diverse betrokkenen een mooi plan neer te leggen. Er worden minder woningen gerealiseerd dan wat mogelijk is. Juist ook vanwege de inbreng van al die betrokkenen. Om nog meer aandacht te hebben voor zaken als leefbaarheid, biodiversiteit en waterbeheer. De Rijswijkse VVD is blij met dit plan. Dat niet iedereen dit deelt is evident. Ook gelet de insprekers vanavond en de eerdere ontvangen e-mails deze week. Maar het plan is goed voor het algemeen belang.

Er worden woningen gerealiseerd waarmee antwoord wordt gegeven op een enorme dringende behoefte. En met de uitwerking die er ligt kan het ook andere belangen dienen die ook door verschillende partijen zijn verwoord. Ik ben ook blij met toezegging van de wethouder in Forum Stad dat de inrichting van de Lange Kleiweg nog naar de raad komt, alvorens er een verkeersbesluit door het college wordt genomen. Naar aanleiding van de vraag van de heer Dolmans zojuist, mag de wethouder dat zo dadelijk ook nog in de raad bevestigen. Maar ik had hem al genoteerd. Zodat de uitwerking van het zorgpunt rondom de afwikkeling van de mobiliteit in het gebied goed besproken en gewogen kan worden in de raad. Tot slot de motie van de PvdA. Ik wacht eerst de reactie van de wethouder af. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen. Dan geef ik graag het woord aan de heer Van Dam van Wij. Rijswijk. De heer Van Dam: Voorzitter, dank. In 2022 ging de Rijswijker die ging naar de stembus en het voorstel wat nu voor ligt, Pasgeld Oost, dat was een van de verkiezingsthema's, een van de belangrijke verkiezingsthema's voor de bewoners in dat gebied. De vraag die voor ons lag is: wat gaan we nou doen met het stukje groen dat aan de Vliet ligt tussen Rijswijk en Delft. Wij.

Rijswijk die is een groot voorstander van het behoud van het groen of in elk geval zo min mogelijk woningbouw Pagina 11 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 18 juni 2024

op deze plek. En voorzitter, wat mij dan wel raakt en stoort, is dat er partijen zijn geweest in die verkiezingen, in diezelfde verkiezingen, die in het college zijn gekomen, die nu verkiezingsbeloften hebben gedaan, of althans stemmen hebben getrokken met verkiezingsbeloften die ze niet waar konden maken. Er is veel discussie geweest over deze casus. GroenLinks heeft vanaf het begin aangegeven dat leefbaarheid, groengebieden en luchtkwaliteit zwaarder moeten wegen dan een sluitende business case. Ze dienden, en dat noemde GroenLinks net ook al, samen een amendement in om die honderd woningen dan ook daadwerkelijk te schrappen uit het gebied. Is niet gelukt. Maar ja goed, dat is nu toch anders nu we het voorstel voor ons zien. En ik vind het dan ook jammer. U had de kans om daar iets mee te doen toen u in het college gaat zitten, maar dat is niet gebeurd. Wat ik wel respecteer is dat u, tenminste net anders dan de PvdA, gewoon wel benoemt wat uw afwegingen waren en daarmee in ieder geval duidelijkheid geeft over uw punten. Dus dat wil ik u nog wel nageven. Anders is de PvdA, die maakte het zo mogelijk nog wat bonter. De persoonlijke flyer van Gijs van Malsen, daar was in te lezen dat hij zou strijden voor het groen houden van het gebied. Totdat het college hem een baan aanbood en toen waren ook die plannen in de prullenbak verdwenen.

En dat doet wat met het vertrouwen die mensen in de politiek hebben. En u kunt het straks afdoen als onderdeel van onderhandelen, maar dat blijft toch een vorm van politiek die echt lijnrecht tegenover staat, waar wij met Wij. Rijswijk politiek proberen van te maken. Neem die inwoners serieus en als je beloftes hebt die je niet kunt namaken of waarmaken, leg dan uit waarom. Maar vooral vergeet de belangen van die Rijswijkers niet, want we bouwen bijvoorbeeld nu voor heel de regio, maar dat gaat keihard ten koste van onze leefbaarheid, het groen en onze luchtkwaliteit. Wij. Rijswijk is heel duidelijk geweest over dit dossier in 2022. We hebben een aantal voorwaarden geschetst, die zijn nog steeds online terug te vinden, als het gaat om de ontwikkelingen in PasgeldOost als het dan toch tot bouwen zou aankomen. Voorzitter, ik wil daarvan twee uitlichten. De eerste voorwaarde die we hadden, was het oplossingen voor mobiliteit. Een van de belangrijkste verkeersaders voor dit nieuwe gebied is de Lange Kleiweg. En daarvoor zijn nog geen concrete plannen wat we met deze weg gaan doen. Die waren er niet toen we Pasgeld-West hebben vastgesteld en die zijn er nu nog steeds niet. En je kan, wat ons betreft, niet elfhonderd woningen toevoegen en een sportpark van de toekomst bouwen zonder dat je wat doet en concrete plannen hebt voor die Lange Kleiweg.

Vervolgens zijn er ook wat weinig parkeerplaatsen aangelegd voor het soort woningen dat we daar bouwen. Dat zijn toch woningen in het hogere segment waar we toch zien dat vaak inwoners meer dan één auto hebben. Nou goed, daar kunnen we geen invloed op uitoefenen, maar daar zijn straks wel de huidige bewoners de dupe van. En er zijn geen maatregelen getroffen om dat te voorkomen in het wijkje wat ernaast ligt. Want dat er meer auto's gaan komen in het gebied is geen vraag, maar dat is wel een zekerheid. Openbaar vervoer is namelijk minimaal. En is tot dusver nog geen onderdeel van de plannen. Een tweede voorwaarde was een groene wijk. En dan komen we wel bij het iets positievere stukje van onze inbreng. Als we de plannen zo bekijken, dan denk ik dat Synchroon en het college en de gemeente echt hun best heeft gedaan om hier een relatief groene wijk van te gaan maken. De verlaagde oevers, de kruidentuinen, de duurzame woningen, houtbouw, die zien er prachtig uit, die plannen. We hopen natuurlijk ook wel, een kleine kanttekening, dat het er zo uit gaat zien zoals het nu geschetst wordt. Honderd huizen op zo'n klein gebiedje, ja dat wordt denk ik toch nooit zo groenblauw als dat we nu denken. Maar ook gezien de beperking van die honderd huizen is daar toch wel inzet op geweest om dat zo groen mogelijk te krijgen. We zijn blij dat het gelukt is om de biodiversiteit te meten.

Inzet van een aantal partijen in deze raad is zeer te appreciëren. Tegelijkertijd weten we ook dat de bouw van dit gebied waarschijnlijk die biodiversiteit toch wel wat heeft aangetast. Laten we dan in ieder geval hopen dat de ambitie, het ambitieniveau om biodiversiteit terug te brengen in dat gebied waargemaakt kan worden. Dan kunnen we deze casus toch niet bespreken zonder het participatieproces te noemen. Hoewel ik denk dat er echt een inzet is geweest op het groengebied, denk ik dat als je met de Pagina 12 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 18 juni 2024

bewoners praat die een aantal jaar geleden voor het eerst meededen met dit participatietraject, er toch iets anders over denken. Rekening houdend met dat niet iedereen tevreden gesteld kan worden met een participatietraject, zijn hier wel fouten gemaakt in hoe we dit project zijn ingegaan en de verwachtingen die we daarbij hebben geschetst. Dat is jammer. Voorzitter, om een heel lang verhaal lang te maken heb ik toch wel een aantal toezeggingen die Wij. Rijswijk nodig heeft van de wethouder om wellicht in te kunnen stemmen met dit plan. Ik wil die graag voorleggen en ik hoop dat de wethouder daar straks stil bij gaat staan. Die hebben voornamelijk te maken met het eerste punt en dat is mobiliteit. Omdat we vinden dat wij een aantal voorwaarden hebben geschetst, maar die voorwaarden op mobiliteit gewoon nog niet zijn nagekomen. Eén: ik zou graag een toezegging willen hebben van de wethouder dat de herinrichting van de Lange Kleiweg om verkeerssnelheid, leefbaarheid en doorstroom te verbeteren gerealiseerd gaat worden voordat Pasgeld-Oost wordt opgeleverd. Dus voordat er huizen staan en voordat er mensen wonen moeten ook de aanpassingen op de Lange Kleiweg gerealiseerd zijn.

Twee: ik zou graag een toezegging willen hebben dat u in de gesprekken met de MRDH, die als het goed is nu plaatsvinden over de vervoersplannen van 2025, zich keihard gaat inzetten voor het ontsluiten van dit gebied in Pasgeld. En dan heb ik het zowel over Pasgeld-Oost als Pasgeld-West. Dat daar frequenter een buslijn komt, dat daar iets wordt gedaan met de toevoeging van OV, want dat is nu echt ondermaats. Voorzitter, we hebben als raad denk ik in het verleden op dit dossier de plank toch wat misgeslagen aangezien financiën voorrang hadden gekregen op dit groengebied dat Pasgeld is en was. Ook het participatietraject ging niet van harte en wat Wij. Rijswijk betreft is dat eens maar nooit meer. Als laatste zou ik de toezegging dus ook willen van de wethouder dat we in de toekomst nooit meer gaan bouwen in onze groengebieden. Niet in het slagenlandschap, niet in het Wilhelminapark, niet in de Landgoederenzone en de andere groengebieden die Rijswijk rijk is. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Dan geef ik het woord aan de heer Weterings van Rijswijks Belang. Oh, mevrouw Kames. Mevrouw Kames: Dank u wel, voorzitter. Sowieso heeft mijn voorganger nu al zoveel verteld, dus dat zal ik maar niet herhalen. En sowieso heeft ook Rijswijks Belang zijn twijfels voor het bouwen in Pasgeld. Zeker na de gesprekken die we hebben gevoerd met de bewoners.

En ook die zeggen: we hebben zienswijzen ingediend, maar daar hebben ze niet eens geen antwoord op gevangen, van ontvangen. We vragen ons ook af, er is een ontheffing op de Wet natuurbescherming aangevraagd voor de ransuil en de watervleermuis. De wethouder gaf aan tijdens het Forum van 4 juni, dat de omgevingsdienst voornemens is om deze ontheffing te verlenen. Mijn vraag is: is deze ontheffing er al of op welk termijn komt deze? Dit is voor mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Kames. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Van Schie van het CDA. Mevrouw Van Schie: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Lastig, Pasgeld-Oost. Het CDA is niet tegen het voorstel dat nu voor ligt. Gelet op de noodzaak om te bouwen in Rijswijk en ook gelet op de aanpassingen die al zijn gedaan, waaronder minder woningen. In het voorstel staat dat er gezocht wordt naar een mobiliteitsoplossing die nieuwe inwoners in staat stelt schone vervoermiddelen met een lage impact te gebruiken. Dat is voor het CDA heel belangrijk. We hebben ook al bij eerdere bijeenkomsten en raadsvergaderingen bepleit dat deze vervoermiddelen er moeten komen. Ik breng nog in herinnering ons voorstel om in nieuwe plannen parkeerplaatsen te verminderen ten behoeve van woningbouw in combinatie met collectieve impactarme mobiliteitsoplossingen. Ik kan er nog heel veel over zeggen.

Maar het komt erop neer dat ook wij ons zorgen maken over de Lange Kleiweg en dat wij de heer Van Dam van Wij. Rijswijk volgen in het verzoek om een toezegging over de Lange Pagina 13 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 18 juni 2024

Kleiweg. En datzelfde geldt voor een mobiliteitsstrategie waarbij wij nadrukkelijk aandacht vragen voor alternatieve vormen van mobiliteit. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Schie. Dan geef ik het woord aan mevrouw Harmsen van de ChristenUnie. Mevrouw Harmsen: Dank u wel, voorzitter. ChristenUnie Rijswijk is voor het mede oplossen van de woningnood in Rijswijk en stemt ook altijd voor, bijna altijd voor, als het gaat om het verdichten van Rijswijk in het stedelijk gebied, vooral bij bestaand OV. ChristenUnie Rijswijk is ook voor het zo ecologisch mogelijk bouwen, überhaupt. Maar heeft ook altijd duidelijk stelling genomen dat Pasgeld-Oost en -West niet bebouwd zouden moeten worden. Ondanks dit proberen we wel altijd mee te denken. Moties en amendementen die een betere groene ecologische bouw stimuleren en een betere mobiliteitsstrategie rondom Pasgeld, die steunen wij altijd van harte. Maar ik heb nog wel even een paar opmerkingen. U weet eigenlijk al wat ik ga stemmen, maar ik wil toch even een opmerking maken over participatie. En eigenlijk framing. Als hier wordt gezegd dat not in my backyard aan de hand is, dan doen we denk ik niet recht aan een groep mensen die niet bezig is met backyards, maar not in our grasslands, moet ik meer zeggen.

Want het gaat niet over de achtertuin, het gaat over een gebied waar niet alleen Rijswijkers over nadenken, maar mensen die zich bezig houden met het gehele ecologische gebied van Westland. We hebben net de voorzitter van Natuurlijk Westland gehoord. Ik wou die opmerking toch even maken. En de vragen, ik wil deze keer aansluiten bij de vragen van BVR en Rijswijks Belang. Dat vond ik goede vragen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Ik hou daar wel van als u aansluit bij andere collegaraadsleden, ook al zijn ze niet van uw eigen fractie. Heel goed, dan zijn we denk ik aan het einde gekomen van de eerste termijn. De heer El Majjaoui voert het woord niet vanwege gezondheidsredenen. Als u denkt waarom ik het woord niet geef aan de heer El Majjaoui, dan heeft het daarmee te maken. Dan geef ik het woord aan wethouder Van de Laar voor het beantwoorden van de vragen. Er zijn een aantal verzoeken gedaan, dus graag aan u het woord. Ik wil u ook vragen om u te richten op de gestelde vragen die nog openstaan.

De heer Van de Laar: Voorzitter, dat zal ik doen, want onder andere na jaren van inhoudelijk debat, bijeenkomsten, een huis, MKBA maatschappelijke kostenbatenanalyse, eerdere besluitvorming, vele onderzoeken, vele raadsbijeenkomsten waaronder twee weken geleden nog uitgebreid Forum en inderdaad, zoals al gememoreerd hier vanavond, hele verkiezingen die vrijwel over dit onderwerp zijn gegaan. In ieder geval daar een thema in waren. Zijn we vanavond aangekomen bij de behandeling van het bestemmingsplan. Een plan wat sinds twintig, vijfentwintig jaar geleden zeer veranderd is. Onder andere dankzij die hele dynamiek die ik net in een paar zinnen schetste. We hebben er uitgebreid over gesproken. Ik zal inderdaad concentreren op de vragen die gesteld zijn. Ofschoon sommige opmerkingen ook wel weer uitnodigen tot reflectie, maar dat zal ik achterwege houden. GroenLinks, slagenlandschap, wordt er gebouwd? Nee. Geld gereserveerd voor faunapassage onder de Lange Kleiweg? Ja. D66, de heer Wit komt zo meteen terug met een aantal van uw vragen. Ten aanzien van verkeer, dan verwijs ik naar VVD, onder andere en het CDA. Dan neem ik ook gelijk vragen mee van Wij. Rijswijk. De inrichting van de Lange Kleiweg, die moet met name vanwege Pasgeld-West vooral, omdat daar duizend woningen komen, moet nog worden gedaan. Dus dat bestaat uit verschillende soorten ontwerpen.

Daar zal ongetwijfeld ook weer participatie voor plaatsvinden. We hebben daar vanuit de mobiliteitsstrategie ook al iets over gezegd, over de snelheid, maar ook over hoe we mobiliteit voor ons zien in nieuwe woonwijken. Dus dat moet allemaal uiteindelijk zijn beslag krijgen op die hele Lange Kleiweg. En daar moet ook nog een krediet voor aangevraagd worden of opgenomen worden in de begroting en dat krediet komt naar u toe op het moment dat wij ook het aanvraagt, op het moment dat ook duidelijk is wat er Pagina 14 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 18 juni 2024

eigenlijk allemaal moet gebeuren voor aan die Lange Kleiweg. Dus daar is al de eerste toezegging. Kan de weg volledig worden heringericht voordat de bouw van Pasgeld-Oost begint? Nee. Dat is ook heel onverstandig, omdat er waarschijnlijk heel veel bouwverkeer overheen zal gaan en dan leg je een mooie weg aan en dan moet er heel veel bouwverkeer er overheen en dan rij je die weg weer kapot en dat is kapitaalvernietiging. Maar er kunnen wel een aantal maatregelen, maar ik kan nu niet zeggen welke maatregelen dat zijn, worden genomen die misschien wel vooruit lopen op het ontwerp zoals we die weg uiteindelijk voor ons zien. Tijdens de bouw moet natuurlijk de verkeersveiligheid gewaarborgd zijn. Voor de fietsers, voor de auto's, voor de voetgangers. En daar zal ook een plan voor komen. Het beroemde BLVC-plan dat bij ieder project wordt gemaakt. Bereikbaarheid, leefbaarheid, communicatie en verkeer. Dus dat soort maatregelen zullen tijdens de bouw genomen moeten worden. Het ligt ook een beetje in het verlengde, GroenLinks vroeg in het Forum: kan er niet ook al bijvoorbeeld rekening gehouden worden in een eerder stadium met natuur, door bijvoorbeeld die faunapassage die dan toch onderdeel wordt van die herinrichting van de Lange Kleiweg, door die eerder aan te leggen. Maar dan moeten dus heel veel werkzaamheden gebeuren om de huidige situatie te veranderen.

En ook dat is een, en zorgt voor overlast en zorgt voor heel erg veel meer kosten waarvan de voordelen daarvan nog maar de vraag zijn of dat zo is. Dus nee, een volledige herinrichting van de Lange Kleiweg is niet mogelijk en zeker niet voor Pasgeld-Oost, omdat ik verwacht dat dat eerder gerealiseerd zal worden dan Pasgeld-West in zijn volledigheid gerealiseerd is. Even kijken, dan ga ik naar een aantal vragen van BVR, die verwezen naar een aantal punten. Ik heb via de achteruitgang zal maar zeggen, nog even gevraagd welke punten exact. Klimaatadaptatie en biodiversiteit, grote onderwerpen. Er zijn dus ook veel hoofdstukken aan gewijd in het voorliggende bestemmingsplan. Ik wil even, daar kan je bij heel veel onderwerpen lang stilstaan, maar kort toch even bij water, omdat dat zo'n belangrijk onderwerp is in het gebied en in Forum ook verschillende vragen over zijn gesteld, ook door PG&R over de waterhuishouding. Daar hebben we uitvoerig onderzoek naar gedaan door gerenommeerd ingenieursbureau Arcadis die gekeken hebben naar het watersysteem en de ingrepen die zijn gedaan, bijvoorbeeld ook het slaan van de damwand langs de Vliet. Er zijn vochtproblemen worden op dit moment ervaren.

Waar zou dat mee te maken kunnen hebben? En hoe zitten die systemen, Pasgeld-West en Pasgeld-Oost, hoe verhouden die zich naar elkaar? Nou, daar zijn presentaties over geweest en in uw raad en bij bewoners, bij veel bewoners heeft dat tot een geruststelling geleid, bij een aantal bewoners ook niet. En richting BVR zeg ik: juist doordat nu in dit gebied deze ontwikkeling mogelijk gaat plaatsvinden als u daar opdracht toe geeft, kan het watersysteem daar robuuster worden gemaakt. Voor de toekomst, voor heftige regenbuien, maar ook voor de huidige ervaren problematiek. Dat is wel de insteek, dat er een beter en gezonder waterstroom, laat ik het zo zeggen, ik ben niet de ingenieur van Arcadis, plaatsvinden. Dus dat is wat betreft die klimaatadaptatie. De biodiversiteit, daar hebben we het TAUW rapport, dat is al meerdere malen genoemd en toegezegd en daar ziet u ook het beslag van in de bestemmingsplan dat er stapstenen worden gecreëerd om die biodiversiteit te bevorderen en dat dit als een kans moet worden gezien. Inclusief het niet-bebouwen van het slagenlandschap, maar daar is mogelijk wel ook een verbetering mogelijk van de biodiversiteit. Dat vereist dan wel een investering, dus dat is wel nog een ander verhaal. Dat betrekken we niet bij van vanavond. Dat slagenlandschap staat hier buiten.

Maar in ieder geval dat vanuit Pasgeld, dat de gedachten van TAUW die stapstenen voor die biodiversiteit worden gerealiseerd. En dan is daar de ransuil die op dit moment broedt. Dat is dus inderdaad heel bijzonder, mooi nieuws. We hebben op advies van de omgevingsdienst, moet je dan mitigerende maatregelen, zoals het dan moeilijk heet, zoals we dat ook bij vleermuizen doen, nestkasten ophangen op het moment dat er een bouw begint. We hebben maar liefst zeventien nestkasten, of zestien nesten zijn het, zijn zulke grote nesten, ter uitnodiging aan de ransuil om daar te gaan broeden. De ransuil heeft ervoor gekozen om ergens anders te gaan broeden en een eigen nest te gaan bouwen. Maar los daarvan is dat dus heel mooi nieuws. Je ziet dat ook het gedrag van Pagina 15 van 39

Concept verslag Raadsvergadering 18 juni 2024

de ransuil overigens iets aan het veranderen is, net als de…Nu ga ik toch wel weer te ver inderdaad. Ik merk het aan mezelf. Wat ik probeer te zeggen is dat er heel erg rekening wordt gehouden met… De voorzitter: U heeft gewoon een passie voor biodiversiteit. De heer Van de Laar: Voor de ransuil. Dat er rekening wordt gehouden en dat we ons aan de wet houden. Eerst was dat de Natuurwet, dat is nu inmiddels de Omgevingswet, dat we onder andere tijdens de bouw ook, dat hebben we ook hier bij de verbouwing van het stadhuis, Huis van de Stad gezien, dat we rekening houden met broedseizoenen en dat soort zaken. Dus dat zullen we ook tijdens de bouw doen van Pasgeld-West, maar vanavond hebben we het over Pasgeld-Oost. Tijdens de bouw, nog even terug naar D66, wat het allerbelangrijkste is, denk ik, is dat er goede communicatie is richting de huidige bewoners en de gebruikers van het gebied ten aanzien van de maatregelen die er zijn, en ondernemers, zodat de huidige bedrijfsvoering en het huidige leven eigenlijk ook gewoon zo ongestoord mogelijk door kan gaan. Dan nog een laatste punt van BVR. Zijn er nou gigantische financiële risico's? Zo werd dat genoemd, waar u naar verwijst. Bij het voorliggende bestemmingsplan valt dat reuze mee en als die risico's er zijn, dan zijn die voor de ontwikkelaar. Het is een heel overzichtelijk plan, honderdtien woningen.