concept-verslag Forum Stad en Samenleving 20-06-2023

Wethouder de heer Van Malsen: Ja, dank, voorzitter. Voordat ik aan de vragen die nog overblijven begin wil ik nog eventjes iedereen attenderen op het feit dat er als het goed is bij vrijwel iedereen op de tafel een chocolaatje ligt met roze en witte muisjes. Die komen van mij af ter gelegenheid van de geboorte van mijn derde dochter, of inderdaad een soort babychocolaatje. De voorzitter: Van harte gefeliciteerd, mijnheer Van Malsen. Wethouder de heer Van Malsen: Ja. Is niet ware grootte. Dank, voorzitter. Dan twee vragen die ik nog heb staan op mijn lijst. De eerste werd gesteld door fractie van Beter Voor Rijswijk, de heer Kruger, over de woonwagens. De vraag was, als de renovatie van het terrein gerealiseerd is, wordt het dan direct overgedragen aan de woningcorporatie, dat wil zeggen aan Rijswijk Wonen? Het antwoord daarop is, ja. We zijn nu bezig met het opstarten of het herstarten eigenlijk van het projectplan samen met Rijswijk wonen. Dus wij hebben daar een deel dat we financieel aan bijdragen en zij betalen dat voor een deel. Nou, het staat ook in de halfjaar rapportage en het idee is dat we daar na de zomer echt mee van start gaan. Dat is een traject waar ook de bewoners weer zeer zorgvuldig meegenomen zullen worden.

Dan is de verwachting dat we daar volgend jaar de boel over kunnen dragen aan Rijswijk Wonen en dat zij, zijn verantwoordelijk voor het aanschaffen van de nieuwe wagens, het terrein dan ook weer in beheer nemen of het terrein in beheer nemen. De andere vraag die ik nog op mijn lijst heb staan was van de heer Stam van de ChristenUnie over het anticiperen op het opvangen van vluchtelingen en dat dan ook in financiële zin doen. Ik denk dat dat een hele lastige vraag is omdat dat nou eenmaal een dossier is waar het heel moeilijk is te voorspellen wat er zal gaan gebeuren de komende tijd. Dat heeft alles te maken met de situatie in de wereld en de mensen die op ons afkomen en hoe die op te vangen en wie daar verantwoordelijk voor is en wie daar ook voor wil betalen. Nou ja, een deel van de onzekerheid op de korte termijn hopen we volgende week donderdag weg te nemen. 29 juni zal er dus een sessie plaatsvinden waarin we op een aantal ontwikkelingen landelijk en regionaal in zullen gaan, ook wat die mogelijk zullen gaan betekenen voor Rijswijk in het kader van vluchtelingen. Die afspraak zal de griffie morgen in uw agenda doen belanden. Ik zag net in mijn agenda dat die er nog niet in stond dus die komt morgen. Dat zijn al de vragen die ik genoteerd had. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Malsen. Dan geef ik graag ook het woord aan de burgemeester.

Mevrouw Sahin. Gaat uw gang. Mevrouw Sahin: Ja, dank u wel, voorzitter. Dank ook aan de Forumleden voor het stellen van de vragen. Ik heb twee vragen genoteerd en dat is allereerst de fractie van Beter Voor Rijswijk over de extra kosten vanwege de verkiezingen. Dat heeft te maken met de nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen waarbij ook op een andere manier de stemmen moesten vervoerd en logistiek extra werk en extra beveiliging moest worden ingezet. Ook vanwege het vierogenprincipe wat gehanteerd moest worden en ook vanwege het fenomeen gemeentelijk stembureau. Een dag na de verkiezing moest er een centrale telling plaatsvinden, sporthal De Schilp moest hiervoor worden ingericht. Nou, dus er kwamen verhuisbedrijf kosten bij plus beveiliging, een chauffeur en dergelijke. De komende jaren zijn er ieder jaar verkiezingen dus die kosten zijn op die manier begroot. Dan had ik volgens mij een vraag van de ChristenUnie over externe inhuur. Volgens mij was u, stelde u de vraag van, wat gaan we doen als er vacatures niet worden ingevuld en is er dan ruimte genoeg voor externe inhuur? Natuurlijk zijn dat verschillende bedragen. Soms kan een extern ingehuurde persoon ook voor een korte periode met een specialistische kennis ook goedkoper zijn.

Maar uitgangspunt is dat je natuurlijk je vacatures zelf wil invullen en ook een aantrekkelijke werkgever wilt zijn en de slagvaardigheid van je gemeente ook goed op sterkte wil houden. Maar die ruimte die er ontstaat als er dan geen vacatures ingevuld kan

worden, die kunnen we inderdaad extern inhuren. Maar uiteindelijk is het ook niet grenzeloos uiteraard. Dank u wel. Volgens mij waren dat de twee vragen die ik had genoteerd. De voorzitter: Dank u wel. Dan stel ik voor dat we aan de tweede termijn beginnen, als er behoefte aan is? Daar ga ik een klein beetje vanuit. Wil ik als eerst het woord geven aan mijnheer Kruger. Gaat uw gang. De heer Kruger (BvR): Dank u wel, voorzitter. De antwoorden zijn duidelijk. Misschien niet altijd naar tevreden maar dat even terzijde. Mijn tweede termijn heb ik geen verdere vragen. Dank u. De voorzitter: Dank u. De heer Van ’t Eind. De heer Van ’t Eind (GL): Ja, dank u wel, voorzitter. Dank u wel, wethouder, voor de toelichting. Ook de toelichting van het college en de toelichting van de wethouder financiën op de druk op onze, op deze, op de gemeentefinanciën kan ik in grote lijnen volgen. Ik zie ook wel dat het college het serieus neemt. Er werd hier en daar wat aan getwijfeld, in ieder geval in de vraagstelling. Bij mij heeft u die zorg voor een deel weggenomen. Ik vroeg me af, u geeft aan, wij gaan vanaf de zomer aan de gang met plannen maken om de begroting dan op orde te brengen richting volgend jaar. U geeft, u doet eigenlijk een uitnodiging aan de raad om dan bij het Kaderdebat over twee weken daar dan kaders voor mee te geven.

Maar wat ik toch even aanvullend op die vraag, ik mag aannemen dat er in het college ook wel al gesproken is, what if, wat gebeurt er als het tegenvalt? En wat zijn dan de mogelijkheden en welke knoppen zouden we als college daaraan kunnen draaien? Ik heb toch ook, ook om het Kaderdebat over twee weken goed te kunnen voorbereiden en met de collega-raadsleden daar een goede discussie over te voeren, wel wat behoefte aan hoe het college aankijkt tegen die knoppen en welk knoppen het college daar als reëel inziet? Dus dat is nog even een vervolgvraag op de toelichting van die de wethouder net gaf. Verder vond ik, begreep ik toch even, nou ja, of dat nou een vervolgvraag is, een vraag over, wat gaan we nu, het geluid wat we nu richting het Rijk willen doen samen met de VNG. De wethouder noemt daar ook dat we dan ook wel gewoon kunnen aan gaan geven, dan gaan we sommige dingen niet meer uitvoeren. Maar ik mag toch aannemen dat het college wel beseft dat als we dat zeggen en als we dat daadwerkelijk doen, dat dat gevolgen heeft voor daadwerkelijk mensen in de stad waar we het uiteindelijk voor doen. Dus ik zou toch wel, dus is dat nou, ik vind dat een beetje een spierballengeluid waarvan ik denk dat het Rijk toch denkt, ja, dat doen ze toch niet. En terecht want ja, dat heeft gewoon consequenties voor mensen in de stad.

Dus ik, nou ja, ik vond dat toch … Misschien, het is meer een opmerking dan een vraag maar, nou ja, tot zover mijn tweede termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van ’t Eind. Geef ik graag het woord aan mijnheer Weterings van Rijswijks Belang. Gaat uw gang. De heer Weterings (RB): Dank u wel, voorzitter. Eigenlijk maar, ja, twee korte vragen. Ik werd getriggerd door mevrouw Bentvelzen dat ze aangaf wel zo'n 1500 mensen, even oneerbiedig gezegd, in de granieten bestanden, waarvan er 1100 nu zijn er gesprekken mee gevoerd door de wijkteams. Die worden nog bekeken in welke categorie ze eventueel gaan of moeten komen te vallen. De afgelopen jaren is het veelvuldig met elkaar besproken, het was nog nooit een ingang. Wat is het verschil met de voorgaande jaren dat het onbespreekbaar was en nu dit jaar gaat in een keer een deur open naar 1100 personen? Daar ben ik heel erg nieuwsgierig naar. En vraag twee is, voorzitter, ik begon mijn eerste termijn met een vraag of het college nog een mededeling aan ons had over de halfjaar rapportage en eigenlijk kwam daar niet het verwachte antwoord of ze nog iets te melden hadden. Want ik wilde eigenlijk vragen aan wethouder Van Malsen of die ons nog wilde informeren over de half miljoen extra kosten voor de statushouders in het hotel? Wat wij wel in de halfjaar rapportage konden vinden maar er niet over zijn geïnformeerd.

Met de kanttekening dat we hier

gewoon de gouden regel hebben dat elk miljoen, is gewoon een gouden regel, of sorry elke ton, excuus, elke ton moet via de raad. Dat is gewoon een keiharde, glasharde gouden regel die we met elkaar hebben afgesproken voordat die worden uitgegeven. Dus ja, ik had eigenlijk gehoopt in de eerste termijn, ja, gaf ik een kans om daar alsnog met een verhaal te komen. Maar goed, het verhaal is niet gekomen. Maar goed, er komt nog een tweede termijn dus ik ben benieuwd. Dank u wel. De voorzitter: Dank u, mijnheer Weterings. Mijnheer Zoghbi. De heer Zoghbi (WIJ.): Ja, dank u wel, voorzitter. Bedankt voor de beantwoording van de vragen. Wij missen wel de urgentie dat er iets aan de hand is. Zoals de heer Sleddering van de VVD en de heer Van ‘t Eind van GroenLinks ook aangeven, vragen wij naar concrete maatregelen die ervoor gaan zorgen dat we beter om kunnen gaan met deze negatieve cijfers. De wethouder geeft aan dat we tot 2026 wendbaar en weerbaar moeten zijn. Maar wat betekent dat dan precies? De voorzitter: Mijnheer Van ’t Eind, u wil interrumperen? De heer Van ’t Eind (GL): Ja, voorzitter, toch even een klein herstel op wat hier nu gezegd wordt. Hier wordt nu de indruk gewekt dat ik niet de urgentie herken bij het college. Volgens mij heb ik net gezegd dat ik dat wel erken en wel herken.

Ik heb alleen gevraagd naar, als we dan over twee weken in debat gaan met elkaar, dan heb ik behoefte aan ook iets te horen van hoe het college ziet aan welke knoppen we dan zouden kunnen draaien. Dat is iets anders dan wat de vertaling die hier nu door mijn collega Van Wij. Rijswijk gemaakt wordt. De voorzitter: Het staat op video dus dat kan niet meer missen, mijnheer Van ’t Eind. Dank u. De heer Zoghbi (WIJ.): Oké. Nou, de urgentie, het was niet de bedoeling dat jij die ook had maar wij wel. Dus heel concreet hoop ik een antwoord te krijgen op de vraag, wat zijn nu de specifieke maatregelen die we kunnen gaan nemen om weer grip te krijgen? Dank je wel. De voorzitter: Goed. We gaan deze vergadering voortzetten met D66, mevrouw Woudstra. Gaat uw gang. Mevrouw Woudstra (D66): Dank. Dank ook voor de beantwoording. De ene beantwoording was wat concreter dan de ander dus dat is misschien nog een mooie voor het vervolg straks. Ik hoorde zeker urgentie, ben ook heel erg benieuwd naar wat in de zomer gaat gebeuren. We zullen het ook meenemen naar het Kaderdebat hoe wij erin zitten. Ik ben blij inderdaad met de motie van het VVD-congres en hoop ze aan onze kant te vinden als het over de landelijke insteek gaat. Waar ik benieuwd naar ben voor de wethouder, want dat is gewoon voor hier, ik zou het inderdaad heel mooi vinden om één geluid af te kunnen geven.

Maar hoe staat u erin als we minder specifieke uitkering zouden krijgen en meer uit het gemeentefonds? Dus dat we minder kwartiermakers en allerlei specifieke aanvragen hoeven te doen maar het gemeentefonds groter wordt. Is dat een insteek waar Rijswijk voor gaat of houden we het alleen op het algemene signaal, we hebben te weinig geld en daarmee kunnen we de opdrachten die in de maatschappij liggen niet volbrengen. We zeggen ook wel eens dat gemeenten juist er zijn om die opgaven aan te pakken en juist dichtbij de mensen staan. Ik hoop dat we dat als raad ook allemaal achterstaan. Dus daar zou ik toch graag een vervolg op zien. Benieuwd hoe de wethouder daarin zit? En ik ben niet alleen benieuwd naar deze zomer maar ook of er deze zomer voor dit jaar ook al acties worden ondernomen? Dus wat wordt, gaat de wethouder voor dit jaar doen, nu we het over de eerste halfjaar rapportage hebben, om te zorgen dat die tweede halfjaar rapportage, waar we ook al zien dat er wat dingen zijn om nog rekening mee te houden en mogelijk nog fouten en andere verrekeningen in komen, hoe gaan we daarin bijsturen? Gaat hij ze bijvoorbeeld strikter handhaven op kaders richting zijn

collega's of ons als raad daar vaker bij betrekken? Of heeft hij nog iets van ons nodig? Dat horen wij graag. We vinden het in dat kader ook belangrijk dat we als Rijswijk goed weten wat ons doel is en wat onze prioriteiten zijn en dat we onze opgave waar we als stad voor staan. We zijn een groeiende stad, een stad, ja, misschien groeien we wel minder hard als we minder woningen bouwen dus dat zou voor ons nog wel een aandachtspunt zijn. Waar we nu in de begroting rekening houden met een bepaalde groei, als we minder hard groeien staan er ook minder inkomsten tegenover. Dus ik ben ook heel benieuwd hoe daar in het vervolg mee om wordt gegaan. En nog extra dank voor de, inderdaad, werd genoemd jeugd en sociaal domein, daar is duidelijk te zien dat er heel veel inzet is geweest op minder kosten. En we hopen dat dat een mooi voorbeeld is, ook een inspiratie over motivatie houden, kwaliteit behouden en toch ook naar die kosten blijven kijken voor zeg maar het fysieke domein. Dus dan hopen we op een mooie kruisbestuiving en praten we ook nog eens graag over verder. Dank. De voorzitter: Dank u, mevrouw Woudstra. Mijnheer Sleddering van de VVD, gaat uw gang. De heer Sleddering (VVD): Ja, dank, voorzitter. En dank aan de wethouder financiën dat die in ieder geval een klein beetje help heeft geroepen en iets meer toch wel een geluid heeft laten horen.

Ik hoorde hem een keer zeggen, ja, de bodem is in zicht, de kas is op, de kas is leeg. Kortom, iets meer actie van het college dat jongens, het gaat gewoon echt de verkeerde kant op als er niets gebeurt. Daar ben ik blij om en ik was helemaal vrolijk aan het worden. Totdat die zei dat die in de zomervakantie, dat moet die trouwens zelf weten, maar in de zomervakantie eens ging nadenken over hoe dat met de begroting ging. Ik sluit me geheel aan bij de collega van D66. Ja, ik gun u van alles maar het gaat om hier en nu. Wij zien werkelijk met de halfjaar rapportage een catastrofale ontwikkeling ook dit jaar op ons afkomen. Dus we gaan niet zitten wachten tot we in november eens wat maatregelen nemen voor 2024 of verder. Nee, wij gaan in het Kaderdebat praten over welke maatregelen we dit jaar nog nemen. En u zegt, ja, uitgaven stopt, daar ben ik niet van. Nou, dat is natuurlijk het laatste wat je moet doen want dat kan natuurlijk niet in alle gevallen. Maar ik zou daar toch maar eens even over na gaan denken of er niet een paar potjes zijn waar we dit jaar even wat rustig aan doen. Want het gaat dit jaar voor de tweede, derde achtervolgende jaar in de miljoenen fout als we niks doen. Dus ik maak me daar echt zorgen om en ik hoop dat u dat weg wilt nemen. Nogmaals, ik gun u uw vakantie maar er zal toch echt in het Kaderdebat ernstig gesproken moeten worden.

Nogmaals, wij gaan als VVD niet wachten tot in november de situatie even beoordeeld kan worden. Ik zag een vinger. De voorzitter: Mevrouw Woudstra, een korte interruptie, gaat uw gang. Mevrouw Woudstra (D66): Ja, dank voor het gloedvolle betoog van de heer Sleddering. Een korte interruptie. Hoe staat mijnheer Sleddering in als we nu uitgaven doen die ons op termijn ook kosten besparen? De voorzitter: Niet te veel in een debat terechtkomen. U mag er nog even kort, heel kort op reageren, mijnheer Sleddering. De heer Sleddering (VVD): Ik ben er altijd voor om te kijken van, waar kun je een verstandige manier een stop zetten op je uitgaven? Als je met het stoppen van je uitgaven geld gaat, nog minder geld gaat binnenkrijgen ben je natuurlijk niet verstandig bezig. Maar er zijn ook een heleboel uitgaven waar dat niet tegenover staat en daar gaat het natuurlijk om. We gaan natuurlijk niet de gouden kip, de kip met de gouden eieren slachten maar we gaan wel de kip met groeiachterstand even een kleine fijne toekomst bezorgen bij de kipboer. Maar dat … Maar goed, nogmaals, mijn …

Mevrouw Woudstra (D66): Dank, maar via de voorzitter, ik praat graag ook door over kippen. Best leuk en aardig maar ik denk dat het goed is om daar concrete dingen bij te gaan noemen dus daar praat ik graag naast de vergadering bij u door. En ook ik mag interrumperen neem ik aan, voorzitter? De heer Sleddering (VVD): Van mij mag ze alles, echt. Maar dus nogmaals, ik ga ervan uit dat we daar toch nog even echt een puntje bij kunnen zetten. En verder, ja, ik verbaas me af en toe dat ik mensen hoor praten, eens even kijken van, ja, we hebben wat extra hoge kosten maar daar kunnen we niks aan doen dus laat maar lopen. Echt, u moet daar niet in meegaan met die gedachte want als iedereen thuis zo met zijn geld omgaat dan lopen het aantal steunaanvragen bij de gemeenten nog meer op van 31 raadsleden hier. Dat moeten we niet willen. Dank. De voorzitter: Dank u, mijnheer Sleddering. Mijnheer Van Enk, gaat uw gang. De heer Van Enk (CDA): Ja, voorzitter, kort nog in reactie op antwoorden. Goede antwoorden overigens, ook als het gaat om de omvang sociaal domein. Wat voor mij bedoeld was als een begin van een analyse om met elkaar over de strategie te praten van onze uitgaven. Dat is inderdaad genuanceerder, zoals wethouder Bentvelzen aangaf.

Wat ik minder goed vind passen dat zijn antwoorden als, ja, ik zie er het nut niet zo van in om bij bouwlocaties een vergelijking te maken als we gaan bouwen tussen sociale bouw of vrije sector bouw. Dat geeft niet alleen zo'n Eikelenburgh voorbeeld aan, dat verschil was twee 2 miljoen dus, dat incasseren we nu. Maar dat gaat ook om strategie. En als er wordt gevraagd naar de uitgaven van de bijstandskosten per aanvrager, dat dat meer lijkt op de uitgaven die ook een grote stad kent en veel minder op uitgaven die andere randgemeenten kennen. Ja, dan is niet het antwoord, ja, we kunnen nou eenmaal niet beïnvloeden wie hier komt wonen. Wij kunnen dat niet bepalen maar we kunnen het wel beïnvloeden. Dat doe je zeker als groeigemeente door de verhouding te bekijken van wat voor soort woningen je bouwt. Dat is ook de reden dat we vorige collegeperiode daar een kentering in zijn aangegaan en dat is maar net de keuze die we hier gewoon openlijk moeten kunnen bespreken met elkaar. En daar mogen we van mening over verschillen maar ik vind dat we wel naar de cijfertjes kunnen vragen die bij dat verhaal horen want dat is een afweging die op vele fronten doorwerkt in de begroting en de meerjarenbegroting van onze gemeente. Ik wens dat dat hier zonder mankeren kan worden besproken, los van onze intenties en idealen die daarachter zitten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u, mijnheer Van Enk.

Geef ik graag het woord aan mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja, voorzitter, dank. Dank aan het college en ik ben zo blij dat ik achter de heer Van Enk kom al twee keer want dat geeft me meteen weer nieuwe stof. Want inderdaad, mijnheer Van Enk, het gaat erom, voor wie bouwen we? En dat is inderdaad een uitgangspunt. Maar goed, ik zou hier zo graag verder weer politiek in willen bedrijven, ga ik niet doen. Maar ik ben blij, laat ik het zo zeggen, dat de Partij van de Arbeid deel uitmaakt van een coalitie waarin we duidelijke afspraken hebben gemaakt voor de komende vier jaar. En inderdaad, die komen niet helemaal overeen met de afspraken die daarvoor zijn gemaakt maar ik blijf streven voor de afspraken, naar de afspraken die we dit jaar, die we in deze coalitie hebben gemaakt. En ja, dat heeft alles te maken met doelgroepen en ook een kostenplaatje. Daar komen we vast in het debat op 4 juli nog op terug. De kaders van het college waaruit, waarvoor heer Van ‘t Eind aandacht vroeg, die heb ik ook, die nieuwsgierigheid naar de kaders. Ik werd juist een beetje vrolijk, mijnheer Sleddering, toen de wethouder van financiën zei, maar dat betekent geen stop op de uitgaven. Toen dacht ik, inderdaad, we willen graag als Rijswijk toch ook nog ons sociaal imago bewaren en ook die uitgaven doen die in ieder geval voor de Partij van de Arbeid noodzakelijk zijn om ...

De voorzitter: Mijnheer Sleddering wil interrumperen.

De heer Sleddering (VVD): Is de geachte collega van de Partij van de Arbeid op de hoogte dat we ook nog andere uitgaven hebben dan sociale uitgaven? Ik geef dat het af en toe wat moeilijk te zoeken is maar ze zijn er wel en daar zouden we toch ook naar kunnen kijken om daar wat minder aan uit te geven. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja zeker, mijnheer Sleddering, daar ben ik me heel erg van bewust en waar ik ook trots op ben is ... De voorzitter: Achteraan wil mijnheer Weterings ook graag interrumperen, mevrouw Van Nunen. De heer Weterings: Lang leve de coalitie. De voorzitter: Dank u. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Voorzitter, dat was volgens mij geen vraag. Waar ik naar de heer Sleddering toe wil zeggen, waar ik ook trots op ben is dat in een jaarrekeningbeleid van 2022 dat we ook 6,5 miljoen hebben bespaard en in positieve zin hebben bijgedragen aan de jaarrekening. Het zijn niet alleen de negatieve verhalen die mogen worden genoemd maar ook zelfs ook de positieve punten uit de jaarrekening. De voorzitter: Mijnheer Sleddering, nog een interruptie, gaat uw gang. De heer Sleddering (VVD): Ja, daar doelde ik nou net op. Hoe mensen soms thuis met geld om kunnen gaan, dat geloof je nog niet. Kijk, je kunt … Er komt geld in en er gaat geld uit. Soms gaat er heel veel geld uit en soms komt er opeens heel veel binnen.

Maar aan het eind van de maand kijk je in je portemonnee en als er dan niks in zit, heb je een probleem en dat is het verhaal. De voorzitter: Ik ga niet over de portemonnees van de mensen thuis maar ik snap de strekking van uw verhaal. Gaat u verder. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Nee. Ja, ik begrijp de heer Sleddering natuurlijk ook. Maar we hebben het uiteindelijk over het natuurlijk gigantisch tekort op RijswijkBuiten en dat is niet makkelijk in evenwicht te brengen inderdaad met andere inkomsten. Maar laten we dat ook zo benoemen, het gaat om een gigantisch tekort op RijswijkBuiten. En laten we ook vooral de andere zaken benoemen die we goed met elkaar wel voor deze stad doen. Voorzitter, nog één opmerking naar de heer Weterings, ik weet namelijk wel hoe die 1100 mensen voor een deel benaderd zijn en ook nog worden want daar hebben we namelijk een Kadernota maatschappelijke participatie voor aangenomen vorig jaar. Dus het verbaast mij niets dat de wethouder nu zegt, twee consulenten zijn hard aan het werk om die doelgroep te bereiken. Daar hebben we namelijk zelf de beslissingen in genomen en daar was u ook bij. Nou ja, eigenlijk een … De voorzitter: Hij wil heel kort reageren denk ik op uw laatste opmerking. Dat mag nog even. Gaat uw gang. De heer Weterings (RB): Ik stelde gelukkig de vraag aan de wethouder en niet aan u, mevrouw Van Nunen dus. De voorzitter: Dank u.

Mevrouw Van Nunen, was dat het? Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja, voorzitter, ik wilde eigenlijk alleen vragen of de wethouder, dat was mijn vraag, ook dat kan beamen dat daar uit die investering ook die gesprekken en begeleiding voortkomen. Voorzitter, tot zover, dank u wel.

De voorzitter: Dank u. Om de goede volgorde te hanteren zou ik graag het woord geven aan mijnheer Stam van de ChristenUnie. De heer Stam: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, dank. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Stam (CU): En ook dank aan het college voor de beantwoording. Ik was toch even benieuwd. Er wordt gesproken over onzekere tijden en we weten niet precies wat er ons staat te wachten, ook in lijn met het plan natuurlijk over vluchtelingen van de wethouder Van Malsen. En tegelijkertijd spreekt de wethouder over strak begroten en de komende jaren worden rommelig. Dus dan blijft toch mijn vraag een beetje hangen van, ook het licht van de Kadernota en inderdaad de begroting van 2024, is het dan niet verstandig om dus wat ruimer te begroten zodat we niet tegen een tekort aanlopen waar we enorm van schrikken in 2024. Dus dat is dan toch iets wat een beetje boven de beantwoording blijft hangen wat mij betreft. Ik sluit me ook aan bij de vragen van GroenLinks en PvdA over die kaders voor het Kaderdebat. En daarbij ook de vraag van, hoe erg is het nou? We zitten nu in die categorie neutraal en hoe erg is het als we terugvallen naar de categorie risicovol, wat houdt het dan in voor de gemeente? Dus daar ben ik ook nog even benieuwd naar. Tenslotte ook dank voor de beantwoording over de fietspaden richting wethouder Van de Laar.

En nog even een check, dan het verlagen van het krediet waarover wordt gesproken in het raadsvoorstel, dat gaat dus over dat matchen waar u het over had met de subsidie van de MRDH. Dank u wel. Dat wilde ik nog even weten. Dat was het. De voorzitter: Dank u, mijnheer Stam. Mijnheer El Majjaoui, gaat uw gang. De heer El Majjaoui (PG&R): Ja, dank je wel, voorzitter voor het woord en dank voor de beantwoording zojuist van de vragen. Nou, de overige vragen laat ik voor de volgende ronde. Voor wat betreft de bezuiniging, ik ben voor een deel mee eens met de VVD-collega's alleen we moeten toch een balans zien te vinden. Kijk, de uitgaven die moeten gewoon door kunnen gaan want het is gewoon een plicht van ons en we hebben ook een taak. En niet voor niks heeft VNG, Leidschendam-Voorburg ook een motie ingediend om een signaal af te geven bij het Rijk. Want we hebben taken toebedeeld gekregen vanuit het Rijk en die moeten we uitvoeren. Want ik als vader bijvoorbeeld, ik heb ook een jaar vakantie moeten overslaan maar de uitgaven voor wat betreft eten en dat soort zaken, die moeten gestaag door kunnen gaan.

Dus ik vraag het college welke bezuinigingsmaatregelen en welke inderdaad taken worden dan niet uitgevoerd en welke taken worden dan wel uitgevoerd die noodzakelijk en urgent zijn voor het voortzetten van onze stad en voor het behoud van de welvaart en dan wel welzijn van onze stad? Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Dan geef ik het woord graag aan wethouder Van Damme voor de tweede termijn. Wethouder de heer Van Damme: Dank u wel, voorzitter en dank u wel aan de raad voor de vragen in tweede termijn. Even toch misschien wat scherper zijn. Kijk, morgen is het 21 juni, dan begint de zomer en voor mij is werken gewoon vakantie dus we gaan gewoon vanaf morgen aan de slag. Om dat nog maar even duidelijk te hebben. Gister of vandaag hebben we er ook al over gesproken, het wordt nog net lente. Ja, stoere spierballentaal. Ja, dat kunt u zeggen en dat dat is het misschien ook wel maar het is gewoon realiteit. Want we kunnen nu preluderen over welke taken gaan we dan wel en niet doen? Ja, dat is een leuke filosofische beschouwing maar als het zover is in 2026 zullen we dat echt moeten gaan doen. En het is allemaal niet zo moeilijk want kijk, mensen die hier gewoon in Rijswijk wonen, die willen als ze buiten komen gewoon, ja, dat een beetje schoon, heel en veilig is, stoeptegel recht, een beetje groen. Ja, zo moeilijk kan het niet zijn. Maar

als je die taken, die basistaken op een gegeven moment niet meer kan uitvoeren, ja, dan gaat iedereen het voelen. En waar je het dan echt gaat voelen of welke taken van de overheid je niet meer gaat uitvoeren, de Rijksoverheid, dat is een afweging die we dan te zijner tijd moeten gaan maken. En dan over al die spuks bijvoorbeeld, dat vind ik een goede vraag ook van D66. Ja goed, heel veel departementen zijn blij met de spuks. Hier hebben we ook, de ene wethouder is heel blij met een bepaalde spuk omdat die dan dat kan doen dus ik heb daar niet een bepaalde mening over. Maar ik zou als raad niet blij zijn met die spuks. Want die spuks betekent dat u minder invloed heeft. Ja? En als we het allemaal wel in die algemene middelen stoppen, dan kunt u als raad veel betere keuzes maken. En als er dus meer geld in de algemene middelen zit, dan heeft u ook ruimer de keuze zeg maar hè. Nu met een spuk, ja, dan ben je gewoon het uitvoeringskantoor van het Rijk, om het maar even plat te zeggen. Dat zie je dus veel vaker gebeuren en misschien is het ook wel, maar dan zit ik ook maar wat te filosoferen, omdat het komt omdat de uitvoeringsorganisaties van het Rijk misschien wat minder in staat zijn om die taken uit te voeren. En eigenlijk wel wij als gemeente dat heel goed kunnen uitvoeren voor het Rijk omdat wij ook heel dicht tegen de inwoners aanzitten.

En op dat punt ben ik het van harte eens met het Rijk. Maar goed, die spuks, ja, we hebben 137 spuks dacht ik. Nou, misschien, ja, ik kan de tel niet eens meer bijhouden. Het is echt ongelooflijk. En iedere spuk moet apart met de SiSaverantwoording worden afgerekend en noem maar op. Nou ja, ik kan er nog uren over doorgaan, ga ik nu niet doen. En dat maakt het ook wat lastiger om daar, ja, toch wendbaar en weerbaar te zijn. Wat betekent dat dan? Grip … Ik zie een interruptie. De voorzitter: Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra (D66): Dank voor deze zeer duidelijke uit het hart gegrepen uitspraak van de wethouder. Maar toch luidt hij niet aan de raad. Nou, dat neem ik dan graag mee. Mag ik daaruit afleiden dat hij inderdaad ook heel goed doorheeft hoeveel lasten het voor het personeel hier meebrengt dat we die spuks hebben? De voorzitter: Voordat we verder gaan, zou u misschien heel kort voor de kijkers thuis, de meeluisteraars kunnen zeggen, uitleggen wat spuk precies is? Dat, het is nu turbotaal voor de gewone mens. Mevrouw Woudstra (D66): Heel graag. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Woudstra (D66): Ik had het in de eerste termijn gedaan, voorzitter. Maar het is een specifieke uitkering die je krijgt om een bepaald doel te vervullen, bijvoorbeeld het bouwen van huizen. En dan geeft het Rijk specifiek voor dat kader een uitkering.

Maar je moet wel aan alle voorwaarden voldoen, hem aanvragen en dan hopen dat je hem krijgt. Dus hij is niet zeker en je hebt er veel werk aan. Terwijl als we allemaal zeggen, de opgave is meer huizen bouwen en daar krijgt u zoveel geld voor, kan het in het gemeentefonds en kunnen we zelf beslissen hoe we het doen. De voorzitter: Dank u. Mijnheer Van Enk. De heer Van Enk (CDA): Ja, voorzitter, en dat is meteen mijn bezwaar tegen deze discussie want het is natuurlijk heel mooi dat we dat willen maar het hangt helemaal niet van ons af. Het hangt niet van de wethouder af, het hangt ook zelfs niet van mevrouw Woudstra af, hoewel. Ik geloof dat er bepaalde departementen zijn die die spuks, ik zeg het nog één keer, proberen te beperken maar dat lukt dus niet zo. Daar zijn we het allemaal over eens.

De voorzitter: Dank u. Mijnheer Van Damme. Wethouder de heer Van Damme: Als wij een spuk als gemeente moeten uitvoeren, dan doen we dat met alle liefde en met alle warmte want dat is vaak ook wel besteed aan een bepaald goed doel. Maar nogmaals, ik kan er wel wat aan doen, mijnheer Van Enk, want ik ben regelmatig in Den Haag te vinden en ik probeer ook dat echt, echt onder de aandacht te brengen. Maar ik heb daar zelf ook gewerkt en ja, dan zie je de gemeente toch echt wel vaak als uitvoeringskantoor helaas. En in de breder kader moet ik gewoon zeggen, ook als kostenpost hè. Want ze zeggen dan gewoon met droge ogen van, ja, we bezuinigen over de hele linie, het kabinet nu hè, want dan hadden ze een pakket afgesproken in de Voorjaarnota. Behalve voor Defensie doen we een miljard bij en het gemeentefonds doen we een miljard bij in 2026. Niet wetende dat daar 3,5 miljard de facto bezuinigd op wordt. Maar goed, dat is de realiteit waar we mee te dealen hebben. En de heer Van ‘t Eind vraagt van ... De voorzitter: Mijnheer Van Enk had nog een vraag. De heer Van Enk (CDA): Nou, voorzitter, interruptie. Ik ben heel erg blij dat we een wethouder hebben die daar toch invloed op heeft en laten we inderdaad ook de bijbehorende bureaucratie daarmee proberen in te dammen. En ik ben zeer benieuwd naar de resultaten van uw lobby in Den Haag na de zomer. De voorzitter: Dank, mijnheer Van Enk.

Mijnheer Van Damme, gaat u verder. Wethouder de heer Van Damme: Ja, bedankt voor het vertrouwen en ja, veel invloed, dat zou ik niet durven zeggen. Ik praat veel maar of ik veel invloed heb, dat moeten we nog maar zien zullen we maar zeggen. Wat kunnen we allemaal doen concreet? Nou ja, goed, we kunnen naar die reserves goed gaan kijken. Ik zal u een overzichtje sturen hoe je die gaat inzetten. Langetermijninvesteringsplan komt eraan, dat levert ook waarschijnlijk geld op. Je kan bijvoorbeeld ook denken aan, ja, eventueel iets met de externe inhuur doen. Dat zijn allemaal handels, dat zijn allemaal opties die je in overweging kan meenemen. Maar goed, die bespreek ik nog aan de collegetafel dus ik zal daar op enig of tenminste snel bij u op terugkomen. De voorzitter: Mijnheer Van ‘t Eind heeft een interruptie en mijnheer Sleddering zag ik ook. Mijnheer Van ’t Eind, gaat uw gang. De heer Van ’t Eind (GL): Ja, voorzitter, bij het rekenkameronderzoek over toezeggingen hadden we volgens mij ook doorgekregen, je moet toezeggingen specifiek maken. Hoor ik nu een toezegging van de wethouder dat die daarop terugkomt en komt die daar dan voor het Kaderdebat op terug, dat we dat nog mee kunnen nemen in de discussie? De voorzitter: Het woord is aan de wethouder in deze. Wethouder de heer Van Damme: Ik heb al wat opties genoemd.

Ik vind het toch wat lastig om dat hier echt te gaan toezeggen dat er voor het Kaderdebat nog een brief over komt. De voorzitter: Oké. Dan is mijnheer Sleddering. De heer Sleddering (VVD): Ja, het zal toeval zijn en de wethouder noemde een aantal voorbeelden maar ik heb nog net het ene woordje bezuinigen niet genoemd. Ik neem toch aan dat dat ook wordt bekeken of dat kan en wat voor een mogelijke effecten dat heeft op de voortgang van goede zaken in een stad?

De voorzitter: Wethouder Van Damme. Wethouder de heer Van Damme: Ja, nee, ombuigingen kan natuurlijk ook. Dat is een woord voor bezuinigen. Ja. De voorzitter: Tot slot nog mijnheer Weterings achterin. Gaat uw gang. De heer Weterings (RB): Voorzitter, ik hoor de wethouder zeggen, we kunnen kijken naar de reserves en ook naar de externe inhuur. Maar dat zou u toch al hebben gedaan want er lag toch een motie van alleen extern inhuren als het echt niet anders kan. Waar is het dan misgegaan het afgelopen halfjaar terwijl u nu zegt, we kunnen gaan kijken naar de externe inhuur. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Van Damme. Wethouder de heer Van Damme: Ja, nou, dat is niet misgegaan want dat doen we natuurlijk ook al. Maar je kan daar nog een schepje bovenop doen natuurlijk. De voorzitter: Dank u wel. Gaat u verder, mijnheer Van Damme. Wethouder de heer Van Damme: Ja, tot slot, de heer Stam van de ChristenUnie. Ruimer budgetteren. Ik dacht dat ik genoemd had dat we afgelopen jaar hebben we als optie genoemd had. Afgelopen jaar hebben we met 1 miljoen overschot positief begroot en we kunnen daar ook weer naar 2 miljoen overschot gaan zodat je in ieder geval wat inloop van afgelopen jaar en ook wat ruimte creëert voor de toekomst. Dus dat is één optie die je zou kunnen overwegen en die we ook zeker gaan meenemen richting de begrotingsbehandeling. Ja.

Dat en volgens mij, dat was het in tweede termijn, voorzitter. Dank. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Bentvelzen, gaat uw gang. Wethouder mevrouw Bentvelzen: Ja, voorzitter, dank. Dank aan de raad. Ik heb vanuit één fractie nog een vraag openliggen en dat is de fractie van Rijswijks Belang. Wat is dan nu het verschil met nu en de voorgaande jaren als het gaat om het granieten bestand, dan moet ik het nog een keer zeggen, rondom de bijstandspopulatie in Rijswijk. Ja, dat klinkt misschien wat rot maar we hebben hier politieke en beleidskeuzes gemaakt met elkaar in de jaren daarvoor, voor 2021 hè, voordat de Kadernota maatschappelijke participatie is aangenomen. Waarin wij altijd hebben gedacht, wij bemiddelen de meest kansrijke mensen zo snel mogelijk naar werk en de rest die bellen we eens in de zoveel tijd en die laten we wat meer met rust. En dat kan. En we hebben daar een kentering in gemaakt bij de gemeente Rijswijk en we hebben gezegd, er moet ook aandacht naar die trede 1 en 2. Dus daar is een persoonlijk gesprek mee gevoerd, mijnheer Weterings. Er is een screening gedaan, er is nog niet met 1100 mensen een persoonlijk gesprek gevoerd. Dat komt straks ook in die rib, dat zijn er nu ruim 200 uit mijn hoofd gezegd maar bindt me er niet op vast bij de eerstvolgende Forumvergadering.

Maar er zijn wel, er is wel een screening gedaan op die 1109, is het rechtmatig, zit diegene in de juiste uitkering, is het wel bijstand, is het niet een andere vorm van uitkering? Et cetera. Dus dat is het verschil wat er gemaakt is dankzij de Kadernota participatie, dankzij uw raad die dat toen heeft aangenomen unaniem uit mijn hoofd. Want daarvoor hadden we helemaal geen kaders voor deze doelgroep. Dus dat is één. En twee wil ik toch ingaan maar u zal er 4 juli op terugkomen, daar kijk ik naar uit. In ieder geval op Mijndomein, grotendeels het sociaal domein als het gaat om externe inhuur. Ook in het sociaal domein gebeurt dat. Ik ken genoeg mensen die helaas voorheen werkzaam waren bij een bedrijf in de zorg bijvoorbeeld, die werktermijn hadden van tien plus jaren. Die zien dat het als zzp'er tot op heden nog best wel

goed boeren is. Die schrijven zich uit bij de werkgever, die schrijven zich in als zzp'er en die verdienen het tweevoudige en dat is wat er momenteel aan de hand is op de arbeidsmarkt. De voorzitter: Dank u wel. Ik maak even het rijtje af. Mijnheer, niets. Mijnheer Wit ook niets? Mijnheer Van Malsen ook niets? Wel? Wethouder de heer Van Malsen: Zeker wel. Ja. Dank, voorzitter. In de eerste termijn vroeg de heer Weterings van Rijswijks Belang of het college nog een mededeling wilde doen over de stukken. En ik had het idee dat de heer Van Damme daar met verve en enthousiasme gehoor aan gegeven had. Maar ik dank ook de heer Weterings voor het verduidelijken van zijn vraag in de eerste termijn want nu weten we ook waar het over gaat en daar wil ik met alle liefde antwoord op geven. In de halfjaar rapportage staat een overschrijding van 500.000 euro door het feit dat de statushouders in het hotel Best Western daar langer hebben gezeten dan voorzien en ook de juridische kosten die gemoeid zijn bij het kort geding dat tegen ze is aangespannen. Op dit moment weten we dat daar nog wat vanaf zal gaan vanwege die extra kosten voor nareizigers die we gemaakt hebben, die we terug zullen krijgen van het COA. Daar zit nog wat onzekerheid in rondom of we de btw wel of niet kunnen verrekenen dus die exacte bijstelling die blijf ik u nog even schuldig.

En de overige kosten, daar zijn we ook nog van aan het kijken of we die kunnen verhalen op het COA ofwel het ministerie. Daarvoor zijn we ook in contact getreden met in ieder geval het COA en ook voor wat betreft het ministerie. En daarbij wil ik ook een beetje tegemoetkomen aan de vragen die door de heer Stam zijn gesteld. Zijn er in augustus vorig jaar bestuurlijke afspraken gemaakt tussen de provincie, VNG en het Rijk over uit de vluchtelingencrisis komen. En daar zitten ook een aantal toezeggingen in van het Rijk rondom het financieel tegemoetkomen van gemeenten. Dus daar willen we ze graag aan houden. Overigens is Rijswijk niet de enige gemeente die met dit soort problemen kampt. Ik heb een paar collega-wethouders gesproken, ik ben ook bezig met één collegawethouder om daar een boodschap naar het ministerie voor op te stellen dat die afspraken wel gehonoreerd dienen te worden. Dus wat dat betreft nog wat extra nuancering bij die post in de halfjaar rapportage. Dus er zal nog wat aan veranderen maar de exacte veranderingen die krijgt u later van ons. Dank, voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Weterings, u had nog een interruptie? De heer Weterings (RB): Eigenlijk twee korte vragen. Ja, goed, dat was het eind van zijn betoog dus ik wilde eigenlijk vragen, was dat het? Ja, goed, dat was het dus die vraag is al beantwoord.

Maar waarom zo'n gevoelig onderwerp niet de raad eerder informeren? We hebben het er vaak over gehad, het gaat hier om een half miljoen. Niet om een eurootje of een beetje wisselgeld, nee, om een half miljoen. We hebben namelijk de afspraak met elkaar, alles boven een ton moet worden voorgelegd aan de raad. En het gaat hier om een half miljoen, dan betreur ik het dat we het moeten zoeken in de halfjaar rapportage dat u ons niet, en dan ga ik het toch eerlijk zeggen, eerlijk heeft geïnformeerd. Dus de vraag is, waarom heeft u ons niet eerder of eerder en eerlijk geïnformeerd? Dank u wel. De voorzitter: Ja, ik zit even na te denken, laten we geen waardeoordeel hangen aan bepaalde dingen. Maar mijnheer Van Malsen, gaat uw gang. Wethouder de heer Van Malsen: Dank, voorzitter. Ja, eerder informeren. Kijk, wij hebben na het voorval met het COA in het hotel waarin er alleenstaande minderjarige vluchtelingen geplaatst waren tegen onze wil in, gezegd dat we u periodiek zullen informeren. Dat hebben we vervolgens gedaan middels een aantal raadsinformatiebrieven waarin we de situatie in het hotel en ook de ontwikkelingen aan de regionale regietafel asiel en opvang hebben uiteengezet. De laatste of de eerste van die twee brieven die viel min of meer samen met de uitspraak in het kort geding. Nou, dat vonnis dat is ook openbaar. De heer Van Damme in

mijn afwezigheid heeft in het Forum van 16 mei ook nog gezegd dat naar aanleiding van wat er nu ook in de halfjaar rapportage staat, nog wat extra kosten zullen zijn. En nu zitten we in de bespreking van de halfjaar rapportage en dat is het moment waarop we uw raad doorgaans over dit soort zaken informeren. Dus dat is mijn antwoord op die vraag. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Wil ik graag nog het woord geven aan de burgemeester. Had u nog het woord willen hebben. Nee. Dan wil ik bij deze graag dit agendapunt sluiten en vervolgen we de discussie over dit agendapunt in het Kaderdebat van 4 juli a.s. 4.

Raadsvoorstel Jaarstukken 2022 en resultaatbestemmingen 2022 (no 23 044) De voorzitter: Goed. Wij gaan verder waar wij gebleven waren. Dat is agendapunt 4, het raadsvoorstel Jaarstukken 2022 en resultaatbestemmingen 2022. Wil ik graag beginnen met het woord geven van onder naar boven deze keer voor de verandering. En dan wil ik graag beginnen bij mijnheer El Majjaoui. Gaat uw gang. Mijnheer El Majjaoui had al wat vragen gesteld in het voortraject. De heer El Majjaoui (PG&R): Maar goed, de overige vragen die ik gesteld had, daar heb ik al antwoord gekregen inmiddels. Alleen resteerde mij twee openstaande vragen voor wat betreft bladzijde 37. Er wordt een budget niet uitgegeven ten behoeve van optimaliseren van de winkelgebieden. Met name de toename van overlast jongeren, verkeersveiligheid en winkeldiefstal. De vraag is, hoezo, hoe kan dat? Is daar onderbezetting, een tekort aan boa's? Kunt u dat toelichten, voorzitter? En de tweede vraag, voorbeeld betreft bladzijde 343. Er wordt gesproken over duurzaamheid. RijswijkBuiten is inderdaad een voorbeeld van een duurzame wijk. Dat verdient een compliment maar ik lees ook hier dat er ook een duurzame vorm van vervoer zal worden gecreëerd en dat was openbaar vervoer en fietsen.

Maar de vraag is, in de vorige periode hebben we het daar ook vaak over gehad, want RijswijkBuiten is een soort van verkapt eiland, hoe zit dat met bereikbaarheid en hoe zit dat met de doorstroming? En dat duurzaamheid een belangrijk thema is, ik vind dat bereikbaarheid daar ook een heel belangrijk thema is de komende periode. Hoe gaat u daar invulling aan geven, voorzitter? Tot zover mijn vraag. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Mijnheer Stam, ChristenUnie gaat uw gang. De heer Stam (CU): Dank u wel voor het woord. Ik heb net in de schorsing mijn belangrijkste vraag met de wethouder van financiën kunnen bespreken. Dus met het oog op de tijd laat ik het hierbij. Dank u wel. De voorzitter: Zou u die misschien ook met ons willen delen heel kort? De heer Stam (CU): Ja, dat wil ik wel. Dat ging over hoe het precies zit met de reserve. Ik pak hem er even bij. Of het klopt dat er een derde van de totale reserve afgaat met een tekort van 11 miljoen, maar ik heb begrepen dat dat minder is. Dus dat was mijn vraag en de andere vragen laat ik dan zitten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Nunen, gaat uw gang. Mevrouw Van Nunen (PvdA): En zo houden we het spannend, ja. Ja, nee, oké. Ik heb niet heel veel op te merken over de jaarrekening, voorzitter. Behalve dan wat ik in eerste, nee, tweede termijn deed rondom de halfjaar rapportage.

Ik wil ook graag wijzen op het positief saldo op overige activiteiten van 6,5 miljoen. Dat mag ook worden genoemd en daar mogen we ook met zijn allen trots op zijn. Want de marktomstandigheden hebben tot het verlies van RijswijkBuiten geleid en dat is een zeer ernstige zaak, ook voor de Partij van de

Arbeid. Dat betekent ook dat we absoluut ook vinger aan de pols moeten houden. Maar ook wat betreft de andere nieuwbouwprojecten wat ons betreft. Maar wij pleiten ervoor om wel door te gaan op de ingeslagen weg, de koers aanhouden die we ook in het coalitieakkoord hebben neergelegd wat betreft dus de woningbouw. Compliment ook voor de scherpere sturing en beheersing in de P&C-cyclus, zoals ook in auditcommissie besproken. Daar hebben we met elkaar open en duidelijk over gecommuniceerd met de ambtelijke organisatie. En daarin worden we, zoals u ook hebt kunnen lezen, regelmatig voor geïnformeerd en gaan we ook in gesprek met elkaar hoe we dat proces verder als raad ook monitoren. Voorzitter, tot zover mijn eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Mijnheer Van Enk, gaat uw gang. De heer Van Enk (CDA): Voorzitter, voor de vragen over pagina 37 sluit ik me graag aan bij de heer, vragen van de heer El Majjaoui. Daar wacht ik het antwoord op af en verder hadden wij geen vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Sleddering, gaat uw gang. De heer Sleddering (VVD): Nou, laat maar. Geen bijdrage. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Woudstra, gaat uw gang. Mevrouw Woudstra (D66): Dank, voorzitter. Kort ook van onze kant. We zijn blij met het werk van de auditcommissie ook en de reactie van het college hierop. Zoals net ook werd aangehaald.

We zien de verbeteringen en we hopen dat die ook zorgen dat we minder vaak voor verrassingen staan en dus ook minder vaak voor tegenvallers. Ik zou zeggen aan de wethouder, hou dat vol en ga vooral zo door met de verbeteringen. Het werd al aangehaald, het jaarverslag laat ook onderbestedingen zien en is voor ons juist op plekken die nodig zijn. Dat gaat over preventie en het voorkomen van hoge kosten op langere termijn en daar willen we graag aandacht voor vragen. De kosten voor uitgaven voor winkelcentra en verkeersveiligheid bijvoorbeeld, ja, daar zat een voordeel op hè, we hebben het niet uitgegeven. Aan de andere kant scoorde de verkeersveiligheid toch echt niet goed en er waren ook veel winkeldiefstallen. Dus dan raken wij even kwijt of we dit nou een positief signaal moeten zien? We zien het eerder als een negatief signaal dat we daaraan dan niet het geld voor hebben uitgegeven om de preventie te doen. Kan de wethouder dat bevestigen en kan hij nu of in de toekomst bij het Kaderdebat terugkomen op welke oplossing hij ziet om te zorgen dat we aan die onderbestedingen werken? We willen graag nog benadrukken dat we kwaliteit en kwaliteit van personeel erg belangrijk vinden. Hier zitten onze mensen die al die belangrijke stukken voor ons maken maar ook zorgen dat onze stad functioneert.

Daar is het goed als we die niet alleen bedanken maar ook trots op zijn en hopelijk die arbeidsmarkt in ons voordeel gaat werken op een gegeven moment, dat mensen hier graag werken. We zien ook graag dat dat in regioverband gebeurt en wordt samengewerkt en willen we graag het college nog oproepen om onze oude motie daarover want met de regio samen te werken en samen mensen aan te nemen, nog in herinnering brengen. Dat was het voor nu, dank. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Mijnheer Zoghbi, Wij. Rijswijk, geen bijdrage? Mijnheer Weterings, Rijswijks Belang. Gaat uw gang. De heer Weterings (RB): Nog even, ja, misschien een opkomende vraag die me net even te binnenschiet. Misschien leuk om dat mee ook te nemen naar de komende raadsvergadering. Ik had eigenlijk een vraag aan, nog als nabrander hoor, aan wethouder Van de Laar. Er is 4,8 miljard beschikbaar gesteld door de Metropoolregio Den Haag en Rotterdam. U heeft er ook als bestuurder Metropoolregio in Rotterdam een

behoorlijk mooi stuk geschreven op de MRDH-site. We hebben 30 miljoen gereserveerd voor de Beatrixtunnel. Kan u zich daar misschien hard voor maken dat die terug kan gaan naar de algemene reserves. Dat er misschien tussen die 5 miljard nog een beetje geld voor de Beatrixtunnel beschikbaar is, dan kan die 30 terug naar de algemene reserves. Hebben we een tekort van, wat is het, 19 miljoen in plaats van of tenminste hebben we een positief saldo van 19 miljoen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Mijnheer Van ’t Eind. De heer Van ’t Eind (GL): Dank u wel, voorzitter. Ik heb één vraagje. Dat sluit een beetje aan bij ook de vragen van de heer El Majjaoui maar ook de vraag van mevrouw Woudstra. En sluit ook in reactie op, dat zal misschien verbazen, op de inbreng van de collega van de Partij van de Arbeid. Ja, we hebben 6,2 miljoen, is ook positief. Dat is natuurlijk op zichzelf positief alleen dat betekent ook dat er bij sommige dingen, dat we dingen niet gedaan hebben. Daar gaat de vraag van mevrouw Woudstra ook over en de vraag van El Majjaoui. En die van mij ook want ik zie ook een postje dat we een specifieke uitkering van 210.000 euro niet hebben uitgegeven voor de ventilatie in scholen. Ik vroeg me af, dat is op zich, ik bedoel, als je dat twee jaar geleden had gelezen midden in de Covidtijd, dan was deze zaal waarschijnlijk ontploft.

Hoe kan dat nou niet uitgegeven worden? Dus ik vroeg me gewoon af waarom, is dat niet meer belangrijk of nou, waarom dat ... Tot zover, voorzitter, verder geen vragen. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Kruger. Ah, collega, mijnheer Braam, gaat uw gang. De heer Braam (BvR): Verandering van spijs doet eten, voorzitter. Ik kan het redelijk kort houden hoor. De auditcommissie die heeft feitelijk het voorwerk al gedaan voor onze raad en goed gedaan. Er staan bevindingen in waar onze fractie zich prima in kan vinden. Nog even kort naar aanleiding van het nogal rumoerige begin van deze vergadering, wil onze fractie toch nog even kwijt dat wij het diep triest vinden dat er heel erg flauw wordt gedaan over de wijze waarop ogenschijnlijk wij om zijn gegaan met de ronde tussen zes en acht uur. Ik kan u verzekeren, ik zeg de vragen die we überhaupt hadden konden stellen, die zijn gesteld door drie personen. We zijn uiteindelijk met de hele fractie gezellig bij elkaar gekomen, inderdaad lekker op een bank. Mag dat? Ja, dat mag. En dat is dus een beetje onzinnig om dat hier in een Forumvergadering aan te kaarten, waarvan akte. Voorzitter, bedankt, dit was onze bijdrage. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Duidelijk. Geef ik graag het woord aan wethouder Van Damme. Wethouder de heer Van Damme : Ja, voorzitter, dank en ook dank aan de raad voor de vragen, complimenten.

Ik heb eigenlijk maar één vraag genoteerd die op mijn pad ligt en dat is waarom dat budget van de winkelgebieden niet is opgemaakt? Dat heeft in ieder geval nog te maken met de coronagelden die daarvoor bedoeld zouden worden dus dat wordt overgeheveld naar het volgend jaar. Dat betekent overigens niet dat er dus niet is gehandhaafd in die winkelgebieden want de boa's die lopen daar gewoon rond en de politie ook en de winkeliers hebben daar ook hun beveiligingsmaatregelen. Dus dat nog even in antwoord op uw vraag specifiek over waarom dat niet is uitgegeven. De voorzitter: Dank u wel. Geef ik het woord aan mevrouw Bentvelzen. Wethouder mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, als ik goed geluisterd heb, heb ik geen vragen in deze ronde. De voorzitter: Ik meen me te herinneren dat er een vraag voor wethouder Van de Laar tussen zat.

Wethouder de heer Van de Laar: Ja, voorzitter. Onder andere over duurzame mobiliteit in RijswijkBuiten. Nou, bij de grex ook besproken hebben is, bestaat RijswijkBuiten grofweg uit drie delen waarbij Sion als eerste is opgeleverd en een vrij, de reguliere parkeernorm nog had. In Parkrijk, het tweede middelste gedeelte, daar is een lage parkeernorm gebruikt omdat daar ook werd geïntroduceerd de mobiliteitspunten van Hely Hub. De derde is daarvan geopend, dat zijn een variatie aan zaken die daar staan, van elektrische bakfiets, elektrische verhuisbus tot een auto die er staat. En, nou ja, we zien ook berichten vanuit Parkrijk dat dat ook wel moeilijk is omdat toch ook wel veel mensen een tweede auto hebben die ze graag in de straat willen parkeren. Dus dat staat op dit moment daar nog op spanning. We hebben het bij de behandeling van de grex er ook over gehad, hoe moet Pasgeld-West zich ontwikkelen? En het CDA stelde daar al een heel ambitieus plan voor om daar gewoon misschien wel een parkeernorm van nul aan te zetten en dan hele ambitieuze vervoersoplossingen te regelen. Nou, ik denk niet dat het die kant opgaat maar dat duurzame mobiliteit een groeiend onderwerp is en belangrijk in de meest duurzame wijk van Nederland, staat als paal boven water. Maar we weten ook dat het ov op dit moment toch onder de maat is.

Daarom ben ik heel erg blij, en de heer Weterings verwees er al naar, dat we als onderdeel van een pakket van 4,8 miljard van het Rijk voor onder andere een brug over de Maas, maar ook de viersporigheid van tussen Schiedam en Dordrecht, dat we daar een City-sprinter, dat we als onderdeel van die 4,8 miljard ook een halte in RijswijkBuiten erbij krijgen en dat is toch wel heel erg uniek te noemen. Dat geld staat gereserveerd, dat geld is nog niet overgemaakt op ons, dat zal nooit gebeuren denk ik. Maar wij moeten nu in de komende jaren gaan aantonen, en daar is een hele projectorganisatie voor, dat die halte ook echt nut heeft op die plek. Dus dat is waar we ons op concentreren en dat zullen we natuurlijk doen. Daarnaast ben ik, hebben we ook een petitie gekregen voor, kan er niet een extra halte komen voor een bus in RijswijkBuiten? Ik ben er hard voor aan het lobbyen en aan het werk en ik hoop dat dat gaat lukken want het is echt heel erg nodig dat die halte daar komt. Dus dat is de manier waarop we bezig zijn met verduurzaming van de mobiliteit in RijswijkBuiten. En daarmee heb ik ook een deels antwoord al gegeven op de heer Weterings, voorzitter, 4,8 miljard. Dat staat allemaal al gereserveerd en vast in projecten en daar kunnen we, daar is de Beatrixtunnel geen onderdeel van. We hebben inderdaad 30 miljoen gereserveerd vanuit die Enecogelden voor de tunnel.

En ik denk dat het interessante is, u kunt natuurlijk zelf een amendement indienen over de besteding van dat geld en dan kunt u dat als raad behandelen. Ik denk dat we het geld heel erg hard gaan nodig hebben voor de Prinses Beatrixlaan en ik stel voor dat te betrekken bij de behandeling van de raadsinformatiebrief die ik u nog voor de zomer doe toekomen over de Prinses Beatrixlaan en de mogelijkheden die er zijn. Ik vertrouw erop dat die geagendeerd wordt, voorzitter. De voorzitter: Dank u. Geef ik graag het woord aan collega-wethouder Wit, gaat uw gang. Wethouder de heer Wit: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik heb één vraag gezien die een beetje met volksgezondheid, of gehoord, te maken heeft en dat ging over ventilatie in scholen. 210.000 euro die niet is uitgegeven. Ik heb daar geen antwoord op. Ik weet niet waarom dat niet is uitgegeven dus daar moet ik echt schriftelijk op terugkomen. De voorzitter: Dank u wel. Geef ik graag het woord aan wethouder Van Malsen. Wethouder de heer Van Malsen: Dank, voorzitter. Ik heb geen vragen genoteerd. De voorzitter: Oké. De burgemeester had ook geen vragen. Dus dan wil ik hierbij de eerste termijn afsluiten. En kijk ik even naar mijnheer El Majjaoui, tweede termijn, heeft u daar behoefte aan? De heer El Majjaoui (PG&R): Ja, dank u wel, voorzitter. En dank voor de beantwoording voor wat betreft het openbaar vervoer in RijswijkBuiten.

Maar met name gaat mij erom de bereikbaarheid omdat dat toch een

afgesneden deel is van Rijswijk. Hoe wil jij de brug kunnen, tenminste, de kloof kunnen overbruggen? Tuurlijk komen er haltes en er wordt volop op gelobbyd, natuurlijk komen er duurzame vormen van openbaar vervoer dan wel fietsen maar de bereikbaarheid is bij deze van belang. En dat hoort, het is een onderdeel van Rijswijk en hoe wil je daar vorm aan geven? Dank. De voorzitter: Dank u. Mijnheer Stam. Niet. Mevrouw Van Nunen. Geen. Mijnheer Van Enk, geen. Mijnheer Sleddering nog behoefte aan tweede termijn? Nee. Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra (D66): Bij de vraag over onderbesteding had ik ook gevraagd naar hoe het college gaat zorgen dat wat we reserveren ook wordt uitgegeven. Heb ik van de wethouder alleen het antwoord gehad dat het wel de bedoeling is en dat er boa’s rondlopen maar dat was niet de brede strekking van mijn vraag. Dus daar krijg ik graag nog een reactie op. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Zoghbi. Nee, dank u. Mijnheer Weterings. De heer Weterings (RB): Een korte vraag aan de heer Van de Laar. Waar die ook het bestuur natuurlijk is van een regiopoolregio Rotterdam, Den Haag. Er is een hele mooie lijst gekomen met een aantal zaken die ze gaan aanpakken voor de infrastructuur en bereikbaarheid.

Is tijdens de bestuursoverleggen waar hij heeft bijgezeten, ook de Beatrix benoemd of besproken? Zo ja, waarom zit die er niet in en zo nee, waarom niet? De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van ’t Eind kijk ik even aan. De heer Van ’t Eind (GL): Voorzitter, ik heb verder geen vragen en ik wacht het antwoord op die ene vraag schriftelijk af. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Braam nog behoefte aan een tweede termijn. De heer Braam (BvR): Uitermate kort. Ik wil graag de organisatie die achter deze dag heeft gezeten hartelijk danken voor de complete opzet en de grote bijdrage van de vele ambtenaren overigens die ik gezien heb. Het is, was een bijzondere prestatie en ik denk dus daardoor ook dat deze vergadering binnen redelijke termijn afgerond kan worden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u. Geef ik graag het woord in de tweede termijn nog aan wethouder Van Damme. Gaat uw gang. Wethouder de heer Van Damme: Dank u wel, voorzitter. Ja, in een reactie nog op mevrouw Woudstra over de brede zin denk ik van de onderuitputting, hoe we daar dan mee omgaan? Ja, dat is, dit is natuurlijk, ja, het is natuurlijk niet de bedoeling dat als je iets begroot en je kan het niet uitgeven maar er zijn wel verklaringen voor bijvoorbeeld, ja, u kent ze zelf waarschijnlijk ook, een personeelstekort.

Dus in die zin kan je tevreden zijn met 6 miljoen wat niet is uitgegeven maar in feite is het ook niet geïnvesteerd wat je wel van plan was. Ja, we hebben op sommige punten toch te maken met structurele onderuitputting en we zullen daar in de loop naar de begroting 2024 ook met oplossingen voor komen om daar die structurele onderuitputting tegen te gaan. Dat nog even als reactie. Mevrouw Woudstra (D66): Ja, dan hoor ik een toezegging namelijk, dat er daar op teruggekomen wordt. En hebt u daar een termijn en een moment voor inderdaad? De voorzitter: Mijnheer Van Damme.

Wethouder de heer Van Damme: Bij de begrotingsbehandeling. De voorzitter: Mooi. Ik heb verder niets voor de overige collegeleden gehoord. Mijnheer Van de Laar. Wethouder de heer Van de Laar: Ik hoorde twee vragen. Een wat grote vraag maar ik zal die niet in diezelfde grootheid beantwoorden als u mij toestaat namelijk een visie op de bereikbaarheid van RijswijkBuiten. Ik denk dat die eigenlijk best wel goed is. Sterker nog, het is misschien wel een van de meest bereikbare stukjes van de regio met alle vervoersmodaliteiten, inclusief fiets en auto, et cetera. Ik heb over het ov zonet al iets gezegd. We hebben mobiliteit of een plan waarbij de ontsluiting van RijswijkBuiten is vastgesteld in het bestemmingsplan en dat zijn we gewoon aan het uitvoeren. En het is zo dat in Parkrijk het gevoel bestaat in ieder geval dat niet iedereen de auto voor de deur kan zetten maar dat is iets anders dan de bereikbaarheid. Wij durven ook, morgen gaat, is misschien wel leuk om te vertellen voor degene die het nog niet heeft opgepikt, morgen gaat de Rijswijksche Vlechterij in de verkoop. Dat zijn negen woningen in de hoek bij Geworteld Wonen tegen Delft aan. En ook daar vinden de potentiële kopers die zich al gemeld hebben, juist de bereikbaarheid eigenlijk wel heel interessant, ook in die hoek zelfs nog. Dan een vraag van de heer Weterings.