Concept verslag Forum Stad en Samenleving 18 oktober 2022

Concept verslag FORUM Stad en Samenleving 18 oktober 2022

Aanwezig: Voorzitter De heer S. Geleijnse Raadsleden: De heer E.G.T. Braam De heer D.R. Cupedo De heer D.F.A. van Dam De heer M. van ’t Eind De heer M.J. van Enk Mevrouw I.M. Jansen-Dirkx De heer M.T.F. Kaffa Mevrouw P.G. Kames Mevrouw A. Koegler-Böhm De heer G.A. Kruger Mevrouw S. van Maarseveen De heer M. El Majjaoui Mevrouw B.M.B.T. de Haan-Niesen De heer R. Nunnikhoven Mevrouw L.B. Oude Alink Aanwezige portefeuillehouders: Burgemeester, G.A.A. Verkerk Wethouder, mevrouw L.I. Bentvelzen Wethouder, de heer A. van de Laar Wethouder, de heer W. van Damme Wethouder, de heer G. van Malsen Wethouder, de heer M. Wit

1.

Vervolg aanwezige raadsleden: Mevrouw A. Prenger De heer C.G. Sleddering De heer W. Smith De heer Q.L.A. Veerman De heer E. van der Veer Mevrouw W. van der Weij De heer M.V. Weterings Mevrouw E. Woudstra De heer A. Zoghbi Aanwezige fractieassistenten: De heer E. van der Baan Mevrouw M.R. Ten Brummelaar Mevrouw M.D. du Chatinier De heer J.A. Knigge De heer I. Shousha De heer M. Stuijfzand De heer H.A. Verburg

Griffie: Forumgriffier: Mevrouw M. Titse De heer S.A. Manuel (verslag)

Opening De voorzitter: Goedenavond, allen. Als iedereen zijn plaatsen in heeft genomen dan gaan we beginnen. Nogmaals goedenavond en ik open hierbij het forum Stad en Samenleving van dinsdag 18 oktober 2022. Ik ga eerst de administratie met u doornemen, want we hebben een aantal afmeldingen ontvangen. Niet aanwezig zijn mevrouw Niesen, mevrouw Schwencke, de heer Dolmans, de heer Oelen, de heer Ezinga en de heer Loof. Mevrouw Woudstra en de heer Zoghbi die komen wat later vanavond alsnog binnen. Maar ik zie dat elke fractie wel goed vertegenwoordigd is, dus we kunnen een prima debat voeren vandaag.

2.

Algemeen spreekrecht inwoners De voorzitter: Agendapunt 2. We hebben geen insprekers, dus dat is daarmee ook gelijk afgerond.

Concept verslag FORUM Stad en Samenleving 18 oktober 2022

3.

Vaststellen agenda De voorzitter: Dan gaan we naar het vaststellen van de agenda van vanavond. Daar wil ik eigenlijk het volgende voorstel voor doen, we krijgen straks als nummer 4 de mededelingen, een aantal van het college is ons gevraagd om daar ruimte voor te maken, dus dat gaan we doen. Ik wil als agendapunt 5 het raadsvoorstel de halfjaarrapportage agenderen, op 6 het raadsvoorstel verordening voor gemeentelijke belastingen en heffingen en dan als apart agendapunt, nummer 7, de raadsinformatiebrief aanpak bestrijding energiearmoede. Daarna de sluiting. Kunt u daarmee instemmen met deze agenda? Zo ja, dan is die ook zo dadelijk zichtbaar in iBabs.

4.

Mededelingen college De voorzitter: Dan gaan wij snel naar agendapunt 4 met een aantal mededelingen van het college. Wethouders Van de Laar, Bentvelzen en Wit hebben gevraagd om dat u te kunnen doen, dus dat gaan we doen en we beginnen met de wethouder Van de Laar. Mag ik u het woord geven? De heer Van de Laar: Voorzitter, dank u wel. Twee korte mededelingen. Ten aanzien van De Voorde, waar heel veel belangstelling vaak voor is, daar hadden we een intentieovereenkomst afgesloten om met het ZuidHollands Landschap voor een exclusieve periode van een x-aantal maanden onderzoek te doen naar de toekomstige mogelijkheden waarbij het Zuid-Hollands Landschap vooral dacht aan een hoofdkantoorfunctie in het hoofdgebouw en andere maatschappelijke functies in de rest van het, in jargon gezegd, het monumentale ensemble. Maar dat is 15 oktober afgelopen en de conclusie van het rapport wat de week ervoor aan ons is gepresenteerd, is dat het Zuid-Hollands Landschap niet in staat is om het te ontwikkelen omdat ze dat financieel niet kunnen halen en dat ze de expertise daarvoor op basis van het onderzoek, de benodigde expertise niet in huis hebben. Er zijn wel nog andere aanknopingspunten om met andere partijen verder te praten, maar wij zijn ons nu aan het beraden over hoe we zo snel als mogelijk wel tot een andere ontwikkeling kunnen overgaan en met welke partners.

Daar speelt bij, het Didam arrest, waarbij je als gemeente niet onderhands zomaar met een partij in zee mag gaan om het te verkopen of te laten ontwikkelen. Dus dat zal waarschijnlijk iets zijn in de richting van een openbare tender waar meerdere partijen op kunnen inschrijven, waarbij we wel voorwaarden kunnen stellen over de … Bijvoorbeeld de ervaring met het opknappen van dit soort zaken. Want we hebben nu meerdere malen achter elkaar gezien dat het een ongelooflijk grote uitdaging is om dit pand te ontwikkelen, waarbij, en daar eindig ik deze mededeling mee, is dat wij in de raad hier hebben besproken dat we daar een openbare maatschappelijke functie aan willen geven en dat we ook dat in de raad opnieuw zullen moeten overwegen welke mogelijkheden we met dit pand nog voor ogen hebben. Maar dat komt dus terug in de raad. Een andere mededeling is de MRDH en mijn positie, zou je zeggen, kunnen daarin namens vier gemeenten Rijswijk, Pijnacker-Nootdorp, Delft en Midden Delfland zit ik in het presidium.

Zo is het presidium samengesteld dat alle MRDH 23 gemeentes zijn opgeknipt in regio’s die leveren daar iemand in het presidium en binnen het presidium heeft iedereen een portefeuille en de portefeuille die ik heb is, investeren in bereikbaarheid waarbij ik namens de MRDH hier en daar regionaal het woord zal voeren over het onderwerp investeren in bereikbaarheid, dat is onder anderen BO MIRT. Dat waren mijn mededelingen. Dank u wel. De voorzitter: Het is een mededeling, maar een korte vraag sta ik toe. De heer Weterings.

Concept verslag FORUM Stad en Samenleving 18 oktober 2022

De heer Weterings (Rijswijks Belang): Een heel korte vraag aan de voorzitter, aan wethouder Van de Laar, over De Voorde. Hij zegt: ja, waarschijnlijk gaan we weer een open tender houden, maar u weet dat daar ook een reservelijst is met heel serieuze kandidaten die zich eigenlijk nog steeds heel graag aanbevolen houden om daar bij wijze van spreken morgen mee aan de slag te gaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u. Gaat uw gang. De heer Van de Laar: Uiteraard, want die lijst die heb ik. Die, misschien een beetje flauw gezegd, maar die intentie is vaak serieus, maar de vraag is natuurlijk ook of men de capaciteit daarvoor heeft. Maar als eerste zullen we … Nou, nee, we maken gewoon die tender algemeen openbaar en we zullen zeker de mensen die hun interesse kenbaar hebben gemaakt op hetzelfde moment attenderen als de rest van de goegemeente als we dat zo op die manier gaan doen. Maar daar kom ik bij u op terug. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan gaan we nu naar de mededelingen van wethouder Wit. Gaat uw gang. De heer Wit: Ja, twee mededelingen. De eerste mededeling komt vanuit de GGD Haaglanden, dat het verzoek is gekomen om vanaf 26 oktober weer te starten met vaccineren tegen corona in de Marimbahal. Dus in Rijswijk komt weer een locatie waar men zich kan laten vaccineren.

Wij zijn momenteel druk bezig om ook in de wijk daar de maatregelen voor te treffen, het betreft natuurlijk een woonwijk, parkeren, de routing ernaar toe. We zullen daar ook bewonersbrief van uit doen zodat mensen op de hoogte zijn dat dit weer gaat gebeuren. Dat is de ene mededeling. De andere mededeling betreft de Hoornbrug. Daar heeft u ongetwijfeld al iets over meegekregen. De provincie gaat grootschalig onderhoud aan de Hoornbrug uitvoeren. Dat is onderhoud wat al een tijdje opgeschoven is omdat in het verleden of een aantal jaren geleden nog sprake was van het wellicht ophogen van de Hoornbrug. Dat onderhoud kan ook niet uitgesteld worden omdat het eerstvolgende mogelijke moment zou in 2026 zijn. Nou, afgelopen donderdag lag de brug er ook alweer twee uur uit, dus het onderhoud is nu van een dusdanig niveau dat het op korte termijn moet gebeuren. De planning die daarvoor ligt, die betekent dat er in februari, maart zes weken de brug wordt afgesloten voor auto- en tramverkeer. Er is in die periode een fietsomleidingsroute, er is gedurende twee weken de mogelijkheid voor voetgangers om over de brug te gaan en de andere vier weken wordt dat opgevangen met een pontje. Dus deze zal er vlak langs lopen. Ik kan het ook niet mooier maken dan het is. In november zal de provincie beginnen met het informeren van alle stakeholders, dat wil zeggen alle bedrijven, de omwonenden.

Nou ja, heel breed. We hebben een uitstekend bestuurlijk overleg daarover gehad en het communicatieplan wat er lag en ook het omleidingsplan zag er zeer gedegen uit. Er is natuurlijk wel mogelijk enige raakvlak met de warmtelink op de Beatrixlaan, maar gezien wat wij nu gezien hebben, qua omleidingsmogelijkheden, zal dat niet direct een groot extra probleem vormen. De voorzitter: Hartelijk dank. Ik zie weer een vraag, dit keer van mevrouw Kames, gaat uw gang. Mevrouw Kames (Rijswijks Belang): Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag, het is natuurlijk ontzettend druk daar, wordt er dus ook goed voor de mensen dat er regels zijn hoe ze moeten gaan rijden? Want er is zo verschrikkelijk veel verkeer vanuit Ypenburg wat die weg neemt. Het is nu al een gekkenhuis. De voorzitter: Ja, dank u wel. De wethouder.

Concept verslag FORUM Stad en Samenleving 18 oktober 2022

De heer Wit: Ja, dat wordt er zeker. De omleidingen worden heel goed aangegeven. Er zal ook duidelijk ook meer nadruk op de Rotterdamsebaan gelegd worden die natuurlijk heel weinig gebruikt wordt momenteel. Dus we hopen ook dat dit gaat werken als een soort vliegwiel voor de toekomst, dat mensen meer gebruik gaan maken van de Rotterdamsebaan in plaats van de Haagweg en er wordt uitgebreid gecommuniceerd ook middels allerlei digitale hulpmiddelen langs de snelwegen et cetera. De voorzitter: Ik wil voorkomen dat het een hele vragenronde wordt. Ik zie nu twee meldingen, daar houd ik het bij. Eerst mevrouw Woudstra, gaat uw gang. Mevrouw Woudstra (D66): Heel kort, betekent het voor de fietsers dat ze over de oversteek moeten nu ze niet met het pontje mee kunnen? De voorzitter: De wethouder. De heer Wit: Dat is correct, of via het bruggetje bij Voorburg. De voorzitter: Dat was kort maar krachtig, dank. De heer Van der Veer, gaat uw gang. De heer Van der Veer (PvdA): Is het wellicht een idee om eventuele plannen, onderhoud Haagweg en de omgeving in die periode ook aan te pakken omdat er minder verkeer is? De voorzitter: De wethouder. De heer Van der Veer (PvdA): Dus de plannen voor Rijswijk wellicht iets aanpassen. De heer Wit: Natuurlijk zullen wij, als dat in onze mogelijkheden ligt op dat moment ook nog extra onderhoud of maatregelen treffen.

HTM gaat in ieder geval ook kijken enig veel, onderhoud wat zij moeten doen aan de trambaan in de periode dat de tram daar niet gebruikt wordt om ook onderhoud te doen. De voorzitter: Dank u vriendelijk. Dan gaan we tot slot nog naar een mededeling van wethouder Bentvelzen. Gaat uw gang. Mevrouw Bentvelzen: Ja, dank u wel, voorzitter. We hebben bij het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden altijd te maken met een GR-bestuur. Dat GR-bestuur bestaat altijd uit een afgevaardigde van de H1, een vanuit de H4 en een vanuit de H5. Dat GR-bestuur is enkele weken geleden weer gevormd en dat bestaat nu uit Den Haag, Rijswijk en Pijnacker-Nootdorp en daarnaast ben ik ook de voorzitter van het GR-bestuur. Bij dezen wilde ik jullie dat ook mededelen. De voorzitter: Dank u wel. 5.

Raadsvoorstel 2e halfjaarrapportage 2022 (RV 22-017) De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 5 van vanavond, het raadsvoorstel de tweede halfjaarrapportage 2022. Ik wil u eerst nog even meenemen langs de procesbrief rondom de begrotingscyclus die u heeft ontvangen en hopelijk ook heeft gelezen. Alle vragen die echt gaan over de begroting ’23-’26 die heeft u al schriftelijk kunnen stellen en daar krijgt u, als het goed is, antwoord op op vrijdag 28 oktober. Met andere

Concept verslag FORUM Stad en Samenleving 18 oktober 2022

woorden, we hebben het vanavond echt over de tweede halfjaarrapportage. Laten we het proberen zo kort mogelijk te houden en bondig. Wie mag ik als eerste het woord geven namens de fractie van Beter voor Rijswijk? De heer Braam, gaat uw gang. De heer Braam (Beter voor Rijswijk): Voorzitter, dank u wel. Ik heb op zich niet zo ontzettend veel vragen, het stuk ziet er verder netjes uit en daar waar we vooraf een beetje benauwd waren dat we behoorlijk zouden kunnen schrikken van de tegenvallers, blijkt uiteindelijk dat het eigenlijk per saldo allemaal nog wel meevalt. Maar toch hebben we in ieder geval een paar vragen die we wilden stellen. Eentje die sluit misschien wel aan bij wat de heer Wit net aangaf, dat ging om de tramlijn. Daar wordt geld voor gereserveerd voor aanpassingen. De vraag is dan ook, inderdaad nadrukkelijk, heeft de desbetreffende aanpassing die op bladzijde 8 staat al plaatsgevonden? Dan uiteraard is het ook van belang; is er al gecommuniceerd, ook in de richting van de buurt en de raad en uiteraard: wanneer is dat dan of gaat dat dan plaatsvinden? Dan staat er op bladzijde 61 voorziening voor wachtgeld voor wethouders en ik ben even het hele circus van de afgelopen acht jaar zo’n beetje langs gegaan, maar voor zover mijn informatie strekt, is daar in onze optiek niets of bijna niemand die recht heeft op wachtgeld.

Dus we wagen het dan ook te betwijfelen dat er een kwart miljoen voor gereserveerd moet worden. Dus ook daar graag een toelichting op waarom er zo’n forse bedrag wordt gereserveerd voor het wachtgeld van de ex wethouders. Dan de omgevingswet die wordt uitgesteld met een half jaar en daar staat natuurlijk hier ook wat in, in dit stuk. En toch maar de vraag even stellen of dat wellicht enige consequenties, dan ga ik er voorzichtig vanuit, wat positieve consequenties heeft, als het gaat om de financiële stroom die niet zo hard hoeft te lopen zoals die in onze optiek nu wel is opgenomen in de halfjaarrapportage. Voorzitter, dat zijn onze vragen in eerste termijn. De voorzitter: Hartelijk dank. Wie mag ik namens de fractie van Rijswijks Belang het woord geven? Mag ik iemand het woord geven namens Rijswijks Belang? De heer Weterings, gaat uw gang De heer Weterings Rijswijks Belang: Heel graag, als GroenLinks niets te vertellen heeft, dolgraag, als tweede partij. De voorzitter: We zijn altijd verrassend met de volgorde, mijnheer Weterings. De heer Weterings (Rijswijks Belang): Oh, nee, prima. Heel goed, alvast wennen voor de volgende keer, heel goed. Goed. Voorzitter, ja, de halfjaarrapportage, wij hebben daar toch wel wat vragen over, erg ons best ook op gedaan, want wij zijn wel een beetje geschrokken dat toch wel de miljoenen om je oren vliegen vanaf pagina 3.

Variërend van 9,9 miljoen in 2023, dan komt de mei- septembercirculaire er weer aan en dan gaat die weer neertrendse 8,7 miljoen, 2023 en 5,1 miljoen in 2026. Ja, weet je, als je daar misschien een andere miljoen van had gemaakt, had iedereen het ook geloofd, maar het is een beetje op zoek gaan naar de miljoenen. Dus we vragen ons eigenlijk af, als er al zoveel wordt doorgerekend tot en met 2026, of de vlag er dan bij het Rijk daar tegen die tijd ook nog steeds zo voorhangt. Is het wel gegarandeerd? Voorzitter, u geeft ook aan dat door de inflatie grote onzekerheden in de wereld, de loonontwikkelingen, schaarse levertijden, consumentenvertrouwen, oorlog in Oekraïne, corona, kunnen allemaal invloed hebben op deze miljoenen. Wij begrijpen deze onzekerheden, zeer zeker, alleen we vragen u wel, probeer wel nuchter te blijven en met beide benen op de grond te blijven staan. En niet te veel laten meeslepen in angst en in onzekerheden. Voorzitter, dit gezegd hebbende, in de halfjaarsrapportage, de meerkosten op pagina 5 van de accountantscontrole, van toch wel ruim 40.000 euro ook door corona, vallen deze misschien niet wellicht onder het kopje coronasteun van de overheid? Ook het meer tijd in beslag nemen van de jaarrekening van 60.000 euro voor de

Concept verslag FORUM Stad en Samenleving 18 oktober 2022

accountantscontrole. Ja, wat heeft de accountant daar precies meer voor gedaan en is het nu wel op orde voor de volgende keer? Want als u iets begroot en er komt uiteindelijk toch zo’n 100.000 euro bij aan meerkosten, dan is het niet onder controle geweest. Dus de vraag is dus, wat heeft de accountant gedaan en is het voor de volgende keer op orde? Ook, voorzitter, op pagina 9, de naheffingen vallen hoger uit door de meerkosten van het afhandelen van bezwaren uit 2021 met betrekking tot de parkeerheffingen. U vraagt eigenlijk een structurele invulling van 150.000 euro. We hebben hier lange tijd een probleem gehad met een scanwagen en daardoor ook de meerkosten van de bezwaren. Is de leverancier van de scanwagen niet verzekerd om deze kosten op zich te nemen? Dat is gewoon een serieuze vraag, het gaat over anderhalve ton. Aangezien het gewoon ook een erkende fout is. Misschien heeft de scanauto leverancier, of in ieder geval van de software gewoon een aansprakelijkheidsverzekering. Elke ton is welkom in Rijswijk. Ook de incidentele budgetverhoging van het afvoeren van het tijdelijke AZC van ruim 46.000 euro. Ja, de verantwoordelijkheid zou bij Rijswijk kunnen liggen, we gaan daar ook wel vanuit, maar valt er misschien toch niet bij het Rijk ook te verhalen. We hebben hiervoor extra kosten gemaakt, we dragen hier al zes jaar lang bij aan een maatschappelijk item.

Kunnen misschien de kosten worden gedekt door het Rijk? Ook op dezelfde pagina is er 210.000 euro voor verbetering van de ventilatie van het Rijk ontvangen voor het Van Vredenburch College. Dit bedrag is ook direct beschikbaar gesteld aan het bestuur. Zijn die kosten voor die verbetering ook precies 210.000 euro? Overlegt de school daarvoor nog bonnetjes of offertes? Of is die 210.000 euro gewoon hun speelruimte? Dat vragen wij ons af. Want stel, ze kunnen verbetering aanbrengen voor een ton, dan zouden wij misschien die 110.000 euro ook weer ergens anders voor kunnen gebruiken. Dus de 210.000 euro, is dat speelruimte en wordt het overlegd met bonnetjes of offertes? Dan misschien wel iets kleinschaliger, maar goed, wie het kleine niet eert, wie het grote niet weert. De schoonmaakkosten voor De Altis zijn ook opnieuw aanbesteed met een voordeel van 35.000 euro. Wat heeft het verschil gemaakt? Zijn het lagere frequenties? Minder dagen schoonmaak? Hoe is die 35.000 euro opgebouwd? Daar aanhangend ook de kosten voor Sportpark Elsenburg en de Hoekpolder zijn juist verhoogd. Elsenburg met 20.000 euro en de Hoekpolder met 30.000 door een aanbesteding verhoogd. Rijswijk gaat meer betalen, 50.000 euro voor de kosten voor de Elsenburg en de Hoekpolder, het onderhoud. Wat gaat partij B, die het gegund heeft gekregen, anders doen dan de huidige partij A? Voor die meerwaarde.

Ik denk, waarom zou die andere partij A niet hebben mogen meeschrijven voor hetzelfde bedrag? Want je praat toch over 50.000 euro. Dus wat gaat partij B anders doen dan partij A op dit moment? Dan, voorzitter, ook het toekennen, het omschrijven van de 85.000 euro extra welzijnskosten, op pagina 16 door vermeende 3,8 procent stijging van de personeelslasten. Ja, u geeft aan dat het niet handig is om met een tekort af te sluiten. Wij vragen ons af, ja, waarom niet? Kan je niet gewoon met een tekort afsluiten en dat in het nieuwe jaar weer inhalen? Nu loop je achter de feiten aan en wij vinden 85.000 euro een hele hoop geld. Eigenlijk moet zo’n stichting voorbereid zijn dat ze gewoon een bepaald budget hebben en dat daar toch over wordt gewaakt, als ze daar overheen gaan. Want nu wordt gewoon eigenlijk het probleem voorgelegd van, joh, we hebben vorig jaar 85.000 euro meer gedraaid en je gaat het maar betalen. Ik vind het bedrag aanzienlijk groot om dat een keer goed tegen de lamp te houden. Dus de vraag is of dat gewoon niet met een tekort kan worden afgesloten. En is welzijn de enige met dit probleem? Over de beschikbare budgetten die niet verhoogd zijn, de hogere kosten. We hebben natuurlijk meer projecten, meer welzijnsprojecten en ook meer subsidieprojecten die mogelijk met hetzelfde probleem kampen.

Ja, het is behoorlijk fors en zijn er misschien nog andere subsidieontvangers die dan ook misschien mogelijk hebben aangeklopt? Hoe gaan we dit voorkomen voor de komende jaren? Op pagina 17 zijn er praktijkondersteuners Beter Samenspel, verbinding met het onderwijs, samen goed voor 134.000 euro. Het zijn nieuwe projecten en wij hebben eigenlijk de vraag aan het college, zou er mogelijk tussentijds kunnen worden geëvalueerd en de balans kunnen worden opgemaakt met de behaalde resultaten? Want we willen

Concept verslag FORUM Stad en Samenleving 18 oktober 2022

wel graag dat deze nieuwe projecten wel resultaten boeken en niet gewoon gaan meesurfen met de lopende projecten. Dus graag daarvoor een tussentijdse evaluatie en de balans opmaken voor de resultaten. Op pagina 18, zorg in natura, daar zal een dossier behoorlijk drukken op de begroting met een kostenstijging van 350.000 euro. Welk dossier is dat dan? U praat over een dossier, we zijn heel nieuwsgierig welk dossier dat is. Ook samen met andere ontwikkelingen, goed voor een stijging van 580.000 euro. Ja, wij vragen, welke ontwikkelingen? Want ontwikkeling is een erg ruim begrip zonder onderbouwing. Nou komt er een bijzondere; op pagina 19 geeft u 7 miljoen aan lasten aan voor de gemeente voor opvang Oekraïners. Dat zou budgettair neutraal worden. Het leefgeld wordt geraamd op 345.000 euro. Dus 7 miljoen, budgettair neutraal? Dan zou je denken, dat kaarten we af, daar is niks meer aan de hand. Rijswijkse Belang zou graag toch te zijner tijd, zo spoedig mogelijk een inzicht van u willen ontvangen, want wij hebben ambtelijk informatie opgevraagd waarin u aangeeft dat u honderd euro per persoon van het Rijk ontvangt per Oekraïner en zelf per dag 77 euro per Oekraïner kwijt bent. Daar zit dus 23 euro verschil per dag tussen. U heeft de afgelopen maanden 300 Oekraïners gemiddeld opgevangen.

Als Rijswijks Belang een snelle rekensom maakt, betekent dat acht maanden keer 30 dagen, keer 300 mensen uit de Oekraïne, keer 23 euro. Dan komen wij voorzichtig uit op een bedrag van 1.656.000 euro. Laten we zeggen, naar beneden afgerond of naar boven afgerond 1,7 miljoen. Waar is die 1,7 miljoen gebleven? Of hebben wij dat over het hoofd gezien in deze rapportage? Graag daar een antwoord op. Op pagina 21, voorkoming van afvaldumping is er 50.000 euro begroot. Zijn het de kosten voor de plantenbakken en de schemerlampen rondom de afvalcontainers die eigenlijk niet werken? Graag daar een antwoord op. Pagina 31 vraagt u om voor de tribune op het Bogaardplein van een afronding van 100.000 euro. Ja, voorzitter, wij dachten echt dat het Bogaardplein af was. Waar wilt u die tribune plaatsen en is het echt wel noodzaak? Ook een behoorlijke klapper: de meerkosten voor de nieuwbouw van de Steenvoordeschool, 4,5 miljoen, voor het toevoegen van een kinderopvang en wat andere omschrijvingen. Waarom is de kinderopvang niet in het eerste plan meegenomen en achteraf? Want het plan was 7 miljoen investeren, die is bijgesteld met een goedkeuring van de raad naar 8 miljoen, met een goedkeuring, en nu vraagt u er ineens 4,5 miljoen bij. Dan vragen wij ons af: is dit serieus? Hoe kunnen wij dat toetsen? Wat is daar gebeurd? Ik praat niet over, ja, wat wisselgeld.

We vinden 4,5 miljoen behoorlijk serieus geld, dus kom alstublieft met een goede omschrijving. Die konden wij niet terugvinden in de stukken. Wij hebben gewoon eigenlijk het gevoel dat er iets gewoon niet klopt. En wat, daar kunnen we het misschien nog een keertje over hebben. Ook de inflatiekosten voor het Wilhelminapark heeft u in een keer twee ton extra nodig, 200.000 euro, voor een speelplek, een blokhut, de ganzen worden benoemd. Ja, het is natuurlijk allemaal wel makkelijker gezegd dan gedaan. We zouden het ook graag onderbouwd willen zien. Wat bedoelt u met ja, een speelplek, een blokhut, de ganzen? De onderbouwing missen wij. Ook, tot onze verbazing, waar we overigens wel blij mee zijn, maar goed, ook dat gaan wij gewoon benoemen, de skatebaan. Was beraamd op 175.000 euro, is besteld, pats boem, of er even 50.000 euro bij kan? Rijswijks Belang heeft daar natuurlijk ook de vinger aan de pols gehouden, er wordt namelijk vooral gewerkt met grondstoffen uit recycle puin. Dan denk ik van ja, waar komt dan die 50.000 euro vandaan? Terwijl, het was al besteld, nogmaals, het lag er al, ze zijn er al druk bezig om het allemaal voor elkaar te krijgen. Dus waar nou in een keer die kosten vandaan komen, graag een onderbouwing.

Pagina 32, de acquisitie voor het bedrijventerrein promotie van de Plaspoelpolder, wilt u 157.000 euro onttrekken uit de bestemmingsreserve van de coronamaatregelen. Waarom uit dat pakket? Welk verband legt u tussenbeide? Op zich is promotie prima, maar dat zien we dan graag in een structurele oplossing en niet uit het coronafonds. Want ja, promotie voor de BBB is natuurlijk altijd goed, als je Rijswijk op de kaart wil zetten. Dus graag daar de uitleg waarom de keuze op het coronamaatregelenpakket is gevallen. U geeft ook aan, op pagina 32, ondersteuning van de 142.000 euro ter ondersteuning van de lokale culturele infrastructuur. Voorzitter, ik wist echt oprecht niet dat we ook een lokale culturele infrastructuur

Concept verslag FORUM Stad en Samenleving 18 oktober 2022

hadden. Graag de uitleg daarover wat dit inhoudt, want ik was al op de Beatrixlaan beland daarmee. Proeftuinen, buurtgezinnen. Ook 39.000 euro voor 2022 en 46.000 euro voor 2023. Kunnen wij hier ook nog een evaluatiemoment op gaan verwachten? Voorzitter, het was een hele mond vol, maar dit was onze eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Veel dank, mijnheer Weterings. Dan gaan wij naar de VVD, de heer Sleddering, gaat uw gang. De heer Sleddering (VVD): Ja, dank u wel, voorzitter. Het ziet er allemaal geweldig uit, als we zo de cijfers lezen. Maar zoals altijd, moet je goed lezen. Maar laat ik zeggen dat we blij zijn met de positieve cijfers die er staan. Maar je moet wel even kijken dat er grote onzekerheden zijn, veel eenmalige bijdrages, het is niet structureel op sommige jaren gezien, 2026 bijvoorbeeld. Inflatie, cao, schaarste, onderbezetting zijn factoren die alles kunnen beïnvloeden. Soms spreken mensen over meevallers, ik zou daar graag een ander woord voor willen voorstellen. Want veel van de meevallers, zijn gewoon zaken die we begroot hadden, maar door gebrek aan personeel of gebrek aan plannen, niet uitgegeven hebben. Dat noem ik geen meevallers, dat zijn tegenvallende prestaties van het stadhuis. Natuurlijk kunnen daar goede redenen voor zijn, maar ga dat niet als een meevaller noemen.

Ik noem bijvoorbeeld op heel belangrijke onderwerpen, zoals de ondermijning, is gewoon 50.000 euro niet uitgegeven, terwijl we het allemaal hier in deze zaal het belangrijkste onderwerp voor de veiligheid vinden. Sociale veiligheid, er zou een onderzoek worden gedaan, is niet gelukt, kan niet, ook 50.000. Dat zijn allemaal afspraken die we gemaakt hebben in het kader van het veiligheidsbeleid en die kunnen door omstandigheden niet uitgegeven worden. Maar laten we dat vooral geen meevallers noemen. Er zit natuurlijk in deze wereld op dit moment een probleem met de energiekosten. We zien daar in deze halfjaarrapportage al twee voorbeeldjes van, bijvoorbeeld bij de gemalen 35.000 extra energiekosten. Er is ook een tekort van 60.000 euro op het budget voor de openbare verlichting. Nou kun je dat zo sec neerzetten van nou, jongens, vervelend, maar het is niet anders. Ik zou daar toch van het college graag de toezegging dat ze daar iets meer over nadenken en ook kunnen zeggen van. We constateren dat, maar gaan we ook iets doen? Gaan we de lampen minder lang laten branden? Kortom, neem maatregelen, gaan we andere lampen erin draaien? Kortom, ga niet achterover zitten van, ja, de energie is een beetje duur geworden.

Als je dus alles op een rij gaat zetten qua energiekosten van de gemeente, dan gaat het over onze eigen gebouwen allemaal, het gaat om bepaalde instellingen, dan zou ik het college aanraden om een soort extra reservering te maken voor de energielasten de komende periode. Want dit is maar een kleine aanwijzing, het gaat hier om 90.000 euro, maar dat gaat natuurlijk veel groter worden. Dus ik vind het neerschrijven van ja, jammer, de energie is duur, maar verder niks, vind ik wat jammer. Ook bij het belangrijke onderwerp economische aangelegenheden, staan er een aantal zaken waarvan de bedoeling was dat het zou gebeuren, maar het is niet uitgegeven wegens capaciteitsgebrek. Ja, dat is toch echt wel een probleem voor de gemeente Rijswijk en daar moeten we wat aan doen. Zeker als er een capaciteitsprobleem is bij de ambtenaren die voor de ondermijning aantreden; dat zou 3 fte worden en die zijn er niet. Ja, we kunnen het onderwerp niet laten lopen, dus wat gaat het college daaraan doen? Algemeen, om dit onderwerp een beetje af te sluiten, zou ik van het college graag een reactie willen krijgen op het standpunt van de VVD dat gezellig allemaal nieuwe plannen maken en budgetten reserveren, dat is leuk in deze tijd, maar als we het niet weg kunnen zetten omdat we geen mensen hebben of omdat er weet ik wat voor redenen zijn, dan heeft dat dus geen zin.

Want dan blijft het bedrag op de begroting staan en dan krijgen we bij de volgende halfjaarrapportage: ja, we kunnen het helaas niet wegzetten. Ik zou een begroting willen zien met reële projecten en uitvoerbare activiteiten. Ik ben benieuwd wat het college daarvan vindt. Dan kom ik even op mijn favoriete onderwerp, de sport. Extra kosten onderhoud, mijn collega zei het al, Elsenburg plus 20.000, extra kosten onderhoud Sportpark Hoekpolder, plus

Concept verslag FORUM Stad en Samenleving 18 oktober 2022

30.000. Schoonmaken Altis, een positief saldo qua onderhoud, maar een negatieve code schoonmaak. Alles bij elkaar toch weer ruim 50, 60.000 en dat zijn dus echt tegenvallers. Als ik dat dan hoor, dan denk ik, in hoeverre zijn we nou met al die plannen die wij hebben, goed bezig en is het een reële begroting of kunnen we dat misschien niet helemaal goed? Of zijn het bedragen van drie jaar geleden of vier jaar geleden en vindt er niet eens in de zoveel tijd een aanpassing? Van jongens, laten we het prijspeil eens even aanpassen, dan hebben we die tegenvallers niet. Dus dat is, vind ik, een zorgelijke zaak. Dan kom ik bij welzijn in Rijswijk. Ja, we wisten dat we te weinig geld kregen, maar ja, we hebben gewoon gedaan wat we van plan waren te doen en dan komen we dus in november erachter, of misschien in juli, van nou, dan komen we 85.000 euro tekort. Of u maar even wilt bij plussen. Mensen, zo werkt het natuurlijk niet. Als je weet in januari dat je een niet sluitende begroting hebt, dat je 85.000 euro te weinig hebt, dan pas je je activiteiten daarop aan. Dat betekent: sommige dingen doen je niet, sommige dingen die je later of je stuurt een paar contractmensen naar huis. Maar je gaat niet gewoon achterover zitten, alles doen en dan opeens tegen de wethouder zeggen: ja, dat wist je toch, we kwamen 85 ... Kan ik even vangen? Zo werkt het niet.

Echt iedere onderneming die zo zou werken, die lacht je vierkant uit. Dat kan alleen maar in overheidsland kennelijk. Maar ik ben hier dus faliekant op tegen. Ik zeg er eerlijk bij, ik heb dit spelletje al een paar keer eerder gezien van de Stichting Welzijn Rijswijk. Zij gaan er altijd al vanuit dat het allemaal zielige en behoeftige mensen zijn, achtergestelden in de samenleving en de raad altijd wel, toch wel weer de poeplap zal trekken. Nou, ik vind dat we eens een keer een signaal moeten maken, iedere organisatie die subsidie krijgt, die moet degelijk financieel beheer voeren en als die een tekort voelt aankomen, dan neemt hij maatregelen. Want er staat gewoon letterlijk, ik lees het maar even voor, vorig jaar was de subsidie niet verhoogd, maar ja, het was wel nodig. Alsof ze dan niets hoeven te doen. Of er staat: om deze subsidies te kunnen betalen, is ophoging van 85.000 euro … Het staat er gewoon. Er wordt dus totaal niet gekeken naar de bedrijfsvoering en wat er wel nodig is en niet nodig is en hoe het anders kan. Gewoon blind de portemonnee trekken. VVD is hier krachtig tegen. Dan staat er: een verwachte mogelijke aanslag van de vennootschapsbelasting. Juridisch heeft u het idee dat u daar wel van loskomt, maar het is wel een bedrag van 330.000 euro. Is dat ergens verwerkt in de cijfers of als die aanslag er komt, gaat dat meteen van de reserves af? Is mijn vraag.

Dan ook bij de kredietaanvragen bij de investeringen, collega Weterings zei het al, transformatie Wilhelminapark plus 200.000. Skatebaan plus 50.000, Rozenstraat speelt daar plus 20.000. Wat moet ik hier nou van denken? Natuurlijk, er gaan kosten stijgen, maar is onze begroting wel up-to-date? Ik heb het al eerder gezegd, moeten we niet af en toe eens een review houden op wat we allemaal aan investeringsplannen hebben en op die bedragen, want daar houden we onszelf iedere keer voor de gek. Dan wil ik aan het eind een oproep doen in algemene zin. Als deze mooie cijfers er zijn, laat we daar blij mee zijn, dat die mooie cijfers er zijn, maar laten we ons beheersen om die mooie cijfers meteen weer uit te geven. Laten we, u geeft zelf de onzekerheden aan, buitengewoon voorzichtig met ambitieuze nieuwe plannen die we niet weg kunnen zetten. W krijgen misschien nog wel een hoop andere tegenslagen die we dan goed kunnen opvangen. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Sleddering. Dan geef ik het woord aan het CDA, de heer Knigge, gaat uw gang. De heer Knigge (CDA): Voorzitter. De CDA fractie dankt de collegeleden voor de documenten van de tweede halfjaar rapportage. Ze zien er overzichtelijk en goed leesbaar uit.

De rapportage laat zien dat het financiële beeld voor 2022 een positief resultaat van circa plus 4 miljoen laat zien, dat blijkt uit bladzijde 35 en dat ook de doorwerking naar latere jaren zeer gunstig is, oplopend tot plus 9 miljoen in 2025. Dat geeft de CDA fractie een gerustgesteld gevoel. Wel hebben we een aantal vragen, dat heeft onder andere te maken met de inzet

Concept verslag FORUM Stad en Samenleving 18 oktober 2022

van de reserves, het onttrekken eraan of het toevoegen eraan. Bij veel posten wordt een mutatie in de uitgaven en inkomsten direct vergezeld van een mutatie in de reserves, zelfs als het om een kleine post gaat. Bijvoorbeeld 14.000 extra uitgaven voor de uitvoering van de woonzorgvisie, bladzijde 16. Deze wordt gelijk vergezeld door een reserve-onttrekking. Maar elders gebeurt dat niet. Dus graag een toelichting op dit beleid waarom de ene keer wel en waarom de andere keer niet? Een onderwerp dat hiermee verband houdt, is dat hiermee mogelijk belangrijke ontwikkelingen aan het zicht worden onttrokken. Bij het onderwerp parkeren, op bladzijde 8, door de inkomsten uit parkeerautomaten, bel-parkeren en heffingen, komt er in 2022 en volgende jaren 775.000 euro meer binnen, dat is bijna acht ton. Ook hier weer gelijk vergezeld door een storting in de reserves. Met andere woorden, per saldo zie je geen mutatie op dit begrotingsartikel, terwijl het ons inziens belangrijk is om deze extra inkomsten te laten zien, want ze kunnen indicaties zijn dat de vergunningen te duur zijn of dat parkeren op straat te veel kost, met te hoge lasten voor de burgers tot gevolg. De CDA fractie vraagt aan het college om op dit punt transparant te zijn in de stukken en in de mondelinge toelichting en zeker in het geval van substantiële bedragen.

De CDA fractie vindt het belangrijk dat in die gevallen, met hoge bedragen, eigenlijk standaard een toelichting wordt bijgevoegd waarom is gekozen voor mutatie in de reserves en waarom er niet is gekozen voor een teruggave van het geld aan de burgers. Kan het college dit verzoek om transparantie in de vorm van een toelichting toezeggen? CDA fractie heeft voorts nog vragen over de energietoeslag die de gemeente verstrekt, dat staat op bladzijde 5 en anderen. Het college meldt dat de extra uitgaven van 487.000 euro gecompenseerd worden door het Rijk. Maar daarmee is het probleem niet van tafel. Er wordt niets gemeld over de uitvoering. Bekend is dat de gemeente een onverwacht hoog aantal aanvragen voor de energietoeslag heeft gekregen. In het verleden was sprake van forse vertraging en hoe is nu de situatie, vragen wij ons af. Gelukkig is de uiterste datum van de aanvraag verschoven naar 31 december 2022. Veel burgers hebben hoge lasten en wachten nog steeds op een uitkering, bovendien hebben we berichten gehoord dat in sommige gevallen, de aanvragen die ter plekke op het stadhuis zijn ingeleverd, zijn zoekgeraakt. Ik kan nog daarbij toelichten dat ik als vrijwilliger bij Welzijn Rijswijk ook mensen help met formulieren invullen en ik hoor die verhalen ook vanuit die kant.

Dus de CDA fractie zou de wethouder graag opheldering vragen op beide punten, zowel de vertraging in de uitvoering als het zoekraken van de aanvragen. Hoe zit het? En aanvullend de vraag: wanneer zal de gemeente alle aanvragen hebben afgewikkeld? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Knigge. Dan gaan wij naar de fractie van de Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid. Als ik goed ben geïnformeerd, gaat u beide spreken? De heer El Majjaoui (Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid): Dat klopt, voorzitter. De voorzitter: En u gaat beginnen, mijnheer El Majjaoui? De heer El Majjaoui (Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid): Ik begin bij de eerste termijn en dan in de tweede termijn neem de heer Shousha het woord. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer El Majjaoui (Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid): Dank u wel, voorzitter. Ik heb de tweede halfjaarlijkse rapportage met interesse gelezen. Ik kan zeggen dat er mooie resultaten zijn geboekt, ook positieve resultaten, mooie cijfers, meevallers. Echter heb ik een aantal vragen met betrekking tot een aantal thema’s, waaronder bijvoorbeeld bladzijde 6, openbare orde en veiligheid. Nou, mijn voorgangers die hebben daaraan gerefereerd. Helaas, en dat kan ik ook beamen, dat er sprake is van krapte op de arbeidsmarkt, dus er

Concept verslag FORUM Stad en Samenleving 18 oktober 2022

kunnen vacatures van handhavers dan wel boa’s niet ingevuld worden om de functie te vervullen in het kader van de openbare orde en veiligheid, met name ondermijning. Dus die 181.000 euro, die blijft onbenut, jammer. Dus het rendeert niet. Maar dan ga ik naar bladzijde 16, dan lees ik dat de jeugdwerkloosheid ook van belang is in het kader van de participatiewet. Ik vraag me oprecht af, college, of voorzitter, waarom is er geen match ontstaan? Er zijn geen overeenkomsten, en met name de nazorg met mbo schoolverlaters, waarom kan hier niet gekeken worden of daar mogelijkheden zijn tot het opleiden van deze heren of dames? Het kost tijd, inspanning, het vergt de nodige energie, maar uiteindelijk, als je de match hebt, is dat een win-winsituatie, voorzitter, en waarom is dat niet gebeurd? Bladzijde 16, subsidie Stichting Welzijn Rijswijk. Ik ben geheel in lijn met mijn voorganger VVD, hoe zit dat nou? Want je moet dat van tevoren kunnen aangeven van joh, wat heb je nodig voor je activiteiten? En niet achteraf aankomen van, ik heb nu 85.000 euro nodig. Ook de vraag die bij mij openblijft, gelet op het feit dat Welzijn Rijswijk als stichting geheel zal gaan verhuizen in 2023 naar de nieuwe locatie Huis van de Stad. Hoe kan ik dat rijmen met deze twee elementen? Daar zou ik graag antwoorden over willen hebben.

Bladzijde 16, wederom proeftuin buurtgezinnen, het is mooi, een heel mooi initiatief, zeker, het zal wellicht kunnen helpen om de opvoeding succesvoller te maken. Maar ik zie dat er 39.000 euro is gegeven in 2022 en vervolgens wordt er 46.000 euro in 2023. De vraag luidt: is er een tussentijdse evaluatie geweest? Welke resultaten zijn er geboekt? Graag daar ook antwoord op geven. Nou, ik lees op bladzijde 19 over onze Oekraïense vluchtelingen, die komen hier naartoe, en gelet op de arbeidsmarkt die heel krap is, waarom wordt er leefgeld gegeven? Afgezien van de mensen die niet in staat zijn de arbeidsmarkt te betreden, waarom wordt er daar niet onderzocht om de mensen aan het werk te helpen omdat ze ook mogen werken in Nederland en vooral onder andere in Westland glastuinbouw bedrijven of andere agrarische sectoren. Waarom wordt daar niet ingegrepen, zodat er een aantal mensen daar in geholpen zijn? De bladzijde 21, de omgevingswet is wederom uitgesteld. Daar heeft mijn collega BvR ook vragen over gesteld. Wat is de verhouding ten opzicht van het budget nu en straks met een halfjaarlijks uitstel, zit daar een marge of zit daar een vertraging op? Als laatste heb ik bladzijde 21, de ontwikkelingen van de Benedictus locatie. Dat is geheel uitbesteed aan Rijswijk Wonen, daar is ook een bedrag voor verleend.

Hoe zit het met de controle? Is het werk ook goed gedaan? Is het alleen maar factureren en dat is het of wordt daar nog toezicht op gehouden? Want het is toch een andere instelling, niet zijnde gemeente. Wordt er toezicht op gehouden naar de kwaliteit van het openbaar gebied dat is aangelegd? Dank u wel. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dat was de inbreng namens de fractie van de Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid? Dan gaan we toch naar de overkant, de ChristenUnie. Mag ik het woord geven aan de heer Van der Baan? De heer Van der Baan (CU): Ja, dank u wel, voorzitter. Bedankt voor het toezenden van de stukken en de halfjaarsrapportage. We zijn net als al genoemd content met de positieve indrukken die gegeven worden, van de gemeentebegroting voor 2022. Onze fractie is uiteraard wel nieuw en ik kijk voor het eerst vanuit de raad naar zo’n stuk. We krijgen een redelijke indruk van de staat van de rapportage. Toch zouden we twee algemene punten willen maken die een scherper overzicht zouden geven bij afwijkingen. Het eerste punt is dat de afwijking van het budget genoteerd wordt in absolute getallen. Dat is wel duidelijk, echter een referentie naar het originele budget ontbreekt vaak en die moet je dan zelf inschatten of erbij gaan zoeken.

Dus wij zouden zelf geholpen worden als bijvoorbeeld ook het percentage van de afwijking genoemd zou worden ten opzichte van het originele gebudgetteerde bedrag. Is het mogelijk om dat toe te voegen bij de volgende financiële rapportage? Het voorbeeld van de accountant werd al genoemd door Rijswijks Belang, meen ik, waarbij we van 77,5 naar 177,5 zijn gegaan. Dat is nogal een overschrijding, als voorbeeld. Het

Concept verslag FORUM Stad en Samenleving 18 oktober 2022

tweede punt is ook een algemeen punt. We zien in de rapportage een aantal keer onzekerheden over rijksbijdragen. Dat zijn vaak grote bedragen in de miljoenen en dat lijkt ons lastig plannen voor de begroting en moeilijk ook in de uitvoering, maar ook een risico als het bedrag niet komt of als het volledig wel komt. Krijg je het dan uitgenut op een effectieve manier? Genoemd wordt bijvoorbeeld de oplopende rente. Daarom denken we dat we ook geholpen zouden zijn met één overzicht met daarin de impact in euro’s, mocht het risico zich voordoen, versus de kans op het risico over het geheel van de rapportage. Dan kun je veel beter vooruitkijken en zien waar de risico’s zitten in zo’n rapportage. Een laatste punt is meer inhoudelijk: de rapportage betreft een heel aantal eenmalige rijksbijdragen of geplande bezuinigingen die minder groot worden. In beide gevallen heeft de gemeente Rijswijk ineens flink meer te besteden. Wij vragen ons af hoe we hier in de uitvoering goed mee omgaan, dat heb ik net al genoemd eigenlijk. We sluiten af. We zijn dankbaar dat we afkoersen op overschotten. Vanuit de ChristenUnie fractie zouden we graag kijken naar hoe we als gemeente nog meer kunnen doen om de huidige crisis ook het hoofd te bieden. Dat zijn ook zaken waar we ideeën over vormen en ook graag met de voltallige raad van gedachten over wisselen.

Een motie voor warme woonkamers brengen we spoedig ook in, we versnellen graag op de energietransitie en dat is ook een verwarmende gedachte. Maar we lopen nu ook het risico, als gemeente, om een flink budgetoverschot te hebben terwijl groepen Rijswijkers die luxe niet kennen. Zeker de komende periode niet en een financieel overschot als gemeente is een warme gedachte, maar uiteraard niet als Rijswijkers de eindjes niet aan elkaar kunnen knopen. Tot zover. Dank u wel. De voorzitter: Dank u vriendelijk. Dan gaan we naar de fractie van de Partij van de Arbeid. Ik zie een beweging van de hand van de heer Van der Veer. Gaat uw gang. De heer Van der Veer (PvdA): Ja, dank u wel, voorzitter. Ook de Partij van de Arbeid is content met de geboden tweede halfjaarrapportage. Blij dat het er zo positief uitziet. Veel vragen zijn al gesteld door mijn voorgangers, maar we hebben toch nog wat enkele vragen. Ook wij maken ons zorgen over de fte’s die wij maar niet kunnen invullen. Ja, hoe gaan wij dat nou aanpakken als gemeente Rijswijk? Er is een aantal suggesties gedaan en wellicht kunnen we daar iets moois op verzinnen. Bij het programma sport, cultuur en recreatie, pagina 12, is al twee keer genoemd, maar ik kom op een structureel tekort van 100.000 euro in de onderhoudscontracten. Voor de Altis Sport, Elsenburg en de Hoekpolder. Ik mis Sportpark Irene, de Marimbahal en de Van Zweedenhal.

Marimbahal en Van Zweedenhal kan ik me voorstellen omdat deze zalen nog ter discussie staan. Maar hoe gaan we daar het onderhoud voor doen? De Marimbahal wordt weer verhuurd aan de GGD voor de inentingen. De eerstejaarsrapportage hebben we gemerkt dat wij minder huurinkomsten krijgen dan het werkelijk kost om het te verhuren zijn de prijzen inmiddels aangepast voor bijvoorbeeld de GGD? Want wij zijn veel meer kwijt aan energiekosten en dat soort dingen. Dan op pagina 32, investeringen, algemene risico’s. We zien, dat zien we al een tijdje, maar we krijgen steeds meer vertragingen op investeringen en door levertijd, materialen, vacatures. Wat betekent dat zeker voor de technische projecten voor de gemeente Rijswijk? Hebben die vertragingen gevolgen qua extra kosten, onderhoud? Want zolang wij blijven vertragen door de omstandigheden, heeft dat nog gevolgen voor toekomstige kosten omdat het technisch verder achteruit gaat? Pagina 33, reserves en voorzieningen. Er is al een aantal voorbeelden van genoemd. Er wordt een bestemmingsbedrag van 18.000 euro onttrokken uit het coronamaatregelenpakket voor verkeersveiligheidscampagnes. Kunnen we zomaar dat soort bedragen overboeken voor een verkeersveiligheidscampagne uit coronagelden? Wij zien die klik eigenlijk niet; wat heeft het met elkaar te maken? Tot zover even in de eerste termijn, voorzitter.

Concept verslag FORUM Stad en Samenleving 18 oktober 2022

De voorzitter: Hartelijk dank. Dan gaan wij naar de fractie van D66. Twee woordvoerders, heb ik begrepen. We beginnen met mevrouw Woudstra. Gaat uw gang. Mevrouw Woudstra (D66): Op dit moment waarschijnlijk één, om het ook meteen kort te houden en feitelijk. Onze fractie heeft al langere tijd zorgen over het niet uitgeven van wel begrote punten. Het werd eerder al genoemd door de VVD en andere partijen. Ook dit keer zien wij dat die investeringen niet hebben plaatsgevonden en daar maken we ons zorgen over. Want het zijn de investeringen die we als raad nodig achten en niet voor niks begroten voor het belang van Rijswijk. We begrijpen dat er af en toe plannen niet lukken, maar we hadden daar wel zorgen en die zijn eigenlijk nu meer bevestigd en vergroot. Welke acties gaat de wethouder ondernemen en hoe wil hij de raad daarover informeren? Mocht hij daar vanavond niet bij stil kunnen staan omdat het toch best een vraag is; hoe gaan we hier dan een aanpak van maken, kan dit dan meegenomen worden bij het bestaande verbetertraject financiën zodat we een betere aanpak hebben van dingen die we opeens niet meer doen en het vervolgens als raad niet eens weten dat we het niet meer doen terwijl wij het wel nodig achten.

We zijn, omdat daar net een vraag over werd gesteld, maar ik zal alvast reageren, blij met de reserveringen die gedaan worden richting de toekomst, want je ziet dat het goed is om flexibel te zijn en daar flexibel op in te kunnen gaan. Daar vragen we dan wel om de raad goed op mee te nemen. We gaan er vanuit dat het college dat doet en dat de argumentatie van de ChristenUnie zojuist niet klopt dat er dingen blijven liggen of het niet warm zou zijn. Maar dat we juist die flexibiliteit hebben om dat volgend jaar goed aan te kunnen pakken. Kan de wethouder dat bevestigen dat die plannen nog komen? Nog over de taal en de motivering. Andere partijen hebben het al genoemd, het CDA onder andere. Wij zouden die ook graag verbeterd zien in de begroting zodat het minder gissen is wat nou de wijziging is en waarom bij het één een heel lange verklaring staat waarom er een wijziging is of überhaupt wat er gebeurd is en op andere punten niet. We hopen dat dat ook nog steeds onderdeel is van het verbetertraject financiën en ook dat zien we graag bevestigd of dat zo is of niet en bij het verzoek van CDA sluiten we ons graag aan. We zijn ook benieuwd welke verbeteringen er nog resteren richting de tweede halfjaar begroting uit dat verbetertraject financiën en of die ook alleen invloed hebben op de begroting of ook op de tweede halfjaarrapportage als het om verbeteringen gaat.

Dan over meer heel diepgaandere punten. Er was een kentekenregistratie toegezegd in plaats van de pollers in de Herenstraat. Een motie, dat stond ook begroot. We zien alleen nog niet dat ze geplaatst zijn. Vorige keer was aangegeven dat het in oktober zou gebeuren, dus we horen graag of dat geld daadwerkelijk is en wordt uitgegeven zoals was begroot en gepland en wanneer we het kunnen verwachten. Dat geldt ook voor de nieuwe website; de termijn daarvoor en het implementeren was verlopen. We zien daar hier in de begroting een stuk over staan, maar geen duidelijke planning, dus we willen daar graag nog steeds een duidelijke planning voor. We zijn nog niet gestart met het groenbeheer. Een van de punten die we voor groenbeheer hadden was meedoen met de boomspiegels. In het vorige forum is aangegeven dat we dit jaar niet mee kunnen doen met de boomspiegel en het adapteren daarvan, omdat de uitvoering nog loopt. Maar we vragen ons dan wel af, en ook een beetje kaderverlengde van eerder, worden er dan onrealistische dingen toegezegd? Hebben we de uitvoering zelf niet scherp? Of waar kunnen we als raad of als college dan ons op verbeteren dat we dit soort dingen beter in de smiezen hebben voordat we mensen teleurstellen? Dat ook naar aanleiding van mijn algemene vraag, kan de wethouder daarop ingaan? Dat was het voor nu. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra.

Dan gaan we naar de fractie van Wij.Rijswijk, de heer Van Dam. Gaat uw gang.

Concept verslag FORUM Stad en Samenleving 18 oktober 2022

De heer Van Dam (Wij.Rijswijk): In een keer goed, voorzitter. Ik zal mijn politieke beschouwing buiten deze vergadering laten, ik denk dat er ook al heel veel vragen zijn gesteld op detailniveau over verschillende posten, dus dat zal ik ook niet meer doen. Wel had ik een vraag over, een verklaring eigenlijk, ben ik naar een verklaring op zoek, naar hoe het kan dat sommige posten toch duurder uitvallen dan we dachten. Natuurlijk zijn er al een aantal redenen heel bekend. Ik bedoel, het is ook al genoemd, personeelstekort, grondstoffen, inflatie. Maar ik had toch een vraag over hoe wij ramen in onze gemeente. Is hier een vast proces aan geborgd? Bijvoorbeeld binnen aanbestedingen, wordt de opdrachtwaarde op een vaste manier bepaald en hoe vaak komt het voor dat we eigenlijk over dat ingeschatte bedrag heengaan tijdens het uitvoeren van een aanbesteding of in een proces van een aanbesteding? En buiten aanbestedingen om, gewoon bij reguliere kosten of inschattingen van kosten, hoe vaak komt het voor dat we daar over de budgetten heengaan? Is er naar de mening van de wethouder misschien iets aan te doen of valt daar misschien iets aan te doen? Dat is de enige vraag die ik voor vanavond heb. Bedankt. De voorzitter: Dank u wel. Tot slot de fractie van GroenLinks, de heer Van ‘t Eind, gaat uw gang. De heer Van ’t Eind (GroenLinks): Dank u wel, voorzitter.

Dank aan het college ook voor de halfjaarrapportage. Wij zijn blij met de positieve ontwikkelingen ten aanzien van de gemeentefinanciën. We hebben een paar vragen. Er zijn al een hele hoop vragen gesteld en we sluiten ons aan bij de vragen van de VVD over in welke mate we ook kijken naar besparing als het gaat om energieverbruik bij verlichting, maar ook bijvoorbeeld bij rioolgemalen, vooral omdat we als GroenLinks het ook erg belangrijk vinden om zuinig om te gaan met energie. We vragen het ook aan onze bewoners. Ten aanzien van het gebruik van energie zijn we blij om te lezen dat er aandacht is voor de energielabels van kantoorgebouwen en dat ondernemers een Quick scan wordt aangeboden om te kijken hoe ze dat kunnen aanpakken. Wij vroegen ons alleen af in hoeverre bedrijven hier ook actief op benaderd worden, om te stimuleren dat er ook daadwerkelijk iets gedaan wordt, temeer we eerder ook hebben kunnen lezen in de media, dat we nogal achterlopen als het gaat om het realiseren van die label C bij onze kantoren. Er is ook al gevraagd naar de subsidie van Welzijn Rijswijk. Ja, ik wilde daar toch nog een vraag aan toevoegen. We begrijpen op zich de vragen van de andere fracties ook en tegelijkertijd maken we ons zorgen dat dit leidt tot een keiharde bezuiniging op de activiteiten die Welzijn Rijswijk uitvoert.

Ik haalde dat ook een beetje uit de tekst zoals het in de halfjaarrapportage staat opgeschreven. Is dat ook de richting waar de gesprekken met Welzijn Rijswijk dan heengaan? Tot slot nog één vraag: er wordt gesproken over innovatieve toepassingen voor illegale afvaldumpingen en bij plaatsingen. Wij vroegen ons af wat voor innovatieve toepassingen dat zijn. Tot slot wil ik toch nog wat zeggen over die financiële trend, die ziet er positief uit en de rapportage geeft ook al aan dat die wel omgeven is met allerlei onzekerheden, want we weten niet precies hoe de ontwikkelingen de komende jaren lopen. We zien tegelijkertijd ook dat er druk op staat en daar is ook al aan gerefereerd. Net als op het uitvoeren van de projecten die we plannen. Je kunt daar heel zenuwachtig van worden, maar wij willen toch benadrukken dat we vooral ook voor ogen moeten houden dat de echte onzekerheid bij de bewoners van onze stad ligt. Dat vraagt, wat GroenLinks betreft, om een keihard werkende overheid die haar verantwoordelijkheid neemt en haar bewoners zoveel als mogelijk beschermt en helpt in onzekere tijden. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik, gezien de hoeveelheid vragen, even naar het college. Behoefte aan een korte schorsing, of gelijk van start? Wie mag ik als eerste het woord geven? Gaat uw gang, wethouder Van Damme.

Concept verslag FORUM Stad en Samenleving 18 oktober 2022

De heer Van Damme: Voorzitter, dank u wel. Ook hartelijk dank voor de constructieve bijdrage vanuit de fracties en de vragen die zijn gesteld. De miljoenen vliegen om onze oren, gaf de heer Weterings aan van Rijswijks Belang. Ja, dat is natuurlijk ook wel zo en op het moment dat ik de begroting naar de raad stuurde, kwam tegelijkertijd het bericht van BZK dat ze een rekenfout hadden gemaakt. Ik heb u daar dus inmiddels via een raadsinformatiebrief een update over gegeven en die correctie die geldt vanaf 2023, 720.000 euro minder. Dat betekent dat we niet meer 7 miljoen plus zitten de komende jaren, maar 6 miljoen plus. Maar goed, dat is voor de begroting. Voor de tweede halfjaarrapportage betekent dat feitelijk niets, want we komen ongeveer uit op een overschot van 400.000 euro. Zo zie je ook maar dat je flexibel en wendbaar moet zijn omdat ook BZK in zo’n circulaire fouten maakt. Een andere minister kondigde afgelopen vrijdag dus aan dat de omgevingswet met een half jaar wordt uitgesteld. Dan ga ik even naar de vragen van ook Rijswijks Belang, die had heel veel vragen, over de accountantscontrole inderdaad. In dat halfjaarrapport wordt een aantal oorzaken daar al van genoemd en ja, hiervan is ongeveer 10.000 euro structureel aan te merken. Dat heeft betrekking op de toename van het aantal specifieke uitkeringen en ook de TONK-regelingen.

Het grootste deel van die overschrijding heeft echter betrekking op het meerwerk dat is geleverd door de accountant. Dat was voor het eerst dat we met die accountant om tafel zaten. Daar hebben we een meerjarig contract mee. Dat heeft een lange doorlooptijd gekend en inmiddels zijn we met de afdelingen financiën en control ook concrete nadere afspraken aan het maken om dat proces spoediger te laten verlopen waardoor die deels daarvan dus een incidentele overschrijding is in die halfjaarrapport. Dan even over economische zaken en het niet uitputten van het budget. Ja, het budget van het team economische zaken is uitgeput en de coronamiddelen ook. De raad heeft een bedrag toegekend om ondernemers tegemoet te komen in tijden van corona. Daar hebben ze in 2021 geld voor gebruikt en ook in 2022. Dat wordt volledig uitgeput alleen met mutaties in die tweede halfjaarrapportage. Het lijkt alsof er heel veel geld over is. Maar dat is dus niet zo. Dat wordt allemaal uitgeput. Promotieactiviteiten die zijn ontwikkeld door ondernemers zelf in de winkeliersverenigingen en ook bijvoorbeeld ook nog een bijdrage voor de Energy Cave. Dus dat nog even op dat punt. Dan, even kijken waar ik ben gebleven in mijn betoog, maar dat is de ChristenUnie, zie ik, en CDA die wilden nog wat meer toelichting hebben op de reserveonttrekking en vonden dat wat onduidelijk.

Nou ja, goed, wat u zegt, mijnheer Knigge (CDA), dat is goed om die mutaties wat beter toe te lichten zodat dat wat transparanter en inzichtelijk wordt. Als u de percentages van de afwijking ten opzichte van de begroting wil, de heer Van der Baan (CU), dan is dat ook mogelijk, alleen het kost wel weer behoorlijk wat extra capaciteit. Dus ik denk dat het goed is dat we gezamenlijk nog eens een keer met de raad kijken naar de financiële verordening en de afspraken die we daarin hebben gemaakt om het proces van begroten nog transparanter te maken. Tegelijkertijd, richting mevrouw Woudstra (D66), rapporteer ik u binnenkort over het grote projectorganisatie en zijn we natuurlijk bezig met een lange termijn investeringsplan wat ook één van die verbetertrajecten is. Dit in antwoord op de vragen die daarover gingen. Dan moet ik eens even kijken, transparant begroten gaan we gewoon mee door, eens even kijken. Ik denk dat ik voor mijn deel hier wel ben, dus ik kijk even naar de andere wethouders die volgens mij … De voorzitter: Ja, dank u wel, wethouder. Ik wil met de fracties eigenlijk afspreken, als u een vraag mist van de betreffende wethouder, als het enigszins kan nu gelijk de gemiste vraag of een vervolgvraag kunt u dan nu stellen, dan gaan we een voor een alle portefeuilles langs. De volgorde heb ik een beetje gemist. Ik begin hier bij mevrouw Woudstra, ga uw gang.

Mevrouw Woudstra (D66): Nou, als ik dan die uitnodiging krijg. Mijn heel korte vervolgvraag aan de wethouder, wanneer kunnen we de afspraak verwachten om over die financiële verbetering door te praten?

Concept verslag FORUM Stad en Samenleving 18 oktober 2022

De heer Van Damme: Nou, ik informeer u binnenkort eens over het grote projectorganisatie en dan denk ik begin volgend jaar die afspraak kunnen maken om samen ook met de accountantscommissie daar afspraken over te maken. Begin volgend jaar, is dat goed? De voorzitter: Gaat uw gang, mevrouw Woudstra, ik zie u nog popelen voor een korte reactie. Mevrouw Woudstra (D66): Ja, want ik zou hem dan wel graag meenemen in de volgende P&C cyclus, dus ik wil dan wel de afspraak maken dat dat januari is en niet begin volgend jaar maart. De voorzitter: Tot slot de wethouder. De heer Van Damme: Ja, voorzitter, prima. De voorzitter: Dat hebben wij genoteerd. De heer Van Dam, meen ik, gaat uw gang. De heer Van Dam (Wij.Rijswijk): Ja, dank. Ja, ik had nog drie vragen en ik meen dat dat in deze portefeuille gewoon zit. Hoe zijn de ramingen geborgd bij aanbestedingen, is hier een vast proces voor om de opdrachtwaarde vast te stellen dat wordt uitgevoerd bij elke aanbesteding en is dit opgenomen in het inkoopbeleid? Hoe vaak komt het dan voor dat het ingeschatte bedrag wordt overschreden? De laatste vraag, wat is volgens u de voornaamste reden voor overschrijdingen van budgetten en valt hier wellicht nog wat aan te doen? De voorzitter: Dank. De wethouder. De heer Van Damme: Nou, ik denk dat als budgetten zijn overschreden, zijn ze overschreden, valt er op dit moment niks meer aan te doen.