Concept-verslag Forum Stad 8 mei 2025

Concept verslag Forum Stad 8 mei 2025

Aanwezig Voorzitter: Constantijn Dolmans Raadsleden: Nel Kames Ed Braam Dennis Cupedo Menno van Enk Danny van Dam Jordy Loof Wemke v.d. Weij Lichelle de Bruijn Maarten van ’t Eind (ged.) Erik v.d. Veer Mohamed el Majjaoui Aanwezige portefeuillehouders: Mark Wit Sandra v.d. Waart

1.

Vervolg aanwezige fractieassistenten: Jordy Bruin Richard de Vreede Narcis Froten Ali Kösedag Max Stuijfzand

Griffie: Jan Hoefnagel

Opening De voorzitter: Dan open ik hierbij de Forum vergadering van de Forum Stad op 8 mei. Wij beginnen met het algemeen spreekrecht voor de inwoners. We hebben vier insprekers vanavond. Aan de insprekers, u heeft vijf minuten om uw boodschap aan ons kwijt te geraken.

2.

Algemeen inspreekrecht De voorzitter: En ik wil allereerst de heer Bartels vragen over agendapunt 13, tramlijn 1 en Vlietlijn. De heer Bartels: Ja, ik heb geluid. Dank u wel, voorzitter. Geachte leden van de commissie, leden van het college en andere aanwezigen, over lijn 1 zullen vanavond drie insprekers het woord voeren. Allereerste plaats zal ik ingaan op de nut en noodzaak van de lijn 1 omlegging. De heer De Bruin zal u informeren over de complicaties die aan het daglicht zijn gekomen bij de Geestbrugweg en de heer Otte zal ingaan op de kosten. Voorzitter, het is u bekend wat de raad in 2023 heeft besloten over de inpassing van de lijn 1 op de Geestbrugweg. Kort gezegd was dat ja mits of nee tenzij. Het inpassen van lijn 1 op de Geestbrugweg is inmiddels al in een verder gevorderd stadion wat betreft de ontwerpen en daar zijn de nodige complicaties aan het daglicht getreden. Dat gaat zelfs zodanig dat je je in gemoede kunt gaan afvragen, is het eigenlijk wel noodzakelijk om die lijn 1, of welke lijn ook, over de Geestbrugweg en de Prinses Mariannelaan te leiden.

Nog niet zo lang geleden, een paar dagen geleden, heb ik van De Vliet en organisatie een reactie gekregen op het voorstel wat wij gedaan hebben over lijn 15 en daar werd mij gemeld dat uit een eerdere vervoerwaardestudie is gebleken dat er nogal veel mensen van lijn 1 gebruik gaan maken, van '...' en Rijswijk richting de Binckhorst. Voorzitter, dat klopt. Dat staat in dat vervoer waarde onderzoek, maar echter die mensen, die zijn op doorreis. Het merendeel van de mensen die in die tram zitten, die stappen

Pagina 1 van 41

Concept verslag Forum Stad 8 mei 2025 in de Binckhorst niet uit, maar die gaan verder de regio in, Den Haag in. Dus het klopt wel, maar het klopt eigenlijk niet voor het doel waar eigenlijk dat hele verhaal voor bedoeld is. Omdat de mensen nu eigenlijk via een andere route met lijn 1 moeten rijden, maken ze een omweg en komen ze eigenlijk niet bij de bestemmingen uit waar ze vroeger met lijn 1 wel terechtkwamen. Dat is eigenlijk jammer. Bovendien leidt dat tot een behoorlijk vervoerwaardeverlies. Voorzitter, je kunt je afvragen of lijn 1, de omlegging van 1, per se noodzakelijk is voor de ov-ontsluiting van de winkels. Dat is het eigenlijk niet, want je moet je voorstellen voor de Binckhorst worden twee tramlijnen aangelegd en op het langste stuk, dat is van de Maanweg tot Centraal Station, daar rijden twee trams overheen, waaronder dan de omgelegde lijn 1. Als je lijn 1 eraf wil halen, niet zou aanleggen, dan rijdt er nog steeds een tram en dan is nog steeds de Brinckhorst prima ontsloten per openbaar vervoer.

Bij een voorbereidingsproces is het niet ongebruikelijk om lopende het proces eens af en toe te kijken, zijn we nog op de goede weg? Komen we nog valkuilen tegen? Moeten we niet eens wat bijstellen in het programma? Moeten we dingen loslaten? Krijgen we niet te veel kosten? Ik denk, voorzitter, dat bij de Vlietlijn zo'n stap ook gemaakt zou moeten worden in de organisatie. Want als je het te laat doet, dan maak je intussen veel te veel kosten, levert vertraging op, zijn allemaal adviseurs aan het werk op één spoor, kan een dood spoor zijn, en bij een normale projectorganisatie is dat niet echt handig. Dus ik zal aanbevelen om dat bij de Vlietlijn organisatie ook te gaan doen. De groep bewoners die betrokken is bij het project, die wordt steeds groter. We hebben al heel veel mensen die meedoen. We hebben de Buren van de Binckhorst, die lijst van Voorburg eigenlijk geïnitieerd is, maar langzamerhand ook in Rijswijk actief is, en we hebben eigenlijk de stelling op ons genomen dat we niet alleen maar negatief willen zijn, we willen constructief meedenken naar oplossingen, ook in het kader van ontsluiting van openbaar wat de winkels nodig heeft, om daar oplossing voor te bedenken. En zo zijn wij op lijn 15 als alternatief gekomen. Daar kun je van alles van vinden, maar dat is een voorstel om het proces van heroverweging op gang te brengen.

Wij zouden willen adviseren om de raad op te roepen om aan het college de opdracht mee te geven, of een verzoek te doen om dat vriendelijk te zeggen, om in de '...’ aan de orde te stellen om dat hele verhaal tussentijds dicht te houden en misschien nog eens naar alternatieven te kijken. Dat zou vreselijk helpen, want anders gaan we gewoon verder op een spoor waar we op bezig zijn en dat loopt gewoon verder en uiteindelijk moeten we op het eind van de rit, omstreeks 2025 of zo, 2030, zeggen van het had toch niet gemoeten. Afgelopen dinsdag, voorzitter, ter afsluiting wat mij betreft, is in de Delftse raadscommissie ook dit onderwerp besproken en daar was algemene opvatting van de raadscommissie dat het college dat punt ook in de MRDH verband aan de orde zou moeten stellen om de zaak nog eens een keertje te herijken en tegen het licht te houden. En dat gaan ze daar doen. Ik dank u. De voorzitter: Dank u wel. Blijft u heel even zitten om te kijken of er vragen voor u zijn vanuit de leden van het Forum. De heer Loof. De heer Loof: Dank voorzitter. Mijnheer Bartels, heeft u dit ook ter sprake gebracht bij de gemeente Den Haag, of eventueel daar ingesproken of nog de ambitie om dat te doen? De heer Bartels: Voorzitter, mijnheer Loof, wij nemen alle gelegenheden te baat als iets zich voordoet.

We hebben wel een brief geschreven aan de raad van Den Haag en ook aan het college van B&W, eigenlijk nog heel veel instanties, allemaal keurig per post met de postzegel erop, daar gaat het niet om, maar we hebben nog geen aanleiding gezien om in de raad, als er een agendapunt is, om dat te doen. Als het daar geagendeerd zou worden en de raad hebben het daarover, vorige keer hebben ze dat ook gedaan, stond geagendeerd en heb ik het hier eigenlijk teruggehaald. Althans, als het zich in Den Haag zou voordoen, dan doe ik hetzelfde. De voorzitter: Dank u wel. Dan wil ik de volgende inspreker vragen, de heer De Bruin, over hetzelfde onderwerp, lijn 1 en de Vlietlijn.

Pagina 2 van 41

Concept verslag Forum Stad 8 mei 2025 De heer De Bruin: Goedenavond. Geachte raadsleden, college en andere aanwezigen, mijn naam is Marie de Bruin, ik ben een bewoner van Den Haag weg, dus dicht bij lijn 1. Wij wonen erlangs en we kennen de situatie van de Haagweg en Geestbrugweg al jaren en ook de problematiek die daarbij hoort. De verkeersdrukte is enorm en de Geestbrugweg lijkt langzamerhand net zo'n racebaan te worden als de Haagweg jaren geleden was. De Geestbrugweg is op dit moment niet veilig voor voetgangers, fietsers en ook zoals de voorlopige tekeningen eruitziet, zal dat ook in de toekomst niet zo worden, ondanks ik in de werkgroep zit als participant in het project. De gemeente Den Haag heeft Brinckhorst van industriegebied naar woon-werk omgetoverd, alleen vergeten dat er ook buren waren. Hiervoor wil de gemeente Den Haag een hoogfrequent tram laten rijden, dat betekent elke vijf minuten een zware tram over hele smalle stukken. De Prinses Mariannelaan in Voorburg en de Geestbrugweg in Rijswijk zijn gewoon heel smal. Ik heb al meerdere malen, ook in Den Haag trouwens, gezegd dit is te smal. Dan krijg je een beetje hetzelfde effect als in de Goudenregenstraat, waar mensen ook al jaren klagen over de tram, die nu van 2 meter 35 naar 2 meter 65 gaat, waardoor het behoorlijk krapper is.

Volgens de tekeningen zouden 7 meter breedte voor de tram gereserveerd moeten worden, maar dat past niet dus heeft men gekozen om ook vrije fiets maanden toch nog een beetje voetgangerspad over te houden. Die wordt trouwens ook versmalt. Er worden parkeerplekken straks opgeofferd en wordt de breedte voor de tram 6 meter 80. Om alles toch nog veilig te houden, zal de snelheid teruggebracht moeten worden van 50 kilometer naar 30 kilometer per uur. Dat betekent dat van een hoogwaardige tramlijn ook geen sprake meer is. Dat is een van de punten waarom het een zeer slecht plan is om een tram door de Geestbrugweg en de Prinses Mariannelaan te laten rijden. Ik heb hier opgeschreven dat wij, toen wij die tekening zagen, behoorlijk geschrokken waren van hoe smal het allemaal werd, maar dat mag wel duidelijk zijn na mijn betoog. En zoals Andries net ook al zei, er moet gewoon naar een alternatief gezocht worden. En ik merk in de verslagen ook van de werkgroep dat daar niet naar geluisterd wordt, ondanks wij dat al vaker hebben aangekaart. Maar goed, bij deze. U snapt dat lijn 1 op dit moment langs belangrijke punten rijdt, het centrum van Den Haag, het centrum van Delft, station Delft, station Hollands Spoor, de Haagse Hogeschool. Dat zal straks met het idee wat Den Haag heeft geopperd in de MRDH verdwijnen.

Dan heb je natuurlijk wel heel leuk Centraal Station, maar dat kan je ook met een buslijn afhandelen, die hoogfrequent en vrije busbanen. Ik ken buschauffeurs die klagen steen en been omdat er geen vrije busbaan is door de Binckhorst. Dus voor de tram moet eerst ook allerlei aanpassingen gedaan worden, het lijkt me handig als we daar eerst aan werken. Maar goed, dat even ter zake. Dat was het eigenlijk. Ik laat het hierbij. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er vragen vanuit het Forum? Nee, dat is niet het geval. Dan dank u wel voor het inspreken. Dan gaan wij door naar de heer Otte, eveneens over tramlijn 1 en de Vlietlijn. De heer Otte: Geachte voorzitter, raadsleden, collegeleden, overige aanwezigen, beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald is een wijsheid die ons eraan herinnert dat beslissingen heroverwegen geen teken van zwakte is, maar een teken van kracht. Mijn naam is Arne Otte, ik werk als programmadirecteur en Gateway Reviewer bij de rijksoverheid en daar leid ik grote projecten, wellicht die van anderen ook, vertrouwelijk door en als inwoner van Voorburg ben ik betrokken geraakt bij de plannen voor de Vlietlijn. En dan denkt u misschien, wat hebben wij daar dan mee te maken? Nou best veel denk ik, want de Vlietlijn is een financieel risico. En u, inwoners, krijgen daarvoor achteruitgang in onder meer bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid terug.

Ten eerste, de aftakking van de Vlietlijn door Rijswijk is de beoogde nieuwe route voor lijn 1. Voor inwoners van Rijswijk betekent het omleggen van de lijn via de Binckhorst een flinke verslechtering van de eerdergenoemde punten en voor reizigers betekent het vertraging, veel omrijden en het feit dat de tram meerijdt met het overige verkeer. Ten tweede, uit de vervoerswaardestudie blijkt dat lijn 1 omleggen leidt tot minder reizigers en als mede-opdrachtgever voor de Vlietlijn organiseert u daarmee een exploitatietekort op lijn 1, met negatieve gevolgen voor het ovbudget in de hele regio. Dat budget staat al zwaar onder druk, want het kabinet voert vanaf volgend jaar een bezuiniging van 59 miljoen structureel op de MRDH door en uit de lobbybrief van de MRDH, waarmee

Pagina 3 van 41

Concept verslag Forum Stad 8 mei 2025 ze probeert die bezuiniging te voorkomen, blijkt dat de businesscase voor de exploitatie van nieuwe lijnen, zoals de Vlietlijn, ook nog jaren negatief zal zijn. De lobby heeft weinig opgeleverd, de bezuiniging is al ingeboekt en er komt dus minder geld binnen. Maar zijn de risico's op de uitgavenkant dan wel in control? Ik neem u mee. De Vlietlijn bestaat uit twee verschillende takken die samen ongeveer 5 kilometer lang zijn. Het project is nu begroot op 572 miljoen, 110 miljoen per kilometer. Daarbovenop komt 165 miljoen voor het no-regret pakket, in totaal bijna driekwart miljard, waarvan het grootste deel dus mogelijk wel regret, want er zijn zorgen of het daarbij blijft. De fietstunnel bij de Trekvlietbrug, die begroot was op 9 miljoen, bleek na aanbesteding al meer dan het dubbele en de uitvoering is nog niet eens gestart. Is er bij de Vlietlijn realistisch geraamd? We weten het niet, want de stukken zijn niet openbaar. Wat we wel weten, is dat bij grote projecten regelmatig, bewust of onbewust, veel te optimistisch wordt geraamd. Daar is veel wetenschappelijk onderzoek naar gedaan en dat is een van de oorzaken waardoor grote projecten financieel ontsporen. Dat die 750 miljoen niet genoeg is door de complexe passage, zoals de sporendriehoek en uitkoop van ondernemers die op het tracé liggen, is een publiek geheim.

Ook op andere stukken blijken de mogelijkheden voor goede en betaalbare inpassing van het voorkeurstracé tegen te vallen. Er is dus al bij het Rijk gelobbyd voor extra geld, maar dat was nog geen succes. In een MIRT zijn al veel projecten door geldgebrek gepauzeerd en gelet op het spelregelkader is er weinig ruimte voor budgetverhogingen bij tegenvallers. Gelijktijdig is dus een forse bezuiniging op het structurele budget voor vve's in de regio ingeboekt. De conclusie is duidelijk, er moet beter op de kosten gelet gaan worden en dat kan ook. Het grote geld zit altijd in de uitvoering en die fase ligt bij de Vlietlijn nog voor ons. De lange doorlooptijd van de gebiedsontwikkeling CID Binckhorst, meer dan 20 jaar, maakt een adaptieve aanpak noodzakelijk. Daarbij worden mobiliteitsmaatregelen gefaseerd uitgevoerd. Dat is zo afgesproken in het MIRT. Pauzeren, evalueren, herplannen, het is allemaal relatief goedkoop en waar nodig aanpassen van de ingeslagen weg is een kenmerk van grote projecten die wel hun doel bereiken. Mijn oproep aan u is tweeledig. Uit, net als uw unanieme collega's in Delft, uw bezwaren tegen de omlegging van de huidige route van lijn 1 en breng de mogelijkheid van alternatieve oplossingen in scoop van het project. Dank u wel voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel, de heer Otte. Heeft er iemand vragen voor de heer Otte? Nee, dat is niet het geval.

Bedankt voor het inspreken en dan gaan wij door naar de laatste inspreker. Dat is mevrouw Mechielsen over Jaagpad. Mevrouw Mechielsen: Geachte collega, raad en aanwezigen, graag zou ik uw speciale aandacht willen vragen voor wat velen zien als het visitekaartje van Rijswijk, het Jaagpad langs de Vliet. Het is de eerste indruk van Rijswijk die de vele toeristen en forensen komend vanuit Delft ervaren, de lange, rechte, groenblauwe lijn van de historische trekvaart. Het is de openheid die recreanten tegemoetkomt wanneer ze vanuit het Elsenburgerbos het Jaagpad oprijden. Het is net dat stukje verfrissend ongereptheid dat fietsers, komend uit de verstedelijking van Den Haag en Rijswijk, meekrijgen voordat ze Delft binnenrijden. In deze mooie lente staat de oever van de Vliet weer vol met bloemen. Het alom aanwezige fluitenkruid zorgt voor een witwaas die de unieke zichtlijn van de Vliet accentueert. Op de kant broeden watervogels, er zwemmen zwanen en futen met op hun rug meeliftende jonge eenden en aalscholvers. Bij het slagen land houdt menigeen stil bij de paarden en de prachtige galloway runderen. De lepelaar lepelt, de rijger staat de vissen, de scholekster vliegt op met zijn schelle geluid. Zo nu en dan landt de majestueuze ooievaar, die hier in de oprukkende verstedelijking nog net een klein stukje foerageergebied vindt.

De roofvogel cirkelt en in de verte hoor je de koekoek. Ook hoor je het gemekker van de lammetjes. Wat is het hier prachtig als de zon schijnt en het regent, een volledige regenboog aan de horizon. Wat is het fantastisch als bij ochtendzon de nevel langzaam optrekt van het veld of juist in de avond, als de zon donkerrood ondergaat boven de bomen, niet gestoord door hoogbouw. Mensen stappen af, blijven ademloos kijken en nemen foto's van de zon, de mooie bloemen, de bloesembomen of juist de herfstkleuren. De nacht kan hier nog pikdonker zijn door de niet verlichte rand van de TNO en het Elsenburgerbos. Hier is de Uilentoren en vliegen de vleermuizen. De vele wandelaars, joggers, fietsers,

Pagina 4 van 41

Concept verslag Forum Stad 8 mei 2025 roeiers, allen ervaren dit stukje Rijswijk als het visitekaartje van onze stad. Waarom wil ik jullie dit allemaal vertellen? In de eerste plaats omdat ik trots ben om hier te mogen wonen en omdat ik dit moois kan delen met de vele mensen die er, net als ik, met volle teugen van mogen genieten. Maar in de tweede plaats zou ik ook u nadrukkelijk willen vragen om dit Rijswijk te koesteren. De vele waarden die ik genoemd heb zijn enorm belangrijk, maar ook enorm kwetsbaar. Je ziet ze snel over het hoofd, maar als je ze kwijt bent, is de schade onomkeerbaar. Ik maak me namelijk ernstig zorgen. Waarom? Vorige week sprak iemand mij aan. Ze was foto's aan het maken van de prachtige Vlietoever. Het fluitenkruid is voor Nederland als de kersenbloemen voor Japan, maar de dag erop was alles weggemaaid. Eén dorpsbewoners gemarkeerd meerkoeten nest was gelukkig gebleven, maar watervogels kunnen nu niet meer nestelen. Vlinders en insecten, ze worden al enorm bedreigd. Nu hebben ze helemaal geen kans meer. Is er een reden voor dit kapotmakend maaibeleid? Er is een buurtinitiatief om van het legeropslagterrein een heemtuin te maken met heel weinig kosten en eigen inbreng. De gemeente reageert afhoudend, als ze al reageert. Er is geen animo en geen geld.

Zonder de noodzakelijke ecologische verbindingen zal het slagen landschap zijn inheemse plant- en diersoorten verliezen en daarmee zijn unieke karakter. Bent u zich dat bewust? De lange Vlietlijn, hoe makkelijk wordt er weer een brug geprojecteerd die de lijn doorkruist? Een zachte waarde? Nee, want zo relevant en weg is weg. Zou u hier ook aan willen denken bij uw besluiten? De donkerte bij de nacht, zou u deze waarde nadrukkelijk willen meewegen wanneer een project weer tot extra lichtvervuiling zal leiden? Hetzelfde geldt voor hoogbouw. Eén verdieping extra kan de horizon voor duizenden mensen vervuilen. Ik kan doorgaan, maar wat ik u wil vragen is om deze zaken op hun waarde te schatten. Ze zijn van onschatbare waarde voor iedereen, bewoners en bezoekers. Wilt u ze in al uw handelen en beslissingen meenemen, ze niet vergeten, laat staan negeren of waardeloos betitelen? Laten we dit Rijswijk voor de toekomst bewaren in realiteit en niet als Rijswijk in oude ansichtkaarten. Gooi Rijswijk's visitekaartje niet weg. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel voor uw inbreng. Zijn er vragen vanuit het Forum? De heer Van Enk. De heer Van Enk: Ja, een vraag, want ik was een beetje verrast door het slot van uw betoog.

Het was een heel mooi betoog over de Vliet en wij hebben onlangs nog ons gebogen, als raadsleden, over de plannen die er zijn voor de locatie waar het Sijthoff gebouw staat. En die komen in een nieuwe vorm, dat is geen geheim, dat is ook met omwonden, belanghebbenden besproken, komen die vrij dicht bij het Jaagpad. Dus u vraagt aandacht voor het maaibeleid, begrijp ik. Mevrow Mechielsen: Onder andere. De hoogbouw. De heer Van Enk: En u heeft het ook over het plannen van een nieuwe brug, dat begreep ik niet. Mevrouw Mechielsen: Er was een keer sprake of er inderdaad later. Haar eerste puntje ook nog een tussenbrug zou komen als verbinding naarDe heer Van Enk: Daar is de laatste tijd niet meer over gesproken. Mevrouw Mechielsen: Nee, maar dat is wel besproken en ik weet niet wat de stand van zaken is. De voorzitter: De heer Van Enk, wat is uw vraag? De heer Van Enk: Bent u ook op de hoogte van hoogbouw in het Havenkwartier. Mevrouw Mechielsen: Ja. De heer Van Enk: Oké. Ik zou het vervelend vinden als u daar achteraf achter kwam, nadat u hebt ingesproken.

Pagina 5 van 41

Concept verslag Forum Stad 8 mei 2025 Mevrouw Mechielsen: Nee, daar ben ik van op de hoogte. De heer Van Enk: Prima, dank u wel.. De voorzitter: Dank u wel. Verder nog vragen vanuit het Forum? Is niet het geval. Dank u wel voor uw inbreng. Mevrouw Mechielsen: Dank u wel.

3.

Lijst van ingekomen stukken: vaststelling wijze van afdoening De voorzitter: Dan gaan wij door naar agendapunt 3, lijst van ingekomen stukken. Er zijn geen schriftelijke verzoeken binnengekomen voor agendering. Kunnen we daarmee de lijst vaststellen? Dat is dan het geval.

4.

Vaststelling agenda De voorzitter: Dan gaan we naar de vaststelling van de agenda. Ik wou de agenda vaststellen in de volgorde zoals die nu staat, maar mocht het later worden, dan kom ik met het voorstel om agendapunt 13, waarvoor de insprekers aanwezig zijn, wat naar voren toe te halen. Maar we gaan gewoon proberen om even de agenda in volgorde af te handelen. Is dat goed wat u betreft? Dan is hierbij de agenda ook vastgesteld.

5.

Mededelingen college De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt vijf, mededelingen college. Kijk ik even. Wethouder mevrouw Van de Waart. Mevrouw Van de Waart: Dank u voorzitter. Een mededeling van hele andere orde, een update over de verkoop van Hofrust. Voor de planning, er staat nu dat de start van de verkoop is op 12 mei en dat wil ik graag even aan u vertellen, want dat wordt namelijk overal online bekendgemaakt, dus dat u dat niet verrast. Er wordt in ieder geval bekendheid aan gegeven via kanalen zoals Biedboek, Funda in Business, LinkedIn, dergelijke kanalen, natuurlijk ook op de gemeentelijke websites, en daarin staat dus dat de voorgenomen verkoop is gestart. Er waren al eerder potentiële geïnteresseerden, die krijgen natuurlijk persoonlijk een berichtje, en als je eenmaal interesse toont, dan krijg je toegang tot een dataroom zodat je alle informatie kan vinden. Dus dat is niet allemaal helemaal online, maar dan kun je daar terecht. En eventueel mensen die natuurlijk toegang willen zeg maar hebben we rondmakers en die verlenen dan de toegang. Het wordt verkocht aan de hoogste bieder, dat is wel al eerder verteld, maar nogmaals ter informatie, en als het allemaal goed gaat is de levering volgens planning in november. Dat wou ik u even vertellen, want dan ziet u dat ongetwijfeld om online. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van de Waart: Een vraag.

De voorzitter: Mevrouw Kames.

Pagina 6 van 41

Concept verslag Forum Stad 8 mei 2025 Mevrouw Kames: Ik heb daar toch een vraag over. U zegt net het wordt verkocht aan de hoogste bieder, maar ik kan me herinneren dat het ook heel belangrijk was voor ons wat er precies ging gebeuren. Mevrouw Van de Waart: Ja. In die datarooms zijn de randvoorwaarden te vinden waar je het antwoord kunt gebruiken en dat is vastgesteld. Dus dat is heel terecht dat u dat zegt, maar dat zit in de voorwaarden. Dus eigenlijk kunnen de kopers het voor het hoogste bod kopen om die doelstellingen te bereiken. De voorzitter: Dank u wel. De heer Wit? Nee. Dan sluiten we hiermee agendapunt 5 ook af.

6.

Terugkoppeling Gemeenschappelijke regelingen De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 6, terugkoppeling Gemeenschappelijke regelingen. Zijn er vanuit de leden van het Forum terugkoppelingen van Gemeenschappelijke regelingen? Dat is niet het geval.

7.

Overzicht toezeggingen en moties De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 7, overzicht toezeggingen en moties en van de griffie het bericht gekregen dat aan de fracties gevraagd is om een terugkoppeling te geven over dat overzicht. Dat hebben nog niet alle fracties gedaan, dus dat komt op een volgende Forumvergadering terug, maar met het nadrukkelijk verzoek aan de verschillende fracties om die terugkoppeling zo snel mogelijk ook aan de griffie te geven.

8.

Vaststellen Forumverslag 8 april 2025 De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 8, dat is de vaststelling van het Forumverslag van 8 april 2025. Zijn daar op- of aanmerkingen over? Nee, dat is niet het geval. Dan is hierbij het verslag van 8 april vastgesteld.

9.

Raadsvoorstel Herstelbesluit bestemmingsplan Godfried Bomansstraat (RV-25-024) De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 9, dat is het raadsvoorstel Herstelbesluit bestemmingsplan Godfried Bomansstraat. Zijn er leden van het Forum die daarover een inbreng willen geven? Ja, dan ga ik dan toch even gewoon het rondje af en dan begin ik bij de heer El Majjaoui. De heer El Majjaoui: Dank voorzitter voor het woord. Dit raadsvoorstel beoogt een aantal misstanden, dan wel weeffouten te herstellen, met name met betrekking tot verwachte parkeerdruk rondom de geplande nieuwbouw aan de Godfried Bomansstraat. Het is goed dat enkele zaken in het bestemmingsplan worden verduidelijkt waar nodig en verbeterd. Toch heeft onze fractie een aantal vragen via u, voorzitter. Zijn er meer details bekend over de specifieke gebreken die de Raad van State heeft geconstateerd in het oorspronkelijke bestemmingsplan? Kunt u toelichten hoe de verwachte parkeerbehoefte van de nog te bouwen woningen zich verhoudt tot de huidige parkeerdruk in de directe omgeving of de omliggende straten? Worden er extra parkeerplaatsen aangelegd ten behoeve van de nog te bouwen woningen? Zo ja, hoeveel zijn er nodig om de verwachte toename in parkeerbehoefte adequaat op te vangen? In het raadsvoorstel staat dat er geen financiële consequenties zijn, maar is er rekening gehouden met mogelijke

Pagina 7 van 41

Concept verslag Forum Stad 8 mei 2025 indirecte of verborgen kosten die samenhangen met de toename van de werk parkeerdruk? Denk hierbij bijvoorbeeld aan kosten voor verbetering van de herinrichting of de parkeerinfrastructuur in de buurt. Zo ja, waarom zijn deze kosten dan niet meegenomen in dit herstelbesluit? Is het plan opgesteld voor periodieke herevaluatie van de parkeerdruk, met name na de oplevering van de woningen? En hoe worden de ontwikkelingen van de parkeerdruk op de lange termijn gemonitord? Wat is het proces om belanghebbenden, met name de betrokken bewoners en de indieners van het beroep, te informeren over de vaststelling van het herstelbeleid? Zijn er dan juridische of financiële consequenties als er vertragingen optreden in het besluitvormingsproces? Tot slot, voorzitter, hoe groot acht u de kans dat ondanks dit herstelbesluit er opnieuw beroep wordt aangetekend, hetzij door huidige bewoners, hetzij door nieuwe belanghebbenden? Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Partij van de Arbeid? Nee. De heer Van der Veer. De heer Van der Veer: Dank u wel, voorzitter. Het gaat om een herstel besluit. Er zijn wat zaken geconstateerd en die zijn gecorrigeerd en wij kunnen met dit voorstel akkoord gaan. De voorzitter: Dank u wel. GroenLinks? De heer Kosedag: Dank voorzitter.

GroenLinks wil benadrukken dat we bouwen voor mensen en met altijd oog voor de omgeving. Het college heeft aangegeven dat er groen wordt toegevoegd, dat was ook een toezegging van de voorganger van de wethouder. Dan heb ik het met name rondom het gebouw en dat het project ook natuurinclusief wordt uitgevoerd. Wij willen toezien op de uitvoering daarvan en om even door te gaan op het stukje groen, ik wil niet exact dezelfde vraag stellen die mijn collega Van Maarseveen ook al had gesteld twee jaar terug, maar het hangt er wel mee samen. Namelijk, ik las, als ik me niet vergis, dat er in het voorstel staat dat er zes extra parkeerplekken zullen worden gerealiseerd. Ik heb daar een aantal vragen over. Vraag één is waar precies worden die zes parkeerplekken aangelegd en wat is de afweging geweest om deze extra parkeerplekken aan te leggen, als volgens het parkeeronderzoek deze, mijns inziens, niet nodig zijn. Tot slot, overweegt het college bijvoorbeeld ook om meer in te zetten op deelmobiliteit als alternatief op deze parkeerplaatsen? Misschien even wat slotwoorden. Dit project heeft denk ik ook wel aangetoond, ook de procedure hiernaartoe, hoe complex stedelijke groei en ontwikkeling is, en het is en blijft een kwestie van moeilijke keuzes maken, en dat we natuurlijk als gemeente ook blijven leren, zoals we ook hebben gezien met de uitspraak van de Raad van State.

Dat is wat ons betreft ook wel de essentie van de gezonde groei waar we als gemeente op inzetten in Rijswijk. Dank voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. D66? Nee. Wij. Rijswijk? De heer Van Dam. De heer Van Dam: Voorzitter, laten we vooropstellen dat Wij. Rijswijk dit in beginsel een niet zo'n goed plan vond, om een flat met 34 woningen op het grasveldje van de Godfried Bomans te plaatsen, naast de Godfried Bomansstraat, en daarom hebben we twee jaar geleden ook tegen dit plan gestemd. We hebben toen ook gewaarschuwd in die vergadering dat het plan in principe simpelweg niet past in die omgeving en ik ben nog steeds van mening dat we eigenlijk dit plan in de prullenbak kunnen deponeren. Maar goed, we hebben destijds wel voor dit plan gestemd, dus er was een meerderheid in juli 2023 en nou blijkt vandaag, of nou eigenlijk in februari, dat de Raad van State ook vindt dat dit plan toch wat tekortschiet en dat heeft te maken met de parkeerdruk. We hebben niet goed kunnen onderbouwen hoe wij omgaan met die parkeerdruk en de Raad van State kan zich toch tot op zekere hoogte er wel in vinden, in het bezwaar wat gemaakt is door buurtbewoners. Die stellen dat de parkeerdruk te hoog is en dat de gemeente de parkeernormering onvoldoende heeft onderbouwd. En om dit te herstellen heeft er een nieuw parkeeronderzoek daar plaatsgevonden en daarvoor is dus een telling gedaan in die wijk.

Toen dacht ik wat blijkt er hier nou uit? Er is geen parkeerdruk meer. Dat was de uitslag van onze parkeertelling. En toen dacht ik top, dat kan twee dingen betekenen. Of we hebben meer parkeerplekken gerealiseerd, of we

Pagina 8 van 41

Concept verslag Forum Stad 8 mei 2025 hebben het woningaantal naar beneden gesteld, want in beide gevallen zou je iets doen aan de parkeerdruk. Maar toen ik dit las, was dat in beide gevallen niet zo. Het gebied is eigenlijk onveranderd gebleven en dat betekent dat er één ding wel is veranderd en dat is de manier waarop wij dat onderzoek hebben uitgevoerd. We hebben namelijk anders gerekend en dat, voorzitter, vind ik toch nogal vreemd. Want in plaats van iets te doen aan een te hoge parkeerdruk, gaan we de parkeerdruk op een andere manier rekenachtig proberen om te rekenen en dat levert veel vragen op vanuit onze kant, want zo'n verschil kunnen we niet hebben zonder dat er iets in de wijk verandert of dat we echt daadwerkelijk iets in de berekeningen doen. Dus vandaar dat ik een aantal vragen heb over het onderzoek dat is uitgevoerd. Ten eerste, onze eerste vraag, die gaat over het onderzoeksgebied, want wat ons opvalt is dat het gebied van de parkeertellingen die zijn gehouden anders is dan de vorige meting. Het gebied is namelijk uitgebreid.

Dus mijn eerste vraag aan de wethouder zou zijn, waarom hebben we gekozen om een ander gebied te meten dan dat we in het eerste onderzoek hebben gedaan, wat twee jaar geleden is gebruikt? Voor de context, we zien dat het verlengde van de Van Mooklaan nu in dit geval is meegenomen en een deel van de Martin Campslaan is meegenomen, dat aan de andere kant van de Van Mooklaan ligt en dus eigenlijk buiten de wijk ligt. Onze tweede vraag, die gaat over het aantal parkeerplekken. In het nieuwe onderzoek staat dat bij de Albert Schweitzerlaan, ter hoogte van de Planetenflats, 40 parkeerplekken beschikbaar zijn, terwijl bij het vorige onderzoek dit er nog maar 21 waren. Dat betekent dat er 19 plekken ineens uit de lucht komen vallen. Althans, dat denk ik niet, maar ik wil wel weten waar die 19 parkeerplekken dan ineens vandaan zouden komen. De volgende drie vragen, die gaan over de maximale parkeerdruk die wij hanteren.

Want in onderdeel 14.5 van de uitspraak van de Raad van State, daar wordt benoemd dat het deskundigheidsbericht van het Stichting Advisering Bestuursrechtspraak voor Milieu en Ruimtelijke Ordening, dat heet STAB, daar moest ik ook even naar Googlen, maar dat is een organisatie die vaak bij de Raad van State erbij wordt gehaald als het gaat om dit soort parkeermetingen en ook leidend wordt gezien, en die zegt dat een maximale parkeerdruk van 85 procent de norm is en nu houden wij ons aan een maximale parkeerdruk van 90 procent. En ik vroeg me af, hoezo houden wij die 90 procent dan aan? Een vervolgvraag is dan welke van die twee normen nu leidend zal zijn als de Raad van State zich hierover nog een keer gaat buigen. Want als ik het goed heb begrepen, wordt het STAB gebruikt als leidende partij in dit soort dingen en dan zou onze derde vraag hierin zijn, zien wij dan een risico op het moment dat wij die 90 procent blijven aanhouden, in plaats van die 85 procent? Dan heb ik ook nog een vraag over het meetmoment. Met het huidige onderzoek hebben we de nieuwe metingen uitgevoerd. Dat gebeurde op drie vrijdagen, drie zaterdagen, drie dinsdagen. De hoogste parkeerdruk die gemeten is, is op zaterdagavond met een parkeerdruk van 77 procent, terwijl nog bij het vorige onderzoek in 2023 een piek van 89,9 werd gemeten op een donderdagavond.

En het lijkt mij dat als wij een nieuw parkeeronderzoek uitvoeren in zo'n gebied, dat we eenzelfde soort meting willen doen om die twee cijfers te kunnen vergelijken, maar nu meten we op een hele andere dag. Want we meten niet meer op die drukste piek van donderdagavond, maar we meten op de zaterdagen, de vrijdagen en de dinsdagen. Dus ik vroeg me af, waarom hebben we die donderdagavond eigenlijk in deze nieuwe meting buiten beschouwing gelaten? Dan heb ik nog een vraag over de parkeernormering die wordt gehanteerd. We zien in het onderzoek dat er gebruik wordt gemaakt van nieuwe parkeernormen. Op pagina 18 van bijlage D valt te lezen dat we de toegestane parkeerdruk baseren op de gegevens van Crowe. In het onderzoek van 2023 gebruiken we hier blijkbaar cijfers uit een publicatie van 381 en nu in het nieuwe onderzoek gebruiken we een nieuwe publicatie met nieuwe cijfers, en ik was benieuwd wat die nieuwe cijfers dan deden en of wij dan meer of minder parkeerplekken nodig achten. En onze laatste vraag, die gaat over de barrièrewerking. In het onderzoek wordt gesteld dat de mensen, de bezoekers van stichting Amal hun auto niet parkeren richting de Albert Schweitzerlaan, omdat er namelijk een barrière zou zijn bij de basisschool die ertussen zou zitten en het veldje.

Echter zien we nu al dat heel veel van die mensen juist wel op de Albert Schweitzerlaan komen, dus ik vroeg me af hoe dat in elkaar steekt en wat het effect daarvan is op onze parkeermetingen. Ik weet dat het een hele mond vol is, maar ik hoop toch antwoorden te krijgen, omdat ik krijg het gevoel dat er veelal wordt gewisseld met cijfers in plaats van daadwerkelijk te kijken naar de parkeerdruk. Dus vandaar al die vragen die best op detail ingaan.

Pagina 9 van 41

Concept verslag Forum Stad 8 mei 2025 De voorzitter: Dank u wel. Nog andere leden van het Forum die behoefte hebben? De heer Cupedo. De heer Cupedo: Dank u wel. Heel kort, we hebben ook een vraagje over de bijlage en dan met name bijlage D en bijlage E. Bijlade D, bladzijde 22, wordt er over een tabel ziekenhuis gesproken. Volgens mij is daar in die omgeving geen ziekenhuis. Bladzijde 25 wordt verwezen naar drie meest nabijgelegen straten, echter in het rapport staan verschillende sectienummers en dat zijn er meer dan drie. Bijlage E, sectienummer van de Martin Campslaan, die wordt volgens ons verwisseld met het sectienummer van de Albert Schweitzerlaan. Dus kortom, zijn de juiste data wel meegenomen met de juiste sectienummers? Tot zover. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Kames. Mevrouw Kames: Dank u wel, voorzitter. Als laatste zijn er dus al heel wat vragen gesteld, maar ik had eigenlijk aan de wethouder willen vragen, kunt u me dan uitleggen wat nou precies het verschil is tussen dit nieuwe raadsbesluit en wat er was? Een kort en stevige vraag. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de wethouder mevrouw Van de Waart, die nog even de laatste vraag aan het opschrijven is. Komt helemaal goed. Mevrouw Van de Waart: Dank u wel, voorzitter. Het waren heel veel vragen, dus ik moest echt mijn best doen om het bij te houden met schrijven.

Ik ga toch beginnen met die laatste vraag. Dat was denk ik een terechte, goede vraag. Wat we altijd doen bij herstelbesluiten is, dat weet u inmiddels, eigenlijk de meeste bijlagen weer meesturen zodat het in één keer goed komt. Wat ligt er namelijk voor? Het is niet zozeer dat er nu in de juridische procedure is gezegd dat het allemaal helemaal fout is, want dat zou je bijna denken als je de vragen hoort. Er is gevraagd om extra uitleg voor parkeeronderzoek en dat is ook hetgene wat is gebeurd. Dus de oordeel of dat dat wel of niet fout is, is eigenlijk nog helemaal niet gedaan juridisch, dat gebeurt hierna. Dus als het gaat over risico's, ja, dat is een risico. We hebben ons uiterste best gedaan daar een goed onderzoek naar te doen. Daar blijkt inderdaad ook uit dat daar voldoende parkeerruimte is. Het is uiteindelijk aan de rechter om te besluiten of wij daarin wel of niet gelijk hebben. Daar zijn we nog niet. U besluit nu vanavond eerst over dat aanvullende onderzoek wat onderdeel zal worden dan, als u daarover besluit, of in ieder geval niet vanavond, want u besluit pas in de raad, bij de rest van de stukken stromen. Dat is dus een aanvullend onderzoek. Er zijn meerdere bezwaren gemaakt in de procedure, maar dit is eigenlijk de enige vraag die wij hebben gekregen om verder uit te werken en dat is dus ook wat voorligt.

Dus ik zou niet gelijk de term willen gebruiken dat het niet akkoord is bevonden. Er was vooral behoefte aan extra uitleg. Daar hebben we dus een poging toe gedaan, dat ga ik vanavond ook proberen. Er zijn wel heel veel technische vragen, dus of ik ze allemaal kan beantwoorden, dat durf ik niet te zeggen. Dat kan eventueel ook schriftelijk, maar ik merk ook bij een aantal mensen wel echt hele specifieke details. Schroom ook niet om gewoon om ambtelijke bijstand te vragen, want het zijn ook hele technische vragen en daar zijn ook de ambtenaren voor. Ik begin toch nog even weer van voor af aan. Even kijken hoor. Dat waren meer mensen. Laat ik even beginnen bij die extra parkeerplekken, want er waren een aantal vragen over waarom die extra parkeerplekken. Er is natuurlijk in het proces, en toen was ik er nog niet als wethouder, maar dat heb ik natuurlijk wel overgedragen gekregen, is er natuurlijk participatie geweest rondom het traject. Er is zorgen geuit over het aantal parkeerplekken en, mede naar aanleiding daarvan, zijn er zes extra parkeerplekken ingetekend. Is dat, als je kijkt naar de telling, per se strikt noodzakelijk? Het antwoord is nee, maar als je het vraagt aan de mensen die daaromheen wonen is het antwoord ja. Dat zie je ook terug in het onderzoek dat daar ligt, ook zonder die extra parkeerplekken zou het onderzoek voldoende moeten zijn.

Dat wil niet zeggen dat wij nu vinden die zes parkeerplekken weg moeten, want participatie is ook een belangrijk goed, dus die blijven er gewoon in staan. Even kijken hoor, moet ik heel even hier kijken. Deze heb ik beantwoord. Er zijn door een aantal mensen vragen gesteld over het onderzoek zelf en vooral de andere dingen erin. En niet alleen door raadslid Van Dam, maar ook al eerder

Pagina 10 van 41

Concept verslag Forum Stad 8 mei 2025 door PGNR. Er is een afstemming geweest met de Raad van State over de acceptabele afstand waarbinnen we mogen onderzoeken en dat is die 200 meter geweest, dus dat is eigenlijk gewoon in afstemming geweest binnen de juridische procedure, die hebben we aangehouden. Daarbinnen is wel gekeken, en dat ziet u terug in het onderzoek, van wat is nou logisch menselijk gedrag? Waar ga je wel en niet staan? Als je binnen die 200 meter een plek zoekt, denk je niet weet je wat, ik ga bij de Lidl staan, want dan weet jeMag ik dat zeggen trouwens? Nou in ieder geval, bij de supermarkt in de wijk ga je dan niet staan, want dat weet je daar is het druk. Dus daar hebben ze wel gekeken van wat zijn barrières en wat is logisch menselijk gedrag en daar is naar gekeken. Is dat per 100 procent zeker? Nee, maar dat is natuurlijk altijd zo met dit soort zoeken, maar wat je ziet is dat het percentage ruim onder die 90 procent valt. Sterker nog, om maar even antwoord te geven over die STAB, hij valt zelf onder die 85 procent. Dus daarmee is dat risico zeg maar afzienbaar en dat is inclusief bezoekers. Dus wij denken dat het een redelijk stevig onderzoek is en het is naar aanleiding van de afspraken die zijn gemaakt binnen de procedure met de Raad van State. Nogmaals, het is uiteindelijk aan de rechter om te beslissen of dat dat ook echt zo is. Heel even kijken.

Er zijn een aantal vragen gesteld over de verbouwing zelf, maar, voorzitter, als u het niet heel erg vindt, dat ligt eigenlijk niet op tafel op dit moment. Uw beslissing gaat straks uiteindelijk alleen maar over dat onderzoek. Dus ik zou daar graag nog een keer met u over spreken, maar dat is eigenlijk niet het besluit wat aan u gevraagd wordt. Dus dat gaat over de natuurinclusiviteit en de manier van bouwen en het groen. Dat blijft eigenlijk allemaal hetzelfde als wat u eerder heeft besloten. Er werd wel gevraagd, hoe gaan we het monitoren als het eenmaal gebeurd is en kan er eventueel, als de parkeerder toch te hoog blijft- Natuurlijk blijven we monitoren, maar daarvoor hebben we ook gewoon de standaard instrumenten die we allemaal hebben als het gaat om het meten van parkeerdruk. Wij verwachten dat dus niet in deze wijk, maar dat kan ook in andere wijken gebeuren, dat dat door verandering plaatsvindt. Nou merk ik zelf dat ik alle vragen door elkaar doe, dus dat helpt natuurlijk niet echt. Onderzoeksgebied, aantal parkeerplekken, STAB. Andere dagen meten. Ik weet in ieder geval dat er speciaal verzoek was voor de vrijdag en de zaterdag om te meten, dus dat is meegenomen. Moet ik heel even kijken, momentje hoor. Er is eigenlijk bewust voor die dinsdag gekozen omdat die donderdag al was gemeten.

Dus het is niet zozeer dat die donderdag vervalt als meetpunt, maar dat je gewoon naar andere dagen kijkt. En dit was ook op basis van de input die ook geleverd is in de gesprekken en de juridische procedure, waarbij in ieder geval na andere dagen is gevraagd en specifiek ook de vrijdagmiddag vanwege ook de aanwezigheid van stichting Amal bijvoorbeeld in de buurt en ook de winkels in de buurt, dus daar is het zaterdag ook altijd druk. Dus dat is de reden waarom die extra momenten zijn gecreëerd. De parkeernormen zijn trouwens akkoord bevonden door de Raad van State, dus dat is mij even hier nog extra meegegeven. Ik kijk nog heel even over die barrière hoor voor raadslid Van Dam, want het zijn vrij technische vragen. Er is eigenlijk ook gewoon rekening gehouden met alle bezwaren in de gesprekken ook die in de juridische procedure zijn gemaakt. Dus even los van de locaties is er dus naar de afstanden gekeken, maar ook naar fysieke barrières. Dat is eigenlijk allemaal meegenomen in dat onderzoek. Dus je ziet daar soms dingen terug die dus zeg maar in die juridische procedure naar voren zijn gekomen in het onderzoek. Toch, als je er iets meer details over zou willen weten, voorzitter, dan zou ik toch willen vragen van kom heel even langs voor wat ambtelijke ondersteuning, want per straat kan dat natuurlijk verschillende reden zijn waarom daaraan gevraagd.

En dan was er verwarring over een tabel. Ik moet eerlijk zeggen, ik dacht ook dat kan niet waar zijn, maar ik heb er een antwoord op gekregen, namelijk in deze bijlage staat een algemene tabel met te hanteren aanwezigheidspercentages op basis van richtlijnen van Crowe voor diverse functies. Het klopt dus inderdaad dat we geen ziekenhuis hebben, maar in sommige plangebieden wel en dan wordt die gebruikt. Nou dat is eigenlijk best een hele logische verklaring voor deze tabel gelukkig. Ik ga nog heel even nakijken, voorzitter, of dat ik nu een beetje een poging heb gedaan om een- Financiële consequenties is nog naar gevraagd. Het kostenverhaal is opgenomen in een anterieure overeenkomst, is vastgelegd, zowel de plankosten als de exploitatiekosten, in verband met de herinrichting, dat is met Rijswijk Wonen. Eigenlijk het grootste risico is natuurlijk dat de rechter dit niet voldoende vindt en dat we als gemeente niet gelijk krijgen en dan moeten we eigenlijk opnieuw terug naar de tekentafel. Dat is denk ik gewoon het grootste risico wat er is. Wij hebben echter vertrouwen in dit onderzoek, maar het is uiteindelijk aan de

Pagina 11 van 41

Concept verslag Forum Stad 8 mei 2025 rechter. Kijk nog één keer met een schuin oog of ik mijn uiterste best heb gedaan om iedereen zoveel mogelijk antwoord. Er werd ook nog de vraag gesteld van kunnen andere mensen ook nog beroepen indienen? Dat is op dit moment gewoon niet aan de orde en de informatie, dat was ook nog een vraag, die krijgen natuurlijk uiteraard degene die beroepen hebben aangetekend ook, want dat is onderdeel van de beroepsprocedure. Ik denk dat ik in ieder geval mijn best heb gedaan, voorzitter, maar anders hoor ik het in de tweede ronde. De voorzitter: Precies, dat horen we dan in de tweede ronde. Zijn er nog aanvullende vragen vanuit het Forum? De heer El Majjaoui. De heer El Majjaoui: Dank u, voorzitter, voor het woord en dank de wethouder voor de beantwoording. De meeste vragen die zijn naar behoren beantwoord. Dank hiervoor. Echter de financiële consequenties, u heeft aangegeven dat dat opgenomen is in de plankosten en de exploitatiekosten, maar specifiek eventueel het aanbrengen van parkeerinfrastructuur, maakt dat ook onderdeel uit van deze kosten of staat dat heel los van? En zo ja, waarom is dat niet opgenomen in dit voorstel herstelplan? Dank. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kosedag: Ik dank de wethouder voor haar antwoorden. Helder. Ik had eigenlijk ook nog even een vraag aan de heer Van Dam, want dat bleef even hangen bij mij.

Want mijnheer Van Dam had het over, geloof ik, een landelijke norm van 85 procent. Ik heb het opgezocht. Ik zie ook dat meerdere gemeenten dat hanteren inderdaad, maar tegelijkertijd zie ik eigenlijk in de bijlage dat de hoogste bezetting op een zaterdagavond in Rijswijk op dit moment 77 procent is. Dus even de vraag, is de heer Van Dam het met mij eens dat als wij, al zouden wij een norm van 85 procent gaan hanteren, dat we dan nog steeds redelijk onder die norm blijven? Is hij het daarmee eens? De voorzitter: Dat neemt de heer Van Dam mee in zijn tweede termijn en ik denk dat die zomaar nu gaat beginnen. De heer Van Dam: Nou, wat een toeval. Meteen beginnend dan met het laatste, nee, want dat zit dat zit net wat anders. Daarom vroeg ik ook naar de vorige metingen. In het vorige onderzoek was namelijk een maximale parkeernorm van 89,9 procent, dat betekent dat die ver boven de 85 procent zit die het STAB toebedeeld en ik hoor ook net van de wethouder dat de meetonderzoeken van de vorige metingen gewoon blijven staan. Dat zou dus wel een wezenlijk verschil kunnen zijn.

En op het moment dat wij deze bijdrage, zoals dit voorstel, zoals het nu geschreven staat, opsturen naar de Raad van State, want die moet hier weer een orde over gaan vormen, en die houden zeg maar de parkeernorm van STAB aan, wat in veel van die processen wel gebeurt, dan zou dat betekenen dat wij nog steeds een probleem hebben. Vandaar ook de vraag, omdat op die donderdagavond een parkeernorm van 89,9 was en niet een maximale parkeerdruk van 77 procent. En ik denk dat dat ook wel handig is als we daar antwoord op krijgen, wat nou precies, en dit is dan weer naar de wethouder toe, welke van de twee we nou precies gaan aanhouden. Want als wij teruggaan en we geven akkoord op dit en de Raad van State die zegt straks weer dat is weer fout, dan staan we eigenlijk twee keer met lege handen, als raad en als gemeente. De voorzitter: Mijnheer Van Dam, volgens mij wil mevrouw Van der Weij interrumperen. Mevrouw Van der Weij: Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Van Dam. Wat ik me afvraag, tenminste als ik de stukken goed heb begrepen, gaat de ene norm over een ander gebied dan de andere norm, ook in oppervlakte en dergelijke. Dus ik ben benieuwd hoe u dat ziet en hoe u die normen op deze manier probeert te vergelijken. Dank u wel. De voorzitter: De heer Van Dam.

Pagina 12 van 41

Concept verslag Forum Stad 8 mei 2025 De heer Van Dam: Nee, deze norm, de Crowe normen, die gaan voor verschillende gebieden en op verschillende tijdstippen, maar de maximale parkeerdruk die het STAB vaststelt, die geldt voor het hele gebied en dat is echt een maximum voor het hele gebied, dat is niet voor één straat of voor een andere straat. Mevrouw Van der Weij: Dus u zegt daarmee dat u vindt dat deze normen echt exact te vergelijken zijn en daardoor op die manier moeten worden afgewogen door de Raad van State? De heer Van Dam: Nee, mijn vraag is aan de wethouder welke wij nou gaan gebruiken, want de wethouder geeft aan dat er een paar dingen overeen zijn gekomen, maar deze maximale norm niet en dat is mijn vraag, van welke houden wij nou aan? En als wij ons aan die 90 houden, zien we dan niet een risico dat we alsnog weer worden teruggestuurd voor een tweede keer? En dat zou ik ten alle tijden willen voorkomen en ik denk dat we het daarover eens kunnen zijn. De voorzitter: Dank u wel. Heeft u nog verdere vragen aan de wethouder? De heer Van Dam: Zeker, ik heb mijn tweede termijn nog. De voorzitter: Jazeker, ga uw gang. De heer Van Dam: Ik zou even willen beginnen met wat de wethouder zegt dat er enkel wat extra uitleg nodig is, maar dat vind ik toch net iets te kort door de bocht, want het gaat hier wel over zorgvuldigheid van besluitvorming.

En wij hebben tijdens de vorige raadsbehandeling gezegd dit past niet in het gebied en toen werd gezegd tegen ons van nee dit gaat allemaal prima, het is goed onderzocht en dat gaat allemaal goedkomen. Nou blijkt, twee jaar later, dat dat niet goed is gekomen zeg maar en ik vind dat daar wel een rol voor de gemeente is om bij het begin van dit soort projecten, en zeker als we het hebben over de Godfried Bomansstraat, dat we moeten kijken of zoiets in het gebied past. En ik heb toen al kritiek uitgedragen dat dit niet gaat passen en als we dan nu de deksel op onze neus krijgen, vind ik dat wel heel wrang. En dan zou ik niet zeggen ze willen even wat extra uitleggen, want ik vind er wel iets zwaarders aan tillen. Dan heeft u antwoord op mijn vraag gegeven waarom het gebied is veranderd. U geeft aan ‘...’ heeft een diameter van 200 meter en vandaar hebben we extra straten toegevoegd, maar die 200 meter, die waren ook al bij het vorige onderzoek ‘...’, omdat dat een van de punten is waar wij in gelijk zijn gesteld door de Raad van State, dat we die 200 meter aanhouden. Dat wijkt af van wat we normaal in Nederland doen, maar zij zeiden we zien dat jullie dat doen, maar prima. Maar die golden dus ook al bij het voorvorige parkeeronderzoek, dus blijft mijn vraag staan.

Waarom hebben we die andere straten nou in één keer wel toegevoegd? En wat ook in dit onderzoek namelijk staat is op het moment dat wij een gebied verkleinen, dat de kans op een hoge parkeernorm hoger is. Dus je zou kunnen zeggen op het moment dat wij extra straten toevoegen met meer parkeerplekken, is de kans dat de parkeerdruk die gemeten wordt lager uitvalt. Dus op het moment dat wij dus die straten toevoegen, zou dat kunnen betekenen dat het heel makkelijk voor ons is, want dan blijft die parkeernorm lekker laag. En ik wil eigenlijk die vraag beantwoorden, of daar nou nu sprake van is, ja of nee. Het meetmoment, u zegt die donderdag vervalt niet, die blijft gewoon staan. Dan zou ik toch nog even dubbel willen checken, want ik heb hem niet gezien in de onderbouwing die wij opsturen, daarin staan volgens mij alleen die metingen van de afgelopen keer en niet die van de vorige keer. Dus dat zou ik toch nog even dubbel gecheckt willen hebben. En die barrière, die kon ik ook niet terugvinden in de juridische uitspraak en in het verslag van de Raad van State. Dus dat die barrière, een vorm, er zou zijn en dat de Raad van State daar zelf mee zou zijn gekomen, dat zie ik ook niet terug in de stukken. Dus daar zou ik toch ook nog op een of andere manier antwoord op willen hebben. En dan heb ik ook nog een drietal zaken nog geen antwoord gehad.

De Kroon normen van publicatie 3 81 versus de publicatie van 7 44 zou ik ook nog willen weten, wat het effect daarvan zou zijn en waarom wij maximale parkeer- Nou goed, dat is dat STAB verhaal wat we net hebben benoemd. En een

Pagina 13 van 41

Concept verslag Forum Stad 8 mei 2025 vraag die nog niet beantwoord is, zijn de plekken op de Albert Schweitzerlaan ter hoogte van de Planetenflats, waarom daar in de nieuwe tellingen ineens 40 parkeerplekken zijn en waar 19 plekken zijn bijgekomen. Dat antwoord zou ik ook graag nog willen weten. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er verder nog vragen vanuit het Forum? De heer Van Enk. De heer Van Enk: Voorzitter, ik weet niet of dit nu nog een bespreek stuk gaat worden in de raad, dus ik wil graag in de tweede termijn voor de zekerheid even mijn standpunt toelichten. Ook het CDA heeft primair tegen het besluit om daar zoveel woningen in de sociale sector te bouwen gestemd, onder meer vanwege de druk op de wijk, maar ook vanwege de keuze van de soort woningen die daar gebouwd worden. Voor sociale woningbouw is ook van een lagere parkeernorm uitgegaan, die volgens mij deze problematiek ook vergroot. Dus wij konden ons ook vinden in de bezwaren die door omwonenden werden geuit, maar we hebben als raad wel een besluit genomen, althans de meerderheid heeft dat besluit genomen, en ik vind het dan ook lastig om in deze fase, waar het onder de rechter is, het college af te houden van een herstelbesluit zoals die voorligt.

Ik denk dat het college hier gewoon toe gehouden is, al was het alleen maar naar de bouwer, in dit geval Rijswijk Wonen, die daar dat project is gestart, tenzij we echt hele nieuwe inzichten tegenkomen. Maar de opdracht van de Raad van State is, zoals ik hem begrijp, we hebben van de gemeente toch wat meer argumentatie nodig op dat punt van de parkeeronderzoeken. En als daar inderdaad, zoals ook uit vragen een beetje doorklinkt, enigszins manipulatief door ons als gemeente mee wordt omgegaan, dan heb ik er alle vertrouwen in dat de Raad van State daar korte metten mee maakt. Dus om die reden heb ik niet het woord gevoerd en zal ik dat ook eventueel in de raad niet doen. Dank u wel. De voorzitter: U heeft een vraag voor de heer Van Enk, begrijp ik? De heer Van Dam: Ja. U heeft vertrouwen dat de Raad van State straks tot een goed oordeel komt, alleen wij moeten wel hier akkoord op geven. En op het moment dat wij, zoals u in uw eigen woorden zegt, iets aan het lijmen zijn wat niet te lijmen valt en wij zeggen nou dat is prima, dan staat onze naam er wel onder. Bent u dan bereid om uw naam daaraan te verbinden op het moment dat toch blijkt dat die parkeer onderzoeken niet helemaal juist zijn uitgevoerd? De voorzitter: De heer Van Enk.

De heer Van Enk: Ik ben in het algemeen niet van opvatting dat je als fractie, als je tegen een voorstel hebt gestemd, je ook bij alle volgende besluiten steeds weer tegen moet stemmen, tenzij dat misverstanden oproept. En zeker nu het een opdracht van de rechter is om dit onderzoek aan te vullen, vind ik het voor mijn fractie, laat ik het zo zeggen, niet helemaal logisch om nu ook weer tegen dit herstelbesluit te stemmen. Het heeft verder geen andere consequenties dan in eerste aanleg en bekend mag zijn dat wij oorspronkelijk tegen het bouwplan waren, maar we moeten voortzetten waar we als raad toe hebben besloten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er verder nog vragen vanuit het Forum? Dan geef ik het woord aan de wethouder. Mevrouw Van de Waart: Dank u wel, voorzitter. Om bij de eerste vraag te beginnen, de financiële consequenties van het bouwen van de zes parkeerplekken liggen bij Rijswijk Wonen. Dat was volgens mij de vraag. Verder ga ik mijn best doen om toch zo veel mogelijk vragen van raadslid Van Dam te beantwoorden, maar ik wil beginnen met iets waar ik het toch niet met hem eens is. Het is een aanvullend onderzoek wat ons is gevraagd, dus de suggestie dat we de afstand gebruiken om het makkelijker te maken met de parkeernorm en de parkeerdruk is denk ik niet een juiste suggestie.

Het is gewoon een afspraak die gemaakt is binnen de Raad van State procedure. Daar houden we ons aan. We hebben daar

Pagina 14 van 41

Concept verslag Forum Stad 8 mei 2025 ook binnen dat gebied, waaronder die barrière, zal ik zo even toelichten, want ik heb nu de informatie waarom deze barrière, zijn er gebieden uitgehaald die gewoon logischerwijs niet vanuit menselijk gedrag gebruikt worden. Dus daar hebben we echt niet in geshopt van hier staan toevallig veel lege parkeerplekken. Sterker nog, we hebben er gebieden als een soort van barrière in genomen. ik zou ook niet de duiding willen geven dat het niet goed is gegaan. Het is gewoon niet duidelijk genoeg geweest en daarom is er een aanvullend onderzoek nodig. Er is nog geen oordeel of het wel of niet goed is gegaan. Dat komt nog. We hebben het aanvullend onderzoek naar eer en geweten gedaan. Ik ga dan toch even proberen die vragen die u heeft zoveel mogelijk te beantwoorden om u die gemoedsrust te geven. U begint over de percentages en er is eerst een onderzoek gedaan binnen een kleiner aantal straten en een groter aantal straten. Het is niet zo dat het ene onderzoek weg is. Ik zie nu dat het niet was toegevoegd, maar binnen de procedure van de Raad van State zijn die stukken er natuurlijk gewoon. Dit is een aanvullend onderzoek wat eraan toe wordt gevoegd. We gaan dat ook niet intrekken of zo, dat kan ook helemaal niet, dus dat zijn gewoon aanvullende onderzoeken. Dus die zullen door de rechter beide worden meegenomen in de beoordeling.

Het is ook niet aan mij om dan de juridische weging te maken over hoe dat precies wordt gewogen, dat is aan de rechter. Dus inderdaad, bij die vorige onderzoeken op die donderdag kwam er een ander cijfer uit dat dat inderdaad zou maken. Dat kan met de meting te maken hebben om te beginnen, want het zijn altijd momentopnames. Maar goed, we nemen die cijfers mee. Maar zie dus dit echt als een aanvullend onderzoek waar de rechter naar gaat kijken. Zoals ik al zei, die afstanden, dat is afgestemd en die parkeernorm ook. En dan mag u van mij van alles van die parkeernorm vinden, maar dat is een parkeernorm die u zelf heeft vastgesteld in, we hebben nog geen nieuwe parkeernota, dus in de bestaande parkeernota en daar hebben we ons aangehouden. U had nog een vraag? De voorzitter: De heer Van Dam wil een vraag stellen. De heer Van Dam: U zegt weer die afstanden die zijn afgestemd, maar die waren ook al afgestemd. Dat was geen probleem, daar hebben we gewoon gelijk van gekregen van de Raad van State. Dus mijn concrete vraag was, waarom zijn die extra straten nu wel meegenomen en de vorige keer niet? Want de 200 meter afstand tot het pand, die waren de vorige keer ook al. Dat is onveranderd. Dus waarom hebben we die twee straten nu extra meegenomen? Mevrouw Van de Waart: Dat heb ik hier niet, dus dat dan moet ik daar schriftelijk op reageren.

Voor u in ieder geval blijft het 200 meter, dus het is niet zo dat die 200 meter in één keer is opgerekt. 200 meter is 200 meter. Dat ga ik ook speculeren van misschien is dat gewoon eerder niet meegenomen, maar het is niet zo dat we nu breder dan die 200 meter hebben gekeken. U vroeg een specifieke barrière. Ga ik hem proberen even op te lezen, want het was een hele specifieke vraag. De bestaande bebouwing, bestaande uit winkels, woningen en basisschool aan de Henry Dunantlaan, kennen niet echt binnendoorwegen. Hierdoor is een groot deel van de parkeercapaciteit in deze weg te ver weg om mee te rekenen. Dus er is gewoon gedacht is dat de normale route om te lopen? De bestaande bebouwing vormt in die zin dus echt een barrière en daarom is dat niet meegenomen. En zo is daarnaar gekeken, wat niet wil zeggen dat mensen misschien niet toch een keer daar parkeren, maar het is niet de meest logische plek om dat te doen. Ik kijk nog heel even verder hoor, geeft u me even een momentje. En u vroeg over die Schweitzerlaan, het verschillende aantal plekken. Daar is dus in het tweede onderzoek gewoon gekeken naar die 200 meter en is later dus dat gehele stuk meegerekend. U vraagt, waarom eerst niet? Daar heb ik dus niet direct een antwoord op nu, maar er is nu gewoon echt naar dat hele gebied gekeken, behalve die barrière gebieden. Heel even kijken.