Concept verslag Forum Stad 8 april 2025

Concept verslag Forum Stad 8 april 2025

Aanwezig Voorzitter: Mevrouw H. van Schie Raadsleden: De heer M. el Majjaoui De heer E. van der Veer De heer M. Stuijfzand Mevrouw W. van der Weij Mevrouw N. Frotan De heer W. Smith Mevrouw L. Oude Alink Mevrouw L. de Bruijn

Vervolg aanwezige raadsleden: De heer J. Loof De heer R. de Vreede De heer D. Cupedo De heer E. Braam De heer M. van Enk De heer J. de Bruin Mevrouw B. Niesen-de Haan Mevrouw M. Harmsen

Aanwezige portefeuillehouders: Wethouder S. van de Waart Wethouder W. van Damme Wethouder M. Wit

Griffie: Griffier: De heer J. Hoefnagel Mevrouw F.S. Habiboellah (verslag)

1. Opening De voorzitter: Gaan zitten, mijnheer Van Enk. U kunt na de vergadering napraten eventueel. U hebt ons zo lang niet gezien natuurlijk. Ik begrijp het helemaal. Van harte welkom iedereen. Ik wil u vragen om respectvol met elkaar om te gaan en om kort en bondig te spreken. Ik wil u voorstellen om per onderwerp, bespreekonderwerp, twee interrupties te hanteren. Is dat akkoord wat u betreft, wat de vergadering betreft?

2. Algemeen inspreekrecht inwoners De voorzitter: Dan gaan wij nu over naar agendapunt 2, het algemeen spreekrecht van de inwoners. Dan zou ik mijnheer Tillekens willen vragen om over de afvalcontainers te spreken. Voordat ik u het woord geef, mijnheer Tillekens, geef ik alvast aan dat bij de vaststelling van de agenda ook voorligt het verzoek van Wij. Rijswijk, mijnheer Zoghbi, uit een vorig Forum om een brief over de afvalcontainers vanavond op de agenda te plaatsen als punt 12. Dus als u dat wil, dan kunt u blijven. Dan geef ik nu graag het woord. U hebt vijf minuten spreektijd en ik zal u één minuut van tevoren waarschuwen dat u bijna aan het eind van uw spreektijd bent. Inspreker 1: Prima. Dank u wel. Geacht college, leden van de raad en alle andere aanwezigen. In het coalitieakkoord Gezonde groei Rijswijkse koers 2022-2026 hebben de coalitiepartijen belangrijke politieke issues beschreven en de afspraken daarover vastgelegd, ook ten aanzien van de afvalinzameling. Hierover is afgesproken dat de ondergrondse container hiervoor de norm is. Het recent genomen besluit door de raad om de bewoners van de laagbouwwoningen verplicht te voorzien van bovengrondse rolcontainers, 1000 kubieke meter voor de containers voor papier en gft, Pagina 1 van 36

Concept verslag Forum Stad 8 april 2025

lijkt mij daarmee volledig in tegenspraak. De verantwoordelijk wethouder heeft tijdens een eigen persmoment gereageerd op ingezonden brieven en boze reacties in de plaatselijke pers en op de sociale media. Dit om te voorkomen dat er een tweede containerkeet zou plaatsvinden. Hij geeft aan, de wethouder, dat uniform beleid de kosten voor de afvalverwerking goedkoper maakt. Dat denk ik, is niet tegen te spreken. Maar op het moment dat er onderscheid gemaakt gaat worden tussen hoogbouw- en laagbouwwoningen, doorbreekt de wethouder en de raad de uniformiteit die er nu in Steenvoorde Noord is ten aanzien van de vuilafvoer. Er is nu een tweede afvoerstroom gecreëerd, welke naar mijn mening leidt tot hogere structurele kosten. Immers worden voor het ophalen van de rolcontainers drie Avalex-medewerkers ingezet, tegenover één medewerker voor het leger van de ondergrondse containers. Ook leidt de tweede vervoersstroom tot meer vervoersbewegingen en een hogere CO2-uitstoot, hetgeen ook weer niet overeenkomt met de ambitie van het college om te komen tot een betere luchtkwaliteit. Ook geeft de wethouder aan dat de bewoners gehoord zijn. Kennelijk doelt hij op de hoorsessies die georganiseerd zijn na de commotie over de plaatsing van de PMD-containers in september 2023. Deze sessies hadden geen openbaar karakter.

Iedere bewoner die zich hiervoor had ingeschreven, is individueel gehoord door een ambtenaar. Een mij toegezegd verslag heb ik nooit gezien. Over de plaatsing van de blauwe en groene containers zijn wij echter niet gehoord. Ik kan u aangeven dat de argumenten tegen het plaatsen van de PMD- containers toen voor de bewoners in de wijk onverminderd gelden voor de plaatsing van de papiercontainers en de gftcontainers. Ik neem aan dat u in dezen bekend bent met de uitslag van de buurtenquête. Enkele redenen waarom wij tegen het plaatsen van bovengrondse rolcontainers zijn, de containers verstoren het straatbeeld, de containers belemmeren de doorgang voor kinderwagens en rolstoelen, de containers brengen risico's met zich mee ten aanzien van de hygiëne, zoals geuroverlast en ongedierte, de containers leiden tot verkeersonveilige situaties, zeker op de hoeken van de straten, de containers brengen risico's met zich mee, met betrekking tot vandalisme en risico's voor parkeerschade, zeker als de container … De voorzitter: Mijnheer Tillekens, u heeft nog één minuut. Inspreker 1: Ik vertrouw erop dat het college en de coalitiepartijen op basis van ethische motieven met betrekking tot je moet doen wat je hebt afgesproken na het weer ophalen van de massaal geweigerde rolcontainers voor papier en gft ook formeel terugkomen op het nu gekozen beleid.

Ook alle raadsleden wil ik vragen zich bewust te zijn dat zij gekozen zijn om de belangen van hun kiezers te behartigen. U kunt immers bijdragen dat het vertrouwen ook in de plaatselijke politiek weer terugkeert. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Tillekens. Keurig binnen de tijd. En nogmaals, u bent van harte uitgenodigd om bij de vergadering te blijven. Dan geef ik nu graag het woord aan mijnheer Bartels. Mijnheer Bartels zal gaan spreken over tramlijn 1, de Vlietlijn. Inspreker 2: Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Bartels, u heeft ook vijf minuten en ik zal ook na vier minuten waarschuwen. Inspreker 2: Prima. Ik probeer me daaraan te houden. Ik heb geen horloge bij me, maar ik doe mijn best. Dank u wel, voorzitter, geachte leden van de raad, van het Forum, collegeleden en andere aanwezigen. Ik wil aandacht vragen voor een brief die ik heb ingestuurd, die staat op de lijst van ingekomen stukken, die gaat over de lijn 1, de Vlietlijn en in het afhandelingsvoorstel staat, afdoening in handen te stellen van het college. Ik kom daar straks nog even op terug. In juni 2022 heeft de gemeenteraad ingestemd met de herinrichtingscriteria voor de Geestbrugweg, maar ook met mitsen en maren en onder voorwaarden ingestemd met het eventueel inpassen van lijn 1 op de Geestbrugweg.

Voorzitter, we zijn nu een kleine twee jaar verder en na de onderzoeken en analyses Pagina 2 van 36

Concept verslag Forum Stad 8 april 2025

waar de raad om heeft gevraagd, heb ik nog niks gezien, dat is nog allemaal nog niet afgerond. Intussen gaan het project verder en worden er allerlei inrichtingsstudies gemaakt en plannen voorgelegd, terwijl eigenlijk de afweging, ten principale waar de raad om heeft gevraagd, nog niet helder is. Ik heb zelf verschillende malen erop aangedrongen om anders aan te kijken tegen lijn 1. Lijn 1 heeft nu een hele belangrijke functie in de regio vanuit Delft naar het centrum van Den Haag. Ik ga dat niet allemaal herhalen. Het omleggen zou leiden tot vervoersverlies en dat zou ik eigenlijk heel erg slecht vinden voor het openbaar vervoer. Dat is mijn hoofdpunt. Daar kan ik eigenlijk bij blijven staan, maar er is iets nieuws gekomen en dat is dat vrij recent, begin maart, een schetsontwerp voor een gedeelte van de Geestbrugweg is gepresenteerd aan de participatiewerkgroep in Rijswijk. Eigenlijk, voorzitter, dat is zo krap allemaal bemeten dat het eigenlijk bijna net niet kan of eigenlijk niet kan. Dat komt voornamelijk door de brede trams en de vrij liggende fietspaden. Alles bij elkaar wordt heel erg krapjes. Je kunt je afvragen of je dat eigenlijk allemaal wel moet willen. Je hebt een verlies aan bomen, minder parkeerplaatsen. Nou is dat niet per se mijn hoofdpunt, maar de oorzaak is wel een tram die daaroverheen zal moeten rijden.

Dat overwegende heb ik eens nagedacht, kun je het probleem ook niet anders oplossen? Daar heb ik een alternatief voor bedacht. Dat heb ik in mijn brief verwoord. Dat alternatief is ook … De bewonersgroep, de lijst van Voorburg, de buren van de Binckhorst hebben dat ook op hun agenda staan. Dat komt erop neer dat je eigenlijk gebruik zou kunnen maken van lijn 15, die je dan vanaf Centraal Station doortrekt de Binckhorst in. Dan gaat hij weer vervolgens helemaal terug. Ik ga dat nu niet allemaal detailleren, want dat kunt u in mijn brief lezen wat daar de motieven voor zijn, wat daar de positieve effecten van zijn. Dat raad ik u aan om mijn brief daarover kennis van te nemen. Als lijn 1 niet op de Geestbrugweg zou komen, of welke tram ook, dan bespaart dat allerlei problemen wat betreft de inpassing. Dan kun je daar veel makkelijker werk gaan en bespaart ook heel veel kosten wat een aanleg van een trambaan kost. Dat is echt in … In de vele miljoenen gaat dat kosten. Dat bespaar je. Als de tram, als we dat niet gaan doen, die tram daarin passen, ik wil niet zeggen dat er helemaal niks moet gebeuren, er moet iets gebeuren voor de fietsers, verkeersveiligheid en er moet ook iets gebeuren aan beperking van de verkeersdruk. Dat is nu allemaal niet aan de orde. Ik wilde eigenlijk nu de raad vragen, de brief staat nu afhandeling door het college.

Ik zou eigenlijk de raad willen oproepen, geef het college de opdracht mee om met de partners in het bestuurlijke traject rondom de Binckhorst project te overleggen om het alternatief van lijn 15, om dat mee te nemen in het verdere proces, zodat je een alternatief hebt en aan het einde van de rit dat nog allemaal kunt gaan aflezen. Eigenlijk kom ik dan … Heb ik dan een beetje een procedureel punt, dat zou eigenlijk betekenen dat u nu het afhandelingsvoorstel eigenlijk zou moeten ombuigen en moeten zeggen, we willen daar een bespreekpunt van maken, want dan kunt u het college die oproep meegeven. Ik dank u voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bartels. Ook keurig binnen de tijd. Zijn er leden van het Forum die vragen hebben nog aan mijnheer Bartels? Mijnheer Braam. De heer Braam: Mijnheer Bartels, dank u wel, allereerst voor uw berichten. Ik zie ook wel zorgen dat een andere partij het al gevraagd heeft om het de volgende keer te bespreken. Maar wat ik best wel belangrijk vind, is uw idee ook al wat breder in de buurt, of buurten, besproken. Is daar breed draagvlak voor? Inspreker 2: Voorzitter, het wordt in de buurt besproken. We zijn daar druk mee bezig. Het vindt redelijk wat anker rond. We moeten ook een beetje wegen hoe het ligt. Want je hebt mensen die zeggen, de Geestbrugweg die nu wordt verbouwd, dat willen we eigenlijk niet meemaken.

Dan zijn ze in een keer tegen de tram. Het hangt een beetje vanaf hoe je ertegenaan kijkt. Wij moeten nog verder doorpraten, zodat iedereen ook goed begrijpt wat dat alternatief eigenlijk inhoudt. Want als is Pagina 3 van 36

Concept verslag Forum Stad 8 april 2025

een vervoerssysteem wat in dat verhaal zit, wat niet alleen maar gaat over de inrichting van de weg, maar het gaat over een integraal vervoerssysteem in de regio, en dat is voor, ik bedoel dat we denigrerend, maar dat is voor mensen in de straat weer een iets ander onderwerp. Maar er wordt over gesproken en we hebben redelijk veel anker rond. De voorzitter: Niemand meer ? Dank u wel, mijnheer Bartels. Dan gaan we door naar de volgende inspreker. Dat is mijnheer Miog namens de bewonersorganisatie Steenvorde Noord over het afvalbeleid. Inspreker 3: Dank u wel, voorzitter. Geachte voorzitter, beste raad. Thomas Miog. Ik spreek in namens bewonersorganisatie Steenvorde Noord en namens de bewoners van de laagbouw van de Ministerbuurt. Laat ik beginnen met wat ons verbindt, en dat is het gezamenlijke doel van wat we doen. We willen allemaal werkende, duurzame en ook niet dure afvalverwerking. Probleem wat we daarbij tegenaan lopen, is dat afval in de ondergrondse containers vervuild wordt, omdat de minderheid van de inwoners niet goed hun afval scheidt. Zoals het groente-, fruit- en tuinafval, het gft, en dat leidt weer tot hogere verwerkingskosten voor alle inwoners. De oplossing die uw raad heeft gekozen is om over te stappen op onder andere bronscheiding voor de laagbouw en daarmee heeft de gemeente er wel voor gekozen om de laagbouw te belasten met een ander inzamelsysteem.

De bewoners nemen daarmee afscheid van de gewenste ondergrondse containers, leveren ruimte in en de straat wordt alleen maar lelijker. Dan is het heel belangrijk dat u als gemeente een feitelijk beeld heeft van hoe deze inwoners daartegenover staan. Daarom hebben wij als bewonersorganisatie Steenvorde Noord zelf het initiatief genomen een enquête uit te zetten. We hebben een uitzonderlijk hoge reactie erop, van 200 reacties, 55 procent van de laagbouwwoningen van de Ministerbuurt en daarvan is ruim 80 procent negatief over de rolcontainers. Dit staat haaks op de aanname dat het draagvlak onder deze inwoners zou verschillen. Belangrijke kanttekening is natuurlijk wel dat de hoogbouw niet is meegenomen in deze enquête en ook voor hun is dit beleid relevant, omdat het kan leiden tot verlaging in de kosten. Juist in de hoogbouw zijn ook mensen met een kleinere portemonnee waarvoor dit van belang is. Maar de gemeente moet wel wat met deze bewoners in de laagbouw, voor wie met dit beleid belast worden. Deel van het probleem, los van het beleid zelf, is dat de communicatie ernstig tekort is geschoten. Veel bewoners zijn onvoldoende of onduidelijk geïnformeerd en ook de brieven die kwamen vaak onverwachts.

Eindresultaat is, is dat de vervuiling blijft want de hoogbouw scheidt alsnog ondergronds, er is een communicatieprobleem en je houdt over opstandige inwoners met beschadigd vertrouwen en negatief over de rolcontainer. Met dit als vertrekpunt, hoe gaan we dus samen naar de oorspronkelijke doelen werken? En daarvoor kom ik tot mijn drie kernpunten. Allereerst zou ik zeggen, verbeter de participatie bij dit beleid in deze nieuwe fase met geschaad vertrouwen. Ik heb een goed gesprek gehad met de wethouder hierover, met een aantal toezeggingen over onder andere een nieuwe vorm van participatie en communicatie, en dat waarderen we zeer. Dat is ook hard nodig. Maar tegelijkertijd plaats ik daar wel een aantal kanttekeningen bij. Wees bijvoorbeeld helder over het doel van mogelijke nieuwe inloopavonden. Zijn het alleen informatieavonden of is ruimte voor echte participatie? Ten tweede, zorg ook voor toegankelijke en begrijpelijke communicatie. Mogelijk nieuwe communicatie, brieven of flyers moeten niet leiden tot meer vragen. De communicatie tot zover en mogelijk ook nieuwe laat toch zien dat de gemeente niet goed is geweest in dat aspect. Dat is naar, want zo ontstaan juist meer vragen en zijn zelfs de voordelen van de rolcontainers niet duidelijk bij de inwoners. Zonde.

Daarom doen wij als bewonersorganisatie Steenvoorde Noord ook het aanbod om een werkgroep op te zetten van een representatieve groep bewoners die meedenkt over taalgebruik en de vorm van het beleid, de brieven, bedoel ik. Dat kost jullie helemaal niks en levert heel veel op. Laat je door inwoners helpen en stel ons hiervoor in de gelegenheid om dat te doen. Ten derde, verlies ook niet de hoogbouw uit het oog. Zij scheidt afval nog steeds ondergronds, Pagina 4 van 36

Concept verslag Forum Stad 8 april 2025

wat nog steeds fout zou gaan en alsnog leidt tot hoge verwerkingskosten. Het probleem blijft in stand en de laagbouw wordt wel belast. Een serieuze poging tot gedragsverandering tot beter scheiden moet onderdeel van de oplossing blijven. Tot slot, bewonersorganisatie Steenvoorde Noord wil samen met de gemeente helpen aan duurzame, circulaire en goedkope afvalverwerking. Wij waarderen de inzet van het college hierin, maar dan moet het wel goed landen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Miog. Zijn er vragen nog voor mijnheer Miog? Dan wil ik u hartelijk danken voor uw bijdrage en gaan wij door naar mijnheer Hoyer over luchtkwaliteit Rijswijk. Voordat ik mijnheer Hoyer het woord geef, wil ik opmerken dat er bij het volgende agendapunt, de lijst van ingekomen stukken, op de agenda staat een verzoek van D66 om het onderwerp luchtkwaliteit te agenderen voor het Forum van 8 mei. Dat is wellicht ook voor u interessant, mijnheer Hoyer. Dan geef ik nu graag het woord aan u. U weet het inmiddels, vijf minuten en ik waarschuw u na vier minuten. Inspreker 4: Dank u wel, voorzitter. Last but not least vandaag. Geachte college, geachte raad als toehoorder. Rijswijk is voor wat de luchtkwaliteit betreft op een na smerigste gemeente van Nederland.

Alleen Schiedam aan de drukbevaren Nieuwe Waterweg en tegenover de zware industrie van Pernis, doet het nog net wat slechter dan Rijswijk, dat zich graag de groenste gemeente van Nederland wil noemen. Dat de luchtkwaliteit in Rijswijk zo slecht is, weten we al jaren. U ontkent dat niet. Des te teleurstellender is dan ook dat u in uw raadsbrief 25016 vrijwel niet reflecteert op de voorbije jaren vol intenties waarin vrijwel niets gebeurd is aan de structurele aanpak aan dit levensbedreigende fenomeen. Bewezen is dat het vele kinderen ziek maakt en de vroegtijdige sterfte in Rijswijk gemiddeld één maand hoger maakt dan in de rest van het land. In uw raadsbrief sust u ons, inwoners van Rijswijk, nog steeds met intenties waarvan het maar afwachten is of ze substantieel gaan bijdragen. Over de enorme toename van vervuiling door de toename van autoverkeer door reiswieg via snelwegen en aan- en afvoerwegen rept u met geen woord. Over de impact van de gigantische groei in inwonersaantal zelf op de luchtverontreiniging zegt u niets, terwijl dit de knop is waaraan u kunt draaien. Over de hieraan gerelateerde extra toename van inwoners in Rijswijk, absolute aantallen, dus niet alleen de percentages die ziek worden of vroegtijdig sterven ten gevolge van de vervuiling wordt niet gesproken.

Voelt u ook de verantwoordelijkheid daarvoor? En trekt u de logische consequentie minder bouwen als de lucht niet aantoonbaar schoner wordt? U spreekt hierover met geen woord. Welkom in Rijswijk waar u als nieuwe inwoner eerder sterft en uw kind elke dag 4,8 sigaretten gaat roken. Op geen enkele wijze refereert u aan recente uitspraken over luchtkwaliteit in raad en Forum Stad. Ondanks nadrukkelijk verzoek om dit voor deze Forum Stad te doen, heeft u nog geen antwoorden gegeven op de vragen die begin maart over dit onderwerp aan u zijn gesteld. Zie ingekomen stuk 25014. Dit terwijl beantwoording essentiële informatie moet verschaffen aan de raad om uw RIB te kunnen wegen. Dit is niet alleen een gemiste kans, maar is ook neerbuigend naar al diegenen die zich oprecht zorgen maken over de toekomst van Rijswijk. Vriendelijk, maar met nadruk verzoeken wij om ons en de raad volledig te informeren. Zou u de gedetailleerde en onderbouwde beantwoording van onze vragen mee willen nemen in uw RIB? Nota bene, ik zeg hier bewust gedetailleerd en onderbouwd, omdat wij in onze interactie met de gemeente of gedelegeerde instanties veelvuldig antwoorden krijgen op vragen die, als we ze al krijgen, of door verwijzen naar wollige algemeenheden en of onvolledig zijn en of op een hoop worden geworpen, waardoor de uiteindelijke vraag nog steeds onbeantwoord blijft. Zeer ontmoedigend.

Zoals u dat wil, kan ik u daar heel veel voorbeelden van geven. Geacht college, toon ambitie. Schone lucht is een mensenrecht. Hartelijk dank voor dit recht, het recht van inspreken, en voor uw inzet, uw aandacht en voor uw antwoorden. Namens de stichting Pasgeld Natuurlijk, hartelijk dank. Pagina 5 van 36

Concept verslag Forum Stad 8 april 2025

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hoyer. Ook keurig binnen de tijd. Zijn er vragen aan mijnheer Hoyer? Mijnheer Braam, gaat uw gang. De heer Braam: Toch even een korte vraag, want ik hoor bijna iedere vergadering toch wel een redelijk steady verhaal met wat hele kleine afwijkingen naar links en naar rechts, zeg ik dan maar even simpelweg. Maar heeft u ook bij tijd en wijle overleg met een of meerdere leden van het college over de diverse vragen? Want ik kan me zo voorstellen dat diverse briefschrijverij nog wel eens in ieder geval wat beantwoording geeft. Maar 19 keer komen daar weer vragen uit naar voort. Maar is er enigerlei wijze vanuit uw stichting overlegd met het college? Inspreker 4: Ja. We hebben vrij frequent, nee, niet vrij frequent, we hebben contact met de wethouder. Overigens denk ik niet zoveel met de wethouder die over dit probleem specifiek gaat, het luchtprobleem. Maar uw antwoord is, ja, dat hebben we. Dan kom ik op uw volgende, of eigenlijk kom ik op een opmerking dat de antwoorden die wij mondeling krijgen, die willen misschien wel overeenkomen of niet overeenkomen, wat wij graag willen, is duidelijkheid. Als er, en ik zal bijvoorbeeld een voorbeeld geven, het college zegt dat, en dat is een heel ander onderwerp … De voorzitter: Mijnheer Hoyer, het is niet de bedoeling dat u uw inspreektermijn nu verlengt.

Hebt u, mijnheer Braam, antwoord op uw vraag gekregen nu? De heer Braam: Voorzitter, op zich op de heel directe vraag heb ik antwoord gekregen maar ik was toch wel erg nieuwsgierig naar de toelichting op het antwoord. De voorzitter: Als u het kort wil houden, mijnheer Hoyer. Inspreker 4: Heel kort nog één voorbeeld. In het coalitieakkoord staat dat groenbeleid, en dat is iets anders dan lucht, ben ik het eens, dat dat zo kwantitatief en kwalitatief zal groeien in deze coalitieperiode. Als antwoord op groenbeleidsvragen krijgen wij te horen dat in de raad besloten is het kwantitatieve deel achterwege te laat, dus dat er alleen nog maar aandacht zal zijn in de komende tijd over kwalitatief groen. Dat hebben we nooit geweten, dat weten we niet waar dat gebeurd is. Ik vraag het aan raadsleden, die weten dat niet. Dus het is heel erg handig om staccato de vragen door te spitten. Dat is mijn antwoord. Ik hoop dat het voorbeeld uitstekend is. De voorzitter: Nog meer vragen voor mijnheer Hoyer? Dan wil ik u ook heel hartelijk danken voor uw inspreken.

3. Lijst van ingekomen stukken: vaststelling wijze van afdoening De voorzitter: Dan gaan wij over naar agendapunt 3, de lijst van ingekomen stukken. Er zijn twee agenderingsverzoeken binnengekomen voor het Forum Stad van 8 mei. De eerste is van D66 over de RIB 25016 inzake luchtkwaliteit. Wilt u daar nog een toelichting bij geven? Mevrouw …: Dank u wel, voorzitter. De toelichting staat eigenlijk ook in het agenderingsverzoek, maar de heer Hoyer die bevestigt denk ik nogmaals of onderstreept nogmaals het belang van dit onderwerp om dat goed met elkaar te bespreken, waarbij we graag de juiste informatie willen en ook de antwoorden op de vragen. De voorzitter: Wie steunt dit? De heer Van der Veer: Voorzitter, een opmerking. Wij hebben naar aanleiding van de raadsinformatiebrief of het raadsadres hebben wij vragen gesteld. Die zijn onder het vragenuur gesteld. Die zijn inmiddels beantwoord en daar zijn wij ook op ingegaan, op de brief van de stichting Pagina 6 van 36

Concept verslag Forum Stad 8 april 2025

Natuurlijk Pasgeld. De beantwoording van het college is onder andere dat alle vragen, dat is kennelijk vanmorgen in het college behandeld, worden zo spoedig mogelijk aan de stichting Pasgeld Natuurlijk gestuurd, maar de beantwoording die aan ons in het vragenuur zijn gegeven, geven aanleiding om het, zoals we het ook hadden aangekondigd in onze vragen, om het voorstel te steunen om het te agenderen voor 8 mei. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Veer. Nog meer? Mijnheer Van Enk, CDA en GroenLinks. Dan kan dat voorstel geagendeerd worden voor het Forum Stad van 8 mei. Dan gaan we over naar het volgende verzoek. Dat is van de PvdA. Dat is raadsadres 25018, Tramlijn 1 en Vlietlijn. Wil de PvdA hier nog een toelichting bij geven? De heer …: Voorzitter, ook dat staat duidelijk in het formulier. De briefschrijver, het raadsadres, geeft een aantal suggesties en wij zouden graag antwoord krijgen van het college om … Wat zij van die suggesties vinden en of zij bereid zijn hier stappen in te ondernemen. Vandaar dat we het willen bespreken op 8 mei. De voorzitter: Wie steunt dit voorstel? Twee fracties in ieder geval. Ik zie mijnheer Braam en mijnheer Zoghbi. Mijnheer Van Enk, u wilt nog iets zeggen.

De heer Van Enk: Ik steun het voorstel, maar ik zou qua orde, daar komen we bij de agenda op, als … We hebben drie raadsvoorstellen op de agenda staan, mochten we voor elven klaar zijn, dan kan een van deze twee voorstellen wat mij betreft ook vanavond nog wel geagendeerd worden. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. Mevrouw Oude Alink. Mevrouw Oude Alink: Daar ben ik het niet mee eens. Ik wil het graag goed voorbereiden. Dank u. De voorzitter: Akkoord. Ik zie ook D66 knikken. Dan gaat het naar de vergadering van het Forum Stad van 8 mei.

4. Vaststelling agenda De voorzitter: Dan gaan we door naar de vaststelling agenda. Dan wil ik even kijken wat de vragen van PvdA die zoals u zei, mijnheer Van der Veer, over hetzelfde onderwerp gaan. Wilt u die vragen dan behandelen vanavond nog of … Want dat dat bleek mij niet duidelijk uit de toelichting. De heer Van der Veer: Wat mij betreft, wij hebben nog vragen over de beantwoording van onze vragen. Dus wat mij betreft gaat het van het vragenuur af en nemen we het mee op 8 mei. De voorzitter: Akkoord, dan gaan we dat doen. Dan gaan we verder met de vaststelling van de agenda. Aan de agenda kan worden toegevoegd het verzoek van mijnheer Zoghbi van Wij. Rijswijk uit het vorig Forum voor agendering van raadsadres 25007 over de afvalcontainers. Er zit nu ook een formulier bij met redenen van agendering. Mijnheer Zoghbi, wilt u nog een toelichting geven hierop, op dit verzoek? De heer Zoghbi: Als er een toelichting voor nodig is, dan wil ik dat doen. Want wat is het voorstel, dat hij naar agendapunt 12 gaat? De voorzitter: Ja. De heer Zoghbi: Maar dat is prima. Dan zal ik op dat moment toelichten waar … De voorzitter: Stemt het Forum hiermee in, met agendering als agendapunt 12 van het raadsadres 25007, brief over afvalcontainers? Mevrouw Van der Weij. Pagina 7 van 36

Concept verslag Forum Stad 8 april 2025

Mevrouw Van der Weij: Maar mevrouw de voorzitter, volgens mij hebben we hier vorige keer mee ingestemd dat het op de agenda komt. Dus als punt 12 lijkt me daarmee prima. De voorzitter: Dan wordt dat dus punt 12. Dan wordt punt 12 punt 13. Hebben we de agenda vastgesteld.

5. Mededelingen college De voorzitter: Dan gaan we naar de mededelingen van het college. Mevrouw Van de Waart. Wethouder Van de Waart moet ik zeggen natuurlijk. Hij doet het nu. Mevrouw Van de Waart: Dank u wel, voorzitter. Mevrouw de voorzitter. Als het goed is, heeft u of krijgt u via de griffie een brief over de MRDH over acties rondom het ov en een mogelijke korting op de BDU, de brede doeluitkering voor het ov. Die was eigenlijk gericht aan het college, maar die vonden we zo informatief over de situatie dat we hem graag met uw raad wilden delen. Misschien even een klein beetje korte toelichting. Op dit moment worden er acties gevoerd, ook door HCM, maar ook door andere … Door de vervoerders uit de andere grote vier steden. Onder andere afgelopen woensdag was er de 110 seconden stil-actie, stonden bussen en trams stil om aandacht te vragen voor de mogelijke 110 miljoen euro bezuiniging in het ov in de regio Amsterdam, Den Haag, Rotterdam. Daarom is daar aandacht voor gevraagd. Is eigenlijk nog een redelijk vriendelijke actie. Als de bezuinigingen doorgaan namelijk, dan moet echt het mes in de dienstregelingen en stijgen de prijzen ook flink van het ov. Dat is natuurlijk iets waar in ieder geval mijn hart heel erg verdrietig van wordt en heel veel bestuurders ook en dat we daar met zijn allen natuurlijk naar kijken.

Maar als het kabinet de bezuiniging niet terug gaat draaien, dan volgen er veel zwaardere acties. In de brief staat heel goed aangegeven eigenlijk wat de lobbyactiviteiten zijn van de regio. Zo hebben eerder al 40.000 mensen een petitie getekend en die is aangeboden aan de Kamercommissie, maar ook regionale bestuurders en overheden en zorginstellingen onderwijsinstellingen, alle andere belangrijke organisaties hebben een brandbrief naar het kabinet gestuurd, maar er staat dus in principe nog meer in die brief en dan bent u daarvan helemaal op de hoogte. Als u het ook ziet en u vindt ov ook heel belangrijk, voel u vooral vrij om als volksvertegenwoordiger daaraan bij te dragen. Mocht u nog vragen hebben, dit speelt dus nadrukkelijk in MRDH en de vervoerspoot. Daar zitten natuurlijk ook vertegenwoordigers vanuit de raad in. Dus zo kunnen we elkaar op de hoogte houden. Dat is even mijn mededeling, voorzitter De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van de Waart. Wethouder Wit, heeft u nog …

6. Terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen De voorzitter: Dan gaan we door naar agendapunt 6, terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen. Zijn er nog mededelingen uit de gemeenschappelijke regelingen?

7. Overzicht toezeggingen en moties De voorzitter: Dan gaan we snel door naar het overzicht toezeggingen en moties. Daar heb ik allereerst een mededeling over. De fractievoorzitters die hebben zoals in het presidium is afgesproken voor het opschonen van de openstaande toezeggingen een verzoek gekregen om nogmaals naar de lijst te kijken. Zodra dat is gebeurd, zal er een nieuwe actuele lijst op 8 mei in de Pagina 8 van 36

Concept verslag Forum Stad 8 april 2025

Forums worden geagendeerd. Hebben er nog forumleden behoefte om op dit punt nog een opmerking te maken? Weet ik nog niet. Daar gaan we het nog over hebben. Dat hebben we … Deze tien minuten hebben we gewonnen.

8. Vaststellen Forumverslag 8 april 2025 De voorzitter: Dan gaan we door naar agendapunt 8, vaststelling van het Forumverslag. Heeft er iemand opmerkingen over het Forumverslag? Moet ik even kijken, welke is het? Van 11 maart. Niemand? Dan is het verslag bij deze vastgesteld. De heer Van Enk: Ik had er nog wel een opmerking over. Er staat ergens dat de griffie nog zou uitzoeken wat de termijn van afdoening is voor brieven van inwoners. Is het niet handig om het antwoord op die vraag ook in een voetnoot bij dit verslag toe te voegen? De voorzitter: Mag ik dat aan de griffie vragen of dat een goed idee is? Dat het een goed idee is. Dat was de vraag, mijnheer Van Enk. U vraagt ook naar de termijn. Weet u de termijn, mijnheer de griffier? U krijgt antwoord op deze vraag, net als de overige raadsleden.

9. Raadsvoorstel Schetsontwerp Openbare Ruimte Kesslerpark (RV 25-018) De voorzitter: Dan gaan wij naar agendapunt 9, raadsvoorstel schetsontwerp openbare ruimte Kesslerpark. Dan geef ik graag als eerste het woord aan Beter voor Rijswijk. De heer Cupedo: Dank u wel, voorzitter. Onze fractie heeft met aandacht het raadsvoorstel gelezen. We zijn blij dat het beoogd effect wordt benoemd, de bereikbaarheid van de huidige bedrijven geborgd blijft, verkeersveiligheid wordt vergroot, groen wordt toegevoegd en de verblijfskwaliteit wordt geborgd en meer ruimte komt voor fietsers en voetgangers. Onze fractie heeft toch nog een aantal vragen. De Sir Winston heeft duidelijke voorkeur aangegeven voor variant 2. Toch is er met de uitwerkingen met variant 1 ingewerkt. Graag een toelichting hiervoor. Twee, kunt u aangeven wanneer de Visseringlaan betaald parkeren wordt doorgevoerd? Drie, nee dat was even … Sorry. Verder vragen wij ons af of de RA020 meegenomen wordt in de besluitvorming. De brief is afkomstig van een direct betrokkene buurtbewoner. We zijn benieuwd of het voorstel van de briefschrijfster serieus is genomen, overwogen en of er gecommuniceerd is. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Cupedo, van Beter voor Rijswijk. Dan gaan we nu naar GroenLinks. mevrouw De Bruijn. Mevrouw De Bruijn: Dank u wel, voorzitter.

Dank voor het voorleggen van het schetsontwerp voor de openbare ruimte van het Kesslerpark. Wij sluiten ons eigenlijk ook aan bij Beter voor Rijswijk. Het stuk is prettig om te lezen, ondersteund met mooie visuals. Volgens GroenLinks een mooi ontwerp, waar groen en herontwikkeling hand in hand gaan. We zijn ook tevreden hoe groen en klimaatadaptatie worden meegenomen in de plannen, zoals bijvoorbeeld het waterdoorlatende bestrating. Daarnaast zijn we ook blij met de plannen voor het verkeer. Er wordt veel ruimte gemaakt voor de fiets, brede fietspaden en wat betreft de verkeersveiligheid zien we ook dat er door de 30 kilometerzones een positieve bijdrage aan wordt geleverd. Zorgen van Sir Winston Churchill lijkt mij dat het goed wordt meegenomen in de overwegingen, dus we hebben verder geen vragen voor nu. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw De Bruijn. Dan geef ik nu het woord aan D66. Pagina 9 van 36

Concept verslag Forum Stad 8 april 2025

Mevrouw Frotan: Dank u wel, voorzitter. Allereerst wil ik de wethouder bedanken voor de heldere en uitgebreide beantwoording van onze vragen. Toch wil ik graag nog een aanvullende vraag stellen. Uit de beantwoording blijkt dat de participatie heeft plaatsgevonden, maar dat er geen specifiek overleg is geweest met belangenorganisaties zoals Fietsersbond en het platform Groen. Deze partijen beschikken over waardevolle expertise op het gebied van duurzaamheid, duurzame mobiliteit en groene inrichting. Mijn vraag is, zijn er aanvullende plannen om alsnog gericht in gesprek te gaan met deze en vergelijkbare belangenorganisaties, zodat hun kennis en ervaring actief worden meegenomen in de verdere uitwerking van het ontwerp? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Frotan van D66. Dan geef ik nu graag het woord aan de VVD, mijnheer Oelen. De heer Oelen: Dank, voorzitter. Dank, wethouder, ook voor dit duidelijke voorstel. Eigenlijk is het raar dat we dit krijgen, maar de raad heeft er zelf om gevraagd, dus in die zin is het ook weer niet heel raar. Ik denk dat u er zeer wel in bent geslaagd om alle zorg die de raad in de tijd heeft geuit om die te adresseren en dat kennelijk in goede samenspraak met omwonenden, bedrijven te doen. Dus wat betreft de Rijswijkse VVD alleen maar compliment voor dit voorstel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen.

Dan mevrouw Harmsen van de ChristenUnie. Mevrouw Harmsen: Dank u wel, voorzitter. Ook ik heb genoten eigenlijk van het groen hier op de plaatjes voor dit voorstel. Ik vind het een mooie invulling. Vooral de doorlatende groene plekken van de parkeerplekken staat ons zeer aan. Ik heb nog een paar kleine vragen in verband met de leefbaarheid en het STOMP-principe. Een beetje een informatieve vraag, komen er ook nog ondergrondse containers, of zijn eigenlijk alle afval wat de bewoners gaan wegbrengen, vindt dat binnen de bebouwing zelf plaats? Want als er ingezet wordt op brede stoepen met die fijne zit-, kletsbankjes, dat is supermooi, maar als daar veel ondergrondse containers bijstaan, dan is dat … Doet een beetje af aan de leefbaarheid, omdat het nogal wat lawaai geeft en toch altijd wel een beetje troepen bij zit, hoewel mensen natuurlijk braaf burgers zijn. Maar toch, ik heb daar gewoon even vragen bij, is een informatieve vraag. Ik had ook dezelfde vraag een beetje van D66 over de participatie. Er is met omwonenden gepraat, maar er zijn misschien nog bepaalde wensen bijvoorbeeld UrbaFit. We hebben heel veel jongerenwoning daar in de buurt en ik heb liever dat ze aan de UrbaFit zitten dan in de gokhal. Dus is het misschien mogelijk dat op die brede stoepen nog UrbaFit-dingen komen? Dat lijkt me een hele mooie oplossing.

Een laatste punt van participatie, en dat gaat ook over de verkeersstromen, de CBR zit er natuurlijk. Meer dan 20.000 rijexamens worden vanaf die plek gedaan. Die moeten dus … Dat blijft ook voorlopig doorgaan. Is er ook nog mee gesproken? Hebben zij ook nog bepaalde inbreng gehad en adviezen gehad over deze inrichting, ook van de verkeersstromen? Dat zijn mijn vragen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Dan gaan we nu naar Rijswijk Belang. Mevrouw De Haan-Niesen: Dank u wel, voorzitter. Dank, college, voor het voorliggende schetsontwerp openbare ruimte Kesslerpark, met goede geluiden vanuit stakeholders. Neemt niet weg dat fractie Rijswijks Belang natuurlijk wel een aantal kritische vragen heeft. We beginnen met de herinrichting tijdelijke vorm kruispunt Volmerlaan. De eerste vraag is, hoe gaat deze tijdelijke herinrichting eruitzien en welke fysieke maatregelen worden er genomen? En hoe wordt deze situatie gemonitord? Wat is dan de beoogde looptijd van de tijdelijke situatie? En wanneer vindt de evaluatie plaats en wordt deze evaluatie ook gedeeld met de raad? Welke indicatoren worden gebruikt om het effect van de tijdelijke situatie te beoordelen en op welke wijze worden inwoners, bedrijven en andere weggebruikers betrokken bij de evaluatie van de tijdelijke herinrichting? Dan het parkeren voor Sir Winston-groep.

Welke maatregelen worden overwogen om onbevoegd gebruik van Pagina 10 van 36

Concept verslag Forum Stad 8 april 2025

de parkeerplaats te voorkomen? Wat zijn de verkeerskundige effecten van het omzet van haaks parkeren naar langs parkeren in de voorgestelde varianten? Welke verkeersveiligheidsrisico's zijn concreet verbonden aan het haaks parkeren langs de drukke fietsroute? Zijn hier bijvoorbeeld cijfers of incidenten bekend, die deze risico's onderbouwen? Is er een verkeersonderzoek of analyse beschikbaar waarin de impact van haaks parkeren op de doorstroming van fiets en autoverkeer is onderzocht? Zo ja, kan deze gedeeld worden met de raad of het Forum? Op welke termijn worden de uitkomsten van het aanvullende onderzoek verwacht met betrekking tot wat de mogelijkheden zijn om ook in variant 1 gebruik door onbevoegden te ontmoedigen en de loopafstand te beperken? Hoe wordt de raad hierbij betrokken, bij de beoordeling daarvan? Wat zijn de gevolgen als er geen overeenstemming wordt bereikt met Sir Winston-groep over variant 1? Zijn er juridische, financiële of planologische consequenties te verwachten? Dan over het schetsontwerp zelf. Wat is de verwachte tijdsplanning voor de verschillende fases van het ontwerp traject? We hebben nu een schetsontwerp.

Wanneer komt het voorlopig ontwerp en wanneer het definitieve ontwerp? Wordt het voorlopig ontwerp tussentijds nog voorgelegd aan raad of belanghebbenden voordat het definitieve ontwerp wordt vastgesteld? En als laatste vraag, wordt het definitieve ontwerp ter inzage gelegd of besproken met belanghebbenden, zoals bewoners, bedrijven of andere partners, voordat het college tot vaststelling overgaat? Dit waren mijn vragen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niesen. Dan geef ik nu het woord aan mijnheer Van Enk van het CDA. De heer Van Enk: Dank u wel, voorzitter. Ik ben in mijn leven maar één keer van mijn fiets gereden en dat was van een auto die van een parkeerplaats afkwam, haaks parkeren en in de Herenstraat. Dus ik kan me volledig vinden in de optie 1 en ik vind dat we een keer moeten ophouden voor over een parkeerplaats voor een café, want eigenlijk kom je daar helemaal niet als je naar een café gaat met de auto. Ik vind de vraag over het CBR wel een hele relevante en ik hoop en ik neem ook aan dat daar absoluut rekening mee is gehouden. Tweede vraag is … Of dit waren opmerkingen. Ik had alleen een vraag over de financiën, even om te checken.

We hebben natuurlijk nu de ervaring met het Havenkwartier, waar we ook van hetzelfde uitgangspunt, methode zijn uitgegaan ,dat we de inrichting van het openbaar gebied rondom de nieuwbouw voor een deel in rekening brengen. Zullen we hier ook letten op mogelijke toekomstige inflatie et cetera, et cetera, zodat we niet over twee jaar als we hiermee aan de slag gaan tot ontdekking komen dat het misschien toch achteraf wat te weinig was? En tot slot, maar is meer een reactie op mevrouw Harmsen. Die waarschuwt voor de overlast van ondergrondse containers. Maar ik zou zeggen, alles wat bovengronds zit, geeft veel meer overlast. Dus ik begrijp die vraag eigenlijk niet. Dat was het. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. Dan gaan we nu naar de PvdA. Mijnheer Stuifzand. De heer Stuifzand: Dank u, voorzitter. Sommige vragen die bij onze fractie ook leefden, zijn al door andere fracties gesteld en die steun ik graag. Toch wil ik ook namens onze fractie het college bedanken voor dit heldere en leesbare voorstel. Het is goed om te zien dat er met ambitie wordt gekeken naar herontwikkeling van het Kesslerpark. De aandacht voor vergroening, de levendigheid en kwaliteit in de openbare ruimte is hoopgevend.

Tegelijkertijd willen wij als PvdA een aantal punten onder de aandacht brengen, want dit plan biedt pas echt meerwaarde als het gebied toegankelijk is en leefbaar wordt voor mensen die er wonen, werken en leven. De vergroening in het gebied is zonder twijfel een van de sterke onderdelen van dit voorstel. Daarom vragen wij, hoe wordt dit geborgd, dat de beoogde vergroening ook daadwerkelijk deze effecten oplevert en op welke manier deze gemonitord worden gedurende het proces en na de realisatie? Wij vinden het belangrijk dat niet alleen het ontwerp ambitieus is, maar dat de resultaten ook meetbaar, zichtbaar en voelbaar zijn voor de bewoners in dit gebied. Voorzitter, de PvdA pleit al langer voor toegankelijke plekken in Pagina 11 van 36

Concept verslag Forum Stad 8 april 2025

de wijk waar mensen elkaar kunnen ontmoeten in een gebied waar ze zich … Dat zich ontwikkelt tot levendige stadscampus past volgens ons ook een buurtkamer, een laagdrempelige ontmoetingsplek voor jong en oud, waar je terechtkunt voor een kop koffie, een activiteit of gewoon een praatje. Daarom willen wij het volgende meegeven. Zou het college willen onderzoeken of er binnen de ontwikkelingen mogelijkheden zijn voor het realiseren van een buurtkamer, bijvoorbeeld in samenwerking met maatschappelijke partners? Wij denken dat dit een waardevolle bijdrage kan leveren aan de sociale infrastructuur van het gebied en aan de leefbaarheid van de huidige en de toekomstige bewoners. Voorzitter, dit was de bijdrage voor het eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Stuifzand. Dan geef ik nu graag het woord aan mijnheer El Majjaoui van de partij Gelijkheid en Rechtvaardigheid. De heer El Majjaoui: Dank, voorzitter, voor het woord. Het is een ambitieus raadsvoorstel. Ook is te lezen dat de directe belanghebbenden positief hierop hebben gereageerd. Er is rekening gehouden met verkeersveiligheid, bereikbaarheid, vergroening, verduurzaming. Kortom, een veilig en bereikbaar en aantrekkelijke omgeving waar men kan wonen, werken en verblijven. Verder sluiten we ons aan bij de vraag van D66, aangezien een aantal vragen die wij wilden stellen van gelijke strekking zijn.

Die zijn ook inmiddels beantwoord. Dank hiervoor. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Dan mijnheer Zoghbi van Wij. Rijswijk. De heer Zoghbi: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben ook met aandacht de stukken gelezen. We hebben nog wel over drie onderwerpen een aantal vragen, om te beginnen met de visie, daarna parkeren en als laatste bereikbaarheid. De visie. Het stuk staat vol met uitspraken zoals de menselijke maat toevoegen, een ongedwongen leefgebied creëren, het bestaande netwerk van openbare ruimte verder te verfijnen en detailleren. Dit zijn veel groter en vooral dure woorden, maar we vragen ons af wat ze nu echt betekenen in dit stuk. Zeker als we dan kijken naar het beeldmateriaal, dan ziet daar alles in de basis goed uit, maar had dit net zo goed een wijk in Zoetermeer kunnen zijn. We zouden dus van de wethouder willen vragen wat dit plan nu Rijswijks maakt. Er is een wezenlijk verschil tussen iets moois zeggen en iets moois realiseren. Ik zou aan de wethouder willen vragen om nu te omschrijven wat we naast het toevoegen van bankjes en grote hoeveelheid aan bomen doen aan die mooie leefomgeving. Parkeren. In het schetsontwerp is sprake van herinrichting van de openbare ruimte, waarbij vergroening en verblijfskwaliteit belangrijke uitgangspunten zijn.

Er wordt echter niet gesproken over concrete aantallen parkeerplaatsen, het saldo ten opzichte van de bestaande situatie, of de relatie met de verwachte groei in autobezit door de toevoeging van nieuwe woningen. Kan het college aangeven of er voldoende is nagedacht over het behoud dan wel de uitbreiding van de parkeerplaatsen in de openbare ruimte in verhouding tot de toekomstige parkeerbehoefte? In het ontwerp wordt kort verwezen naar het stimuleren van deelmobiliteit. Het blijft echter onduidelijk hoeveel deelauto's worden voorzien, hoeveel parkeerplaatsen daarmee gemoeid zijn en wat de verwachte impact is. We hebben in het verleden vaker gezien dat we bij gebiedsontwikkeling veel minder parkeerplaatsen realiseren dan we hebben afgesproken in de huidige parkeernorm. Kan het college concreet maken hoeveel parkeerplekken de deelauto's gaan vervangen en kan het college aangeven of het van plan is om de andere kortingen op de parkeernorm toe te passen in dit gebied? Als laatste, bereikbaarheid. Het schetsontwerp noemt enkele verkeersmaatregelen, zoals herprofilering van wegen en verbeterde routes voor langzaam verkeer. Maar het blijft onduidelijk welke hiervan specifiek bijdragen aan het verbeteren van de bereikbaarheid van de Plaspoelpolder als geheel. Het document zoomt vooral in op Kesslerpark, terwijl mobiliteitsoplossingen wijk-breed impact hebben.

Bovendien wordt in het ontwerp geen expliciete oplossing geboden voor de huidige verkeersproblematiek, waarbij het in de spits tot 20 minuten kan duren om Rijswijk binnen te komen via Plaspoelpolder. Kan het college toelichten in Pagina 12 van 36

Concept verslag Forum Stad 8 april 2025

hoeverre de voorgestelde maatregelen daadwerkelijk bijdragen aan betere verkeersdoorstroming in de gehele Plaspoelpolder en hoe hiermee wordt ingespeeld op de bestaande knelpunten tijdens de piekmomenten? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Zoghbi. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw wethouder Van de Waart. Mevrouw Van de Waart: Dank u, mevrouw de voorzitter. Laat ik het een beetje proberen te trechteren. Laat ik beginnen bij het afval, want dat is namelijk het meest simpele antwoord. Het afval wordt opgelost op de plot zelf. Dus dat is gewoon … Dus niet op straat, geen ondergronds afval, geen afval. Ik denk, ik kan het zelf wel even beantwoorden. Geen afvalcontainers op straat, gewoon in … Het zijn grote ontwikkelprojecten. Toen de Shell er nog zat, deden ze dat ook op de plot zelf. Hetzelfde geldt straks voor de te ontwikkelen broodfabriek, dus niet op straat. Dat was denk ik de meeste simpele te beantwoorden. Er zijn een aantal vragen gesteld over haaks parkeren en de afspraken met Sint Winston Churchill. Er staan inderdaad twee opties in. Dat komt omdat we gewoon echt nog in gesprek zijn. Dus het is niet zo dat Sint Winston Churchill heeft gezegd, we willen het absoluut niet. Ze hebben nog wel twijfels.

Eigenlijk voor deze fase van het ontwerp, want de VVD heeft gelijk, u heeft ons gevraagd om in deze fase van ontwerp bij u terug te komen, betekent dat het eventueel nog beide opties zou kunnen zijn. We hebben gewoon een juridische afspraak met Sint Winston Churchill. Daar ontkomen we niet aan. Of u dat nu leuk vindt of niet, of ik dat nou leuk vind of niet. Dat is gewoon wat het is. Dus mochten we uiteindelijk niet komen tot achter elkaar parkeren, dan wordt het uiteindelijk haaks parkeren. Dat is de situatie zoals die is. Waarom we de voorkeur hebben voor achter elkaar parkeren, is omdat het inderdaad gewoon vanuit de verkeersveiligheid veel beter is. Ik heb niet even cijfers voor u voorhanden, maar u kunt zich voorstellen dat achteruit uitrijden op een drukke weg met veel fietsers gewoon echt veel meer vaardigheden vergt als vooruit daaruit rijden, waarin je gewoon je spiegels veel beter en het zicht veel beter is. Op dit moment is de beslissing dus nog niet gemaakt, maar het past er binnen het ontwerp beide opties en hangt het dus echt af van de afspraak met Sint Winston Churchill, met wie we verder goede gesprekken hebben. Betaald parkeren is er nog gevraagd. Er is al een klein stukje betaald parkeren in het gebied. U heeft inmiddels ook de brief gehad met de uitvoeringsagenda. Bovendien stond het ook in eerdere stukken.

Het voornemen is om in de rest van de Plaspoelpolder ook betaald parkeren in te voeren en dan zullen ook de rest van de straten van dit gebied worden meegenomen. Dus in die zin lossen we dat zo op en ik hoop daar nog voor de zomer voor u met een voorstel te komen, dus na de parkeernota of tegelijkertijd of vlak daarna zodat we dat kunnen doen. Dat is ook een wens van de ondernemers in het gebied. Volgens mij heb ik het er de vorige keer ook over gehad … De voorzitter: Wethouder Van de Waart, u hebt een interruptie van mijnheer Van Enk. De heer Van Enk: Voorzitter, dat kleine stukje betaald parkeren, was dat misschien als je je auto op het NS-perron zette om met de trein te gaan, dat je daar betaalt? Mevrouw Van de Waart: Ik weet niet helemaal precies welk stukje, maar het is eigenlijk achter de oude bieb. De heer Van Enk: Het was een grapje. We praten hier over een A-, A-, super A-locatie met bussen, trams, treinen. En zoals de vorige keer, we praten alleen maar over autoparkeren. Ik begrijp dat … Ik kan het maar niet begrijpen, omdat we het steeds over STOMP hebben normaal. Mevrouw Van de Waart: Dus ik ga toch heel even verder, want er waren een aantal vragen over de parkeerplekken. Uw raad heeft de opdracht gegeven om geen parkeerplekken in het openbaar gebied weg te halen en dat gebeurt dus ook niet. Antwoord op uw vraag in dit ontwerp. Hier en daar Pagina 13 van 36

Concept verslag Forum Stad 8 april 2025

zijn ze wel op andere plekken beland, maar nog steeds in hetzelfde gebied. Dus het aantal is uit mijn hoofd 214. Zeg ik dat goed? Dat blijft ook … 214. Ik had het goed onthouden. Dat blijven ook 214 plekken. Ook bij variant 1 of 2 rondom Sint Winston Churchill. Even kijken of ik dan alle parkeervragen heb gehad. Heel even kijken. Volgens mij wel. Dan misschien maar gelijk daaraan even het mobiliteitsvraagstuk en het kruispunt rond de Treubstraat. Kijk, dat is eigenlijk een vraagstuk die twee vraagstukken raakt. Dat gaat, één, over de inrichting van het openbaar gebied waar we nu mee bezig zijn, maar, twee, natuurlijk ook over de doorstroming van de Plaspoelpolder, maar eigenlijk ook in het verlengde van de hele Beatrixlaan, waar we het met zijn allen eerder over gehad hebben. Want wat je ziet, is dat mensen op alle mogelijke manieren zo lang mogelijk niet proberen op die Beatrixlaan te komen en dus alle afritten van Rijswijk gebruiken, inclusief alle mogelijke wijken, de Plaspoelpolder, andere wijken om dat te doen. Dat gebeurt ook op de Treubstraat. Dat zorgt ervoor dat het eigenlijk heel vaststaat. Wij denken dat we daar een oplossing voor kunnen hebben om die doorstroming te verbeteren. Dat zal ook voor het gebied beter zijn. Want dan sta je met zijn allen daar minder lang vast, maar ook minder lang CO2 te happen met zijn allen.

Dat is iets waar wel discussie over is geweest. TUI bijvoorbeeld heeft aangegeven, is het nou wel zo'n goed idee ? Want dan kun je van die kant af … Moet je eigenlijk de ene kant een ommetje rijden. Aan de andere kant, als het daardoor minder vaststaat, is het ommetje rijden ook minder erg. Dus uiteindelijk kost je dat dan niet meer tijd. Datzelfde geldt ook voor de bewoners. U heeft ook de brief van een betrokken bewoner gezien. Dus in principe is natuurlijk wel zo dat zij de ene keer, als zij terugkomen, eigenlijk naar huis iets verder moeten rijden. Wij nemen deze signalen natuurlijk super serieus, is ook in de participatie naar voor gekomen. Aan de andere kant hebben we ook een doorstroomprobleem op te lossen en vandaar dat we voorstellen om het met tijdelijke maatregelen uit te proberen. Vanuit Rijswijks Belang zijn er veel vragen over gesteld van, hoe zit het dan allemaal? We proberen nu in eerste instantie die tijdelijke situatie te realiseren. Ik hoop eigenlijk dat het eind van het jaar nog lukt. Dat vraagt altijd veel afstemming, want dat betekent namelijk dat enerzijds de auto's niet kunnen oversteken van Kesslerpark naar de Treubstraat. Dus je kan maar één kant op. Dat is dan, als ik het goed zeg, bij het Kesslerpark rechtsaf en bij de Treubstraat linksaf.

Betekent ook dat we bij de stoplichten één stoplicht veranderen, zodat er twee rechtdoor gaan en maar één linksaf en dat is nu twee linksaf en één rechtdoor, waardoor je meer doorstroming hebt. Dat is het hele idee. Of dat ook echt zo gaat werken, is echt wel een beetje uitproberen, want automobilisten hebben zo hun gewoonte, laat ik het zo zeggen. Dus soms duurt het ook even voordat dingen gaan werken. Een belangrijk aandachtspunt daarbij is dat we afspraken moeten maken met de hulpdiensten, want die moeten wel rechtdoor kunnen, zeker als het daar vaststaat. Dus daar moeten we even kijken hoe we dat vorm gaan geven. Dat vraagt ook wat afstemming. Het is echt de bedoeling om dat minimaal een half jaar te gaan proberen. Misschien moet het zelfs wel langer, moeten we ook even kijken van, hoe werkt het nou? Als het acute problemen geeft, kunnen we het ook weer weghalen. Dus dat is natuurlijk ook gewoon de situatie als je tijdelijke maatregelen neemt. Ik ga daar gewoon nog bij u op terugkomen, want het moet gewoon nog uitgewerkt worden. Maar dit is wel het idee. Als het nou wel werkt, en dat is natuurlijk de insteek, dat ook TUI maar ook de bewoners erachter komen en denken, dit is niet ideaal, maar vaststaan is ook niet ideaal, maar goed, het is wel een oplossing, dan kunnen we er ook permanente maatregelen van nemen. Dat ziet er dan natuurlijk wel mooier uit.

Laten we dat vooropstellen. Dat is natuurlijk … Bedoeling van dit plan is dat uiteindelijk dat gebied verfraait. Ik heb een hoop complimenten gehoord, dus dank daarvoor. Want het is echt het idee dat we in dit biedt echt een woon-werkmilieu creëren, daar waar het nu echt een werkmilieu is. Dus ik heb heel veel positieve verhalen over het groen gehoord. Het is ook eigenlijk wel zo, buurmanwethouder, iedere boom die we daar extra neerzetten, is een verfraaiing met extra groen. Dat gezegd hebbende, even kijken, ik heb variant 2 gezegd. Overleg met de Fietsersbond en Platform Groen. We hebben dus algemene-participatieavonden gehad. Daar zijn ze niet geweest. Het is wel zo Pagina 14 van 36

Concept verslag Forum Stad 8 april 2025

dat we de input van de Fietsersbond en Platform Groen, die zijn uitgebreid geconstateerd onder andere bij de mobiliteitsvisie en het groenbeheerplan en de input die ze daar hebben geleverd, is wel meegenomen voor dit plan. Nou ben ik nooit te beroerd om nog eens een keer met iemand te gaan praten, maar we hebben dus wel uitgebreid hun input meegenomen. Dat geldt overigens ook voor andere organisaties, zoals een BBR en dus andere … De grote partijen die erin zitten. Maar dat had u al gezien. Even kijken of ik een beetje … CBR was nog een vraag … De voorzitter: Wethouder Van de Waart, u hebt een interruptie. CBR. Sorry. Ik ben een klein beetje normale andere gang van zaken dan vandaag. CBR is uitgebreid mee gesproken. Die hadden een aantal punten. Ik pak ze er even bij, want ik had ze opgeschreven. Zij waren een van de partijen, maar dat waren er meerdere, u heeft dat zelf ook besproken, die de fietsstraat wilde vervangen door fietssuggestiestroken. Dat is opgenomen in het plan. Zij waren wat beducht op het in- en uitrijden bij het CBR. Er zijn natuurlijk ook nog mensen die het nog moeten leren of die nog bezig zijn. Dat is nu opgevangen door de strook eigenlijk heel breed te maken. Dus als je van de weg afkomt, kun je dus met je auto parkeren op de strook voordat je het fietspad oversteekt. Dus dat wordt een breder gedeelte. Daar hebben ze mee ingestemd.

Zij waren overigens ook nog niet gelijk helemaal fan van die Treubstraat aanpassing, dat kruispunt, want dan kunnen ze maar één kant op. Aan de andere kant, als je niet vaststaat, heeft dat ook zo zijn voordelen als je een examen moet afleggen. Dus dat was het specifiek voor de CBR. Dan was er nog een vraag over financiën van het CDA. Wacht even, want die had ik even nagevraagd. We hebben wel rekening gehouden met inflatieafspraken. Dus de afspraken met de ontwikkelaars die we hebben gemaakt over hun bijdrage aan de inrichting van de openbare ruimte, staat los van de inrichting van hun eigen ruimte, want daar komt ook nog eigenlijk heel veel buitenruimte die publiekelijk toegankelijk is. Dat is geen openbare ruimte, maar publiek toegankelijke ruimte. Maar ook de bijdrage aan de openbare ruimte hebben we afspraken over en daar zit inflatiecorrectie in. Even kijken. Ontmoetingsplekken heb ik dan nog. Ik denk dat PvdA vraagt naar ontmoetingsplekken en die worden eigenlijk vooral gesitueerd in de ontwikkeling bijvoorbeeld van de Kesslerpark, dus wat minder op de openbare weg. Daar zie je wel dat je makkelijk elkaar tegen kunt komen, ook doordat er meerdere oversteekstroken zijn gemaakt. Maar de echte ontmoetingsplekken zoals u denk ik voor ogen hebt, zitten echt in het gebied.

Onder andere of u nou iets wil drinken of iets wil eten of op een bankje wil zitten of daar een wandeling wil maken met elkaar, daar zit van alles in het gebied en dat is ook meegenomen in de plannen die u eerder heeft kunnen zien. Even kijken. De menselijke maat van Wij. Rijswijk. Dat is natuurlijk een uitdaging voor zo’n gebied, is om er echt een woon-werkklimaat van te maken, dus dat je zowel thuis en senang voelt als je naar je werk gaat, als dat je daar woont. Het is ook echt een campusgedachte. Er komen veel jonge mensen wonen, dus het moet ook nog een beetje hip eruitzien, zullen we maar zeggen. Ik weet niet of dat helemaal het Rijswijkse is wat u voor ogen hebt, maar we creëren echt een nieuw gebied waar we hopelijk met zijn allen straks ook echt trots op zijn en wat echt een lift krijgt. Dus dat is echt de visie die wij hebben, echt een campusachtige ontwikkeling met ook de voorzieningen die er zijn, maar ook een straat die daarbij hoort. Dus geen bedrijventerreinenstraat, maar echt een woonwerkstraat en misschien wel een stukje Rijswijk wat we nog helemaal niet hebben nu, maar wat heel goed bij ons past. Deelmobiliteit. Die moet ik heel even vragen. Dat is wel meegenomen en is tijdens de bestemmingsplannen ook uitgebreid behandeld. Ik had ook al even aangegeven dat we geen parkeerplekken opgeven. Volgens mij ben ik dan aardig rond met de vragen, voorzitter.

Heb ik nog één ding toe te geven, want ik heb heel veel complimenten gehad, maar ik heb ook een fout gemaakt. Dus die ga ik bij deze even zeggen, want dat ga ik nog veranderen in het raadsvoorstel. Er is namelijk een oud plaatje in het stuk beland. Plaatje 4.1. Had ik toch wel van mijnheer Van Enk verwacht dat hij dat even had waargenomen, maar daar kwamen we dus vandaag achter toen we het zelf weer even gingen doorspitten. Daar zit namelijk nog een tekening in met de shared space, dus op Pagina 15 van 36

Concept verslag Forum Stad 8 april 2025

de hoek bij het station. Dat is nou juist hetgeen wat we hebben aangepast naar aanleiding van overleg met stakeholders, want dat wordt juist een gebiedje waar het veel duidelijker is wie waar moet fietsen en moet lopen en zo, vanwege de verkeersveiligheid. Dus die passen we nog aan voor de stukken naar de raad. Voorzitter, voor deze termijn. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van de Waart, voor uw eerste termijn. Dan gaan we door naar de tweede termijn. Ik ga weer even het rijtje af en als u geen gebruik wilt maken van uw tweede termijn, dan hoor ik dat graag. We beginnen weer bij Beter voor Rijswijk. Mijnheer … Nee. Dan gaan we door naar GroenLinks. Mevrouw De Bruijn. Nee. Dan gaan we door naar, even kijken, de VVD. De heer Oelen ook niet. De ChristenUnie, mevrouw Harmsen. Mevrouw Harmsen schudt ook nee. Dan Rijswijks Belang, mevrouw De Haan-Niesen. Mevrouw De Haan-Niesen; Dank u wel, voorzitter, en de wethouder, dank voor de meeste antwoorden. Ik mis nog een aantal antwoorden, want het is mij niet helemaal duidelijk waarom er nu langs parkeren gebouwd daar moet worden, ik weet niet hoe ik het anders moet noemen, in plaats van haaks parkeren wat er al is.