Concept verslag Forum Stad 6 december 2022.docx

De heer Sleddering (VDD): Ja, dank, voorzitter, en om maar meteen even over de parkeerbelasting te gaan. We gaan het voorstel van het college zien die de afspraak uit het coalitieakkoord gaat invullen. Wat ik ook wel even wil zeggen, dat de parkeerreserve al lang niet meer alleen de reserve is die gebruikt gaat worden voor het parkeren, maar al lang is omgeturnd tot een mobiliteitsreserve en daar worden allerlei nuttige dingen voor fietsen en voor bussen uit betaald. Dus ik zou daar heel voorzichtig mee omgaan om daar iets aan te veranderen. Verder kom ik, wat betreft de belastingen, op een specifiek ding, de toeristenbelasting, altijd een boeiend onderwerp. Vorig jaar hebben wij in de corona de toeristenbelasting kwijtgescholden aan de hotelondernemers met name in onze stad. Hij is er nu weer. Ik blijf persoonlijk het altijd een heel ingewikkelde belasting vinden omdat de hoteleigenaar en de pensioneigenaar eigenlijk een soort incassobureau voor de gemeente is. Ik vind dat buitengewoon bureaucratisch en ouderwets. Maar goed, wat het belangrijkste kritiekpunt op de toeristenbelasting is, dat grote hotels meerjarige afspraken hebben over kamerprijzen en dat wij één per jaar in november even bepalen wat de hotelbelasting is.

Ik zou het college willen vragen om samen met de hoteleigenaren in onze stad even de garantie te krijgen dat het bedrag dat we nu afspreken, dat dat de komende twee jaar geldt. Het is maar een vraag, ik hoor graag het antwoord. Dan een opmerking van algemene aard. Het praten over belasting en heffingen is altijd vervelend, want dat vinden we eigenlijk helemaal niet leuk, want we vinden het helemaal niet leuk om zelf, maar ook onze burgers te betalen. Maar je moet er wat voor terug krijgen en als dat van goede kwaliteit is, dan is dat prima. Nu zitten we natuurlijk in een heel lastige tijd waarin burgers het moeilijk hebben, gelet op de financiën. Nou, de ChristenUnie zei het net al van, je ziet aan de ene kant een financieel sterke gemeente met mooie cijfers en je ziet burgers en bedrijven die een groot probleem hebben. Dat wringt een beetje. Ik zou het college, en daar komen we in de begroting nog op terug, toch eens de overweging mee willen geven: er is maar een goede manier om burgers en bedrijven te willen te komen om het minder zwaar te krijgen en dat is algehele lastenverlichting. Lastenverlichting is het antwoord op het verminderen van de pijn bij burgers en bedrijven.

Als je dan zegt: nou, we zitten goed in de slappe was en we verhogen alle belastingheffingen met twee komma zoveel procent, dan zou ik zomaar eens op het wilde idee kunnen komen, gelet op de bijzondere omstandigheden, goh, zullen we dat niet 2,4 doen, maar laten we 1,2 nemen, we geven een korting van 50 procent. Het is maar een idee, ik weet ook dat er afspraken over zijn gemaakt, maar de wereld is werkelijk heel erg in beweging en als je recht wil doen aan de goede cijfers van de gemeente en je wilt burgers en bedrijven helpen, dan is een

Concept verslag FORUM Stad 6 december 2022

algehele lastenverlichting het beste en dat komt ook bij iedereen, in tegenstelling tot een onderwerp waar we het straks nog over gaan hebben, dat je allerlei lastenverlichtingen geeft aan mensen voor een bepaalde groep alleen. Deze crisis kenmerkt zich dat die door alle mensen wordt gevoeld en niet alleen door de mensen tot 130 procent van het minimum. Dat was het. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Sleddering. Dan gaan we naar de fractie Rijswijks Belang. Ja, gaat uw gang. Mevrouw De Haan-Niesen. Mevrouw Ten Brummelaar (Rijswijks Belang): Nee, mevrouw Ten Brummelaar in dit geval, maar het geeft niet. De voorzitter: Nou, dat geeft wel. Mevrouw Ten Brummelaar, excuus, gaat uw gang. Mevrouw Ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter. We hebben de verordening afvalstoffenheffing gelezen. Vooropgesteld dat wij als partij natuurlijk onwijs blij zijn met de verlaging van zes procent, hebben we wel gelezen dat de kwijtschelding gebaseerd is op 100 procent en wij vragen ons af of het college nog nagedacht heeft over een lastenverlaging van bijvoorbeeld 80 procent om deze doelgroep ook probleemeigenaar te maken. Verder sluiten we ons aan bij de woorden van de heer Sleddering voor wat betreft de algehele lastenverlichting. Dank u wel. De voorzitter: Dank u vriendelijk. Tot slot de fractie van Beter voor Rijswijk, de heer Braam. De heer Braam (Beter voor Rijswijk): Dank u wel, voorzitter.

Allereerst in ieder geval complimenten voor de overzichtelijke wijze waarop alle stukken beschikbaar zijn gesteld. Wat we wel kwijt willen is, het woordje kwijt, kwijtschelding, dat daar feitelijk dus nu al op vooruit wordt gelopen, eigenlijk een wens die al jaren uitgesproken is door de VVD en dus nu feitelijk al wordt doorgevoerd, om dus dat buiten deze getallen te laten. Dus om de ozb en de reinigingsrechten en noem maar op, om daar niet de kwijtschelding in te verwerken. Daarmee zou ik willen vragen in de richting van het college om toch ook na te denken om direct voor te sorteren, om dus per 1 januari aanstaande twee keer per jaar het ophalen van het grofvuil gratis te maken. Daarmee hoef je de tarieventabellen feitelijk niet echt te veranderen, het is slechts een stukje tekst wat je hoeft toe te voegen en daarmee is dus een stukje lastenverlichting ook direct op die manier verwerkt. Tot slot, de was-wordt tabel, daar zijn we altijd erg blij mee. Die is onleesbaar. Het is als pdf-bestand beschikbaar gesteld, maar echt, hij is niet te lezen. Hij zou feitelijk, ja, dat noemen ze landslides, volgens mij, op die manier moeten presenteren, dan wordt hij wel leesbaar. Dus, voorzitter, we zouden graag daar een nieuwe vergelijkingstabel willen hebben, het gaat om bijlage 3B. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel.

Dan gaan we direct door met de eerste termijn van de kant van het college en dan geef ik het woord aan wethouder Van Damme. De heer Van Damme: Voorzitter, dank u wel en dank aan de raadsleden ook voor hun constructieve vragen. Allereerst, over de algehele lastenverlichting, ik denk dat wij als college de woonlasten, is het voorstel om die 2,5 procent te laten dalen, dus zes procent afvalstoffenheffing en 1,6 procent gemiddeld dan genomen. Dus ik denk dat we daarmee ook tegemoetkomen aan wat iedereen dus in ons land voelt. Dus die inflatie, dat is een soort spook wat achter ons aanrent en dan hebben we ook nog te maken met een energiecrisis die dan weliswaar per individu of per bedrijf verschillend uitpakt. Ik denk dat we met de afvalstoffenheffing vermindering en de rioolheffing zowel ondernemers als huishoudens daarin tegemoet kunnen komen. Dus

Concept verslag FORUM Stad 6 december 2022

daar ben ik ontzettend blij mee. Tegelijkertijd, als het dan gaat om nog verdere belastingverlaging, ja, goed, het Centraal Planbureau heeft in maart de inflatiecijfers gepresenteerd van 2,4 procent die zijn gehanteerd in de kadernota. Gelet op de voorzienbaarheid hebben we die 2,4 procent ook gewoon gehanteerd en doorgevoerd. Dus voor nu zie ik geen, ziet het college in ieder geval geen reden om daarvan af te wijken. Maar als u dat anders ziet, dan is dat natuurlijk ook mogelijk. Dan heb ik nog wel een mededeling eigenlijk ook over de legesverordening, want het kwam al even ter sprake dat de ene week meldt BZK dat er een fout zit in de meicirculaire en een week later meldt BZK, andere minister weliswaar, dat de omgevingswet een half jaar is uitgesteld. Dat betekent dus dat de titel twee van de legesverordening moet veranderen. Gelukkig is daarin voorzien in artikel 13 van de legesverordening in overgangsrecht, zodat dan in ieder geval de tarieven weer gelden zoals ze begin dit jaar golden, want we hadden namelijk alles al doorgerekend met het oog op 1 januari als die omgevingswet van kracht is. Goed, dat levert ook weer extra werk op, maar dat voeren we graag uit. Die omgevingswet, zoals mijn collega Van der Laar al zei, we blijven daar niet mee stilstaan en t.z.t. komt er natuurlijk in februari dan wel weer een nieuw voorstel, als die dan 1 juli weer van kracht zal worden.

Maar we houden het allemaal goed bij en we laten ons ook graag altijd informeren door BZK op dat punt. De toeristenbelasting, ja, hij is inderdaad kwijtgescholden, de heer Sleddering, als corona maatregel en nu brengen we hem weer terug. Ik heb ook verschillende hoteliers gesproken en die zouden inderdaad heel blij zijn met ook die voorzienbaarheid, dat ze gewoon een paar jaar, dat dat hetzelfde is en dat je gewoon op tijd en niet twee maanden voor aanvang van een nieuw jaar, gewoon zegt wat het tarief is. Ik ondersteun uw suggestie om dat meerdere jaren vast te zetten. Die toezegging kan ik nu doen. Dan de leesbaarheid. Het gaat echter om bijlage 3B, daar gaan we wat aan doen. Dat moet gewoon duidelijk zijn als u de volgende keer het vooraf al ziet dat het niet leesbaar is, geef even een seintje, dan zorg ik dat dat wel leesbaar tot u komt. De precariobelasting of de terrassen en de uitstallingen, die staat op nul, inderdaad. Daar zijn voorwaarden aan gekoppeld, maar die voorwaarden zitten niet aan de belasting voorwaarden gekoppeld, maar aan de vergunning voorwaarden die daar zijn gesteld voor een bepaalde inrichting of een café. Tegelijkertijd staat ‘ie eigenlijk al jaren op nul. Dus het is eigenlijk het voortzetten van reeds staand beleid. Dat in antwoord daarop.

De parkeerregulering, ja, hij gaat dus met die 2,4 procent omhoog omdat je eigenlijk dit in totaliteit moet zien, dus dat progressieve vergunningstelsel, zoals ik al zei. Dat komt, maar tegelijkertijd is geconstateerd hier door de organisaties die het moeten uitvoeren, dat er iets meer aanlooptijd voor nodig is om dat ook echt in te regelen. Dus als het dan wordt verhoogd en progressief wordt gemaakt, de derde, vierde en vijfde vergunning, dan is dat dus gewoon bij de volgende belastingverordening en dat is volgend jaar rond deze tijd weer. De kwijtschelding, ja. Of die niet tot 80 procent kan. Ja, uw raad heeft ooit besloten dat daar 100 procent wordt kwijtgescholden, dus we doen wat de raad daarin vindt en is afgesproken, dus er wordt gewoon 100 procent kwijtgescholden voor de personen die daarvoor in aanmerking komen. Als uw raad zegt, een ander percentage, ja, dan gaan we daarmee aan de slag. Wat ik u wel kan zeggen, we hebben nu de kwijtschelding uit de toerekening aan het tarief van die belastingen gehaald. Tegelijkertijd zie je wel, met die kwijtscheldingen, dat we misschien toch eens moeten gaan kijken of er niet een kwijtscheldingsverordening moet komen.

Ik heb de mensen ook gesproken van het team die dat doet en ook uitvoert en ja, dat zijn echt bevlogen mensen die echt mensen in paniek ook wel aan de lijn krijgen en die worden ook echt wel goed geholpen hier door de organisatie. Ik denk dat een kwijtscheldingsverordening misschien ook wel kan helpen bij het makkelijker maken van procedures voor die groep waarvoor het bedoeld is. Ik denk dat ik dan er ben, want de vragen over de eigen bijdrage, die geef ik toch even door aan mijn collega. De voorzitter: Dank u wel zover. Ik zie ook nog wel een melding van mevrouw Ten Brummelaar. Gaat uw gang.

Concept verslag FORUM Stad 6 december 2022

Mevrouw Ten Brummelaar (Rijswijks Bealng): Nu wel goed, voorzitter, dank u wel. U heeft het over de kwijtscheldingsverordening. Onze vraag is: wat houdt u nu tegen om daar alvast mee aan de gang te gaan? Dank u wel. De voorzitter: Wethouder Bentvelzen, gaat uw gang. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, in kort overleg, met uw goedvinden, geef ik graag antwoord op die vraag, want op 18 oktober 2021 ben ik de persoon geweest die een stuk naar de raad heeft gestuurd als het gaat om kwijtschelding en wat er kan en wat er mogelijk is, 100 procent, 90 procent, 75 procent. Er is een hele scenarioanalyse naar de raad gestuurd, toen was er geen meerderheid. Er is toen ook aangegeven dat als je gaat verlagen van 100 procent naar 90 of 75 procent, dat kan. Daar moet je een meerderheid voor vinden in de raad. Die was er vorig jaar niet. Misschien met de nieuwe raad wel, dan kunt u dat altijd via een motie of een amendement opnieuw proberen. Tegelijkertijd geef ik u mee dat dat een effect zal hebben op de bezwaarschriften, want er zullen dan meer een bezwaar gaan indienen waarom ze geen 100 procent kwijtschelding krijgen, maar 90 of 75 procent. Dat kost mankracht, dat kost weer extra uren. Dus uiteindelijk, broekzak vestzak, gaan we daar dan meer geld aan kwijt zijn.

Maar het is een keuze en het is aan de raad om daar eventueel, wat ik aangeef, alsnog met een amendement of een motie of een motie aan te komen, maar tot op heden was er geen meerderheid in de raad te vinden om de kwijtscheldingspercentages verlaging te doen. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Van Damme, gaat uw gang. De heer Van Damme: Nee, ja, een correcte aanvulling, dat heb je als je de voorgaande periode nog niet in de raad hebt gezeten, dan heb ik dit historisch besef even niet, maar de keuzes liggen dus klaar, eigenlijk. Dus we zijn er al mee aan de slag, ja. De voorzitter: Dank u wel. Dank u wel voor alle antwoorden en ik heb twee toezeggingen genoteerd rondom de toeristenbelasting, de ene, en de andere rondom de leesbaarheid van de bijlage, dus die gaan goed geadministreerd worden. Dat is ideaal, al die non-verbale signalen, als je aan het praten bent, want de heer Wit, wethouder Wit wil ook nog een antwoord geven. Gaat uw gang. De heer Wit: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik had nog een vraag gekregen over het grof vuil en over het gratis ophalen. Ik weet dat daar sprake van is. We zijn daar ook druk mee bezig hoe we dat moeten gaan doen, Avalex is dat aan het onderzoeken, dat heeft namelijk nogal wat gevolgen voor A, dienstregeling, dat moet wel kunnen, de extra ritten of de verandering in ritten.

Maar tegelijkertijd, dat heeft gewoon gevolgen ook voor de financiële afhandeling. Dat wordt geëvalueerd, momenteel zijn wij aan het kijken hoe we daarmee omgaan en aan het eind van het jaar komen we met een besluitstuk naar de raad daarover. De voorzitter: Dank u. Nog andere leden van het college die willen antwoorden? Ja, wethouder Van de Laar, gaat uw gang. De heer Van de Laar: Ja, nog een korte reactie op de parkeerreserve. Daar heeft de heer Sleddering al een volledig antwoord op gegeven dat die parkeerreserve inderdaad al wordt gebruikt voor de afschrijvingen van de kapitaallasten die in de investeringen zitten, voor allerlei diverse mobiliteitsprojecten en investeringen.

Concept verslag FORUM Stad 6 december 2022

De voorzitter: Dank u wel. Mag ik met deze antwoorden dan concluderen dat wij dit agendapunt voldoende hebben behandeld en derhalve geen tweede termijn? Ja, die conclusie is terecht. We hebben de antwoorden gehad, we hebben de toezeggingen genoteerd en dan ronden we dit agendapunt af. Als hamerstuk richting de raad? Of wilt u het als bespreekstuk richting de raad? Mevrouw Koegler Böhm (Rijswijks Belang): Graag als bespreekstuk, voorzitter. De voorzitter: Ja, ik hoor het van diverse kanten, het gaat als bespreekstuk naar de raad van 8 november dit jaar. 7.

Raadsinformatiebrief aanpak bestrijding energiearmoede De voorzitter: Dan gaan we naar het laatste agendapunt van vandaag, de raadsinformatiebrief aanpak bestrijding energie-armoede. De raadsinformatiebrief 22074. Als ik goed ben geïnformeerd, is het een initiatief geweest van de CDA fractie om dit vanavond nog te agenderen en derhalve geef ik de heer Van Enk als eerste het woord en voor de andere fracties, dan weten ze wanneer ze aan de beurt zijn, dan maak ik de ronde die kant op. De heer Van Enk, gaat uw gang. De heer Van Enk (CDA): Dank u wel, voorzitter. Wij vinden het prima dat het college snel met deze brief gekomen is en met de plannen om het tijdelijk geld in aanloop naar 1 januari van het Rijk alvast te gaan besteden aan de problemen die de energielasten met zich meebrengen. We hebben twee prangende opmerkingen over deze brief, vandaar dat we die graag vanavond willen agenderen. Ten eerste willen we vragen aan de wethouder om de reikwijdte van de regeling wat op te rekken qua niveau van inkomens. Het gaat hier alleen om het echt minimumniveau en dan nog 130 procent daarvan. Wij denken dat de problemen die mensen hebben met die stijgende energietarieven, dat die echt nog wel flink wat meer doorwerken ook bij de iets hogere inkomens.

Dus laten we zeggen, de lage middeninkomens, mensen die misschien net wel een eigen huis hebben, mensen die zelf verantwoordelijk zijn voor hun energiemaatregelen thuis. Die kunnen door die cumulatie van problemen enorm in de problemen komen en we willen de wethouder vragen om, voordat dit gaat beginnen, ook de komende twee maanden al te kijken of we die grens wat kunnen oprekken. Ik ben ook benieuwd of andere fracties ons daarin willen steunen. Desnoods dienen we daar in de komende raad bij de begrotingsbehandeling een motie over in, maar misschien is het helemaal niet nodig, blijkt vanavond. Het tweede punt is dat we willen vragen aan de wethouder om de ingewikkelde regeling wat betreft het uitkeren van gelden en bonnen voor witgoed en voor voorzetramen, om die uit het plan te halen. Waarom? Het kost best wat moeite, ook als het om gewoon geld gaat, om toeslagen, om die op tijd vanuit het stadhuis naar de burgers te krijgen die daar recht op hebben. Dat hebben we vanavond eerder gehoord, ik heb het ook in mijn eigen netwerk gehoord, dat mensen soms maanden hebben zitten wachten nadat ze de aanvraag hebben ingediend. En ook al zou het nu allemaal zijn opgelost, ook voor de komende twee maanden levert dat weer een enorme inspanning op, ook op het stadhuis.

Als dat al zo lastig is, dan denken we dat je daar niet nu nog een heel ingewikkelde een arbeidsintensieve regeling aan moet toevoegen. Dat is het eerste. Ten tweede is dat de mensen omgekeerd, zo blijkt uit persberichten, ook de gemeente nog niet voldoende weten te vinden. Zo’n 20 procent, lezen we, heeft nog steeds geen aanspraak gemaakt op die toeslag waar ze wel recht op hebben en dat is waarschijnlijk niet omdat de mensen het niet nodig hebben, maar omdat ze er toch niet van weten. Wat dus allemaal goede zaken zijn die in deze brief staan, is om veel te communiceren over deze regeling, om voorlichting te geven over energiebesparende maatregelen, vroegtijdig signaleren van problemen bij huishoudens als het gaat om schulden. Het sluit allemaal aan op het reguliere armoedebeleid en dat vinden

Concept verslag FORUM Stad 6 december 2022

we ook prima dat dat in dit kader ook wordt meegenomen. Prima. Maar die witgoedregeling om mensen van koelkasten en vrieskasten zelfs te voorzien, afwasmachines, voorzetramen, dat is dus veel te begrotelijk qua ambtelijke inzet, dat kunnen we volgens mij niet waarmaken de komende twee maanden en daarnaast denken we dat het ook fraudegevoelig is. Het is weer een regeling van wie het eerst komt, die het eerst maalt. Dus, laat ik zeggen, de meest slimme mensen in dit opzicht, die kunnen hier profijt van krijgen en andere mensen die het juist heel erg nodig zouden hebben, vissen achter het net. Ook dat is een reden om te zeggen: doe het nu alleen financieel en geef voorlichting en help mensen om het goed te besteden als het nodig is. Ten derde, het is bevoogdend. Wij vinden dat we hier een beetje de geur weer van de jaren zeventig krijgen dat wij gaan bepalen wat goed is voor de burger tot en met de winterjas, de wasmachine, de afwasmachine aan toe, terwijl mensen daar ook van kunnen zeggen: ja, als ik afhankelijk ben van mijn inkopen van een voedselbank, wat zou ik me dan bekreunen om een vrieskist thuis? Ik vind dat we daar te ver in doorschieten en om die drie redenen die ik heb genoemd, zou ik de wethouder willen vragen om dit ingewikkelde onderdeel uit het voorstel te laten.

Voor de voorzetramen geldt wat mij betreft exact hetzelfde en dan heb ik het nog niet eens over het feit dat we de afgelopen jaren juist de woningcorporaties hebben gevraagd om vooral prioriteit te geven aan het achterstallige onderhoud. En dan zouden we nu via een achterdeur daar als gemeente zelf weer de problemen voor moeten gaan oplossen. Nog dat daargelaten, het is te ingewikkeld en graag een reactie van de andere partijen in de eerste plaats en daarna de wethouder. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Enk. De VVD, mijnheer Sleddering. De heer Sleddering (VVD): Dank u wel, voorzitter en ik ben het, om maar meteen met de deur in huis te vallen, geheel eens met mijn collega van het CDA. Ik heb er nog een iets andere lading bij. We hebben al eerder in deze raad gediscussieerd over stapeling van regelingen voor bepaalde inkomensgroepen. Dat verhindert dat mensen uit die uitkeringssituatie naar een werksituatie willen komen. Men moet gestimuleerd worden om naar het werk te gaan en iedere keer als dat gebeurt als men naar het werk gaat en men raakt allerlei voorzieningen kwijt, dan geeft dat dus een probleem en dat werkt dus niet. Wat in deze brief staat, is, overigens toegezegd is dat het college daar ook onderzoek naar doet, naar dat effect van die stapeling. Dan krijgen we deze regeling en het is een en al gestapel wat er in zit.

Je krijgt een nieuwe koelkast, je krijgt een nieuwe koel-vriescombinatie, wasmachines, afwasmachines. Dat is echt een stapeling, daar moeten we niet aan gaan. Het is niet alleen bevoogdend, het neemt ook een stuk weg van de zelf verantwoordelijkheid die mensen hebben, dat ze zelf de afwegingen maken of men überhaupt een koel-vriescombinatie moet. Daar moeten we ons als overheid helemaal niet mee bemoeien. Dat is niet de juiste weg, los van of het allemaal uit te voeren is en of het niet fraudegevoelig is. Maar het is politiek gezien echt de verkeerde weg, volgens ons. Dan de isolatie van de woningen. Ik vind het echt, wie heeft het bedacht dat wij als gemeente huiseigenaren, want dat zijn corporaties, die huiseigenaren die er niet in slagen om hun huizen op tijd goed geïsoleerd te hebben, dat wij dat nu voor ze gaan doen via deze regeling. U moet de verantwoordelijkheid van de corporaties serieus nemen, u moet ze erop aanspreken dat isolatie van de woningen in hun belang is en kosten voor isolatie van hun woningen kunnen verdeeld worden tussen de corporaties en de huurders, want het kan natuurlijk niet zo zijn, als de corporatie investeert in isolatie en de bewoners krijgen minder lasten, daar kan je best een deal over maken. We moeten niet als gemeente op die stoel van die corporaties gaan zitten, dat is absoluut de verkeerde weg en is een weg terug naar de vorige eeuw.

Dit is niet de juiste weg, nog los van het feit dat er natuurlijk landelijk ook van alles gebeurd. We hebben de energietoeslag, we hebben het energieplafond wat de regering heeft afgesproken waarvan men al die uitwerkingen nog moet zien en wat dat gaat betekenen voor de mensen? Intussen gaan wij gauw even aan de slag. Dit is niet goed, wij gaan, kortom,

Concept verslag FORUM Stad 6 december 2022

veel te veel op de stoel van de individuele burger zitten, we nemen de corporaties niet serieus in hun werk en we zitten een beetje inkomenspolitiek te doen op gemeentelijk niveau en dat moeten we niet willen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Namens Rijswijks Belang, mevrouw Koegler, gaat uw gang. Mevrouw Koegler (Rijswijks Belang): Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik sluit me aan bij de woorden van de heer Sleddering dat werken moet lonen. Dat vindt ook Rijswijks Belang en toch is het ook goed om tegemoet te komen aan de mensen die het lastig hebben, maar het zijn ook juist de mensen die ook werken, die het momenteel ook lastig hebben en daarvoor zijn we ook zeker een voorstander van het oprekken van die grens van 130 procent van het minimumloon. Bij ons in de fractie komen veel signalen binnen van mensen met een AOW en een klein pensioen of alleenstaanden die alleen wonen en een laag salaris hebben, die komen er gewoon niet uit. Er is altijd een groep van onder de 130 procent die dan geholpen wordt met toeslagen, kwijtschelding en dat soort dingen, dus ook wij zouden graag die grens opgerekt zien. Op bladzijde 8 van het plan van aanpak lezen we dat er nog gewerkt wordt aan een regeling voor MKB. Wij vragen ons af, moet dat ook uit dit budget komen of wordt daar nog apart budget voor vrij gemaakt? We hebben niks in de begroting kunnen vinden van 2023 en verder.

En wanneer komen die plannen dan naar de raad? Want dan hebben we, neem ik aan, net zo veel haast mee. En wij vragen ons af hoe dat zit met verenigingen en stichtingen. Dus ook daar horen we graag de plannen voor en wanneer dat dan concreet komt. Verder zien we, als we naar het budget gaan kijken, dat er heel veel geld op gaat aan informeren, adviseren, organiseren, promotie. Op zich is dat natuurlijk goed als je gedragsverandering wil gaan bewerkstelligen. Tegelijkertijd, als we dan ons vasthouden aan die groep van 130 procent van het minimum, dan vragen wij ons echt af wat ze met al die goede adviezen moeten doen als ze vervolgens geen geld hebben om dat ook daadwerkelijk uitvoering te geven. De thermostaat laag en een warme trui aan, dat weten we volgens mij allemaal en korter douchen. Zelfs waxinelichtjes die mensen tegenwoordig aandoen in plaats van licht. Dus waar gaan we dan echt het verschil mee maken met het communiceren? Dan hebben we de witgoedregeling. Ook dat vinden wij wel een beetje een tricky regeling, want op is op. Is dat nou wel zo eerlijk? Wat betekent dat als je nu al goed geïnformeerd bent, dat je die aanvraag al hebt gedaan, want je kan sinds 6 oktober die aanvragen al doen. Wij zouden toch liever zien dat het gelijkmatig verdeeld wordt over de mensen waar wij dan van vinden dat het nodig hebben in plaats van zo’n op is op regeling.

En ik ben het helemaal met mijnheer Van Enk en mijnheer Sleddering eens dat je eigenlijk niet in koelkasten en vaatwasmachines en dat soort dingen moet gaan handelen. Dat het veel beter is om te kijken hoe we die mensen nu gewoon met geld kunnen vergoeden voor dat soort dingen. Dan hebben we nog project olievlek. Ja, ik verbaasde me een beetje, toen ik dat project een beetje door ging lezen bij het plan van aanpak, want dat draait op jonge vrijwilligers. Nu ken ik het vrijwilligersbestand van Rijswijk en er zijn maar heel weinig jonge vrijwilligers te vinden in Rijswijk. Dus ik vraag me af, hoe gaat u die vinden en hoe haalbaar en realistisch acht het college dit project? Dan tot slotte, voorzitter, komt de raadsinformatiebrief, daar mogen wij nu het woord over voeren en daar mogen wij u wat kanttekeningen meegeven waar u wat mee kan doen. Ik vraag me echt af waarom er niet gewoon een raadsvoorstel ligt, zodat wij als raad ook de mogelijkheid hebben om aanpassingen te doen in het raadsvoorstel en voor of tegen te stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan de fractie Beter voor Rijswijk, mevrouw Prenger, gaat uw gang.

Concept verslag FORUM Stad 6 december 2022

Mevrouw Prenger (Beter voor Rijswijk): Dank u wel, voorzitter. De meeste vragen zijn al door mijn voorgangers gesteld, daar sluit ik me ook heel graag bij aan. Ik wil toch nog graag het college benadrukken om goed te kijken naar, zoals wij de werkende armen noemen. Dus de mensen die het echt net aan niet redden, om daar goed naar te kijken bij die 130 procent regeling. Verder heb ik nog een vraag over de quickscans voor de VVE panden. Daar trekken we nu 100.000 euro voor uit en daarmee kunnen we tien panden voorzien, voor een quickscan. Hoeveel VVE panden hebben we eigenlijk in Rijswijk? Dank u wel. De voorzitter: Dank u vriendelijk. Dan gaan we naar de fractie van GroenLinks, mevrouw Oude Alink. Gaat uw gang. Mevrouw Oude Alink (GroenLinks): Ja, bedankt, voorzitter. Nou, we kijken hier best wel naar een grote impactvol probleem, dus we zijn ook blij dat er nu een plan ligt waarmee de gemeente snel aan de slag kan. Dat komt, wat ons betreft, ook geen dag te vroeg. Over de gekozen grens van 130 procent, soms wordt er in de tekst gesproken over 130 procent van het minimumloon en soms over het bestaansminimum en wij vroegen ons af, wat wordt er precies mee bedoeld? Wij vinden het wel een goed idee om energiecoaches in te zetten, net als in Den Haag.

Ik ben dan benieuwd hoe effectief dat project olievlek is en mocht het heel effectief blijken bij de moeilijk te bereiken doelgroep, kunnen we dan een soortgelijk team misschien ook voor andere issues inzetten in de toekomst? Nog een vraag van ons is, gaat de gemeente ook verhuurders aanspreken om in dit probleem verder te helpen, ook particulier? Want wat ons betreft moeten zij hun panden ook toekomstbestendig maken en hun huurders ondersteunen. Want wat ons betreft is de energietoeslag natuurlijk heel belangrijk om uit te voeren, maar het blijft natuurlijk een structureel probleem. Wat GroenLinks betreft richten wij ons niet alleen op de energierekening maar ook op het verminderen van gasgebruik en energiegebruik en daarom moeten we op de langere termijn denken en nu vast vaart maken met bijvoorbeeld isolatie. Dan heb ik het ook niet alleen over tochtstrips. Dus wat ons betreft pakken we de woningen aan die het het hardst nodig hebben, dus waar zowel sprake is van een laag inkomen als van een slecht geïsoleerd huis en we weten ook waar die huishoudens zijn. Dus gebruik die informatie. Nog een vraag is: hebben wij al een plan voor de aangekondigde bijdrage vanuit het rijk voor de wijkgerichte aanpak van volgend jaar? De energiebesparende maatregelen in dit plan zijn, zoals genoemd, voor de korte tot middellange termijn.

Wij vragen ons af, wat zijn de plannen voor de langere termijn? Onderschrijft het college de noodzaak om dit snel aan te pakken en ziet zij nog verdere mogelijkheden om verhuurders, corporaties en vve’s hierin verder te ondersteunen? Dan heb ik nog twee losse vragen over de energietoeslag. We hebben signalen uit de stad gehoord dat er mensen zijn die hun energietoeslag eigenlijk niet nodig hebben en liever zouden zij hun toeslag doneren aan mensen die het wel goed kunnen gebruiken. Zou het dan mogelijk zijn dat de gemeente dit faciliteert, of moeten zij dan ergens anders zijn? Ook hebben we in de stad gehoord dat er mensen zijn die voor het eerst een energiecontract afsluiten. Dat gaat dan bijvoorbeeld over mensen die uit huis gaan of statushouders die geen keuze hebben in hun keuze voor een energiecontract en zij krijgen heel dure jaarcontracten aangeboden. De beste optie zou kunnen zijn om dit via Gezond Verzekerd te doen, gemeentelijk, maar ook dat is, zelfs met de energietoeslag heel erg duur. Onze laatste vraag is, heeft de gemeente deze doelgroep ook goed in het oog en wat zijn de plannen om hun verder te helpen? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Namens de fractie van Wij Rijswijk geef ik het woord aan mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx (Wij.Rijswijk): Dank u wel, voorzitter, en dank ook voor het agenderen van deze brief door uw fractie.

Wat Wij Rijswijk betreft kunnen we het namelijk niet vaak genoeg hierover hebben. We

Concept verslag FORUM Stad 6 december 2022

ondersteunen de motie van de PvdA. Vorig jaar bij de begrotingsbehandeling in november, waarin we om een proactieve houding van de gemeente vroegen, als het gaat om energiearmoede. Helaas is de realiteit nog harder dan we hadden gedacht. Dus voor ons ligt een uitgebreid pakket met maatregelen waar we een flinke groep Rijswijkers warm de winter door willen gaan helpen. Maar er vallen voor ons toch wel een aantal dingen op. We sluiten ons in eerste instantie aan bij de woorden van de fractie van het CDA als het gaat om de reikwijdte van deze maatregelen. Laten we hier bijvoorbeeld het advies van de adviesraad ter harte nemen om te kijken naar mensen die minstens tien procent van hun inkomen kwijt zijn aan energiekosten. Die zullen er ongetwijfeld zijn. Zouden we bijvoorbeeld ook rekening moeten houden met een doelgroep die wel misschien in een lagere energieklasse woning woont en nu wel de energierekening kan betalen, maar misschien wel weer moeite heeft om de energietransitie in het huis door te voeren. Wordt hier naar gekeken en rekening mee gehouden? Ik hoorde mijn collega van GroenLinks vertellen over de gemeentelijke wijkaanpak, wijkgerichte aanpak. Een gemeente kan daar een aanvraag voor indienen en mijn vraag daarbij is: gaat de gemeente Rijswijk dit doen? Goed om te lezen dat er ook gebruik gemaakt wordt van good practices. Ik ben daar altijd een groot fan van.

Ook in dit geval bij het project olievlek waar deze wordt toegepast. En om meteen Koegler tegemoet te komen, volgens mij maken ze gebruik van zelfs de jongeren uit Den Haag, dat meen ik gelezen te hebben in de stukken. Dus dat is misschien al goed dat we daar een aanvulling op hebben en misschien kunnen we daardoor ook andere jongeren motiveren om mee te doen. Ik heb daarbij ook meteen een vraag: gaat de gemeente dan ook gebruik maken van ervaringsdeskundigen op dit project en kunnen we misschien met deze actie ook andere vormen van armoede boven tafel krijgen? Zijn dan de vrijwilligers erop getraind om signalen van andere vormen van armoede te signaleren en weten zij goed te adviseren welke instanties benaderd kunnen worden om hulp te krijgen? U concludeert ook zelf dat de actie rondom de energie tegoedbonnen niet altijd even voorspoedig verliep. Daar hebben hier al meerdere fracties over gezegd om het dan maar helemaal niet te doen. Daar ben ik het niet helemaal mee een, maar ik zou wel willen vragen aan u hoe u de actie rondom de witgoed en voorzetramen anders zou communiceren of invullen, dan de tegoedbonactie eerder dit jaar. Zijn er bijvoorbeeld lessen getrokken uit deze actie en welke u dan daardoor niet gaat doen of anders zou gaan doen? Tot zover. De voorzitter: Dank u vriendelijk. Dan gaan we naar de fractie van D66, mevrouw Van der Weij. Gaat uw gang.

Mevrouw Van der Weij (D66): Dank u wel, voorzitter. Allereerst even complimenten voor de leesbaarheid van het stuk, want het was heel prettig. Inhoudelijk zijn er al heel veel vragen gesteld, dit onderwerp zal dan ook, denk ik, nog wel even op de agenda blijven. We sluiten ons bijvoorbeeld aan bij Rijswijks Belang: werken moet lonen. We sluiten ons ook aan bij de werkende armen en de zorgen daarover van Beter voor Rijswijk. En er gebeurt dus eigenlijk al best wel veel. Er is veel aandacht voor. We hebben specifiek ook wel gezien dat er heel veel aandacht is voor de doelgroepen. Dat steunen wij ook. We hopen dan ook van harte dat bijvoorbeeld cadeaubonnen voor de verhuurders worden uitgereikt en ook daadwerkelijk worden benut. Een zorg die we wel even willen uiten, is de wijkgerichte aanpak. Want zoals de wijken nu ingedeeld zijn, zoals je ook aan de tabel kunt zien, lijkt die niet vrijmazig genoeg en we zouden daar wel even aandacht voor willen vragen omdat we, als we naar de aanpak kijken, er ook vaak wordt gerefereerd naar de wijken van wijk 8, wijk 9. Ik noem er maar even eentje. In wijk 8 zit bijvoorbeeld Stervoorde en Eikelenburg en dat lijken me niet echt vergelijkbare wijken. Dus ik wil echt even mijn zorg daarover uiten dat we iets fijnmaziger moeten gaan kijken dan de wijken an sich.

Met betrekking tot de VvE’s zijn we dan ook wel benieuwd bijvoorbeeld, welke wijken, de complexen die zijn aan aangereikt, staan en hoe dat dan zich ook verhoudt tot de energie-armoede daar. We zijn ook, in lijn met GroenLinks, benieuwd naar de lange termijn oplossing, maar volgens mij zijn we daar allemaal wel

Concept verslag FORUM Stad 6 december 2022

benieuwd naar en ook misschien de suggestie van iets doen in die energietransitie op de huishoudens zien we graag tegemoet. We wachten het verder af en zijn benieuwd naar de antwoorden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De fractie van de Partij van de Arbeid, de heer Van der Veer. De heer Van der Veer (PvdA): Dank u wel, voorzitter. Blij dat er werk is gemaakt van de breed gesteunde motie van vorig jaar 9 november 2021, overgenomen door de wethouder Keus toen de tijd. Goed dat we aansluiten op maatregelen die het Rijk al neemt en dat Rijswijk daar een vervolg aangeeft. Er staan heel veel maatregelen in. Gaat het college hiermee direct aan de slag? Wij kunnen aansluiten bij wat Wij Rijswijk, mevrouw Jansen heeft gezegd over meer op maat en de adviezen te volgen die de adviesraad heeft genoemd. Een vraag over de vier ton witgoedregeling. Waar komt dit terecht? Komt het bij de mensen terecht waar die terecht moet komen? We zijn als PvdA geschrokken over een ton communicatie en 75.000 euro aan de projectleider. Zijn die kosten zo hoog omdat de doelgroep zo moeilijk te bereiken is waardoor een speciale manier van communicatie nodig is of zijn dat gewoon de communicatietarieven? Zijn er al ideeën voor of kunnen wij die op voor korte termijn met z’n allen gaan aandragen? Er worden nog maatregelen aangekondigd in de IB brief.

Wanneer kunnen we maatregelen verwachten? De energiecoaches, heb ik gezien, die zijn inmiddels aan de slag gegaan. Heel goed. Mijn vraag is: komen deze energiecoaches dus of kunnen die in de toekomst uit onze kaartenbak komen, om het te zeggen? We hebben ooit een project gehad, de energiebox. Er werden tien mensen opgeleid vanuit het werkcentrum met een combinatie van Mondriaan en die gingen bij de mensen langs om die tips te geven en de energiebox. Win win situatie, mensen aan het werk en de energiemaatregelen worden aan de deur gebracht. Goed dat er rekening wordt gehouden met die 130 procent, de werkende armen, want veel werkende armen zitten rond die grens van die 130 procent. Even kijken, de energiebronnen, daar had ik nog wel een vraagje over. Er blijkt uit de brief dat er nog zo’n 2900 bonnen beschikbaar zijn, dat is toch een bedrag van 232.000 euro ongeveer, bestaat er een mogelijkheid dat de gemeente dat bedrag, die bonnen op een of andere manier zelf kan incasseren waardoor onze energiecoaches die langs de deuren gaan, specifiek de maatregelen bij die mensen brengt? Dan gebruiken we het geld waarvoor het bedoeld is, anders blijft het wellicht liggen. Dus een idee zou kunnen zijn, incasseer het zelf en laat onze energiecoaches dat geld en de goederen, energiebesparende goederen brengen. Even kijken. Volgens mij is dit het even voor de eerste termijn, voorzitter.

De voorzitter: Hartelijk dank. Dan gaan we naar de fractie van de ChristenUnie, de heer Van der Baan. De heer Van der Baan (CU): Ja, dank u wel, voorzitter en dank ook voor het agenderen van dit punt. Een goed punt ook, belangrijk. En ik sluit me aan bij heel veel van de vorige sprekers, ik ben ook dankbaar dat het genoemd wordt. Goede leesbare stukken, ook daarvoor dank. Tegelijkertijd best wel een opgave, dus mijn buurman hoor ik net iets zeggen over misschien kunnen we de bonnen met de buurtcoaches meegeven, want ik denk dat een van de conclusies in ieder geval mag zijn dat de mensen moeilijk te bereiken zijn. Daarom keek ik door de stukken heen en zag ik in de begroting twee heel concrete acties die op korte termijn echt meteen zouden helpen en tegelijkertijd ook een hoop punten die meer communicatie gericht zijn, meer coördinatie gericht zijn, maar niet meteen een besparing voor deze winter opleveren. Mij bekroop een beetje het gevoel van hé, het Nederlandse weer is nogal onvoorspelbaar, over twee weken valt misschien de eerste sneeuw, misschien is dat vroeg, maar in ieder geval, het tempo moet er echt op als je concrete maatregelen wil treffen. Daarom was vanuit onze fractie de gedachte, een tweesporenbeleid in dit geheel te gaan hanteren, als suggestie. Eén is op heel korte termijn heel concrete maatregelen, dus ik ben benieuwd wat er in de volgende

Concept verslag FORUM Stad 6 december 2022

stukken komt te staan daarover. En meer een middellange termijn, waar ik bijna alle maatregelen die ik nu zie, onder zou willen scharen omdat een hoop dingen gewoon veel tijd kosten om te implementeren waarvan het maar de vraag is of dat lukt voor eindejaar. Dus dat even qua suggesties. En inderdaad, de energiecoach is wel iemand die over de vloer komt en die ook goed kan weten wat er nodig is bij bepaalde huishoudens. Waarbij we ook gedachtes hadden over isolatie, maar of een box meenemen, een energiebox dat je ook meteen de burger wat geeft. Want we zien dit als ChristenUnie ook wel als een kans om ook het vertrouwen in de politiek weer te herstellen, mits je maar heel concreet met spullen komt er niet alleen met advies, advies, advies. Dus daar nodigen we ook andere partijen voor uit om daarover mee te denken. Een goede suggestie is welkom en een paar al hier gehoord. Wij dachten aan radiatorfolie, gewoon douchetimers, warmteverklikkers op radiatoren. Nou, allemaal dingen die niet zoveel kosten, maar die best wel kunnen helpen op korte termijn, structureel. Het tweede spoor van zo’n plan zou dan gericht zijn meer op de periode van een jaar. Ja, we lopen wel het risico dat we deze winter niet al te veel voor elkaar krijgen, doordat we dan toch te veel blijven hangen in verkenningen, gesprekken, oriëntatie, coaching, communicatiecampagnes, inloopspreekuren.

En dat terwijl het resultaat van een aantal toegepaste energiebesparende maatregelen in Rijswijk, misschien als voorzetramen of een paar wasmachines, maar ook daar heb ik twijfels bij, inderdaad, of dat de weg vooruit zou moeten zijn. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we tot slot naar de Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid, de heer El Majjaoui. De heer El Majjaoui (Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardiheid): Dank u wel, voorzitter. Ik dank ook het CDA die dit onderwerp heeft geagendeerd, want het heeft toch een maatschappelijke lading, een heel belangrijk onderwerp. Het leeft op dit moment vooral nu met de ontwikkelingen wereldwijd van oorlogen en de prijsstijgingen en de gasvoorraden die steeds opraken en uiteraard ook het broeikaseffect. Dus ik vind het een heel belangrijk onderwerp en ik ben ook blij dat er heel veel maatregelen inmiddels zijn getroffen, die ook genoemd zijn in de raad. Ook voldoende. De energietoeslag is ook een van die maatregelen, alleen wat ik vind, is het maar een pleister op de wond, want het is maar heel tijdelijk en incidenteel van aard. Ik pleit er meer voor om de woningbouwcorporaties, de verhuurders in deze, op hun zorgplicht aan te spreken. Ze hebben een plicht om de woningen te onderhouden, te beheren dan wel te verduurzamen. Daar ligt de kern om op een duurzame wijze het probleem op te lossen.

En die woningen zodanig te isoleren, onder andere, en ook te voorzien van zonnepanelen en wellicht WKO systemen, collectief. Dat vind ik van belang en daar kan je gewoon een winst in slaan. Dat vind ik van belang dat primair de huurders die getroffen zijn met torenhoge kosten, dat die dan als eerst door de verhuurders door middel van deze maatregelen gecompenseerd kunnen worden. Dus in die zin is de vraag aan de wethouders of aan het college specifiek om op dit punt gewoon een verplichting te stellen en ook vaart er achter te zetten, zo snel mogelijk bij alle woningbouwvoorraden daarmee aan de slag te gaan. Tot zover, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we deze eerste termijn aan de kant van de raad afronden en dan kijk ik naar wethouder Van Malsen of hij bereid is om de beantwoording te starten. Ja, gaat uw gang. De heer Van Malsen: Ja, zonder meer. Dank u wel, voorzitter. Even bij het begin beginnen, het CDA. Ten eerste ook dank voor het agenderen hiervan. Ik vind het hartverwarmend om te horen dat zoveel mensen zich bekommeren om deze problematiek, zo ook ikzelf. Om meteen met de eerste vraag te beginnen, de reikwijdte oprekken van 130 procent naar hoger. Om een beetje een kijkje achter de schermen te geven en ook aan te

Concept verslag FORUM Stad 6 december 2022

sluiten bij de vraag van de ChristenUnie over het tweesporenbeleid. We zijn naast dat we deze maatregelen nu hebben ontwikkeld, bezig met nog een aantal andere maatregelen die we aan u gaan presenteren onder de norm van intensivering armoedebeleid voor aankomend jaar. Daar kijken we ook naar deze inkomensgrens en een van de zaken die we nu aan het onderzoeken zijn is of we die niet kunnen verhogen. Er zijn gemeenten in Nederland waar men tot 140, 150 procent van het sociaal minimum gaat. Het risico dat we daar nu in zien is dat wij die groep op dit moment niet voldoende in beeld hebben en bij tot 130 procent hebben we daar beter zicht op want dat is de groep die we ook bedienen met andere maatregelen. Daarmee wil ik meteen ook even stilstaan bij wie deze groep nu is, want er werd door een aantal mensen gesproken over werkende armen. Als je 130 procent van het sociaal minimum verdient, dan verdien je op jaarbasis zo’n 30.000 euro en dat is hoger dan het gemiddelde inkomen in Nederland, dus over de opmerking werken moet lonen, de mensen die in deze groep zitten of een deel van deze mensen in ieder geval, die werkt al en die heeft alsnog last van deze problemen. Dat wil ik wel even benadrukt hebben. Dan over het de bevoogdende hiervan, van deze regelingen.

Wij maken gebruik van rijksmiddelen om dit plan van aanpak uit te voeren, rijksmiddelen die specifiek aan ons toegekend zijn om energie-armoede aan te pakken. Dus om ook nog even terug te komen op de heer Sleddering van de VVD, dat zijn dus ideeën die vanuit de rijksoverheid het kabinet komen waar ook onder andere uw eigen partij in zit. Dus dat over het bevoogdende ervan. Dan over de woningcorporaties, dat is een opmerking die … De heer Van Enk (CDA): Voorzitter, bij interruptie. De voorzitter: De heer Van Enk. De heer Van Enk (CDA): De term bevoogding was van mij. Ja, het CDA zit ook in het kabinet, maar daar gaat het helemaal niet om. U zegt, een deel is specifiek, moet worden aangewend voor de energiemaatregelen. Dat heb ik ook gelezen in het stuk, maar als we dat geld gewoon doorsluizen aan de mensen met die voorlichting en begeleiding daarbij, dan doen we dat nog steeds binnen de rijksregeling. Dus dat lijkt me geen argument om deze hele specifieke maatregelen alleen daarom overeind te houden. Zeker niet voor de komende twee maanden. De voorzitter: Wethouder Van Malsen. De heer Van Malsen: Dank voor de toelichting. Kijk, in ieder geval in de witgoedregeling geven wij niet koelkasten en koel-vriescombinaties en wasmachines aan de mensen. De mensen krijgen een vergoeding waarvan ze zelf de apparaten aan kunnen schaffen.

We hebben deze aanpak gekozen omdat dat er eentje is die in de praktijk effectief blijkt te zijn, samen met alle andere maatregelen en ook een deel van de begroting overgehouden om te kijken welke maatregelen het effectiefst zijn en daar verder op te bouwen. Dan over de woningcorporaties en de voorzetramen. Wij hebben 50.000 euro in dit plan begroot voor de voorzetramen. De woningcorporaties zijn ook betrokken bij dat project, maar het is zeer zeker niet de bedoeling dat wij de isolatiemaatregelen van de woningcorporaties gaan bekostigen en dat zit dan ook niet in dit bedrag. De woningcorporaties zijn er zelf bij aangesloten en die zullen in zoverre als ze uitvoering geven aan voorzetramen, die kosten daar ook zelf voordragen. Bovendien, als je kijkt naar de enorme verduurzamingsopgave die de woningcorporaties sowieso hebben, dan is dat iets dat voor de lange termijn uitgevoerd zal worden en dit zijn vrij laagdrempelige maatregelen die op korte termijn geïmplementeerd kunnen worden. Dus dat zit elkaar niet in de weg in die zin. Dat betekent niet dat woningcorporaties nu ineens niet meer hoeven te verduurzamen. Dan twee vragen van Rijswijks Belang over één, de regeling MKB en twee, verenigingen en stichtingen. Daar laat ik mijn collega’s Van Damme en Bentvelzen straks voor aan het woord. Even kijken nog, dan nog bij BVR over het vooraf aanvragen van de witgoedregeling.

Dat kan niet en we zijn

Concept verslag FORUM Stad 6 december 2022

ook nog de uitvoering van de witgoedregeling vorm aan het geven en het idee is om de meest schrijnende gevallen als eerste aan de beurt te laten zijn. Dus ook op die manier de meeste hulp te bieden daar waar het nodig is en ook mogelijk misbruik te voorkomen. Dan nog van GroenLinks de vragen over project olievlek. Mocht dit effectief zijn, kunnen we dan ook dezelfde aanpak gebruiken voor andere initiatieven? Dat is een interessante, die nemen we mee in de evaluatie. Het aanspreken van verhuurders op hun verantwoordelijkheden evenzo. Dan, wat zijn onze plannen voor de lange termijn? Om even terug te komen op de ChristenUnie die het had over een tweesporenbeleid. Ik zou daar eigenlijk een spoor aan toe willen voegen. Het feit dat we nu al dingen doen, dus de energiecoaches die bijvoorbeeld al van start zijn gegaan, de energietoeslag, die keren wij nu al uit tot een niveau dat hoger is dan wat het rijk ons opdraagt, namelijk die 120 procent van het bestaansminimum; wij zitten daar al boven. Dat is het eerste spoor. Het tweede spoor is de aanvullende maatregelen die hier instaan, evenals de extra maatregelen waar we nu nog aan werken.

Het derde spoor, staat ook in het collegewerkprogramma, dat is onze visie op integrale armoedebestrijding waarin veel meer in zal worden gegaan op oorzaken en lange termijn duurzame oplossingen die verder reiken dan de aankomende maanden of het aankomende jaar. De vraag van GroenLinks over het doneren van de energietoeslag, kan de gemeente daarin faciliteren? Nou, bij dezen, dit is een openbare vergadering, dus ik zou iedereen van harte oproepen die zijn of haar energietoeslag wilden doneren omdat men hem niet nodig heeft; doe dat vooral! Verder lijkt het me niet nodig dat de gemeente dat gaat faciliteren. Maar hartstikke goed dat mensen dat willen doen en laten ze vooral anderen aansporen. Even kijken, dan vragen van Wij Rijswijk. Zijn de energiecoaches in staat om de andere vormen van armoede te signaleren? Wij zijn energiecoaches aan het werven die ook werkzaam zijn bij andere maatschappelijke instellingen, dus ja, het is expliciet ons doel om ook de energiecoaches in te zetten om andere vormen van armoede te signaleren en problematiek achter de voordeur en ook te helpen die te bestrijden. Dan D66 over het fijnmazig kijken naar wijken. Het is niet zo dat wij alleen maar op wijk nummer niveau kijken en dan de hele wijk dezelfde maatregel op dezelfde manier uit gaan rollen.

We kijken daarnaast ook nog wat fijnmaziger op postcode, zonder huisnummer, dat wel, anders krijgen we problemen met de AVG. Dus er wordt fijnmaziger naar gekeken dan wellicht uit het stuk in eerste instantie blijkt. D66 stelde ook vragen over lange termijn oplossingen. Daar ben ik al op ingegaan. Dan de PvdA met waar komen de kosten voor de communicatie vandaan, dat is een post, die is vrij ruim genomen, dus dat zal wat omlaag gaan. Maar dit zijn de kosten voor de communicatie, de kosten die we gaan/moeten maken om deze doelgroep goed te bereiken en om de maatregelen effectief te laten zijn. Het werven van energiecoaches uit de kaartenbak. Daar zou ik bij u op terug moeten komen, dat weet ik zo niet. Dat is op zich een interessante suggestie. Voor wat betreft het meegeven van de bonnen aan de energiecoaches, als ik de vraag goed begreep, is dat iets wat we kunnen doen? Dat is inderdaad iets wat we kunnen doen en dat is ook iets wat ze gaan doen. De energiecoaches krijgen naast een aantal isolerende middelen die men direct al kan implementeren, zoals bijvoorbeeld radiatorfolie en dergelijke krijgen ze ook een flyer mee waar mensen geattendeerd worden op de bonnen, want die kunnen ze online verzilveren.

Dan tot slot de oproep van de Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid om vaart te zetten achter de gesprekken met de corporaties ten aanzien van de verduurzaming aan hun zijde. Dat gebeurt al volop. Sterker, de urgentie vanuit de corporaties wordt ook onderkend en daar zijn we, voor zover ik weet, heel goed over in gesprek. Desondanks zal ik het nog een keertje melden. Dat waren alle vragen en antwoorden die ik had en dan zijn er volgens mij nog een aantal collega’s aan de beurt. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank. Dan is het woord nu aan wethouder Van Damme, gaat uw gang. De heer Van Damme: Ja, dank, ik kom nog even terug op de vraag van mevrouw Koegler Böhm over pagina 8 van de bijlage. Ja, die gaat specifiek in op de inzet van het rijk en ik moet er wel bij zeggen dat MKB natuurlijk ook deels hard wordt getroffen. Ik heb laatst nog een noodkreet ontvangen van een lokale bakker bij wie de maand rekening van 1200 euro naar 12.000 euro ging. Dan hebben we het niet eens over een verdubbeling, maar je kan je voorstellen wat voor impact dat heeft. Ja, die man, die bakker had gewoon echt slapeloze nachten. Dus ik ben er meteen langs gegaan, ik heb het meteen geagendeerd landelijk en om terug te komen

Concept verslag FORUM Stad 6 december 2022

op uw vraag, wanneer kan de raad dan een brief verwachten of een plan? Ja, dit is dus de inzicht van het rijk, die paragraaf. Dus die regeling die is er gekomen, die tek-regeling, de tegemoetkoming energiekosten. Dus daar doelt die passage precies op. Dus het is niet zo dat we vanuit Rijswijk nog een extra maatregel gaan nemen om het MKB te ondersteunen. U heeft kunnen volgen in het nieuws hoe lastig dat is, met zo’n tekregeling, want die moet ook genotificeerd worden bij de Europese Unie in verband met concurrentievervalsing et cetera. Dus dat nog even ter toelichting of als antwoord op uw vraag. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Bentvelzen. Mevrouw Bentvelzen: Ja, voorzitter, mij is nog een vraag gesteld, ik denk in het kader van maatschappelijk vastgoed, want er werden verenigingen en stichtingen in één zin genoemd, maar ik neem hem maar als maatschappelijk vastgoed. In ieder geval voor de sport en de verenigingen en stichtingen zou er per half november duidelijkheid moeten komen vanuit de rijksoverheid. Zodra er informatie over beschikbaar komt, zal ik dat uiteraard zo snel mogelijk naar de gemeenteraad brengen. En om ook maar een voorbeeld te geven, mijn collega neemt het voorbeeld van de bakker, ik heb Optisport op de lijn gehad. Optisport heeft niet alleen het zwembad De Schilp, maar meerdere zwembaden.

Ik weet niet hoeveel het er exact zijn, maar die zwembaden hebben opgeteld in onze regio, als er niks gebeurt op rijksoverheid, volgend jaar een energierekening van 30 miljoen en dat betekent dat alle zwembaden zullen moeten sluiten. Dus laten we hopen dat dat niet de uitkomst gaat zijn waar we mee van doen krijgen. Daarnaast is me nog een vraag gesteld over de energiecoaches door de heer Van der Veer. Kunnen we die zelf opleiden? Ik denk dat dat lastig gaat, we kampen namelijk met een probleem dat we de afgelopen decennia, de afgelopen veertig jaar zo verschrikkelijk geïnvesteerd hebben in de prestatiemaatschappij van universitaire en hoger opgeleide mensen dat de praktisch geschoolde mensen schaars zijn. We hebben een afname van 26 procent landelijk als het gaat om mbo-ers en een warmtepomp bestellen duurt momenteel een jaar tot anderhalf jaar eer je die überhaupt krijgt en dan vervolgens moet laten plaatsen door mensen die er niet zijn. Dus we zitten in een giga-crisis, wat mij betreft, en ik hoop dat we daar wat licht in de duisternis kunnen krijgen vanuit onder andere het rijk. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Wit. De heer Wit: Ja, dank, voorzitter, en dank voor de interesse van de raad in de steun ook van de raad die ik gevoeld heb, ook voor de kritische kanttekeningen.

Mijn collega Van Malsen heeft al heel veel vragen beantwoord, dus vergeef me als ik sommige iets dubbel, maar ik wil nog wel wat aanvullingen geven. De witgoedregeling, onder andere, daar zijn veel vragen over geweest. Op zich loopt die witgoedregeling goed, ook in andere gemeenten. We haken aan bij cadeaubonnen binnen de RES en daar zijn al 5000 bonnen verspreid zonder problemen. Het gaat natuurlijk om een omruilregeling. Met andere woorden, het is minder fraudegevoelig als dat je zegt, je gaat mensen geld geven. Je krijgt een bon om een koelkast of andere witgoed te kopen en vervolgens moet je ook het apparaat wat je thuis hebt staan weer inleveren. Dus het is niet zo dat je er eentje naast gaat zetten en daarmee de energierekening alsnog veel hoger gaat worden. Dat zouden we ook niet willen. Die witgoedregeling, dat moet u niet vergeten, dit is natuurlijk juist de regeling die niet ten goede komt aan de corporaties maar aan de huurders. Juist met deze regelingen bereiken wij iedereen. Niet alleen de mensen die in een particuliere woning zitten en het moeilijk hebben en die ook onder deze regeling kunnen vallen, maar ook de huurders van de corporatiewoningen. Ja, en dan de vraag van de heer El Majjaoui over verduurzaming van het vastgoed van de corporaties.

Ja, dat is natuurlijk een vraag naar mijn hart, daar maak ik me al jaren hard voor, verduurzaming van het vastgoed van corporaties. We weten ook dat de

Concept verslag FORUM Stad 6 december 2022

corporaties daar een flinke achterstand in hebben. We zijn daar uitgebreid mee in gesprek om die stappen te zetten. Er was een vraag over de hoeveelheid VvE’s vanuit GroenLinks. Ja, er zijn ruim 1200 VvE’s. Ik weet even niet, was het GroenLinks of was het Beter voor Rijswijk? Sorry. Ja, ik haal ze allemaal door elkaar, het is toch wat. 1200 VvE’s, maar dat wil natuurlijk niet. In die vve’s zit heel veel, dat is niet zozeer een pand, sommige vve’s zijn vrij groot, dan hebben we het echt over een 100 woningen. Er zit vrij veel verschil in. Die vve’s die wij gaan benaderen voor die Quickscan, is een combinatie van vve’s met particulieren en ook waar woningen in zitten van corporaties. Dus het is een Quickscan waarmee wij vrij uitgebreid kijken naar het pand en het wordt ook echt gezien als pilot binnen Rijswijk om te kijken hoe we daar in de toekomst mee verder kunnen gaan, vandaar dat de kosten ook op deze manier geraamd zijn. Het project olievlek loopt goed. Ik heb met die mensen zelf meegelopen en ik wil ook even duidelijk aangeven, ook richting de ChristenUnie, korte termijn maatregelen, ze lopen echt met een pakket, een krat met middelen, folie, waterbesparende douchekop, ledlampen. Dus echt een pakket waarmee ze direct dingen kunnen doen. Tochtstrips die ze ook direct helpen aanbrengen als de vraag daarnaar is.

Het loopt zo goed dat in de wijken die ze nu hebben gedaan 80 procent van de mensen in die woningen ook bereikt hebben. Dat komt omdat ze niet één keer aanbellen, maar dat ze gewoon meerdere weekenden terug gaan om er ook voor te zorgen dat je ook echt iedereen bereikt. Dus dat is wel een vrij uitgebreide regeling. Die mensen die dat doen vanuit project olievlek, dat is een regeling die in Den Haag gestart is, die werkt ook goed. De mensen die daarvoor werken, zijn op dit moment ook geen vrijwilligers meer, laten we wel wezen, die doen dit betaald. Dus dat is echt commitment. Het zijn jonge mensen die gelukkig nog wel een aantal mensen die we kunnen vinden om dat te doen. De voorzitter: Ik zie een interruptie van de heer Sleddering. De heer Sleddering (VVD): Ja, dank, voorzitter, even een verhelderende vraag: energiecoaches lopen deur aan deur langs dus daar is tussen hun activiteiten en het inkomen van de desbetreffende personen is geen relatie? Je kan ook die energiecoach krijgen als je een ruim inkomen hebt? De voorzitter: De wethouder. De heer Wit: De energiecoaches die lopen natuurlijk wel in wijken waarvan we weten dat het inkomen niet heel hoog is. We hebben ze niet in Leeuwendaal ingezet. Dus er is wat dat betreft wel degelijk een verschil. De heer Van Enk (CDA): Voorzitter, bij interruptie, wij hebben toch … De voorzitter: De heer Van Enk, gaat uw gang.

De heer Van Enk (CDA): Heel gedifferentieerde wijken? Dat is toch ook altijd het streven geweest hier in Rijswijk? De heer Wit: Dat klopt, maar we gaan dus ook niet alle woningen in een wijk, zoals net ook al gezegd is, we gaan fijnmaziger kijken naar een wijk, we gaan niet generiek een hele wijk benaderen. Even kijken, dan nog even een opmerking over de energiebonnen. Dat ging op zich best goed toen het eenmaal ingericht was. We weten inderdaad dat er vanuit de huurwoningen wat minder interesse is Of misschien is de interesse er wel, maar dat het moeilijker is om mensen te bereiken. Er wordt nu wel gekeken of we een deel van die bonnen eventueel weer over kunnen zetten zodat we daar de mensen met een particuliere woning, een eigen woning, daar nog voor zouden kunnen bereiken. En inderdaad, even aanvullend nog, de optie om die bonnen zelf te