Concept verslag Forum stad 23 mei 2023

Concept verslag forum stad 23 mei 2023

Aanwezig: Voorzitter Mevrouw S. Maarseveen Raadsleden: De heer E.G.T. Braam De heer D. Cupedo De heer M. van het Eind De heer S. Geleijnse Mevrouw B.M.B.T. de Haan-Niesen Mevrouw M.E. Harmsen De heer T. Kaffa Mevrouw P.G. Kames Aanwezige portefeuillehouders: Wethouder, de heer A. van de Laar Wethouder, de heer M. Wit

1.

De heer M. El Majjaoui De heer R. Nunnikhoven Mevrouw A. Prenger Mevrouw S. Schwenck De heer C. Sledering De heer E. van der Veer Mevrouw W. van der Weij Fractieassistenten: De heer M. Stuijfzand

Griffie: Forumgriffier: De heer S.A. Manuel (verslag)

Opening De voorzitter: Ik heropen hierbij de vergadering en ik hoop dat we er vandaag flux doorheen gaan, dat zou mooi zijn.

2.

Vaststellen agenda De voorzitter: Agendapunt 2 is vaststelling van de agenda. Nou, alle agendapunten die nog niet aan de orde zijn geweest in het Forum van 16 mei komen nu aan de orde. Nou ja, het is een relatief beperkte agenda maar wel prettig als zowel het Forum als de wethouders de vragen en reacties kort en bondig houden.

3.

Raadsvoorstel Vaststelling bestemmingsplan 'Verleggen gastransportleiding Van der Kooijweg' (RV 23-038) De voorzitter: Dan gaan we nu naar agendapunt 3. Dat is het raadsvoorstel vaststelling bestemmingsplan ‘Verleggen gastransportleiding Van der Kooijweg’. Wie mag ik daarover als eerste het woord geven? Ja, mevrouw Niesen, gaat uw gang. Mevrouw Niesen (Rijswijks Belang): Dank u wel, voorzitter. Ik heb met interesse het raadsvoorstel gelezen en ik heb een tweetal vragen of eigenlijk één vraag. De gasleiding die hangt nu in de brug onder de Van Rijnweg. Daar wordt die uitgehaald. Betekent dat dat de brug bij het uithalen van de gasleiding afgesloten gaat worden? Als die afgesloten gaat worden, wordt die daarna weer geopend? Want ik begrijp dat dit allemaal gaat gebeuren in november 2023, dus wordt de brug daarna weer of viaduct daarna weer geopend of blijft die dicht omdat er nog een voorstel komt of Rijkswaterstaat voornemens is om de A4 te gaan verbreden?

Pagina 1 van 31

Concept verslag forum stad 23 mei 2023 De voorzitter: Oké, dank u wel, mevrouw Niesen. Ik ga nu gewoon even het rijtje af. Mevrouw Van der Weij, D66. Nee? Oké, dank u wel. PvdA? Nee? Dank u wel. GroenLinks. Ja? Mevrouw Schwencke. Mevrouw Schwencke (GroenLinks): Ja, dank u wel, voorzitter. Dank voor dit document. Wij zijn als GroenLinks zijn er zeer kritisch op alles rondom de infrastructuur van fossiele brandstoffen. En wij begrijpen dat dit een grootschalig project is voor de provincie voornamelijk maar daarom hebben wij wel de vraag, wat gebeurt er als we nee zeggen tegen het opnieuw benoemen van het bestemmingsplan? Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schwencke. Mijnheer Cupedo. De heer Cupedo (Beter voor Rijswijk): Dank u wel, voorzitter. Ook wij hebben het raadsvoorstel met aandacht gelezen en we kunnen kort zijn, drie instanties hebben hun goedkeuring hieraan gegeven, namelijk het Hoogheemraadschap, de Veiligheidsregio Haaglanden en de provincie Zuid-Holland. En wij kunnen zich daarbij aansluiten en we gaan akkoord met het raadsvoorstel. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Cupedo. Mijnheer Geleijnse, nee? De VVD? Nee? Nee? Nee? Oké, nou, dan geef ik … O, pardon, sorry. Ja, gaat uw gang.

De heer El Majjaoui (Partij voor Gelijkheid & Rechtvaardigheid): Weet je, het is voorlopig nog steeds noodzakelijk dat we de aansluiting hebben op gas maar ik hoop dat dat op termijn afgelopen is. Maar goed, dit is nu een verbreding van de A4. Het is ook weer wederom noodzakelijk. En wat ook hierin genoemd is, er worden bomen gekapt, aansluitend herplantplicht, de natuurwaarde wordt hersteld. In die zin gaan wij hierin mee enkel alleen maar één vraag. Dus het bestemmingsplan wordt aangepast. Dan vraag ik recht in de wethouder, welke objecten dan wel onderdelen worden hiermee ook gemoeid? In die zin, zijn er andere effecten met het wijzigen van dit bestemmingsplan afgezien van het omleggen van deze leidingen? Dus in die zin heb ik deze vraag. Is deze vraag positief beantwoord, dan gaan we hierin mee. Zijn er toch vraagtekens dan gaan we daarover beramen. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Dan geef ik nu het woord aan wethouder Van de Laar. Gaat uw gang. De heer Van de Laar: Voorzitter, dank u wel. Dit is inderdaad de vraag, ja, wil je de gasleiding boven de A4 of zijn er principiële bezwaren om hem onder A4 te leggen? En de aanleiding is dan de verbreding van de A4. Het staat verder los van die timing van de verbreding zou ik zeggen en of dat doorgaat, ja of nee. Dank voor het lezen en de commentaren ook van de kant van BVR en G&R.

Er zijn geen andere dingen mee gemoeid dan in het raadsvoorstel staan en dat de stuk, de sleuven waar de boring plaatsvindt en waar de leiding dan wordt in gehesen, en dat wordt ook weer hersteld. Het is wel zo dat er vanaf het hart van de leiding aan weerszijden, en uit mijn hoofd is het vier meter of zo, maar dat er in ieder geval een strook is die dan vervolgens niet bebouwd of met grote zaken gemoeid mag zijn voor de veiligheid van die leiding. En de brug inderdaad, op het moment dat die gasleiding eraf wordt gehaald van de Van Rijnweg, ik vermoed dat zoiets 's nachts gebeurt en dat dat maar een hele korte afsluiting zal zijn, maar die brug kan dan weer gewoon gebruikt worden voor hetgeen wat er is. Ik zeg brug, het is een viaduct. We hebben natuurlijk een aantal dingen afgesproken over het viaduct in een eerder raadsbesluit maar dat is pas in de toekomst dat zich dat gaat afspelen namelijk de vergroening van dat viaduct. Eens kijken, dan is de vraag, wat gebeurt er als we nee zeggen? Ja, dan hebben we eigenlijk een, dan hebben we denk ik sowieso een vertraging als we collectief nee zeggen. En dan moet er, ja, kan eigenlijk niet naar een andere oplossing worden gezocht. Wellicht dat er dan toch nog erboven heen Pagina 2 van 31

Concept verslag forum stad 23 mei 2023 wordt gedaan maar ik denk dat dat en minder mooi is en dat het prima is als het gewoon ondergronds gebeurt. Dus tot zover, voorzitter, eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van de Laar. Mevrouw Niesen. Mevrouw Niesen (Rijswijks Belang): Ik heb geen antwoord op mijn vraag gehad. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niesen. Wethouder Van de Laar. De heer Van de Laar: Voorzitter, ik heb uw vraag geïnterpreteerd dat als de gasleiding weggehaald moet worden van het viaduct van de Van Rijnweg, of de weg dan afgesloten wordt ten tijde van het weghalen, de werkzaamheden van de gasleiding. En ik vermoed dat dat een heel korte tijdspanne zal zijn en dat voor de periode van die werkzaamheden mogelijkerwijs de weg afgesloten zal worden voor al het verkeer, en misschien zelfs ook wel de A4. Maar daar heb ik echt geen idee van hoe dat zal zijn. Maar nogmaals, ik vermoed omdat het in een bak ligt en relatief makkelijk is om die leiding daar dan af te halen, dat dat in een vrij korte tijdspanne zal zijn. En dan wordt de weg weer vrijgegeven voor het verkeer wat er op dat moment voor bestemd is. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van de Laar. Wie wil reageren in tweede termijn? Mijnheer El Majjaoui. De heer El Majjaoui (Partij voor Gelijkheid & Rechtvaardigheid): Ja, dank je wel, voorzitter voor het woord.

Ik heb mijn vraag ook niet geantwoord gekregen. Om het wat specifieker te maken, zijn er andere effecten hiermee gemoeid, de bestaande objecten? En de tweede vraag luidt, want dit is ook de aanleiding om de A4 straks te verbreden dus de werkzaamheden, komen die werkzaamheden ook. In hoeverre hebben wij de garantie? Anders zijn wij hier werkzaamheden aan het verrichten zonder enig nut. Dus deze twee vragen zou ik graag beantwoord willen hebben. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Ik zag net mevrouw Niesen handopsteken. Mevrouw Niesen (Rijswijks Belang): Dank u wel, voorzitter. Ik heb ook nog een aanvullende vraag. Ik heb met heel veel belangstelling het vooronderzoek explosieven gelezen. En ik moet zeggen, daar is echt wel heel wat gebeurd in dat gebiedje ten tijde van de oorlog. Nou las ik dat er mogelijk nog oorlogsresten die ontplofbaar zijn in de grond liggen. Wat ik niet tegenkwam omdat er mogelijk dus resten zijn, wat is het gevaar? Wat gaat het voor een gevaar opleveren op het moment dat we daar de gasleiding ondergronds gaan maken? De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niesen. Nog een reactie in tweede termijn? Nee, ik zie geen handen. Dan geef ik het woord aan wethouder Van de Laar.

De heer Van de Laar: Ik zal de vragen herhalen die gesteld zijn want ik was ook in de veronderstelling dat ik een antwoord had gegeven op uw vragen maar mijn excuus dat ik dat niet expliciet heb gedaan aan de heer El Majjaoui. Er zijn geen andere objecten mee gemoeid anders dan in het voorstel staan. En de twee, nou, tunnelmonden zou je bijna kunnen zeggen, waar de sleuven worden gegraven. Dus aan de kant van de Weidedreef en aan de andere kant en waar die buis ook wordt in gehangen. Nou, u heeft zelf al gerefereerd aan het herstel ook van het natuurgebiedje aldaar maar andere objecten zijn er niet mee gemoeid. Behalve dan dat het bestemmingsplan ook er toeziet dat er bovengronds waar de leiding ligt, over een aantal meter breed, de omgeving ongemoeid moet blijven voor de veiligheid van die leiding. Hij gaat dan wel onder de A4 door, maar dat is het enige wat dan gemoeid zou kunnen zijn, zou je kunnen zeggen. En de verbreding van de Pagina 3 van 31

Concept verslag forum stad 23 mei 2023 A4, daarvan weten we op dit moment dat in 2022 is besloten dat die niet eerder dan 1 april 2025 gerealiseerd zal worden. En dat had toen te maken met onder andere de onduidelijkheid in de stikstof en de verschuivingen van de investeringscapaciteit naar groot onderhoud van onder andere bruggen. En dat is wat we op dit moment weten. Ik denk dat het sowieso goed is om dit bestemmingsplan mogelijk te maken want ik denk dat een gasleiding onder de grond sowieso misschien wel beter is dan dat die zo boven de A4 hangt. Maar dan begeef ik mij op een terrein wat niet het mijne is. Dus ik denk dat dat prima is. Op het moment dat een organisatie zoals de Gasunie zo'n verzoek aan ons doet, dan zijn wij daar ook ten dele verplicht om aan mee te werken. Zo’n leiding is hetzelfde eigenlijk als een waterleiding die gewoon in de woonwijk erin gaat. En als wij daar geen principiële bezwaren tegen hebben, een leiding bovengronds of ondergronds, dan werken we daar gewoon aan mee. Dan de vraag over de explosieven. Dan, kijk, ik ga ervan uit dat, maar je moet altijd voorzichtig zijn met aannames, verwees de heer Braam de vorige Forumvergadering ook naar, voorzichtig met aannames. Maar dat de leiding, de gasleiding met de grootst mogelijke voorzichtigheid in de grond wordt gezet.

En dat ik niet verwacht dat daar enig gevaar uit voortkomt naar aanleiding van die explosieven uit de oorlogen, vandaar dat er ook zo uitgebreid onderzoek naar is gedaan. Maar die verantwoordelijkheid ligt vooral ook bij de initiatiefnemer maar ik verwacht daar dus geen gevaar, voorzitter. De voorzitter: Oké, dank u wel, wethouder Van de Laar. Ik zit even te kijken, ik denk dat het raadsvoorstel is een hamerstuk of als een bespr… Een hamerstuk. Is iedereen het daarmee eens? Oké, nou mooi, dan zetten we erop dat het een hamerstuk is. 4.

Raadsvoorstel beheerplan oevers 2024-2028 (RV 23-033) De voorzitter: En dan gaan we door naar het volgende onderwerp op de agenda. Dat is het raadsvoorstel beheerplan oevers 2024-2028. Nou, dan begin ik even aan de andere kant. Mevrouw Harmsen van de ChristenUnie. Nee? Mijnheer El Majjaoui. Ja, dat is het raadsvoorstel beheerplan oevers 2024-2028. De heer El Majjaoui (Partij voor Gelijkheid & Rechtvaardigheid): Excuses, voorzitter, want ik was heel even afgeleid. De oevers, ja. Waarbij? U leidt me af. De oevers. Nou ja, goed, er wordt extra budget aangevraagd ten opzichte van het voorgaande budget om … En dan de keuze valt op de variant 2. De vraag die ik heb, er wordt hier wel mondjesmaat het Hoogheemraadschap genoemd. Ik weet dat het oppervlaktewater, de oevers, de sloten en de rivieren het bevoegd gezag is het Hoogheemraadschap. In hoeverre draagt het Hoogheemraadschap financieel bij tot het herstel dan wel het onderhoud van de oevers? En er wordt ook gesproken over personeelsgebrek of ja, personeelstekort als wij deze werkzaamheden zullen gaan uitvoeren. In hoeverre is dan onderzocht of in het kader van de Participatiewet de mensen daar tewerk te stellen? Dus twee vliegen in één klap. Dus deze twee vragen zou ik graag beantwoord willen hebben. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Mijnheer Kaffa? De heer Kaffa (Wij.Rijswijk): Ja, dank u wel, voorzitter.

Uiteraard is het natuurlijk logisch dat de achterstanden ingehaald moeten worden. We willen niet dat onze stad gaat verpauperen dus het is logisch dat het op het basisniveau gebracht moet gaan worden. Alleen, ja, wij vragen ons toch af waarom het zo lang heeft moeten duren voordat er wat aan die oevers gedaan gaat worden? En hoe kan het dat het best wel een tijd in de blinde vlek heeft gezeten om het zo maar te zeggen? En gezien het feit dat ik ook graag een borging zou willen zien zou er ook een MJOP gemaakt worden, een meerjarenonderhoudsplan en gaat die dan ook nageleefd worden? Dat is eigenlijk de laatste vraag die we hebben. Daar wou ik het bij laten, dank u.

Pagina 4 van 31

Concept verslag forum stad 23 mei 2023 De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kaffa. Mijnheer Sleddering. De heer Sleddering (VVD): Ja, dank, voorzitter. Ik begin eerst met een governancevraagje. Ik zie hier staan, opgesteld door Jos Reinders, gecontroleerd door Jos Reinders en goedgekeurd door Jos Reinders. Wordt dit twee ogen principe vaker toegepast in de governanceregels van de gemeente? Want dan begin ik me zorgen te maken. Maar nu over de inhoud. Ja, er waren twee varianten, er zijn twee varianten en er is gekozen voor 2, maar dat is een aanzienlijk duurdere variant. Is dat echt noodzakelijk? En die extra kosten, is daar ruimte voor in de begroting? Zo niet, waar komt het vandaan en hoelang loopt dat door die kosten? Is het een definitieve structurele verhoging en komen we dat dan straks tegen bij het Kaderdebat of de begrotingsvoorstellen? Dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Sleddering. Mijnheer Geleijnse. De heer Geleijnse (CDA): Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, op zich goed om nu te kiezen om budget vrij te maken en wat achterstanden weg te werken. Ik ben ook wel benieuwd naar de antwoorden op de vraag van de fractie van Wij. eerlijk gezegd. Mijn fractie heeft nog vier aanvullende vragen.

Kan de wethouder eens toelichten wat we met 22.000 euro extra onderhoudsbudget eigenlijk kunnen doen aan het onderhoud van natuurvriendelijke oevers? In hoeverre is dat extra budget, totaal 360.000 euro, echt noodzakelijk zodat er machinaal gemaaid kan worden? In plaats van met de hand maaien is een andere begroeiing of beplanting wellicht ook een optie waardoor er niet gemaaid moet worden op die plekken of minder maaien waardoor er misschien een andere kostenbatenanalyse is. Drie, opschalen naar variant 3 is niet realistisch volgens het college want variant 2 is al een flinke uitdaging. Met een evaluatie in 2026 is personeel bij variant 2 geen probleem. Met andere woorden, kunnen we ook echt gaan uitvoeren wat u nu beoogt? En dan tot slot als vierde vraag. Ergens in het stuk staat, op pagina 2, extra natuurvriendelijke oevers. Is dat gewoon, ja, een soort spreektaal die daar staat? Want ik zag in het stuk namelijk dat eronder ligt, natuurvriendelijke oevers, harde oevers en allerlei varianten maar niet de extra natuurvriendelijke oevers en ik weet niet wat dat betekent. Dus dat zou ik, wil ik graag weten van de wethouder. Ja, mijn buurman suggereert extra geld dus dat is wel een interessante. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Oké, dank u wel, mijnheer Geleijnse. Wie … Ja, mijnheer Cupedo. De heer Cupedo (Beter voor Rijswijk): Dank u, voorzitter.

Ook wij hebben het raadsvoorstel aandachtig gelezen en ook de vier varianten uiteraard. En we kunnen ons vinden in het raadsvoorstel en dus variant 2. Wat we wel vragen is aandacht voor de communicatie. U geeft het zelf namelijk ook al aan. En we willen u verzoeken dit aan de raad voor te lichten, in te lichten. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Cupedo. GroenLinks, mevrouw Schwencke. Mevrouw Schwencke (GroenLinks): Dank u wel, voorzitter, en dank voor dit document. We zijn blij met de verbeteringen van onze oevers in Rijswijk. Wat mij opviel was dat het woord ecoloog niet voorkomt in het document. Dus mijn vraag aan de wethouder is hoe advies van onze stadsecoloog wordt meegenomen in dit soort documenten? Kan het advies van de ecoloog op beheer van onze oevers voortaan leidend zijn in plaats van enkel logistiek? Want daarmee voorkomen we verslechtering van onze oevers, zoals de afgelopen jaren is gebeurd. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schwencke. Wie mag ik van de PvdA het woord geven? Even kijken hoor, even de naam checken. Mijnheer Stuijfzand, ga uw gang. Pagina 5 van 31

Concept verslag forum stad 23 mei 2023 De heer Stuijfzand (PvdA): Ja, dank u, voorzitter. We hebben met interesse kennisgenomen van het raadsvoorstel. Hierover nog wel twee vragen. Als fractie, ja, zijn wij een klein beetje verbaasd over het verzoek voor het extra budget. Waarop was het budget in eerste instantie gebaseerd en hoe zorgt u daarvoor dat het toekomstig gelijk in de begroting wordt opgenomen? En vraag twee. Ja, is gewoon een vraag uit interesse. Vindt er ook overleg plaats met buurtgemeenten of andere overheidsinstanties over het beheer van oevers? Voor de mogelijkheid om kennis te delen en te ontvangen van kennis en eventueel het delen van kosten of personele inzet. Dit is mijn bijdrage voor de eerste termijn. Wij wachten met nieuwsgierigheid af van de beantwoording. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Stuijfzand. Mevrouw Van der Weij. Mevrouw Van der Weij (D66): Dank u wel, voorzitter. D66 Rijswijk is natuurlijk ook blij met de verbetering van de oevers. Wij hebben wel twee vragen. De eerste vraag is ook al een aantal keer ongeveer hetzelfde gesteld maar die gaat over de middelen. Want er zijn natuurlijk extra kosten en we vragen ons af of dat niet kan wachten tot de begrotingsbehandeling en waarom dat nu moet? En hoe nu dan de integrale afweging gemaakt kan worden omdat we natuurlijk niet het integrale plaatje op dit moment hebben.

Dus in lijn met de eerdere vragen die gesteld zijn. De andere vraag gaat over de oevers an sich. Want de natuurlijke oevers lijken te zijn uitgesloten, de nu al bestaande natuurlijke oevers. Maar ook die natuurlijk oevers hebben natuurlijk wel iets aan onderhoud nodig. Dus we zijn benieuwd hoe dat zit en hoe dat zich verhoudt tot dit raadsvoorstel? Dit was mijn bijdrage, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van der Weij. Wie mag ik het woord geven? Mevrouw Niesen, gaat uw gang. Mevrouw Niesen (Rijswijks Belang): Dank u wel, voorzitter. Nou, een aantal vragen zijn al gesteld over het budget en het achterstallig onderhoud 2018. Sinds 2018 achterstallig onderhoud. Onze vraag is, heeft dit invloed op de waterkwaliteit? Want schoon water is natuurlijk ook wel heel erg belangrijk. Bij Hoogheemraadschap van Delfland hebben ze al veel NVO’s aangelegd.

Wordt daar ook geïnformeerd welke planten, et cetera, het beste aanslaan bij het maken van een NVO en ook welk resultaat dat oplevert voor het KRW? Komen deze NVO’s ook in wateren waar veel gevaren wordt? Heeft Delfland ook naar Rijswijk gecommuniceerd dat NVO’s in watergangen waar veel gevaren wordt over de negatieve gevolgen? Er zijn nu veel harde oevers, om hoeveel extra meters NVO’s denkt men, waar denken we dan aan, hoeveel meter extra meters? En ook bij verharde oevers kan plantengroei door middel van plantenbakken aan de harde kant bevestigen bijdragen aan een betere ecologie. Is dit ook al meegenomen? Wordt er gedacht aan vissenbossen? Elk jaar worden de vrijwilligers gevraagd voor het knotten van wilgen en van die taken kan je daar vissenbossen van maken. Dus eigenlijk twee vragen, is daaraan gedacht aan die vissenbossen en wat doen wij anders met die knotwilgen, in ieder geval die takken van die knotwilgen? De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niesen. Wethouder Wit, gaat uw gang. De heer Wit: Ja, dank u wel, voorzitter en dank uw raad voor uw vragen. Ik ga het rijtje je even af. In eerste instantie, het beheerplan oevers, waarom we dat, waarom dat lang geduurd heeft? 2018 doen we inspectie en nu uiteindelijk met een plan komen. Wat ook in het stuk staat, een groot deel van het geld is altijd ook gereserveerd geweest voor Strijpwetering.

Waar we nu wel gestart zijn en waar echt veel geld van dit beheerplan naartoe gegaan is. En bij het maken van het integraal beheerplan openbare ruimte is ook aangemerkt dat de oevers nog verder geïnventariseerd moesten worden en dat is nu ook gebeurd. Dus daar Pagina 6 van 31

Concept verslag forum stad 23 mei 2023 heeft enige tijd, is enige tijd overheen gegaan. En daar zijn inderdaad wel wat achterstanden de afgelopen jaren gekomen in het onderhoud en dat proberen we dus met dit raadsvoorstel in te lopen. Ik begin even bij Partij voor Gelijkwaardigheid & Rechtvaardigheid. Het Hoogheemraadschap, bijdrage. Ja, wij zijn verantwoordelijk voor oevers, niet het Hoogheemraadschap. Dus wij kunnen de kosten daarvoor ook niet verhalen op het Hoogheemraadschap. Even kijken, u zegt, personeelsgebrek. Is er gedacht aan een Participatiewet om mensen daar tewerk te stellen? Die woorden zou ik niet willen gebruiken maar het feit is wel dat dit werk ook wel specialistisch werk is, het gaat om groot materieel waarmee oevers aangepakt worden. Het plaatsen van echt fysieke afscheidingen, dat is helemaal zeer technisch werk wat door een aannemer gebeurt. Dus het enige waar nog een mogelijkheid dat bij het onderhoud of bij het groenbeheer uiteindelijk mensen van de binnenbaan betrokken zouden kunnen zijn. Maar dat is voor het aanpakken van de achterstanden momenteel niet aan de orde. Dan de fractie van Wij., waarom heeft het zolang geduurd? Nou, daar heb ik denk ik net antwoord op gegeven. De MJOP, ja, onder dit beheerplan oevers wat we nu voorstellen is feitelijk ook het MJOP.

Dit is wat we gaan doen de komende jaren en daar ga ik echt van uit dat we dit ook gaan doen. U heeft ik geloof ook nog een vraag over, kunnen we variant 2 dan wel doen van het CDA, is dat wel haalbaar? Ja, daar gaan we van uit dat dit nu wel haalbaar is. Wat ook in het stuk staat, in het voorstel, daar zullen we nog wel hard aan moeten trekken. Maar dat is de reden waarom we dit nu indienen, we ook denken dat we dit voor elkaar krijgen en niet variant 3. Dan de VVD. Ja, u heeft inderdaad, ik had het zelf ook al geconstateerd. Het is apart, ik geloof ook niet dat ik dit eerder … Ik heb zelf veel rapporten geschreven, ik heb dit nooit gezien. Dus ik ga daar, ik ga dat nog wel een keer navragen voor u. Maar het was inderdaad een goede constatering die u heeft. Ik ga ervan uit dat er meegekeken is maar nogmaals, uitgaan van iets dat doen we liever niet. Extra kosten voor de tweede variant, die zijn structureel voor de komende jaren. Dat is ook zoals in het raadsvoorstel staat. En daar is momenteel geen dekking voor dus die komen uit de algemene middelen. Meteen een combinatie naar D66, waarom wachten we dan niet? Nou, we nemen ze, als u, dat staat ook in het raadsvoorstel, als dit inderdaad akkoord, als u akkoord gaat vandaag, dan komen die terug in de eerste halfjaarrapportage. Dus daar kunt, ze komen gewoon wel direct terug en we nemen die ook gewoon meteen mee.

De reden dat we het nu gaan doen is ook omdat we gewoon echt wel achterstallig onderhoud hebben en we situaties hebben waar we ook echt risico's lopen. Er is dat de oever instabiel wordt en dat dat risico's gaat opleveren voor beheer. Dus het is echt wel een vraag die we nu aan u stellen om zo snel mogelijk actie te kunnen ondernemen. Het CDA, 22.000 euro extra onderhoudsbudget. Ja, zoals ik al zei, bij het maken van het IBOR stond nog niet alle onderhoudsbudget erin. Natuurlijkvriendelijke oevers onderhouden kost 17.000 meer. Dus extra natuurvriendelijke oevers die we willen aanleggen, dat kost extra. Dat was 5k, dus er komt 17.000 bij. Dus dat kunnen we, dan kunnen we het onderhoud zoals we met dit plan bedacht hebben, kunnen we dan ook uitvoeren. Andere begroeiing, minder maaien. Ja, we gaan natuurlijk een deel natuurvriendelijk aanleggen, dat betekent minder maaien. En dat betekent dus ook dat je … Maar dat wil niet zeggen dat je geen onderhoud hebt. Uiteindelijk heb je ook als je natuurvriendelijke oevers aanlegt, heb je onderhoud. Andere begroeiing. Wat wij met natuurvriendelijke oevers beogen is een natuurlijke begroeiing die daar … Daar gaan we geen planten voor planten, dat wordt dan uiteindelijk gewoon door zaden uit de omgeving wordt dat … Dat is ook de bedoeling, we willen inheemse planten, die zorgen dan voor de beste waterkwaliteit.

Extra natuurvriendelijke oevers, wat betekent dat? Dat betekent meer natuurvriendelijke oevers. Dus niet extra natuurvriendelijk maar extra oevers. Beter Voor Rijswijk vraagt over communicatie. Nou ja, we communiceren natuurlijk sowieso alle werkzaamheden die we gaan uitvoeren aan de betrokkenen, dus aan de omwonenden, et cetera. Dus dat is eigenlijk wat we standaard doen. Hebben we met de Strijpwetering ook gedaan. Hebben we geloof via de bewonersverenigingen aangegeven als we dit soort grootschalige dingen gaan aanpakken. Dit betreft ook grotendeels beheer en vervanging en dat zullen we ook gewoon op die wijze communiceren. Ik denk niet dat we de raad met elke communicatie daarover moeten gaan lastigvallen. Dan Pagina 7 van 31

Concept verslag forum stad 23 mei 2023 wordt het een beetje te druk voor u ook. GroenLinks, ecoloog. Ja, we hebben een ecoloog natuurlijk in dienst en die kijkt mee met dit soort plannen. En standaard wat het beheer groen, wat we straks in begin 2024 aan u ook gaan voorleggen, daar komt natuurlijk ook een, daar is de ecoloog heel duidelijk bij betrokken ook. Dus het ecologisch beheer, het groenbeheer wat wij gaan uitvoeren in de toekomst en wat we nu ook al doen, dat is echt door die ecoloog ook echt meegenomen. Dit plan is echt gericht op, ja, we willen natuurvriendelijke oevers erbij hebben maar vooral ook, hoe gaan we om met onze oevers als het gaat om veiligheid en, nou ja, de waterwegen, et cetera. Dus in dat, ik zou het eigenlijk willen voorstellen om dat op die manier dan in het beheerplan groen te laten terugkomen. Partij van de Arbeid. Even kijken hoor. Kennisdeling. Ja, we hebben natuurlijk sowieso altijd met Hoogheemraadschap hebben we een directe lijn. Daar heb ik zelf, zit ik ook in het bestuurlijk overleg waarin ik ook in de klimaatadaptatie heel veel overleg heb. Dus kennisdeling vindt er zeker plaats. Kennisdeling vindt ook plaats ambtelijk met andere gemeenten. Mensen die bij ons hier druk ook met groen bezig zijn, die hebben ook goed contact met andere gemeenten. Dus kennisdeling doen we zeker aan. Het extra budget wat we nu vragen, heeft u vragen over.

Ja, hiermee kunnen we de boel op orde maken. Dit extra budget hebben we nodig om de achterstanden bij te werken en er is een deel extra budget nodig omdat er ook een wens is om meer natuurvriendelijke oevers aan te leggen. We willen graag de biodiversiteit in Rijswijk vergroten, daar hebben we bepaalde acties voor nodig. Waterkwaliteit, ik kom straks even op de vraag van mevrouw Niesen maar die geeft heel duidelijk al de Kaderrichtlijn Water aan. Natuurvriendelijke oevers dragen bij aan waterkwaliteit dus ook iets waar we als Rijswijk, als gemeente actie in moeten ondernemen. Dan even kijken hoor, D66, kosten integrale afweging. Ja, de integrale afweging. Nogmaals, ik vind echt heel belangrijk dat we dit op korte termijn doen zodat we niet nog een half jaar wachten tot de begroting maar we willen echt aan de slag om die gevaarlijke situaties op te lossen. Nogmaals, het komt in de eerste halfjaar rapportage komt het terug die u binnenkort van ons krijgt. Dus het is opgenomen. Even kijken hoor. Natuurlijk oevers heeft u het over. Ja, er staan inderdaad vrij veel verschillende termen in. Natuurlijke oevers komen in Nederland eigenlijk niet eens zo heel veel voor. En natuurlijke oevers zijn echt oevers die vanuit natuurwater, die eigenlijk ontstaan zijn op natuurlijke wijze.

Alles wat daarvan afwijkt, dat is door mensen gemaakt en zijn in principe, worden die geclassificeerd als natuurvriendelijke oevers. Dus dat is eigenlijk het onderscheid wat er gemaakt wordt. Daarom zeggen wij dus ook altijd dat we natuurvriendelijke oevers aanleggen want op het moment dat wij natuurlijke oevers aanleggen, ja, dan stappen we in de rol van de natuur en dat kunnen wij natuurlijk niet. Natuurlijk. De voorzitter: Mevrouw Van der Weij. Mevrouw Van der Weij (D66): Ja, in het stuk staat, natuurlijke oevers zijn geregistreerd. Zijn er in Rijswijk dan natuurlijk oevers geregistreerd of niet? De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van der Weij. Wethouder Wit. De heer Wit: Dat is een goede vraag. Ik weet dat in het deel in het Wilhelminapark wel oevers zijn die natuurlijk zijn maar in onze watergangen zijn het in principe natuurvriendelijke oevers. Even kijken hoor, Rijswijks Belang vroeg al aan waterkwaliteit. Nou ja, wat wij gaan doen, nogmaals, natuurvriendelijke oevers toevoegen, dat draagt bij aan extra waterkwaliteit. En ik snap uw zorg over de Kaderrichtlijn Water. Net het rapport verschenen is over waterkwaliteit, dat stemt niet heel vrolijk maar daar proberen we dus inderdaad veel aan te doen. Even kijken. Hoeveel meter extra natuurvriendelijke oevers? Ja, dat weet ik niet exact, kan ik u niet zeggen.

Dat hangt er ook van af hoe wij dat in de komende jaren gaan ontwikkelen, welke oevers we als eerst gaan oppakken. Weet wel dat dit natuurvriendelijke oevers aanleggen is over een periode van ongeveer dertien jaar dus dat is best wel, dat is structureel, het zijn echt wel kilometers. Maar zoals u weet hebben we Pagina 8 van 31

Concept verslag forum stad 23 mei 2023 ook grote, zoals u ook in het stuk heeft kunnen lezen, hebben we aardig wat kilometers oevers in Rijswijk. Ja, dan heeft u nog een paar interessante vragen. Plantenbakken aan het water. Ik ken het principe. Ik denk voor onze oevers is dat niet direct haalbaar omdat je daar ontzettend veel onderhoud ook aan hebt. Plantenbakken zijn leuk maar dat vergt veel meer onderhoud dan planten in een natuurlijke oever of een natuurvriendelijke oever. En op het moment dat je dat gaat doen, dan versmal je ook weer extra de watergang en dat is ook niet altijd wat we willen. Dus ik zie dat niet als een haalbare optie, kostentechnisch ook gewoon eigenlijk helemaal niet. Vissenbossen. Ik moet heel eerlijk zeggen dat ik er nog nooit van gehoord heb, maar ik denk dat ik wel snap wat u bedoelt. Op het moment dat je met dat soort takken onder water schuilplekken creëert voor vissen. Niet? Nou, u heeft … De voorzitter: Mevrouw Niesen. Mevrouw Niesen (Rijswijks Belang): Je legt takken zeg maar aan de bovenkant van het water en daaronder kunnen de vissen schuilen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niesen. Wethouder Wit. De heer Wit: Ja, helaas, ik begrijp nu wat u bedoelt. Het Hoogheemraadschap, die … Dat kan niet, laten we het zo zeggen. Het Hoogheemraadschap die wenst geen takken boven watergangen.

Daar is echt een … Dat wordt geschouwd, takkenschouw noemen ze dat, en die moeten wij weghalen. Dat hoeft natuurlijk niet op alle plekken maar ook voor onze watergang is dat wel het geval. Ja, als wij takken snoeien, heeft u nog een vraag over. Ja, dat gaat een beetje buiten dit raadsvoorstel maar in principe, takken die wij snoeien die worden gebruikt ... De voorzitter: Mevrouw Niesen. Mevrouw Niesen (Rijswijks Belang): Dat zijn de takken van de knotwilgen en daarmee maak je dus die vissenbossen. Wat doen wij dan met de takken van de knotwilgen? De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niesen. Wethouder Wit. De heer Wit: Ook dat valt niet binnen dit raadsvoorstel maar die takken die worden gebruikt voor bijvoorbeeld takkenrillen in bossen waardoor je natuurlijke schuilplaatsen creëert voor allerlei dieren, die worden gebruikt op de kindertuinen bijvoorbeeld, die worden als afscheidingen gebruikt. Dus die worden uitgebreid gebruikt. En als we te veel hebben, ja, dan worden ze versnipperd. Daarbij laat ik het voor de eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Wit. Mijnheer El Majjaoui, wilt u reageren in tweede termijn? De heer El Majjaoui (Partij voor Gelijkheid & Rechtvaardigheid): Ja, dank u wel, voorzitter voor het woord. En dank voor de beantwoording. Uiteraard is dit specialistisch werk en daar heb je, dat vergt enige deskundigheid.

Maar wat mijn bedoeling is, ondersteunend werk op lange termijn. Want ik denk dat, ja, goed, de mensen uit de Participatiewet best wel een hele belangrijke rol kunnen vervullen in het beheer, onderuit en duurzaam maken van die oevers. Dat ze niet telkens het nodige onderhoud nodig hebben. Dus in hoeverre hebben deze mensen hier een rol te vervullen? Dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Mijnheer Kaffa? Oké. Mijnheer Sleddering. Pagina 9 van 31

Concept verslag forum stad 23 mei 2023 De heer Sleddering (VVD): Dank, voorzitter en dank aan de wethouder voor de beantwoording. Ja, als VVD hebben we toch altijd een beetje problemen van allerlei voorstellen waar geen dekking voor is. Dat zit een beetje in onze natuur, dat we daar al een beetje nerveus van worden. En ik vind dat hier dus ook niet goed. Nou wil ik wel daar een opmerking over maken dat, ik wil onderscheid maken tussen uitgaven die nodig zijn voor de boel op orde brengen en aan nieuwe uitgaven zonder dekking. Kijk, de boel op orde maken vind ik, is ook uit het coalitieakkoord een speerpunt, dat is gewoon belangrijk. En bij dit onderwerp hebben we gewoon achterstallig onderhoud. Dus dat hier geld aan wordt uitgegeven vind ik prima. Het liefst natuurlijk met een dekking in de begroting. Dus wat ons betreft, akkoord, maar we komen wel bij het Kaderdebat en bij de begroting uit op een discussie over besteding van gelden en de begroting en tekorten en dat soort zaken. En de manier van raadsvoorstellen presenteren waar geen dekking voor is, daar hebben wij grote moeite mee. Ook daar zijn afspraken over gemaakt in het coalitieakkoord. Maar nogmaals, VVD hecht grote waarde aan de boel op orde brengen en daar past dit uitstekend in. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Sleddering. Mijnheer Geleijnse.

De heer Geleijnse (CDA): Ja, dank u wel, voorzitter en dank aan de wethouder voor de antwoorden. Ik heb eigenlijk nog één vraag nog steeds over die 360.000 euro, dat extra budget. Want aan de ene kant is het voor oevers zodat we ze kunnen maaien, machinaal kunnen maaien. Maar in de beantwoording van een van de collega's aan de overzijde kwam ook eventjes, ja, dat is ook bedoeld om het wat natuurvriendelijker te maken. Dus ik wil daar graag nogmaals vragen om een toelichting op dat budget, wat gaan we daar dan exact mee doen? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Geleijnse. Mijnheer Cupedo. Oké. Dan mevrouw Schwencke. Mevrouw Schwencke (GroenLinks): Ja, dank u wel, voorzitter en ook dank aan de wethouder voor de antwoorden. We komen graag later op nog wat kansen terug bij het groenbeheerplan later dit jaar en dan voor nu houden we het hierbij. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schwencke. Mijnheer Stuijfzand? De heer Stuijfzand (PvdA): Geen aanvullende vragen. De voorzitter: Oké, dank u wel, mijnheer Stuijfzand. Mevrouw Van der Weij. Mevrouw Van der Weij (D66): Dank u wel, voorzitter. Bedankt voor de beantwoording van de vragen. Ik begrijp dat de integrale afweging even terzijde heeft gedaan voor alle risico's die we nu lopen en in lijn met de VVD natuurlijk wel interessant wat aan risico's we nu oplossen en wat we aanvullend doen.

Maar dat komt, zoals ik heb begrepen, later. Over die natuurlijke oevers versus natuurvriendelijke oevers, ik ben nog wel benieuwd naar wat getallen. En ik begrijp dat u die nu niet kan leveren maar hoeveel natuurlijke oevers hebben we, en die staat dus buiten beschouwing van dit voorstel, en hoeveel natuurvriendelijke oevers gaan we krijgen? Ik ben wel benieuwd naar wat meer, ja, getallen daarover. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van der Weij. Mevrouw Niesen. Mevrouw Niesen (Rijswijks Belang): Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, wethouder, voor de beantwoording. Ik mis alleen een antwoord op de vraag of er NVO’s in de wateren komen waar veel gevaren wordt en of het

Pagina 10 van 31

Concept verslag forum stad 23 mei 2023 dan duidelijk is welk effect dat zou kunnen hebben? En een aanvullende vraag is eigenlijk, ik ben wel nieuwsgierig hoe het komt dat we een achterstand hierin hebben? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niesen. Wethouder Wit, gaat uw gang. Wethouder Wit: Ja, voorzitter, dank u wel. Partij voor Gelijkwaardigheid & Rechtvaardigheid, Participatiewet. Ja, ik vind het interessant, ik heb daar nu geen mogelijkheid voor maar in de toekomst wellicht wel. Is het ook iets wat ik met andere portefeuillehouders dan moet bespreken hoe we dat gaan invullen. Ik neem het graag mee maar ik kan u daar nu geen toezegging over doen. De VVD, ja, die heeft eigenlijk geen nieuwe vragen maar ik snap uw zorg daarin. Dat zullen we ook zeker bespreken in het Kaderdebat, die verwachting had ik voorafgaand aan dit raadsvoorstel ook al wel. Het CDA, 360.000 extra budget, dat is nodig voor de snelle reparaties vooral om te kunnen maaien. We hebben op een aantal locaties nu echt gewoon, daar kunnen we het momenteel niet machinaal maaien. Er is al een bijna-ongeluk geweest waar ik gewoon echt het risico niet wil lopen. En handmatig maaien kost gewoon echt heel veel extra geld. Dat zou op jaarbasis met het huidige werk gewoon 60.000 euro extra kosten dus dat willen we echt niet. Dan D66, de hoeveelheid oevers.

Nou ja, die toezegging die kan ik doen, dat moet ik uitzoeken. Ik weet dat niet exact maar daar kunnen we zeker even naar kijken. Dan Rijswijks Belang als laatste, natuurvriendelijke oevers, of die in de watergangen worden geplaatst? Ja, waar we momenteel vooral kijken zijn naar de oudere buurten waar dus echt niet zozeer vaargangen maar de buurten waar, nou ja, water tussen bijvoorbeeld in de Muziekbuurt, water voorkomt wat niet direct met open water in aanraking komt maar waar wel echt door de jaren heen achterstanden ontstaan zijn. U vraagt ook nog, waarom is nou die achterstand ontstaan? Nou ja, we hadden er, ik geloof, als ik even terugkijk had ik daar ook antwoord op gegeven dat in ieder geval we ook veel van het budget gereserveerd hebben, staat ook in het stuk, voor de Strijpwetering. Dat het ook een belangrijke watergang is die echt, waar echt veel geld naartoe ging. En daarnaast, ja, was het oeverbudget in het integraal beheerplan openbare ruimte ook nog niet opgehoogd dus we liepen ook tegen de financiële grenzen aan. Ja, en dan met dit raadsvoorstel proberen we dat te ondervangen en goed in het werk te zetten. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Wit. Even kijken, we hebben één toezegging van de wethouder met betrekking tot de vraag van mevrouw Van der Weij over de cijfers voor de natuurvriendelijke en de natuurlijke oevers.

En verder even naar het Forum kijken, dit stuk als een hamerstuk naar de raad? Ja? Oké, nou dan noteren wij dat als hamerstuk. 5.

Raadsvoorstel uitbreiding en invoering milieuzones (RV 23-030) De voorzitter: En dan gaan we door naar het volgende raadsvoorstel. Dat is het raadsvoorstel uitbreiding en invoering milieuzones. Nou, dan begin ik nu eens aan deze kant. Wie mag ik van Beter Voor Rijswijk het woord geven? Mijnheer Braam, gaat uw gang. De heer Braam (Beter voor Rijswijk): Dank u wel, voorzitter. We zitten met dit voorstel een beetje in de lijn van dat eigenlijk van beide werelden daar wel positieve dingen in zien. Met beide werelden bedoel ik aan de ene kant de groep die feitelijk gewoon heel graag wil doorrijden in Rijswijk met wellicht wat ouder materieel. Maar aan de andere kant realiseren we ons ook dat er heel veel mensen zijn, en zeker als ze praten over de situatie langs de Beatrixlaan, Haagweg in wat mindere mate nu, dat daar de wens heel groot is om wat te doen dus aan de luchtkwaliteit. Dus in die zin zien we natuurlijk ook in dit stuk veel herkenbare dingen. Eén ding is wel, vinden we wel jammer, is dat het aantal respondenten heel erg laag is. We praten over 50.000 of meer inwoners, inmiddels bijna 60.000 maar slechts 350, een kleine 350 mensen die de enquête hebben ingevuld Pagina 11 van 31

Concept verslag forum stad 23 mei 2023 dus dat is best wel laag. Dus het percentage wat hier wordt aangegeven die nadrukkelijk voorstander zijn voor deze milieuzones, ik heb een sterk vermoeden dat als de groep wat groter zou zijn geweest, dat die percentages wellicht iets anders zou hebben gelegen. Maar ook dan verwachten we vanuit Beter Voor Rijswijk toch wel dat een behoorlijke meerderheid daar voorstander van zal zijn. Wat Beter Voor Rijswijk ook belangrijk vindt is als je op een gegeven moment dat soort stappen zet en dat gaat dan stappen om ervoor te zorgen dat je dat mijdt, is het handig om ook naar de omgeving te kijken. Nou, ik heb begrepen dat Den Haag een nog strenger beleid heeft, en zeker ook bijvoorbeeld op het gebied van brommers. En dan wil ik zeker ook als het gaat om dat laatste, toch nadrukkelijk vragen want het staat al verspreid door het stuk vermeld van, ook al wordt het nu niet toegevoegd aan de milieuzone, dan roep ik in ieder geval de vraag wel nu al in de richting op, wanneer denkt u in ieder geval te komen met een voorstel om dus de bezitters van brommers te enthousiasmeren om dus een brommer weg te doen? Dus met een leuk voorstel te komen. Het staat er wel al in, er staat alleen geen datum of geen kwartaal bij genoemd dus dat zouden we heel graag van u willen vernemen.

En vervolgens dan uiteraard de vraag van, als dat gaat gebeuren, ik geloof dat er vier jaar voor nodig is, wat is dan ongeveer het jaar dat aangekondigd wordt om dus ook de brommers, de vuile brommers toe te voegen aan die zone? Zodat we enigszins gelijk opgaan met de gemeente Den Haag. Dat zijn even in eerste aanleg met name dan ook de vragen vanuit Beter Voor Rijswijk. Ja, het voorstel als zodanig, dat in ieder geval bussen en vrachtwagens, vuile bussen en vrachtwagens worden toegevoegd. En het gebied wordt verbreed met de Beatrixlaan, zoals door veel bewoners van de Beatrixlaan ook gevraagd, daar kunnen wij ons wel in vinden maar willen wel graag antwoord hebben op de vragen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Braam. Mijnheer Geleijnse. De heer Geleijnse (CDA): Dank u wel, voorzitter. Het voorstel kan denk ik wel op onze steun rekenen maar in het verlengde van de heer Braam zou ik eigenlijk willen vragen, waarom hebben wij eigenlijk die brom- en snorfietsen uitgezonderd? Er staat al wat hoor in het voorstel maar ik ben ook gewoon nog eens benieuwd naar een mondelinge toelichting van de wethouder. Als je ook gewoon naar dat kaartje kijkt, is het eigenlijk heel raar dat we het niet doen. Den Haag doet het, collega zei het ook al.

Ja, Rijswijk zou er op zich prima gewoon inpassen en ik zou zeggen, juist als je bij een stoplicht staat te wachten naast zo'n wat oudere bromof snorfiets, is het juist voor die man of vrouw die er op dat moment minder last van heeft wel een enorme winst. Tot slot nog over de nul-emissiezones. Welke acties onderneemt Rijswijk nu al als het gaat om deze mogelijke invoering? En welke ambitie hebben we ook in het kader van de richtlijnen van de WHO? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Geleijnse. Mijnheer Sleddering. De heer Sleddering (VVD): Ja, dank, voorzitter. Een duidelijk raadsvoorstel, hebben we weinig vragen bij. We hebben twee vragen. De ene vraag is, en die is eigenlijk al eerder gesteld, als je nou eens niet kijkt naar regelingen voor brommers of niet brommers maar gewoon vanuit regionaal mobiliteitsbeleid, dan zou het toch veel logischer zijn dat Den Haag en Rijswijk dezelfde regeling hebben op zo kort mogelijke termijn. Hoor ik graag nog even wat van de wethouder over want het is toch een beetje raar op zo’n doorgaande weg dat daar twee verschillende regimes zijn in zo'n groot agglomeratiegebied. Dat blijven we vreemd vinden. En het lijkt me ook alleen maar lastig ook voor de vervoermensen, waar mag ik nou wel wat doen en waar niet? Dus daar graag nog even een reflectie op.

En wat betreft de boetes, geldt hier hetzelfde regime of de mogelijkheden als met parkeren dat de opbrengst van de boetes in de gemeentekas komen of gaan die ergens anders naartoe? Dat wilden we graag nog even weten.

Pagina 12 van 31

Concept verslag forum stad 23 mei 2023 De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Sleddering. Mijnheer Kaffa. De heer Kaffa (Wij.Rijswijk): Voorzitter, dank u. Het gras is al voor de voeten weggemaaid dus ik heb verder niets meer te vragen, ik sluit bij de voorgangers aan. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kaffa. Mijnheer El Majjaoui. De heer El Majjaoui (Partij voor Gelijkheid &Rechtvaardigheid): Ja, dank, voorzitter. Mijn fractie die kan zich vinden in dit voorstel. Sterker nog, we zijn heel blij dat er eindelijk maatregelen worden getroffen om de luchtverontreiniging tegen te gaan. Daar zijn we in principe heel blij mee. Alleen wat betreft de 2-takt bromen snorfietsen, het is hier goed benoemd en er is ook mogelijkheden onderzocht om deze uit te zonderen. Vanwege, ja, goed, vanwege het probleem met betrekking tot controles. Want ja, het zijn vervoermiddelen die moeilijk te controleren zijn. Maar er wordt wel een voorstel gedaan om, het zijn in totaal duizend wat ik hier lees die in Rijswijk zich bevinden, die dan te voorzien van een bepaalde tegemoetkoming.

De vraag aan de wethouder is, is hij op de hoogte van de regeling in Den Haag? Dus we hoeven niet het wiel opnieuw uit te vinden want wat in de gemeente Den Haag zich plaatsvindt, als je zo’n soortgelijke scooter hebt of een 2-taks, onder de 2010 geloof ik, dan krijg je een tegoedbon van geloof ik 700 of 750 euro om dan vervolgens daarmee een fiets of een milieuvriendelijk vervoermiddel te kopen. Heeft de wethouder hier kennis van? En daarnaast suggestieve vraag, is dat ook de, dus twee vliegen in één klap, is dat niet mogelijk om dan als deze regeling of subsidieregeling wordt ingevoerd, kan dat zijn, is dat mogelijk dat onze Rijswijkers die de bezitters waren van die scooters, bij de lokale ondernemers zo'n fiets of een soortgelijk vervoermiddel te kunnen kopen, tenminste in te ruilen voor een tegoedbon? Tot zover mijn vragen. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Mevrouw Harmsen. Mevrouw Niesen. O, mevrouw Kames, sorry. Mevrouw Kames (Rijswijks Belang): Dank u wel, voorzitter. Ik dacht eigenlijk dat u aan die kant ging beginnen dus sorry. Ja, we hebben wel enkele vragen want wij hebben ook veel ondernemers als lid van Rijswijks Belang. Zelf ben ik trouwens ook een ondernemer. En ik heb ook een tweede pet op, ik ben ook namelijk voorzitter Centrale Vereniging Ambulante Handel. En we zitten gewoon met een heel groot probleem.

Er is al diverse brandbrieven gestuurd naar gemeentes omdat het gewoon heel erg moeilijk is voor ondernemers. Er is nog niet een elektrische auto, als ze het kunnen betalen om bijvoorbeeld een elektrische auto te kopen. Dan moeten ze een dieselauto kopen maar die kan dan weer tot 2030. Dus die mensen zitten in een groot dilemma. Vandaar dat er ook heel veel ontheffingen worden aangevraagd. En dan denk ik, waarom wachten we niet totdat we wat verder zijn in de ontwikkeling? Dat de mensen ook, de ondernemers een andere auto kunnen kopen die aan de wensen voldoet voor het rijden ook op de Haagweg en de Prinses Beatrixlaan. Dat is voorlopig even de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Kames. Mevrouw Van der Weij. Mevrouw Van der Weij (D66): Dank u wel, voorzitter. We hebben het stuk met interesse gelezen en zijn ook blij met de luchtverbetering die erin tot stand wordt gebracht. We zijn ook blij met de milieuzones. We hebben daar geen verdere vragen over. Ik wil alleen nog even herhalen dat het mooi zou zijn als we dus die ambitie voor luchtverbetering ook in andere plannen gaan zien. En dat haakt aan bij mijn vraag van vorig Forum van vorige week over Hofstede. Dank u wel, voorzitter.

Pagina 13 van 31

Concept verslag forum stad 23 mei 2023 De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van der Weij. Wie mag ik van PvdA het woord geven? Mijnheer Stuijfzand, gaat uw gang. De heer Stuijfzand (PvdA): Dank u wel, voorzitter. We hebben ook met interesse kennisgenomen van het raadsvoorstel. Even kijken, de PvdA kijkt uit naar de positieve kanten van de voorgestelde milieuzones en de beoogde verbeterde luchtkwaliteit voor de bewoners van Rijswijk. Mijn vraag gaat eigenlijk over het participatieproces. Hoe kijkt de wethouder er zelf op terug? Gezien de andere ervaringen van de participatieprocessen bij andere projecten. Dit was mijn eerste, dat was de bijdrage voor de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Stuijfzand. Mevrouw Schwencke. Mevrouw Schwencke (GroenLinks): Dank u wel, voorzitter. Ja, we zijn heel blij dat de milieuzone wordt uitgebreid. We hechten veel waarde aan gezonde lucht voor onze inwoners. En zoals de VVD ook noemde zien we graag uitbreiding zoals hoe dit in Den Haag is gebeurd. En zoals anderen al hebben genoemd zijn we benieuwd naar de snor- en bromfietsen. We vragen ons af of niet alleen de effecten op luchtkwaliteit gewoon in het algemeen maar ook de effecten op de beleving van fietsers en voetgangers bij verkeerslichten kan worden meegenomen? Want dat is waar veel overlast ontstaat voor onze inwoners. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schwencke.

Wethouder Wit, gaat uw gang. De heer Wit: Dank u wel, voorzitter. Dank aan de raad voor de positieve geluiden. Ik ben zelf ook blij met dit voorstel. Luchtkwaliteit is iets wat we hoog in het vaandel hebben. We hebben het Schone Lucht Akkoord ondertekent een aantal jaar geleden en dit is een goede stap in de richting. Ik ga even het rijtje af. Beter Voor Rijswijk. Ja, het participatieproces, ook even meteen richting de heer Stuijfzand, op zich het participatieproces heb ik het idee dat dat goed gelopen is. U geeft aan, 360 mensen is weinig of 350. Ik heb die vraag ook gesteld toen ik het stuk kreeg en tegen mij werd gezegd, nou, in dit soort onderzoeken zijn we eigenlijk al best wel blij met 360 mensen want over het algemeen krijgen we nog lagere aantallen terug. Dus als het over, ja, dus dat is wat ik aan u kan meegeven. Ik denk dat het percentage niet heel veel anders was geworden als we breder hadden gekeken. We hebben natuurlijk wel ook gekeken in de participatie zoveel mogelijk te zoeken naar de mogelijkheden om mensen in de buurt te benaderen. Maar u weet ook dat met participatie over het algemeen dezelfde groep mensen reageert in veel trajecten. Maar in dit geval, ja, er was misschien een iets ander percentage uitgekomen maar ik denk niet heel veel anders. U heeft het over brommers en dat is breed zijn daar vragen over gesteld. 2-takt vooral.

Om eerst even aan te geven, Den Haag heeft een milieuzone voor brommers en die behelst niet heel Den Haag. Ook voor u goed om te weten, er zijn echt ook, er is een kleiner gebied binnen Den Haag, dus de randen waar wij aan wonen, daar geldt die beperking voor brommers niet. Dus het is niet zo dat brommers bij de grens Den Haag ineens niet meer mogen, die 2-taks brommers, dat is echt een kleiner gebied. Dat geldt trouwens ook voor de andere milieuzones die ze hebben, dat is echt een kleiner gebied. Wat wij, ik heb hier ook contact over gehad toevallig laatst met mijn collega-wethouder in Den Haag. Die gaf ook aan dat de handhaafbaarheid van het instellen van een zone met brommers heel lastig is. Je hebt vrij hoge kosten en ik denk dat wij dat, dat is ook iets wat wij zagen, op het moment dat we met brommers moeten gaan handhaven, de invalwegen voor brommers zijn velen malen meer en groter, grotere hoeveelheid dan voor vrachtwagens of toerbussen. Dus die kunnen we met een aantal camera’s extra plaatsen, zoals ook in het stuk staat, kunnen we daarop handhaven. Op het moment dat we brommers en scooters gaan doen, dan wordt dat een stuk lastiger. En we hebben ook van Den Haag begrepen dat eigenlijk achteraf gezien zij de sloopregeling voor hen ook wel voldoende was geweest. Voor hen ook was dat eigenlijk, nou ja, wat uiteindelijk tot het beste resultaat heeft geleid.

En het heeft best wel veel problemen opgeleverd, Pagina 14 van 31

Concept verslag forum stad 23 mei 2023 het handhaven. Wanneer gaan we het dan wel invoeren? Nou, wij kunnen dat eind 2023, begin 2024 wel gaan invoeren. Dat is ook wel een streven wat we hebben. Maar of we dat exact, daar moeten we dus nog echt nog wat extra onderzoek naar doen hoe dat precies uit zal werken. Het zal ook een uitkoopregeling worden die vergelijkbaar is aan die van Den Haag. Den Haag die heeft inderdaad de mogelijkheid om, ik sprak toevallig een vriend van mij die dat gedaan heeft en dan kan je inderdaad een fiets voor kopen dan. En dat schijnt heel goed te werken daar dus als wij die regeling gaan invoeren zal dat, is ons voornemen, om dat op dezelfde wijze te doen. Even kijken hoor. Ja, dus even ook even richting de heer El Majjaoui. We zijn op de hoogte van de regeling in Den Haag, dat is duidelijk, gaan we op dezelfde manier doen als dat lukt. Even kijken hoor. Regionaal beleid brommers van de VVD. Nou ja, goed, wat ik al zei, de VVD, of VVD zeg ik, Den Haag heeft een kleiner gebied ook binnen hun stadsgrenzen wat als zone is ingericht. Dus regionaal is niet echt direct een link met die zone. Dus als dat wel zou zijn, ja, dan zouden wij het natuurlijk op die manier ook makkelijker kunnen inrichten maar er zit echt wel een verschil in. Ambitie voor zero-emissie van CDA. Dat is een lastige.

Wij willen op zich overgaan op zero-emissiezones en dan moeten we even goed kijken waar we dat dan ook precies gaan doen. Ik heb zelf ook het streven om dat ook echt goed te onderzoeken en dat te gaan doen. Maar daar zit juist ook die vier jaar wachttijd op. Die vier jaar wachttijd zit niet op brommers maar die zit echt op die zeroemissiezones. Dus ja, we willen dat zo snel mogelijk wel gaan opstarten maar dat vergt ook wel behoorlijk wat onderzoek hoe je dat doet. Er wordt veel in den lande ook al onderzoek naar gedaan en die informatie die we daaruit kunnen halen die proberen we natuurlijk ook te verzamelen om daarin verder te gaan, verder te komen. Rijswijks Belang. O nee, VVD heeft nog een vraag gesteld over boetes, gemeentekas. Nee, we gaan naar het CJIB, die innen die boetes dus die komen niet in de gemeentekas terecht. Rijswijks Belang. Ja, u gaat in op ondernemers en dat is een terechte vraag denk ik. En ik denk ook dat we daar in zekere zin ook wel in tegemoetkomen want in dit geval worden bestelbussen niet meegenomen in de zone. Op het moment dat wij bestelbussen hier zetten, kunnen we nu ook niet koppelen, wettig niet. Dan zouden we ook personenauto's moeten meenemen en dan wordt de zone heel anders. En dat is momenteel gewoon ook heel lastig handhaafbaar. En je weet, men kan ook gewoon nog steeds een ontheffing aanvragen.

Dus op termijn willen we wel naar die bestelbussen ook toe, dat ga ik u hierbij wel zeggen. Maar daar zit ook nog steeds een ontheffingsregeling aan vast die vrij complex is maar die ook gebruikt wordt in andere milieuzones die wij kennen. Maar die zit niet in dit, dus het gaat echt om vrachtauto's en dieseltourbussen. Dus grote … Dus de kleine ondernemer, in principe raakt dit niet direct. Partij van de Arbeid, participatie, heb ik al gehad. GroenLinks, ja, de beleving. Ja, wat ook duidelijk wel in het stuk staat, ja, we beseffen dat ook wel, hoewel de luchtkwaliteitsverbetering van die brommers als je dat weghaalt minimaal is, dat het juist gaat om het feit dat je naast een 2-taks scooter op het fietspad staat. Ik vind het zelf ook niet prettig als je ernaast staat, het stinkt en het is ongezond voor je. Ja, er zijn ook gemeentes die hebben ze op de weg gedrukt. Zou je natuurlijk ook nog kunnen doen maar ja, dan heb je ook weer andere risico's die daarmee komen kijken. Dus in de toekomst moeten we daar nog eens goed naar kijken hoe we daarmee omgaan. Dus maar de beweegreden om dus die sloopregeling straks wel te gaan invoeren is inderdaad vooral omdat we willen voorkomen dat fietsers achter brommers bij het stoplicht staan. Dat is de realiteit dat dat ontzettend vervelend is. Ik denk dat ik hiermee alle vragen beantwoord heb, voorzitter. Dat is mijn eerste termijn.

De voorzitter: Dank u wel, wethouder Wit. Wie wil reageren in tweede termijn? Mijnheer Geleijnse. De heer Geleijnse (CDA): Ja, voorzitter, dank. En dank aan de wethouder voor alle antwoorden. Ja, ik begrijp het gewoon niet zo goed in relatie tot onze buurgemeente Den Haag. Ik heb de site ook even voor mijn neus nu en daar staat toch echt dat 2-takt of 4-takt van voor januari 2011, dan mag u wel de milieuzone in, van na 1 januari 2011, excuses. En zijn ze voor 2011, dan mogen ze niet in de milieuzone dus er is wel degelijk een regeling voor de hele stad. Ik zie ook gewoon een heel duidelijk plattegrondje waarin het gewoon in de hele Pagina 15 van 31

Concept verslag forum stad 23 mei 2023 stad gewoon echt gewoon heel duidelijk wordt aangegeven met wel dit onderscheid. Dus ik begrijp eerlijk gezegd niet zo goed waarom we dan toch als Rijswijk daar niet in meegaan? Gewoon ook voor het gemak van handhaving hetzelfde, niet een bordje bij de grens van Den Haag dat het daar weer anders is als in Rijswijk. Dus ik zou eigenlijk de wethouder toch nog eens willen vragen, kan dat alsnog en wat kost dat? Want er zal ook een prijskaartje aan hangen wellicht bij die invoering en dat vind ik wel van belang om het te overwegen om het voorstel wel of niet te amenderen. De laatste vraag ging nog over die nul-emissiezone. Ik weet dat dat vier jaar duurt en ik weet dat het vanaf 2025 kan. Met andere woorden, als we dat dit jaar, volgend jaar een beetje gaan uitwerken, dan zou dat op zijn vroegst in 2028, 2029 gerealiseerd kunnen zijn. Maar ik ben zo benieuwd naar de ambitie van dit college en ook van deze wethouder. Gaat hij met dit college nu het komende jaar hier echt aan werken, zodat we dat in 2029, 2030 kunnen invoeren? Dus ik weet dat het zo is maar ik ben ongelooflijk benieuwd naar de ambities van dit college. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Geleijnse. Mijnheer Sleddering. De heer Sleddering (VVD): Ja, dank, voorzitter en dank aan de wethouder.

Ik sluit me aan bij het CDA, die vraag vinden wij ook buitengewoon interessant. Wat de boetes betreft heb ik het duidelijke antwoord gehoord. En nog de vraag, is dat een bewuste keuze of is het gewoon onmogelijk om het te fiscaliseren en het geld binnen de gemeentekas te brengen? Dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Sleddering. Ik zag ook een hand van mijnheer El Majjaoui. De heer El Majjaoui (Partij voor Gelijkheid &Rechtvaardigheid): Ja, dank, voorzitter. Ik sluit me ook geheel aan bij de vraag van het CDA. Want juist moeten wij voor eenduidigheid en om verwarring te voorkomen vooral voor de weggebruikers, met name de scooters, zullen we de aansluiting kunnen vinden mogelijk met Den Haag omdat we toch omringd zijn door deze grote steden. De tweede vraag van mij behelst inderdaad de subsidieregeling. Ik ben blij en althans wij als fractie zijn blij met dat de wethouder overweegt deze regeling in werking te laten treden. Maar de vraag is, is de wethouder bereid om dan specifiek enkel de lokale ondernemers hierin tegemoet te komen? Dus dat wij, dat de mensen de fietsen zeg kopen alleen binnen de grenzen van Rijswijk, afgezien dat ook de scooters daar afkomstig zijn. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Mevrouw Kames. Mevrouw Kames (Rijswijks Belang): Dank u wel, voorzitter.