Concept-verslag Forum Stad 17 september 2024

CONCEPT-VERSLAG FORUM STAD VAN GEMEENTE RIJSWIJK d.d. 17 september 2024

Aanwezig Voorzitter: De heer C. Dolmans

Raadsleden: De heer Y. Mazouz

Vervolg aanwezige raadsleden:

De heer M. Stuijfzand

Mevrouw N. Kames

De heer E. van der Veer

Mevrouw B. Niesen

Mevrouw E. Woudstra

De heer J. Bruin

Mevrouw J. Fransen

De heer J.D. Stam

De heer D. van Dam Mevrouw L. Oude Alink De heer D. Cupedo De heer E. Braam De heer M. van Enk De heer J. Loof

Aanwezige portefeuillehouders:

Griffie:

Wethouder G. van Malsen

Griffier: De heer J. Hoefnagel (verslag)

1.

Opening en mededelingen De voorzitter: Mooi. Acht uur, welkom allemaal bij de voortzetting van het forum Stad van vorige week op deze prachtige mooie nazomerdag, Prinsjesdag 2024. Wij hebben eigenlijk één agendapunt nog te gaan en dat gaat over bestemminsplan Te Werve Oost. Ik neem tenminste aan, ik kijk even naar de griffie, dat er verder geen opening en mededelingen zijn. Nee. O, ja, maar de wethouder denkt daar heel anders over. Jazeker. Wethouder de heer Van Malsen: Een korte mededeling die enigszins gerelateerd is aan dit onderwerp maar niet helemaal. Vandaar dat ik hem even in een aparte mededeling stop. Zoals uw raad weet zijn we bezig al een tijd met het ontwikkelen van plannen voor de herontwikkeling van de Broodfabriek, om daar dus een kleine duizend woningen mogelijk te maken en ook een heleboel bedrijvigheid mogelijk te maken. Daar liepen we tegen of lopen we tegen wat belemmeringen aan die opgeworpen worden door het provinciaal omgevingsbeleid en de wens van de provincie om bepaalde type bedrijvigheid te behouden in de provincie. Daar zijn we inmiddels al een tijdje druk voor aan het lobbyen om ze, nou ja, te overtuigen van wat we hier in Rijswijk proberen te doen. Ik heb bijvoorbeeld al ingesproken in een commissievergadering van de Provinciale State en er zijn ook wel gesprekken tussen Statenleden, gedeputeerden en de gemeente.

Maar de volgende actie die we gaan doen is het sturen van een position paper waarin we aan Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten uitleggen wat we daar graag, dat wat we daar beogen op die locatie en wat we van de provincie nodig hebben. Daar wilde ik u bij deze ook even over informeren omdat die op een gegeven moment ook openbaar zal zijn. Dank. De voorzitter: Dank u wel. Heeft iemand daar vragen over? Ja, de heer Van Dam. De heer Van Dam (WIJ.): Ja, bedankt voor de informatie maar welke specifieke belemmeringen zien zij dan? Welke bedrijven moeten daar eigenlijk dan blijven volgens de provincie? De voorzitter: Wethouder. Wethouder de heer Van Malsen: Ja, in het kort komt het erop neer dat het vooral gaat om bedrijven met een milieucategorie 3 en hoger. Die staan nu in de huidige provinciale omgevingsverordening als vergunningsplichtig, compensatieplichtig. Dat betekent als je dat soort bedrijven ergens weg bestemd dan moet je ergens anders evenveel ruimte over of evenveel ruimte terugbrengen voor dat soort bedrijven. In de nieuwe verordening is die compensatieplicht eraf en dat is slecht nieuws want de provincie zegt daarin eigenlijk dat dit soort bedrijvigheid helemaal niet weg mag.

En dat is zeker in de Broodfabriek enigszins wrang omdat de bedrijven die er zitten, dus de evenementenlocatie Broodfabriek, de Jumpsquare en Monkey Town, die zitten niet aan die hele hoge milieucategorie, die zitten in een lagere milieucategorie. Daar heeft al in geen 30, 40 jaar meer een bedrijf gezeten op die locatie met een dergelijke milieucategorie. Dus dat is ook het gesprek wat we nu met de provincie aan het voeren zijn.

De voorzitter: Dank. 2.

Raadsvoorstel Vaststellen bestemmingsplan Te Werve Oost (RV 23-048) De voorzitter: Dan gaan wij over Te Werve Oost en aangezien u niet voor niks bent gekomen vermoed ik zo dat alle fracties daar een inbreng over willen leveren. Dan begin ik gewoon aan mijn rechterkant, ChristenUnie. De heer Stam (CU): Ja, dank u wel, voorzitter. De ChristenUnie-fractie is positief over het voorliggende bestemmingsplan Te Werve Oost en de verbetering die de wijk daarmee krijgt. De ChristenUnie is er blij mee dat er extra woningen worden gebouwd en op dat gebied dichtbij bestaand OV en voorzieningen. Met name binnen de huidige wooncrisis vinden we de nadruk op betaalbare woningen belangrijk. Mijn fractie heeft de goede hoop dat het gemixte aanbod van woningen ook zal resulteren in een diverse en levendige wijk. Dat is ook hard nodig als ik naar de Veiligheidsmonitor 2023 kijk. De eerste vraag aan de wethouder is in hoeverre deze is meegenomen bij het opstellen van het bestemmingsplan? Allereerst is Te Werve een aandachtsgebied als het gaat om sociale cohesie. Mijn fractie vindt het dan ook positief dat er in het bestemmingsplan ruimte wordt gemaakt voor gebouwen met een buurtfunctie en collectieve tuinen.

Maar we zijn ook benieuwd naar wie de collectieve tuinen gaat onderhouden als het onderhoud toch achterblijft? Is daar ook een rol voor de gemeente voorzien? Daarnaast wordt te hard rijden ook genoemd als een aandachtspunt. Daarom zijn we blij dat de wijk ingericht wordt via het STOMP-principe en dat de ambitie is om de wijk autoluw te maken. Wel nog een vraag over het parkeren. In het raadsvoorstel staat dat nieuwe bewoners niet in aanmerking komen voor een parkeervergunning. Moeten deze inwoners dan hun auto per definitie in de parkeergarages parkeren? En hoe zit het dan voor mindervaliden en mantelzorgers? Tenslotte hebben inwoners van Te Werve volgens de Veiligheidsmonitor relatief veel last gehad van woninginbraak. Is hier in het bestemmingsplan ook rekening mee gehouden, bijvoorbeeld door middel van voldoende straatverlichting? Dan heb ik nog een vraag over het geluid, de voorkeursgrenswaarde wat betreft het geluid. Met het stille wegdek wordt 2 tot 3 decibel gereduceerd.

Klopt het dat de voorkeursgrenswaarde daarmee dan nog steeds overschreden wordt? Hoe zinvol is het dan om het stille wegdek aan te brengen en welke maatregelen kunnen nog meer genomen worden om de geluidsoverlast naar beneden te brengen? De ChristenUnie vindt het ook positief dat er rekening wordt gehouden met hittestress en wat overlast in het plan maar is het voldoende voor de weersextremen die op ons af gaan komen? De boomstructuur die er nu is moet wat de ChristenUnie betreft, en ook in lijn met het advies van de GGD, zoveel mogelijk behouden worden voor de schaduw en het opnemen van CO2. Een grote oude boom is niet te compenseren met één jonge boom qua hittestress en CO2reductie. Hoe wordt dat gecompenseerd? Dan kunt u misschien ook toezeggen dat er zoveel mogelijk wordt ingezet op behoud van de bomen en alleen dat de bomen die alleen aan vervanging toe zijn echt vervangen worden. En tenslotte, het staat niet in het bestemmingsplan maar misschien wil de wethouder nog iets zeggen over hoe het staat met het proces van het toewijzen van woningen aan de huidige bewoners van de wijk? Lukt het om vooriedereen een passende woning te vinden? Vorige week sprak ik iemand bij wie het niet helemaal goed lijkt te gaan. Ik stel het op prijs als u daar nog iets over wil zeggen over hoe dat daar nu in algemene zin met dat proces gaat? Ik kijk uit naar de beantwoording van de wethouder.

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Kames. Mevrouw Kames (RB): Dank u wel, voorzitter. We hebben met belangstelling het raadsvoorstel gelezen. We zijn blij dat er dus ook een maximum is van 583 woningen waarvan dus de 560 nieuwbouw en de 23 woningen die gerenoveerd worden want dat wilden die bewoners graag. En het bestemmingsplan geeft ook nog ruimte voor die dertig zorgwoningen, dat is ook heel mooi. En dan tot slot nog die 600 vierkante meter voor die dienstverlenende en maatschappelijke functies. Alleen wat Rijswijks Belang wel een beetje zorgen baart, dat is

dat er dus waarschijnlijk heel weinig parkeerplekken komen. Dus ik hoop dat daar wel aandacht voor blijft. Nou staat er ook wel in het raadsvoorstel dat er dus aan de randen van de Karel Doormanlaan, dat die gebruikt gaat worden eventueel voor extra parkeerplaatsen. Ik hoop dat dat ook echt gerealiseerd kan worden want mijn voorganger zei het al, je zit toch altijd nog met bezoekers, mantelzorgers en dergelijke. Voor de rest heeft eigenlijk mijn voorganger het meeste al voor de voeten weggemaaid. Dus ik kan er nu wel nog heel lang over praten maar voor de rest ziet het er gewoon goed uit. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De VVD. De heer Loof (VVD): Dank u wel, voorzitter. Ook dank aan de wethouder. Een groot bestemmingsplan wat ook echt ergens over gaat, aangezien het ongeveer de helft van Te Werve beslaat. Daarom enkele vragen. Te beginnen met parkeren en de vraag of de wethouder kort uiteen kan zetten hoe dat nu precies is gewaarborgd? Bewoners krijgen dus geen vergunning maar moeten in de parkeergarage gaan staan, als we het goed begrijpen.

Is deze parkeergarage betaald? Kunnen bewoners hierdoor dus ook geen bezoekersvergunningen krijgen? Daarnaast kan ik mij nog iets herinneren van een eerdere bespreking, ik gok dat dat het kader was van vorig jaar, dat een bepaalde mate van tariefdifferentiatie zou plaatsvinden en afhankelijk van wat voor woning je had, wat je zou moeten betalen voor een parkeerplek in een van de garages. Kan ook met een van de andere projecten in Te Werve zijn geweest maar graag er nog wat duidelijkheid over of dat hierbij ook het geval is? In het bestemmingsplan wordt daarnaast aangegeven dat een bed and breakfast enkel mogelijk is als er wordt voorzien in voldoende parkeergelegenheid op eigen terrein. Dat gaat daar natuurlijk niet lukken. Eventuele gasten kunnen trouwens overigens gewoon met het OV dus kan de wethouder toezeggen om hiernaar te kijken en ook mogelijk te maken dat als iemand daar een bed and breakfast zou willen starten, dat ook gewoon kan doen? In het voorstel wordt aangegeven dat ruimte wordt gemaakt voor dienstverlening en maatschappelijke functies. Hier worden onder andere buurthuizen, sociale ondernemers, fysiotherapeuten, et cetera, genoemd.

Is hier ook ruimte voor bijvoorbeeld huisartsen in voorzien? Gaat de wethouder ook sturing geven aan wat voor soort dienstverlenende/maatschappelijke functies hier terechtkomen? Is een buurthuis bijvoorbeeld wel nodig als om de hoek Welzijn Rijswijk al een locatie heeft waar activiteiten plaatsvinden. En gaan we hier prioriteren en wat voor soort voorzieningen we willen en nodig hebben in deze wijk en de omgeving? Tot slot wordt aangegeven dat de gemeente en Rijswijk Wonen onderling grond aan elkaar zullen overdragen voor een zeer schappelijke prijs van nul euro. Begrijpen we dan goed dat dat gebied aan Rijswijk Wonen wordt overgedragen enkel om daarop te ontwikkelen? We moeten daardoor aan denken aan woningbouw zelf of wordt dat overgedragen stuk grond ook gebruikt om bijvoorbeeld openbare ruimte waar bijvoorbeeld groen uiteindelijk wordt neergezet te ontwikkelen. En ik stel die vraag om een beetje door te krijgen of wanneer de gemeente dit gebied uiteindelijk weer terug gaat krijgen van Rijswijk Wonen. De gemeente niet ineens verantwoordelijk is voor wat in die ontwikkeling op die grond is neergezet. Als dat openbaar groen is wat is neergezet door Rijswijk Wonen omdat zij een mooie ontwikkeling willen neerzetten en dat daarna weer wordt overgedragen aan de gemeente, moeten wij ineens de kosten gaan betalen voor dat openbaar groen.

Dus graag daar wat meer duidelijkheid over of ik dat goed heb begrepen of dat ik dat verkeerd heb gelezen wellicht? Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Enk. De heer Van Enk (CDA): Ja, dank u wel. Aansluitend op vorige … Nou, nee, laat ik beginnen om te zeggen dat de uitgangspunten voor deze bestemmingswijziging, dat we die als CDA kunnen begrijpen. En dat het een goede zaak is in deze tijd dat we wat meer woningen toestaan en vooral ook dat we in deze wijk wat meer differentiatie gaan krijgen in soorten woningen. Maar daar kunnen we in de raad graag even op terugkomen.

Hier beperk ik me even tot de vragen die wij hebben en dan wil ik graag aansluiten op vorige spreker. Zou de wethouder globaal wat aan kunnen geven van de eigendomsverhoudingen van de grond? Ik nam ook zonder meer aan dat meeste grond in eigendom is van Rijswijk Wonen, met waarschijnlijk clausules die daar door de gemeente destijds aan zijn gesteld. En hoe zit het dan met eigendomspositie van Synchroon? Hadden die daar al een eigendomspositie of is er met Synchroon in zee gegaan vanwege andere afspraken? We horen die naam natuurlijk vaker. Kan de wethouder daar iets over uitleggen? Ik heb geen melding gekregen van onderliggende contracten maar ik zou ook graag weten of die er zijn en of we die kunnen inzien? Het tweede punt dat betreft het huisvesten van doelgroepen. Toen we in de vorige raadsperiode in Rijswijk Buiten als gemeente zelf woningen gingen bouwen, ik zeg het een beetje plastisch maar financieel hebben we daar die constructie toen voor bedacht, was dat ooit bedoeld door onze fractie om daar speciale doelgroepen met voorrang te huisvesten. Mensen die in zorg, onderwijs en de veiligheidssfeer werken omdat dat zo belangrijk is in de regio. Ik heb niet meer gehoord of dat nou feitelijk ook gebeurd is? Misschien dat u dat toevallig nog wel weet.

Maar ik las afgelopen week in de Haagsche Courant dat daar in Den Haag afgelopen jaren mee is geëxperimenteerd en dat het ook kennelijk mag volgens de wet. Is het een idee om zowel voor sociale segment in dit plan maar ook voor de goedkopere vrije sector, om daar bekendheid aan te geven dat we daar voorrang willen geven? En is dat ook af te spreken met de ontwikkelaars, dus de corporatie maar ook met Synchroon? Dat zou ons een mooie gedachte lijken. Omdat we het vaak hebben, ik heb vorige week nog gehoord toen het over een mogelijke azc ging, het tekort aan zorg, politie, et cetera, dat zou je met deze nieuwe woningen ook kunnen helpen oplossen dat probleem of in ieder geval dempen. Dan tot slot de presentatie van zo'n besluit bestemmingsplan, dat blijf ik toch wat lastig vinden om te lezen. Het heeft een enorm hoeveelheid bijlagen, die zijn behoorlijk technisch. Als je een beetje beeld wil krijgen van, wat wordt er nou straks gebouwd, dan moet je het doen met een soort massastudie in het raadsvoorstel zelf waar de lijntjes staan waarbinnen gebouwd mag worden. En dan is er gek genoeg in de bijlage verharding, nummer 7 of 8 of 9, daar staan een paar plaatjes en dat is dan referentiemateriaal. Dus dan kun je zien, nou, zoiets zou het kunnen worden maar dat wordt het niet per se.

Daar zitten haventjes bij en daar is ook die bebouwing wat speelser in lijnen neergelegd, niet zoals in de massastudie. Kortom, de vraag blijft dan toch, vind ik als raadslid, hoe gaat het er nou straks uitzien? Je kiest een moment waarop je een bestemmingsplan aan de raad voorlegt. Daar wilden de ontwikkelaars natuurlijk ook zekerheid aan ontlenen voor ze hun plannen definitief afmaken. Maar ik zou toch het liefst een moment willen kiezen dat we daar wat van kunnen zien, van de ontwikkelaars. Dat we weten, zo gaat het ongeveer worden. En ik denk dat raadsleden niet de enige zijn die daar belang aan hechten maar dat zijn ook mensen die een zienswijze hebben ingediend. En daar vraagt iemand, hoe gaat dat er nou uitzien straks voor mijn deur? En dan verwijst de gemeente gewoon heel zakelijk naar de regels voor welstand die voor dit gebied gelden. Dan denk ik, ja, dan zou ik me als bewoner echt volledig terzijde geschoven voelen. En ik vind zelfs ook als raadslid, ik zou daar graag wat meer over willen zien. Beeldmateriaal, ook de één na laatste bijlages, beeldmateriaal maar dat is een kruisjesplattegrond. Dus kan dat anders, kunnen wij daar op een andere manier in de raad, voordat we zo'n voorstel vaststellen, mee werken? En als het nog niet het moment is zouden we dan zo'n besluit kunnen uitstellen tot het moment dat daar wel meer duidelijkheid over is? Dat waren mijn vragen.

De voorzitter: Dank u wel. Wie mag ik bij BvR het woord geven? De heer Braam. De heer Braam (BVR): Dank u wel, voorzitter. Allereerst bedankt voor dit voorstel zoals nu voorligt, dat geeft behoorlijk wat duidelijkheid als gaat om de veranderingen in de toekomst op dat gebied in Te Werve. Waarbij natuurlijk nadrukkelijk moet worden opgemerkt dat een gedeelte van dat gebied niet in het proces wordt opgenomen. Denk daar vooral aan de strook langs de, hoe heet het, de Burgemeester Elsenlaan, die strook wordt niet meegenomen en de koopwoningen aan het begin van de Karel Doormanlaan. Die blijven feitelijk

dus buiten deze bestemming maar hebben wel invloed als het gaat om het parkeren in de directe omgeving. Dus ook zeker dat heeft ook onze aandacht want wij voorspellen dat, en dat hebben we destijds bij Rijswijk Buiten terecht gedaan blijkt dus achteraf, dat dus de parkeernormen die daar zelfs tot twee keer toe zijn aangepast, ook hier door weer af te wijken van onze eigen normen, want er wordt feitelijk dus nu uitgegaan van CROW-normeringen, en om daar dus een beweging, een gemiddelde in te zoeken maar dat is niet conform de parkeernormen zoals wij die een tijdje geleden hebben vastgesteld. Nou, dat verrast mij enigszins want ik zou heel graag willen weten, wat zouden het aantal parkeerplaatsen zijn volgens onze eigen niet zo lang geleden vastgestelde parkeernormen? Dus die vraag die ligt er bij Beter voor Rijswijk nog nadrukkelijk open. Dan verder, ja, onze complimenten dat jullie eruit zijn gekomen als het gaat om de bestaande eengezinswoningen. Volkomen terecht dat die woningen die er nog niet eens zo ontzettend lang staan, dat die gehandhaafd blijven in de wijk en volkomen terecht natuurlijk ook. Maar wat wij ook interessant vinden is, er wordt telkens maar gesproken over een maximumaantal van 630 te realiseren woningen. Dat was toen inclusief het herontwikkelen van de eengezinswoningen.

Als we die er bij het totaal van 613 optellen, dan komen wij dus op 636 en niet op 630 woningen die dan in de wijk gerealiseerd worden, en dan uiteraard inclusief de bestaande 23 eengezinswoningen. Dus dat is toch wel best bijzonder dat dat aantal genegeerd wordt en blijkbaar lijkt het dat er alleen maar gefocust wordt op de nieuwbouw. Ik denk dat het toch verstandig is om zuiver te zijn met de cijfers en ook die ook zo te benoemen als zodanig. Voorzitter, ik heb eigenlijk verder geen aanvullende vragen. Ik zie dat de bewoners, nou, dat heb ik zelf uiteraard ook mogen ervaren, erg betrokken zijn bij de plannen. Dat er heel veel groen in de wijk aanwezig blijft. En zeker ook als het gaat om het toekomstig onderhoud, Beter voor Rijswijk er een groot voorstander voor is dat heel veel groen wat nu nog in beheer is van Rijswijk Wonen niet altijd even zorgvuldig wordt onderhouden, dat dat richting de gemeente komt. En we gaan er dan ook vanuit op de lange termijn, ook al gaat het niet om giga grote stroken, dat de middelen die daarvoor nodig zijn voor het onderhoud vanzelfsprekend in de begroting zullen landen. Voorzitter, daar wil ik het graag bij laten. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Dam. De heer Van Dam (WIJ.): Ja, dank, voorzitter. Ja, we hebben het stuk enige tijd geleden al een keer besproken, het vorige wat hierover werd geschreven, de uitgangspunten.

Toen was de vraag, wat gebeurt er nou met die 23 eengezinswoningen? Nou, ieder geval positief om te lezen dat die behouden kunnen worden. Wat er wel is veranderd is dat we toen destijds ook best wel wat kritiek hadden op de hoeveelheid woningen. Daar is ook iets in veranderd want in plaats van die 550 worden dat er nu 583, wat toch weer een toename is. Dus onze vraag, wat is nou die afweging geweest om het nog meer te verhogen? En ik snap dat dat, ik las in het stuk zelf dat er een aantal woningen ook weer, onder andere die 23 woningen zijn toegevoegd. Maar die hadden ook binnen die 550 kunnen blijven dus waarom moest dat er nog extra bij? En is het eventueel dus ook mogelijk om nog omlaag te gaan in het aantal woningen. We lezen dat die 400 of dat die 583 woningen, dat naast dat aantal nog eens 30 zorgwoningen geplaatst kunnen worden. Dan zijn wij een voorstander van die zorgwoningen. Dan denk ik van, joh, waarom moet dat erbij en waarom kan het ook niet zeg maar binnen die 550 blijven? Want opplussen is één optie maar je had het ook gewoon binnen de bestaande woningvoorraad zeg maar kunnen houden waardoor we toch weer net iets minder woningen kunnen realiseren in een toch al heel druk bevolkt gebied. Nou ja, net als het aantal bewoners hebben we toch wat vragen over de bouwhoogte. Een maximale bouwhoogte van 37,5 meter, die gaan we daar straks neerzetten.

Dat is toch wel drie keer hoger dan de huidige bebouwing en dat doet wat denk ik met zo'n wijk. Dus waarom heeft u de keuze gemaakt om zo'n drastische verandering door te voeren in die wijk die toch wel erg afwijkt van wat er nu staat? En dat haakt toch een klein beetje in op wat de heer Van Enk net zei, het doet wat met zo’n gebied. En je hebt eigenlijk als raad, ie 37,5 meter, dat lees je op papier maar je hebt geen idee als raadslid hoe dat er

straks in de praktijk uit komt te zien. Er zijn best wat hoge torens en het zou toch helpen als raadslid als je daar een wat beter beeld bij hebt. Dus ik kan deze ieder geval bijval geven over dat dat wellicht in een volgende planvorming kan worden meegenomen want het helpt ons niet alleen als raad, het helpt straks ook de inwoner. We zien dat er ook nog wat ruimte wordt gemaakt voor maatschappelijke invulling. In de plinten worden meerdere opties benoemd waaronder een buurthuis. Nou ja, dat buurthuis, we hebben nu een buurthuis in Te Werve. Die is onlangs geopend of onlangs, afgelopen jaar geopend door Welzijn Rijswijk. Dus ik vroeg me af van, joh, heeft dat dan heel veel toevoeging als we nog een buurthuis gaan doen? En hebben we überhaupt dan in de smiezen wat daar nodig is in die wijk qua maatschappelijke invulling, hebben we daar een lijst van inventarisatie van gemaakt? En hoe gaan we daar vervolgens op sturen dat dat daar dan daadwerkelijk ook komt? Dus dat we iets doen waar de buurt echt behoefte aan heeft in plaats van zomaar iets doen. Kunt u daar antwoord op geven? En voor de rest zijn de vragen over parkeren allemaal al gesteld door de BvR en de VVD onder andere over de parkeernorm en over het parkeertarief dus daar wacht ik ook nog even op. Dat is voor de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel. D66, mevrouw Fransen.

Oké, dan gaan we even verder want anders kunnen ze het thuis niet volgen. Dan kom ik zo bij u terug. GroenLinks. Mevrouw Fransen (D66): Nou, helaas. Mevrouw Oude Alink (GL): Ja, dank u wel. De voorzitter: Een stoel verder. Mevrouw Fransen (D66): Oké, als het goed is doet die het hier wel. De voorzitter: Gaat u rustig zitten. Mevrouw Fransen (D66): Ja. Voorzitter, dank je wel. Wij sluiten ons alleen aan bij de vragen van de heer Loof van de VVD en verder geen aanvullende vragen. De voorzitter: Dat is kort maar krachtig. Mevrouw Fransen (D66): Kort maar krachtig. De voorzitter: Dank u wel. GroenLinks. Mevrouw Oude Alink (GL): Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, tijdens het forum en de raadsvergadering in oktober vorig jaar heeft GroenLinks onder andere gevraagd om extra ruimte voor sociale woningen. Want zou er namelijk een ondergrondse parkeergarage komen, dan zou er wat meer financiële ruimte ontstaan en daar zou dan eventueel weer sociale huur van gerealiseerd kunnen worden.

We vroegen ons af, want ik heb het niet helemaal terug kunnen vinden, zitten deze extra woningen inderdaad verankerd in het plan nu de garage er inderdaad gaat komen? En worden de eengezinswoningen die blijven staan eigenlijk ook verduurzaamd? Wij hebben begrepen dat er in de wijk tijdelijk antikraak verhuurd wordt aan sommige bewoners en wij zijn heel benieuwd of zij misschien ook aanspraak kunnen maken op begeleiding door Rijswijk Wonen voor een andere woning zoals de rest? Ik weet dat het een andere situatie is maar iedereen woont daar nu eigenlijk tijdelijk dus iedereen heeft het risico dat zij straks misschien ergens anders moeten gaan zoeken voor een woning dan in de wijk waar zij nu wonen. Wat betreft de ecologie sluit ik me graag aan bij de woorden van de

ChristenUnie. Onze zorgen zijn nog niet helemaal weggenomen. Er wordt namelijk in het plan gesproken over rekening houden met dieren door bijvoorbeeld bouwlampen 's nachts uit te zetten. Ja, dat is leuk maar ik vraag me echt af wat de beesten hieraan hebben als de hele wijk zes jaar lang een bouwplaats zal zijn. Ik vraag me ook af of zij tijdens de bouw kunnen uitwijken naar een geschiktere plek. Wij zijn positief voor het plan voor groene daken op de garages uiteraard maar GroenLinks wil graag zeker weten dat dit geen of-of verhaal wordt met betreft de groenvoorzieningen en de bomen. Want op een dak kan natuurlijk nooit een grote boom wortelen, dus kan de wethouder toezeggen dat dit een en-en situatie gaat zijn? Gezien het advies van de GGD inderdaad is een groene wijk belangrijk voor de gezondheid van de toekomstige inwoners. In het voorstel wordt gezegd dat het advies van de GGD zoveel mogelijk wordt ingepast maar dat vinden wij heel weinig concreet. In hoeverre wordt het advies van de GGD uitgevoerd zodat ook in de nabije toekomst een gezonde wijk staat? GroenLinks wil uiteraard graag een duurzame wijk dus wij begrijpen best dat het aanleggen van leidingen en kabels heel belangrijk is maar dat hoeft volgens ons niet te betekenen dat alle bomen moeten verdwijnen. Er is in andere gemeenten aangetoond hoe grote beeldbepalende bomen toch bespaard kunnen worden.

Kabels en leidingen kunnen op andere manieren aangelegd worden. Ik weet niet of dat hier mogelijk is maar ik vroeg me af, is deze optie besproken en kan de wethouder ons geruststellen dat hiernaar gekeken wordt? En ook is mij nog niet duidelijk waar de bomen worden gecompenseerd in de tussentijd? Want in onze ogen, wat er eigenlijk mist in hoe ik zo'n stuk lees is een zo helder mogelijk overzicht van de duurzaamheidsmaatregelen. Want de wijk wordt verduurzaamd, dat levert wat ons betreft winst op want het energieverbruik zal natuurlijk omlaaggaan maar in de tussentijd wordt er verbouwd en gaat het kroonoppervlak waarschijnlijk verdwijnen van de bomen. Dus zetten we die zaken tegen elkaar af, dan is het voor ons mogelijk om een goede afweging te maken op duurzaamheidsgebied en nu is dat voor ons best lastig. Een instrument als een duurzaamheidsmonitor bij bijvoorbeeld zo'n gebiedsontwikkeling zou ons enorm helpen om over dergelijke ontwikkelingen een goede keuze te maken. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Wie mag ik bij de Partij van de Arbeid het woord geven? De heer Van der Veer. De heer Van der Veer (PvdA): Dank u wel, voorzitter. Er is inmiddels al veel gezegd dus ik probeer het zo kort mogelijk te houden. De PvdA is blij met het plan.

PvdA staat voor een leefbare wijk met voldoende groen en voorzieningen en vooral adequaat meenemen van de huidige bewoners is hierin zeer belangrijk. Dus het participatieproces, ik weet, u heeft daar niet zoveel over te zeggen, dat is aan Rijswijk Wonen en aan de ontwikkelaar. Maar wij vinden het erg belangrijk dat de huidige bewoners in dit proces zorgvuldig mogelijk worden meegenomen want wij horen hier en daar dat dat best wel problematisch is gezien de opbouw van de wijk. Er wonen niet alleen Nederlanders, het is een multiculturele wijk waar dus in verschillende talen wellicht de bewoners meegenomen moeten worden. De betaalbaarheid van de woningen. We krijgen, er worden alleen maar sociale woningen afgebroken, er komen andere woningen voor terug. Hoe gaan we die … U heeft er eigenlijk al een beetje over gezegd, we zouden gaan compenseren sociale huurwoningen rondom de Broodfabriek. Onze vraag was hoe het daarmee stond? Maar wellicht kunt u daar nog een kleine aanvulling op geven maar u heeft eigenlijk bij uw mededelingen daar denk ik al het een en ander over gezegd. Even kijken hoor. Dan, nou, groen is zeer belangrijk voor de leefbaarheid van de wijk.

Hoe gaan we ervoor zorgen dat het vele groen wat al aanwezig is, dat dat blijft, dat dat verbetert dan wel veel meer wordt? Kunnen wij ervan uitgaan dat dat gaat gebeuren en hoe gaan we dat onderhouden? Even kijken, de wegenstructuur. Qua veiligheid is het belangrijk dat we daar, nou, u gaat uit van de STOMP-principe. Betekent dat dat we de wijk gaan inrichten als een 30-kilometerwijk of gaan we meteen zorgen dat het eigenlijk een woonerfgebied wordt waar je niet harder dan 15 kilometer per uur mag of stapvoets gaat rijden? Woonerf, dat zou waarschijnlijk ten goede komen van de leefbaarheid in de wijk. Even kijken, doorstroming in de wijk is en blijft belangrijk, er gaat heel veel gebeuren. We hebben vanmiddag nog een ronde gedaan door de wijk en we horen toch wel al

opmerkingen over afsluiten van onder andere de Karel Doormanlaan. Hoe gaan we garanderen dat de wijk bereikbaar blijft tijdens het hele bouwproces en de omgeving van de wijk? We zijn overal aan het herontwikkelen, hoe zorgen we dat de wijk bereikbaar blijft voor eenieder? Nou, dat was het even eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Van Malsen. O, oké, sorry. Ja, gaat uw gang. De heer Mazouz (PG&R): Dank je, voorzitter. De meeste vragen zijn al gesteld, onze fractie heeft hier geen aanvullende vragen over. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Sorry dat ik u oversloeg. De heer Mazouz (PG&R): Maakt niet uit. De voorzitter: Een beetje in mijn dode hoek maar dat is hopelijk vanaf nu niet meer het geval. Dan geef ik nu het woord aan de heer Van Malsen. Wethouder de heer Van Malsen: Dank u wel, voorzitter. Dank ook aan de raadsleden voor alle vragen die gesteld zijn. En ik moet hierbij eerlijk toegeven dat dit ook een aantal portefeuilles beslaat die ik doorgaans niet heb. En dat de hoofdportefeuillehouder van dit bestemmingsplan natuurlijk in de tussentijd elders heen is gegaan dus ik neem het voor een groot deel van hem over. En dat is ook wel leuk eens een keer een bestemmingsplan behandelen zo in het forum en dan in de raad.

Heb ik altijd met heel veel plezier naar gekeken toen collega Van de Laar dat deed dus ik ben heel vereerd om het nu zelf te mogen doen. De vragen. Even kijken, de ChristenUnie die stelde vragen over veiligheid, in hoeverre is de veiligheidsmonitor meegenomen? Nou, die is niet expliciet meegenomen. Die is trouwens ook te laat uitgekomen om nog in dit bestemmingsplan op te nemen maar die is wel degelijk, de veiligheid is wel degelijk een onderwerp van overweging geweest in het opstellen van dit bestemmingsplan. Daar is ook bijvoorbeeld in de verlichting is daar rekening mee gehouden. Dat is overigens onderdeel van de inrichting van de openbare ruimte, daar wordt nu een schetsontwerp voor gemaakt, voor die verlichting. Er werd nog wat gevraagd over parkeren en ik denk dat ik daarbij eigenlijk gewoon alle vragen over parkeren en de parkeernorm wel samen kan nemen. Het idee van deze wijk is dat die autoluw wordt. Dat betekent dat dus de meeste parkeerplaatsen onder de grond verdwijnen in de parkeergarage. De parkeergarage is nu ook geheel verdiept, dat was nog een discussiepuntje bij een eerdere bespreking van de plannen hier rondom het ontwikkelkader en zal die nou geheel of half verdiept worden? Hij wordt geheel verdiept wat ook mooier is, al zeg ik het zelf, omdat dan alles echt helemaal onder de grond verdwijnt.

En daar zijn genoeg parkeerplaatsen voor de bewoners en ook bezoekers. En het aantal parkeerplaatsen is vastgesteld volgens de maatwerk parkeernorm die we destijds, die uw raad destijds in het ontwikkelkader heeft vastgesteld. Dus daar zijn voldoende parkeerplekken volgens die norm en zelfs nog een klein beetje extra. Nou, hoe gaat dat verder in zijn werk dat parkeren daar? De bewoners zullen een parkeervergunning krijgen of kunnen kopen, kunnen afsluiten is misschien een beter woord. Wat de prijs van die parkeervergunning is, ja, dat kan ik op dit moment natuurlijk niet zeggen. De vraag werd ook gesteld, zit daar dan een zekere differentiatie in voor de bewoners van sociale huurwoningen ten opzichte van de bewoners van de koopwoningen en de particuliere huurwoningen? Mijn verwachting is van wel omdat Rijswijk Wonen in een eerder stadium dat ook wel aangegeven heeft. Ik kan me ook wel wat voorstellen bij dat je mensen in een sociale huurwoning niet met ook nog eens een keertje enorme aanvullende kosten voor parkeren wil opzadelen. Maar hoe dat precies in zijn werk gaat, ja, dat is onderdeel van de uitwerking. Dat dat zit niet in het bestemmingsplan dus daar zullen we Rijswijk Wonen ook over bevragen of in ieder geval daar zullen we over in gesprek blijven. Maar uiteindelijk is dat dan aan hen. Wat het

parkeren verder betreft, ja, het is in principe gewoon een commerciële parkeergarage dus je betaalt daar, je kunt daar ook gewoon met een uurtarief, via een uurtarief betalen en dan je auto in de parkeergarage zetten. Er werd ook een vraag gesteld door de ChristenUnie over het wegdek. Die heb ik even na moeten vragen want dat is wel een wat technische. Ook ver van mijn expertisegebied moet ik eerlijk bekennen. Nou ja, het is een wettelijke verplichting om bronmaatregelen te nemen om de geluidsoverlast te verminderen dus dat hebben we gedaan. Een hogere grenswaarde werd naar gevraagd van, hoe zit dat nou? En daar kreeg ik een vrij uitgebreid antwoord op dus dat ga ik nou ook eventjes reproduceren. Als de bron- of overdrachtsmaatregelen die we dus wettelijk verplicht zijn om te nemen, als die niet voldoende zijn dan kan het college afwijken met hogere waarden en dat gebeurt eigenlijk in bijna elke ontwikkeling wel vanwege de nabijheid van wegen. Dat is ook op zich een stad als Rijswijk waar veel wegen en veel woningen zijn is dat niet zo gek. We verwachten inderdaad een reductie van 2 a 3 decibel. De bronmaatregelen zijn alsnog nodig om toe te passen als je aantoont dat dit bijdraagt aan een beter woon- en leefklimaat. Dus ook als je niet die grenswaarde behaalt moet je het alsnog doen dus je moet die vermindering van geluidsoverlast hoe dan ook realiseren.

Dat besluit dat hebben wij ook als college ook al genomen om daar dus van af te wijken dus dat kan op die manier. Er werden ook nog vragen gesteld, even terug naar parkeren, over parkeren voor mindervaliden. Daar is aandacht voor in het schetsontwerp, dat de mensen die een mindervalideparkeerplaats nodig hebben, dat die dat dus ook op een plek kunnen of dat die hun auto neer kunnen zetten op een plek dichtbij een lift of dichtbij de uitgang in ieder geval zodat daar zo weinig mogelijk hinder van ondervonden wordt. Dan de woningen zelf, er werd gezegd dat de mensen die daar wonen, dat zij antikraak wonen. Dat klopt niet helemaal. Zij wonen daar onder de Leegstandswet. De toewijzing van die woningen dat gaat eigenlijk gewoon via het reguliere proces. Dus als ik het goed heb, en het kan zijn dat ik daar nog op gecorrigeerd wordt door de ambtelijke bijstand, krijg je niet een urgentieverklaring als je op die manier een nieuwe woning nodig hebt maar je behoudt wel je inschrijftijd. Dan even kijken heb ik een aantal vragen over parkeernormen gehad dus die van Rijswijks Belang ging daar ook over. De VVD stelde nog wat vragen over parkeernormen, die heb ik gehad. De bed and breakfast vraag, die moet ik u even schuldig blijven. Wellicht dat ik daar in de tweede termijn op terugkom.

De voorzieningen, ja, wat voor voorzieningen kunnen we dan verwachten in deze wijk? En als er nou net een buurthuis geopend is in Te Werve, is het dan niet wat overdreven om er nog eentje te openen? Ja, dat kan ik beamen. Het ligt ook niet in de verwachting dat er nog een buurthuis zal komen maar het kunnen voorzieningen zijn zoals bijvoorbeeld huisartsen of andere sociale voorzieningen. Dat zijn zaken waar wij niet direct over gaan als gemeente natuurlijk maar dat is wel ook onderdeel van de gesprekken die wij hebben met dergelijke partners. Zoals het voorzieningenniveau op peil gehouden moet worden, zo zal ook hier rekening gehouden worden met wat er allemaal in kan. Maar uiteindelijk zullen we toch ook zeker in het geval van huisartsen het aan de huisartsen zelf zijn om te kiezen waar ze zich vestigen. Dan de grondruil en dan met name ook de verhoudingen van eigendom van de grond. Ja, het staat er wat cryptisch, ik heb het zelf ook even een paar keer goed aan mij uit moeten laten leggen wat nou precies de bedoeling is en waarom niemand hieraan lijkt te verdienen? Maar het gaat dus ook echt om hele kleine niet te bebouwen strookjes grond die nog van de gemeenten zijn, vaak stukjes openbare ruimte, die we met de corporatie verruilen zodat zij de percelen waarop zij de woningen kunnen bouwen compleet kunnen maken.

Dus je moet je voorstellen dat als er een strookje gras ergens voor een woning ligt en die is nog van de gemeente, dat je die dus op deze manier middels een grondruil aan dat perceel vastplakt zodat je op een fatsoenlijk bouwvlak je woningen, je gebouwen neer kan zetten. En dat is hoe dat gegaan is en dat zal gaan in principe. Er werd ook nog gevraagd naar onderliggende contracten. Die zijn er niet voor zover ik weet. Er is een anterieure overeenkomst met de gemeente en Rijswijk Wonen en de ontwikkelaar. Daar staat in principe, staan in principe alle afspraken in die ook in het bestemmingsplan staan en die we maken met die partijen. Dus andere contracten die zou ik zo niet weten maar wellicht dat de heer Van Enk in de tweede termijn daar nog wat toelichting op kan geven.

De heer Van Enk (CDA): Even per interruptie. Ik begrijp dat die dan wel degelijk ter inzage liggen bij de griffie? De voorzitter: Die liggen ter inzage bij de griffie, hoor ik net van de griffie. De heer Van Enk: Als dat de volgende keer ook even door de griffie gemeld kan worden vooraf, dan weten we dat er iets ter inzage ligt. De voorzitter: Dat stond bij de agenda van 10 september genoteerd! Wethouder de heer Van Malsen: Goed. Even kijken, de toewijzing, het CDA vroeg ook nog over de toewijzing van woningen aan specifieke doelgroepen. U noemde daarbij ook een aantal beroepsgroepen en verwees wat cryptisch naar een project waarvan ik denk dat het gaat om de Woonfondswoningen. Ik zie de heer Van Enk knikken. Nou ja, daar gaat dit bestemmingsplan natuurlijk niet over maar om misschien even een aantal dingen op een rijtje te zetten. Nou, in het geval van het Woonfonds hebben wij niet direct voorrang kunnen verlenen aan specifieke beroepsgroepen. Dus in de selectiecriteria voor het Woonfonds staat wel opgenomen, als men een economische of sociale binding heeft met Rijswijk dan krijg je een aantal punten en dan kun je hoger op de lijst komen voor een woning. Destijds mocht het nog niet dat je aan bepaalde beroepsgroepen voorrang geeft, daar zat een juridische belemmering.

Dus hoe we dat toen gedaan hebben is eigenlijk gewoon de woningen onder de aandacht brengen bij bepaalde doelgroepen. Dus je moet je voorstellen dat je naar een brandweerkazerne gaat of school of een ziekenhuis en daar dan een presentatie geeft over het project. Inmiddels zijn er wel mogelijkheden om voorrang voor bepaalde beroepsgroepen in te voeren maar dat gaat dan via de huisvestingsverordening. Dus dat zou betekenen dat we een wijziging aan de huisvestingsverordening moeten doen alvorens wij dat soort toewijzingsbeleid kunnen gaan voeren. Dat zal dus niet van toepassing zijn op dit bestemmingsplan maar omdat er wel sociale huurwoningen gebouwd worden waarop de huisvestingsverordening van toepassing is, mocht die huisvestingsverordening dan op een gegeven moment aangepast worden om dit soort dingen wel toe te laten in Rijswijk, dan zullen mensen daar wel in aanmerking komen voor een woning of die op die manier toegewezen kunnen worden. Even kijken, en er werden nog wat vragen gesteld over de presentaties van het hele te ontwikkelen gebied in het bestemmingsplan. Vooral hoe het gevisualiseerd werd, is dat nou de beste manier om het te doen? Nou, er zijn natuurlijk ook in de stappen die we hiervoor hebben gezet al presentaties gegeven waar een ruimtelijke schets is gemaakt van het gebied. In het ontwikkelkader stonden ook afbeeldingen van hoe dat eruit zou komen te zien.

En ja, heel strikt genomen is een bestemmingsplan ook niet de plek om esthetische schetsen, maquettes en dergelijke te maken van hoe een gebied eruit komt te zien. Het gaat echt om de planologische kaders die de raad meegeeft waaraan de hele ontwikkeling moet voldoen. Maar dat gezegd hebbende kunnen we best in de toekomst kijken naar of we wat meer met maquettes of mooie visualisaties kunnen doen. Ik weet dat Rijswijk Wonen een tijdje terug voor het pand dat ze aan de Admiraal Helfrichsingel aan het herontwikkelen zijn een hele mooie, hoe heet het, virtual reality simulatie gemaakt hebben. Dus er zijn echt wel manieren waarop we dat kunnen doen en misschien dat we daar als gemeente in de toekomst ook van kunnen leren. Even zien, dan Beter voor Rijswijk, die vroeg over parkeren, parkeernormen. Daar heb ik al antwoord op gegeven. Het aantal woningen werd door een aantal partijen ook nog naar gevraagd en ik denk hierbij in het bijzonder ... De voorzitter: Mijnheer Braam. De heer Braam (BVR): Voorzitter, dank u wel. U heeft in algemene zin een antwoord gegeven op het parkeren maar u heeft geen directe lijn gelegd in de richting van de parkeernormen zoals we die een aantal, een jaar of

twee jaar geleden ook hebben vastgesteld. Dus ik zou die berekening ten opzichte van die norm die we in de raad hebben vastgelegd nog een keer willen zien want die staat niet in deze stukken. Wethouder de heer Van Malsen: Voorzitter, nee, dat klopt en dat is omdat de parkeernorm zoals die in dit bestemmingsplan berekend is of tenminste voldoet aan het ontwikkelkader waarin dat opgenomen is. Dat ontwikkelkader is vastgesteld door uw raad. Dat is wat meer maatwerk dan, nou, dat is wat meer maatwerk, punt. En dat voldoet aan het STOMP-principe. Nou, wat ook vastgesteld is door uw raad in dat ontwikkelkader om toe te passen op deze wijk. Dus op die manier is de parkeernorm in het bestemmingsplan gekomen. De heer Braam (BVR): Voorzitter, de wethouder negeert de uitspraak die door de raad gedaan is. Er is juist op basis van STOMP-principe zijn die parkeernormen een paar jaar geleden naar beneden bijgesteld. Maar die parkeernormen worden nu via dat CROW-onderzoek of wat gepresenteerd is nog verder verlaagd. Dus vandaar dat ik nogmaals vraag om een goede berekening op basis van de parkeernorm zoals die een paar jaar terug is vastgesteld door de gemeenteraad. De voorzitter: Ja, wethouder. Wethouder de heer Van Malsen: Ja, voorzitter, ik vind dit lastig en dat heeft te maken met enerzijds het feit dat parkeren en mobiliteit niet mijn portefeuille is.

Dus ik wil ook niet buiten de kaders van mijn eigen mandaat, mijn eigen expertisegebied opereren. Maar ik vind het ook lastig omdat in het ontwikkelkader door uw raad vastgesteld is wat de parkeernormen en het aantal parkeerplaatsen voor deze ontwikkeling zou moeten zijn. En dat is een raadsbesluit dat enige maanden geleden genomen is. De voorzitter: Volgens mij stelt de heer Braam gewoon een feitelijke vraag en misschien kan het college gewoon daar feitelijk na de vergadering schriftelijk op terugkomen. De vraag die gesteld wordt is, wat is de berekening? Wethouder de heer Van Malsen: We kunnen, jazeker, we kunnen de berekening naar aanleiding van de parkeernorm kunnen we prima aanleveren. Dat kan dus goed. Het aantal woningen, dat was de volgende vraag die me gesteld werd. Mag ik overslaan? Nou, liever niet. Het werd ook door een andere fractie gevraagd dus ik zou wel even met een paar … De heer Braam (BVR): In ieder geval de aantallen die u noemde die waren niet correct. Wethouder de heer Van Malsen: Nee, ja. Nou ja, goed, dat was inderdaad mijn antwoord geweest, ja. Maar misschien is het voor de kijkers thuis dan wel handig om het aantal woningen dat gebouwd gaat worden, daadwerkelijk gebouwd gaat worden en dat uiteindelijk in de wijk zal zijn, om dat wel even te noemen. Het zouden in het ontwikkelkader ...

Het zijn er, sorry, het zijn er 560, dat zijn het aantal nieuwbouwwoningen dat gebouwd gaat worden. En de 23 woningen die blijven staan, dan kom je in totaal op ‘…’. De voorzitter: Via de voorzitter als er opmerkingen worden gemaakt maar gaat u verder, wethouder. Wethouder de heer Van Malsen: Ja, voorzitter, het is erg lastig om hoofd te rekenen en het te doen in je hoofd en dan ook nog van allerlei kanten geroezemoes te horen. Dus dat is een manco dat ik heb hoor. Maar goed, dus die 560 woningen nieuwbouw en dan 23 woningen die blijven staan, is 583 in totaal. De bouwhoogte, wijken we met die bouwhoogte niet wat veel af van de bouwhoogte zoals die nu is? Het is inderdaad waar dat in het bestemmingsplan zoals die nu voorligt dat daar hogere bouwvolumes, dus woningen, gebouwen

terugkomen dan er nu staan. Maar dat is volledig in lijn met de hoogbouwvisie die door de gemeenteraad ook vastgesteld is. Waarin nadrukkelijk de Churchilllaan in het kader van de verdichting en de stedelijke ontwikkeling die we aan het doen zijn al jaren aangemerkt is als een stedelijke boulevard waar dus, nou, een wat hoger hoogteprofiel toegestaan is. Het is ook niet zo dat het allemaal hele grote monolithische flats worden, het is juist het idee dat er ook verspringingen in zitten waardoor het aangezicht van die skyline langs de Churchilllaan wat prettiger is dan als het alleen maar grote lange galerijflats waren. De vraag over het buurthuis heb ik al beantwoord. Dan vroeg GroenLinks nog naar de extra sociale huurwoningen die mogelijk in het plan terecht zouden kunnen komen als de parkeergarage verdiept zou worden. Nou, het totale aantal woningen is omhooggegaan, het percentage sociale huurwoningen is gelijk gebleven. Dus dat betekent dat er op die manier een aantal sociale huurwoningen, net als dat er ook een aantal middenhuurwoningen en een aantal koopwoningen zijn toegevoegd. Dus het korte antwoord op die vraag is ja. Worden er eengezinswoningen verduurzaamd? Dat is wel de ambitie van Rijswijk Wonen. Even kijken, de antikraak vraag had ik ook al beantwoord. Dan had ik nog wat vragen gekregen over groen en bomen en natuur.

Ja, de vraag was als ik hem samenvat, kunnen de bomen behouden blijven? Het korte antwoord daarop is, nee. Het heeft ook te maken met de ouderdom van de bomen. Het zijn hele hoge, hele grote bomen, er zitten hele diepe wortels onder en dat kan een belemmering vormen met het aanleggen van kabels. Er komt wel een ecologische zone langs de Winston Churchilllaan dus dat is een van de manieren waarop we dat groene karakter van die wijk verbeteren. Bovendien verdwijnen er op straat een heleboel parkeerplaatsen waardoor er dus ook meer ruimte is voor groen op straat. Ik ga even verder. Dat wil niet zeggen dat we niet alle bomen compenseren trouwens, dat is een verplichting en dat doen we ook gewoon. Bij de uitwerking van de openbare ruimte zal ook groen hier een belangrijke rol in spelen. Dat wil zeggen, team groen. We zorgen dat alle bomen gecompenseerd worden. Er is ook een toetsingsdocument opgesteld en dat wordt gebruikt als leidraad om natuurinclusiviteit te waarborgen en de primaire ecologische verbinding die in het gebied loopt te beschermen en ook vooral te versterken. Dat is een antwoord dat ik krijg en dat valt helemaal buiten mijn portefeuille dus dat is wat ik hier doorkrijg. Ik hoor graag in tweede termijn of daar nog meer vragen over zijn.

Ik heb inmiddels ook al een vraag over de bed and breakfast, wat nou als je geen parkeerplaats op eigen terrein kan realiseren? Wat mij heel realistisch lijkt in dit plan. De bezoekers van de bed and breakfast kunnen gewoon parkeren in de garage dus dat is op die manier geborgd. Dus daar is een, op die manier kan het. De voorzitter: Dat was het? Wethouder de heer Van Malsen: Nou, dat was het denk ik even voor nu. Nee, nee, sorry, er waren nog vragen van de Partij van de Arbeid over participatie. Er waren wat vragen en zorgen rondom het participatieproces en ook of het wel toegankelijk is voor iedereen, bijvoorbeeld mensen die de Nederlandse taal niet machtig zijn. Dat lijkt mij, nou ja, dat lijken mij signalen die wij terug kunnen geven aan Rijswijk Wonen en in een volgend overleg met hen kunnen bespreken. Want zij zijn primair verantwoordelijk voor het participatieproces dus dat zullen we doorgeven en dan ook in de gaten houden of ze er ook daadwerkelijk iets mee doen. Er werd nog een vraag gesteld over de Broodfabriek, omdat we vast hebben gelegd dat we het aantal sociale huurwoningen dat in Te Werve Oost zou gaan verdwijnen compenseren in de Broodfabriek. Nou, dat is nog steeds onze bedoeling.

Alleen zoals ik aan het begin van deze vergadering aangaf is het op dit moment nog wel even een onderwerp van gesprek, om het wat eufemistisch te zeggen, tussen de gemeente Rijswijk en de provincie over in hoeverre zij dat toelaten. Nou, als je strikt genomen kijkt naar het provinciale omgevingsbeleid dat ze dit jaar opnieuw gaan vaststellen, en dat zal ergens in december gebeuren, dan sluit dat eigenlijk, zoals dat omgevingsbeleid in de provincie opgeschreven is, sluit die herontwikkeling in wat voor manier dan ook van de Broodfabriek volledig uit. Nou, dat vinden wij wat sterk. Vandaar ook dat ik, zoals ik al eerder aangaf, ook heb ingesproken bij de provincie en we bezig zijn met een position paper en gesprekken

met de Gedeputeerde Staten en ook Provinciale Staten. Nou, dat loopt constructief. Ik ben daar voorzichtig optimistisch over, zonder al te veel op de zaken vooruit te lopen. Maar we zullen uw raad zeker weten informeren als daar voortgang in geboekt wordt. Voorzitter, dat was het in eerste termijn. De voorzitter: Dank voor de zeer uitgebreide beantwoording. Na deze zeer uitgebreide beantwoording zijn er nog politieke commentaren, vragen of opmerkingen? Wie mag … Ja, ik ga even een rondje maken want ik neem aan dat niet iedereen … ChristenUnie. De heer Stam (CU): Ja, ook van mijn kant veel dank voor de uitgebreide beantwoording. Ik sloeg nog even aan op twee punten. Allereerst het punt over de kabels onder de grond. We vinden het natuurlijk positief dat de bomen die weggehaald worden gecompenseerd worden maar qua schaduw en CO2-opslag kom je natuurlijk, duurt het heel lang voordat je op hetzelfde niveau bent als op de bomen die er nu staan. We zijn toch benieuwd van, kunnen we iets meer creativiteit zoeken om te kijken of toch die bomen eventueel nog behouden kunnen worden? Ik hoorde een ander voorbeeld vanuit andere gemeentes misschien maar ja, voordat je op hetzelfde niveau bent ben je gewoon echt een heel eind verder en dat lijkt in ieder geval niet de bedoeling. Ik sloeg ook aan op het punt van de groene daken.

Ik wil het gras niet voor de voeten van de GroenLinks-fractie wegmaaien maar ik vond het wel een goed punt. En die vraag was ook niet beantwoord, of het dan ook echt gaat om extra groen ten opzichte van de huidige situatie en niet in de plaats van? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Kames. Mevrouw Kames (RB): Dank u wel, wethouder, ook voor de beantwoording. Ik heb toch nog even een vraag. We horen dat Rijswijk Wonen dus met heel veel projecten bezig is. Zou het kunnen zijn dat als, dat er vertraging in dit project zou kunnen komen omdat Rijswijk Wonen met te veel projecten bezig is? Dus dat ze in financiële problemen zouden kunnen komen? Daar zou ik graag een antwoord op willen hebben. De voorzitter: Dank u wel. De heer Loof. De heer Loof (VVD): Ja, dank, voorzitter. Dank ook aan de wethouder voor, zo, dat was mijn Haagse roots, de wethouder, bedankt aan de wethouder voor de beantwoording. Antwoord gekregen over de vergunningen maar ik vroeg ook nog specifiek naar bezoekersvergunningen. Maar ik gok dan dat inwoners die ook niet kunnen krijgen omdat die bezoekers dus gewoon in de garage kunnen parkeren.

Maar graag daar toch nog iets duidelijkheid over? Daarnaast zou ik ook toch wel graag van de wethouder willen horen of eigenlijk een toezegging willen horen dat die met Rijswijk Wonen in gesprek gaat over het geval van eventuele aanwezige tariefdifferentiatie, afhankelijk van wat voor woning je heb voor die parkeerplekken. Dat is gewoon een rare constructie, dat doen we normaal ook niet op straat. Ik snap vanuit een bepaalde gedachtegang de redenering van de wethouder echt wel maar ik vind dat niet iets waar we aan zouden moeten beginnen. Ik kan mij ook herinneren dat de wethouder bij het ontwikkelkader vorig jaar ook heeft gezegd, dat is inderdaad een beetje apart, ik ga er in ieder geval even over in gesprek. Dus als de wethouder wil toezeggen dat te gaan doen en ons daarover te informeren, graag. De wethouder gaf aan dat de gemeente inderdaad niet direct gaat over of er ergens een huisarts komt en dergelijke, dat snap ik. Maar ik ben toch wel benieuwd of er wel enige sturing aan wordt gegeven? Wij kunnen natuurlijk wel beter inschatten wat nou ergens nodig is. En ja, als een tandarts zich er zou vestigen, dat is prima maar ik kan er ongeveer vier oproepen die relatief dichtbij zijn. Betekent niet dat het niet alsnog nodig kan zijn maar wij hebben er gewoon net wat beter zicht op.

Dus graag wil ik horen of er wel enige sturing wordt gegeven aan wat voor soort voorzieningen er zitten? Maar ik heb zo'n vermoeden dat dat in gesprekken vast wel voorbijkomt maar graag bevestiging. Ja, dan nog het punt over

de sociale huur, is een paar keer genoemd. Vorig jaar is natuurlijk een motie aangenomen om dat te compenseren in de Broodfabriek. Ik lees in het voorstel zelf op pagina 3 dat dat qua compensatie ook contractueel is vastgelegd tussen Rijswijk Wonen en Synchroon. Maar ik hoor ook de opmerking of de mededeling van de wethouder net aan het begin. Dan vraag ik mij toch af waarom destijds vorig jaar niet is gezegd bij de motie die opriep tot compensatie bij de Broodfabriek, dat die niet uitvoerbaar is vanwege provinciaal beleid? Dat vind ik toch eigenlijk best bijzonder want dat was toen ook bekend, dat provinciaal beleid was toen ook bekend. En nu heeft de raad destijds met iets ingestemd waar wij als Rijswijkse VVD al tegen waren, maar goed, dat terzijde, wat kennelijk niet uitgevoerd kan worden. En waarvan het ook nog niet zeker is of het uitgevoerd kan gaan worden en wat ook nog eens contractueel nu al is vastgelegd tussen twee partners. Dat vind ik best wel lastig dus ik wil daar toch iets meer duiding bij. En ook toch te horen, zoals ik zei, we waren het er niet mee eens maar het is wel uiteindelijk een uitspraak van deze raad, wat dan, wat er dan gaat gebeuren? Mocht het eventueel niet lukken op die Broodfabrieklocatie, nou, toch iets meer reflectie daarop graag. Bij deze. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Enk.

De heer Van Enk (CDA): Ja, voorzitter, om met dat laatste even te beginnen. Volgens mij is er in de vorige raadsperiode al afgesproken dat in het Havenkwartier, waar oorspronkelijk alleen maar vrije sector was geprojecteerd, dat daar gelegenheid zou worden geboden aan Rijswijk Wonen om in onderling overleg met ontwikkelaars tot sociale woningbouw te komen. En dat is volgens mij ook gaande, dat is al meegedeeld. Dus dat zou wat mij betreft ook een antwoord zijn op de compensatie. Je hoeft verder niet zo ver uit de buurt te zoeken. Het gaat erom dat wijken wel gedifferentieerd blijven dus om weer te blijven vragen om extra sociale woningen in dit plan zou zonde zijn. Het mooie is dat hier juist wat meer differentiatie in Te Werve ontstaat. En zeker als dat gepaard gaat met hogere hoogbouw, dan moet je enorm uitkijken dat niet toch weer de anonimisering optreedt in je wijk en de sociale cohesie verdwijnt. En ja, met alle risico’s van dien voor de leefbaarheid in die wijk. Dat is ook de reden dat ik heb gevraagd naar de inrichting. De wethouder zegt, nou, Rijswijk Wonen heeft daar wel degelijk ervaring mee en dat snap ik. Dat hebben de meeste corporaties om daar mooie zaken over te laten zien, hetzij sheets, hetzij filmpjes of whatever. Ik zou me kunnen voorstellen dat we die dan voor de raadsvergadering nog een keer te zien krijgen in een of andere vorm.

Die moeten ze hebben en dan het liefste de laatste stand van zaken. Want we kunnen hier wel een heel pak papier vaststellen en zeggen met elkaar, nou, dan hebben we braaf de kaders gesteld. Maar die leefbaarheid waar ik het net over heb, die hangt enorm af van hoe de uitstraling wordt van die nieuwbouw, zeker als het hoger wordt. En dat kun je op een goede manier doen maar je kunt het wel, dat is in ieder geval zeker, je kunt het maar één keer en dan staat het er minimaal 50 jaar. Even het voorbeeldje ook pakkend uit de gedachtewisseling tot nu toe. Als gesproken wordt over de stedelijke boulevard en dat daarom al een keer besloten is door de raad dat er zo hoog mag worden gebouwd. Ja, die stedelijke boulevard was volgens mij een term die in de eervorige raadsperiode in een beleidsnota aan de orde is geweest en dat hebben maar weinig van ons meegemaakt. Ik in ieder geval niet. Ik heb hem uit de overlevering gehoord. Op die manier kunnen we elkaar natuurlijk gaan kluisteren en vastleggen van, o, maar dat was allang besloten dus stem dan maar in. Nee, we moeten iedere keer weer als we een belangrijk besluit nemen, en dat is dit bestemmingsplan. En u doet het trouwens prima als wethouder ruimtelijke ordening, daar niks van te zeggen. Maar als we zo'n belangrijk besluit nemen dan laat je op een gegeven moment ook weer iets los, dan gaan partijen aan de slag.

En ik wil weten, hoe gaat het eruitzien? Niet omdat ik alleen maar een voorliefde heb voor mooie architectuur. Nee, ik geloof dat de leefbaarheid in sterke mate afhangt van hoe je het feitelijk straks gaat inrichten en dat is meer dan een massastudie in het plan. Dus graag vraag ik aan de wethouder

toezegging dat hij Rijswijk Wonen beweegt, en die zullen dat ongetwijfeld ook leuk vinden want die hebben dat soort tekeningen en visualisaties, om dat nog aan de raad te doen toekomen. De voorzitter: Interruptie van de heer Loof. De heer Loof (VVD): Ja, dank u wel, voorzitter. Even de vraag aan mijnheer Van Enk. Die zegt wat mij betreft ook wel terecht, als je eenmaal hiermee instemt, ja, dan gaan partijen ermee aan de slag. Dat klopt. Maar is dat dan niet ook zo met zelfs al is dat een raadsperiode of twee geleden over zo'n opmerking over, de stedelijke boulevard, daar mag je wat hoger bouwen. Daar wekte je toen ook wat verwachtingen mee en als de raad in de tussentijd geen ander kader meegeeft dan is het toch ook wel logisch dat zo'n ambtelijke organisatie maar ook die partijen dan ook verwachten dat dat het kader is van waaruit je redeneert. Dus ik ben toch wel benieuwd naar hoe die dat dan ziet? Want ik hoor hier nu toch wel een bepaalde beweging van, ja, moeten we misschien toch maar niet doen. De voorzitter: De heer Van Enk. De heer Van Enk (CDA): Ik denk dat die verwachting op basis van een beleidsnota, dat dat maar tot in zekere mate is. Het is waarschijnlijk niet eens een juridisch stuk geweest. Het was een beleidsnota over de assen, et cetera, maar de invulling moet dan nog verder plaatsvinden.

En mijn pleidooi is alleen dat we iedere keer blijven nadenken en niet, nou ja, dat doen we ook niet. Maar niet dat we dreigen slaafs op die ouwe termen terug te vallen en denken, ja, dat is ooit al eens besloten. Dat is mijn pleidooi en ik denk dat het ook op te lossen is. En ik denk dat als Rijswijk Wonen dat aanbiedt aan ons, dat ze zichzelf ook weer meer gecommitteerd voelen, naast het contract, om het ook op die manier te gaan uitvoeren. Als het mooi is trouwens. Als het niet mooi is en we schrikken ervan, ja, dan denk ik dat dat ook consequenties moet hebben. We moeten met elkaar tot een mooie planvorming komen waar het voor mensen fijn en prettig leven is. Nog over dat punt van die sociale cohesie. Er werd net gesproken over wijkcentrum of er is al een wijkcentrum of niet. Wat ik zou willen vragen, laten we in zo'n wijk ergens op een hoekje ruimte laten om gewoon spontaan een ondernemer iets van horeca te laten ontwikkelen. Ik bedoel geen biercafé maar ik bedoel een koffiehuis. Je ziet dat ook in andere wijken soms in oude bebouwing in Voorburg bijvoorbeeld zie je dat en daar is enorm veel animo mee. Daar lopen mensen vanzelf naartoe om 's ochtends eens koffie te halen en met elkaar te praten. En dat kun je eventueel combineren met iets van de gemeente.