Concept verslag forum Stad 16 januari 2024

Vastgesteld verslag Forum (naam) (datum)

Aanwezig Voorzitter: Mevrouw E. Woudstra De heer T. Kaffa Forumleden: De heer A. Zoghbi (Wij.Rijswijk) De heer D. van Dam (Wij.Rijswijk) Mevrouw W. van der Weij (D66) Mevrouw E. Woudstra (D66) De heer M. van ’t Eind (GroenLinks) De heer A. Mink (GroenLinks) Mevrouw L. de Bruijn (GroenLinks) De heer M. Stuijfzand(PvdA) Mevrouw B. Niesen-de Haan (RB) De heer M. Weterings (RB) De heer D. Cupedo (BvR) De heer E. Braam (BvR) De heer U. Oelen (VVD) De heer M. van Enk (CDA) De heer J. Stam (CU) Aanwezige portefeuillehouders: Wethouder M. Wit Wethouder A. van de Laar

Griffie: Forumgriffier: de heer J. Hoefnagel Verslag: mevrouw F.S. Habiboellah

1. Opening De voorzitter: Goedenavond, welkom bij het forum Stad van 16 januari. Vandaag dus het eerste forum in deze samenstelling in deze zaal. Uitgerust van start kunnen, enigszins. Beetje andere start dan anders. De voorzitter is ziek. Ik zal vervangen en gedurende de vergadering wordt even gekeken dat ik mijn inbreng kan doen en weer vervangen wordt, dat zal bij agendapunt tien zijn, en dan is er dan weer een vaste voorzitter die tot het eind met u verder gaat en wij zorgen samen voor een goede overdracht. Dan weet u dat. Naar aanleiding van vorige week, de techniek hebben we in de presentatie getest, dus alles zou het netjes moeten doen met de microfoons. Anders is er, iedereen dichtbij om te zorgen dat het alsnog gaat gebeuren.

2. Algemeen inspreekrecht De voorzitter: Dus ik wens u vooral veel plezier en zou graag door willen gaan naar agendapunt twee, algemeen inspreekrecht voor inwoners. Er zijn twee mensen aanwezig. En nog heel even vooraf hè, insprekers krijgen tijd, ze adresseren u als raadsleden. U kunt eventueel een vraag stellen, u heeft natuurlijk ook op basis van de agenda daar gewoon uw inbreng te doen. Het is niet mogelijk om in discussie te gaan of rechtstreeks daar de vraag, antwoorden te doen. Dat is ook even belangrijk voor 1

Vastgesteld verslag Forum (naam) (datum)

de insprekers. U spreekt aan en achteraf en gedurende de vergadering kunt u altijd de raadsleden nog aanspreken. Zij kunnen aangeven hoe ze ermee verder gaan of hoe ze het oppakken. Dat vooraf. U heeft vijf minuten. Gaat uw gang, de heer Hooijer. De heer Hooijer: Ik ga de techniek proberen. Beste leden van form Stad. Een jaar geleden stond ik hier ook. Ik luidde de alarmklok. Aanleiding was de VN-conferentie over biodiversiteit, COP 15 in Montreal. De schrikbarende achteruitgang van biodiversiteit in Nederland en de verantwoordelijkheid die Rijswijk zelf neemt slash zou moeten nemen om het tij te keren. Op mijn inspraak kreeg ik positieve reacties, zeker ook van een aantal van u. Ik was dan ook hoopvol dat we dit jaar een kentering zouden gaan zien. De toekomstige leefbaarheid en biodiversiteit bij elke beslissing en elk project hoog op de agenda zou komen te staan en dat de toetsing aan groenbeleid en monitoring van biodiversiteit vandaag de dag vanzelfsprekend zou zijn. Helaas is er maar weinig van dit alles terechtgekomen. De kwantitatieve toetsing aan het huidige fungerende Groenbeleidsplan en Stadsvisie heeft nog nooit plaatsgevonden. De kentallen daarin worden willens en wetens niet gebruikt. De twee jaar geleden beloofde methode van biodiversiteitsmonitoring is er nog steeds niet en lijkt er ook niet te komen.

Natuurwaardekaarten vanuit een toekomstige omgevingsvisie komen sowieso veel te laat en houdt ons slechts aan het lijntje. Grote bouwprojecten worden gepresenteerd en aangenomen, onder aanname dat die de biodiversiteit in Rijswijk zullen bevorderen, zie onder andere Nieuwsblad Rijswijk van 30 november, maar er is echter geen kwantitatieve onderbouwing, geen nulmeting, geen tussentijdse metingen en geen eindmeting. Laat staan dat het toekomstig toenemend gebruik van het schaarse groen door mens en dier wordt meegewogen. Laat staan dat er verantwoordelijk voor daadwerkelijk een langdurig ecologisch onderhoud van de onder druk staande natuur wordt gebudgetteerd. Groene ambities binnen elk project zijn onmeetbaar, dus het resultaat is altijd goed en niemand is verantwoordelijk. En onder onze ogen gebeurt het, de Rijswijkse natuur holt achteruit. De hazen die er nog waren, zijn dit jaar doodgereden. Het Elsenburgerbos is door onder andere intensief gebruik nu al in deplorabele staat voor wat betreft de flora, wat rest in bramen, berenklauw en brandnetels. Insecten zijn er nauwelijks meer, vogelsoorten nemen af, worden er huisdieren opgegeten, opgejaagd of van hun biotoop ontnomen? Ransuil en watervleermuis komen straks niet meer voor in Rijswijk. Onderhoud vindt slechts zeer grofmazig plaats. Zo kan ik nog doorgaan, maar de gemeente meet geen biodiversiteit, dus weet het niet.

Wat men gelukkig nog wel weet, is areaal groen. Zo is het aantal bomen in Rijswijk nu, volgens het plan dat voor u voorligt, 31.515. En dat zijn er, let op, 3500 minder dan de 35.000 die vorig jaar nog werden genoemd. Dit zijn er 20.000 minder dan werd er gerelateerd aan wat nu in het geldende Groenbeleidsplan staat als normgetal, namelijk één boom per inwoner. Hier wordt niets mee gedaan. We kunnen wel wachten op één straks in de omgevingsvisie herschreven groenbeleid, maar houden we onszelf met herschrijven niet keihard voor de gek? Beste leden van forum Stad. Ik kan nog lang doorgaan. Het groenbeheer zelf in Rijswijk, nog los van het feit dat die nu definitief losstaat van het fungerende groenbeleid, is vooral financieel gedreven. Onderhoud wordt ternauwernood gedaan om er voor de komende vijf jaar vanaf te zijn. En ik citeer nu een uitvoerder die we vroegen naar zijn opdracht. Met meldingen van achterstallig onderhoud op bomen, soms zelfs levensgevaarlijke situaties teweegbrengt, wordt niets gedaan, worden zelfs niet beantwoord. Zelfs de gebiedsregisseur kan daar geen vat op krijgen. Initiatieven door buurtbewoners om te vergroenen, net iets meer dan tegelwippen, worden pas na maanden na veelvuldig aandringen doorgestuurd, na weer heel lang wachten als voorlopig onhaalbaar, want nog niet geen visie en of geen financiële middelen gepareerd.

Vorige week vrijdag stond er een alarmerend stuk in het AD over de zeer slechte staat van de natuur in de duinen, op een steenworp afstand van Rijswijk. Veel te lang is niets gedaan met een steeds intensiever gebruik door recreanten. Nu is het eigenlijk al te laat en zullen drastische maatregelen moeten worden genomen om de duinen en de biodiversiteit te redden. De 2

Vastgesteld verslag Forum (naam) (datum)

ecologische autoriteit dringt aan op onder andere een sterk gereguleerd gebruik van het gebied en veel strenger handhaven. Dus de toestand is zeer, zeer zorgwekkend. Wat ik u, namens vele bewoners van Rijswijk, opnieuw zou willen vragen: laat het in Rijswijk niet zover komen. Laat u geen zand in de ogen strooien, laat u niet misleiden door de mooie woorden bij elk groot project in Rijswijk. Hoe meer huizen, hoe beter voor de inheemse biodiversiteit. Makkelijk gezegd, want nu onmeetbaar en gewoon niet waar. De negatieve impact van mensen en huizen op de natuur is vele malen groter dan ambitieuze planmakers ons doen geloven of zelfs ons positief in de mond willen leggen. Bekijk vandaag het voorliggende Groenbeheersplan alsjeblieft door realistische ogen. Kijk wat de echte gevolgen zijn en eis eerst en vooral een stevig en objectief toetsbaar onderliggend beleid en doe dat dan ook op zeer korte termijn. Vandaag luid ik dan opnieuw de noodklok, opnieuw de alarmklok en doe opnieuw een beroep op uw kennis, kunde, verantwoordelijkheidsgevoel en daadkracht. Laat Rijswijk niet dood bloeien. Hartelijk bedankt en mede natuurlijk namens Delfland en de stichting PasgeldNatuurlijk. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Precies vijf minuten, prachtig getimed. Dank voor uw inbreng. Zijn er vragen? Nee. Dan nodig ik graag de tweede inspreker uit. De heer Pots over verkeersveiligheid.

De heer Pots: Goedenavond. Fijn dat ik hier aanwezig mag zijn om u toe te spreken. 30 oktober jongstleden heeft er een heel groot verkeersongeluk plaatsgevonden bij mij om de hoek en dat was in de laatste dertien jaar ongeveer het veertigste verkeersongeluk wat daar plaatsvond. De klap was deze maal zo hard, dat het boven het geluid van mijn televisie uitkwam. Als ik dan voor de ramen gaan staan en ga kijken wat de schade is, hoef ik de politie niet meer te bellen, want dan heeft de hele flat al gebeld en staan we met 72 man op het balkon te kijken wanneer alles weer opgeruimd is. Sinds dertien jaar woon ik in de flats aan de Thomas Jeffersonlaan met uitzicht op de verkeerskruising Schaapweg Generaal Spoorlaan. Op dit verkeerspunt hebben we een aardig gemiddelde van zo'n drie aanrijdingen per maand. Aanrijdingen, waarvan de klap dikwijls boven het geluid van mijn tv of radio in mijn huis gaat. Aanrijdingen alwaar de hulpdiensten voor moeten komen. Dan heb ik het niet over de kleinere aanrijdingen, die de verkeersdeelnemers onderling oplossen. De afgelopen dertien jaar heb ik de gesprekken tussen de Rijswijkse overheid en buurtgenoten gevolgd via de Rijswijkse media, het internet en gesprekken in de buurt. Ik voelde mee met mijn buurtgenoten, die mijns inziens iedere keer met het bekende zogenaamde kluitje het riet werden ingestuurd.

Redenen als: een rotonde hindert het openbaar vervoer, het vrachtvervoer. Drempels hinderen de hulpdiensten. En tussen zebrapaden dienen uiterste afstanden te zijn. Even ter verduidelijking: de Schaapweg heeft al drie later aangelegde rotondes. Die hinderen het OV en het vrachtverkeer niet, is mijn vraag? Als ex-chauffeur van de ambulance weet ik dat drempels de hulpdiensten niet hinderen, mits we maar weten waar ze liggen. Kwestie van binnenkort even een goede communicatie tussen de gemeente en de meldkamer. Ik heb in Haaglanden, dus in de omgeving van Rijswijk, voldoende zebrapaden gezien met soms wel drie in één straat. Werkelijke goedkope oplossing voor het probleem Generaal Spoorlaan Schaapweg: maak van deze prachtige racebocht, uitroepteken staat hier, een T-splitsing met voorrang vanaf rechts, de Generaal Spoorlaan. Geen stoplichten en geen andere dure dingen als een rotonde, gewoon heel simpel een Tsplitsing, waar verkeer van rechts voorrang heeft. Het verkeer vanaf de Generaal Spoorlaan moet dan meer afremmen, dus plaats voor de kruising een lichte drempel. Het verkeer op de Schaapweg, ook een lichte drempel voor de kruising om racen te voorkomen en mijns inziens zijn de problemen voor onze buurt opgelost.

Als buschauffeurs van lijn 23 nu inmiddels hun bus verlaten in de avondspits om medeweggebruikers uit te kafferen, overtredingen te maken om het verkeerspunt sneller te kunnen passeren. Dan moet er wel heel wat gebeurd zijn in het verleden, eer zij dat doen. U allen hier aanwezig hebben als het goed is mijn mail, de datum vier december, in uw bezit, alwaar wat meer informatie omtrent deze kwestie. Om vanavond uw kostbare tijd te sparen wil ik u het voorstel doen 3

Vastgesteld verslag Forum (naam) (datum)

om binnenkort bij mij in de auto rijdend de verkeerssituatie van alle kanten te bekijken en van mijn kant te becommentariëren en uit te leggen. Ik dank u voor uw aandacht en wacht besluiten af omtrent deze Rijswijkse kwestie, namens de Vereniging van Eigenaren Thomas Jeffersonlaan Kennedylaan, de Huurdersvereniging Thomas Jeffersonlaan Kennedylaan, de bewonersorganisatie Steenvoorde-Noord, maar ook vele particuliere bewoners privé. Dank u wel voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel. Ook netjes binnen de tijd, dank u wel voor uw aandacht. Ik zie dat er vragen zijn. De heer Zoghbi. De heer Zoghbi: Ja. Dank u wel voor uw inbreng. U geeft aan dat u een mail gestuurd heeft 4 december. Die hebben we, ik in ieder geval, niet ontvangen. De voorzitter: Ik zal even aan de griffie vragen om te kijken of de 4 december mail goed is aangekomen en anders alsnog naar de raadsleden gestuurd kan worden. Dat is dan zorgen we … Mocht dat niet zo zijn, kan de griffie even contact met u opnemen om te kijken of dat nog kan. De heer Weterings. De heer Weterings: Hij is onder RA-brief geagendeerd. Ten minste, hij staat ook vandaag op de agenda. De voorzitter: Kijk, hij is al gevonden, hij staat op de lijst voor vandaag hoor ik. Dan komt hij vanzelf naar boven. De heer Weterings. De heer Weterings: Nog een vraag aan de heer Pots. U noemt een aantal organisaties op namens u praat.

Hebben die ook al de gemeente verwittigd van de plannen, van deze problemen rondom dat punt wat u opnoemt? Zijn er al vaker meldingen gemaakt bij de gemeente over dit punt? De heer Pots: Ikzelf ben dertien jaar inwoner van Rijswijk en heb al die organisaties die ik zojuist noem gelezen in het Rijswijks Nieuwsblad onder meer, dat weekkrantje. Ik heb diverse mensen gesproken die dus mensen van de raad, van de vorige raden hebben gesproken. Er zijn een heleboel gesprekken geweest met de drie dingen die ik dus noem, een rotonde hindert het openbaar vervoer, terwijl zestig meter verderop wel een rotonde wordt gemaakt. Op een gegeven moment waren de bochten te strak. Ik heb veel gesprekken, helaas veel smoesjes ook mogen aanhoren. Voor mij was de druppel die de emmer deed overlopen om ook in actie te komen, net als alle andere Rijswijkse mensen die daar wonen, was de laatste klap van 30 oktober jongstleden. Daarin zaten twee verschillende auto's, twee moeders die eentje haar dochtertje van het zwemmen ging halen in de Schilp en haar andere dochtertje ging wegbrengen. Dus het waren twee moeders die bekend waren in de buurt en dan toch een aanrijding krijgen. Dat betreurde mij enorm. De voorzitter: Duidelijk. Dank u wel. Ik zag nog vragen op rechts, klopt dat? De heer Van Enk, had u ook nog vragen? Nee, was alleen een procedure-opmerking.

Dank u wel, dank voor uw inbreng en uw openhartigheid.

3. Lijst van ingekomen stukken: vaststelling wijze van afdoening De voorzitter: Dan ga ik graag door met de agenda. Ingekomen stukken, vaststelling van de wijze van afdoening. Is iedereen akkoord met de wijze van afdoening? De heer Van Enk. De heer Van Enk: Ja voorzitter, daar wil ik graag wel via u een voorstel aan het forum doen en dat is om de RIB-stukken die gaan over bestemmingsplannen, om die op D te zetten vanaf vanavond en dat ook structureel te doen de komende keren. De reden daarvoor is dat we natuurlijk een heleboel 4

Vastgesteld verslag Forum (naam) (datum)

ontwikkelingen hebben qua ruimtelijke ordening in Rijswijk. We hebben vanavond toevallig een hele dunne agenda, dus er is tijd als er vragen over zijn of die ontwikkelingen, om die te kunnen stellen. Nu is de wethouder daar natuurlijk niet op voorbereid, maar het is ook mijn bedoeling om dat in algemene zin de mogelijkheid te geven. Dus geen detailvragen, zoals er misschien op een presentatie worden gedaan, maar gewoon algemene vragen. En een voorbeeld wil ik graag noemen meteen om even het voorstel helder te maken. Er staan drie ontwikkelingen hier rond het Havenkwartier en daar hebben we ooit vastgesteld maximaal 2000 tot 2500 woningen. En dan zou je uit die stukken de indruk kunnen krijgen dat we misschien die grens gaan passeren, die maximumgrens, maar dat kan je daar zo als gemiddeld raadslid niet uithalen, want je kan natuurlijk naar de landelijke website en dan zie je tientallen documenten over die stukken met honderden pagina's wat ze allemaal wettelijk vereist, maar daar kun je dat als raadslid niet uithalen. En om nu te wachten tot over een jaar weer een presentatie is, dat heeft het nadeel dat het ook besloten is. Daarom mijn voorstel om het standaard niet op C, maar op D te zetten en ons de gelegenheid te geven om algemene vragen te stellen.

De voorzitter: Ik denk dat uw verzoek valt onder waar we met Samen naar Beter aan het kijken zijn hoe veranderen we het en het beste via het presidium, net even overlegd met de griffie, gedaan kan worden. Maar graag even de andere woordvoerders het woord. Mocht iemand hierop willen reageren, dan kan dat er vast meegenomen worden. De heer Van Dam. De heer Van Dam: Nou, ik ben het met de heer Van Enk eens dat als er ruimte is op de agenda, zoals vanavond, dat het dan geen slecht idee is om inderdaad dit soort belangrijke stukken te bespreken, aangezien het wel gaat over de groei van onze stad. Het voorstel om dat in het presidium nog een keer op de agenda te zetten vind ik ook prima. De voorzitter: Ja, omdat we daar de verzoeken doen en de agenda bepalen. En die RIB’s komen natuurlijk nu binnen. Dus als ze daar een algemene lijn in hebben of gaan veranderen is het goed om daar te bespreken. Ik snap uw voorstel, en u heeft natuurlijk altijd het recht om nu te zeggen: voor volgend forum wil ik ze graag allemaal op de agenda zetten. Voor vanavond, dan had u het inderdaad wat eerder moeten doen. Maar voor volgend forum kan het nu nog. En het andere punt zullen we noteren voor bespreking in het presidium. Ja, mevrouw Niesen? Mevrouw De Haan-Niesen: Ik steun het voorstel van de heer Van Enk en wil graag ook samen met het CDA de RIB-brieven agenderen voor het volgende Forum.

De voorzitter: Ja. We zeggen … Wilt u het, heer Van Enk, wilt u overnemen dat het volgende keer in zijn geheel allen onder één agendapunt gezet wordt, zodat u daarop kan reageren of wilt u alsnog naar het presidium? Wilt u zowel naar het presidium voor de toekomst, zeg maar optie C, en het ook voor volgende keer onder één agendapunt agenderen? De heer Van Enk: Dat kan allemaal, maar voor vanavond, omdat we een hele kleine agenda hebben, lijkt het me goed inderdaad om het op één agendapunt te agenderen. Voor algemene vragen en als de wethouder moet passen, dan is daar alle begrip voor. De voorzitter: U wilt het dus vanavond nog agenderen in zijn geheel, algemene vragen over bestemmingsplannen. De heer Oelen. De heer Oelen: En dat steun ik dan gek genoeg wel weer niet, want ik ga ervan uit dat de wethouder vast wel hele slimme antwoorden kan geven op de ongetwijfeld nog slimmere vragen van de heer Van Enk, maar ik heb de stukken voor vanavond niet met die ogen bekeken. Dus als wij het wel willen

5

Vastgesteld verslag Forum (naam) (datum)

behandelen, dan zou ik zeggen: doe het maar onder één keer voor de volgende keer. En overigens steun ik de algemene lijnen die wel in het presidium komen die de heer Van Enk voorstelt. De voorzitter: Duidelijk. De andere aanwezigen. De heer Zoghbi. De heer Zoghbi: Ja, wij zouden graag RIB 23112 willen agenderen aan het volgende forum. De voorzitter: Ja, dat is een andere. Ik wilde nog heel even het voorstel van de heer Van Enk, want dan weet ik of er een meerderheid is om het vanavond te bespreken of volgende keer. Dat is de vraag die voorligt. De heer Braam. De heer Braam: Ik kan heel kort zijn. Ik sluit me aan bij de VVD. Wat mij betreft de gangbare procedure volgen. Dus of de volgende vergadering behandelen, maar sowieso lijkt het me verstandig om in het presidium één en ander goed af te kaarten. De voorzitter: Mevrouw Van der Weij? Mevrouw Van der Weij: Ik sluit me daar ook bij aan. Niet nu behandelen, ook gegeven de voorbereidingstijd die we niet hebben gehad. Maar wel als we het dan doen, goed doen en dan de volgende keer na overleg in het presidium. De voorzitter: Ja. GroenLinks. De heer Mink: Dank, voorzitter. Ik sluit me ook aan bij de VVD. Ik denk dat het verstandig is om dit gewoon via het presidium een goede lijn te kiezen, ook vanwege de net ingevoerde Omgevingswet.

En overigens, in een aantal bestemmingsplannen zijn gewoon binnenplanse afwijkingsmogelijkheden opgenomen, waarbij het college bandbreedte krijgt om vergunningen te verlenen. Kijk, als de discussie zich daarop toespitst, dan moeten we het daar een keer in een volgend forum over gaan hebben, maar ik heb liever eerst dat er gewoon één lijn in het presidium wordt gekozen. De voorzitter: Dank. Kan ik nog kijken naar de PvdA? Niet een voorkeur? De heer Stuijfzand: Hetzelfde als de VVD. De voorzitter: Hetzelfde als de VVD. Dank. Dan zie ik een meerderheid die dat eerst nog even langs het presidium en dan wel wil agenderen voor volgende keer. Uw oproep is volgens mij duidelijk gehoord en genoteerd, met dank. De heer Van Enk: Ik probeer het in de pauze wel even met een wethouder. De voorzitter: Het staat u altijd vrij om tussendoor te doen, maar als u het woord vraagt, mag het via de voorzitter. Maar dat staat u natuurlijk altijd vrij. Ik hoor dat er nog een agenderingsverzoek is voor RIB 23112, door Wij., uitkomst uitvoering motie Staakt het inzamelen. Dat zou dan voor volgend Forum ook zijn. Is daar steun voor? Ja, ik zie Rijswijks Belang. Genoteerd, wordt geagendeerd voor volgend Forum. Nog andere vragen over de ingekomen stukken? Is de lijst daarmee vastgesteld en de behandeling ook.

4. Vaststelling agenda De voorzitter: De agenda voor vanavond, na de opmerking van de heer Van Enk van net, maar dat is voor volgende keer, is daarmee ook vastgesteld. Ik zie geen opmerkingen.

6

Vastgesteld verslag Forum (naam) (datum)

5. Mededelingen college De voorzitter: Ik heb geen mededelingen van het college doorgekregen. Ik kijk even naar het college. Dat is nog niet veranderd. 6. Terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen De voorzitter: Gaan we door een agendapunt zes, terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen. Vanuit de raad geen nieuws vanuit de gemeenschappelijke regelingen.

7. Overzicht toezeggingen en moties De voorzitter: Dan het overzicht toezeggingen en moties, agendapunt zeven. De griffie is nog bezig met de inhaalslag. Ik weet niet of iemand daar nog wat over wil zeggen verder? Ik kijk rond, zie dat dat niet het geval is. De heer Van Dam. De heer Van Dam: Wanneer is die inhaalslag dan klaar? Volgend forum? De voorzitter: We noteren, maar dat hebben we het vorige forum ook genoteerd, voor volgend forum. Maar volgens mij hebben we al wel geconstateerd wat de stand van zaken bij de griffie is, dus wellicht moeten we deze ook even bij het presidium terug laten komen. Ja daarom, twee keer vragen en we laten het noteren zodat het bij het presidium voor het volgende forum terugkomt of de lijst van moties en toezeggingen er dan netjes ligt. Niet te veel beloven. Hij moet ook goed zijn. Dat zullen we er maar bij zeggen.

8. Vaststellen Forumverslag 30 november 2023 De voorzitter: Punt acht, vaststelling Forumverslag. Iemand opmerkingen over het Forumverslag? Nee.

9. Raadsvoostel Beheerplan Wegen 2024-2028 (RV23-101) De voorzitter: Dan gaan we door naar punt negen en dat is het beheerplan Wegen 2024-2028. Wie wil daarover het woord? Als er partijen hun hand op kunnen steken zie ik vijf woordvoerders. Dan ga ik het lijstje af, begin ik graag bij de VVD. De heer Oelen: Ja. Dank voorzitter, dank college voor het beheerplan Wegen, wat vanavond voorligt ter technische bespreking. Ik heb om te beginnen wat vragen over het financiële deel van het plan. We starten als ik het plan goed heb begrepen, al met een tekort en daardoor met een greep in de algemene reserve. En ja, het is een forum, dus we zouden ons moeten beperken tot bepaalde technisch vragen, maar ik kan het toch niet laten om ook nog wat politieke opmerking hierdoorheen te fietsen. En die greep in die algemene reserve gebeurt al in de tijd waarbij de financiële positie van de gemeente niet al te goed is. Dus ik zou als eerste willen vragen: worden hier dan wel de juiste keuzes in dit plan gemaakt, ook ten aanzien van de financiële onderbouwing en zou de wethouder iets kunnen vertellen over welke alternatieven allemaal zijn overwogen? Tweede punt, en dat 7

Vastgesteld verslag Forum (naam) (datum)

relateert daaraan, is dat er wel wordt opgemerkt dat er allerlei nieuwe projecten nog niet zijn meegenomen in het plan. Voor wat betreft de realisatie van dit project, dat zit in de projectbegroting, maar op enig moment moet het overgaan naar het beheer en dat is nog niet meegenomen in het plan. Dus dat geldt, neem ik aan, ook voor de financiën. Heeft het college überhaupt nagedacht over de vraag welke kosten hier dan nog mee in de toekomst zijn gemoeid en welke dekking het college daarvoor dan in gedachten heeft? De derde vraag betreft de streefwaarde. De gemeente streeft naar kwaliteit B, terwijl C verplicht wordt gesteld door de provincie. Laat ik duidelijk zijn, ik onderschrijf van harte dat we met zijn allen ernaar moeten streven dat we in een mooie, goed onderhouden stad willen wonen en moeten wonen, maar ook gelet het financiële plaatje en de onzekerheden die ik zonet ook benoemde, komt wel de vraag naar boven of we dit hogere niveau wel zouden moeten ambiëren.

Maar die vraag, die kan ik voor mezelf pas goed beantwoorden als ik ook in een soort van, ja Jip en Janneke, Nijntjestaal uitgelegd krijg: wat is nu precies het verschil tussen kwaliteitsniveau B en wat is C? Want er staat wel een tabelletje in het plan, maar ik kan daar … ja, als simpele burger weet ik niet wat het verschil is, dus als u dat misschien zo meteen wat nader kunt toelichten met voorbeelden wanneer het afdaalt naar C, terwijl u B wilt hebben. Dus wat krijgen we daar als Rijswijk dan extra voor terug? En wat is ook het financiële verschil tussen B en C, kunt u daar ook iets over zeggen? Nog een paar hele concrete vragen. Ik lees iets dat de ambitie is om dit jaar de Laan van Hoornwijck aan te pakken. Dat is volgens mij de weg die recent ook heel lang dicht is geweest, omdat de Hoornbrug vervangen werd, althans gerenoveerd werd. Begrijp ik het goed dat als de lijn van de Hoornwijck wordt aangepakt, dat de toegangsweg naar Rijswijk dan weer voor een bepaalde periode dicht gaat? Er wordt gesproken over een meekoppelkans Vredenburchweg Beatrixlaan in het kader van WarmtelinQ. Kunt u vertellen waar dat concreet om gaat? We hebben niet zulke hele goede ervaringen tot dusver in Rijswijk met meekoppelkansen die geld opleveren. Dus ik ben heel erg benieuwd waar dit om gaat. Herinrichting van het Akkertje.

De kosten die uit het plan daarvoor zijn bedacht, de wegen eromheen, waar gaat dat precies over? En wat gaat er dan precies mis als dat geld wordt geschrapt? Staat in de bijlage een rijtje met probleemstraten uit het vorige beheerplan. Uit die bijlage blijkt ook dat slechts een deel van die problemen in de probleemstraten is opgelost. Hoe komt het dat niet alles is opgelost? En met name ook: wat betekent dat dan voor de ambitie die we nu hebben in dit plan? Hoe realiseerbaar, hoe uitvoerbaar is dat dan? Leggen wij nu misschien ook wel weer de lat te hoog? Kunt u daarop reflecteren? Een hele concreet vraag, maar daar komt u vast uit. In bijlage drie staan behoorlijke kostenposten per jaar opgenomen voor interne uren. Een ton ongeveer per jaar. Wat is daar de ratio van, wat is daar het achterliggende idee van? En tot slot de Schaapweg, maar dan een andere kruising, Schaapweg Sammersweg. Staat voor komend jaar op de rol. 2021 is er ook al een deklaag vervangen, blijkt uit het plan. Over een jaar is er sprake van een herinrichting. Is dit allemaal niet een klein beetje zonde? Gaan we wel goed met het geld om? Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ga ik naar de heer Braam van Beter voor Rijswijk. De heer Braam: Dank u wel, voorzitter. Mijn verhaal zal iets korter zijn dan de VVD.

Het stuk wat we hebben ontvangen, dat is wat ons betreft in ieder geval een zet de goede richting op. Past ook in de lijn van het coalitieakkoord om in ieder geval een aantal slagen te maken als het gaat om de kwaliteit en de veiligheid in Rijswijk. En dan is het ook logisch dat je het niveau van de kwaliteit ophoogt. En wat ons betreft is het dan ook prima dat we het niveau iets verder optrekken dan dat de provincie in ieder geval ons verplicht. Dus dat is positief te noemen. Dat het meer geld gaat kosten, dat konden we natuurlijk van tevoren al uitrekenen. De hoogte misschien nog niet exact, maar we konden wel inschatten dat er extra geld bij moet. Het enige wat natuurlijk altijd weer vervelend is, is dat van alle jaren het lijkt alsof die ruimte er wel is op één jaar na, het beruchte ravijnjaar 2026, waarin we duidelijk moeten kijken of daar alles wel in past. Maar ik kan me wel zo voorstellen dat als dat een 8

Vastgesteld verslag Forum (naam) (datum)

probleem is, dat je op een gegeven moment ergens een keuze maakt om zaken dan wel te versnellen, dat ze bij wijze van spreken deels al worden opgepakt in 2025 en je vervolgens in 2027 weer verder gaat met de plannen die er zijn, zodat je in 2026 een tijdelijke ombuiging kan realiseren, zonder dat het echt veel pijn doet binnen de gemeente. Ik vind het ook goed, ook al staat het er maar als een klein stukje natuurlijk in, dat ook het onkruidverhaal, want dat is echt een serieus dingetje. We praten niet alleen over onkruid in algemene zin, zoals straks ook nog bij het Groenbeheerplan aan de orde komt. Waar werkelijk stoepen, straten, noem maar op. Zodra er op een gegeven moment een klein beetje de zon gaat schijnen, dan schieten alle vormen van kruinen, laat ik het maar heel netjes nog zo noemen voor GroenLinks, die schieten allemaal de hoogte in op een manier dat je bij jezelf denkt: nou, het wordt tijd om daar weer eens een keer even lekker, ja ik zou haast zeggen gif over te sproeien, maar ja, dat ligt nogal gevoelig bij onze groene tak. Maar het is wel belangrijk dat het aangepakt wordt en dat is dus iets wat wel opvalt de afgelopen jaren, dat het steeds meer inzichtelijk is, maar dat er eigenlijk voor ons gevoel nog te weinig wordt gedaan.

Voor mij is nog niet duidelijk uit dit voorstel of we daar een echte serieuze verbeterslag op maken, behalve dan wat ik in het Groenbeheerplan heb gelezen, waar mijn collega straks uiteraard op terugkomt. Voorzitter, daar wil ik het graag in de eerste termijn bij laten. De voorzitter: Dank u wel. Ik ben benieuwd naar de groene tak. Rijswijks Belang had geen behoefte aan inbreng, nog wel? Mevrouw De Haan-Niesen: Nee, dank u wel, nog niet voorzitter, voor de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel. Ja. Ga ik door naar de heer Stuijfzand, PvdA. De heer Stuijfzand: Ja, dank u voorzitter. En het college voor het beheerplan Wegen. We hebben met interesse kennisgenomen van dit plan. Hierover hebben wij alreeds schriftelijke vragen gesteld, maar onze fractie vraagt speciale aandacht voor de volgende twee vragen. Dat betreft de effectmeting, hoe wordt het succes van het beheerplan Wegen 2024-2028 gemeten in termen van het inlopen van de onderhoudsachterstand en het verminderen van meldingen van inwoners? Zijn hier specifieke KPI’s voor vastgesteld om de beoogde effecten te evalueren? De deelvraag twee is de plankaart en toekomstige werkzaamheden.

Hoe wordt ervoor gezorgd dat de plankaart zowel intern als via de website effectief wordt gebruikt om inwoners te informeren? Welke stappen worden ondernomen om ervoor te zorgen dat deze informatie begrijpelijk en toegankelijk zijn voor het publiek? Dank u voorzitter, voor de tijd en de aandacht. Dit was voor de eerste termijn, we wachten de beantwoording van de wethouder met nieuwsgierigheid af. De voorzitter: Dank en dank voor het vooraf indienen van de vragen. GroenLinks, de heer … U komt als zevende heb ik u genoteerd, de heer Van Enk. De heer Mink: Dank, voorzitter. Allereerst een compliment vanuit GroenLinks aan het college over de aspecten duurzaamheid circulariteit. Nogal usance hè, mijnheer Braam die begon ook al een beetje over de groene tak hier aan tafel, maar ik wil toch gezegd hebben dat ik dat niet vaak zie in wegbeheerplannen van dit type gemeenten, waarin we een ambtelijke organisatie hebben die ook veel vooraan staat in dit soort thema's en goed materie vat. Dus daarvoor alle complimenten, maar tegelijkertijd ook wat zorgen. We hebben natuurlijk een groeiende stad. Hier gebeurt van alles. Het wordt ook warmer, het wegenonderhoud wordt ook duurder en al dat soort aspecten gaan toch een keer inwerken op het beschikbare budget voor wegenonderhoud.

Als je kijkt naar het gekozen kwaliteitsniveau B, dan denk ik: nou heel mooi, het maakt wel wat uit als je kiest voor A, B of C, eerlijk gezegd. Maar er hangt ook gewoon een kostenplaatje aan en ik zie dat niet zozeer terugkomen in dit voorstel op dit moment. We zijn nu vooral bezig met het inlopen van achterstanden, zoals de beruchte probleemstraten, waarvan sommige al bijna tien jaar op het lijstje 9

Vastgesteld verslag Forum (naam) (datum)

staan. Daar komen ook nog een keer gebiedsontwikkelingen bij, die uiteindelijk aan de gemeente na een afkoopsom worden overgedragen. En daar komt ook nog bij dat we heel veel nuttig beleid willen invoeren, zoals snelheidsverlagingen op een aantal trajecten, asfaltering van fietspaden en noem het maar op. En dat werkt allemaal in op het beschikbare budget en dat is wel de spanning die GroenLinks in dit voorstel ziet. En op zichzelf alle steun en alle lof hiervoor. Maar we hebben ook wel behoefte aan wat meer doorkijken naar de toekomst toe. Want dit plan gaat natuurlijk over vier jaar, maar wat we hier doen is voor de langere termijn voor vijftig jaar op een aantal plekken. Wegen zijn dure en langdurige kapitaalgoederen. Het is kostbaar bezit voor ons allemaal. En juist in een wereld die zo verandert en op een aantal punten qua onderhoud en beheer ook duurder wordt, gaat het toch een keer knellen. En nu weet ik dat het moeilijk is om voorbij de vierjaarsgrens te kijken, maar zoals de heer Oelen ook aangaf, en met die vraag sympathiseer ik ook wel: er werkt best wel wat in op wegenbeheer. En nou ja, de vraag is natuurlijk: kunnen we eens wat verder kijken dan wat nu wordt voorgeschoteld en hoe ziet het college deze lijnen in algemene zin? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw Van der Weij, D66. Mevrouw Van der Weij: Dank u wel, voorzitter.

Wij hebben ook onze vragen schriftelijk toegestuurd, dus ik zal een aantal even kort herhalen en de specifieke vragen over straten, zoals onder andere bij de Schaapweg, die kunnen dan wellicht later. Maar een aantal vragen die ik toch eventjes hier centraal wil stellen, is bijvoorbeeld de vraag over de toename van verkeer. Want we zien natuurlijk dat het inwonersaantal in Rijswijk enorm gaat groeien. En ik ben benieuwd waar dit plan op gebaseerd is, ook op die groei van inwoners en dus op de groei van vervoersbewegingen van zowel voetgangers, fietsers, auto's. We verwachten natuurlijk dat alles toeneemt, en het liefst ook OV. Hoe is dat meegenomen in dit plan? En als we het dan toch over scenario’s hebben, stel nu dat we, net zoals de VVD in het begin al zei, toch wel een probleem kunnen hebben misschien met het budget, is er een onderscheid mogelijk tussen noodzakelijk en wenselijk onderhoud? Kunnen we daar iets van scenario's of prioriteiten in aanbrengen? Is dat mogelijk? Ik las ook in het stuk, bijvoorbeeld op pagina elf en op pagina acht over claims. Ik vind het natuurlijk heel fijn dat we claims proberen te voorkomen, maar ik wil toch nog benadrukken dat ik liever nog gewoon de ongelukken zelf probeer te voorkomen en de claims daar een gevolgtrekking van zijn qua volgordelijkheid. Op pagina zeventien wordt gesproken over geluidsoverlast.

Ik ben benieuwd of ook over trillingen en luchtkwaliteit is nagedacht. Dat kwam niet zo terug in het stuk, maar misschien heb ik eroverheen gelezen. Wat ik al zei, wat vragen over verschillende straten. Maar die hebben we ook even ingediend, dus daar laat ik het voor nu bij. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wij. Rijswijk, de heer Zoghbi. De heer Zoghbi: Dank u wel, voorzitter. Ook wij hebben de stukken aandachtig gelezen. We hebben ook een aantal vragen, waaronder een aantal al gesteld zijn door de VVD, waaronder de vraag over de hoge kosten interne uren. Daarnaast willen we een vraag stellen over de financiële consequenties die we lezen voor 2024 van 98.874 euro. Dit lijkt op een structureel tekort en dit lijkt ons niet de bedoeling om een structureel tekort uit de algemene reserves te doen of te halen. Dus onze vraag aan de wethouder is: is dit alleen voor 2024 of is het voor de jaren daarop? Een toelichting daarop zou handig zijn voor ons. Een andere vraag is: we hebben een motie aangenomen over de privéauto, dat daar meer ruimte voor zou moeten komen in de raadsvoorstellen. Wij missen dat in dit voorstel. Het gaat voornamelijk over het STOMP-principe, waarin de privéauto achteraan staat en de voetganger en dus de reflectie hierop. En als laatste hadden we een vraag over de indexering. We zien diverse posten geïndexeerd tussen de 20 en 30 procent.

We lezen terug dat dit aan de hand van het CBS is. Maar 30 procent lijkt ons iets te hoog in een markt waarin bepaalde grondstoffen nu 10

Vastgesteld verslag Forum (naam) (datum)

alweer aan het dalen zijn en de prijzen stagneren. Is daar niet een mogelijkheid om zelf onderzoek te doen naar de indexering van bepaalde prijzen? Dat waren de vragen voor nu, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik begreep dat het CDA nog inbreng wil leveren. De heer Van Enk: Ja, de vraag is al half gesteld door D66. Maar ik vroeg mij bij het lezen van dit stuk af: moeten we niet gewoon volgen de plannen die we hebben vastgesteld in de vorige raadsperiode, over geluid en luchtvervuiling? Want in beide nota's, die toen met behoorlijk circus, zal ik maar zeggen, zijn vastgesteld naar raadpleging van onze hele bevolking. Die mochten allemaal op internet daar dingen over meegeven. Toen bleek uit beide stukken dat in de uitvoering werd verwezen naar het reguliere onderhoud van de wegen en dat dus eigenlijk pas maatregelen zouden worden genomen met andere wegbedekking, stil asfalt, noem maar op, op het moment dat die wegen aan de beurt zouden zijn voor onderhoud of vervanging.

En eigenlijk, hier staat dan wel ergens op die pagina zeventien die wordt aangehaald: dat stemmen we af met een nog nader bij te stellen plan voor geluid, maar dat plan voor geluid hebben we toen met die toeters en bellen en dat hele proces vastgesteld en ik neem aan dat dat gewoon een hard uitgangspunt is voor de volgorde en de prioritering van dit wegbeheerplan en dat we ook die nieuwe soorten wegbedekking gaan volgen. Want dat hebben we twee jaar, drie jaar geleden als raad aan elkaar beloofd en aan de mensen beloofd. Dus ik zou daar graag van de wethouder een garantie voor willen hebben. En verder, ja ik denk dat het nooit goed is om te gaan bezuinigen op onderhoud, dus laten we daarvan wegblijven en laten we een structurele dekking gaan zoeken in onze normale begroting en het zeker niet uit een algemene reserve gaan halen. Ik zou daar graag voor de raad nog een alternatief voorstel van zien van het college. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik rond of daarmee de inbreng vanuit de raad rond is. Ja. Dan geef ik het woord aan de wethouder, de heer Wit. De heer Wit: Ja, dank u wel voorzitter en dank ook aan de leden van de raad voor de vragen en de opmerkingen die er gekomen zijn op het stuk. Ik begin gewoon even vanaf begin af aan bij de VVD. De financiën, het tekort 98.000 euro geeft aan uit de algemene reserve. Nou, uit de algemene middelen inderdaad.

Op het moment dat wij, wat ik net ook, wat de heer Zoghbi aangeeft: het is een vrij hoog percentage, 30 procent, wat er op een bepaalde grondstof aan indexering vooruit is geschoven. Maar 30 procent, dat is ook echt op asfalt en asfalt is één van de grootste kostenposten die we hebben en die 30 procent, ja daar kan ik natuurlijk wel heel veel zelf onderzoek naar doen. Ik maak een klein zijsprongetje, zoals u merkt. Heel veel onderzoek naar gaan doen, maar de cijfers van het CBS zijn over het algemeen daarin heel goed betrouwbaar en dit zijn ook de cijfers die wij vanuit de markt krijgen als we aanbestedingen doen. Dus ja, ik heb eigenlijk geen reden om daaraan te twijfelen. En ik wilde ook niet … Kijk, ik had natuurlijk kunnen zeggen: ik ga alles zoeken, ook die laatste 98.000 euro ga ik zoeken op allerlei plekken om te kijken of we het toch nog voor elkaar krijgen, misschien toch nog wat dingen niet doen. Maar ik vind veiligheid en als we het hebben over asfalt wel van dusdanig belang dat we daar ook niet te veel op moeten gaan bezuinigen. En tegelijkertijd vind ik ook dat ik het signaal wel moet afgeven dat die kostenstijgingen echt reëel zijn. Dus we kunnen ook niet zeggen: ja, het blijft op het huidige niveau doorgaan.

Die kostenstijgingen zijn er en we kunnen ook niet inschatten of die kostenstijgingen weer naar beneden gaan of dat dat nog verder gaat stijgen, want daar hebben we gewoon geen zekerheid over. Wat mij betreft is het dus … In eerste instantie was het bedrag wat ik extra vroeg wat ik meer zou willen hebben voor onderhoud nog veel groter. Maar door goed creatief te kijken en ook in ogenschouw genomen de financiële situatie waar we momenteel in zitten, heb ik het kunnen beperken tot het bedrag wat hier nu staat. Dus dat is net wel even een iets andere insteek. U vraagt ook: nemen we dan wel de juiste keuzes, zijn er alternatieven? Ja, ik denk wel dat we de juiste keuzes maken, want het gaat hier echt 11

Vastgesteld verslag Forum (naam) (datum)

om het kwaliteitsniveau wat we willen houden, handhaven zodat we niet te ver achteruitgaan. Op het moment dat we echt naar niveau C of D toe zouden gaan, dan zouden we echt ook onveilige situaties kunnen creëren. U geeft aan: de provincie zet het op C en wij zetten het op B. Nou, met het huidige plan wat nu voorligt gaan we vooral D naar C brengen. Dat is denk ik het eerste wat we moeten doen. Achterstanden inlopen en plekken die potentieel gevaarlijk zijn, zo snel mogelijk oplossen. En die brengen we dan natuurlijk niet naar C. Op het moment dat wij een D-situatie tegenkomen, brengen we dat naar A of naar B, want ja, je gaat niet half iets aanleggen. En op het moment dat wij kijken naar de huidige areaal en er staan delen op C, dan gaan we gewoon prioriteren: welke stukken zijn dusdanig slecht aan het worden dat ze het risico lopen naar D te gaan? En die zullen we dan als eerste aanpakken. Dus dat is op die manier kijken we ook echt naar ons areaal en hebben we ook redelijk goed op orde, nou ik durf wel te zeggen heel goed op orde, wat we momenteel aan areaal hebben en hoe het erbij ligt. Ik denk ook eerlijk gezegd als we kijken naar het aantal meldingen wat we de afgelopen jaren gehad hebben, die gaan ook naar beneden. Dus ik denk ook echt als gemeente, en dat is dan even een compliment aan de organisatie zelf, maar hebben we het ook echt wel goed op orde.

De overgang van projecten vraagt u naar, naar beheer. Ja, dat is altijd een lastige situatie natuurlijk. Op een gegeven moment gaan projecten over naar beheer. Het zijn vaak integrale herinrichtingen van straten. Dat kan zijn dat er een andere soort bestrating in komt, kan zijn dat een bestrating gewoon weer als nieuw is, dus dan heb je in de eerste instantie ook wat minder onderhoud, dus dan kan dat verder naar voren doorgeschoven worden. Bij grote gebiedsontwikkelingen is het wel de bedoeling dat een deel van het beheer ook binnen die ontwikkeling in de eerste jaren opgepakt worden. Dat zullen we straks ook bij het Groenbeheerplan zien. Daar hebben we ook echt de wens om dat op die manier in een anterieure overeenkomst op te nemen, zodat wij niet direct aan de lat staan. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat we niet moeten kijken naar de toekomst. We zien dat we areaalvergroting hebben, we zien ook dat er wegen bij gaan komen. Kijk maar naar Rijswijk Buiten. Die staan er nadrukkelijk even niet als wat er nu nog bijkomt in dit plan. Dus we hebben ons echt even gericht op wat hebben we nu, wat hebben we inzichtelijk, en niet wat we over een aantal jaar er nog bij gaan krijgen. Ik moet eventjes weer het één en ander aanzetten, want het gaat allemaal uit hier. Even kijken hoor. U heeft nog een aantal hele specifieke vragen inderdaad gesteld.

Laan van Hoornwijck aanpakken, dat heeft niet weerslag op de brug. Dus die brug blijft gewoon functioneren zo en zo. Het gaat hier om de weg die eronderdoor loopt. Dus het kan wel zijn dat wellicht mensen verder moeten rijden, om moeten rijden om op de Laan van Hoornwijck te komen. Dat zou best kunnen, maar ik moet heel eerlijk zeggen: ik weet niet exact hoe de fasering er nu uitziet, zover zijn we nog niet. Meekoppelkansen WarmtelinQ. Eigenlijk geldt dat voor alle grote projecten die we draaien. Als er iets is, proberen we altijd werk met werk te maken. Op het moment dat je de straat opengooit, heb je de mogelijkheid om daar iets mee te doen. WarmtelinQ is zelf verantwoordelijk voor de schade die aangericht is aan de bestrating, om die te herstellen. En gezien de financiële situatie zien wij het nu niet opportuun om daar nog een stap bovenop te doen om eventueel nog verder te gaan. Dus dat is eigenlijk wat we hiermee bedoelen, dat we dus die meekoppelkansen wanneer het echt slim is, wel proberen te pakken, maar dat we daarin ook heel goed kijken naar de huidige financiële situatie: kan dat momenteel? Dus wellicht is het toch verstandiger die dan te temporiseren. Dat moet natuurlijk niet afdoen aan de kwaliteit die we daar op dat moment hebben.

Herinrichting van het Akkertje, dat gaat om een deel inrichting van het gebied van de kinderboerderij zelf, waar de wens is om halfverhardingspaden aan te brengen. Ook dat is één van de ambities. Ik zou het graag doen, maar ik heb er momenteel gewoon even de financiën niet voor. De probleemstraten. Waarom niet alles opgelost? Ja, goede vraag. Ik zou graag alles opgelost hebben. Capaciteit, financieel, er zijn gewoon echt wel uitdagingen, ook bij ons binnen de gemeente. We kunnen niet alles tegelijk openmaken. Tegelijkertijd moet je er ook rekening mee houden dat je niet alles tegelijkertijd open kan trekken, wil je niet ergens weer een verkeersinfarct 12

Vastgesteld verslag Forum (naam) (datum)

veroorzaken. Dus we weten dat er probleemstraten bij zijn. Ze zitten niet op het niveau dat ze gevaarlijk zijn, maar op moment dat het echt niveau D zou worden en het is structureel. Ja, dan zal die wel in de prioritering ook naar voren getrokken worden. Even kijken, bijlage drie interne uren. Ja, dat is toch echt projectkosten, werkvoorbereiding, FAT, wat is het, alle kosten die daarmee te maken hebben. Dus dat is gewoon feitelijk voor project, voorbereidingskosten, ramingen, noem maar op. Sorry. De voorzitter: U zei FAT. Dat is een afkorting, denk ik. De heer De Wit: BTW. De voorzitter: Dank u wel. De heer De Wit: Ook een afkorting. Bruto Toegevoegde Waarde, voor als u het wil weten. Schaapweg Sammersweg. Ja, daar moet ik eventjes specifiek op ingaan, want ik heb die vraag ook net gehad van andere raadsleden. Ik weet dat we daar … Kijk, op het moment dat we daar bepaalde stukken asfalt vervangen, omdat het in slechte staat is. Dat betekent dus dat we daarmee een gevaarlijke situatie proberen op te lossen. We gaan natuurlijk niet werk dubbel doen. Dus er wordt echt goed gekeken, ook integraal: moeten we dat nu doen of kunnen we dat later in het totale project doen? Maar goed, dat zijn afwegingen die dan gemaakt worden op basis van de schouw en de technische staat. Beter voor Rijswijk. Goed kijken naar de planning, doen we wel genoeg. Even kijken.

Onkruid op verharding, geeft u aan. Steeds meer inzichtelijk, doen we er wel genoeg aan? Ik heb het idee dat we het momenteel redelijk op orde hebben. Ik wil ook wel meteen de winstwaarschuwing afgeven richting de toekomst. De financiële situatie zoals die nu is en één onderdeel daarvan richting wat we nu in dit stuk hebben opgenomen is dat we het beheer van groen op verhardingen wellicht moeten gaan afschalen, willen we financieel hiermee rondkomen. Dus het is niet zo dat we daar nog hele stappen bovenop kunnen gaan doen. Daar zitten we redelijk op het niveau wat we nu hebben. Echt daar iets bij doen is nu echt even geen optie. Dus ik ga dat meenemen. Het is één van de onderdelen die ik wel graag wil doen. Gaan we meenemen in de hele bespreking die we dan richting het kaderdebat hebben over de financiële situatie en als onderdeel van een toch wat grotere financiële claim die er dan ook bij groenbeheer wel mogelijk nog voor de komende jaren gaat liggen. Dus. De heer Van Enk: Bij interruptie, voorzitter. De voorzitter: De heer Van Enk, ter interruptie. De heer Van Enk: Ja, ik hoor winstwaarschuwing en komend kaderdebat. Dat is mooi. Dan kunnen we nieuwe keuzes maken. Maar dit gaat over een plan wat dit kalenderjaar gaat lopen. En we hebben toch net in november nog de begrotingsbehandelingen achter de rug.

Waarom heeft de wethouder toen die winstwaarschuwing niet gegeven? Want toen had hij toch moeten weten dat hij al tekort had voor dit beheerplan? De voorzitter: De heer Wit. De heer Wit: Ja, dank u wel voorzitter. Er is tijdens het begrotingsdebat heel duidelijk een winstwaarschuwing gegeven richting de toekomst door mijn collega Van Damme. Daarin is ook al duidelijk aangegeven dat we richting het kaderdebat wellicht met een herijking van de financiële middelen richting ’26-‘27 zouden moeten komen. En dat is onderdeel ook van de besluitvorming die momenteel voorligt. We nemen een besluit over ’24. Daarin zullen we groen op verhardingen zo goed en kwaad als het kan op dit niveau proberen te houden. Alleen, richting ’25, ’26, ‘27 is de financiële uitdaging gewoon een stuk groter. Even kijken. De Partij van de Arbeid heeft een aantal vragen gesteld, een hele lijst eigenlijk, maar dat ook weer ingetrokken. Dus ik ga de vragen die u 13

Vastgesteld verslag Forum (naam) (datum)

gesteld heeft, even kijken. Hoe zorgt het beheerplan Wegen 2024-2028 ervoor dat het consistent is met het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte? Ja, het beheerplan is een vervolg op het IBOR en geeft er ook invulling aan. En tegelijkertijd ook het Strategisch Beheerplan Wegen 2017-2021. Het is dus eigenlijk een vervolg daarop. En de uitgangspunten van die beide plannen zijn in dit beheerplan weer meegenomen. Dus daar verandert in principe niet zoveel aan. Het enige uitzondering is dat het IBOR als beleidskader heeft meegegeven dat beheerd wordt op kwaliteit B en dat we in de gemeente, gezien de financiële situatie, het verhaal wat ik net uitleg, dat we daar dus nu eerst gaan kijken: D naar C en C handhaven en waar mogelijk een stap verder. De effectmeting geeft u aan, hoe wordt het succes van het beheerplan Wegen gemeten in termen het inlopen van de onderhoudsachterstanden? Zijn er specifieke KPI’s vastgesteld om de beoogde effecten te evalueren? KPI, Key Performance Indicators voor de afkortingsmensen hier. Het inlopen van die onderhoudsachterstanden meten we aan de hand van de periodieke schouw, de areaalinspecties en de KPI’s daarvan zijn een karakterisering van de kwaliteit van die wegvakken, dus A plus A, B, C, D. Daarnaast is natuurlijk ook, ja onze inwoners blijven wel onze ogen en oren.

Dus op het moment dat zij meldingen doen, ook die meldingen zijn daar een onderdeel van. En daarnaast wordt jaarlijks in het kader van IBOR visuele inspecties gedaan en elk kwartaal wordt gemeten welke kwaliteit de wegen op dit moment behalen. De voorzitter: En dan nog heel even. Het IBOR is? De heer Wit: Dat is het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte, mevrouw de voorzitter. De voorzitter: Ja. Waarin we dus het beheer vastleggen, zodat mensen kunnen meten wat het is. De heer Wit: Het IBOR is een document wat we hebben opgesteld, deels om daar voor die integrale beheerplannen ook bij ruimte, ook voor het inlopen van achterstanden en hiermee, met deze stukken, pakken we de uitgangspunten daarvan over en zullen dan daarin verder gaan. Het IBOR loopt ook maar tot 2025. Even kijken hoor. Integrale aanpak en samenwerking. Heeft u, even kijken hoor, heeft u daar ook nog vragen over gesteld? Nee, ik geloof dat u die vragen niet meer gesteld heeft. GroenLinks. Kunnen we iets verder kijken? Ik wil best verder kijken en we kijken ook verder als we kijken naar: hoe gaan we om met de totale stad en welke druk zien we in de komende jaren, niet alleen door de groei van Rijswijk, maar ook door de groei van de gemeenten om ons heen. Dat heeft ook te maken met het mobiliteitsplan van mijn collega hier naast me.

Dus er zit echt, we kijken echt wel verder, maar voor dit beheerplan hebben we echt even gekeken naar 2024 tot 2028. Ik denk dat we daarin al genoeg uitdaging hebben om dat op een goede manier voor elkaar te krijgen, ook financieel gezien. Dus ik ben altijd bereid om verder te kijken richting de toekomst, om ook als we het hebben over klimaatadaptatie stappen te nemen die voor de toekomst ervoor zorgen dat onze stad klimaatadaptief goed op orde is. Maar zoals u ook in het stuk heeft kunnen lezen, zullen we delen daarvan momenteel even moeten temporiseren. Even kijken hoor, of ik nog meer vragen heb. Dan gaan we naar D66. Ook digitaal ontvangen. Inderdaad, zoals u ook in uw mail aangaf, een deel van die vragen ga ik inderdaad schriftelijk op terugkomen, want het is een behoorlijke lijst. Ik zal proberen zo goed en kwaad antwoord te geven op de vragen die ik gehad heb. Is met het plan toename van het verkeer van de groei van ons inwoneraantal meegenomen? Nee, dit gaat echt over ons huidige areaal, de huidige inwoners. De vraag die u daarnaast stelt is: wat is het verwachte extra budget bij de stijging naar boven de 60.000 euro? Ik neem aan dat u daarmee bedoelt naar boven de 60.000 inwoners. Ja, dat is dus op dit moment niet meegenomen. We hebben ons eigen, we weten hoeveel wegen en straten we hebben.

Als er 62.000 of 65.000 inwoners wonen zal dat ook niet direct een enorm verschil hebben, maar tegelijkertijd als we naar 80.000 inwoners groeien, dan heeft dat natuurlijk wel effect. Dus dat zal in de toekomst, moeten we daar zeker nog wel verder naar kijken. Maar in principe hebben we dat nu momenteel niet meegerekend. Even kijken hoor. Structureel 14

Vastgesteld verslag Forum (naam) (datum)

budget voor wegenonderhoud laag moet worden vastgesteld vanwege keuzes en structurele kosten. Vanwege welke opties zijn dat dan? Nou ja, het is inderdaad temporiseren. Maar belangrijkste is, en dan komen we weer terug op die kwaliteitsniveaus, die veiligheidsniveaus, dat we zorgen daar op orde zijn. Dus dat we geen kwaliteit D hebben, dat we alles op C hebben en waar het kan hoger. En nogmaals, als wij een kwaliteit D aantreffen gaan we het niet kwaliteit C maken, dan maken we het kwaliteit A. Dat is natuurlijk wel de insteek van beheer. Even kijken hoor. Ja de claims. U geeft aan: ja, claims. Ja, natuurlijk gaat het niet om claims. Het gaat uiteindelijk om het voorkomen van ongelukken, verkeersongevallen, maar claims zijn uiteindelijk situaties waarin de gemeente daadwerkelijk aansprakelijk is voor ongevallen. Ongevallen kunnen allerlei verschillende redenen hebben, dus dat is ook wel denk ik één van de redenen waarom we het op deze manier hebben aangegeven, maar ik snap uw punt wel. Geluidsoverlast, trillingen en luchtkwaliteit. Geluidsoverlast, mijnheer Van Enk begon er ook al over net. Het is inderdaad zo dat wij hebben vastgesteld hoe we omgaan met bijvoorbeeld stil asfalt. Dus dat is wel degelijk meegenomen in de wijze waarop we onze herinrichtingen momenteel doen. Maar ik wil daar wel meteen ook aangeven: stil asfalt heeft ook zijn nadelen.

We zien ook dat bij stil asfalt het beheer en het schoonmaken een stuk hoger niveau heeft. Want als je het niet goed schoonmaakt eens in het jaar, dan gaat het effect er weer van weg. Dus we kijken ook heel goed: wat is slim? Is het een weg die inderdaad geschikt is en met voortschrijdend inzicht ook technisch, hoe de ingenieursbureaus van deze wereld daarmee omgaan, zullen we daar wel naar kijken. Maar de afspraak die daarin gemaakt zijn, zolang die niet in een ander document weerlegd zijn, blijven die gewoon doorgaan. Dat zult u begrijpen. De voorzitter: Ik zie dat de heer Van Enk vraagt om te interrumperen, ondanks dat u uw best heeft gedaan. De heer Van Enk, u heeft het woord. De heer Van Enk: Ja. Voor zover ze in een ander document niet worden weerlegd, dat is nou jammer. Dat is geen harde toezegging. Ik vind dat we toen als raad die twee documenten hebben vastgesteld als raadsvoorstel, nadat de hele bevolking daar inspraak op heeft gegeven. Daar moeten we niet te lichtvaardig van afstappen. Niet omdat er te weinig geld is, of niet omdat stil asfalt wat duurder is in onderhoud. Ik vind dat we ons daaraan moeten houden. Kan de wethouder dat ook in een nota opnemen? Want het staat er ook niet in. Hij zegt het nu wel, maar ik zou het graag zwart op wit willen zien. Dit is gewoon een koppeling, een uitvoeringsplan van de nota's van destijds.

Uw collega naast u weet dat nog heel goed. De voorzitter: De heer Wit. De heer Wit: Ja, ik snap wel wat de heer Van Enk bedoelt, maar uiteindelijk gaat dit om een beheerplan en niet om beleidsplannen. En dit gaat over het onderhoud van ons areaal. En op het moment dat ik hier uitspraken ga doen over hoe wij in de toekomst ons beleid gaan vormen over het aanleggen van stil asfalt, of wellicht het treffen van bronmaatregelen op gevels. Ik vind dat buiten het kader van dit stuk gaan. De heer Van Enk: Voorzitter? De voorzitter: Ik zie hoofdschudden, dus volgens mij was u op zoek naar een iets ander antwoord op een iets andere vraag. De heer Van Enk. De heer Van Enk: Kijk, wij hebben bijna een soort traditie in deze raad dat als we het over beleidsplannen hebben, dat dan een wethouder als hij in het nauw komt verwijst naar de uitvoering en als we dan aan de uitvoering toekomen, dan wordt er naar beleid verwezen. Maar in dit geval is het volgens mij glashelder. De beleidsplannen op geluid en lucht hebben we vastgesteld. En daar is in gezegd en daar hebben wij als CDA best bezwaar tegen gehad, want wij dachten: nu gaan we het ook 15

Vastgesteld verslag Forum (naam) (datum)

doen na dat hele raadplegen van de bevolking. Nee, de uitvoering zou komen in het wegenbeheerplan. Dus op het moment dat een weg toe is aan vervanging, dan pas voeren we dat uit. En dan wil ik daar om die reden, wil ik ook een harde toezegging dat we dat dan nu ook doen, want anders zitten we in de raad beleidsplannen vast te stellen, waarvan we nooit zullen weten of ze ooit worden uitgevoerd. En dat vind ik niet juist, ook niet naar onze bevolking toe. De voorzitter: De heer Wit. De heer Wit: Voorzitter, wat ik tegen de heer Van Enk daarover kan zeggen is … Ja, laat ik het heel simpel houden. Als beleidsplannen vastgesteld zijn in de raad, dan zullen we die op de juiste manier ook blijven uitvoeren. Dit is een beheerplan en u zegt: ja, ik verwijs naar een beheerplan en het beheerplan verwijst naar het beleidsplan. Als in beleid wordt opgenomen en opgenomen staat dat we stil asfalt toepassen en dat we kijken naar de luchtkwaliteit, wat natuurlijk een veel breder aspect is, wat veel meer effect heeft, of veel meer oorzaken heeft dan alleen verkeer en asfalt, dan zullen we dat ook op de goede manier blijven doen. Maar het beheer zoals het nu voorligt, dat heeft te maken met alle soorten asfalt die we momenteel in ons areaal hebben. Even kijken, dat waren de vragen van D66 en daarmee ook meteen het CDA. Dan Wij. Rijswijk als laatste. Financiële consequenties.

Ik denk dat ik daar net ook al enigszins over uitgewaaid ben hoe we dat zien. Het is natuurlijk ook niet direct uit de reserve, maar de algemene middelen waar dit extra uitgehaald wordt. Ruimte voor meer auto privé. Ja, dit is echt een wegenbeheerplan. Ik ga hier niet over de beleidskeuze om meer ruimte te geven aan de auto. Dit is gewoon: hoe onderhouden we ons areaal. En dat geldt zowel voor asfalt als voor elementenverharding als voor halfverharding en fietspaden. Maar ik doe hier geen politieke of beleidsmatige keuze over om iets wel of niet meer of minder te doen. En nou ja, de indexering. Dat heb ik net u al antwoord gegeven in een eerder stadium. Voorzitter, ik geloof dat ik iedereen beantwoord heb en zo niet, dan hoor ik het graag in de tweede termijn. Dank u wel. De voorzitter: Ik kijk rond. Is er behoefte aan een tweede termijn? Ik zie die behoefte bij de VVD, bij GroenLinks, bij PvdA, CDA en ga in die volgorde ook de partijen af. De heer Oelen. De heer Oelen: Dank voorzitter, dank wethouder voor de beantwoordingen. Even terugkomend op de meekoppelkansen op het Akkertje. U zegt: ja, ik heb daar geen geld voor, dus ik ga het niet doen.