Concept verslag Forum Stad 14 mei 2024

Concept verslag Forum Stad 14 mei 2024

Aanwezig Voorzitter: De heer T. Kaffa Raadsleden: De heer M. Stuijfzand De heer E. van der Veer Mevrouw E. Woudstra Mevrouw W. van der Weij De heer D. van Dam De heer M. el Majjaoui De heer M. van ’t Eind Mevrouw S. van Maarseveen

Vervolg aanwezigen raadsleden: Mevrouw B. de Haan-Niesen Mevrouw N. Kames De heer M. van Enk Mevrouw M. Harmsen De heer U. Oelen De heer E. Braam De heer D. Cupedo De heer M. Keijzer

Aanwezige portefeuillehouders: Wethouder A. van de Laar Wethouder G. van Malsen

Griffie: Griffier: De heer J. Hoefnagel Mevrouw F.S. Habiboellah (verslag)

1. Opening Welkom iedereen bij dit Forum. We gaan van start. 2. Algemeen inspreekrecht De voorzitter: Perfect. Als u begint met spreken, dan heeft u vijf minuten, mevrouw Zwinkels. Gaat uw gang. Mevrouw Zwinkels: Ik spreek in twee gevallen in, dus ik had gehoopt op tien minuten spreektijd, maar ik zal heel snel praten. Ik wil u eerst herinneren aan de uitnodiging die mijnheer Saraç hier achter mij van Atsa Infratel naar u gestuurd heeft voor donderdagmiddag. Een bijeenkomst om te kijken waar het bedrijf zit en wat de ontwikkelingsplannen zijn. Wij zitten aan het mooiste plekje van de haven, dus als het dit weer is, is het in ieder geval plezierig om daar te zijn. Maar ik wil u daarvoor uitnodigen, ik zal mijnheer Hoefnagel vragen om de uitnodiging nog een keer te sturen en wij hopen dan op bezoekers op donderdagmiddag van vier tot zes. Ik spreek dus in namens Atsa Infratel. Tegen het bestemmingsplan Harbourpark is niet tijdig een zienswijze ingebracht, maar Atsa Infratel is wel ontvankelijk in beroep. Dus de gemeente snijdt zich in eigen vingers door te zeggen van, wij letten niet op deze inspraakreactie. Want volgens vaste jurisprudentie kan Atsa Infratel, omdat ze belanghebbende is, wel beroep instellen bij de Raad van State. En dat komt omdat ze op korte afstand, 87 meter van het bestemmingsplangebied van Harbourpark zit.

Ik heb hier eerder ingesproken, tegen beide bestemmingsplannen brengt Atsa er in ieder geval bezwaar in dat veel woningen worden gebouwd. In deze twee bestemmingsplannen alleen al worden 901 woningen gebouwd, in Havenmeester nog eens 199, tezamen 1100. Aangezien het aantal woningen in het Havenkwartier is gemaximeerd, is dat heel nadelig voor zijn plannen om zijn percelen gelegen tussen de Koopmansstraat, Steenplaetsstraat en Limpergstraat, te ontwikkelen met woningbouw en Pagina 1 van 37

Concept verslag Forum Stad 14 mei 2024

bedrijvigheid. Daardoor kunnen er nog maar 396 woningen in fase twee worden gebouwd en dat is te laag om ontwikkeling van die gronden mogelijk te maken. En het is ook in strijd met een goede ruimtelijke ordening. Wij menen dat een goed woon- en leefklimaat op het perceel van Urbanparks niet gewaarborgd is. Vanwege de nabijheid van de Burgemeester Elsenlaan en die van de bedrijvigheid langs de Koopmansstraat, waaronder Atsa Infratel zelf. Ik heb net gezien een flat die is opgeleverd, daar reed ik langs. En daar waren allemaal balkonnetjes en ik dacht van, wie gaat daar nou zitten aan de Burgemeester Elsenlaan? Daarnaast, naast zijn belangen als ontwikkelaar zijn er ook de belangen van de bedrijven. Als de gronden niet ontwikkeld kunnen worden, zullen daar bedrijven gevestigd blijven. Dus in het hele rijtje langs de Koopmansstraat waarvan hij eigenaar is, daar blijven bedrijven zitten. Atsa zelf is gevestigd aan de Koopmansstraat 5F, op 11 meter van het nieuwe bestemmingsplan. Het bedrijf houdt zich bezig met het leggen van elektriciteitskabels. Het bedrijf heeft 250 mensen in dienst, 120 busjes, ook 100 graafmachines en die vertrekken allemaal daarvandaan en aan het einde van de dag komen ze weer terug. Er zijn ook projecten in Friesland, dan zullen de graafmachines wel in Friesland verblijven, maar het bedrijf heeft gewoon veel verkeersbewegingen.

En u snapt dat aannemers niet na zeven uur 's ochtends gaan rijden en ook niet om per se om zes uur 's avonds ophouden. Dus ook als er zwaardere of hogere of eigenlijk lagere geluidsnormen gelden, dan rijden de busjes en graafmachines daar nog wel. De milieuafstand is 3.2, hiervoor is een afstand van 100 meter voorgeschreven en die wordt bij beide bestemmingsplannen niet gehaald. En naast Atsa zijn er dus nog een heel aantal andere bedrijven gevestigd in de percelen waar ZER Holding dan uiteindelijk wel eigenaar van is. De voorzitter: Mevrouw Zwinkels, u heeft nog een halve minuut tijd. Mevrouw Zwinkels: Dan ga ik over naar het tekort aan parkeerplaatsen. Volgens de gemeentelijke parkeernorm zijn er voor Urbanparks 406 parkeerplaatsen nodig. Na allerlei aftrekken zijn er nog maar 241 parkeerplaatsen nodig, dat scheelt bijna de helft, ik begrijp echt niet hoe daaraan gekomen wordt. En daarvan heeft Urbanparks er 220 op eigen terrein en dan nog een heel aantal in de parkeergarage aan de Handelskade 74. Dat is 400 meter lopen en dat is gewoon veel te veel. Parkeerplaatsen bij een woning mogen volgens de CROW-normen hoogstens 100 meter ver zijn of 125 meter voor bezoekers. En dat wordt dus niet gehaald. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Zwinkels. Ik moet u onderbreken, ik heb u ietsjes respijt gegeven om de laatste zin af te maken. Dank voor uw tijd.

Zijn er vragen vanuit het forum voor mevrouw Zwinkels op dit moment? Mijnheer van Dam, gaat uw gang. De heer Van Dam: Dank voor uw betoog en voor het inspreken. Volgens mij heeft u al eerder ingesproken, ik heb die vorige of helaas gemist of ik ben het vergeten, maar wat was de reden dat u te laat was met bezwaar maken op de originele plannen? Mevrouw Zwinkels: Voor Urbanparks is er gewoon tijdig een zienswijze ingediend. Pas in december 2023 heeft Atsa, mijnheer Saraç ontdekt hoe nadelig de plannen voor hem waren. Dus tegen Harbourpark, dat is hem ontgaan. De voorzitter: Dank u wel. Verder nog vragen vanuit het forum? Dan wil ik u hartelijk bedanken, mevrouw Zwinkels, voor de tijd. De inspreektekst is in zijn geheel ook gepubliceerd op iBabs, dus die is daar eventueel ook terug te vinden. Tevens is daar ook de uitnodiging voor 16 mei terug te vinden. Die staat op IBabs, je verwacht het niet, onder het kopje uitnodiging. Dank u, dan wil ik graag mijnheer Hoyer het woord gaan geven en zodra u begint met spreken, gaat ook uw tijd in, mijnheer Hoyer.

Pagina 2 van 37

Concept verslag Forum Stad 14 mei 2024

Mijnheer Hoyer: Dank u wel. Geachte burgemeester, wethouder, geachte gemeenteraadsleden. Zoals u weet holt de biodiversiteit in Nederland achteruit, zo ook in Rijswijk. Kijk om je heen, je ziet de verschraling, steeds minder soorten planten en dieren. De gemeente Rijswijk zegt dat te beseffen, maar handelt daar niet naar. Kengetallen en ambities, zoals nadrukkelijk afgesproken met de Rijswijkse bevolking, in onder andere stadsvisie en groenbeleidsplan, maar ook in meerdere ontwikkelplannen, er komt niets van terecht. Er is geen enkele toetsing. Als men erop aangesproken wordt, worden afspraken laconiek terzijde geschoven, slechts half afgedaan, ontkend, of als financieel onhaalbaar verworpen. Gevolgen van overbelasting van het nog bestaande groen worden willens en wetens niet meegenomen in de steeds ambitieuzere bouwplannen. Wie dan leeft, die dan zorgt. Resultaat van groen beloven en totaal versteend opleveren, kunnen we nu al aanschouwen, zie Parkwijk. Rijswijk heeft het niet meer onder controle. Velen van ons hebben meegedaan aan de planvorming, maar zien nu hun inzet als volledig verloren tijdbesteding. Met serieuze inbreng wordt niets gedaan. Vandaag vraag ik u twee zaken.

Eén, wanneer komt de wethouder met het toegezegde antwoord op de in 2021 door D66 gestelde vraag over monitoring van biodiversiteit? Wanneer wordt daar serieus mee gestart, wanneer kunnen we de resultaten zien, is men bereid de bestemmingsplannen daar nadrukkelijk aan te toetsen en de consequenties te aanvaarden? Op dit moment kan men beloven en laten wat men wil. Het resultaat, bijvoorbeeld een totaal versteende wijk met een volledig verloren inheemse natuur, is altijd goed. Twee, wanneer komt de wethouder met het hen toegezegde antwoord op de in februari vorig jaar gestelde vragen van GroenLinks over het noodzakelijk verbinden van ecologische zones en overig groen, de groenblauwe hoofdstructuur? Het ontbreken en zelfs vernietiging ervan heeft een aantoonbare, steeds grotere impact op de van natuur aanwezige dieren en planten. Op dit moment ontbreken de harde randvoorwaarden voor het bouwen in Pasgeld. Stoïcijns doorgaan met de bouwplannen, de gevolgen voor de biodiversiteit moedwillig negerend, is onverantwoord en niet uit te leggen aan de Rijswijkse bevolking. Geef alsjeblieft antwoord en houd ons en gemeenteraad niet steeds aan het lijntje. Namens de stichting Pasgeld Natuurlijk en Natuurlijk Delfland, dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Hoyer, dank u wel, ruimschoots binnen de tijd. Mijnheer Hoyer: Dat geeft de gelegenheid om misschien wat vragen te stellen.

De voorzitter: Absoluut, maar die hadden ook nog gemogen. Ik vraag het forum, zijn er vragen voor mijnheer Hoyer op dit moment? Begin ik even met de fractie ChristenUnie, gaat uw gang. Mevrouw Harmsen: Dank u wel. Ik heb een hele korte vraag, zou u uw spreektekst ook naar de griffie kunnen sturen? Mijnheer Hoyer: Natuurlijk, dat zal ik doen. Mevrouw Harmsen: Dat was de vraag, dank u. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Woudstra, D66, gaat uw gang. Mevrouw Woudstra: Aangezien ik genoemd werd als partij. Vorige raad hebben we het daar inderdaad met de wethouder over gehad en er zijn afspraken in de maak, dus dat is misschien goed om hier daar ook over te zeggen. En verder had ik de vraag aan u, u spreekt namens een aantal verenigingen en mensen uit het gebied, we zijn er ook regelmatig langs geweest. Verwacht u nog meer acties de komende tijd of wat is er in de planning? Mijnheer Hoyer: Ja, ik verwacht ... Sorry dat ik u interrumpeer. Ik verwacht nog veel meer actie. Even over uw eerste punt, het is al sinds 2021 dat de toezegging er is en er wordt niets gedaan, maar elke keer verschuiven de panelen, dus er zijn geen hazen meer in Pasgeld. Dus als je nu een nulmeting Pagina 3 van 37

Concept verslag Forum Stad 14 mei 2024

doet, dan heb je geen hazen meer. Lekker makkelijk om dan versteend op te leveren en zeggen dat de biodiversiteit oké is. Het probleem verschuift, ik heb ook gehoord dat het zich verschuift naar de nieuwe omgevingswet. Met andere woorden, we worden echt aan het lijntje gehouden. En D66 is er al drie jaar mee bezig om het boven water te krijgen, maar krijgt het niet voor elkaar en dat is heel pijnlijk. Het is ook heel pijnlijk voor de deelnemers die aan het beleidsplan werken, waar ik ook mee aan heb gewerkt, maar ik zie daar niets van terug. De intentie was daar destijds wel, maar het wordt achteloos terzijde geschoven. Over de volgende acties die er komen, die komen er zeker. Er moet nog een Pasgeld Oost plan goedgekeurd worden, er lopen nog procedures bij de Raad van State voor Pasgeld West. Er is absoluut nog niet nagedacht over de volledige financiering van de parkloper. De parkloper is maar eenzijdig gefinancierd, de rest bestaat niet. Er is niet nagedacht over de verzorging van het groen op het moment dat er al bio diverse oevers aanwezig zouden zijn, er is absoluut niet nagedacht over de toekomst van de ontwikkeling en er is nog ongelooflijk veel wat we kunnen doen om de dingen op het rechte pad te krijgen. De voorzitter: Voldoende beantwoord op deze manier, mevrouw Woudstra? Dank u wel. Mijnheer Hoyer, dan wil ik u hartelijk bedanken. Mijnheer Hoyer: Ik u ook, dank u.

3. Lijst van ingekomen stukken: vaststelling wijze van afdoening De voorzitter: Dan kunnen we dit agendapunt afsluiten en gaan wij door naar het volgende agendapunt, de lijst van ingekomen stukken. Zoals jullie allemaal weten hebben we een nieuwe forumregeling, die bepaalt bij een agendering van een informatiebrief of een raadsadres in een volgend forum steun nodig heeft van drie fracties, uiteraard inclusief de indienende fractie en de reden van agendering. Even kijken, Rijswijks Belang heeft vragen over de HTM in het vragenuur met betrekking tot de Treubstraat. Die willen wij graag tezamen meenemen in het blokje over de bestemmingsplannen om het op die manier ietwat vlotter te laten verlopen. Daar was mevrouw De Haan-Niesen mee akkoord, dus bij deze dan even die mededeling. En dan wil ik graag de agenda gaan vaststellen. Gaat uw gang. Mevrouw De Haan-Niesen: Ik dacht dat u de parkeerregulering bedoelde, Havenkwartier. U heeft het over de ... De voorzitter: Punt tien RIB 24 019, invoering gereguleerd parkeren Havenkwartier, die bedoelde ik inderdaad. Zelfs ik maak fouten, je gelooft het niet. Die gaat mee in het blokje bestemmingsplannen, dank u.

4. Vaststelling agenda De voorzitter: Vaststelling agenda, wie zwijgt, stemt toe. Dus bij deze.

5. Mededelingen college De voorzitter: Mededelingen uit het college, zijn er mededelingen? Ik kijk naar het volledige college die aanwezig is. Nee, oké. Pagina 4 van 37

Concept verslag Forum Stad 14 mei 2024

6. Terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen De voorzitter: Terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen, hebben we daar nog iets op dit moment? Nee, perfect.

7. Overzicht toezeggingen en moties De voorzitter: Overzicht van de toezeggingen en moties en dan met betrekking tot ... Even kijken, zijn daar nog vragen over op dit moment? Geen vragen? Wel, mevrouw Kames. Mevrouw Kames: Dank u wel, voorzitter. Ik had eigenlijk wel een vraag, want er stond ook bijvoorbeeld over die uitbreiding betaald parkeren. Maar dat is dan de ID 529, maar die is toch afgehandeld? Die hebben we toch vorige keer al een besluit over genomen dat er toen ... Terwijl er staat dat die niet was, even kijken. Gaat die er weer vanaf? Dan is het goed. De voorzitter: Wij gaan even na of dat zo is en dan uiteraard wordt hij er dan vanaf gehaald. Dank u. Verder geen vragen of opmerkingen? Mooi.

8. Vaststellen Forumverslag 9 april De voorzitter: Dan het vaststellen van het forumverslag van 9 april, zijn daar nog vragen, opmerkingen? Nee, mooi. Twee forumverslagen, excuus. Dan zijn die bij deze dan ook vastgesteld.

9. Blok bestemmingsplannen De voorzitter: Dan gaan we door naar agendapunt negen, opgesplitst in a, b en c. We gaan gewoon een rondje maken, we hebben gewoon twee termijnen, daarom mag al uw technische vragen met een licht politiek tintje, maar zo technisch als mogelijk. En ik wil als eerste vandaag het woord geven aan ... Die waren al binnengekomen. Mooi. Wil ik als eerste het woord geven inderdaad aan de fractie van VVD Rijswijk, gaat uw gang. De heer Oelen: Dank u wel voorzitter. Ik had de vraag een week geleden al ingediend, afsluitend met dank voor een goede, tijdige en uitgebreide beantwoording. Dat is in ieder geval niet gelukt, dus aanvullend op die vraag zou ik graag ook in antwoord op de andere vraag van de wethouder graag willen weten waarom dat niet gelukt is? Want volgens mij zou dat de discussie hier wat eenvoudiger en wat soepeler kunnen laten verlopen. Overigens heb ik in de eerste termijn, behalve dan de reeds ingediende vraag geen vraag, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Geef ik graag het woord aan de fractie van PvdA Rijswijk. De heer Van der Veer: Er zijn verschillende vragen ingestuurd. In ieder geval, mijn vragen hadden betrekking over de consequenties van de nieuwe huurwet van Hugo de Jonge, wat heeft dat voor gevolgen voor Rijswijk? Voor al onze bouwontwikkelingen, maar ook in onze bestaande voorraad.

Ik kan me voorstellen dat de wethouder daar kort op in kan gaan, omdat een aantal van de cijfers ook genoemd worden in de bestemmingsplannen. En dat de rest wellicht schriftelijk afgedaan gaat Pagina 5 van 37

Concept verslag Forum Stad 14 mei 2024

worden vanwege het uitzoekwerk. En eigenlijk inzicht in ons hele woonvisie in het woonbeleid of de consequentie op onze woningen in Rijswijk met deze nieuwe wet. Voor mij is dat een korte toelegging op de vragen en verder waren veel van onze vragen al door de VVD gesteld, dus daar sluiten wij ons bij aan. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Veer. Dan geef ik graag het woord aan de fractie van Rijswijks Belang. Mevrouw Kames: Dank u wel, voorzitter. In principe hebben wij bijna dezelfde vragen als de VVD, dus vandaar dat wij ze ook niet ingediend hebben en daarom ben ik benieuwd wat de beantwoording is van de wethouder. De voorzitter: Dank u, lekker kort, daar houd ik van. Fractie GroenLinks, mevrouw Van Maarseveen, gaat uw gang. Mevrouw Van Maarseveen: Dank u wel, voorzitter. We behandelen vanavond een drietal bestemmingsplannen. Er wordt veel gebouwd in Rijswijk en ook in de omliggende gemeentes. Vorig jaar april hebben we een artikel 44 vraag ingediend over het houden van de grip op de effecten van de bouwplannen in Rijswijk en de omliggende gemeenten, want er wordt veel gebouwd. Denk aan het voorbelasten, het bouwen en het gebruik. En het antwoord was toen dat de afstemming in de regel alleen plaats vindt qua ruimtelijk beleid met andere gemeentes en qua project is alleen afstemming in incidentele gevallen.

Dus ik was even nieuwsgierig of er inmiddels meer afstemming plaats vindt over alle verschillende bouwprojecten, of dat iedereen gewoon zijn eigen gang gaat zonder rekening met elkaar te houden? En even kijken hoor, dan heb ik hier wat vragen die al gesteld zijn, dus kon ik even door. En ik was even nieuwsgierig, als het gaat zeg maar om de infiltratiekratten, ik hoop dat ik het goed uitspreek, bij de groen daken en de daktuinen en de tegeldragers op privébalkons. Ik vroeg me af of toekomstige bewoners die tegeldragers zelf makkelijk kunnen aanpassen, of komt er een soort van verbod op dat het gewoon moet blijven zoals het is? En even kijken hoor, over de twintig woning in de milieucirkel van de Vuurwerkhal, die mogen pas in gebruik genomen worden als de Vuurwerkhal niet meer in bedrijf is. En wat is de verwachting over de tijdspanne, hoelang gaat dat duren? En even kijken, scrollen. En met het raadsvoorstel bestemmingsplan Plaspoelpolder, daar heeft de provincie Zuid-Holland en zienswijze ingediend tegen het ontwerp bestemmingsplan, als gevolg van het verdwijnen van de bedrijvigheid. Er wordt aangegeven dat dat in principe niet meer nodig is, het opstellen van een compensatieplan is niet noodzakelijk omdat er geen bedrijvigheid is.

Maar ik kan nergens terugvinden of dat nu ook inderdaad door de provincie Zuid-Holland is goedgekeurd, ik zie alleen staan dat in diverse overleggen met de provincie Zuid-Holland is dit besproken. Maar of er ook inderdaad gezegd is van, het is oké, we trekken ons bezwaar in, heb ik niet terug kunnen zien. Dus ik vroeg me af of dat dan ook nog een risico is of niet. En dat is het, dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Maarseveen. Dan geef ik graag het woord aan de fractie van Beter voor Rijswijk. Mijnheer Cupedo, gaat uw gang. De heer Cupedo: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben een drietal vragen betreft hier. Elke dag hebben we te maken met een verkeersinfarct al reeds in het gebied, hoe ziet de wethouder dit voor zich? Er komen veel mensen te wonen in het gebied en het zal alleen maar erg worden. Beter voor Rijswijk vraagt zich af hoe het met het VRI, verkeersregelinstallatie in het gebied is, dat is vraag één. Beter voor Rijswijk heeft in het verleden al vaker artikel 44 vragen gesteld over het overspannen raken van het netbeheer. Ook hier wordt weer het nodige gebouwd, is hier rekening mee gehouden? En vraag drie is over de fictieve parkeergarage, ik zag dat de VVD daar ook al vragen over hebben gesteld, dus die dan kunnen meegenomen worden. Tot zover. Pagina 6 van 37

Concept verslag Forum Stad 14 mei 2024

De voorzitter: Dank u wel. De fractie Wij. Rijswijk, mijnheer Van Dam, gaat uw gang. De heer Van Dam: Voorzitter, bedankt. Wij hebben een aantal dingen die we hier ook willen vragen over dit gebied. En laten we beginnen met waar mijn voorganger eindigde inderdaad, met dat het best wel druk is qua verkeer volgens mij in dit gebied. We voegen in Havenkwartier meer dan 2000 woningen toe, dat komt neer op 1800 nieuwe auto's. En als je dan de berekeningen van de gemeente zelf volgt, dan zou dat 5000 nieuwe verkeersbewegingen betekenen in alleen al dat gebied. En als je dan een stuk leest, dan zeggen we, nou want het gaat nog prima met de bestaande infrastructuur. Dat terwijl als je op de Volmerlaan staat om vijf uur, dan kan je niet bewegen, kan je beter gaan wandelen volgens mij. Dus in het stuk staat dat we niks aan doen, maar ik vroeg me af, staat er dan buiten dit stuk om, zijn er dan nog stukken in de voorbereiding of aanpassingen in de Plaspoelpolder die we gaan doen om dat verkeer wat beter door te laten stromen, specifiek rond de spitsuren? Laatst met de bespreking van het mobiliteitsstrategie, toen werd er wel gezegd van, we gaan buiten deze strategie om nog een aantal grote dingen aanpakken die wellicht los naar de raad komen. Dus ik ben benieuwd of hier nog een plan voor komt, of dat nog op de planning staat. Dan staat er wel een verkeersaanpassing die er wel in staat.

Dat is het kruispunt van de Diepenhorstlaan en de Veraartlaan. Daar moet een aanpassing komen, omdat volgens dit plan die wel helemaal vol komt te staan. Ik vroeg me alleen af, wanneer gaat het dan gebeuren en wanneer kunnen we dat eigenlijk verwachten? En wat gaat er dan precies gebeuren op die kruispunten die hier zo benoemd worden? En dan een stukje parkeren, daar hadden we ook nog wat vragen over, want de inspreker die die refereerde daar al naar. Er worden best wel een aantal parkeerplekken verwijderd. Er zijn nu 308 parkeerplaatsen in dit gebied, zonder dat er woningen zijn. We gaan 301 woningen toevoegen bij Harbourpark alleen al, dus ik heb het even specifiek over de bestemmingsplan van Harbourpark. Dan zou je verwachten dat we nu meer parkeerplekken gaan krijgen, omdat je 301 woningen daaraan toevoegt. Maar in plaats van dat we dus stijgen in het aantal parkeerplekken, verandert die 308 huidige parkeerplekken naar 125, dat verbaast ons toch enigszins. Dan wordt er beargumenteerd dat we minder parkeerplekken nodig hebben, omdat we een mobiliteitshub gaan plaatsen, de VVD die stelt daar ook al wat vragen over.

Ik vroeg me af, wanneer komt die mobiliteitshub nou, wanneer gaan we die een keer naar de raad zien komen? Want we zijn er niet op tegen, maar als we dan hier allemaal parkeerplekken schrappen, dan verwacht ik ook wel dat die parkeerhulp met enige urgentie naar de raad moet komen. Er staat ook dat we 20 procent van de parkeerplekken kunnen schrappen, omdat we die mobiliteitshub gaan plaatsen, omdat we deelvervoer krijgen, we krijgen meer fietsnietjes, we krijgen deelvervoer. Allemaal mooie onderwerpen die daar worden geschetst, daar mag je 20 procent van de parkeerplaats voor wegschrapen. Maar omdat er een extra onderzoek is gekomen vanuit de ontwikkelaars zelf, mogen we nog eens een aanvullende 15 procent van de parkeerplekken schrappen. En dan denk ik van, prima dat er onderzoek is gedaan, alleen dat onderzoek is uitgevoerd door de ontwikkelaar. En die ontwikkelaar heeft, denk ik, toch wel iets andere belangen dan de gemeente. Want elke parkeerplek die daar weg is, daar kan zo'n ontwikkelaar weer een woning voor neerzetten. Dus ik vroeg me één af, hebben wij dat dubbel gecheckt of dat onderzoek dan wel klopt en is dat in lijn met wat de gemeente ook wil, een zo leefbare omgeving maken. En twee, wat gebeurt er dan met die volgens mij waren het 38, nee, 29 parkeerplekken die dan nu verdwijnen.

Gaan we daar een woning voor terugkrijgen of krijgen we daar groen voor of een faciliteit? Ik was daarnaar op zoek, maar ik kon het in het stuk in ieder geval niet vinden. Dan nog een vraag over de parkeernorm, want daar wordt ook gezegd dat we het aantal bezoekersplekken gaan terugdringen. Daar hadden we normaal 0,2 parkeerplekken per woning voor, maar dat gaan we naar 0,1 doen. Heel kort door de bocht, we gaan gewoon minder bezoekers in dat gebied toelaten om daar te parkeren, volgens mij. Terwijl juist de visie op dit gebied was, als je ook de beleidsstukken daartoe leest, is dat we juist meer mensen naar dat gebied toe willen brengen, Pagina 7 van 37

Concept verslag Forum Stad 14 mei 2024

want het moest een levendig gebied worden. We moesten koffiewinkeltjes hebben en we moesten sportscholen hebben en de mensen moesten daar in de haven gaan zitten. Wat volgens mij een hartstikke mooie visie is, alleen als mensen daar dan straks niet meer naartoe kunnen, dan denk ik van, hoe sluit die parkeernorm en dit idee van parkeerplekken schrappen dan aan bij de visie die we eigenlijk hebben? Niet dat je niet op de fiets kan hoor, om van de haven te gaan genieten, maar ik denk ook wel dat enig mens toch naar de sportschool met de auto zouden gaan willen. Dus graag daar nog een toelichting op. Het laatste puntje, ik ben alweer veel te lang volgens mij aan het woord. Dat gaat over de betoncentrale, die wordt nu geschrapt, bestemmingsplan wordt aangepast. We hebben daar twee jaar geleden volgens mij voor het eerst vragen over gesteld en ondernemers wilden heel graag op de Nijverheidsstraat daar een aanlegplek voor hun boten hebben. Dat was destijds toen de Nijverheidsstraat daar in zijn nieuwe vorm ook werd gebouwd, was het ook, niet toegezegd, maar het stond in alle tekeningen toen ze het kochten. Toen werd er gezegd van, we kunnen dat kleine haventje of die aanlegplaats niet plaatsen, want de betoncentrale heeft een ander bestemmingsplan, dus dat kan helemaal niet. Prima. Vorig jaar hebben we die vraag nog een keer gesteld, hetzelfde antwoord, betoncentrale zit in de weg.

Maar nu gaat die betoncentrale weg, dus is mijn vraag voor de derde keer in drie jaar, gaan we eindelijk die aanlegsteiger krijgen die die ondernemers zo graag willen en ze willen er ook nog zelf aan meebetalen. Punt. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Uitgebreide vragen, maar uw voorgangers hadden wat minder tijd nodig, dus dat kwam heel mooi uit op deze manier. Dan geef ik graag het woord aan mijnheer El Majjaoui, gaat uw gang. De heer El Majjaoui: Dank, voorzitter. En nu is mijn laptop uit, zal je altijd zien. Uit het hart, uit het oog. Dank nogmaals voor het woord. Ik heb best wel veel vragen, dus voor dit tal bestemmingsplannen. Voor wat betreft Harbourpark heb ik op bladzijde zeven ... De voorzitter: Mijnheer El Majjaoui, op dit moment kunt u de vraag alleen even stellen voor Harbourpark, straks de rest. De heer El Majjaoui: In bladzijde zeven wordt aangeven dat de bewoners moeten beseffen dat ze naast bedrijven gaan wonen en dat bedrijven moeten wennen aan hun nieuwe buren. Voorzitter, we hebben regels in dit land waarbij de volksgezondheid alsook het milieu beschermd dient te worden, men moet niet wennen aan een situatie waarbij mogelijkerwijze zijn gezondheid, dan wel zijn woongenot in gevaar komt.

Naast de genoemde maatregelen en maatwerken, hoe gaat u de toekomstige bewoners en de bestaande bedrijven overtuigen dat ze elkaar niet negatief zullen beïnvloeden of interfereren bij eventueel nieuwe inzichten, waarbij dergelijke overlast zal ervaren aan beide kanten. Bent u dan bereid de ruimtelijke indeling hierop aan te passen? En de tweede vraag, lees ik ook in hetzelfde bestemmingsplan, de uitnodiging was verstuurd naar alle betrokkenen. Klopt het dat firma ZER Holding niet was uitgenodigd en waarom niet? Tot zover voor wat betreft het bestemmingsplan Harbourpark. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Mijnheer Van Enk, CDA, gaat uw gang. De heer Van Enk: Dank u wel, in aanvulling op wat de heer Van Dam vroeg over de verkeerssituatie, wil ik nog één concrete vraag aan toevoegen. Ik heb begrepen destijds dat het de bedoeling was om polders te gaan plaatsen op de Handelskade, richting Lijsterbeslaan, om te voorkomen dat daar een toename van verkeer gaat ontstaan bij de afwikkeling van verkeer van de nieuwe bewoners. Wat is het moment waarop dat gaat gebeuren? Gaat dat na vaststelling van dit bestemmingsplan ook feitelijk gerealiseerd worden. En zijn er nog metingen geweest over de VRI-afstelling aan de Burgemeester Elsenlaan kruising met de Churchilllaan.

Zijn daar nog resultaten van te melden de laatste tijd? Ik heb wel iets gelezen, maar kan de wethouder misschien uitleggen wat er in dit plan en Pagina 8 van 37

Concept verslag Forum Stad 14 mei 2024

ook in Urban Park, wat daar is geïmplementeerd van de motie van D66? Destijds samen ingediend met het CDA, over de wadi's en de nestkasten en dergelijke. Wat ons als CDA in ieder geval tevreden stemt is dat we zien dat conform de afspraken die vorige raadsperiode ook zijn gemaakt, er een groot aandeel is van middenkoopwoningen en middenhuurwoningen. Er staat ook dat er hier en daar voor huurwoningen, ik weet niet of dat bij Harbourpark was of bij Urban Park of bij allebei. Maar er wordt in het contract ook vastgelegd dat die huur voor een deel tien jaar wordt gegarandeerd, althans dat is een plicht die op de ontwikkelaar wordt gelegd, of de verhuurder van de woningen. Ik heb geen contracten aangetroffen bij deze stukken. Dat is trouwens ook een vraag, maken die geen deel uit van de besluitvorming, want daar staan toch belangrijke publiekrechtelijke waarborgen in die contracten als ik het goed begrijp, zoals deze waar ik het net over heb. En dat is ook een soort kettingbeding, die waarborg voor de huur en ook de waarborg voor de verkoop van de middenkoopwoningen. Hoe sterk is die verplichting, wat gebeurt er wanneer de verhuurder of de eigenaar van de woning zich daar niet aan houdt? Wat is de sanctie en is die zo hoog dat wij ook echt kunnen verwachten dat die regels niet overtreden worden.

De verhouding vierkante meters die ik soms zie met de huurprijzen van 1000 euro en de verkoopprijs van intussen 355 duizend euro, als je het dan hebt over 50 vierkante meter, als ik het goed heb. Wanneer is die verhouding vastgesteld met die prijzen, is dat een paar jaar geleden gebeurd en zijn die prijzen met een indexaanpassing gestegen of zijn die onlangs nog vastgesteld? En de woningnood is hoog, maar kunnen we er nog van uitgaan dat we dit op een fatsoenlijke manier aan woningzoekenden gaan verkopen c.q. verhuren? Hebben we daar ook als gemeente nog een mening over? 50 vierkante meter, 355 duizend euro. En dan in aanvulling van wat de heer El Majjaoui vraagt over het plot wat eigendom is van de inspreker, hebben we daar als gemeente nog plannen mee? Hebben we daar een zienswijze op of moeten daar gewoon de bedrijven blijven staan die er staan? En zo ja, hoe is dan destijds de keuze gemaakt om met eigenaar van grondposities welke wel en welke niet te praten, is dat een objectief proces geweest? Ik heb verschillende keren gevraagd naar de mogelijkheid om een verbinding te maken met Ravesteijnplein. Ik heb gemerkt en ook gehoord tussendoor dat dat erg moeilijk is, toch zou ik daar aandacht voor blijven vragen.

Als u het niet in de bestemming zal vastleggen, het zal bij de verdere ontwikkeling van het gebied wellicht wel kunnen om het Ravesteijnplein ook als winkelcentrum een beetje een boost te geven en niet alleen ons te richten op veel verder weg gelegen oud Rijswijk c.q. de Bogaard. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik geef graag het woord aan mevrouw Harmsen, ChristenUnie, gaat uw gang. Mevrouw Harmsen: Dank u wel, voorzitter. Ik kan heel kort zijn, want ik heb de vragen van de VVD gelezen en die vond ik uitstekend, dus daar laat ik het graag bij. De voorzitter: Als u goed huiswerk heeft gedaan, dan scheelt dat een hoop. Dan geef ik graag woord aan mevrouw Woudstra van D66 Rijswijk, gaat uw gang. Mevrouw Woudstra: Dank u wel. Ook wij sluiten ons aan bij de vragen van de VVD en bij de vraag van de PvdA. Nog een paar aanvullende vragen, bij de PvdA vraag vragen wij ons af of de wethouder mogelijk signalen heeft of investeerders en ontwikkelaars, gezien de ontwikkelingen rondom de huidige wetgeving, ook al aangeven hoe zij zelf aankijken tegen het investeren en bouwen van betaalbare woningen. Omdat er ook geluiden zijn dat het juist na deze wetgeving niet meer mogelijk is en we vragen ons af of daar in Rijswijk ook signalen van zijn, waarbij nee ook een antwoord is.

We sluiten graag aan bij vragen over veilig verkeer die gesteld zijn en ook over het eerder aangekondigde plan om in de Plaspoelpolder te gaan zorgen voor veiligere fietspaden. En we zijn benieuwd of dat inderdaad meegaat met deze plannen en of die investering ook gaat lukken, gezien daar ook financiering voor gevonden moet worden. De aanlegsteiger en waterrecreatie sluiten we ons graag Pagina 9 van 37

Concept verslag Forum Stad 14 mei 2024

aan bij de gestelde vragen door Wij. Rijswijk. En we zijn blij met de aandacht voor sowieso betaalbaar wonen en het inhuren in het middensegment, natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen. De eerdere motie is al aangehaald en we zijn benieuwd naar de beantwoording. Mocht die beantwoording ook met de andere wethouder afgestemd moeten worden, dan zien wij liever dat daar schriftelijk op teruggekomen wordt, dan dat we daar nu kort en bondig doorheen gaan. Om dat maar meteen aangegeven te hebben, maar we zijn benieuwd. En ik begreep dat we alles in één keer deden en daarmee ook het parkeren in Havenkwartier nu op de agenda stond. Dus dan hebben wij niet nog andere vraag of termijnen, dan heb ik alles in één keer. Want wij begrepen dat er wat verwarring is bij het Havenkwartier, wat nou precies de invloed op bewoners is en hoe het parkeerregime eruit gaat zien, dat het verschillend wordt uitgelegd. Kan de wethouder dat anders nog kort toe richten en aangeven wat die richting inwoners daar nog gaat doen? En klopt het dat de stadslogistiek, dat zien wij graag überhaupt in hubs en met vrachtwagens die van buiten de stad niet naar binnen hoeven te gaan, of in elk geval ook niet onnodig naar binnen hoeven te gaan. Wij hadden het idee dat er gezorgd ging worden voor parkeren op terreinen door vrachtwagens.

Is dat hierbij ook meegenomen bij deze maatregelen? En kan misschien nog even ingegaan worden op de monitoring van de veiligheid, liep die al of moest dat nog gebeuren als het om het parkeren en het ook veilig parkeren gaat? Dat was het. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Dan is het woord aan u, gaat uw gang, mijnheer wethouder. De heer Van de Laar: Voorzitter, dank u wel en iedereen voor alle vragen. Daar gaan we werken, buiten daar werd ik even door afgeleid. Ik zal eerst ... Dit is een novum of we doen dit op een nieuwe manier eigenlijk, in één blok meerdere bestemmingsplannen, dus ik heb het hier drie blaadjes voor me liggen voor drie verschillende onderwerpen. Ik zal ze ook op die manier gecategoriseerd proberen te beantwoorden. Dus uw partij komt waarschijnlijk een aantal keren voorbij, ware het niet dat ik heel veel algemene vragen heb opgeschreven en heel weinig hele specifieke vragen. En ik begin bij de algemene vragen, dan ga ik zo meteen ook naar de schriftelijke vragen of in ieder geval die schriftelijk zijn ingediend, die van de VVD. Waarbij de eerste vraag was, waarom zijn die niet beantwoord? Ik heb ze toch op tijd ingeleverd, was de strekking van uw vraag. En zoals u dat met elkaar geregeld heeft, is dat vragen vooraf niet schriftelijk beantwoord worden voor een forum.

Zo hebben wij dat geïnterpreteerd en los van de praktijk, dat die vragen die u stuurt in het weekend of de week ervoor, pas in de middag op de maandag ervoor met ons ook ambtelijk gedeeld worden. Dus dat heeft dan geen zin om ze twee weken van tevoren te delen, maar dat is de reden waarom ze niet schriftelijk vooraf zijn beantwoord. Als ik u nu vanavond toezeg om een deel schriftelijk te beantwoorden, dan zullen die zo spoedig mogelijk voor de raadsvergadering gedaan worden. Dus dat is de procedure zoals wij die in ieder geval van onze kant geïnterpreteerd hebben zoals u dat zelf heeft afgesproken. Als dat niet zo is, dan is dat denk ik iets voor het presidium, maar voor vanavond heb ik in ieder geval een aantal antwoorden. Ik ga in ieder geval eerst het rijtje af van wat ik heb opgeschreven, onder andere de nieuwe Woningwet en wat voor impact heeft dat nou op Rijswijk? Dat weten wij eigenlijk niet. Ook het ministerie weet dat eigenlijk niet, wat daar nou exacte impact van is, hoeveel woningen dat zijn. We kunnen wel wat extrapoleren vanuit die algemeenheden, maar het is echt heel veel uitzoekwerk als we dat per project zouden moeten doen.

Het meest interessante is overigens de bestaande voorraad, maar daar hebben we niet zo'n zicht op van, hoeveel huurwoningen zijn er nou die binnen het puntensysteem vallen? Wat is het, 187 punten, die een hoge huur hebben en hoeveel gaan die dan omlaag? Dat is wel interessant om te weten natuurlijk, maar daar hebben we weinig inzicht in, afgezien van schattingen die we zouden kunnen maken. Wat ik wel kan zeggen, is dat al deze woningen die nu gebouwd gaan worden, die vallen allemaal onder dat nieuwe puntensysteem en daarmee ook de huren die je daarbij moet hebben. En bij de Bogaard Pagina 10 van 37

Concept verslag Forum Stad 14 mei 2024

is het zo dat er een aantal huren bedacht zijn en dat er, als die Woningwet door zou gaan, wat dus het geval is, dan dat er meer woningen in de betaalbare sector zouden komen dan de beleggen had bedacht. Maar dat is geen probleem in het realiseren ervan. Dus alle woningen, en dat is ook eigenlijk wel een antwoord als ik denk aan de vraag van de heer Van Enk, 50 vierkante meter als het niet gaat over de koopwoningen, dan vallen die gewoon onder dat woningwaarderingsstelsel. Een heel belangrijke stok achter de deur zijn de subsidies die we allemaal hebben gekregen, de startbouwimpuls en de woningbouwimpuls en die eisen allemaal dat 50 procent betaalbaar is. En betaalbaar zijn dezelfde definities zoals in die Woningwet zitten, dus daarmee hebben wij ook al een heel groot contingent betaalbare woningen die onder die wet vallen en die we onlangs, meen ik ook, met uw raad gedeeld hebben qua aantallen. Dus dat zijn wat reflecties over die Woningwet. En als u daar meer informatie over zou willen weten, dan stel ik voor, voorzitter, met uw goedvinden, om dat te betrekken bij het nieuwe volkshuisvestelijke beleid van collega Van Malsen.

Ik begrijp dat 21 mei u een avond heeft waar ook mogelijk de startnotitie besproken wordt of in ieder geval u met elkaar van gedachten gaat wisselen over hoe moet dat nieuwe woonbeleid, dat nieuwe volkshuisvestelijke beleid eruitzien? En dan kunt u ook over de wet praten. GroenLinks, afstemming van bouwprojecten in de regio. Daar is niets aan veranderd en daar gaat ook niks aan veranderen in het antwoord wat ik daar toen al op heb gegeven. Hoe we afstemmen in de regio, is dat er via de provincie de woningbouwaantallen worden gecoördineerd en op wordt gestuurd en wordt bijgehouden. En om te zien of wij met zijn allen ons beste beentje voorzetten in het oplossen van de woningnood, daar komt het eigenlijk op neer. Waarom de provincie dit ook doet. Dan hebben we natuurlijk binnen de MRDH-afstemming over verkeer, als dat de interesse is of het perspectief van uw vraag. Waarbij we in het nieuwe verkeersmodel waar we een avond over hebben gehad alle woningbouwontwikkelingen van de regio inzitten. En dan hebben we de woningbouwontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld Harbourpark of Urbanparks. Daar zou de gemeente Den Haag een zienswijze op kunnen indienen, maar daar zitten wij niet op te wachten als ik zo vrij mag zijn. Zo doen wij dat ook niet op projectniveau bij de buurgemeenten. Het is wel zo dat andere overheden ...

Dat zou gek zijn tussen overheden, wat wel normaal is tussen andere overheden, is de omgevingsdienst of met name het waterschap en de politie, de veiligheidsdiensten, die meekijken met die plannen of ze wel voldoen aan de normen die zij vanuit hun perspectieven en expertise stellen. Over de tegeldragers in het gebouw. Dat zijn geen afspraken, u had het over de kratten voor de waterretentie en allerlei andere mogelijkheden die we hebben. In principe moeten die gewoon binnen dat bouwbesluit vallen en binnen die regels die we daartoe stellen. Afspraken over wat er wel en niet aan dat gebouw veranderd mogen worden, dat is bij de VVE. Maar dat hebben we op het niveau van de waterdragers van het terras niet of de tegeldragers geen afspraken overgemaakt. De Vuurwerkhal was net nog bij het EenVandaag of het zesuurjournaal een heel item dat ik geloof op 800 plekken, 400 plekken inderdaad in Nederland in een woonwijk nog vuurwerkopslag is. Dat werd opgenomen, dat item, in Enschede om begrijpelijke redenen. Is iets anders dan een vuurwerkfabriek natuurlijk, maar wij hebben dus ook een vuurwerkopslag op een bedrijventerrein, wat nu een werkwoongebied gaat worden. En ook wij vinden dat een heel onwenselijke situatie. Het kan wel, die praktijk doet zich ook voor, namelijk op 400 plekken.

Het kan binnen de normering, het kan binnen brandveiligheidsvoorschriften, het kan niet binnen een bepaald aantal meter, vandaar dat er ook binnen de bestemmingsplannen een aantal woningen worden vrijgehouden die niet verhuurd of verkocht mogen worden, omdat die vuurwerkcentrale daar nog zit of vuurwerkhal. En wij zijn in gesprek met de eigenaar van de hal om te zien wat de toekomst is van die hal. En hoelang dat gaat duren, daar durf ik geen termijn aan te verbinden op dit moment. BVR, de verkeerssituatie. Het is bekend inderdaad dat de spits heel erg onplezierig kan zijn bij de Burgemeester Elsenlaan. Dat beperkt zich dan ook tot de Burgemeester Elsenlaan. En de spits in die algemeenheid, die zal niet verbeteren. Hij zal ook niet heel veel verslechteren en de hoop is niet verslechteren, maar het wordt Pagina 11 van 37

Concept verslag Forum Stad 14 mei 2024

wel drukker. En daarom zijn die intelligente verkeersregelinstallaties effectief, die werken inmiddels. En de vraag is, hoe stel je ze af? Je kan ze heel ruim afstellen zodat je heel snel kunt doorstromen, je kan ze ook wat strakker afstellen, zodat je wat langer moet wachten. We willen dat gelijkmatig laten oplopen met de ontwikkeling van het gebied, dus naarmate als weer een gebouw erbij komt, dat we dan de verkeersregelinstallaties ook weer wat ruimer afstellen, zodat de doorgang mondjesmaat verbeterd. En dat je dus daarmee blijft de situatie eigenlijk hetzelfde. De voorzitter: Mijnheer Van Enk heeft een interruptie, gaat uw gang. De heer Van Enk: Over de afstelling van de VRI, dat gaat om de kruising met de Churchilllaan. En dan kun je zeggen, we kunnen kiezen of we dat sneller of minder snel laten verlopen. Maar de auto's rijden door richting Den Haag en daar doet zich nog steeds dezelfde opstopping en file voor. Het gaat niet alleen om de Burgemeester Elsenlaan, het gaat ook om een Veraartlaan waar file meestal al begint. Dat wordt met het bouwen van die woningen natuurlijk gewoon meer, dat blijft niet hetzelfde. Dus hoe kunnen we dat nou tegengaan door alleen maar op dat ene punt die verkeerslichten wat anders in te stellen, is me nog steeds niet duidelijk. De voorzitter: Dank u wel. Gaat u verder.

De heer Van de Laar: Om het antwoord af te maken, daar was ik eigenlijk al, dat we het geleidelijk aan proberen de absorptiecapaciteit van het gebied te vergroten, zodat de woningbouw gerealiseerd kan worden. Het is natuurlijk zo dat het gebied ook al gemaakt is voor al die parkeergarages die nu leegstaan. Het feit is denk ik ook dat de spits an sich dus niet gaat veranderen daar, maar hetzelfde blijft met meer, met een deel van het opgeloste woningnood. De verkeersvisie op het hele gebied is een totaalpakket van onder andere wijzigingen op de kruispunten, waaronder de Veraartlaan inderdaad. Het invoeren van de VRI's over die hele routes, wat ook al het geval is bij de Veraartlaan en het uitvoeren van de mobiliteitsstrategie waarbij we hebben gezegd dat de gebiedsontwikkelingen zoals Bogaard, zoals het Havenkwartier, zoals het Kesslerpark, de katalysator moeten zijn van die mobiliteitsstrategie. Met andere woorden, dat we daar vergaand gebruik maken van deelmobiliteit en van ruime fietsstallingen et cetera. Dus dat is de visie voor de ontwikkeling en volgens het verkeersmodel wat we ten tijde van het ontwikkelkader hadden, hebben we dat doorgerekend. En toen leek het gebied dat aan te kunnen, toen zelfs voor 3500 auto's. We hebben nu een nieuw verkeersmodel, we hebben dat weer doorgerekend.

En voor de woning aantallen woningen die daar nu gebouwd worden, zijn die conclusies hetzelfde. Dus dat het gebied dat aankan, maar de doorstroming tijdens de spits, die gaat niet veranderen. De voorzitter: Mevrouw De Haan-Niesen. Mevrouw De Haan-Niesen: Dank u wel, voorzitter. Een aanvullende vraag hierop. Ik hoor u zeggen, 3500 auto's in de eerste doorberekening. Wat is het aantal auto's wat er dan nu dat gebied in gaat komen? De heer Van de Laar: Aantallen auto's, dat weet ik niet in mijn hoofd, maar ik had het over 3500 woningen. Hebben we toen doorgerekend in het verkeersmodel en nu hebben we dat weer doorgerekend in het verkeersmodel. En met de woningbouwplannen die we nu hebben, zijn de conclusie hetzelfde, namelijk dat het gebied het aankan. Maar de doorstroming, die gaat niet verbeteren. Dan de volgende vraag van BVR is de netcongestie. Met andere woorden, de capaciteit van de elektrische kabels, die lopen helemaal vol. Waardoor in sommige delen van het land, en dat worden er steeds meer, geen fabrieken meer geopend kunnen worden en soms zelfs ook geen huizen meer gebouwd kunnen worden, omdat die elektriciteit vragen die niet geleverd kunnen worden. Dat is in Rijswijk gelukkig nog niet het geval. Dit deel van Zuid-Holland, omdat hier namelijk Pagina 12 van 37

Concept verslag Forum Stad 14 mei 2024

heel veel kabels in de grond liggen, omdat dit een heel druk gebied is, waardoor je een stabiel netwerk krijgt. Heel interessant als je daar verder over ... We hebben onlangs van de regiodirecteur van Stedin hier in het college een presentatie over gehad en hier een uur lang over gesproken wanneer gaat het wel een probleem worden? Wat moeten we daar als gemeente aan doen? En die gesprekken doen zich ook voort op ambtelijk niveau, dus daar zijn we heel goed in contact. Waarbij woningbouw in het ... Er is een heel rijtje met prioriteiten, dus wat krijgt de voorkeur op het moment dat er een afschaling, zo heet het formeel, moet gebeuren. Van, het net loopt vol, wie krijgt nu als eerste elektriciteit? Dan zijn het woningen, dus dat is in ieder geval al plezierig. En over het parkeergarage, daar kom ik zo bij een algemeen verhaal over parkeren. Wij. Rijswijk over het verkeer laten doorstromen, heb ik al een en ander van gezegd. Komt er nog een ander plan? Nee. Is de kruispunt Veraartlaan, wanneer wordt dat aangepast? Daar moet ik schriftelijk op terugkomen, dat weet ik niet uit mijn hoofd of misschien in de tweede ronde. Maar het spreekt voor zich dat dat natuurlijk wel gedaan moet worden op het moment dat die woningen gerealiseerd zijn.

En datzelfde geldt ook voor die andere maatregelen met hetgeen wat ik daarbij ook nog zei over het langzamerhand afstellen van die verkeersregelinstallaties. De mobiliteitshub, wanneer komt dat plan naar de raad? Komt niet, want die is er feitelijk al. Het is namelijk de parkeergarage aan de Handelskade, die parkeergarage is er al, die wordt verbouwd en anders ingericht et cetera, maar daar is geen raadsvoorstel meer voor nodig. En er was ook ooit sprake of is sprake nog steeds van een mobiliteitshub aan de Laan van Hoornwijck, daar in de buurt op het N-kavel. Dat maak ik mezelf moeilijk, om dat er ook bij te halen. Dat heeft niets te maken met het Havenkwartier, maar daar wordt u wel later nog over geïnformeerd op het moment dat Den Haag heeft besloten wat ze daarmee willen. De parkeerplekken, er zijn parkeergarages en er zijn parkeerplekken. We hebben in het ontwikkelkader een parkeernorm afgesproken en daarvan hebben we onder andere anticiperend op mobiliteitsstrategie en die katalysatorgedachte gezegd, hier mogen we vergaand maatregelen nemen. En bijvoorbeeld het invoeren van deelmobiliteit, op het moment dat je deelmobiliteit doet, dan mag je een aantal parkeerplekken schrappen. En dat is een fictief gebeuren, want je hebt een norm, je hebt een fictief aantal en fictief schappen van iets wat je eigenlijk nog niet hebt gerealiseerd.

Dus ik begrijp dat dat wat lastig wordt, maar hebben wij die onderzoeken gecheckt en hebben we dat begrepen? Ja, wij staan daar ook achter en wij hebben zelf natuurlijk verkeerskundigen in dienst. Het is zo dat op het moment dat een bestemmingsplan wordt gemaakt en er worden allerlei onderzoeken uitgevoerd, ook naar milieu en naar geluid en naar wind, die moeten allemaal worden uitgevoerd door de ontwikkelaar zelf. En ook betaald en vervolgens worden die aan ons gegeven. En wij doen daar een check op of wij dat inderdaad geloofwaardige conclusies vinden en geloofwaardige analyses. En dat is het geval, dus wij staan achter hetgeen wat we nu aan uw raad voorleggen. Even kijken, de aanlegplekken voor de boot. Dat zouden we eigenlijk ... Niet iedereen wil een ontwikkeling van het Havenkwartier, sommige mensen willen eigenlijk de rust zoals die nu is. Ik bedoel de haven, het water, niet het Havenkwartier, maar het water, de haven. Maar dat is buiten de orde van deze bestemmingsplannen die nu voorliggen. En we hebben daar een aantal sessies al over gehad, hier intern, maar ook met de buurt over wat moet dat nou worden? Dus we hebben sterk een hele participatieronde gehad dat iedereen in Rijswijk kon reageren op hoe wil je dat nou? Maar op dit moment zijn wij niet bezig met de uitvoering van die haven.

En u ziet al zelf eigenlijk, of bent u een voorbeeld van, dat ik daar ook heel terughoudend mee wil zijn, omdat alleen al op basis van een plaatje een paar jaar geleden nu in een voorvergadering claims worden gedaan over een bepaalde aanlegplek. Die ontwikkeling, daar zult u zelf denk ik ook de kaders vooral voor moeten stellen, wat u daar voor ogen ziet. Waarvan we al een voorloper hebben natuurlijk in een ontwikkelkader, maar ik denk omdat dat al een paar jaar terug is, dat we dat nog een keer terug moeten laten komen. Dat is gewoon nog in ontwikkeling en daar kan ik vanavond niks over zeggen. Ik zal ook geen hoop in de maatschappij over dat dat snel gaat gebeuren, want al die plekken bij de Pagina 13 van 37

Concept verslag Forum Stad 14 mei 2024

Harbourpark naast de Nijverheidsstraat, die zullen waarschijnlijk gebruikt worden, het water, de eerste jaren voor aanlegsteigers voor de bouwplaatsen. Dus de schaftkeet en de werkplaats et cetera, omdat er verder eigenlijk geen andere ruimte is om dat te doen. Ook dat staat nog niet vast, maar dat is denk ik wel een mogelijkheid die benut gaat worden. G en R, bedrijven en bewoners samenleven, dat die aan elkaar moeten wennen. Bij sommigen gaat dat heel makkelijk, bij anderen gaat dat iets minder makkelijk, maar dat is wat het is. En het gaat er vanuit de gemeente vooral om dat we de juiste verwachtingen wekken. Over het havenkwartier zijn wij in ieder geval ook als raad en als politiek heel duidelijk geweest wat voor soort gebied dat moet gaan worden, waar je dus ook werken hebt. De mensen bijvoorbeeld in de Steenvlinder of een metamorfose van de ontwikkelaar Steenvlinder, die zijn daar ook aan gewend en die hebben daar ook voor gekozen. Zo'n dergelijke communicatie en die doet zich dus ook voor in de visualisaties die u ziet over het Havenkwartier. Die zijn anders en de hele look en feel van die communicatie die makelaars gebruiken, heel anders dan bijvoorbeeld de Bogaard, wat een winkel-woongebied gaat worden.

En bent u dan bereid, als die twee niet met elkaar kunnen samenleven, om ruimtelijke ingrepen te doen die ruimtelijke ingrepen moeten we nu doen om te zorgen dat dat samenleven wel goed gaat. Die ruimtelijke ingrepen zijn bijvoorbeeld het aantal meters die je hebt, zo'n vuurwerkhal, het aantal woningen dat daar nog niet mag zijn, maatregelen voor het geluid waar u uitgebreid in de raadsvoorstellen iets over ziet. Dus dan moet dat bij voorbaat regelen. Maar op het moment dat we het hebben geregeld en de openbare inrichting is gemaakt et cetera, dan is het moeilijk om daar nog iets aan te wijzigen natuurlijk. Het CDA, nog andere vragen, zijn er nog metingen gedaan? Nee, we hebben wel recent dus de boel nog door het nieuwe verkeersmodel getrokken om het zo te zeggen, waarbij ik u de conclusies al gemeld heb. Die intelligente verkeersregelinstallaties, het mooie daarvan is dat we ze wel kunnen uitlezen. Dus we kunnen wel als we dat willen informatie daar uithalen over bijvoorbeeld hoeveel auto's daar rijden. De huur, tien jaar lang, hoe is dat gewaarborgd? Dat staat inderdaad in de contracten. Vormen die geen onderdeel van de besluitvorming? Niet in de besluitvorming van de gemeenteraad. Dat is de collegebevoegdheid om die contracten af te sluiten en die worden meestal ook geheim verklaard. En daar wordt dus afgesproken, wat gebeurt er nou als zij zich daar niet aan houden.

Als zij nou een woning voor meer euro's betalen dan we hebben afgesproken, dan moeten ze daar inderdaad per dag geld voor betalen. Ik weet niet hoe hoog die boetes zijn en anders vervalt de woning aan de gemeente, zo streng is dat. En daarbij komt nog eens bij natuurlijk dat alle woningen onder de Woningwet vallen. Wanneer is die verhouding vastgesteld? Daar weet ik het antwoord nu niet van. De verhouding tussen wat is de koopprijs voor een voor een aantal vierkante meter, vroeg u naar. Het is ook iets wat de ontwikkelaar natuurlijk zelf in de markt wil zetten. Fase twee, hoe zit het daarmee? Sijthoff en Urbanparks en Harbourpark en de Nijverheidsstraat, dat is allemaal fase één. Fase twee is dat middengebied waar onder andere ook het bedrijf van de inspreker zit. En daar komen wij met elkaar over te praten na de zomer. Wij zijn nu bezig, ik had dat eigenlijk nog voor de zomer gewild, maar daarvan hebben we ook gekeken naar de agenda, die is eigenlijk voor de zomer te druk van uw raad. Maar als u zegt, daar willen we tijd voor vrijmaken, kan het presidium dat en dan staan we voor u klaar. Maar er wordt nu gekeken naar een datum geloof ik in oktober, dat we kijken naar dat middengebied, fase twee.

Over wat was de oorspronkelijke gedachten daarbij, hoe zit het plan economisch in elkaar? Kunnen we met dat aantal woningen wat nog over is, 400 woningen, kunnen we daar een mooi gebied van maken? Er staat ook een doorsteek gepland, dat je daar doorheen kunt wandelen. Er zijn een aantal bedrijven die pleiten voor, omdat ze dat graag willen omdat ze grond hebben gekocht, voor meer woningen dan 400. Daarvan zeggen wij steeds van, dat hebben we in de raad niet afgesproken. We hebben 2500 afgesproken, in een stedenbouwkundige opzet waarvan we dachten, dat is goed. Dus juist aan de Burgemeester Elsenlaan wat hoger en in middengebied wat lager. Er zijn ondernemers die zeggen, dat vind ik oneerlijk. Want nou kan ik op mijn plot minder woningen bouwen dan de buurman mag op de Burgemeester Elsenlaan. Dat dat Pagina 14 van 37

Concept verslag Forum Stad 14 mei 2024

kan zo iemand zo ervaren, maar het is wel de stedenbouwkundige opzet en de kaders zoals we die hier hebben besproken en vastgesteld hebben in de raad. De voorzitter: Mijnheer Van Enk, gaat uw gang. De heer Van Enk: Begrijp ik het dan goed dat de situatie kan ontstaan dat een eigenaar van die grond met zijn bedrijven als die 400 woningen te weinig vindt of niet rendabel om dat te laten ontwikkelen, dat hij dus de keuze heeft om gewoon die bedrijven te laten staan? En dat we daar als gemeente dus ook dan de consequentie ook voor aanvaarden, dat is de optie die dan overblijft? De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Van de Laar: Ja. En wat het op dit moment is, het is ontworpen als een werk-woongebied en deze combinatie dus met de woningen bijvoorbeeld van Urbanparks, die combinatie kan met de bedrijvigheid ertegenover. Wat we ook met elkaar hier in de raad hebben afgesproken bij het ontwikkelkader, is dat alle bedrijvigheid die er nu is, ook zou moeten kunnen blijven. Maar je ziet dat sommige bedrijven ervoor kiezen, ik ga liever naar de Harnaschpolder en ik ga in mijn eigen kavel een toren bouwen en daar verdien ik dan geld aan. Maar binnen het stedenbouwkundige kader zoals we dat hebben gemaakt, kan ontwikkeld worden en dat zal denk ik sowieso ook wel gebeuren door wie dan ook. De vraag is hoe, dat moeten wij dus met elkaar nog gaan bespreken in fase twee.

Toch één opmerking wilde ik toch nog opmerken over wat u zei, is er rekening gehouden met de grondeigenaren van de verschillende kavels bij het maken van dat stedenbouwkundig plan? En dat is niet gebeurd, dus dan zou je kunnen zeggen, dat is objectief gebeurd. Dus het is puur vanuit stedenbouwkundig perspectief, wel met de bewoners die daar tegenover zijn, met de opbouw richting het EPO, allemaal dat soort zaken, maar niet welke ondernemer zit daar en die willen we meer begunstigen in de woningbouw aantallen, dat heeft geen enkele rol gespeeld. Waarvan akte zou ik bijna willen zeggen. D66, signalen naar aanleiding van de Woningwet. Ook daar heb ik het een en ander over gezegd. We hebben heel veel signalen over wat voor een gevolgen dat allemaal heeft of hoe die gevolgen er daadwerkelijk uitzien, moeten we nog zien, maar het is niet zo dat er, dat zou het meest vervelende signaal zijn, ontwikkelaars zeggen dat als die wet doorgaat, dan stoppen we het project. Dat is bij ons niet het geval, ik denk dat dat de kern was misschien van uw vraag. De fietsplannen, daar hebben de bestemmingsplannen natuurlijk niks mee te maken, maar daar hebben we subsidies voor gekregen et cetera. En die hebben we ook opgenomen in de mobiliteitsstrategie. En ten aanzien van natuur, ook een vraag van het CDA, specifiek voor Urbanparks.

Er staan hele hoofdstukken natuur natuurlijk in die bestemmingsplannen. Uw motie had toen ook veel te maken met openbare ruimte en die moet nog ontworpen worden, aar staan uitgangsprincipes in het ontwikkelkader en daar zijn we nu mee bezig. Hoeveel gaat dat ook kosten om uit te voeren en hoeveel gaat het onderhoud kosten en hoe willen we dat verder vormgeven? Specifiek Urbanparks, ik weet niet uit mijn hoofd welk plaatje dat is, op welke pagina dat staat. Die hebben als een van de eerste in het gebied een fantastische studie gemaakt naar natuurinclusiviteit van het gebouw. En daar kunnen ze echt hele mooie presentaties over geven, wat ze onlangs ook nog hebben gedaan toen de Vastgoedsociëteit Haaglanden met tweehonderd man hier in huis was in de raadzaal. Het gebouw bestaat uit verschillende lagen, begane grond, verschillende verdiepingen, terrassen en het dak. En daar hebben ze hele studies gemaakt over welke dieren, beesten, insecten gebruikmaken van al die niveaus. Dat is echt heel erg mooi om te zien. Het voert te ver om er in detail al die zaken ... De voorzitter: Mevrouw Woudstra wilt u graag interrumperen, gaat uw gang. Mevrouw Woudstra: Wij zijn altijd blij met zulk soort ontwikkelaars, maar ook altijd kritisch. De plaatjes zijn al een keer voorbijgekomen over wat mensen vervolgens denken dat het wordt.

Mijn vraag aan de wethouder is, u geeft aan, we zijn nog bezig met de ontwikkeling van het openbaar Pagina 15 van 37

Concept verslag Forum Stad 14 mei 2024

gebied. Dat openbaar gebied en Urbanparks, als je dat goed doet, moet elkaar dan versterken, ook in het groen. Zijn daar dan ook de gesprekken over want zo'n ontwikkelaar kan natuurlijk allerlei plannen hebben over de biodiversiteit, maar die hangt ook samen met welke biodiversiteit we dan als gemeente in die buurt willen. De heer Van de Laar: Als ik het, voorzitter, plat mag slaan, dan is het niet zo dat, en ik wil het echt niet belachelijk maken, er op straat een flamingo loopt en boven het dak, hoe heten die vogels, de scholekster loopt te broeden. Het is overal allemaal gewoon de mus en het insect en de bij en dat is zowel op straat als in het gebouw. En het hele plan, iets serieuzere antwoorden geven misschien, ik vond dit al aardig serieus. Maar het gaat, er is een hele uitgebreide doelsoortstudie gemaakt, die is onderdeel van het touwrapport wat is gemaakt. Dat is als leidraad genomen voor deze ontwikkelingen, dat zal ook de leidraad zijn voor de inrichting van de openbare ruimte. De voorzitter: Ik hoor hier dus geen toezegging over flamingo's in Rijswijk, duidelijk De heer Van de Laar: Nee, die zijn opgebrand, geloof ik toen bij de Boogaard en nooit meer terugkomen. De voorzitter: Mevrouw Woudstra nog één keer.