Concept verslag Forum Samenleving 9 september 2025

Tot mijn verbazing hoorde ik dat juridische begeleiding of bijstand, tot voor kort door deskundige vrijwilligers gegeven bij ons eigen Welzijn Rijswijk, nu uitbesteed wordt aan VluchtelingenWerk Den Haag, die hiervoor een factuur stuurt naar de gemeente Rijswijk. Klopt dit? Het zal wel binnen de nieuwe reorganisatielijn passen maar ik vind het jammer en dan lees ik op de website van VluchtelingenWerk Den Haag: Wordt ook vrijwilliger. Voorzitter. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Mijnheer Veerman, u heeft het woord. De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter. Wij vragen ons wel af, er wordt gezegd over de effectieve manier van integreren binnen de samenleving van mensen die hiernaartoe komen, asielzoekers, hoe die geborgd is? Als ik alleen kijk naar woonruimte en andere vragen die hier voorgesteld zijn door andere partijen, maar ook de woonruimte voor statushouders vraag ik me af wat is de status op dit moment daarvan? Kunnen we daar voldoende in voorzien? Nou, Nederlandse taal zijn ook heel veel vragen over gesteld. Een ander belangrijk punt is natuurlijk die zelfredzaamheid, een plek in de samenleving. Soms kan het dat mensen heel snel door opleiding werk kunnen vinden. Begeleiding naar werk wordt hier ook vaak in genoemd. Ik denk dat het ook belangrijk is om dat snel te doen, dus dat onderschrijven wij ook.

Als we kijken naar de Oekraïners die vaak korter hier zijn, wat in eerste instantie verwacht werd, zien we ook met de Oekraïners toch wel over een langere termijn gaan hebben. En daar zijn ontwikkelingen die nou niet altijd even prettig zijn voor de mensen zelf, maar ook niet voor de jongeren. Als we kijken daar bijvoorbeeld naar onderwijs, dat mensen niet kunnen Pagina 31 van 42

Concept verslag Forum Samenleving 9 september 2025

studeren, daar geen middelen voor beschikbaar zijn, vraag ik me wel af hoe wij daarin Rijswijk mee om zouden kunnen gaan. Ik denk dat dat een landelijk probleem is, waar wij ook lokaal invulling aan kunnen geven om te kijken hoe wij sommige mensen daarin tegemoet zouden kunnen komen. Want het is natuurlijk wel heel belangrijk voor de ontwikkeling van mensen, zeker van jongeren als we het over het VN-verdrag alleen al hebben dat jongeren ook onderwijs moeten genieten en ik vind dat we daar ons ook hard voor moeten maken. Dus ik hoor graag hoe de wethouder daar invulling aan wil geven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Veerman. Dan ga ik naar de ChristenUnie. Mijnheer Van der Baan, wilt u het woord? De heer Van der Baan: Dank u wel, voorzitter en dank, wethouder, voor het stuk, het voorstel, de evaluatie en de aanbevelingen. Er gaat het een en ander goed en er zijn ook verbeteringen voorzien. Een taal en de omgeving is belangrijk en we lazen ook over de voorinburgering. We hebben gezien dat bij het heropstarten van de samenlopers en ook de berichten die we destijds in de kranten lazen, dat er niet alleen veel ervaring is in Rijswijk, maar ook dat er veel bereidheid is om te helpen bij de inburgering. We hebben in Rijswijk de laatste jaren veel we hebben veel ervaring opgebouwd met de azc's en inburgeringen. De lat ligt hoog.

Maar belangrijker, er is een sterke wil om er wat van te maken met elkaar. We hebben twee vragen of twee onderwerpen. Een van de aanbevelingen is creëer een warm welkom voor statushouders. Deze activiteiten dragen bij aan een gevoel van welkom en helpen statushouders om zich sneller thuis te voelen in onze samenleving. En toenemend belangrijk, denk ik, omdat, ik zeg het voorzichtig, dat in de media laatste jaren ook negatiever is geworden op dit vlak. En er worden ook een paar suggesties gedaan om dit te verbeteren. De vraag is wat is de status van die suggesties om de mensen zich meer welkom te laten voelen? En dat geldt eigenlijk ook voor de aanbevelingen van de voorinburgering. Dan sluit ik eigenlijk aan bij de vraag van mevrouw Van Nunen van de PvdA. Wat is de status of het plan daarvoor? Dan tweede deel is financiën. Ik las meerdere keren dat dat een zorg is ook van de ambtenaren. De vraag is als je nu meer mensen onderbrengt in dit kader is dan de dienstverlening verlening niet efficiënter te organiseren, waardoor de kosten eigenlijk lager zullen zijn of de kwaliteit omhooggaat? Graag uw gedachten hierover. En tot slot, een van de aan aanbevelingen is dus ook om extra financiën beschikbaar te stellen. Dat zou winst zijn voor degene die integreert en ik denk ook voor Rijswijk zelf. Op het moment dat iemand eerder aan de slag kan, is dat mooi.

Onze vraag is hier een concreet plan voor? Ook omdat de Oekraïners inderdaad wellicht langer zullen blijven en is dan inzichtelijk hoeveel budget nodig is en wanneer of hoe wordt dit besloten? Tot zover, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Baan. Rijswijks Belang, mevrouw Ten Brummelaar. Mevrouw Ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter. We hebben het stuk gelezen en vooropgesteld dat ook reizen belang inburgering erg belangrijk vindt. Dat draagt bij aan een goede samenleving, maar ook aan dat mensen zich welkom voelen en thuis. We hebben ook gelezen in het stuk dat er gevraagd wordt om toe te voegen aan de taalcursussen, de inbrengcursussen Oekraïense ontheemden en mensen die nog niet een status hebben, maar nog in afwachting zijn ervan. We vragen ons wel af of het niet beter is om de kosten die daarmee gemoeid gaan, toch te steken in de mensen die wel een status hebben, omdat ook gebleken is dat een gezonde schatting van ongeveer 47 procent van de statushouders, die beschikt over een voldoende taalvaardigheid en dan hebben we het over A2-niveau of hoger. En dat is gebaseerd op diplomacijfer inburgeringsexamen uit 2022, dat is vrij recent.

En hoewel iedereen dat examen moet doen binnen 3 jaar betekent dat diploma vooral basisvaardigheid en slechts een klein deel daarvan, 12 tot 13 procent gecombineerd, beheerst daadwerkelijk B1 of B2, dus gevorderd Nederlands en Rijswijks Belang zou liever zien dat we dan inzetten op de mensen met een status en het behalen van een voldoende taalvaardigheidsniveau Pagina 32 van 42

Concept verslag Forum Samenleving 9 september 2025

waardoor ze dus ook echt mee kunnen doen in de samenleving dan dat nu te steken in mensen, waarvan we nog niet eens zeker weten of ze een status krijgen en of überhaupt wanneer dat veilig is, weer vertrekken naar eigen land. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Ten Brummelaar. Mijnheer Ezinga? Dan mijnheer Kruger. De heer Kruger: Dank u wel, voorzitter. Morgenavond is in de Tweede Kamer een onderwerp strengere integratieregels. Vanavond bij het nieuws van de dag, heeft VVD'er Becker nog uitgesproken dat het belang groot is om Nederlands te leren, want daar begin je mee. Het stuk wat ons voorligt dat voorziet daarin, om eerder te gaan beginnen met het lessen om de Nederlandse taal te beheersen. Want als je de taal beheerst dan is ook een volgende stap is makkelijker. Ook met betrekking tot studies en dat soort zaken. We vragen ons wel af, er wordt aangegeven dat het betaald wordt uit de SPUK-regeling. Dat het dus budgetneutraal zou zijn, maar ik maakt me een beetje zorgen over dat je zal inderdaad wil men goed Nederlands leren dan heb je daar ook goede gekwalificeerde mensen voor nodig, die daartoe in staat zijn. Die mensen worden misschien straks zwaar, beetje zelden, zeldzaam en dat zal ongetwijfeld weer enorme prijzen gaan opdrijven voor voldoende opleidingspersoneel.

En we vragen ons af als dat het gevolg is, dat u daar tijdig de raad over informeert dat er dus overschrijdingen plaatsvinden. En verder sluiten we ons eigenlijk aan met de vragen die mevrouw Jansen-Dirkx zojuist gesteld heeft. Daar zijn ook erg belangrijke, zou ik veel aandacht willen hebben voor de beantwoording van die vragen en dat was het enige. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kruger. Mijnheer Van ’t Eind, GroenLinks. De heer Van ‘t Eind: Voorzitter, dank u wel. Er zijn ontzettend veel vragen gesteld. Ik sluit me graag aan bij de vraag over voorinburgering van het PvdA en ook bij de vragen van de ChristenUnie rond het welkom heten en het welkom laten voelen. Ik vind het overigens fijn om te constateren dat we eigenlijk raadsbreed ook veel belang hechten aan een goede inburgering. Want die is ook gewoon heel erg belangrijk en dat deel ik met mevrouw Jansen-Dirkx, ook breder dan alleen maar taal en werk. Die zijn natuurlijk enorm randvoorwaardelijk om goed te kunnen functioneren in onze samenleving, maar hij is breder. Ik weet niet of we helemaal dezelfde vertaling er aan geven. Dus ik ben benieuwd waar Wij. Rijswijk mee komt als ze daar een aanpassing op zouden willen op het voorstel. Maar het belang daarvan en om mensen welkom te laten heten en ook een deel van de samenleving te kunnen laten zijn is gewoon ontzettend groot.

En voor de rest ben ik benieuwd vooral naar de beantwoordingen op die van de PvdA en de ChristenUnie en ook een aantal vragen van andere fracties overigens. Maar verder geen vragen daaraan toe te voegen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van ‘t Eind. Dan gaan we naar wethouder Van Malsen voor zijn eerste termijn. U heeft het woord. De heer Van Malsen: Dank u wel, voorzitter en dank ook voor de vragen, uw raad. Ik sluit me overigens aan bij de opmerkingen die de heer Van ‘t Eind net nog even maakte, dat ik ook merk dat de hele raad, in ieder geval de aanwezigen hier, veel belang hechten aan inburgering en dat doet het college ook, dus dat is in ieder geval al een mooi beginpunt voor deze discussie. Dan de vragen om te beginnen met Wij. Rijswijk. Die stelde een aantal vragen over onze onderwijspartners, te beginnen met in welke frequentie de evaluatiegesprekken plaatsvinden. Nou, dat hangt een beetje af van welke partner je hebt, maar volgens contractafspraken vinden die maandelijks tot per kwartaal plaats. En het ketenoverleg dat we willen instellen vanaf 2026, ons voornemen is om dat eens in het halfjaar plaats laten vinden en er is uiteraard ook op uitvoeringsniveau natuurlijk regelmatig contact met deze partners. Is niet zo dat we ze echt alleen maar eens in de maand of eens in het kwartaal zien.

En waar nodig kunnen we altijd gewoon maatwerk blijven leveren en zorgen dat er ruimte is om tussentijds in gesprek te gaan met elkaar. De volgende vraag van Wij. Rijswijk was hoog is het Pagina 33 van 42

Concept verslag Forum Samenleving 9 september 2025

percentage inburgeraars dat binnen 3 jaar een succesvol traject hebben afgerond? Daar kunnen we nog geen exacte cijfers op plakken, want de nieuwe wet inburgering is pas in 2022 ingegaan. En nou, men heeft 3 jaar dus zitten nu een beetje naar de eerste mensen te kijken die afgestudeerd zijn. En volgend jaar kunnen we daar denk ik pas echt met zekerheid iets over zeggen. Wat we wel zien is, op basis van de ervaringen tot nu toe, dat in de B1 en in de Z-routes ongeveer 70 procent van de mensen binnen de termijn van 3 jaar klaar zal zijn met hun inburgeringstraject wat, en dan doe ik het een beetje uit mijn hoofd hier, volgens mij best goed is in vergelijking met de vorige wet. Dus dat vind ik mooi om te constateren en we verwachten, we hebben niet zo'n zelfde goede inschatting voor de onderwijsroute, ook omdat daar minder mensen aan deelnemen, maar we verwachten dat dat percentage hoger zal zijn. En dat heeft er ook mee te maken dat de mensen die route volgen doorgaans wat makkelijker ook hun weg kunnen vinden binnen de instanties en ook op een hoger onderwijsniveau starten. De vraag, volgende vraag, worden de taalroutes alleen door gecertificeerde instellingen verzorgd? Jazeker. Sterker nog, het zijn allemaal gecertificeerde taalscholen. Wat betekent dat zij het kenmerk inburgeren moeten hebben van Blik op Werk. Dat is het kwaliteitsregister die dat keurmerk afgeeft.

En in het geval een inburgeraar zelf de inburgering moet betalen en dus een lening heeft van de DUO, van de Dienst Uitvoering Onderwijs, dan is het volgen van onderwijs aan een van die gecertificeerde instellingen een voorwaarde om die lening te krijgen. De volgende vraag is, zijn het ook onderwijsinstellingen? Ja, alle taalscholen die inburgeringstrajecten verzorgen, zijn onderwijsinstellingen. Volgende vraag was wat wordt er bedoeld met het door de gemeente zelf invulling geven aan de maatschappelijke begeleiding? We zijn op dit moment bezig om te onderzoeken of we dat kunnen en we zijn dus bezig om te kijken of er taken zijn vanuit die maatschappelijke begeleiding die wij zelf kunnen doen door onze eigen uitvoering en het gaat dan bijvoorbeeld om het aanvragen van bepaalde voorzieningen zoals een uitkering of dergelijke, wat op zich vrij voor de hand ligt om dat ook binnen de gemeente te doen. Wij merken gewoon dat er wat overlap zit tussen wat wij doen en wat onze inburgeringsconsulenten doen en ik ken ze allemaal persoonlijk en zijn doen echt supergoed werk en wat de mensen vanuit Welzijn Rijswijk zowel professioneel als op vrijwillige basis doen en ook die ken ik allemaal en ook die doen supergoed werk, maar soms doen ze dus zaken dubbel of zit er wat spanning tussen die taakverdeling. En dat is dus ook het gesprek dat we nu met Welzijn Rijswijk aan het voeren zijn.

Hoe kunnen we dat het beste organiseren, ook om de verwarring bij de inburgeraars zelf weg te nemen. Uiteindelijk is het ook beter en duidelijker voor de inburgeraars als zij één aanspreekpunt hebben. Waarom kiest het college ervoor om dit te doen? De kosten voor maatschappelijke begeleiding per inburgeraar zijn hoog, worden op dit moment uitgevoerd dus door vrijwilligers. Die worden aangestuurd vanuit Welzijn Rijswijk. En wat we in het onderzoek meenemen naar of we dat anders kunnen doen, is ook de trends landelijk en de manier waarop maatschappelijke begeleiding elders geregeld is. En we verwachten dus dat we dat, ook om de dingen die ik net zei in de beantwoording van de vorige vraag, op sommige aspecten, zoals bijvoorbeeld aanvraag van bepaalde voorzieningen, efficiënter kunnen inrichten. En daarmee kom ik ook terug op een vraag die de heer El Majjaoui stelde, het verschaft meer duidelijkheid aan de inburgeraar zelf. Want we hebben het hier wel vaker over loketten. U kan zich waarschijnlijk indenken hoe minder loketten en hoe minder verschillende gezichten een inburgeraar ziet, net als elke andere inwoner van Rijswijk, hoe beter.

Uiteraard blijven we hier gewoon in samenwerking met stichting Welzijn Rijswijk, want er werden ook wat opmerkingen gemaakt over wat bieden we inburgeraars nou eigenlijk allemaal aan naast taal en werk? Ik weet zelf uit ervaring dat Welzijn Rijswijk soms ook echt in de goede zin hun boekje te buiten gaat en nog veel meer doet om inburgeraars welkom te laten voelen in Rijswijk. En vanuit ChristenUnie werd bijvoorbeeld ook de Samenlopers al genoemd als een organisatie die vanuit de Rijswijkse samenleving komt, vanuit onder andere kerken en andere liefdadigheidsinstellingen en gewoon burgerinitiatieven. Dus er is ook een heel netwerk in Rijswijk aanwezig dat inburgeraars, maar ook Pagina 34 van 42

Concept verslag Forum Samenleving 9 september 2025

Oekraïense ontheemden en ook asielzoekers helpt om hun weg te vinden in Rijswijk. En daar willen wij natuurlijk als gemeente zoveel mogelijk, dat willen wij zo veel mogelijk faciliteren. Dan de vragen van het CDA. De eerste vraag was is bij de pilot voor Oekraïners en asielzoekers sprake van een lokaal initiatief? Ja. Dit is een lokale invulling. Er zijn wel initiatieven in het land die hier op lijken. Maar met betrekking tot de pilot op het azc willen wij eigenlijk zo veel mogelijk aansluiten bij de werkwijze die Den Haag heeft. Daar laatst een keer een presentatie van gehad in een regionaal overleg. En ze zijn daar best ambitieus bezig met het helpen van zowel asielzoekers als Oekraïense ontheemden als inburgeraars naar zo snel mogelijk hun draai vinden in de samenleving. Dat is heel tof en we hopen daar dus ook zoveel mogelijk bij aan te kunnen sluiten. En dat is ook onderdeel van die subsidieaanvraag, de AMIF subsidie die we hebben aangevraagd om dat samen met Delft en Den Haag te doen, zo veel mogelijk samen op te trekken. Dat heeft ook te maken met het feit dat we nu die voorinburgering doen in ons eigen azc met het COA. En zoals uw raad mogelijk begrijpt, gaat niet elke statushouder die in ons azc verblijft straks ook in Rijswijk wonen, net als dat het in Den Haag ook voor kan komen dat er statushouders wonen die bijvoorbeeld naar Rijswijk komen.

Om mensen toch zo veel mogelijk ook in de regio thuis te laten voelen, ook dit echt als een regio te laten voelen en zo min mogelijk allerlei schotten tussen verschillende gemeenten te laten bestaan, is die samenwerking ook van belang. Overigens zijn Delft en Den Haag niet de enige gemeenten waarmee we samenwerken, want we doen bijvoorbeeld ook op het gebied van het huisvesten van statushouders best wel vaak uitwisselingen met bijvoorbeeld Leidschendam-Voorburg. Tweede vraag van het CDA was kan de wethouder aangeven op basis van welke criteria wordt bepaald wie van de nieuwe doelgroep aan de pilot deel kan nemen. Voor wat betreft de Oekraïners gaan we daar zelf over. In principe gaan we alle geïnteresseerde Oekraïners die in Rijswijk woonachtig zijn verwijzen naar de of die hebben we verwezen naar de gratis taalvoorzieningen. Zoals hier en daar ook al gezegd werd, mensen verwachten dat ze wel wat langer blijven. Sterker nog ze verblijven hier al best wel een tijdje, inmiddels al een jaar of 3. Dus men is ook steeds meer bezig met oké, als ik langer blijf in Nederland, wat moet ik dan allemaal doen om mijn leven hier echt op te bouwen? Waar ze in het begin eigenlijk allemaal nog wel verwachten dat ze snel terug zouden gaan. Dus de animo voor die voorzieningen groeit ook.

En voor wat betreft asielzoekers en statushouders die op het azc verblijven, die worden aangedragen door het COA. Volgende vraag van het CDA was kunnen Oekraïners en asielzoekers die de pilot met succes hebben afgerond voorrang krijgen bij de toekenning van een verblijfsvergunning? Kort antwoord is nee, want daar gaat de IND over en niet wij als gemeente. En is er capaciteit beschikbaar, is de laatste vraag, om deze nieuwe groep te ondersteunen? Ja. Al zijn we wel aan het bekijken welke capaciteit we hiervoor vrij kunnen maken en dat hangt dus ook weer samen met die AMIF subsidie. Dus als die valt dan kunnen we meer capaciteit vrijmaken, meer mensen hiervoor inzetten dan als die niet valt en kunnen we ook meer profiteren van de samenwerking met Den Haag. Mevrouw Jansen-Dirkx stelde overigens nog een aanvullende vraag over de doelstellingen. Is de doelstelling onvoldoende? Nou ik heb in mijn beantwoording van de overige vragen proberen neer te zetten dat wij echt het beleid dat we hebben ten aanzien van inburgeraars niet heel smal zien. Dat we dat niet beperken tot alleen maar we geven ze een diplomaatje en ze kunnen de taal op een bepaald niveau en daarmee basta. Maar dat we echt proberen te zorgen om mensen zo veel mogelijk een zo goed gevuld rugzakje mee te geven om hun draai te kunnen vinden in de Rijswijkse samenleving.

Als uw raad van mening is dat dat wat scherper in het voorstel zou kunnen komen te staan, dan staat het uw raad uiteraard vrij om daar een amendement toe in te dienen. Maar ik ben ervan overtuigd dat die doelstelling er goed in staat en dat die zeker uit de praktijk blijkt. De Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid stelde nog de vraag hoe sluit dit nieuwe beleid nou aan op het bestaande beleid? In principe is het vooral een aanscherping van het oude beleid. En dat is ook wat er … We hebben geprobeerd om in de nieuwe notitie zo veel mogelijk de aanbevelingen uit evaluatie te vertalen naar concrete maatregelen, dus Pagina 35 van 42

Concept verslag Forum Samenleving 9 september 2025

het is echt een aanscherping van een aantal concrete zaken op basis van wat we dus uit die evaluatie hebben geleerd. Mevrouw Van Nunen stelde een aantal vragen over de samenwerking tussen de gemeente en Welzijn Rijswijk. Wat ik in ieder geval vanuit mijn positie weet is dat we vrij goed in gesprek zijn op verschillende niveaus, dus dat gaat op bestuurlijk niveau, op directieniveau en op het niveau van de uitvoering. Betekent dat dat er geen wrijving meer is tussen de twee organisaties en dat er hier en daar nog wat zaken uitgesproken die worden en verbeterd kunnen worden? Nee, er zijn zeker nog wel een aantal dingen die we kunnen verbeteren en dat is nou het gesprek wat we nu ook aan het voeren zijn. Zoals met elke koerswijziging betekent het dat er hier en daar wat stevige gesprekken gevoerd dienen te worden. Maar we doen het in mijn beleving in ieder geval altijd vanuit hetzelfde vertrekpunt, namelijk gewoon het beste leveren aan de inburgeraar. Als dat niet zo is dan verwelkom ik altijd alle signalen natuurlijk en dan wil ik ze ook graag zo concreet mogelijk horen, zodat we dat ook met Welzijn Rijswijk goed kunnen bespreken.

Mevrouw Van Nunen vroeg ook nog of de wethouder, dat ben ik dan, lees het hier even voor, mogelijkheid ziet om eerder te starten met inburgering? We zijn daar dus al mee bezig met het COA op het azc en het blijft ook een taak van het COA, omdat zolang mensen nog geen verblijfsvergunning hebben, ze ook verantwoordelijkheid blijven van het COA en nog niet de verantwoordelijkheid zijn van de gemeente. Wanneer kunnen we daar iets over terugkoppelen? Kunnen we dat nog binnen deze raadsperiode doen? Dus over de voortgang rondom de voorinburgering. Daar kan ik op zeggen dat we ons uiterste best gaan doen. Ik kan dan niet beloven dat dat een hele uitgebreide evaluatie gaat worden, maar ik denk dat het zeker moet lukken om nog voor 18 maart 2026 met een update te komen. Dus dat wil ik wel toezeggen. De voorzitter: Of het een toezegging was? Daar zat ik op te wachten. De heer Van Malsen: Ja. Sorry, ik dacht dat ik geïnterrumpeerd werd, maar helemaal goed. Er werd nog wat gevraagd over het project aan de slag, Snel aan de slag, wat kunnen we daarover melden? Snel aan de slag is voor alle inwoners met een uitkering. De mensen die in de pilot vallen worden eigenlijk voor ingang van die uitkering al opgenomen. In die zin is intensiveren ook niet echt van toepassing.

De pilot statushouders aan het werk, dat is dus de pilot die specifiek toeziet op het aan het werk, sneller aan het werk krijgen van statushouder, houders. Sorry. Die gaan we per dit voorstel opnemen in onze reguliere dienstverlening en dat betekent dus dat we ook echt daadwerkelijk mensen sneller aan het werk, het liefst echt zo snel mogelijk, het liefst echt meteen. Dat lukt in de praktijk niet altijd en dat heeft ook met het taalniveau te maken, maar dan kunnen ze vaak alsnog iets van vrijwilligerswerk doen, bijvoorbeeld om de taal heel snel te leren. Dat is een heel inspirerend voorbeeld dat ik heel vaak geef over een aardrijkskundeleraar, die inmiddels een stage loopt in Den Haag op een middelbare school, maar dat voert wat ver om die heel erg gedetailleerd te benoemen, maar reken maar dat ik dat een succes vind. Er werd nog een vraag gesteld over juridische ondersteuning. Dat hebben we nu uitbesteed aan Den Haag. Dat was al zo. De dienstverlening die stichting Welzijn Rijswijk leverde voor de juridische, sorry, ondersteuning was aanvullend en was ook niet volgens afspraak met de gemeente. Zij hebben die dienstverlening voortgezet vanuit Welzijn Rijswijk. Maar we hebben daar geen afspraken over, we hadden daar geen afspraken over met Welzijn Rijswijk. Dus vandaar dat we nu gezegd hebben, we gaan het gewoon via de afspraken doen die we wel hebben.

ChristenUnie vroeg naar het warme welkom, net als GroenLinks en de PvdA. Nou het warme welkom wordt in principe gedaan door Welzijn Rijswijk voor iedere inburgeraar en wat ik weet uit ervaring met inburgeraars is dat er grote waardering is onder die groep voor hoe Welzijn Rijswijk dat zelf aanpakt. Een van de laatste keren dat ik zelf de participatieverklaringsceremonie mocht bijwonen, was er zelfs een meneer die aan het einde van die ceremonie de hele groep toesprak om zijn dankbaarheid uit te drukken voor Welzijn Rijswijk, ook voor de gemeente overigens, dat is ook wel leuk om een keer een complimentje te ontvangen en dat is allemaal onderdeel van die maatschappelijke begeleiding. En wat we daar nog aan toe gaan voegen, staat ook in het voorstel, is Pagina 36 van 42

Concept verslag Forum Samenleving 9 september 2025

dat we gaan zorgen voor een uitgebreide informatiemap met allerlei informatie, sociale kaart et cetera voor Rijswijk, zodat de inburgeraars ook vanaf dag 1 weten waar in principe alle voorzieningen te vinden zijn. Rijswijks Belang vroeg nog naar of we het geld dat we voor asielzoekers en Oekraïners gebruiken niet beter kunnen steken in statushouders en er werden wat cijfers aangehaald over de taalbeheersing van statushouders. Nou is het zo dat het heel moeilijk is om te zeggen hoe hoog de taalbeheersing is, hoe goed de taalbeheersing is van statushouders die onder de nieuwe wet vallen. Dus ik weet niet of die cijfers betrekking hebben op mensen die tot nu toe ingeburgerd zijn of dat dat een prognose is op basis van een nieuwe wet, maar mijn verwachting is dat het wat hoger zal zijn. En het is nou juist het mooie aan dit beleid of dit voorstel in ieder geval dat we mensen al eerder de kans bieden om een voorinburgering te doen en daarmee dus later in het proces juist weer kosten vermijden. Dus het is in die zin eigenlijk een heel voordelige aanpak om mensen eerder al dat proces in te trekken. De voorzitter: U heeft een interruptie. Mevrouw Ten Brummelaar. Mevrouw Ten Brummelaar: Korte interruptie, want dan hoef ik niet een heel tweede termijn aan te besteden. Maar met een voorinburgering geven we mensen dan ook niet valse hoop mogelijk? De voorzitter: Dank u wel. Wethouder.

De heer Van Malsen: Voorzitter, ik erken dat er een risico is dat we mensen een deel van inburgering bieden die dan vervolgens niet in Nederland mogen blijven. Is dat valse hoop? Ik weet het niet. Er is een heel interessant onderzoek gedaan door de raad voor migratie, tijdje terug al, naar precies dit. Dat ging over werk trouwens. Dat ging over asielzoekers aan het aan het werk zetten. Maar het ging ook over ze al bepaalde zaken meegeven zoals taal en het blijkt uit dat onderzoek dat juist mensen iets te doen geven en iets te leren geven, werk geven, ook al zijn ze nog in afwachting van een uitspraak helpt, ook voor de geestelijke gezondheid van die mensen, om als ze dan uiteindelijk te horen krijgen dat ze het land moeten verlaten die beslissing te accepteren. En, dat is helemaal mooi, ik kan dat dat onderzoek misschien wel ergens achterhalen en een keer opsturen. En als ze dan terugkeren in het land van herkomst hebben ze een betere kans om daar weer hun leven op te pakken en daar weer ook daadwerkelijk een goed leven te leiden dan als ze dat niet hadden gehad. Dus is dat dan jammer omdat wij iemand kwijtraken waar we geld in hebben geïnvesteerd? Dat is een kwestie van perspectief, zou ik zeggen.

Ik denk dat het mooi is dat zo iemand in ieder geval iets mee heeft gekregen om dan, ook al gaan ze terug naar het land van herkomst, daar weer hun leven met iets meer levensgeluk verder te leiden. Dan tot slot, Beter voor Rijswijk stelde vooral de vraag dat als wij uit de kosten gaan lopen of we dat dan tijdig zullen melden aan uw raad? En ja, uiteraard gaan we dat doen. Mochten we inderdaad overschrijdingen hebben die substantieel zijn, meestal ligt die grens bij een ton, geloof ik, dan melden we dat uiteraard aan uw raad. En anders komen dat soort overschrijdingen altijd via de halfjaarsrapportage. En de waarschuwing die de heer Kruger ook nog afgaf over de stijgende kosten van personeel, die neem ik ter harte. De bekostiging van de inburgering doen wij vanuit de specifieke uitkering. Naast mij zit de wethouder financiën, dus misschien ga ik nu iets zeggen waar zijn nekharen meteen van overeind gaan staan. Maar mijn hoop is dat dit soort zaken, dus het stijgen van lonen en zeker het stijgen van cao-lonen in de indexering van specifieke uitkeringen meegenomen worden. En de heer Van Damme doet zijn bril weer op. Dus volgens mij heb ik een voldoende voor dit examen. Lijkt me ook goed, maar dat is ook weer zoiets, het hele gemeentefonds, maar goed, daar kan de heer Van Damme ook heel veel over zeggen, is soms ook een beetje een black box.

Maar goed de vraag zullen wij overschrijdingen als die zich voordoen, aan uw raad mededelen en als ze hoog genoeg zijn, ook op tijd, dus niet alleen met de halfjaarsrapportages? Het antwoord daarop is ja. Pagina 37 van 42

Concept verslag Forum Samenleving 9 september 2025

De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Dan zijn denk ik iedereens vragen beantwoord. Nee? Dan ga ik wel eerst even netjes de rijtjes af waar ik was begonnen. We spreken wel af tweede termijn kort en bondig, het welbekende mand. Mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Dank u wel, voorzitter en ik denk dat om in eerste instantie de heer Van ‘t Eind enigszins gerust te stellen, we zitten denk ik wel op één lijn. En om ook de heer Van Malsen enige bevrediging te geven. Ik snap wat u zegt. Die doelstelling zegt een hoop, maar ik denk dat er een stukje verduidelijking toch aangeeft van wat willen we nu eigenlijk met die inburgering bereiken en wat hebben ze nou nodig om zeg maar echt onderdeel van de samenleving te zijn? We zeggen onderdeel van de samen of zelfredzaam zijn, maar wat bedoelen we daar nu mee? En als dochter van een moeder die jarenlang inburgeringscursussen heeft gegeven en ook inderdaad jarenlang heeft meegemaakt hoe ontzettend blij mensen zijn als ze die cursus hebben afgerond, is dat echt meer dan dat ze die taal spreken, maar dat ze ook weten dat wij kringverjaardagen hebben, worst en kaas eten bij die verjaardag, dat wij bepaalde dingen doen rondom feestdagen, wanneer het Koningsdag is en ook belangrijk om te weten dat als je een huurhuis krijgt, dat je daar huursubsidie voor aan kan vragen of noem het allemaal maar op.

Dat zijn nou juiste dingen die maken hé, dat is wat het is om straks Nederlands staatsburger te zijn en ik denk dat het goed is dat we dat verwoorden en ik zal middels een amendement, die ik snel naar alle woordvoerders zal toesturen, duidelijk maken hoe we dat willen verwoorden. Dat zal misschien wat klinisch overkomen, maar dat betekent dus meer dan alleen maar een taal spreken en een baan hebben. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Van Schie voor een tweede termijn. Mevrouw Van Schie: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik zal het kort houden. Ik had nog als vraag aan de wethouder waarom in het raadsvoorstel op pagina drie de woorden zelfstandig meedraaien zijn geschrapt of veranderd? De voorzitter: Dank u wel. De heer El Majjaoui, voor een tweede termijn. De heer El Majjaoui: Dank u, voorzitter, voor het woord en dank aan de wethouder voor de beantwoording. U geeft net aan dat Welzijn Rijswijk het meest doet als het gaat om taal leren en het begeleiden naar werk. Maar via u, voorzitter, nog de laatste vraag hier aanvullend. Worden ook de talenten al dan niet verborgen echt benut, zoals diverse belangrijke beroepen, met name schaarse beroepen, een vakmanschap? En zijn er professionals binnen Welzijn Rijswijk die deze groep succesvol kan begeleiden en perspectief kan bieden? Tot zover, voorzitter. Dank. De voorzitter: Dank u wel.

Dan kijk ik naar mevrouw Van Nunen voor een tweede termijn. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, dank aan de wethouder vooral voor de antwoorden en ik kijk reikhalzend uit naar de eerste voorlopige evaluatie van voorinburgering. Dank. De voorzitter: Dank u wel. Dat was een toezegging inderdaad. De heer Veerman. De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter, voor het woord. Ik had twee kleine vragen nog waar ik geen antwoord op gekregen heb. Dat is over de woonruimte van statushouders. Hoe het daarmee gesteld is als je het over die effectiviteit hebt, die borging van die kwaliteit is dat wel een belangrijk onderdeel waar we dan toch iets mee zouden moeten volgens mij. En het studeren van jongeren van Oekraïense afkomst wat echt een groot probleem is in heel Nederland als ze dus langer blijven. U ziet dat in de kosten die ChristenUnie noemde bijvoorbeeld, die extra naar de gemeente komen. Kunnen we daar uit die financiering zeg maar hier ook iets in betekenen? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Veerman. ChristenUnie voor tweede termijn? Pagina 38 van 42

Concept verslag Forum Samenleving 9 september 2025

De heer Van der Baan: Dank u wel, voorzitter en dank, wethouder ook voor delen van parate kennis over onderzoeken en wat het doet met mensen die ingeburgerd worden. Ik had inderdaad nog de vraag over de financiën en ik heb dit weekend ook stukken gekeken van het ChristenUnie-congres, waarbij ook gepleit werd om Nederland veel simpeler te maken. Waarmee het rechtvaardiger en wellicht ook democratischer wordt. En de gedachte dat als je inburgert dat je meteen heel veel loketten ook tegenkomt in Nederland, dat is ook wel een vorm van inburgeren, helaas, zou ik willen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Ten Brummelaar had eigen met de interruptie … Maar u mag … Mevrouw Ten Brummelaar: De wethouder maakte hem toch weer even wakker, sorry. We hoorden de wethouder zeggen dat de SPUK-regeling als we daaroverheen gaan dat dat dan gemeld wordt. Maar is dat dan zo dat als we daaroverheen gaan dat dat voor rekening van de gemeente komt? Want anders lijkt het me niet dat dat sec een mededeling zou mogen zijn. Volgens mij is dit geen openeinderegeling, maar moet dat dan wel naar de raad. Dus daar zou ik graag een toezegging op willen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Ten Brummelaar. Rijswijkse VVD, tweede termijn geprikkeld? Mijnheer Kruger? Mijnheer Van ’t Eind? De heer Van ‘t Eind: Dank u wel, voorzitter.

Ik sloeg nog even aan op de vraag van de heer El Majjaoui over ondersteuning van mensen die een vakmanschap uit hun land meenemen. Want ik heb daar toen eerder in de toen we de evaluatieraadsbrief besproken, weet even niet precies meer wanneer dat was, maar dat was een hele tijd geleden, had ik dat ook inderdaad als vraag gesteld en volgens mij had de wethouder toen ook toegezegd om te kijken of je daar niet meer mee zou kunnen doen als ik me goed kan herinneren. Dus nu ben ik wakker geschud door de heer El Majjaoui en heeft de wethouder er wat mee gedaan? De voorzitter: U bent niet alleen wakker geschud, u heeft ook een interruptie nu. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, daar sluit ik me helemaal bij aan, want ik hoor … De voorzitter: Interruptie is een korte vraag. Mevrouw Van Nunen: Weer even een aansluiting op wat de heer Van ’t Eind zei, ook naar de wethouder dus eigenlijk toe. Ik hoor toch wel vaak dat er grote groepen naar de Martinifabriek worden begeleid waar niets mis mee is. Maar aansluitend daarop zou ik ook een pleidooi wil houden, sterk pleidooi voor echt ook het focussen op eigen talenten en kwaliteiten die mensen al meenemen en niet zeggen, maar we hebben mensen nodig op een bepaald, in een bepaald traject, zoals bij de Martinifabriek. Heel goed, maar kijk ook...

De voorzitter: Een interruptie is kort en bondig, mevrouw Van Nunen en u heeft een interruptie op de heer Van ’t Eind. Mevrouw Van Nunen: Kijk naar de kwaliteiten. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van ’t Eind, vervolgt u. De heer Van ’t Eind: Dat was volgens mij geen vraag aan u, aan mij … De voorzitter: Maar dat is meestal wel bij … U interrumpeert de heer Van ’t Eind, dus dan is het meestal wel, uw derde termijn is geweest. Mijnheer Van ’t Eind, vervolgt u. De heer Van ’t Eind: Nee, ik bewaar de rest voor mijn derde termijn zo.

Pagina 39 van 42

Concept verslag Forum Samenleving 9 september 2025

De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de wethouder Van Malsen voor uw kort en bondig, want ik heb het vermoeden dat dit ook als bespreekstuk met amendement van Wij. naar de raad gaat. De heer Van Malsen: Voorzitter, dank en ik constateer dat voor zover de raadsleden in de vorige termijn ingedut waren ze gelukkig door collega-raadsleden allemaal weer wakker gemaakt zijn. Dus fijn dat u elkaar op die manier ook helpt. Dan zit ik even te kijken naar de vragen die nog gesteld werden in de tweede termijn te beginnen met Wij. Rijswijk. Die stelden niet echt een vraag maar die constateren een aantal dingen, die stelden een aantal zaken over dat het ook belangrijk is dat mensen weten als we een inburgering gedaan hebben, dat we hier kringverjaardag vieren met worst en kaas. Ik kan u vertellen, voorzitter, dat heb ik al jaren niet meer gedaan, dus misschien moet ik die inburgeringscursus dan ook maar eens een keer volgen. Wat ik wel weet is dat dit soort zaken daar wel onderdeel van zijn en ook het andere voorbeeld dat mevrouw Jansen-Dirkx aanhaalde over het aanvragen van huursubsidie, dat zijn nou net de dingen waar we inburgeraars al op attenderen. Dus ik zie dat amendement graag tegemoet, maar ik zou daarbij wel alvast eventjes mee willen geven.

Zorg ervoor dat dat amendement dan ook op het juiste abstractieniveau geschreven wordt en als het echt sec gaat om het toevoegen van kringverjaardag aan de inburgeringscursus, dan is dat één volgens mij overbodig en twee lijkt mij niet het abstractieniveau waarop uw raad amendementen moet schrijven. Maar goed, we gaan het zien als het amendement binnenkomt. Het CDA had nog een aanvullende vraag over pagina drie van het raadsvoorstel waarom hebben we de woorden zelfstandig meedraaien geschrapt? Vind ik buitengewoon scherp van mevrouw Van Schie. Daar zit een idee achter en het idee is namelijk dat de tekst waarin we die alinea hebben gewijzigd, dat wil zeggen inburgeraars maken zo snel mogelijk deel uit van de samenleving, wat ons betreft, wat meer recht doet aan onze visie op het inburgeringsbeleid. Namelijk dat we niet mensen en dat is ook iets wat ik bij bijvoorbeeld mevrouw Jansen-Dirkx terughoor, niet mensen met een diplomaatje van een taalcursus zeg maar de wijde wereld insturen, maar dat we zeggen er is meer nodig om je draai te kunnen vinden in de Rijswijkse samenleving, in de samenleving in den brede en wij zien die verantwoordelijkheid ook voor onszelf en voor onze ketenpartners, zoals Welzijn Rijswijk en al die mooie vrijwilligersorganisaties die ze helpen.

Dus omdat meer recht te doen en eigenlijk aan te geven onze doelstelling is niet mensen gewoon de wereld in te duwen met het kleinst mogelijke rugzakje. Maar om mensen echt onderdeel te laten zijn van die samenleving. Daarom hebben we die tekst daarin gewijzigd. Dat wil zeggen als uw raad het raadsvoorstel aanneemt. Dan de Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid, in een heel mooi samenspel met GroenLinks en de PvdA, had wat vragen over het onbenut talent. Daar heb ik inderdaad in een vorige vergadering het een en ander over toegezegd. Dat ging wel echt over de uitvoering van het beleid en een van de dingen die we gedaan hebben is het opnemen van de pilot statushouders aan het werk in ons regulier beleid. Onderdeel van de evaluatie van die pilot was inderdaad dat wij constateren dat de aansluiting van het aanbod aan werk of vrijwilligerswerk dat wij inburgeraars geven en de talenten die mensen hebben beter kan. En ik noemde in de eerste termijn het voorbeeld van die aardrijkskundeleraar. Dat was iemand die we toevallig genoeg bij de Martinifabriek hebben weggehaald op zijn verzoek en meer uren achter de bar bij Welzijn Rijswijk hebben gezet omdat hij dan daar veel sneller de taal leerde, wat voor hem weer een vereiste was om die stage op die school in Den Haag te kunnen doen.

Dus reken maar dat dat onderdeel is en zal worden van het beleid en ik neem de overige opmerkingen daarin mee. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van ’t Eind. U heeft het woord. De heer Van ‘t Eind: Voorzitter, dat is heel mooi om te horen. Dit is ook een mooi voorbeeld waarin je gewoon op een slimme manier zeg maar iemand verder helpt door ook gewoon op zijn of haar Pagina 40 van 42

Concept verslag Forum Samenleving 9 september 2025

behoefte in spelen. Vroeg me nog even af, worden er ook linken gelegd met het UAF bijvoorbeeld. Dus de fondsen die ook en dat is wel met name voor hoogopgeleide vluchtelingen, maar volgens mij kan dat ook wel voor praktisch opgeleiden, die net een extra opleiding nodig hebben om ook in Nederland weer monteur te zijn of ingenieur of arts of nou ja, et cetera. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van ’t Eind. De heer Van Malsen: Voorzitter, dank. Volgens mij heeft de heer Van ‘t Eind die vraag de vorige keer ook gesteld en hij heeft hij ook het UAF toen letterlijk genoemd en volgens mij heb ik toen ook gezegd ja. En ik kan die toezegging herhalen. Ik kan ook nog eventjes verifiëren voor de heer Van ’t Eind of dat ook daadwerkelijk in de tussentijd gebeurd is en dan daar even schriftelijk op terugkomen. Doen we dat. Dat is ook een toezegging. Dan D66, had ik inderdaad wat vragen in eerste termijn overgeslagen. Excuus. Die hadden vooral betrekking op huisvesting en Oekraïense studenten als ik het goed geluisterd heb. De eerste vraag hebben wij genoeg woningen als ik hem even plat sla voor statushouders? Nee. Dat wil zeggen in het aantal verhuringen dat wij per jaar moeten doen volgens de taakstelling die wij hebben om statushouders te huisvesten lopen wij achter. Daarin zijn wij niet uniek. Dat doen heel veel gemeenten in Nederland en zeker in deze regio.

We hebben een tijdje voor gelopen omdat we het Hof van Elsenburg hebben, hadden. Sorry. Maar dat is inmiddels gesloten. En nu dreigen we weer achter te lopen. Het mooie is dat we eind dit jaar het pand aan de Bordewijkstraat zullen gaan openen. Daar kan weer een cohort statushouders naartoe verhuizen, naast dat de corporaties ook nog steeds mensen in sociale huurwoningen huisvesten. Maar dat creëert wel een probleem voor in de toekomst, want daarmee hebben we een soort boeggolf gecreëerd waarin we als de Bordewijkstraat vol zit, er nou weer een knelpunt komt en we uiteindelijk op termijn weer achter gaan lopen op die taakstelling en we dus dat niet gaan redden. Wat dus onverlet laat dat we meer sociale huurwoningen moeten toevoegen want dat is de enige echte concrete manier om dit op te lossen. Er werden nog vragen gesteld over Oekraïense studenten. Kunnen we die ook bepalen betalen uit dit uit deze kosten? Nee, die vallen niet onder de SPUK inburgering. Sterker, Oekraïners vallen daar überhaupt niet onder. Die worden allemaal bekostigd via de tijdelijke wet Oekraïne opvang, die weer een invulling is van de Europese richtlijn tijdelijke bescherming. En eigenlijk vallen daar heel veel kosten, eigenlijk alle kosten zo'n beetje onder die Oekraïners maken.

En dat is heel fijn, want dat geeft ons behoorlijk wat vrijheid om ze bijvoorbeeld te huisvesten, zoals we dat de afgelopen jaren gedaan hebben in het hotel. We zijn overigens op dit moment bezig om die hotelopvang af te bouwen en een deel daarvan zal naar de Bordewijkstraat gaan en een ander deel in andere woningen terechtkomen. Omdat wij ook zien dat deze mensen langer zullen blijven. Maar daar zit bij mij wel een zorg, want als de voorzitter mij even toelaat, wil ik die hartenkreet wel even doen. Die richtlijn tijdelijke bescherming die loopt af. Die loopt begin volgend jaar af. Alle seinen staan op groen dat die richtlijn verlengd zal gaan worden tot ik geloof ergens medio 2027. Dat is niet zeker. Het ministerie was daarom bezig met het uitwerken van een zogenaamde nationale terugvaloptie, zodat gemeenten niet zeg maar de dag nadat die richtlijn afloopt in de penarie zouden komen en meteen nou, laten we zeggen in het geval van Rijswijk 300 inburgeraars, statushouders erbij hebben want dat is wat er dan gebeurt als die richtlijn afloopt, dan heb je eigenlijk … Nee, sterker nog ik zeg het nog milder dan het is. Dan heb je eigenlijk gewoon 300 asielzoekers die eigenlijk feitelijk allemaal naar Ter Apel zou moeten sturen. Nou dat gaat natuurlijk niet lukken. Met de val van, de eerste keer dat het kabinet gevallen is die nationale terugvaloptie al on hold gezet.

Althans ik heb daar niets meer over gehoord. Ik kan me zo voorstellen dat met de tweede val van het kabinet dat proces niet veel goeds heeft gedaan. Dus ik wil bij deze ook wel echt even zeggen dat ik mij terdege zorgen maak over de toekomst van de Oekraïners. En ook wat wij als gemeente daar straks voor taken nog voor hebben om ervoor te zorgen voor verantwoordelijkheden en geld, nog even los van de leefwereld van deze mensen, want die zitten al Pagina 41 van 42

Concept verslag Forum Samenleving 9 september 2025

3 jaar in de ellende. En met dit soort bestuurlijk gedoe, om het maar eventjes wat onparlementair te zeggen, gaan we de situatie van deze mensen niet helpen. Maar goed dat is eventjes mijn persoonlijke kreet, hartenkreet die ik wil meegeven. Dan was er nog een vraag van Rijswijks Belang over de overschrijding van de kosten. Komen die ten koste van de gemeente? Ik denk dat ik mevrouw Ten Brummelaar gerust kan stellen dat de afspraak is dat er geen overschrijding is en dat de inburgeringen budgetneutraal uitgevoerd worden. Dat wil zeggen dat de middelen die we overhebben, die moeten gewoon volgens de SPUK regels uitgegeven worden. Dus verwacht het niet. Maar goed nogmaals in algemene zin om ook de vraag van de heer Kruger nogmaals te beantwoorden. Als dat soort overschrijdingen er zijn, om wat voor reden ook, op welk beleidsterrein dan ook, dan melden we dat uiteraard tijdig aan uw raad. Voorzitter, dank. De voorzitter: Dan kijk ik even mevrouw Jansen-Dirkx aan. Omdat die heeft aangeven dat ze een amendement wil indienen. En wilt u dit dan als bespreekstuk met amendement of is het een akkoordstuk, maar u komt met een amendement op het akkoordstuk? Een bespreekstuk, is goed. Is goed, dan gaat het als bespreekstuk naar de raad en dan wens ik iedereen een heel fijn weekend, wat een heel leuk weekend gaat worden, met een Open Monumentendag en een Strandwalfestival vooruitzicht.

Ik snap dat het nog niet weekend is maar voor Rijswijk is het een bijzonder weekend en ik hoor mensen zeggen stop weg. Allemaal een fijne avond en tot de volgende keer.

Pagina 42 van 42