Concept verslag Forum Samenleving 9 april 2024

Concept verslag Forum Samenleving 9 april 2024

Aanwezig Voorzitter: De heer R. Nunnikhoven Raadsleden: Mevrouw W. van Nunen De heer M. Bosman De heer H. Verbrugh De heer R. Veerman De heer C. Dolmans De heer M. van ’t Eind De heer W. Smith Mevrouw L. Oude Alink De heer M. el Majjaoui De heer A. Zoghbi

Vervolg aanwezigen: Mevrouw I. Jansen-Dirkx Mevrouw A. Prenger De heer E. Braam De heer G. Kruger De heer M. Ezinga Mevrouw H. van Schie Mevrouw M. Harmsen De heer E. van der Baan Mevrouw M. ten Brummelaar De heer M. Weterings

Aanwezige portefeuillehouders: Burgemeester H. Sahin Wethouder W. van Damme Wethouder G. van Malsen Wethouder M. de Wit

Griffie: Griffier: Mevrouw M.M.A. Tittse Mevrouw F.S. Habiboellah (verslag)

1. Opening De voorzitter: Goedenavond, dames en heren. Welkom bij Forum Samenleving van dinsdag 9 april 2024. Het is een korte agenda, maar ik denk dat hij heel lang gaat duren. Dus laten we het vooral smart houden en elkaar niet gaan herhalen.

2. Algemeen inspreekrecht De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 2. Dat is algemeen spreekrecht inwoners. De heer Lammertink komt inspreken. Hij komt inspreken naar verlenging opstalrecht Buurthuis van de Toekomst. Mijnheer Lammertink, ik wil u graag … Neemt u plaats. U heeft vijf minuten de tijd om te spreken en na vijf minuten geef ik u een seintje. Als u er klaar voor bent mag u starten. De heer Lammertink: Leden van de Raad. Mijn naam is Hans Lammertink, ik ben 72 jaar. Ik heb in deze regio 51 jaar gewerkt met mijn aannemersbedrijf en in die tijd veel dingen gerealiseerd. Naast mijn werk ben ik altijd groot lief liefhebber geweest van voetbal en ik heb me altijd ingezet voor de clubs. Eerst als actief speler, daarna als bestuurder en bij vele clubs als sponsor. Zo heb ik legendarisch bij RVC jaren trouw gesteund. RVC Rijswijk werd en tenslotte Haaglandia. Met lede ogen moest ik toekijken hoe het misging met Haarlandia en zo kwam een einde aan vele jaren voetbalhistorie, waaraan veel mensen nog mooie dingen herinneren. Uit frustratie over de teloorgang en om te voorkomen dat echt alles ter ziele ging, kochten wij met een paar liefhebbers bij de curator de opstallen van Sportpark Prinses Irene. Zo was het clubgebouw op een mooie locatie Pagina 1 van 38

Concept verslag Forum Samenleving 9 april 2024

tenminste gered. Met bekende locatie sloten we veel bekende mensen zich aan, vooral oud RVC'ers die mijn droom deelden om mooie jaren van vroeger te laten herleven. Sorry … De voorzitter: Neemt u even een slokje water. Ik zet de tijd even stil. Dat mag, als ik mijnheer … Ik zie een mijnheer … Als u het voorleest, zou u ook eerst uw naam kunnen … Kan gebeuren. We zijn geen robots, we zijn mensen. Uw microfoon staat uit. De heer Struik: Mijn naam is Struik, ik begeleid Hans een beetje. De voorzitter: U heeft het woord, mijnheer Struik. De heer Struik: Met de bekende locatie sloten ook veel bekende mensen zich aan, vooral oud RVC'ers die mijn droom deelden om de mooie jaren van vroeger te laten herleven. Samen zijn we aan de slag gegaan. Inmiddels is er de volgende stap: het nieuw leven inblazen van de oude club. Ook dat is inmiddels gebeurd. Een bestuur van oudgedienden heeft hard gewerkt en in het seizoen 2024-25 gaat RVC hoogstwaarschijnlijk weer meedoen aan de KNVB competitie. Sportief zijn de ambities nog bescheiden, bestuurlijk is de ambitie vooral om continuïteit en stabiliteit te realiseren en een verantwoorde exploitatie, zodat we niet over een paar jaar weer met een failliete club zitten.

En dat kan, want de kosten blijven laag dankzij de brede inzet van de eigen locatie, als een soort buurthuis van de toekomst, waar ook andere clubs en allerlei andere teams trainen, waar in de vakantie jouw kinderactiviteiten plaatsvinden, waar de fanfare repeteert, waar ouderen klaverjassen en de buurt bingo speelt. U zou het eigenlijk eens moeten zien. Daarom nodigt de heer Lammertink alle leden van de Raad uit om een keer persoonlijk te komen kijken. Op 24 april bijvoorbeeld zijn er kinderactiviteiten en een bingo voor ouderen. U kunt gerust een hapje mee eten tijdens de gezamenlijke maaltijd. Ik heb in mijn leven een aantal keren zo'n buurthuis van de toekomst mogen bouwen en volgens mij is dat precies wat we daarin allemaal graag willen zien. Toch dreigen er nu donkere wolken. Toen we de opstallen kochten, heeft de curator mij na overleg met de gemeente bevestigd dat het opstalrecht zou doorlopen. Ook wethouder Lugthart bevestigde later zelf dat er zekerheid was voor tien tot vijftien jaar. Toen we na drie jaar met de gemeenten in gesprek waren om er een echt buurthuis van de toekomst van te maken. kreeg ik te horen dat er om die reden nu even verlengd moest worden voor twee jaar. Er was natuurlijk geen sprake van dat we niet langer zouden blijven, zei mevrouw Bentvelzen. Toch kregen we recentelijk een brief dat het opstalrecht na 1 augustus niet verlengd zou worden.

We staan versteld. Als eerste is natuurlijk de vraag of dit wel zomaar kan. Advocaten zijn daarmee bezig, maar dat is juridisch. Ikzelf denk vooral: dit kan toch nooit de bedoeling zijn. Samen hebben we de afgelopen jaren hard gewerkt om eerst de locatie en daarna de club nieuw leven in te blazen. Eigenlijk zou dat toch een gezamenlijk streven moeten zijn. Ik ben in 2021 nog genomineerd als actiefste oudere vrijwilliger in Rijswijk. Ik wil Rijswijk, Den Haag en het voetbal in deze regio gewoon iets moois nalaten. Die inspanning heeft ook iets opgeleverd. RVC en de locatie zijn springlevend en hebben een mooie toekomst voor de boeg. Deze beslissing van het college kan toch niet de bedoeling zijn. Dat er op sportief gebied zoveel positiefs gebeurt en dat vervolgens de gemeente zelf daarin een groot obstakel wordt. Wij kunnen het na al die inspanningen natuurlijk ook niet zomaar laten gebeuren, ik neem aan dat u daar begrip voor heeft. Maar beter slaan we de handen ineen om samen te kijken naar een constructieve oplossing, die moet er toch zijn. Voor de overwegingen achter dit besluit en eventuele pijnpunten die er liggen, moeten toch goede oplossingen te vinden zijn. Ik sta daarvoor open. Ik roep het college op om daar toch nog een keer constructief naar te willen kijken.

Als het college aarzelt, vraag ik deze Raad om het college daartoe aan te zetten om hier de komende weken nog een keer samen naar te kijken. Voor de toekomst van het voetbal in de regio. voor het mooie Sportpark Prinses Irene en het nieuwe RVC. Dank u wel. Pagina 2 van 38

Concept verslag Forum Samenleving 9 april 2024

De voorzitter: Dank u wel. Als er vragen zijn ben ik benieuwd of de microfoon bij alle twee werkt. Maar zijn er vragen vanuit het Forum voor een van de twee heren? Nee. Dan bedank ik de heren voor het inspreken

3. Lijst van ingekomen stukken: vaststelling wijze van afdoening De voorzitter: Dan gaan wij naar agendapunt 3. Lijst van ingekomen stukken en vaststellen wijze van afdoening. Ik wil graag het Forum vragen of de wijze van afdoening akkoord is? Ik zie niemand reageren, dus dat is dan akkoord.

4. Vaststelling agenda De voorzitter: Dan gaan we door naar het volgende agendapunt, vaststelling van de agenda. Zijn daar nog punten over? Nee nou dat gaat lekker rap.

5. Mededelingen college De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 5, mededeling vanuit college. Dan geef ik het woord eerst aan mevrouw Sahin. Mevrouw Sahin: Dank u wel, voorzitter. Graag wil ik u mede namens de portefeuillehouders Jeugd en portefeuillehouder Voorkomen van ondermijning informeren over het volgende: vorige week heeft het Rijk bekendgemaakt dat onze gemeente, naast negentien andere gemeenten, in aanmerking kan komen voor tijdelijke financiële middelen van maximaal 500.000 per jaar voor drie jaar, in het kader van de aanpak van jeugdcriminaliteit. Deze middelen vallen binnen het landelijk programma Preventie met Gezag en deze middelen zijn bedoeld om ingezet te worden ter voorkoming dat kinderen, jongeren en jongvolwassen in de leeftijd van 8 tot en met 27 jaar in de georganiseerde en ondermijnende jeugdcriminaliteit terechtkomen of daarin verder gaan afglijden. Financieel gezien is dit natuurlijk goed nieuws, want met deze bijdrage kunnen we de komende jaren meer investeren in de preventie van jeugdcriminaliteit en hopelijk daarmee ook echt een verschil maken. Tegelijkertijd is het ook geen goede ontwikkeling, omdat wij geselecteerd zijn. Dat is gebaseerd op basis van cijfers in Rijswijk. Het ministerie heeft daarbij onder meer gekeken naar het aantal door de politie geregistreerde misdrijven, high impact crimes en gevallen van drugshandel per 10.000 inwoners.

Wij zullen deze financiële middelen, als we die gaan krijgen, natuurlijk met beide handen oppakken. Deze maand zijn door het ministerie van Justitie en Veiligheid ook de eisen en voorwaarden bekendgemaakt voor het doen van de aanvraag. Op dit moment wordt er hard gewerkt aan het opstellen van een plan van aanpak, zodat wij ook daadwerkelijk ons plan kunnen indienen en de middelen ook gaan krijgen. Het lijkt me goed … In de media stonden een aantal berichten dat u hierover zo op deze wijze bent geïnformeerd en over het plan van aanpak zullen wij u uiteraard ook verder informeren. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, burgemeester. Er is een verhelderende vraag van mevrouw ten Brummelaar. Mevrouw ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter. Kan de burgemeester toelichten wanneer we dat plan van aanpak kunnen verwachten? Pagina 3 van 38

Concept verslag Forum Samenleving 9 april 2024

De voorzitter: Mevrouw Sahin. Mevrouw Sahin: Medio mei moeten we het plan van aanpak … De aanvraag indienen, dus daarna zult u het kunnen ontvangen van ons. De voorzitter: Mei/juni. Mevrouw Sahin: Ja. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Sahin: Ik zal niet een exacte datum, maar zodra het plan van … De voorzitter: Voor het zomerreces. Mevrouw Sahin: Zeker, zeker, absoluut. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar wethouder van Damme. De heer Van Damme: Voorzitter, dank u wel voor het woord. Ik heb een mededeling en die gaat over het leerlingenvervoer en de Jeugdwet vervoer. U bent daar 5 december al via een RIB over geïnformeerd. Toen heeft u in januari een vragenuur allerlei vragen gesteld en het college heeft toegezegd: als er wat ontwikkelingen zijn dan zullen we u ook weer op de hoogte houden. We dachten: in de vorm van een mededeling is het misschien wel goed om dat te doen, want we hebben vervoerder nood. In dit geval hebben we in gebreke gesteld en in het door hen aangeleverde plan van aanpak om de dienstverlening per 1 april op orde te krijgen was eigenlijk onvoldoende vertrouwen. De gemeenten zijn vervolgens op zoek gegaan naar een andere vervoerder en deze hebben we ook gevonden. 72 leerlingen uit de regio die het meeste last hebben ondervonden van een dienstverlening van nood zijn per 2 april ondergebracht bij deze andere vervoerder.

Ouders en leerlingen zijn hier uiteraard zorgvuldig of geïnformeerd en de overgang naar de andere vervoerder is, naar wij weten, in ieder geval goed verlopen. De extra kosten die gemaakt worden, zullen op nood worden verhaald in feite. Dit is een oplossing tot de zomervakantie en dan gaan we weer verder met ze aan de slag. Tot zoverre, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Damme. Een verhelderende vraag van mevrouw ten Brummelaar. Mevrouw ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter. We hebben zoals u net verteld maken we tijdelijk gebruik van een andere vervoerder. Is het zo dat als blijkt dat deze vervoerder wel aan de verwachtingen en verplichtingen voldoet die wij als gemeente stellen, het risico bestaat dat wij in geheel overgaan naar deze nieuwe vervoerder? De heer Van Damme: Kijk, ik weet niet of dat een risico is, mevrouw ten Brummelaar. Voorzitter, via u. Kijk, dat moeten we gaan bekijken. Er moet gewoon een goede oplossing komen voor die leerlingen, dat staat voorop. Wie dat dan het vervoer doet. Als het vervoer maar goed gaat gebeuren en dat degene met wie we afspraken maken die afspraken ook gewoon nakomt. Dat lijkt mij als belangrijkste punt naar voren te komen. Mevrouw ten Brummelaar: Daar zijn wij het helemaal mee eens. De voorzitter: Dank u wel.

Pagina 4 van 38

Concept verslag Forum Samenleving 9 april 2024

6. Terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 6. Dat is terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen. Ik wou eigenlijk net zeggen: al twee jaar wordt deze niet gebruikt, zullen we hem op de agenda laten? Maar er zijn er nu drie, dus ik geef eerst mevrouw Jansen-Dirkx het woord. Mevrouw Jansen-Dirkx: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde melden dat ik samen met mijn collega, mevrouw Prenger, afgelopen vrijdag bij een bijeenkomst ben geweest van de Vereniging van Gemeenten van Zuid-Holland over jeugdzorg. Een zeer interessante bijeenkomst waarin wij, kan ik ook wel spreken namens mevrouw Prenger, verrast zijn met heel veel informatie rondom jeugdzorg. Ik kan u alleen maar adviseren om ons even daarover te bevragen en ik zou willen voorstellen dat als weer zo'n bijeenkomst is, dat we met een iets grotere afvaardiging die kant opgaan dan dat we nu gedaan hebben. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jansen-Dirkx. Dan geef ik mevrouw Oude Alink het woord. Zal ik eerst de heer Veerman het woord geven? Dan geef ik eerst de heer Veerman het woord. Mevrouw Oude Alink, u bent dan straks. Mijnheer Veerman, u heeft het woord. De heer Veerman: Ik had twee vraagjes over gemeenschappelijke regeling waar wij zitting in hebben.

De eerste is dat de financiële commissie van de gemeenschappelijke regeling GGD VT eigenlijk in de zienswijze die eerder op de agenda stond, foutief is aangehaald. In de was-wordt lijst is eigenlijk die commissie, die stond in artikel 23 lid c benoemd in het oude reglement en die was nu verdwenen. Daar heb ik naar gevraagd, waarom het veranderd is. Daar heb ik een goed antwoord op gekregen en die financiële commissie blijft gewoon bestaan. Mijn tweede vraag is dat in de stukken die wij vandaag eigenlijk als raadsadres hebben gekregen, ook van GGD en Veilig Thuis Haaglanden, dat we daar een bijlage missen. Dat is de bijlage 1 en zij geven aan dat die misschien wel is meegestuurd, maar dat we die bijlage 1, die in de brief wordt genoemd, dat die niet bij de stukken zit. Dat kan van invloed zijn op de zienswijze die wij hebben ingediend, want we weten niet wat er nu in bijlage 1 staat. Dus voorstel wilde ik doen om die zienswijze nog even aan te houden tot de Raadsoverleg en daar, als we de bijlagen gelezen hebben, echt akkoord te gaan met de zienswijze die nu al geaccordeerd wordt. Want ik weet niet wat in bijlage 1 staat, dus dat wilde ik even meegeven. De voorzitter: Even smart. Bij het raadsvoorstel mist u … De heer Veerman: Bij de begeleidende brief wordt verwezen naar bijlage 1 dat zij die meegestuurd hebben naar ons, maar die zit er niet bij bij onze stukken.

De voorzitter: Oké, dus... Ik heb een akkoord gehoord. Mevrouw Oude Alink, u heeft het woord. Mevrouw Oude Alink: Inmiddels werkt deze microfoon. Dank u wel, voorzitter. Een korte terugkoppeling vanuit de Rekenkamer klankbordgroep. Eén van de leden heeft recentelijk zijn lidmaatschap van de Rekenkamer Rijswijk opgezegd en er is een sollicitatieprocedure gestart. Ik heb namens de klankbordgroep, dus eigenlijk namens de hele Raad, als vertegenwoordiger deelgenomen aan de sollicitatieprocedure. Ik kan melden dat we vorige week unaniem de keuze hebben gemaakt voor een nieuw lid van de Rekenkamer. Dat heb ik al doorgegeven aan de leden van de klankbordgroep, maar nog niet aan iedereen, dus bij deze. De benoeming van dit nieuwe lid zal waarschijnlijk tijdens een raadsvergadering in mei plaatsvinden, als het ook allemaal verder goed verloopt natuurlijk. Tot slot raad ik iedereen aan om even het jaarverslag van de Rekenkamer te lezen, voor de laatste stand van zaken. Die staat bij de ingekomen stukken van dit forum samenleving. Dank u wel.

Pagina 5 van 38

Concept verslag Forum Samenleving 9 april 2024

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oude Alink. Dan kijk ik even rond en zie ik voor de rest niet.

7. Overzicht toezeggingen en moties De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 7. Overzicht toezeggingen en moties. Is het akkoord met de afdoening van de toezeggingen en moties van het forum? Ja. Dat is.

8. Vaststellen verslag 12 maart 2024 De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 8. Vaststellen verslag van 12 maart 2024. Gaat het forum akkoord met dit verslag? Ja. Dan is hij hierbij akkoord.

9. Raadsvoorstel Uitbreiding Griffie (RV 24-011) De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 9. Raadsvoorstel uitbreiding griffie. Dan ga ik eerst naar mevrouw ten Brummelaar, Rijswijks Belang, aan mijn rechterhand. Mevrouw ten Brummelaar: Ik kan voor nu even kort zijn. Ik wilde graag even de rest van de fracties afwachten en de mogelijkheid behouden om te reageren in de tweede termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dan de heer Baan, ChristenUnie. Of is het mevrouw Harmsen? Het is mevrouw Harmsen. Dan wacht ik even. Dan ga ik eerst naar mevrouw Van Schie, CDA. Ook een kapot knopje. Dan ga ik wel even naar de heer Ezinga, om het vlekkeloos ... Mijnheer Ezinga, ik geef dan het woord, dat is dan het lot misschien, dat u het woord als eerste moet krijgen. De heer Ezinga: Voorzitter, ik neem het lot graag ter harte. Ik heb geen vragen, dank u wel. De voorzitter: De heer Kruger, Beter voor Rijswijk. We doen even een kleine technische schorsing, dus ik sluit hierbij tijdelijk even de vergadering. Maar, enkele seconden weer starten. Mevrouw Van Schie en mijnheer Kruger, heeft u dat ook gehoord? Gaan we hem helemaal even overnieuw doen. Beginnen we met agendapunt 1. Nee, grapje jongens, even tussendoor. Dan ga ik opnieuw met mevrouw Van Schie proberen het woord te geven. Mevrouw Van Schie, gaat u starten. Mevrouw Van Schie: Volgens mij is het gelukt, mijnheer de voorzitter.

Dank u wel voor het woord. Wij van het CDA hebben wel een paar vragen nog bij dit voorstel. De eerste vraag is hoeveel gemeenschappelijke regelingen zijn er waarvoor iemand wordt aangetrokken? Ik kom op vijf. Volgens mij klopt dat, maar de vraag is klopt dat. De voorzitter: Sorry, dat wordt straks beantwoord. Mevrouw van Schie: Dan ga ik verder met mijn vragen. Dan heb ik als vraag: is het werk wat deze twee functioneren moet doen, is dat eigenlijk griffie werk of is het eigenlijk werk wat meer thuis wordt bij de ambtelijke organisatie? Dat is een vraag die wij ook hebben als we kijken naar de taken die genoemd worden in het raadsvoorstel. In het verlengde daarvan is ook overwogen om in plaats van een raadsadviseur een andere medewerker aan te trekken, bijvoorbeeld een juridische medewerker op MBO/HBO/WO niveau of een medewerker met een andere opleiding om te voorkomen dat je a lot of chiefs and unions krijgt. Veel mensen aan de top en weinig mensen die werk uitvoeren. Ik heb ook het rapport gelezen wat erbij zat en ik vraag ook of het mogelijk is om te kijken naar de formatie van Rijswijk. Zit ook een formatie plaatje achter, in relatie tot de opgave van Pagina 6 van 38

Concept verslag Forum Samenleving 9 april 2024

formaties van andere gemeenten. Ik kreeg de indruk dat Rijswijk al een beetje aan de ruime kant zit, maar daar wou ik nog graag een toelichting op krijgen. Ik heb begrepen, maar ik hoor graag of dat juist is, of er extra kosten zijn of dit uit het budget wat er al voor gereserveerd is komt. Volgens mij komt het uit dat budget, maar ik zag het graag bevestigd. Een vraag die ik altijd stel in dit soort situaties: is ook overwogen of het ergens in de organisatie met minder kan, zodat je formatie over kunt hevelen. Is ook overwogen of het nu moet deze uitbreiding, vlak voor 2026, waarbij we financiële problemen gaan krijgen? Dan heb ik nog als vraag: zou het ook mogelijk zijn om voor deze functie te kijken naar een kandidaat vanuit bijvoorbeeld de participatiewet of iemand die langdurig werkloos is? Kortom, een beetje een kwetsbaar iemand. Dat waren mijn vragen, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Schie. Dan gaan we naar Beter voor Rijswijk, mijnheer Kruger. De heer Kruger: De lampjes branden. Ik heb eigenlijk geen vragen, maar wel een paar opmerkingen. Die kan ik ook wel even kwijt. We zijn blij in ieder geval dat de gemeente groeit. Binnenkort 60.000, misschien hebben we ze al, dan zien we de burgemeester wel met gebak langslopen tegen die tijd. Maar dat betekent ook dat er ongetwijfeld meer werkzaamheden ook op het bord van de griffie komt te liggen.

Daar heb je goed personeel voor nodig, mensen die vakbekwaam zijn. Ik denk dat dat heel belangrijk is. Dan nog een heel kort vraagje: hoe groter de stad wordt, hoe meer je kan halen uit het gemeentefonds. Is dat ook straks aan de orde dat we daar ook gedeelte van de kosten in kwijt kunnen? Zijn natuurlijk meer kosten die dan gaan komen, dat we daar wat tegemoetkomen uit kunnen zien. Dus dat was eigenlijk het enige vraagje. En verder zou ik zeggen, ga zo door en we zullen akkoord gaan met het voorstel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kruger. Mijnheer Kruger, mevrouw Harmsen doet de beantwoording over dit punt. Want het is vanuit de werkgroep, maar ik weet niet of … Als mevrouw Harmsen niet kan beantwoorden, misschien kan mevrouw Sahin het wel beantwoorden. Van Wij. Rijswijk mevrouw Jansen-Dirkx, u krijgt het woord. Mevrouw Jansen-Dirkx: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben straks vragen die misschien wel door de wethouder financiën moeten beantwoord worden, dus dat even gezegd hebbende. We hebben op dit raadsvoorstel eigenlijk … We zitten met een beetje een dilemma. Enerzijds snappen we het initiatief, een goeie stad die heeft een stevig bestuur nodig en daarmee ook een goede bestuur ondersteuning. Er wordt in het raadsvoorstel gezegd dat de griffie het erg druk heeft en dat geloven we graag, dat merken we ook af en toe zeker wel.

Tegelijkertijd is de toevoeging van drie FTE wel erg veel. De werkgeverscommissie heeft dit raadsvoorstel voorbereid, maar we zouden ook graag willen vragen om een kleine reflectie te geven op de keuze om juist meer FTE toe te voegen in plaats van te kijken naar het efficiënt werken van de griffie. We worden namelijk groter dan de griffie van Zoetermeer, met meer inwoners. Dan hebben we nog tweetal vragen wat ik al aankondigde rondom de financiën: de 193.000 euro die ervoor begroot wordt, wordt uit het budget groei van de stad gehaald. Wij zouden graag van de wethouder financiën of het college willen weten of dit andere programma's belemmerd of in de knel komt hierdoor. Ook horen we graag van de wethouder hoe zij tegen deze financiële gevolgen aankijkt. Hij, sorry. Sorry, mijnheer Van Damme. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jansen-Dirckx. Iemand van D66, mijnheer Veerman, u heeft het woord. De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn zeker akkoord met deze uitbreiding. Ik hoor een aantal argumenten over tafel gaan dat kosten leidend zouden moeten zijn. Daar zijn wij eigenlijk geen voorstander van. Wij vinden dat de Raad als geheel, en wij in het bijzonder natuurlijk, goed Pagina 7 van 38

Concept verslag Forum Samenleving 9 april 2024

moet kunnen functioneren. Dat daarbij een goed functioneerde griffie bij noodzakelijk is staat voorop denk ik. Daarom zijn wij ook geen voorstellen van uitstel, wat ik net hoorde eigenlijk, om te kijken na 2026 dat we misschien dan wel extra mille beschikbaar zouden hebben om dit soort acties te kunnen betalen. Ik denk dat we vooruit moeten zien en dit gewoon in gang moeten zetten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Veerman. PvdA Rijswijk? Mevrouw Van Nunen, u heeft het woord. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, dank. Het raadsvoorstel zoals gepresenteerd, kan in principe op onze goedkeuring rekenen. Want een uitbreiding van de griffie formatie is goed onderbouwd, wat ons betreft, en ook wat ons betreft een investering in onszelf, als Raad. In betere informatievoorzieningen, ruimere achtergrondinformatie. Ik denk dat de werkgeverscommissie, maar dat is ook meteen een vraag, hieraan ook heeft gedacht bij de opstelling van dit voorstel. Misschien wil mevrouw Harmsen hier dan ook nog een reactie opgeven en eigenlijk een soort reflectie op het eigen voorstel. Ook dan trouwens voor de analyse van de knelpunten en een overleg met de griffie dit voorstel opgesteld zoals het ons heeft bereikt. Het lijkt ons in ieder geval een goeie stap, aansluitend bij de heer Veerman, op weg naar een sterke griffie en dus ook een sterke Raad.

Dus, voorzitter wij kijken uit naar het vervolg zoals genoemd in punt 8. Dat was het, dank u. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw van Nunen. Dan hebben we alle fracties die wilden spreken gehad, mevrouw Harmsen. Dus dan krijgt u, als u er klaar voor bent, voor uw eerste termijn het woord. Mevrouw van Harmsen: Dank u wel, voorzitter. Laat ik maar eens beginnen met even de algemene reactie, hou ik heel kort. We zijn als werkgeverscommissie eigenlijk weer even opnieuw gestart. We hebben het oude jaarplan bekeken en gesproken met de griffie. De helft van de werkgeverscommissie zit ook in de samen naar beter werkgroep, heeft daar een aantal adviezen ook van meegenomen. Eigenlijk daaruit is deze uitbreiding van de griffie als één van de actiepunten van de werkgeverscommissie uitgekomen. Ander punt is dat wij gewoon even wat strakker weer erop zitten: wij zijn werkgeverscommissie, we houden toezicht op de griffie, we gaan weer even het jaarplan volgen, op tijd evaluaties uitvoeren en dat soort zaken. We gaan ook na behandeling van dit voorstel ook ons oude jaarplan evalueren, nieuwe jaarplan vaststellen en ook een verslag uitbrengen aan de hele Raad, dus dat komt er nog aan. Maar hebben we bewust even iets uitgesteld, omdat we dit raadsvoorstel willen doen. Dan zijn er vragen. Ik heb acht vragen geteld van het CDA.

Hoeveel gemeenschappelijke regelingen zijn dat? Dat was de eerste vraag. Dat zijn er 24, als we ze allemaal netjes tellen. We hebben er even kort over gehad. Juist Rijswijk, een gemeente naast andere gemeenten, heeft heel veel samenwerkingsvoorstellen. Er gaat best wel veel denk energie in: hoe gaan we dat goed doen? Vooral … Je merkt dat de wethouders nemen de tijd om regionale samenwerking vorm te geven, maar als de Raad worstelen we daar wel eens mee. Het zou ons ontzettend helpen als wij een uitbreiding in de griffie hebben, juist met deze expertise. Daarmee kom ik eigenlijk op de tweede vraag: kan het ook op MBO/HBO niveau, bijvoorbeeld de juridische ondersteuning? Wij denken van niet wij, denken dat iemand die echt de Raad bijstaat in juridische ondersteuning van klopt deze regeling, klopt deze verordening, dat we echt iemand nodig hebben van minimaal HBO-niveau om dat te kunnen doen. Daartussenin was er een vraag, dat is de tweede vraag, kan er een herverdeling binnen de ambtelijke organisatie zijn? De griffie staat los van de ambtelijke organisatie, de griffie is er voor de Raad. Laten we nog even voor zijn. De griffie is er voor het democratisch proces, echt voor de raadsleden, niet voor college, niet voor de rest van de ambtelijke organisatie.

Of er iemand qua capaciteiten van de ambtelijke organisatie naar de griffie zou kunnen gaan, dat laat ik eigenlijk even over aan het HR-proces van de griffier. Daar gaan we dan Pagina 8 van 38

Concept verslag Forum Samenleving 9 april 2024

net niet over als werkgeverscommissie. Dan de mogelijke formatie van Rijswijk vergeleken met andere gemeentes. Zitten wij nou krap of niet? De vraag is eigenlijk niet aan de orde of wij nou vergeleken, mevrouw Jansen-Dirkx noemde al Zoetermeer, dat nodig hebben. Het komt uit het BMCrapport, ook in gesprekken met Necker van Naem, dat Rijswijk specifiek deze uitbreiding nodig heeft. En dat wij een tekort hebben, eigenlijk nu al, in een ondersteuning van de Raad en democratische proces. Gewoon om een goede motie op te zetten om de vraag te beantwoorden, komen wij nu tekort. Dat zal de vorm van Rijswijk zijn, maar ik kan even niet meer erover zeggen dan dit. Dit is gewoon het advies van BMC-rapport, wat eigenlijk al twee jaar ligt op de plank, dat voeren we op deze manier eigenlijk eindelijk uit. De budget vraag. Ik laat die even over aan de wethouder Van Damme. Ik kijk hem even aan, of dat lukt. Ja, dat lukt. Dus dat is vraag vijf, zes, zeven. Kan het nu? Het zal dus in de cyclus opgenomen worden, staat in het raadsvoorstel, en voor de zomer past het in de begroting. En de laatste vraag, vraag acht, over een kandidaat vanuit bijvoorbeeld een langdurig werkloos, ook dat is weer iets waar de werkgeverscommissie niet overgaat. Ik kan het als advies meegeven aan de griffier, maar wij gaan daar niet over. We kunnen het wel als advies meegeven.

BVR had een opmerking erover, dat er tegemoetkoming vanuit de groei dit mogelijk is. Ik lees het maar even zo. Dan zeg je ja. We moeten er sowieso aan, die uitbreiding, maar vanuit het BMCrapport en vanuit andere externe adviezen moet Rijswijk er nu al aan. Dan de vraag van Wij. Rijswijk. Dat gaat over: kan het ook op andere manieren? Heeft de werkgeverscommissie ook gekeken naar efficiënt werken? We hebben hier uitgebreid over gesproken met de griffier aan de hand van het jaarplan, wat gebeurt er bij de griffie. Zoals ik al zei ook extern onderzoek heeft uitgewezen: er is al reshuffle geweest van de griffie als geheel, om efficiënter te werken en daarnaast is nog uitbreiding van de griffie nodig om de Raad te ondersteunen. Andere programma's, dat is weer een Van Damme vraag, dat gaat over budget. Ik heb de korte overzichtsreactie gegeven, dat was de vraag van PvdA. Dus daarmee is alles beantwoord. Ik hoop voldoende. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Dan denk ik dat we alleen nog naar de heer Van Damme hoeven voor de beantwoording. De heer van Damme: Dank u wel, voorzitter. Ik zal kort proberen te reflecteren, want ik sluit natuurlijk volledig aan bij mevrouw Harmsen. Het is het voorstel van uw Raad en ik heb daar eigenlijk heel weinig over te zeggen, u gaat daar helemaal zelf over.

Om dan toch terug te komen op de vraag die de heer Kruger aan mij specifiek stelde: krijg je dan voor elke FTE die je aanneemt een tegemoetkoming daar uit het gemeentefonds? Het antwoord is nee. Ik kan niet elke FTE declareren bij het gemeentefonds. Het is natuurlijk wel zo: hoe meer inwoners je hebt, hoe hoger de uitkeer uit het gemeentefonds is. Maar het gemeentefonds is natuurlijk nogal tamelijk een ingewikkeld fonds en we zijn al van negentig variabele teruggegaan naar vijftig. Dat heeft een nadelig effect gehad op de uitkering van het gemeentefonds voor de gemeente Rijswijk. De berichten blijven nog steeds onheilspellend. 2026 een korting drie miljard, die is niet van tafel. Er wordt gewacht op een nieuw kabinet. Je kan daarover speculeren wat daarmee gaat gebeuren, maar voor nu kan ik geen duidelijkheid geven over hoe de meicirculaire eruitziet. Ik weet het kabinet neemt daar over de Voorjaarsnota over een paar weken een beslissing over en als die naar de tweede kamer wordt gestuurd zullen we met belangstelling bestuderen, die Voorjaarsnota van het rijk. Tegelijkertijd is het wel zo dat we hier een budget hebben gereserveerd voor project groeien met stad en dit is een van de budgetten waar afstemming voor heeft plaatsgevonden tussen griffie en de andere co-organisatie hier, waaruit dat gedekt zou kunnen worden. Dus dat in antwoord op de vraag van heer Zoghbi, denk ik.

Of mevrouw Janssen, sorry. De vraag gaat over of er dan iemand uit de organisatie hier naar de griffie moet. Mevrouw Harmsen heeft … Ik kan het niet beter uitleggen dan mevrouw Harmsen al heeft uitgelegd, dat de organisatie gaat niet over de griffie en de griffie gaat niet over de organisatie. Als er een vacature is bij de griffie dan kan iemand uit de organisatie solliciteren, maar het kan ook Pagina 9 van 38

Concept verslag Forum Samenleving 9 april 2024

iemand uit de stad zijn of uit een andere stad die solliciteert. Als hij maar bekwaam is zou ik zeggen. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Damme. Dan ga ik even snel rondkijken voor iemand voor het tweede termijn. Mevrouw ten Brummelaar, Rijswijks Belang. Mevrouw ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde even de eerste termijn afwachten, omdat wij allereerst als partij onze griffie op een voetstuk hebben staan. Ze zijn immens belangrijk voor wat wij doen en wij voelen ons als, kan ik zeggen namens de hele fractie, onwijs gesteund door ieder lid van de griffie. Desalniettemin vinden we het wel belangrijk dat er inderdaad goed gekeken wordt binnen de griffie hoe het werk nu gedaan wordt en hoe dat wellicht efficiënter kan. Als daar geen mogelijkheden toe zijn en de griffie zelf ook zegt: wij hebben dat echt nodig, dan zullen wij daar als partij zeker niet voor gaan liggen, want nogmaals zij zijn onze helden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik even verder. Mevrouw van Schie, jawel? Mijnheer … Sorry, ik zat al met mijn hoofd verder. Mevrouw Van Schie, u bent. U heeft het woord, sorry. Mevrouw Van Schie: Ik ben blij dat u ook eens in de war bent, mijnheer de voorzitter.

De voorzitter: Ik dacht dat u weer wegkeek, dat het toch niet hoefde, dus vandaar dat ik dacht van … Mevrouw Van Schie: Ik heb eigenlijk de verwarring veroorzaakt, lijkt hier. De voorzitter: Nee, ik ben de schuldige. U heeft het woord. Mevrouw Van Schie: We gaan er nog wel eens over praten, wie nou precies veroorzaakt heeft. Ik wil graag even reageren op de reactie van mevrouw Harmsen. Hartelijk dank voor de beantwoording van de vragen, mevrouw Harmsen. Ik heb nog een paar puntjes ter verduidelijking, al is natuurlijk ook dat wij vinden dat onze griffie uitstekend werk verricht en ook dat daar waar wij vragen om werk te doen, dat daar ook formatie voor moet zijn. Maar aan de andere kant willen wij ook onze controlerende taak serieus nemen. Die 24 gemeenschappelijke regelingen. Uit hoeveel daarvan, is dat te zeggen, komt nou werk voort. Je kan je ook voorstellen dat je sudderende regelingen hebt. Ik had gevraagd, misschien ben ik daar niet duidelijk in geweest, daarvoor excuses, maar is het binnen de formatie van de organisatie, zeker gezien de financiële tekorten die wij verwachten, is het mogelijk om ergens ruimte vrij te maken, bijvoorbeeld om te besluiten om iets niet te doen. Om die capaciteit te verschuiven naar de griffie.

Dan een hele belangrijke vraag die wij ook nog hebben is of het werk wat in dit raadsvoorstel staat nu allemaal door de griffie moet worden gedaan, dan wel dat een deel daarvan ook door de organisatie moet worden gedaan? Even nog los van het capaciteit vraagstuk. Is al het werk waarvoor hier uitbreiding wordt gevraagd, is dat ook werk wat door de griffie moet worden gedaan of eigenlijk door de ambtelijke organisatie? Dat vermoeden hebben wij een beetje en wij zien graag dat daar nog uitleg op komt. U heeft duidelijk gemaakt op welk niveau uitbreiding dan zou moeten plaatsvinden. Eigenlijk mijn laatste punt is … U zegt, mevrouw Harmsen, de vraag is niet of wij ons moeten vergelijken. Dat lijkt ons erg onverstandig, ook omdat dat rapport wel cijfers en omvang aangeeft en wij toch ons in ieder geval zullen moeten verantwoorden over een afwijkende keuze. Dus nogmaals onze vraag: wilt u daar toch iets over zeggen? Dat hoeft niet nu, dat kan ook later. Dat waren nog mijn vragen voor de tweede termijn. Dank u, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Schie. Mijnheer Ezinga, nee? Mijnheer Kruger voor een tweede termijn? Mevrouw Jansen-Dirkx, u heeft het woord. Mevrouw Jansen-Dirkx: Dank u wel, voorzitter. Ieder geval bedankt voor het beantwoorden van de vragen. Ook wethouder bedankt voor het beantwoorden van de vragen die we gesteld hebben. Ik Pagina 10 van 38

Concept verslag Forum Samenleving 9 april 2024

heb veel gehoord, ook inderdaad over het onderzoek wat er gedaan is, over de reshuffle en dergelijke. Het is niet dat wij als Wij tegen het uitbreiden zijn van de griffie, want ook wij hebben hun ook erg hoog zitten en dat kunnen we allemaal heel vaak benoemen, maar dat is ook echt zo, dus dat gezegd hebbende, maar om nu meteen ja op dit voorstel te zeggen, kan ik helaas niet meegeven. Dus wij zouden dit stuk als bespreek stuk graag willen doorgeven aan de Raad. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jansen-Dirckx. Dan kijk ik voor de tweede termijn … Mijnheer Veerman, D66, nee? PvdA, nee? Dan geef ik het woord aan mevrouw Harmsen voor de tweede termijn. Mevrouw Harmsen: Ik wil inderdaad even kort de resterende vragen beantwoorden over die 24 regelingen. Ik weet niet precies welk werk ze allemaal geven, of ze allemaal werk geven. Het zijn er 24, ik heb daar geen Excel sheet van. Maar zoals ik al zei Necker van Naem heeft dit met onze griffie besproken. Ik heb ook eerder professor Martijn van der Steen van de Erasmus universiteit nog gesproken bij het Metropoolcafé Den Haag. Die riep eigenlijk alle gemeentes op om een griffie uitbreiding te doen op het punt van regionale samenwerking. Ik vroeg hem ook nog: heb je alsjeblieft een artikel van mij wat ik ook nog kan toevoegen aan mijn voorstel? Dat had hij niet en ik zit nog met smart op hem te wachten.

Maar het werk is er ieder geval wel, maar ik kan niet tot in detail gaan. De andere vraag is: kan de formatie van de ambtelijke organisatie, en nu snap ik de vraag ook beter, zo gereshuffled worden dat je die kan gebruiken voor griffie medewerker. Ook daarin is al naar gekeken en de griffie heeft gewoon een uitbreiding nodig. De ambtelijke organisatie zoals die is, die heeft die capaciteit niet, die is al dynamiek, en we hebben dus gewoon echt twee … Het gaat om twee FTE, want daarnet werd nog geroepen drie, maar het gaat om twee FTE, uitbreiding. Ik heb nog een kleine oproep. Ik zou toch het fijn vinden als … Misschien zijn er nog technische vragen van Wij. Rijswijk, om te vragen om te overwegen om het niet een bespreekstuk te laten zijn in de Raad, omdat wij gewoon een hele drukke Raadsagenda hebben komende raadsvergadering. Maar dat is een vraag, het is geen … De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx, wilt u interrumperen? U krijgt het woord. Mevrouw Jansen-Dirkx: Er wordt mij een vraag gesteld. Ik zou graag nog even ruggespraak met de rest van mijn fractie willen hebben hierover, dus daarom kan ik ook niet meteen ja zeggen. Mevrouw Van Schie: Of ik daar ook iets over mag zeggen … De voorzitter: Ja, u mag ook wat zeggen. Mevrouw Van Schie: Wat ons betreft moet het ook een bespreekstuk zijn. Het spijt me, ik begrijp uw overwegingen, mevrouw Harmsen.

Sta ik ook sympathiek tegenover, maar toch, dit is ook heel belangrijk. De voorzitter: U was klaar, mevrouw Harmsen? Het kan natuurlijk ook altijd met een amendement eventueel, dus het kan als besprekers vinden dat wel een amendement wordt ingediend met een ander voorstel daarin. Is dat een optie of zegt u wel echt een bespreekstuk? Mevrouw Van Schie: Wat mij betreft echt een bespreekstuk. De voorzitter: Oké, dan gaat het naar de Raad als bespreekpunt. Mijnheer Ezinga. De heer Ezinga: Voorzitter. Punt van woorden misschien. Als er nou sprake is van een onvolledigheid in informatievoorziening naar mevrouw Van Schie en mevrouw Jansen-Dirkx, dan zou dit het moment zijn dat we dat hier antwoord op kunnen geven, niet zozeer in aankomende

Pagina 11 van 38

Concept verslag Forum Samenleving 9 april 2024

raadsvergadering. Dus ik zou eigenlijk willen vragen: waar zit nu eigenlijk de pijn om nu te wachten? En kunnen we dat nu behandelen? De voorzitter: Een goede vraag, mijnheer Ezinga. Zijn één van de twee dames die daarop wil reageren. Mevrouw Jansen-Dirkx, u heeft het woord. Mevrouw Jansen-Dirkx: Volgens mij ben ik vrij duidelijk geweest over het feit dat ik graag nog even gesprekken wil hebben met de rest van mijn fractie, dus dat is de reden waarom ik zeg van ik kan niet zeggen een akkoordstuk. Dat zou wat mij betreft eventueel wel op termijn kunnen, dat we aangeven in een vergadering dat alsnog een akkoordstuk is, maar voor nu wil ik eerst nog ruggespraak hebben met mijn fractie. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw van Schie. Mevrouw Van Schie: Daar sluit ik mij ook bij aan. Ook omdat ik eigenlijk nog geen antwoord heb gekregen op mijn hoofdvraag: zijn al deze taken die gedaan moeten worden volgens het raadsvoorstel wel taken die thuishoren bij de griffie? En dat is voor ons als CDA een heel belangrijk punt. Wij willen daar echt graag antwoord op. De voorzitter: Mevrouw van Schie, dat was een mooi punt geweest om te interrumperen, want mevrouw Harmsen wil hem beantwoorden aan u. Mevrouw Van Schie: O, kijk. Excuus. Mevrouw Harmsen: U heeft helemaal gelijk, ik heb die vraag gewoon overgeslagen. Zijn het organisatie werkzaamheden? Nee, het zijn specifieke griffie werkzaamheid.

Het gaat om juridische ondersteuning van raadsleden in hun eigen raadswerk, niet om ambtenaren die … Stel je voor je doet artikel 44, de griffie die helpt daarmee. Die faciliteert dat. Juridische ondersteuning voor onze eigen initiatief raadsvoorstellen, dat doet de griffie. Dat doen we heel bewust. Een eigen organisatie doet dat, een eigen organisatie buiten het ambtelijk apparaat die ons als Raad ondersteunt. De griffie is van ons. En tweede, de regionale samenwerking adviseur is ook niet bedoeld voor het college, niet bedoeld voor het ambtelijk apparaat, die is er voor ons. In die zin, dat is dus niet een ambtenaar die dat een beetje erbij kan doen maar die is er voor ons. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Harmsen. Mag ik een ordevoorstel doen? Dat we hem anders doen, dat we hem als akkoordstuk doorgeven, mits de Wij. Rijswijk of CDA Rijswijk een mail sturen dat het toch geen akkoordstuk is. Mijnheer Van Enk. De heer Van Enk: Toch even aanvullend erop. Het feit dat... We zetten niet als akkoordstuk, als hamerstuk. Dus je kunt ook gewoon als het als hamerstuk staat en je besluit als fractie we zijn er niet voor, tegenstemmen. Hoeft het niet een bespreekstuk voor te zijn. Wil ik maar even meegeven. De voorzitter: Dank u wel. Maar is het zo een goed plan? Dank je wel.

10. Raadsvoorstel Toestemming vaststellen zesde wijziging Gemeenschappelijke regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (RV 24-007) De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 10. Raadsvoorstel Toestemming vaststellen zesde wijzing Gemeenschappelijke regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden. Dit wordt door de heer Van Damme gedaan, in de afwezigheid van mevrouw Bentvelzen. De heer van Damme had wel eens toegezegd dat het onderwerp een stuk kleiner werd, maar nu heeft hij weer een hele lange zin bij het Pagina 12 van 38

Concept verslag Forum Samenleving 9 april 2024

onderwerp. Maar het gaat over jeugdhulp. Dan ga ik aan de linkerkant beginnen van mij. Mevrouw van Nunen. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, ik kan heel kort zijn. Wij gaan akkoord met de herziening zoals voorgesteld in het raadsvoorstel. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Mijnheer Veerman, D66. De heer Veerman: We gaan ook akkoord met deze voorstel. De voorzitter: Mooi. Namens GroenLinks, mijnheer Smithh denk ik. Mijnheer Smith, u heeft het woord. De heer Smith: Dank u wel. We hebben deze zesde wijziging ook als ten kennisname aangenomen. Mooi dat zienswijze van Pijnacker en Nootdorp naar de uiterste datum 30 april over de ontwerpbegroting is opgenomen. We zijn erg benieuwd naar de gevolgen, ook de financiële gevolgen, betreft de afname van inzet van de taken van het servicebureau voor de gemeente Den Haag. Wat voor gevolgen heeft dat voor Rijswijk? Verder vinden we het een prima stuk. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Smith. Wij. Rijswijk, niemand? Namens Beter voor Rijswijk voor iemand het woord? Mevrouw Prenger, u heeft het woord. Mevrouw Prenger: Dank u wel, voorzitter. U vroeg kort en bondig en niet in herhalingen. Wij gaan akkoord met dit stuk. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Prenger. Mijnheer Ezinga. Mevrouw van Schie? Oké, CDA gaat ook akkoord. Mevrouw ten Brummelaar, Rijswijks Belang. Mevrouw ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter.

Ik ga proberen Annemie zo goed mogelijk na te doen vanavond, die viert de achttiende verjaardag van haar zoon Sam. Dus Sam, gefeliciteerd. Zij heeft mij gevraagd het volgende door te geven en ik zal het in een rap tempo doen. De zesde wijziging gemeenschappelijk regeling Servicebureau Jeugd op Haaglanden. We kunnen ons vinden in het voorliggende raadsvoorstel. Doel van de gewijzigde wet gemeenschappelijke regeling is om de controlerende en kaderstellende rol van de raden te versterken. Aangezien het bij het Servicebureau Jeugd op Haaglanden vooral gaat om de uitvoering en veel minder op beleid, vinden wij het een goed voorstel om buiten de wettelijke verplichte bestuursbesluiten geen andere besluiten aan te wijzen. Dit ter zienswijze voorgelegd moet worden aan de raden. Ook de wijziging met betrekking tot de actieve informatieplicht is voor ons akkoord. Wel hebben wij een vraag over de zienswijze van de gemeente Den Haag. Door het uittreden van Den Haag uit de H10 krijgen we op termijn te maken met een andere verdeelsleutel. Verwacht de wethouder dat wij hierdoor meer moeten gaan betalen aan de H10? Er waren hier geen afspraken over gemaakt dat de bijdrage van de gemeente Den Haag zou doorlopen, ook al zouden zij uittreden.

Informatiebeleidsplan: informatievoorziening is van de hele organisatie, omarming van het informatiebeleidsplan door de gehele organisaties is randvoorwaardelijk om invulling te kunnen geven aan het uitvoeringsplan. De voorzitter: Sorry, u heeft het woord. De heer Ezinga: Voorzitter, volgens mij zit ze al bij het volgende agendapunt. Mevrouw ten Brummelaar: Excuus. Ik zei in rap tempo, dus ik denk ik doe hem heel rap. Maar sorry, dit was de eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dat kunnen we ook doen, alles combineren voortaan in een keer. Voor de duidelijkheid. Wethouder Van Damme. Pagina 13 van 38

Concept verslag Forum Samenleving 9 april 2024

De heer van Damme: Dank u wel, voorzitter. Dank ook voor de brede steun voor dit voorstel. Het is ook gewoon een wettelijke verplichting die we moeten voldoen voor 1 juli, dus wat dat betreft is dan ook in een eerdere Forum al over gesproken. Dan toch heel … Ik heb eigenlijk maar één vraag gehoord en één iemand die daar nieuwsgierig over was, de heer Smithh. Maar mevrouw ten Brummelaar was vooral nieuwsgierig naar mijn verwachting of de kosten gaan toenemen of afnemen door uittreding van Den Haag, althans voor de ambulante hulp, is dat dan voor zover ik ben ingewerkt. Kijk, als ik één ding kon constateren, is dat de kosten voor de jeugdhulp de afgelopen jaren niet zijn gedaald. Dus als ik die verwachting doortrek, zou ik denk ik ook verwachten dat het uittreden van een bepaalde gemeenten, in dit geval Den Haag, voor dat deel van de jeugdhulp best wel goed tot extra kosten zou kunnen leiden. Tot zover, voorzitter De voorzitter: Dank u wel, wethouder van Damme. Dan kijk ik eerst naar de heer Smithh voor een tweede termijn. De heer Smithh: Daar is een onderzoek naar aangekondigd, dus helemaal goed. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw ten Brummelaar, Rijswijks Belang, voor een tweede termijn. Mevrouw ten Brummelaar: Bedankt voor de beantwoording en we stellen het realisme op prijs.

De voorzitter: Dan neem ik aan dat dit een akkoordstuk is in de volgende raadsvergadering. 11. Raadsvoorstel Informatiebeleidsplan 2024-2027 (RV 24-008) De voorzitter: Dan een puntje aan de vraag aan D66. Er is mij gevraagd bij agendapunt 11 zou er een andere spreker zijn? Nee, ik kan gewoon beginnen of in ieder geval anders had ik u als laatst het woord geven. Agendapunt 11, raadsvoorstel Informatiebeleidsplan 2024-2027. U was al begonnen, dus mevrouw ten Brummelaar, u heeft het woord. Mevrouw ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter. Dan zou ik de eerste paar regels dan ook maar overslaan voor het gemak. Nee. Informatievoorziening is van de hele organisatie. Omarming van het informatiebeleidsplan door de gehele organisaties is randvoorwaardelijk om invulling te kunnen geven aan het uitvoeringsplan. Hoe gaat het college borgen dat deze gezamenlijke verantwoordelijkheid en de kernwaarden, gedurfd, vastberaden, toegankelijk, betrouwbaar en transparant, zoals in het beleid beschreven door de diverse afdelingen, gevoeld en gedragen wordt. Hoe wordt de awareness, bewustzijn, van de medewerkers meegenomen in het uitvoeringsplan? In de RIB staat dat communicatie via intranet en overleggen plaats gaat vinden.

Worden er ook nog instrumenten ingezet om compliant gedrag van de medewerkers actief te vergroten, bijvoorbeeld door middel van awareness games? Voldoet de gemeente momenteel al aan de wettelijke verplichting, zoals bijvoorbeeld de AvG en de wet open overheid? Worden er per afdeling ook informatie beveiligingsplannen opgesteld, waarin vastgelegd wordt hoe met de bewaarplicht en archivering van vertrouwelijke gegevens wordt omgegaan? Dit was mijn eerste termijn, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw ten Brummelaar. Mijnheer el Majjaoui, wilt u het woord? Sorry, mijnheer van der Baan, u krijgt eerst het woord. De heer Van der Baan: Dank u wel, voorzitter en dank u wel wethouder voor ook het stuk. Wij hebben vrij veel kunnen lezen over de burger in plaats van de klant. Ik meen me te herinneren dat het een eerdere opmerking ook uit de Raad was, dus dank daarvoor. Tegelijkertijd is veiligheid een van de topics die vaak ook genoemd staat in het stuk, maar in de bijlage met de gesproken ontwikkelingen, waar gesproken wordt over verschillende ontwikkelingen, daar vinden we weinig Pagina 14 van 38

Concept verslag Forum Samenleving 9 april 2024

terug over veiligheid en over security, terwijl er nogal veel in de wereld, ook in de digitale wereld, aan de hand is de laatste jaren. Dus onze vraag is: ziet de wethouder dit ook en zijn daar meer concrete zaken op te noemen, omdat dreigingsniveau is toegenomen, ook digitaal voor de gemeente. Er zijn ook afgelopen jaren een aantal slechte voorbeelden van gemeentes die gehackt zijn en dergelijke en daar hebben wij een zorg. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer van der Baan. Mijnheer el Majjaoui, wilt u het woord? Ja? Mevrouw van Schie, het woord op dit onderwerp? U heeft het woord. Mevrouw Van Schie: Ik heb twee vragen. Ik kan dit voorstel tot in detail niet op zijn merites beoordelen, maar ik heb wel een paar vragen daaromheen. Ik weet niet of die echt van toepassing zijn, zo slecht kan ik eigenlijk dit stuk beoordelen. Maar mijn vraag is hoe wordt gewaarborgd dat persoonlijk contact met burgers mogelijk blijft? Ook voor burgers die moeite hebben met ICT. Leidt het plan niet tot kostenoverschrijdingen? Komen er systemen waarmee de organisatie ook goed kan werken? Wordt goed genoeg gelet op of het werkbaar is? Dat was het, mijnheer de voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Schie. Mijnheer Ezinga, voor uw eerste termijn. De heer Ezinga: Voorzitter, dank.

De VVD heeft op dit moment ook niet echt specifieke vragen, juist meer omdat het plan dermate complex is en je aan de achterkant niet goed kan zien of inderdaad datgene plaats vindt wat er worden beschreven. Maar ik heb er vertrouwen in dat het gebeurt en dat er inderdaad een goeie informatiebeveiliging tot stand komt conform de wetgeving waar we aan ons moeten voldoen. Dus wat dat betreft zijn we ook akkoord met dit plan en zien wij ook met vertrouwen tegenmoet dat hier ook uitvoeringen wordt gegeven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ezinga. Mijnheer Kruger, Beter voor Rijswijk. De heer Kruger: Dank u wel, voorzitter. Wij zien hiervan het belang in. Het mag toch niet gebeuren dat straks ons verouderde systeem worden gehackt door de Chinezen of door de Russen en dat soort dingen met alle ellende van dien. Als we gewoon meegaan met de ontwikkelingen. Eenmaal dat kost geld, moet je in gaan investeren, maar je ontkomt er dus niet aan. Dus wat dat betreft steunen wij dit voorstel van harte. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kruger. De heer Zoghbi, Wij. Rijswijk, zie ik zijn microfoon pakken. U heeft het woord. De heer Zoghbi: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben als partij twee korte vragen over dit stuk.

Is het inzichtelijk wanneer de cloud strategie af is voor gemeente Rijswijk? De cloud strategie wordt namelijk veel genoemd in het vernieuwde informatiebeleid, maar is niet veel over terug te vinden. Ook niet op de site van de gemeente Rijswijk. Daarnaast, in het nieuwe informatiebeleid wordt wel benoemd wat risicomanagement is, maar niet expliciet welke risico's gemeente Rijswijk nu exact loopt. Ook incidenten management komt nauwelijks in het document voor. Kan de wethouder aangeven in welk document deze dan wel terug te vinden zijn? We kunnen ons aansluiten bij de vraag van de ChristenUnie over de veiligheid. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Zoghbi. GroenLinks, Mijnheer Van ’t Eind, u heeft het woord. De heer Van ‘t Eind: Dank u wel, voorzitter. Prima voorstel. Ik sluit me aan bij de opmerkingen, ook van de VVD, omdat ik vertrouw in een goede uitvoering. Ik sluit me wel ook aan bij de vraag van de ChristenUnie over cybersecurity. Dat is toch wel een belangrijk onderwerp. Daar aansluitend bij een goeie informatievoorziening en ik weet niet of ik nu aanslag de vraag van mevrouw ten Brummelaar, Pagina 15 van 38

Concept verslag Forum Samenleving 9 april 2024

het zou best wel kunnen, daar hoort ook dat je voorzichtig en op een goede manier met informatie omgaat. Dat gaat ook over veiligheid overigens en daar hoort dus eigenlijk ook een stukje cultuurverandering bij of aandacht voor de cultuur van het omgaan met informatie. Dat zie ik niet heel erg terug in het informatiebeleidsplan. Mijn vraag aan de wethouders om daar ook op te reflecteren of daar ook aandacht voor is en op welke manier. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer van ’t Eind. Mijnheer Veerman, D66. De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter. Goed dat nu op basis van het coalitieakkoord vervolg wordt ingezet, want Rijswijk heeft nog wel enkele stappen te maken op dit gebied. Daarom ook twee vragen. Het gaat vooral ons over de uitwerking straks in de dienstverlening naar inwoners en bedrijven en de kennisuitwisseling in onze eigen organisatie, of die ook verbetert. We horen graag welke voortgang en uitvoering de wethouder aan de Raad zou kunnen meegeven op dit gebied. Een tweede vraag is met betrekking tot gebruik van AI. Door de gemeente hebben we mogelijk niet goed zicht hoe dit nu gaat. Kan de wethouder uiteenzetten of hier schriftelijk op terugkomen hoe we hier mee om dienen te gaan? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Veerman. Mijnheer Bosman, PvdA. De heer Bosman: Dank u wel, voorzitter. Even kijken.

We hebben het informatiebeleid van veel interesse gelezen en we hebben nog één vraag. In bijlage 3 staan toekomstige wetten en regelgeving. Zeer inzichtelijk, was interessant om te lezen en het is belangrijk om hier bewust van te zijn. Het is echter niet duidelijk in hoeverre deze in het huidige beleidsplan zijn geïntegreerd. Welke dan wel, welke dan niet? Om het zo wat meer toekomstbestendig te maken, de titel is ook voor een veerkrachtige toekomst. Dus dat is onze vraag en verder ook het vertrouwen inderdaad dat het beleid op zich goed wordt uitgevoerd. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bosman. Wethouder van Damme, voor uw eerste termijn. Volgens mij doet de microfoon het niet. De heer van Damme: Nu doet hij het wel, hartstikke goed. Voorzitter, dank aan uw Raad ook voor de vragen en interesse waarmee het voorstel is gelezen. Er zit er ook een aantal interessante observaties en vragen bij. Want wat is nou de status en de merites hoe je dat nou kan beoordelen? Ik proef bij mevrouw van Schie … Ik kan u zeggen dat ik heb diezelfde worsteling ook wel gehad van wat staat hier nu in? Wat voor kaders kan je als Raad meegeven voor het informatiebeleidsplan, want eigenlijk geeft dat de strategische doelstellingen weer van hoe je met informatie in brede zin in de organisatie wil omgaan. Dat heeft allerlei aspecten.

Dat gaat over digitalisering, dat gaat over de security, dat gaat over ook simpelweg je fysieke beveiliging op je bureau bijvoorbeeld. Dus dit is eigenlijk wel als bovenhangend strategisch plan bedacht met die drie uitgangspunten zoals ze staan verwoordt. Het is al moeilijk genoeg om al die ontwikkelingen te volgen en we hebben gemeend ook gelet op het vorige informatiebeleidsplan wat is geweest om hier een vervolg aan te geven. Je zou kunnen zeggen dat bijvoorbeeld de digitaliseringsagenda, waar ik u Raad een brief over heeft gestuurd afgelopen juni en waar we over de voortgang weer rapporteren bij de jaarrekening, hier onderdeel van uitmaakt. Maar ook hoe we in verband met de gemeenschappelijke bedrijf groenregeling Delft werken aan de ICT-voorzieningen in brede zin. Daar zit ook een heel belangrijk security vraagstuk aan vastgekoppeld. Want op vragen die al meerdere keren zijn gesteld is natuurlijk een van de grootste risico’s die je tegenwoordig loopt is om gehackt te worden. Maar ik ben blij dat we daar ook met Delft in samenwerken. Daar gaat deze strategie op zichzelf niet zoveel aan veranderen, want wat in deze strategie nu belangrijk is, is dat het gaat om stabilisatie. Dus wat we nu doen met de informatie hoe we daarmee omgaan, dat we dat goed blijven doen. Dat we innoveren.

Dat betekent dat we, adaptief vind ik een ingewikkeld woord, maar dat we gewoon kunnen inspelen Pagina 16 van 38

Concept verslag Forum Samenleving 9 april 2024

op al die nieuwe ontwikkelingen die er ook gewoon zijn als het gaat om ik dacht de AI, artificial intelligent. Die wet die is een Europese wet die is net in maart door het Europees parlement aanvaard en we hebben daar nu nog geen specifiek beleid op artificial intelligence. We zijn er natuurlijk wel mee bezig en ook aan het voorsorteren op die Europese regelgeving die dan op ons af gaat komen, want wat we nu doen is gewoon conform de AVG en conform de huidige wetten regelgeving acteren. Maar we moeten ons ook anticiperen op bijvoorbeeld die Europees vordering op kunstmatige intelligentie die in 2024 van kracht wordt. Ook daarin is gezegd dat er interpretatietijd is, dat we in 2026 daaraan moeten voldoen. Wat ik nu wel kan zeggen, is dat we op dit moment aan alle vereisten voldoen. U kunt dat ook terugvinden bijvoorbeeld op, antwoord op de vraag van de heer Zoghbi, in de management rapportage van de accountant. Die doet ook altijd enorme audit checken op IT-processen. Zit wat meer aan de processen kant, om het zo maar te zeggen.

Dit plan zit toch wat meer op de strategie kant, dus dat betekent, als het gaat om het derde deel van het informatie plan, de relatie kant is dat, dat we natuurlijk ontzettend veel te maken hebben met partners waar we mee samenwerken en dat we dan ook die informatie die we gebruiken en beheren en verwerken, dat we dat ook op goede manier willen gaan doen. Dus binnen die drie pijlers willen we de ambities en de uitdaging die op ons afkomen vorm gaan geven. Geldt bijvoorbeeld ook, niemand heeft er een vraag over gesteld, maar over gebruik van algoritmes en algoritme register. We zijn daar echt heel hard mee bezig en dat gaat niet altijd even volgens planning. Daar wordt wat vertraging opgelopen, er valt een projectleider uit, maar over het algemeen kijk ik met veel voldoening terug op wat we tot nu toe hebben gerealiseerd, ook wat betreft de digitaliseringsagenda. Ik zal daar dus over rapporteren in reguliere PenC cyclus en ben ik eigenlijk wel blij met ook de trajecten die daaromheen opgepakt worden door organisatie. Als een nieuwe medewerker hier binnenkomt, die wordt erop getraind om zo compliant mogelijk te werken en goed met informatie om te gaan. Proberen natuurlijk te voldoen aan de beste standaard waarvoor betreft informatiebeveiliging.

Denk dat we een enorme slag hebben gemaakt als het gaat om de kantoren beveiliging met de uitrol van die nieuwe devices sinds we hier in het huis van de stad zitten, maar neemt niet weg dat het risico wel blijft bestaan. Dus misschien zijn er inderdaad wel, zoals de heer Kruger zegt, Russen of Chinezen die veel slimmer zijn dan onze Delftse ICT ondersteuning. Maar goed. Maar dit is echt een serieuze aangelegenheid natuurlijk, dus je moet daarmee bezig zijn en ook dus bewustwording van zijn. Dus ook in gedrag en cultuur en wordt daar binnen de teams ook aandacht aan besteed. Zal ik toch eens even kijken of ik in deze manier een beetje alle vragen heb gehad, ik heb ze niet zo specifiek benoemd. Volgens mij heb ik hiermee een hoop van de vragen beantwoord, ook wat meer in algemene zin. Oh ja, de heer Bosman vroeg natuurlijk over de hoe, die overzicht van wet- en regelgeving. Dus ik heb al gezegd we voldoen dus echt aan alle weten regelgeving. We moeten er ook over rapporteren aan Binnenlandse zaken bijvoorbeeld en we proberen dus te anticiperen op de aankomende wet- en regelgeving. Tot zover eigenlijk mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Misschien ook al gelijk de beantwoording voor tweede termijn bij sommige fracties. Dan ga ik snel het rijtje af. Rijswijks Belang? ChristenUnie? CDA? Ja? Mevrouw van Schie, u heeft het woord.