Concept verslag Forum Samenleving 3 december 2024
Tekst van het document
We hebben nog wel enkele aanvullende vragen. Wij zijn blij eigenlijk dat de gemeente, anders dan wat ik hier mijn tegenkandidaat aan de overkant hoor zeggen, dat we landelijk dingen laten liggen en lokaal moeten optreden om het armoedebeleid, om daar zin aan te geven. Dus dat is misschien net het omgekeerde. Bestaanszekerheid is heel belangrijk voor de mens. Waarbij geluk, mentale gezondheid en gezonde voeding ook aan bijdragen. En dan zie ik eigenlijk als ik naar deze nota kijk, dan zeg ik eigenlijk dat de armoede inzet zorgt ook voor minder kost in de zorg. Nou, we zien al dat Vroeg er op af al veelvuldig wordt ingezet. Ik vraag toch nog wel een beetje een integrale blik, want als we het over maatwerk hebben, is die integrale blik ook wel belangrijk. Je kan zo vier, vijf interventies noemen die we ook via de SPUK-middelen, maar die we ook al inzetten, die hier nog niet helemaal vorm in krijgen. En er zijn een middelen mee gemoeid die we in kunnen zetten eventueel, als we straks allemaal doorgaan met alle SPUK, maar dan zie ik wel kansen om ook die middelen daarvoor te gebruiken. Want ik denk zeker ook dat armoedebeleid ook bijdraagt aan mensen die mentaal niet gezond in elkaar zitten. En daar zijn ook weer interventies voor om die mensen op weg te helpen, maar dan moeten ze wel eerst bestaanszekerheid op orde hebben.
Die zijn heel belangrijk om die interventies te kunnen uitvoeren. Kansrijke start bij kinderen van 0 de eerste 1000 dagen. Als een gezin gewoon geen geld heeft, is die kans voor zo'n kind om op te groeien, is gewoon veel lager. Laten we daar dus armoedebeleid op inzetten en ook de middelen die daarvoor beschikbaar zijn in te zetten, zodat je met een integrale blik aan twee kanten kan gaan werken. Dat vind ik wel heel belangrijk. En wat ik ook miste, is natuurlijk sport en bewegen. Er was gisteren een leuk debat, sportdebat in de Tweede Kamer. Er wordt natuurlijk weer behoorlijk wat bezuinigd door het huidige kabinet op dat gebied. Laten we nu per kind tot 18 jaar 240 euro per jaar inzetten, om kinderen weer te kunnen laten sporten en bewegen voor wat ook noodzakelijk is. Daar ben ik op zich wel een voorstander van, maar ik denk dat we dat ook anders kunnen doen. Ik denk dat we ook kunnen kijken hoe we deze middelen misschien via de Ooievaarspas nog verder kunnen inzetten om kinderen te kunnen laten bewegen, te kunnen laten sporten, te laten zwemmen. En ik wil vragen of de wethouder daarnaar wil kijken om bewegen en sport, die activiteiten voor jongeren beschikbaar te houden. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Veerman. Mevrouw Prenger van Beter voor Rijswijk. Mevrouw Prenger: Dank u wel, voorzitter.
Ten eerst sluit Beter voor Rijswijk zich in zijn geheel aan bij het statement van de VVD. Maar graag zou Beter voor Rijswijk willen weten van de wethouder, om Pagina 31 van 46
Concept verslag Forum Samenleving 3 december 2024
zich toch iets meer uit te spreken over de werkende armen. Dat missen wij heel erg. Wij worden op straat ook aangesproken door mensen die zeggen: ik doe zo mijn best, ik werk en ik hou bijna niets over. En mensen die net onder die grens zitten, die krijgen subsidie, kindertoeslag. Nou ja, ik kan alles wel opnoemen. Ten tweede wil Beter voor Rijswijk graag weten welke adviezen er precies zijn overgenomen van de Adviesraad. En dat geldt idem dito voor de kinderrechtenambassadeurs. Waarom zijn sommige dingen wel overgenomen en waarom andere niet? Dit was mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Prenger. Dan geef ik nu het woord aan de PvdA, mijnheer Bosman. De heer Bosman: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn erg onder de indruk van de gestructureerde aanpak op integraal armoedebeleid. En we zien dan ook de uitvoeringsagenda met smart tegemoet. Verder zien wij duidelijke verbeteringen ten opzichte van de vorige versie en zijn we zeer tevreden. We hebben nog wel een aantal vragen ter verduidelijking. Zo wordt genoemd dat de uitvoeringsagenda in Q1 2025 wordt opgeleverd, maar Q1 2025 is al over een paar weken. Dus we vroegen ons af of dat meer specifiek geduid kan worden. De laagdrempelige toegang, waar GroenLinks ook al aan refereerde. Onlangs bleek dat de gemeente Rijswijk en onvoldoende scoorde op digitoegankelijkheid. Zoiets bestaat.
Waarbij 11 apps niet voldoen aan de wet, zonder dat daar een verklaring voor is. In hoeverre zou hier een negatieve invloed vanuit kunnen gaan voor de implementatie van het armoedebeleid? En welke stappen onderneemt de wethouder en het college om deze situatie te verbeteren, zodat zoveel mogelijk mensen gebruik kunnen maken van de regelingen tegen armoede? Beter voor Rijswijk noemde ook al de middeninkomens of werkende armen. Hoe worden deze mensen bediend en kan de gemeente concrete oplossingen bieden om hun leven minder stressvol te maken en te zorgen dat hun kinderen van hun jeugd kunnen genieten en zichzelf kunnen ontwikkelen? Ten derde of ten vierde. Een uiterst gevolg van armoede is het verlies van een woonplek. De visie kan meer aspecten wat PvdA Rijswijk betreft belichten van dak- en thuislozen. Zou de wethouder kunnen aangeven in hoeverre er sprake is van deze problematiek in Rijswijk en hoe dit verbeterd kan worden? Er is bijvoorbeeld ook een ETHOS light telling, waardoor dak- en thuislozen in kaart worden gebracht in een aantal Nederlandse gemeenten. Wij begrijpen dat Rijswijk zich heeft aangemeld. Wij zijn ook heel verheugd om dat te horen. Het is niet duidelijk wanneer deze telling plaats zal vinden.
Misschien kan de wethouder daar inzicht in geven? En tot slot, in het verlengde van het nationale actieplan dakloosheid, vroegen wij ons af of in Rijswijk schulden kunnen worden kwijtgescholden, wanneer daklozen zich weer inschrijven in de gemeente Rijswijk? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bosman. Dan gaan we nu naar mevrouw Jansen-Dirkx van Wij. Rijswijk. Mevrouw Jansen-Dirkx: Dank u wel, voorzitter. Ik wil beginnen met te zeggen dat Wij. Rijswijk de inwoners van Rijswijk bijzonder dankbaar is voor het meedenken en adviseren van de raad over ons armoedebeleid. Twee adviesrapporten waarin genoeg te vinden is om het armoedebeleid aan te scherpen en nog effectiever te maken. Als eerste het advies van de kinderrechtenambassadeurs. Want ook dat verdient de aandacht van ons als raad, want dit advies is ook aan ons gericht en ze vragen ook om onze reactie. En dat doen we dus bij deze. Zij signaleren het ontbreken aan zichtbaarheid van diensten. En dat is ook iets wat Wij. Rijswijk onderschrijft. Het idee van de Bibliotheekbus, dat vinden we het onderzoeken waard. Kan de wethouder aangeven of dit een advies is wat nog verder uitgewerkt wordt? De vertrouwenspersoon op school vond onze fractie ook een waardevol advies.
Ik had deze vraag liever misschien aan de wethouder onderwijs gesteld, maar misschien kan de wethouder van dienst hier ook antwoord op geven of dit een uitvoerbaar idee is of Pagina 32 van 46
Concept verslag Forum Samenleving 3 december 2024
dat daar misschien al gehoor aan gegeven wordt? En verder kijkt Wij. Rijswijk uit naar de toegezegde RIB over het complete advies en spreken we via deze weg nogmaals onze waardering uit voor het uitgebreide advies van de kinderrechtenambassadeurs. Dus dank jullie wel. Jullie zitten ongetwijfeld niet meer te kijken, maar via deze weg wil ik dat toch laten weten. Dan het rapport van de Inwonersraad. Dit rapport geeft voldoende handvatten om ons beleid aan te scherpen. En ik kom hier straks iets uitgebreider op terug. Het geeft adviezen mee die vanuit het perspectief van de inwoners komt. De inwoners die ons huidige beleid ervaren en duidelijk kunnen aangeven wat er anders en beter moet. Dank aan de inwoners die hun vrije tijd voor ons hebben vrijgemaakt om aan dit rapport mee te werken. Voorzitter, dan het raadsvoorstel zelf. Hier vond onze fractie het wederom lastig om de juiste woorden te vinden. Twee maanden geleden hebben we als raad dit stuk met een flinke berg huiswerk terug naar de tekentafel gestuurd. En Wij. Rijswijk is niet erg tevreden over het gemaakte huiswerk en kreeg het gevoel dat dit nieuwe raadsvoorstel veel weg had van: mag ik je huiswerk kopiëren? Ja, maar doe dat dan niet exact hetzelfde, anders valt het zo op. Met hierbij een plaatje van twee zaken die bijna hetzelfde zijn, maar toch minimaal verschillen. Voor Wij.
Rijswijk was het namelijk van groot belang om de adviezen van de Inwonersraad verwerkt te zien in deze visie. Wij is ervan overtuigd, zoals al eerder gezegd, dat zij degenen zijn die met hun adviezen ervoor kunnen zorgen dat we het beleid zodanig veranderen, dat de doelen zoals beschreven in het voorstel wel gaan bereiken. Zijn deze adviezen dan helemaal niet verwerkt in dit raadsvoorstel? Ja en nee. Twee voorbeelden. Het advies van de inwonersraad was dat de ruilmiddag een bijdrage zou kunnen leveren in het duurzaam leven en hiermee geld bespaard kan worden. In het raadsvoorstel wordt gesproken over een succesvolle ruilmiddag die heeft plaatsgevonden. Dit is niet het geval. De middag wordt namelijk as we speak pas uitgewerkt en heeft dus nog niet eens plaatsgevonden en kan dus absoluut niet succesvol worden genoemd. Bovendien wordt hij door de inwoners georganiseerd. Waar het advies om vroeg, was een ondersteunende rol van de gemeente en dat staat nu net niet beschreven in het voorstel. Waar gaan wij als gemeente dan in bijdragen? Het advies van de Inwonersraad was om de reikwijdte van de minimaregelingen op te rekken en mogelijk gestaffeld aan te bieden. In het raadsvoorstel staat bijvoorbeeld dat de Ooievaarspas beschikbaar wordt gesteld voor Oekraïense vluchtelingen.
De Inwonersraad doelde met hun advies niet op die groep, maar mensen die buiten de 130 procentnorm vallen en nauwelijks het hoofd boven water kunnen houden. Weer de plank misgeslagen helaas. Het stuk lezend lijkt het erop dat we als gemeente zeggen tegen de Inwonersraad: dank voor het meedenken, maar we gaan hier niet echt iets mee doen. We hebben gewoonweg weer niet naar de inwoners geluisterd. Doodzonde wat mij betreft, want deze inwoners weten echt nogmaals hoe het is om elke cent die binnenkomt 10 keer te moeten omdraaien voor hij uitgegeven wordt. En dan komen ze nog genoeg te kort om geen gelijke kans te hebben in het leven. Hebben we verder nog vragen aan de wethouder over dit stuk? Twee. Denkt de wethouder dat we met deze visie de landelijke doelstellingen gaan halen voor 2030? En heeft u het nieuwe voorstel voorgelegd aan de Inwonersraad en wat was hun reactie? Tot zover onze eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jansen-Dirkx. Dan zet ik nu weer even een andere pet op en geef ik mijn andere zelf even het woord. Mevrouw Van Schie: Er is al heel veel gezegd over deze visie en daar sluiten wij ons op hoofdlijnen eigenlijk wel bij aan. Voor wat betreft bijvoorbeeld Beter voor Rijswijk aangaf, namelijk dat er groepen ontbreken en dat er onvoldoende scherpte zit in het advies.
En wat wij daar nog aan toe zouden willen voegen, is dat wij vinden dat de route van financiële bestaanszekerheid op een minimumniveau naar bestaanszekerheid in zijn geheel, dat die mist, alsof armoede iets blijvends moet zijn. In de visie, vinden wij, wordt te veel uitgegaan van het accepteren van een bestaan waarbij faciliteiten zoals voedselhulp en de weggeefwinkel nodig blijven. Wij zien graag in de visie dat onze inwoners armoede achter zich kunnen laten, eventueel in een aantal stappen waarbij er Pagina 33 van 46
Concept verslag Forum Samenleving 3 december 2024
bepaalde faciliteiten of ondersteunende maatregelen zijn. En onze vraag is of de wethouder dit kan opnemen in de visie? De voorzitter: Dan gaan wij nu over naar de reactie van de wethouder in eerste termijn. Mijnheer Van Malsen, mag ik u het woord geven? De heer Van Malsen: Ja hoor, voorzitter, dat mag u. Ik schrijf even een zinnetje af, dan blader ik weer even terug. Dank allemaal. Dank aan alle leden van het Forum voor de vragen en opmerkingen. Ik zal ze ook eventjes in volgorde afgaan, zoals te doen gebruikelijk is. Te beginnen met GroenLinks. De fractie van GroenLinks zegt in eerste instantie blij te zijn dat de Inwonersraad een vervolg krijgt. Nou, daar ben ik zelf ook heel blij mee. Daar moet ik wel bij zeggen dat dat natuurlijk pas kan gebeuren, het vervolg geven aan de Inwonersraad, als de visie vastgesteld wordt. Daarnaast vroeg mevrouw Oude Alink nog over de toegankelijkheid van onze regelingen. En dat voorwaarde maken van het beleid, dat dat goed toegankelijk is en dat die loketten ook goed bereikbaar zijn. Nou, dat neem ik ter harte. En dat zit ook in de visie en in het beleid. Onder andere in de maatregel die we opgeschreven hebben om meer outreachend te gaan werken, zoals dat dan heet, wat in de praktijk betekent dat onze consulenten ook meer echt in de stad zullen zijn bij evenementen.
En als het aan mij ligt het liefst ook echt langs de deuren gaat, bijvoorbeeld door mee te lopen met de flatcoaches, die ook bij mensen achter hun voordeur komen. En ook best wel vaak ook al dit soort casussen meenemen naar bijvoorbeeld het serviceteam geldzaken. Dus dat is zeker de bedoeling. En ook de pilot bijzondere overheid sluit hierbij aan en ook de plannen rondom huisartsen die in het stuk staan. Die zijn ook gericht op de toegankelijkheid van onze regelingen zo goed mogelijk maken en de drempels ook zo veel mogelijk te verlagen. De VVD spoorde het college aan om hier echt actie op te zetten. En dat neem ik ook ter harte. Dus mocht de visie vastgesteld zijn en we ook het uitvoeringsprogramma af kunnen ronden, dan gaan we wat mij betreft ook direct van start. En dat kan ook, want we hebben ook een aan aantal maatregelen opgenomen in de visie, waar we echt klaar mee in de startblokken staan om echt van start te gaan. Zoals bijvoorbeeld, die staat niet bij de visie, maar die zit wel bij de ingekomen stukken, de pilot vrij reizen voor ouderen met een Ooievaarspas, die eigenlijk direct doorgang kan vinden. De VVD waarschuwde ook nog voor de grillen in beleid. En dan met name de verschillen tussen gemeenten en regionale verschillen in aanpak en regelingen, die veroorzaakt worden door de beleidsvrijheid die wij als gemeenten hebben om ons eigen armoedebeleid in te vullen.
En ook de heer Veerman die verwees daarnaar. Want je kunt inderdaad op twee manieren naar die materie kijken. Ik ben het eens met de heer Ezinga dat dat soms tot onwenselijke verschillen kan leiden tussen gemeenten. En dat het ook soms moeilijk is uit te leggen naar inwoners waarom een bepaalde regeling in een bepaalde gemeente wel toegankelijk is voor een bepaalde groep en in een andere gemeente niet. Aan de andere kant hebben we op deze manier als gemeente ook veel beleidsvrijheid om juist beleid te maken dat aansluit bij de behoeften van onze inwoners. Nou, de Inwonersraad voor armoedeverlichting is al een aantal keren de revue gepasseerd, net in de eerste termijn. En dat is een van de manieren waarop wij proberen om beleid ook te maken dat echt aansluit bij wat de mensen in Rijswijk nodig hebben. Want Rijswijk is weer echt een andere gemeente dan laten we zeggen Wassenaar of Pijnacker-Nootdorp. Dat wil niet zeggen dat dat meteen ook altijd de beste manier is om dat beleid te voeren. Ik heb zelf ook weleens landelijk gepleit voor meer uniformiteit tussen gemeentelijke regelingen, want er zijn er echt wel een paar die je kan verzinnen die in principe alle gemeenten aan zouden kunnen houden, maar daar ligt ook een rol voor de Rijksoverheid.
Net als dat er een rol, Sterker nog, een grondwettelijke plicht voor de Rijksoverheid ligt om de bestaanszekerheid van haar inwoners te garanderen. De commissie sociaal minimum, de heer Caminada heeft een presentatie gegeven aan uw raad. Die adviseerde een heleboel dingen. Onder andere om dat sociaal minimum echt adequaat te maken en voldoende voor mensen om een goed leven van op te bouwen en bestaanszekerheid te hebben. Helaas is dat een Pagina 34 van 46
Concept verslag Forum Samenleving 3 december 2024
van de dingen die de Rijksoverheid tot nu toe nagelaten heeft. Dus totdat die rol voldoende ingevuld wordt door het Rijk, ben ik in ieder geval nog wel enigszins blij dat we lokaal ons beleid kunnen voeren. Zij het met de kanttekening dat het dus inderdaad ook niet altijd tot het meest uniforme beleid over gemeenten heen leidt. Even kijken. De fractie van D66 had nog wat vragen over de integrale blik. Hij noemde wat SPUK, kansrijke start en ik interpreteer die vraag als een aansporing om die integraliteit daartussen wat meer te waarborgen. We doen dat bijvoorbeeld al met de GALAmiddelen die onder andere ingezet worden voor werk dat Welzijn Rijswijk doet. Het programma verbetering financiële dienstverlening is een van de programma's waaronder ook maatregelen genomen worden om schuldenpreventie te verbeteren. Die heeft ook een raakvlak met dit stuk. En het vorige stuk over het Innovatiefonds, daar zat bijvoorbeeld een pilot verborgen schuld in. Dat is nu net een van die voorbeelden waarin de armoedevisie en een ander programma elkaar raken en die integraliteit dus gestalte krijgt. Sport en beweging werd ook nog specifiek genoemd als een voorbeeld waar we misschien meer op in kunnen zetten. Nu is het zo dat je via de Ooievaarspas al sportactiviteiten vergoed kan krijgen. Zowel contributie als ook kleding, dacht ik.
Krijg ik niet door, maar in mijn herinnering was er ook een regeling voor sportkleding. Maar goed, ik denk dat ik de suggestie die de heer Veerman doet ook ter harte zal nemen. En dat is nu net een van die dingen die we graag als de Inwonersraad een vervolg krijgt, met de Inwonersraad samen ook op willen pakken, om te kijken, als we die regelingen uit gaan breiden wat voor doelgroepen en wat voor regelingen zijn dan de meest voor de hand liggende, de meest effectieve? Even kijken. De fractie van Beter voor Rijswijk vroeg over werkende armen, wat is de visie van het college over de werkende armen? Ten eerste het feit dat er werkende armen zijn, vind ik al een heel bijzonder gegeven. Dat duidt er ook op dat armoede niet alleen maar iets is van een bepaald inkomen hebben, maar het gaat ook over wonen, het gaat over gezondheid, het gaat over onderwijs, het gaat over veiligheid, het gaat over werk. En nu is toeleiding naar werk natuurlijk altijd de beste, de meest duurzame oplossing om mensen uit de armoede te halen, maar we zien alsnog dat mensen met een laag inkomen en ook een baan bijvoorbeeld in minder veilige wijken wonen. Ze zijn gemiddeld ongezonder. Dus zelfs puur het hebben van werk is al niet meer genoeg om mensen uit de armoede te halen.
En nogmaals, ik zie daar dus ook een rol voor de Rijksoverheid liggen om dat sociaal minimum te garanderen, om bijvoorbeeld ook een adequaat minimumloon in te stellen. Maar zolang dat niet het geval is, hebben we daar als gemeente Rijswijk denk ik ook echt een rol te spelen. En dat is ook een van de doelstellingen van deze armoedevisie. En we proberen dat op een paar manieren te doen. Ik noemde het programma financiële dienstverlening al, waar bijvoorbeeld het team vroeg er op af inzit. Waar ook de pilot verborgen schulden, die specifiek gericht is op werkende armen. Al noemen we het werkende minima in het stuk, vind ik ook net een iets chiquere benaming. Het programma Aandacht werkt vanuit het werkgeversservicepunt. En we willen, er is als het goed is, vandaag een Raadsinformatiebrief verstuurd. Ik weet niet of die al aangekomen is, over het programma Aandacht werk en Rijswijk Werkwijs, waarmee wij mensen naar werk toe geleiden en hopelijk dus ook uit armoede en schulden. Een van de uitgangspunten van deze visie is ook de inwoner centraal zetten. Dus dat betekent dat we nauw samenwerken met collega's van allerlei beleidsterreinen om mensen te helpen. En daarbij ook echt kijken naar de volledige situatie waarin een huishouden zich bevindt.
Dus niet alleen maar een bepaalde inkomensgrens, maar ook wat voor schulden heb je? Wat voor gezinssituatie is er? Zijn er bepaalde andere zaken die spelen, die misschien ertoe leiden dat je wel te veel verdient om in aanmerking te komen voor onze minimaregelingen, maar toch ondersteuning nodig hebt om uit de shit te kome? Om het maar eventjes wat plat te zeggen. En daartoe hebben we bijvoorbeeld ook die pilot bijzondere overheid opgenomen in dit stuk. Want dat is nou net een van die manieren waarop je eigenlijk een beetje niet buiten de regels om, moet ik wel zeggen, niet buiten de regels om, maar met goed gebruik van bestaande regels mensen kan helpen die in een moeilijke situatie zitten, ongeacht of zij in aanmerking komen voor de generieke regelingen. En een ander Pagina 35 van 46
Concept verslag Forum Samenleving 3 december 2024
belangrijk punt van dit stuk is ook dat we beogen om sociale netwerken te versterken. Mevrouw Jansen-Dirkx noemde bijvoorbeeld al de ruilmiddagen. Dat is een van de manieren waarop je door kleinschalige initiatieven en dat is dus ook echt een hele mooie, omdat die vanuit die inwonersraad kwam dit idee, kleinschalige initiatieven op kan zetten waarin je ook de sociale cohesie in de stad kan verbeteren en mensen kan helpen en ook meer sociaal kapitaal kan geven. Zonder dat daarbij wordt gekeken naar of je nou 110 of 130 procent van het sociaal minimum verdient. Even kijken. De pilot bijzondere overheid heb ik al het een en ander over gezegd. Er werd ook nog gevraagd door mevrouw Prenger naar de adviezen van de adviesraad. En dan neem ik even aan dat zij bedoelt de Inwonersraad armoedebestrijding, want de adviesraad sociaal domein, pardon, voorzitter en de kinderrechtenambassadeurs. Hoe zijn die meegenomen? De Inwonersraad voor armoedeverlichting die zit ook expliciet in het stuk meegenomen.
Bijvoorbeeld het idee vijf van de Inwonersraad gaan we verder uitwerken en we gaan dus met die Inwonersraad die we ook middels dit stuk een vervolg geven, gaan we kijken naar welke regelingen komen nu in aanmerking voor uitbreiding? Welke doelgroepen moeten we echt extra proberen te bereiken in de stad? Daar zit waarschijnlijk ook wel weer een kostenplaatje aan, moet ik wel zeggen als een kleine waarschuwing, want we hebben natuurlijk ook wel in het opstellen van dit stuk gekeken naar bepaalde regelingen die we mogelijk uit kunnen breiden. Alleen dat zijn vaak wel best wel dure aangelegenheden. Dus dat is eventjes een kleine slag om de arm, die ik nu alvast maak. Het gaat ook om het creatief omgaan met regelingen die er al zijn. Zoals bijvoorbeeld de pilot gratis reizen met het ov voor ouderen. Dat is op zich een relatief beperkte investering geweest om iets te doen. Dat heeft een heleboel mensen geholpen. Zoals ook uit evaluatie blijkt die bij de stukken zit. Dan vroeg mevrouw Prenger naar, sorry, ik was nog niet klaar met de Inwonersraad voor armoedeverlichting. Want we hebben namelijk een aantal hoofdstukken toegevoegd aan de visie na de vorige behandeling. En daarin dus ook geprobeerd om zo veel mogelijk een plek te geven aan de adviezen die de Inwonersraad gegeven heeft. En de acties die we in het stuk genoemd hebben.
Daar zitten een aantal tussen die eigenlijk naadloos aansluiten aan de adviezen van de Inwonersraad of zelfs een gevolg zijn van de adviezen van de Inwonersraad. En ik noem even acties een, twee, drie, vijf en zes. Ik laat het even aan uw Forum om na te lezen welke dat precies zijn, want anders wordt mijn betoog nog langer. En ook de kinderrechtenambassadeurs, we hebben daar niet meer de tijd gehad om hun adviezen expliciet in dit stuk mee te nemen. Daarmee wil ik wel zeggen dat een aantal van de adviezen eigenlijk heel goed aansluiten bij dit stuk. Dus in de verdere uitvoering daarvan gaan we die zeker oppakken. En dat gaat over de schoollunches bijvoorbeeld. En het toegankelijk maken van de minimaregelingen is er een die heel vaak terugkomt. Dus daar moeten we echt ons best voor gaan doen. En de andere adviezen, daar vroeg mevrouw Jansen-Dirkx onder andere naar, die gaan we onderzoeken en die zullen we volgens mij eind deze maand, nee, de heer Wit is al weg. Die doet volgens mij de presentatie. Eind deze maand ook weer terug presenteren aan de kinderrechtenambassadeurs. En dan komt er begin volgend jaar een RIB met de uitkomsten daarvan. Dus daar kan ik op dit moment niet zo veel meer over zeggen, los van het feit dat ik ook erg onder de indruk was van de kwaliteit van de adviezen. En als het aan mij ligt persoonlijk, dan doen we er allemaal iets mee.
Maar goed, ik kan me voorstellen dat er ook andere beperkingen zijn dan alleen maar mijn wens en mijn wil. Dus dat voor wat betreft de adviesraden. De Adviesraad Sociaal Domein werd verder niet naar gevraagd, maar die hebben we ook inderdaad vrij uitgebreid meegenomen in de totstandkoming van dit stuk. Even kijken. De Partij van de Arbeid vroeg naar wanneer de uitvoeringsagenda komt, want het eerste kwartaal is al binnenkort. Dat klopt. En de ambitie is ook dat zodra dit stuk vastgesteld is om zo snel mogelijk die uitvoeringsagenda ook met uw raad te delen. En dat zal het eerste kwartaal worden, wat mij betreft februari, januari zal dat kort dag zijn, maar februari gaan we ons best voor doen om dat te halen. De Partij van de Arbeid vroeg ook naar de uitkomst van de scan op de digi-toegankelijkheid van onze website. In hoeverre gaat die een negatieve invloed hebben op de toegankelijkheid van onze Pagina 36 van 46
Concept verslag Forum Samenleving 3 december 2024
regelingen? Moet ik wel bij zeggen dat het hier om twee verschillende typen toegankelijkheid gaat. Dus het gaat om hoe goed kunnen mensen onze regelingen vinden en hoe goed zijn ze geïnformeerd over waar ze recht op hebben? En digitale toegankelijkheid waar het echt gaat om hoeveel contrast zit er op je knopjes en zijn de teksten leesbaar en zo? Ik verwacht zelf dat het effect van die scan, hoewel ik trouwens de uit komst best zorgelijk vindt, dat onze website dus blijkbaar niet zo toegankelijk is. Ik denk dat het effect beperkt is, want we hebben voor mensen die nu al moeite hebben met het aanvragen van regelingen, voorzieningen zoals bijvoorbeeld de formulierenhulp bij Welzijn Rijswijk, schuldhulpmaatje. Dus er zijn best al wel wat manieren waarop we ons netwerk gebruiken om mensen die moeite hebben met het aanvragen van regelingen te helpen. Maar ik zal dus de vraag stellen ook aan hen of zij tegen deze problemen aanlopen. Specifiek of de digitale toegankelijkheid ook een belemmering is voor mensen om aan te vragen daar waar zij recht op hebben. In aansluiting op de vragen van mevrouw Prenger vroeg de heer Bosman ook naar een specifieke situatie. Bijvoorbeeld een gezin met twee kinderen dat net boven de 130 procent uitkomt. Hoe gaan we die helpen? Ik had al het een en ander gezegd over onze mooie pilot, Bijzondere overheid.
Er zijn altijd mensen die niet binnen de geijkte paden vallen, om het maar zo te zeggen. En die dus om wat voor reden dan ook wel gemeentelijke ondersteuning nodig hebben, maar niet binnen die doelgroep vallen. Daar zullen dus ook gezinnen met kinderen tussen zitten. En omdat wij ook het bestrijden van kinderarmoede expliciet opgenomen hebben in dit stuk, zullen we ons daar ook extra op gaan richten. Sterker nog, als het aan mij ligt dan gaan we kijken of we in het bestand waar de bijzondere overheid of de bijzondere ambtenaar, want zoveel mensen zullen er niet voor gaan werken, het bestand waar hij of zij naar gaat kijken dat daar gezinnen bovenop komen te liggen. En ook het vervolg van de Inwonersraad, wat ik al eerder noemde, zal daar ook een rol in spelen in het uitbreiden van de regelingen. En we hebben ook middels het eerder vastgestelde Actieplan armoedebestrijding plus al wat uitbreidingen van de Bijzondere Bijstand gehad. Even kijken. Er werd nog gevraagd naar dakloosheid. Waar krijgt het bestrijden daarvan en het omgaan daarmee een plek in dit beleid? En hoe groot is het probleem eigenlijk in Rijswijk? De ETHOS-telling werd al genoemd. Daar doet de gemeente Rijswijk inderdaad aan mee. Ik weet zo niet wanneer de uitkomsten daarvan beschikbaar gemaakt worden. Maar zodra ik dat weet, dan geef ik het uiteraard door.
Voor wat betreft dakloosheid zelf zijn er een aantal dingen die we nu doen om daar beleid op te maken. Eentje daarvan is dat we in het volkshuisvestelijk programma, wat we volgend jaar willen gaan opstellen, dakloosheid nadrukkelijk meenemen en dus ook dakloze personen als een van de doelgroepen die onder dat programma zullen vallen. Uiteraard moet de raad dat natuurlijk ook vaststellen uiteindelijk, maar dat is een van de manieren waarop we dat een plek geven. En daar zal dus ook de koppeling weer gemaakt worden met dit beleid. Want een ander traject dat loopt, is een gesprek dat we voeren met het Kansfonds. Die waren laatst op bezoek bij ons tijdens de Woon- zorgtafel. Dat was een heel interessant gesprek. Die zijn namelijk bezig met het aankopen van vastgoed, van woningen , om daar dakloze mensen tijdelijk in te huisvesten. Om ze vanuit het Housing First principe eerst een dak boven hun hoofd en dan verdere bestaanszekerheid te gunnen. En daar hebben ze dus ook de gemeente nadrukkelijk nodig om mensen op weg te helpen. En daar zouden we dus heel mooi dit beleid uitvoer kunnen geven. Daar werd ook nog gevraagd naar het kwijtschelden van schulden van daklozen. Dat zou er echt eentje moeten zijn om te onderzoeken, omdat het kwijtschelden van schulden naar bijvoorbeeld Arnhems model, daar komt best wel wat bij kijken.
Dat is wel een van de ambities die we ook hebben om te onderzoeken of dat ook in Rijswijk mogelijk is. Maar die houdt u van mij tegoed, omdat dat nog best wel een project is waar je het een en ander voor moet regelen. Even kijken. Het CDA die vroeg: moet het pad van financiële bestaanszekerheid naar algemene bestaanszekerheid niet meer een plek krijgen in deze visie? Wellicht is het wat moeilijk om het er expliciet uit te halen, maar dat is zeker nog wel het overkoepelende doel van dit beleid en deze visie. Uiteindelijk zijn wij niet mensen aan het subsidiëren om ze in de armoede te Pagina 37 van 46
Concept verslag Forum Samenleving 3 december 2024
houden. We proberen mensen stapje voor stapje uit die armoede te halen en dat is altijd het onderliggende doel van dit beleid geweest en daarom heet het stuk ook Armoedevrij Rijswijk. Omdat dat uiteindelijk ook mijn ambitie is en of dit beleid het gaat bewerkstelligen een armoedevrij Rijswijk, dat weet ik niet, maar men mag ambitieus zijn wat mij betreft. Er waren nog wat vragen van Wij. Rijswijk en Rijswijks Belang. Eigenlijk allemaal vragen in de trant van wat is er sinds de vorige keer gebeurd? En wat is anders aan dit stuk ten opzichte van de vorige keer? We hebben volgens mij vrij duidelijk gemaakt wat er anders is ten opzichte van de vorige keer. We hebben een hoofdstuk toegevoegd waarin de samenhang tussen dit stuk en andere beleidsterreinen heel duidelijk neergezet werd. We hebben enkele concrete acties geformuleerd die ook in de uitvoeringsagenda terug zullen komen. De adviezen van de Inwonersraad armoedebestrijding zijn expliciet verwerkt in het stuk. Die staan erin en ook op een aantal plekken staat het er misschien niet expliciet, maar daar hebben we zeker de tekst ook aangepast naar aanleiding van wat de Inwonersraad heeft toegevoegd. We hebben een financieel hoofdstuk toegevoegd. We hebben wat tekst toegevoegd over monitoring. Het hele stuk is 25 procent dikker geworden.
En verder zou ik ook de raadsleden en de leden van uw Forum willen zeggen: volgens mij kunt u zelf ook heel goed lezen en daar ook de verschillen tussen de vorige versie en deze versie met elkaar vergelijken. En ik wil ook wel echt even afstand nemen van de beschuldigingen, want zo ervaar ik ze toch. Vooral vanuit de hoek van Wij. Rijswijk dat wij niet naar de inwoners luisteren en dat wij de Inwonersraad maar links laten liggen. Want dat is ook niet, als ik zelf met die Inwonersraad spreek en wellicht heb ik andere gesprekken dan sommige raadsleden, dan is dat ook niet hoe ik het ervaar en het is ook niet zomaar dat wij in dit stuk nadrukkelijk hebben gezegd: we gaan door met die Inwonersraad. Want ik denk dat dat gewoon een doorslaand succes is. En volgens mij moeten we dat ook gewoon meer doen. En deze hele visie gaat erom dat wij juist naast de inwoners staan. En als er expliciet dingen zijn die missen. Als er concreet punten zijn die hierop aangevuld kunnen worden, dan hoor ik ze heel graag. Want ik ben net zoals u ook gewoon op zoek naar goed beleid, dat ook door de hele gemeenteraad gesteund wordt, zoals ik dat ook van deze raad gewend ben. Zeker op dit onderwerp. Dus als er aanvullingen zijn, verbeteringen, concrete voorstellen, dan hoor ik die uiteraard graag.
En ik denk ook natuurlijk heel graag mee over manieren waarop dit stuk eventueel nog aangepast zou kunnen worden. Voorzitter, daar laat ik het even bij voor mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Malsen. Dan gaan wij nu naar de tweede termijn. En dan geef ik graag het woord aan GroenLinks, mevrouw Oude Alink. Mevrouw Oude Alink: Dank, voorzitter. Heel erg bedankt voor de uitgebreide beantwoording van al onze vragen. De mijne zijn ook beantwoord. Ik vroeg me nog af. Er is inderdaad toegelicht hoe de toegang tot het loket laagdrempelig zal zijn. Daar ben ik ook heel blij mee, dat dat een plek krijgt in de uitvoering natuurlijk. Hoewel we het niet over de uitvoering hebben, maar oké. Ik was ook nog benieuwd op wat voor manier wordt ervoor gezorgd dat de inwoner niet zelf hoeft na te denken over waar diegene moet zijn? Dus dat iedereen die betrokken is bij de uitvoering van het armoedebeleid ook weet: wie moet ik hebben voor deze vraag? En wat is het snelste, wat is het makkelijkste, wat is het efficiëntst? Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oude Alink. Dan gaan wij nu naar de VVD, mijnheer Ezinga. De heer Ezinga: Net op tijd. Voorzitter, dank. En ik dank ook de wethouder voor de beantwoording, dan wel de weder-opmerking die hij had op mijn opmerking.
Ik denk dat met dit stuk de kaders voldoende zijn geschetst om tot een uitvoeringsagenda te komen. Ik wil dan ook wel adresseren dat die uitvoeringsregeling zo spoedig als mogelijk inderdaad op de tafel komt, zodat we ook kunnen toetsen of deze visie inderdaad klopt met datgene wat u in de uitvoeringsagenda gaat zette. Dat de visie daarmee in overeenstemming is. En ik denk dat het goed is om, maar wie ben ik om dat te Pagina 38 van 46
Concept verslag Forum Samenleving 3 december 2024
zeggen hier? Ik zeg het toch: dat we het hier niet over die uitvoeringsaspecten moeten hebben, want dat is heel verleidelijk om nu echt gaan spreken over welke concrete oplossingen kunnen we nu gaan adresseren? Maar we hebben het nu echt alleen maar over het basisstuk, de start van de visie waarbij de uitvoeringsagenda nog bepaald moet worden. En dan kunnen we pas denk ik in discussie gaan of dat de goede initiatieven zijn om armoede te bestrijden. Dus ik zou ook onze raad willen vragen om ons daarop te focussen in alle bescheidenheid daarin. Voor zover wat mij betreft een akkoordstuk. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ezinga. En dan gaan we door naar Rijswijk Belang, mevrouw Ten Brummelaar. Mevrouw Ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter. En de wethouder bedankt voor de beantwoording. Ik probeerde hem nog even te triggeren, maar hij viel er niet voor. Ik heb wel nog een vraag of een opmerking met betrekking tot de fractie van D66. Terecht komen zij op het punt sporten. Ik vraag me wel af wat de gedachtegang is, waarom ze dat zo belangrijk vinden. Hebben we het dan over om overgewicht tegen te gaan of vanuit een sociaal perspectief? Want vanuit een sociaal perspectief in de opvoeding is het zeer zeker erg belangrijk dat er gesport kan worden.
Alleen vanuit een overgewicht perspectief vraag ik de fractie D66 of ze op de hoogte zijn dat 80 procent van een goed gewicht en een gezonde leefstijl bestaat uit voeding en niet uit sporten. En ik vooral met klem zou willen verzoeken om de landelijke partijen neer te leggen bij de overheid, dat zolang een zak patat goedkoper is dan een verse broccoli, we aan overgewicht niets gaan doen. Ook niet bij kinderen. De voorzitter: Mevrouw Ten Brummelaar, u heeft een interruptie van mijnheer Veerman. Ga uw gang, mijnheer Veerman. De heer Veerman: Daar wil ik graag wat op zeggen. Ik denk zeker dat sport, maar bewegen vooral, goed is voor kinderen. En wat u zegt, helemaal eens. Kinderen die te zwaar zijn, hebben vaak te maken met eetgewoontes thuis. Doordat ze geen geld hebben. Dat maakt het ingewikkeld en men gaat goedkoper, al wordt die ook steeds duurder, goedkoper naar de Big Mac, McDonalds dan dat je goede groenten kan kopen? Voor dat geld wat je daar kwijt bent. Dus ik ben het met u eens dat dat belangrijk is om te zorgen in de gezondheidszorg dat we overgewicht bij jonge kinderen tegengaan. Dat we ook zorgen dat er bestaanszekerheid bij kinderen en bij gezinnen er is om die kinderen een goede start te geven. Dat heb ik ook gezegd. Zodat er thuis ook goede voeding wordt gegeven en dat het ook te betalen is voor die gezinnen. De voorzitter: Dank u wel.
Mevrouw Ten Brummelaar, wilt u uw betoog vervolgen? Mevrouw Ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter. En fijn te horen dat u het ermee eens bent. Verder is het natuurlijk zo dat gezonde voeding niet alleen overgewicht tegengaat, maar hoe beter men eet, hoe beter men slaapt, leeft en doet dat ook wat met de psyche. Dus daarvoor zou ik ook alleen al willen pleiten dat het zo belangrijk is dat groente en fruit stukken goedkoper gaat worden. Ik hoorde de fractie PvdA beginnen over het kwijtschelden van schulden. Ik ben wel benieuwd of zij voordat dat onderzocht of wellicht dat de wethouder daar antwoord op kan geven. Ik moet zeggen dat ik ook niet op de hoogte ben van een project dat daar al in loopt. Maar wie gaat dan de schulden betalen als die kwijtgescholden worden? En zit daar dan ook nog een grens aan? Gaan we 2,5 ton kwijtschelden voor die mensen of zit daar een maximumbedrag aan? En wat ik wel mis in het stuk is en ik weet niet in hoeverre de gedachte is dat dat hoort bij de schuldhulpsanering, maar wat ik dan wel als suggestie mee zou willen geven aan de wethouder is een nazorgtraject. Want we kunnen mensen wel uit armoede willen halen, maar als mensen niet met geld om kunnen gaan en dat nooit geleerd hebben, dan kunnen ze gaan werken tot ze een ons wegen, maar dan vrees ik dat ook daar Pagina 39 van 46
Concept verslag Forum Samenleving 3 december 2024
nog de verkeerde keuzes gemaakt zullen gaan worden. Dus ik zou ook de suggestie willen doen om iets van een financieel coach daarin op te nemen. En daar laat ik het voor nu bij. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Ten Brummelaar. Mijnheer Veerman van D66. De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter en wethouder voor beantwoording van de vragen. Er waren nog drie dingetjes waar ik aandacht voor wilde hebben. Die digitale toegankelijkheid. Ik vind dat we als college daar wel iets mee moeten doen, want je hebt a, b of c , als we steeds verder wegzakken, dat doen meer gemeentes, maar die toegankelijkheid, hoe maken we de burgers zichtbaar wat wij doen? Dan is een goede website van de gemeente natuurlijk wel belangrijk, dat ook in de voorliggende voorzieningen, dat burgers ons weten te vinden en dat goede informatie op de goede website staat. Dus ik vind dat we daar echt in moeten investeren. Als we het over preventie hebben, is dat een van de preventiedoelen waar ik denk van: laten we daarmee aan de slag gaan, want dat is echt belangrijk. Ik hoor ook schoolmaatschappelijk werk nog noemen. En volgens mij kan dat gefinancierd worden via het CJG en de jeugdgezondheidszorg, hebben zij de taak om schoolmaatschappelijk werk uit te vragen. En dat gebeurt een aantal keren tot 18 jaar. Dus en dan moet het ook boven water komen.
Dus ik denk dat dat een rol is voor het CJG om dat op te pikken. En als laatste Housing First. Hartstikke interessant en ik hoor mensen zeggen van ja, die schulden. Ik weet ook gemeentes, waaronder Gouda bijvoorbeeld, waar Housing First ook is, dan zeggen ze: je hebt een vaste woon- en verblijfplaats nodig om überhaupt voor een uitkering in aanmerking te komen, om die schulden op te gaan lossen. Housing First dan heb je een verblijfplaats en vaak is het dan zaak van dat er een uitkering komt en dan kunnen die schulden uiteindelijk wel opgelost worden. Dan is er inkomen en dat is natuurlijk wel belangrijk. Dus dat is even aanvullend. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Veerman. Mevrouw Prenger van Beter voor Rijswijk. Mevrouw Prenger: Dank u wel, voorzitter. Ik wil de wethouder bedanken voor zijn beantwoording. Alle vragen die Beter voor Rijswijk had, die zijn beantwoord. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Prenger. Dan gaan we door naar de PvdA, mijnheer Bosman. De heer Bosman: Dank u wel, voorzitter. Ten eerste waardering voor de beantwoording van vragen. Dat is heel inzichtelijk. Inderdaad, ook het Arnhemse model is heel interessant. En we kijken dan inderdaad uit naar de toelichting daarop en in hoeverre, wat daarvoor mogelijk is in Rijswijk. Dus daar kijken we naar uit. Verder begrijp ik nog niet volledig, wilde ik nog reageren op Wij. Rijswijk.
Ik begrijp dat de fractie niet tevreden is met de nieuwe visie en dat zij specifieke aspecten mist van de ruilmiddag. PvdA vindt de ruilmiddag ook een goed initiatief, maar dit behoort in principe tot de uitvoeringsagenda. En dan hebben wij ... De voorzitter: Mijnheer Bosman, u heeft een interruptie van mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Ik wil de heer Bosman zeggen dat u mij misschien verkeerd begrepen heeft. Wat ik heb gezegd, is dat genoemd wordt dat er een ruilmiddag is geweest, die is nog niet geweest. En waar ik om gevraagd heb, is wat wij als gemeente aan ondersteuning daar aanbieden. Want dat mist in dit stuk. Dus dat wil ik graag weten van de wethouder. En daarnaast is het zo dat ik niet geheel ontevreden ben, maar op het stuk van welk advies hebben wij nou daadwerkelijk meegenomen in deze nieuwe visie, daar ben ik ontevreden over. De voorzitter: Mijnheer Bosman, wilt u uw betoog vervolgen. De heer Bosman: Dank u wel. Wat ik daarop zou willen zeggen, in principe is het een visie en dit soort detailpunten is wat de PvdA Rijswijk betreft niet een reden om een visie niet te accorderen. En we Pagina 40 van 46
Concept verslag Forum Samenleving 3 december 2024
zouden graag willen horen of er nog andere fundamentele kritiek is vanuit Wij. Rijswijk, naast wat al door de wethouder ook eens toegelicht dat de visie niet laat zien dat er niet naar de inwoners wordt geluisterd. Wat ons betreft is het juist doordrenkt van het luisteren naar de inwoners en een beleid, waardoor mensen weer vertrouwen kunnen krijgen in de overheid. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bosman. En dan gaan wij nu naar Wij. Rijswijk, mevrouw JansenDirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Dank u wel, voorzitter. Ik word ook door de PvdA wederom uitgedaagd hierin en ik wil daar best ook op reageren. Laat ik in eerste instantie beginnen met te zeggen dat dit stuk, deze visie voor een gemiddelde inwoner die inderdaad voor alles in aanmerking komt, vrijwel zeker gaat werken. Dat is superfijn om te constateren. Dat is ook de grootste groep die we moeten bereiken. Dus wat dat betreft is deze visie absoluut een stuk waar we stappen mee kunnen zetten. Alleen het vervelende is dat we en Beter voor Rijswijk wees daar ook al op en volgens mij heb ik Rijswijk Belang er ook al over gehoord. We missen een groep en dan zegt de wethouder: daar hebben we bijzondere overheid voor en dat wordt als een soort van toverwoord bijna gebruikt om de problemen op te lossen voor de mensen die niet in aanmerking komen voor de diverse regelingen.
En waarschijnlijk wordt toch niet in deze visie voldoende duidelijk gemaakt wat we dan precies bedoelen, hoe we die mensen gaan helpen. Want ik heb het stuk laten lezen aan iemand die in deze positie verkeert. Die dus net buiten de boot valt, het hoofd net boven water houdt, haar kachel niet harder zet, omdat ze bang is dat ze in de schulden komt. En ik laat het haar lezen. En wat is haar antwoord? Mooie visie, maar ik ben hier niet mee geholpen. Dat is een pijnlijke conclusie voor iemand die heel graag buiten die schulden wil blijven. En die groep moeten we echt beter bedienen en dat komt blijkbaar in deze visie nog onvoldoende naar voren. De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx, u heeft een interruptie van mijnheer Bosman. De heer Bosman: Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat het een heel goede praktijk is om mensen die net buiten die doelgroep vallen, om die te laten tegen lezen. Maar volgens mij is mevrouw JansenDirkx ook goed op de hoogte van allerlei regelingen voor mensen die net buiten die doelgroep vallen. De wethouder heeft net toegelicht dat er een aantal instrumenten zijn waardoor zij toch kunnen worden bediend, om ook die armoedeval te beperken wanneer bijvoorbeeld iemand die uit armoede komt en werk krijgt, dat dat wordt overbrugd. Daar kan dan ook misschien mevrouw Jansen-Dirkx deze persoon verdere toelichting op geven.
Want het komt inderdaad niet een-op-een uit de visie naar voren. Het is er natuurlijk wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bosman. Mevrouw Jansen-Dirkx, wilt u uw betoog vervolgen alstublieft? Mevrouw Jansen-Dirkx: Reagerend op de heer Bosman, volgens mij is dat juist precies wat we in die visie moeten schrijven. En niet dat ik moet gaan uitleggen aan die persoon welke regelingen er zijn. Nee, dat moeten wij als gemeente kunnen duidelijk maken en dat staat dus niet in deze visie, duidelijk genoeg. Het staat misschien wel, maar niet duidelijk genoeg. De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx, u heeft een interruptie van mijnheer Ezinga en daarna van mevrouw Oude Alink. Mijnheer Ezinga, ga uw gang, VVD. De heer Ezinga: Voorzitter, maar daar hebben we toch een uitvoeringsagenda voor? Waarom moeten we dit allemaal in de visie gaan neerzetten? De visie geeft de lijnen weer in een bepaald abstractieniveau, waarbij het college de ruimte heeft om diverse instrumenten straks neer te zetten en daarmee ook kenbaar te maken aan onze inwoners. Biedt deze visie, dat is de vraag, sorry Pagina 41 van 46
Concept verslag Forum Samenleving 3 december 2024
voorzitter, voldoende handvatten voor een uitvoeringsagenda waar u denkt dat de Inwonersraad ook daadwerkelijk iets mee kan? Heeft u het vertrouwen daarin? De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Ik kan een heel lang antwoord geven, maar ik houd het kort. In dit geval dus niet. Nee, er staan dus waarschijnlijk … Ik zit niet in deze positie. Dus ik probeer ook dit tegen het licht te houden van de mensen die wel in die positie zitten. En ik wil graag dat wij als gemeente zijnde deze groep gaan helpen. En als dit … Het antwoord is dus nee. De heer Ezinga: Wilt u dan zeggen wat u dan in een visie gaat neerzetten dat straks niet in de uitvoeringsagenda staat? Mevrouw Jansen-Dirkx: Ik kan daar een heel lang verhaal over houden, maar ik denk dat daar niet de tijd voor is. Dus ik denk dat ik het even houd bij het feit dat ik en dat kan ik nu wel zeggen: dit gaat wat mij betreft echt als een bespreekstuk naar de raad en ik denk dat wij met een aantal amendementen zullen komen om dit iets duidelijker te krijgen. De voorzitter: Ogenblikje. Mevrouw Oude Alink is eerst, maar mevrouw Jansen-Dirkx mag even haar reactie geven en dan gaan we naar u, mevrouw Oude Alink en dan naar mevrouw Prenger. Mevrouw Jansen-Dirkx: Dus ik wil daarbij zeggen dat er wel degelijk dingen gezegd zijn door inwoners, waarvan zij zeggen van: als dat nou in de visie zou worden opgenomen.
En zonder heel specifiek daarin te zijn. Ik kom met amendementen daarop en die zullen daaraan bijdragen dat de visie iets duidelijker wordt, dat het iets meer handvatten geeft om daarna in de uitvoeringsagenda een duidelijkere uitvoering daarvan te geven. Ik hoop dat dat u enigszins beantwoordt. De voorzitter: Mevrouw Oude Alink, u wilt interrumperen. Ga uw gang. Mevrouw Oude Alink: Dank u wel, voorzitter. In navolging op wat mijn collega Ezinga hier zegt, het is een visie. Uit die visie volgen acties. Het eerste uitgangspunt van deze visie is dat we dit armoedebeleid samen maken met de inwoners. Dat is het eerste uitgangspunt. Waaruit volgt dat de begrijpelijkheid van de regelingen die worden aangeboden en het samenwerken en input halen van de inwonersraden, dat dat er letterlijk in staat. Dus wij maken natuurlijk uiteindelijk de keuze van welke ideeën worden dan wel en niet opgepakt? Natuurlijk, dat snap ik. En als dat niet de voorstellen zijn waar mevrouw Jansen-Dirkx tevreden mee is, dan kan dat ook, maar dan zijn we heel erg benieuwd naar de amendementen. Wat voor plannen komen er dan wel in een visie? Wat ik op zich ook al wel lastig vind. Ik denk dat dat moeilijk schrijven is, maar wanneer zou u inderdaad wel tevreden zijn? De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oude Alink.
Mevrouw Jansen-Dirkx, wilt u hierop reageren of zullen we eerst de interruptie van mevrouw Prenger ook doen? Mevrouw Prenger: Dank u wel. Mevrouw Oude Alink haalt de woorden uit mijn mond. En ik denk dat we beter eerst even kunnen wachten. Ik begrijp wat je bedoelt, maar dat we toch moeten wachten op de uitvoeringsagenda. De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx, wilt u reageren dan wel uw betoog en of uw betoog vervolgen alstublieft? Mevrouw Jansen-Dirkx: Laat ik het volgende zeggen. Ik zal één ding benoemen wat we duidelijker zouden kunnen beschrijven en dat is bijvoorbeeld maatwerk. Maatwerk is een woord wat we te pas en te onpas gebruiken, maar wat we nou precies bedoelen met maatwerk? Dat komt voor inwoners Pagina 42 van 46
Concept verslag Forum Samenleving 3 december 2024
onvoldoende over. Kan ik jullie nu vertellen wat ik precies daaraan wil veranderen? Nee, dat kan ik nu niet direct vertellen, want ik moet echt goed kijken naar de tekst daarin en dan op een goede manier terug. Dus ik kom met amendementen. Onder andere daarover, maar ook wat andere punten betreft. Om mijn betoog te vervolgen. Even terugzoeken waar ik was gebleven. O, ja. De Adviesraad Sociaal Domein dat vond ik ook nog wel een interessante. Hebben zij het nieuwe stuk opnieuw bekeken en wat was hun reactie hierop? En daarnaast waren bij mij twee vragen niet beantwoord. Want ik vroeg, of misschien heb ik het niet goed gehoord. Dat kan. Of de wethouder denkt dat hij met deze visie de landelijke doelstellingen gaat halen voor 2030 en of hij het voorstel ook heeft voorgelegd aan de Inwonersraad en wat hun reactie daarop was? En om dan nog maar even door te gaan op die Inwonersraad. Ik denk dat het gewoon goed is dat wij ook als raad zijnde dat gesprek met hun aangaan. Dus niet alleen … Dat we ook de Inwonersraad eens een keer bij ons uitnodigen en eens vragen of zij misschien zelf ook nog een toelichting willen geven op hun rapport. En dat we dan ook goed kunnen achterhalen wat zij, wat hun bedoelingen ook zijn achter de adviezen en wat zij daar ook misschien verder nog over te zeggen hebben.
En ja, inderdaad, dan kunnen we dat misschien ook weer verder verwerken in de uitvoeringsagenda. Ik had inderdaad opgeschreven: we komen nog met enkele voorstellen tot wijziging en wat ons betreft dus als bespreekstuk naar de raad. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jansen-Dirkx. Ik neem ook nog even de vrijheid om als CDAraadslid te reageren. Mevrouw Van Schie: En als ik deze discussie zo hoor, dan vraag ik me af of de visie niet al zodanig concreet was, dat eigenlijk het uitvoeringsplan en de visie door elkaar heen zijn gaan lopen. En wat het CDA betreft vinden wij dat de wethouder wat ons betreft wel wat ambitieuzer mag zijn, om ook met voorstellen te komen of nog in de visie of in de uitvoeringsagenda, om mensen uit de armoede en het bestaansminimum te helpen, zodat dat geen levenslange veroordeling zal zijn. De voorzitter: Dan gaan wij nu over naar de tweede termijn van de wethouder, mijnheer Van Malsen. En ik denk dat u een beetje door uw interrupties heen bent, mijnheer Ezinga. Ga uw gang. Dat is de laatste. De heer Ezinga: Mevrouw Van Schie, gaat u er even voor zitten. Gaat u dan ook voorstellen voor een amendement doen, als u nu vindt dat de visie en het uitvoeringsplan door elkaar loopt? Mevrouw Van Schie: Daar gaan wij ons nog op beraden. Ik vroeg het mij af, het was een vraag, want wij zijn hier in het Forum.
Ik vroeg het mij af: naar aanleiding van de beraadslagingen hier. Mevrouw Oude Alink heeft ook nog een … Mevrouw Oude Alink: Dank u wel, voorzitter en mevrouw Van Schie. Wat landelijke ambities betreft, natuurlijk, ik neem aan dat de wethouder die gewoon onderschrijft. Alleen het gedeelte wat wij lokaal kunnen doen om die te behalen, dat is natuurlijk beperkt. Wij kunnen alles doen wat wij kunnen, maar het is nog steeds voor een heel groot gedeelte, zoals ook al aangegeven in het betoog van de wethouder, de verantwoordelijkheid van de Rijksoverheid in eerste instantie. En daarnaast ook inderdaad, wat voor plannen had u dan? Dat wilde ik ook nog vragen, maar dat is al gevraagd. En hoe ziet u dat dan? Want zoals ik het stuk, een beetje lange interruptie, sorry. Maar zoals ik het stuk lees, is het niet per se het accepteren van een leven in armoede, maar vooral de randvoorwaarden scheppen om daar ook zelf weer uit te komen. Dat is een beetje hoe ik het zag. Dus ik was benieuwd of u dat er niet in gelezen had? Mevrouw Van Schie: Ik zie die randvoorwaarden wel, maar het lijkt wel alsof de mensen daarin blijven. Ze gaan naar een ruilbeurs, ze gaan naar de Voedselbank. Dat zijn allemaal hele mooie Pagina 43 van 46
Concept verslag Forum Samenleving 3 december 2024
maatregelen, instrumenten. Maar ik zou meer en daar gaan wij ons ook nog op beraden, nadenken over hoe kun je toch mensen sneller naar werk helpen? En naar maatschappelijke participatie. Mevrouw Oude Alink: Kan ik daarop reageren? Onder andere door die randvoorwaarden, zou ik zeggen. Want als je eenzaam thuis zit, dan spreek je geen mensen. En als je geen netwerk hebt, dan vind je heel moeilijk een potentiële werkgever. Dus ik denk dat het heel mooi terugslaat op de verschillende vormen van kapitaal die je kunt hebben. Dus een stukje theorie dat er ook in de visie zat, wat heel recent is onderzocht. Cultureel kapitaal, sociaal kapitaal. Dat is allemaal wat theoretisch, maar ik denk zeker dat dat wel helpt. Dus dat is een beetje hoe ik het zag. Mevrouw Van Schie: Dat ben ik met u eens. Alleen wij vinden het andere deel te weinig in de visie terugkomen. De voorzitter: En mevrouw Van Nunen, u wilde ook interrumperen of mijnheer Bosman. De heer Bosman: Volgens mij is deels de vraag ook al gesteld, maar misschien kunt u nog wat meer toelichting geven. Misschien had de wethouder dat ook gevraagd. Maar ik zie nog niet helemaal de link tussen mensen oneindig in armoede houden en dat er nu een tussendocument ligt tussen een uitvoeringsagenda en een visie. Ik snap niet hoe het een zich verhoudt tot het ander en u legt die link in uw vraag.
Mevrouw Van Schie: Dat was een observatie, al luisterend. En als daar wat mee gedaan zou kunnen worden, is het mooi. En daarnaast heb ik nog de vraag: zou er meer aandacht geschonken kunnen worden aan participatiemogelijkheden? Dus al die instrumenten die vinden wij ook heel goed. Die moeten ook vooral blijven, maar daarnaast ook richting participatie. De voorzitter: Ik geloof dat de griffier iets wil zeggen ook over het tijdstip of niet? Want je zit zo te bewegen naast me. Gaan we eerst de tweede termijn nog even doen? De termijn van mijnheer Van Malsen. De heer Van Malsen: Dank, voorzitter. Ik ga gewoon door de vragen heen, ook omwille van de tijd. GroenLinks vroeg nogmaals naar de toegankelijkheid van de regelingen. We hebben naast die outreachende inzet van het serviceteam die we in dit stuk hebben neergepend, ook nog een aantal communicatiecampagnes op de rol staan. Er loopt er nu ook eentje overigens, extraatjerijswijk.nl. Ik zou zeggen: stuur iedereen daarnaartoe die vragen heeft over waar ze recht op hebben en waar ze dat kunnen vinden. Dat is een van de manieren waarop we eigenlijk, hopelijk vrij laagdrempelig, proberen om mensen via één kanaal zo snel mogelijk naar de hulp toe te leiden die ze echt nodig hebben. En dat zullen we dus ook met de wat meer outreachende aanpak doen, die in deze visie beoogd staat. Even kijken.
Rijswijks Belang vroeg nog naar de schulden en wie betaalt die schulden? Als je het dan hebt over het Arnhemse model, dan zit daar een stichting achter, een hele oude, christelijke stichting. Die een hele grote pot geld hebben, om het even heel plat te zeggen en die zoeken naar maatschappelijke doelstellingen voor dat geld. Nou, de gemeente Arnhem heeft dus die stichting dan in de arm genomen en daarmee bekostigen ze die pilot om die schulden kwijt te raken. Dat heeft ook te maken met het feit dat de gemeente ook niet zomaar uit eigen middelen schulden mag gaan kwijtschelden. Dus als wij bepaalde projecten doen, zoals het Jongeren Perspectief Fonds, dan zit daar altijd een vorm van vreemd vermogen bij. Of dat nou leningen zijn of gewoon dit soort giften. Een nazorgtraject was ook nog een suggestie vanuit Rijswijks Belang. Die gaan we meenemen. De budgetcoach in het bijzonder. Dat is er eentje die kunnen we denk ik wel een plek geven in de uitvoeringsagenda. Dat is ook iets wat vanuit het programma financiële dienstverlening al in het verleden gedaan werd. Tot op zekere hoogte. Maar nazorg is zeker een belangrijk punt. De fractie van Wij. Rijswijk hoorde ik wat dingen zeggen over maatwerk, wat nou maatwerk is in het bijzonder. Pagina 44 van 46
Concept verslag Forum Samenleving 3 december 2024
Een van de dingen die wij voorstellen in dit stuk, is bijvoorbeeld een pilot bijzondere overheid. Nou dat is echt puur maatwerk. Ik zou ook aanraden om de stukken die onder andere Tim 'S Jongers en Albert-Jan Kruit hierover geschreven hebben, te lezen. Wat ook echt een aanrader is en heeft volgens mij een aantal van u ook wel gelezen, is het boek over de doorbraakmethode van het Instituut voor Publieke Waarden. Daar staan een aantal hele mooie voorbeelden in van hoe je maatwerk toe kan passen. Niet alleen maar om mensen te helpen die net toevallig buiten de boot vallen. De voorzitter: Mijnheer Van Malsen, u heeft een interruptie van mevrouw Jansen-Dirkx. De heer Van Malsen: Maar ook nog, als ik mijn zin af mag maken, maar ook nog geld opleveren voor de gemeente. Mevrouw Jansen-Dirkx: Voorzitter, dank u wel. Ja, die boeken ken ik en ik heb ze bovendien ook inderdaad op mijn leestafeltje liggen, maar ik zou het zo mooi vinden dat de punten die de wethouder daaruit haalt, uit die boeken, dat we die in de visie stoppen. Dus of in ieder geval naar die boeken verwijzend, want volgens mij heb ik ze er niet direct in zien staan. Dus misschien is dat juist het punt wat we moeten toevoegen, dat we naar die punten verwijzen. Ja, daar ben ik naar op zoek. Want ja, daar staat prima in beschreven wat maatwerk is, maar dat had ik nou juist in die visie willen lezen.
De voorzitter: Mijnheer Van Malsen. De heer Van Malsen: Voorzitter, ik probeer even te doorgronden wat er nu net gevraagd werd. Want ik hoor eigenlijk twee suggesties van mevrouw Jansen-Dirkx. Een is om een bronnenlijst toe te voegen aan de visie. Nou, het is wat laat denk ik om dat nu te doen, maar ik kijk uit naar een amendement waar een bronnenlijst in staat. En het tweede is om nog specifiekere voorbeelden van maatwerk in deze visie toe te voegen. En nou hoorde ik net een heel mooi debat over op welk abstractieniveau we nou eigenlijk moeten praten in deze raad, maar om nou hele concrete voorbeelden uit een boek te gaan halen en die toe te voegen in de visie. Daar zie ik de meerwaarde op dit moment eigenlijk niet van in, voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Nee, wat ik bedoelde daarmee, is u zegt van: er wordt heel mooi beschreven wat maatwerk kan zijn en ik zou zeggen: wat het kan zijn, zet dat in de visie. De heer Van Malsen: Voorzitter, als ik een suggestie mag doen naar mevrouw Jansen-Dirkx. Ik zal zorgen dat de boeken waar wij onze inspiratie uit putten gaan rouleren onder de ambtenaren. Dat doen ze overigens al trouwens. En over het algemeen ken ik mijn ambtenaren als mensen die heel goed ingelezen zijn in de materie en echt wel snappen wat maatwerk is.