Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

En ook hoe de wethouder de rol ziet ten opzichte van de bewonersorganisaties. En ik vind het prima als we daar nog schriftelijk antwoord op krijgen, want het is natuurlijk al laat. Als dat in orde is, dan kunnen we onze eventuele motie daar ook op aanpassen. De vraag is: worden de vragen wel volledig schriftelijk beantwoord? Pagina 16 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

De voorzitter: Ik kijk even naar de wethouder of die daar iets over … Mevrouw De Waart: Voorzitter, zou ik dan mogen vragen dat het iets concreter wordt welke vraag dan? Want ik moet eerlijk zeggen: het document wat ik nu gehad heb, is niet echt iets waarvan ik denk: dat ga ik in zijn geheel met u delen. Maar als u zegt welke vraag u nog graag schriftelijk wil beantwoorden, dan zal ik dat toezeggen. Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Dank. Ik zal geen tweede termijn doen, gezien de tijd. Wel wilde ik aankondigen dat wij ook een motie overwegen. Dan is dat bij deze alvast aangekondigd. En dan gaat het over het invullen van met name beantwoorden van vragen en zorgen dat mensen snel contact hebben met de gemeente, in combinatie met Stadskracht en de middelen die we al hebben. De voorzitter: Mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, dank aan de wethouder voor ook de beantwoording van mijn vraag rondom andere vormen van dialoog en positie van raad en college daarin. En u zegt van daar voel ik me niet direct toegeroepen. Ik denk als gemeente wel. De gemeente zijn we denk ik allemaal, raad en college zoals ze hier zitten en ook natuurlijk met onze inwoners. En u noemt daarin een bedrag, als een soort struikelblok ook, een drempel om tot die andere vormen van dialoog te komen.

U noemt heel specifiek een bedrag, maar kunnen we de bewonersorganisatie niet meer als spin in het web een functie geven in die dialoog met de inwoners uit hun wijken, in de contacten en ideeën? Juist om de relatie ook tussen overheid en inwoners te verbeteren en tussen kwaliteit van betrokkenheid tussen inwoners en ons als gemeente. Ik wil hier toch niet helemaal aan voorbijgaan en ik ben er niet helemaal tevreden mee met het antwoord. Dank. Misschien kunt u daar nog een keer in tweede termijn op ingaan. De voorzitter: Nog een raadslid voor de tweede termijn? Dan vraag ik mevrouw de wethouder nog om te antwoorden. Mevrouw Van de Waart: Dank u, voorzitter. Zou u straks in uw conclusie nog even aan GroenLinks willen vragen welke vragen ik dan precies … Zodat ik de goede toezegging doe. En volgens mij maar één concrete vraag die was van de PvdA. En dat gaat over: zouden we de bewonersorganisaties meer als een spin in het web in kunnen zetten voor de contacten? Toch? Ik vertaal het even goed. Met zowel uw raad als met het college. Met hun eigen achterban. In mijn beleving hebben ze die deels wel, maar ik denk dat we dat wel kunnen optimaliseren. Daar zou je over na kunnen denken, hoe we dat dan vormgeven en ook wat eventueel de kwetsbaarheden erin zijn. Namelijk de wijken die dit soort organisaties niet hebben, die moet je niet vergeten. Daar moet je andere vormen voor vinden.

En ook dat er ook andere geluiden uit dezelfde wijk kunnen komen. Hoe organiseer je dat dan? Dus ja, goed idee, moeten we vorm geven. En daar moeten we ook bij denken: wat betekent dat vervolgens voor andere wijken? Ik kijk nog heel even naar de overkant, want volgens mij was er ook nog een resterende vraag van D66, die voor collega Werner was bedoeld en die we in de eerste termijn niet behandeld hebben, voorzitter. De voorzitter: Wethouder Van Damme. De heer Van Damme: Dank u wel, voorzitter. Ik had een vraag gekregen van mevrouw Woudstra over de dienstverlening. En ik hoor ook net dat ze een motie overweegt, omdat er slecht gereageerd zou worden op terugbelverzoeken. Daar kunnen we een welles-niettesspelletje gaan houden. Ik heb daar namelijk in de begrotingsbehandeling uitgebreid over gesproken. Er is een heel verbetertraject ook gaande. En hoe iemand het ervaart als die slecht geholpen is, dan is dat zo. Dan ga ik daar niet tegenin. Iedereen moet naar zijn zin goed geholpen worden, maar we kunnen niet altijd iedereen Pagina 17 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

even goed helpen. Ik maak niet uit het onderzoek van de Rekenkamer op dat er niet wordt teruggebeld. Dat staat … Heb ik niet gelezen of de voorzitter van de Rekenkamercommissie corrigeert mij, als ik het rapport niet goed heb gelezen. Inspreker 3: Wij zijn geen Rekenkamercommissie. We zijn de Rekenkamer Rijswijk, ter correctie. De heer Van Damme: Klopt. De Rekenkamer Rijswijk, net zozeer als wij geen klantcontactcentrum hebben, maar een Rijswijks contactcentrum, want inwoners zijn geen klanten, maar Rijswijkers. Ik heb dat niet in dat rapport zien staan. Ook niet dat er niet teruggebeld zou worden. Dus dat verbaast me wel enigszins. Ik zou wel mevrouw Woudstra handreiking willen doen, kom langs, gaan we in gesprek met de afdeling publiekszaken hoe we dat doen, hoe we het monitoren, hoe we de kwaliteit bewaken, hoe we daarmee omgaan, hoe de terugbelverzoeken gaan. Wat voor … Dat wordt allemaal gemonitord. Dus ik zou dat verzoek of die handreiking doe ik bij deze. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Damme. En u heeft een interruptie van mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Als je het kort houdt, dan lezen mensen het soms ook wat feller dan dat je het hebt gezegd. Dank, maar ik wil al vijf jaar langs bij het contactcentrum. Dus als dat inderdaad nu een keer kan gebeuren na alle verzoeken daarover, dan ben ik daar heel erkentelijk voor. Dus ja, graag.

Onze motie is ook wat breder en om dan maar meteen aan te vullen. Er werd ook een oproep gedaan hoe we zelf als raad hierin zitten en naar elkaar zijn en dingen doen. Er werd ook om een reflectie gevraagd. Niet per partij, maar als raad en daar kom ik in de raad anders graag ook met elkaar nog even op terug. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Dan kijk ik nog even naar mijnheer Beekmans of die in tweede termijn nog iets wil doen? Inspreker 3: Dank. Geen tweede termijn wat mij betreft. De voorzitter: Dank u wel. Dan vraag ik nog even aan mevrouw De Bruijn of zij haar vraag wil herformuleren. Mevrouw De Bruijn: Dank u wel, voorzitter. Het zou heel fijn zijn inderdaad als de wethouder kan terugkomen op vraag 6 tot en met 12. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan heb ik twee toezeggingen genoteerd. De eerste is van wethouder Van Damme, die mevrouw Woudstra heeft uitgenodigd om te kijken naar de ... De hele raad heeft uitgenodigd. Was dat uw toezegging? De heer Van Damme: Iedereen is altijd welkom, maar het was specifiek wel gericht op mevrouw Woudstra. Daarmee is ook iedereen uitgenodigd. Ik wil niemand tekortdoen. De voorzitter: De toezegging om met mevrouw Woudstra in gesprek te gaan. En de tweede toezegging was van wethouder Van de Waart om de vragen 6 tot met 8 van mevrouw De Bruijn van GroenLinks nog te beantwoorden, 6 tot en met 12. Kijk, nog meer.

Dan denk ik dat dit stuk als een bespreekstuk naar de raad gaat. Iedereen mee eens? Bespreekstuk lijkt me toch, met twee moties? Ja, goed. Dan hebben we dit agendapunt afgerond.

10. Raadsvoorstel Vaststelling Treasury statuut 2025 De voorzitter: En dan gaan we naar het agendapunt 10, financiële stukken. De vijf stukken die geagendeerd zijn … Het is heel lastig om te praten en ook het geluid. De woordvoerders moeten wisselen. Iedereen die bij agendapunt 10 woordvoerder is, mag naar de andere kant, naar deze kant. Pagina 18 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

De kant die ik nu aanwijs en ondertussen ga ik u vragen of jullie, voor zover jullie vragen hebben gesteld, deze vragen en antwoorden niet willen herhalen. Alleen aanvullende vragen. Voor de vragenstellers en degenen die nog helemaal niets hebben gevraagd. Wij behandelen bij agendapunt 10 vijf raadsvoorstellen. Ik ga ze niet voorlezen vanwege de tijd. Wat ik wel ga doen, is nu GroenLinks vragen of die nog een aanvulling heeft. Een aanvullende vraag. Mevrouw De Bruijn: Wij hebben geen aanvullende vragen. Al onze vragen zijn schriftelijk beantwoord. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan vraag ik Rijswijks Belang. Mevrouw Koegler. Mevrouw Koegler Böhm: Dank u wel, voorzitter. Dank aan de wethouder voor de beantwoording en ook goed te zien dat er vijf raadsvoorstellen voorliggen op het gebied van financieel beleid en verordeningen. U bent orde op zaken aan het stellen. En als oppositiepartij vertel ik vaak wat ik niet goed vind, maar dit vind ik wel degelijk heel goed. Complimenten daarvoor, u bent lekker bezig. En naar aanleiding van de ingediende vraag hebben we nog maar één vraag. Dat gaat over het raadsvoorstel financiële verordening. De rapportagegrens die wordt verhoogd van 100.000 euro naar 250.000 euro. U heeft uitgelegd, ook in het raadsvoorstel, waarom dit is. Om de gedetailleerdheid uit de begroting te halen. Dat begrijp ik.

Toch is het ook een substantieel bedrag tussen de 100.000 euro en 250.000 euro. En daarvoor wilde ik u vragen: zou u een selectielijst kunnen toevoegen aan de begroting met die bedragen? De voorzitter: Dan vraag ik D66 of zij nog aanvullende vragen hebben. Mevrouw Woudstra: Dank. Misschien meteen daarop aanvullend. Wij hadden over hetzelfde een vraagteken. We begrijppen dat begrotingstechnisch afwijkingen van 250.000 euro zijn gehaald. Maar maken we ons wel een beetje zorgen over voor ons de controleerbaarheid, hoe we die dan op orde gaan houden. We hebben daar beantwoording op gehad. Die is vrij technisch. En ik zie even graag nog van de wethouder daar een nadere, meer politieke uitleg op. Als het gaat over de controlerende rol voor de raad en de manier waarop wij voorbeelden en ook op tijd overschrijdingen neergelegd krijgen. Dat we deels dit doen, omdat het technisch moet en er technische punten inzitten, dat begrijp ik, maar het gaat ons ook om de controlerende functie met name. En dan heb ik over één punt niet vooraf ingediend, omdat het over de slotwijziging ging en dat het minder technisch was. In de slotwijziging, daar heb ik drie vragen over. Niet nerveus worden over de tijd. Over de slotwijziging, zien wij verklaarbare en logische wijzigingen in verband met de uitgaven, de subsidies, de Septembercirculaire.

Daar zijn we blij mee dat daar netjes en goed voor wordt gezorgd. Maar we zien ook dat de LTP-investeringen, lange termijn investeringsplan, tot behoorlijk wat wijzigingen leidt. Daar hebben we natuurlijk zelf ook gezegd dat we dat graag wilden en dat dat ons lange termijn investeringsplan is. Maar kan de wethouder toch aangeven hoe het dan zit dat er zoveel schuift en hoe zich dit verhoudt tot het eerder gegeven antwoord? Dat we voor het onderhoud en beheer van wegen niet al te veel geld hebben, waardoor we voor stoepen bijvoorbeeld niet zo maar toegezegd kan worden dat we uitgaven kunnen doen. Maar hier die verschuiving ook wel in zit, dan lijkt het erop dat het niet is uitgegeven. Lezen wij dat dan verkeerd en klopt het dan niet in deze slotwijziging of halen wij dingen door elkaar? Maar graag een korte uitleg erover. En we zien dat het bedrijfscontactpunt, dat is niet zo'n hele grote, maar dat er minder aan uit is gegeven. Betekent dat dan ook dat er … Is er dan minder gebeld of is er een persoon minder uitgegeven, aanspreekbaar? Omdat we van bedrijven juist horen dat het heel fijn is als er heel veel contact kan zijn en dat ze dat soms missen. Maar misschien wordt er iets heel anders mee bedoelt. En tot slot, de indexatie van subsidies. Daar hebben we vaker een vraag over gesteld.

We weten dat we natuurlijk niet kunnen gaan indexeren bij een slotwijziging, dat hoort hier ook niet thuis. En mogelijk ook niet in al die Pagina 19 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

andere mooie documenten die erbij zit. Hebben we ook naar gekeken. Maar nog wel hoe de wethouder ziet in het komend jaar indexeren en of die plannen heeft om daar nog een voorstel voor te doen. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Dan vraag ik nog even aan de andere partijen. De PvdA, wilt u nog het woord voeren, mevrouw Van Nunen? Mijnheer Bosman. De heer Bosman: Dank u wel, voorzitter, graag. Even kijken. Voor het Treasury statuutvaststelling. Het zou interessant zijn om voorbeelden te horen van specifieke rollen en taken die explicieter zijn vastgesteld dan voorheen. Dat wordt als een van de voordelen genoemd, maar het wordt niet ... Ik heb niet gezien dat concreet is gemaakt wat dan het verschil is ten opzichte van het oude, wat daar dan concreet aan is veranderd. Graag een voorbeeld daarvan. Voor het normenkader is het niet duidelijk waarom het niet aan het einde van het uitvoeringsjaar vastgesteld kan worden. Voor de financiële verordening is de halvering van de tolerantiegrens een goede ontwikkeling. Wel vragen we ons af, als we naar het verleden zouden kijken en diezelfde grens zou gehanteerd worden of het oordeel van de accountant anders zou uitvallen, gegeven de nieuwe norm. Misschien kunt u daar een duiding geven? Voor de slotwijziging. Daar vroegen we ons nog af specifiek op het Innovatiefonds, daar is een onderuitputting.

Wij zouden graag willen weten wat erachter zit en welke lessen daarvan geleerd zijn. En tot slot, voor de intrekking van tariefverordeningen, is het niet geheel duidelijk of dit raadsvoorstel ook nog financiële meevallers of tegenvallers kan opleveren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we door naar Beter voor Rijswijk. Nee, naar Wij. Rijswijk. Naar de VVD. De heer Ezinga: Voorzitter, de Auditcommissie is belast met advisering aan en overleg namens de gemeenteraad over alle activiteiten die van belang zijn voor een goede beheersing op het gebied van rechtmatigheid, doelmatigheid en het kunnen vervullen vanuit toezichthoudende en controlerende bevoegdheid. Aldus zie ik voor mezelf nu geen vragen. Aangezien dat al in de Auditcommissie is behandeld en voor de overige voorstellen heb ik ook geen vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ezinga. Dan kijk ik naar mijnheer Van Damme. De heer Van Damme: Dank u wel en dank ook voor uw complimenten voor de financiële reinheid op dit punt. Ik denk dat het belangrijk is en dat we die afspraken van het Treasury statuut weer geüpdatet hebben. De slotwijziging is meer een vertaling van wat er al afgesproken is, wat er in de begroting ook besloten is en over die LTIP staat dat ook zo in die begroting. Dan die van 1 ton naar 2,5 ton euro. Dat dat gaat over de begrotingsverantwoording.

Als we de begrotingswijzigingen allemaal gaan toelichten, dan krijgen we een … Dan kan het dus voorkomen dat er een begroting komt van 700 pagina's, omdat bijvoorbeeld de urentoerekening verandert of de overheadtoerekening verandert of de rentelasttoerekening verandert. Dat verschuift al heel veel budgetten. En dat zegt dan op zich niet heel veel, omdat als de rentetoerekening stijgt, zegt dat niet iets voor de kwaliteit of uitvoering van het betreffende product. Dus de vergelijkbaarheid is daar op zich niet mee gebaat. Blijft natuurlijk het feit dat bij financiële overschrijding van een ton euro, wij u altijd informeren. Als het politiek antwoord op de vraag of u in positie blijft? Ja. dat is het doel van deze financiële stukken, dat u als raad in positie blijft, want u gaat over het budget. Het is dus ook echt heel erg de doelstelling van deze stukken. Dat betekent ook, dan moet ik nog even nadenken. Ik heb wat wel wat dingen opgeschreven. Mijn handschrift is altijd erg lastig terug te lezen, moet ik zeggen. Dus om daar nu een selectielijst van door te sturen, dat is … Als er substantiële wijzigingen zijn in de uitgaven of in die begroting, dan zullen we dat sowieso melden. Maar als het komt door een andere rentetoerekening, dan is het echt niet zinvol om daar apart een lijst van te gaan samenstellen, om daar een selectielijst van samen te stellen.

Ik weet niet of dat meerwaarde heeft. Pagina 20 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

Zou dat zo zijn, dan moeten we dat vooral bespreken in de Auditcommissie. Ik heb die geluiden niet gehoord, zoals anderen ook hebben aangegeven. Als het nuttig is, zal onze accountant ons daar zeker ook wel op wijzen. Maar ik zou zeggen: laten we dat nu maar niet doen, want dan gaan we veel meer bureaucratie en veel meer werk veroorzaken. Terwijl we juist de begroting ook zo transparant mogelijk en helder mogelijk willen opstellen. Even kijken. De vragen van D66. Even kijken, wat is de relatie met ... De indexatie voor de subsidies. We krijgen altijd een indexatie bij de Meicirculaire en bij de Septembercirculaire. Die is gebaseerd op allerlei rekencomponenten. Of wij daar plannen mee hebben? Wij krijgen die compensatie. Die voegen we toe aan het geheel en intern wordt er dan geclaimd als het ware, om te kijken of er voor bepaalde producten meer geld nodig is. En dan bij subsidieaanvragen is het zo dat de subsidieontvanger een aanvraag indient en wij beoordelen die. En soms hebben ze wel rekening gehouden met, ik ken ze niet allemaal uit mijn hoofd, eerlijk gezegd, die subsidieaanvragen, met stijgende personeelskosten, om wat voor reden ook, dat kan ook een indexatie zijn. Maar ze stijgen niet automatisch mee, want dat is een afspraak die we met uw raad hebben gemaakt. Daar nemen we een expliciete beslissing over bij de begroting die is vastgesteld.

IK zit wel even te kijken want ... Dit gaat niet helemaal lekker met mijn ICT-achtige toestanden hier. Maar goed, het bedrijfscontactpunt is minder uitgegeven. Ik denk dat dat allerlei … Ik denk dat er minder is gebeld, maar we hebben ook wat met zieken te maken gehad en we hebben ook heel erg goed accountmanagement, waar overigens helaas een hele goede net is vertrokken. En dat geeft dan verschuivingen in dat beeld. Dan het onderhoud van beheer en wegen. Dat is wel een hele beleidsinhoudelijke vraag. Die zou eerder mijn collega hiernaast mij kunnen beantwoorden. Maar met die LTIP is het zo dat een aantal … De voorzitter: Mevrouw Woudstra, dacht ik. Mevrouw Woudstra: Ik wacht het blokje even af. De heer Van Damme: Met die LTIP is het zo dat dus die investeringen over de jaren heen veel beter inzichtelijk zijn geworden. En van sommige kredieten is gezegd: dan gaan we hem iets naar voren halen. En bij sommigen is die weer iets naar achteren gehaald, wat die grote fluctuaties teweegbrengt. Dat zegt nog niets over de daadwerkelijke uitgaven. Dat zegt alleen iets over de beschikbaarheid van het krediet. Dat is volgens mij het antwoord ook. Nee, het gaat alweer goed. Dat komt goed. Nee, hij doet het weer. Ik zal er niet meer aan zitten. Dan de tolerantiegrens. Of de accountant tot een ander oordeel zou komen.

De accountant wordt door de raad aangesteld en ik ga echt geen uitspraken doen over hoe een accountant zou gaan oordelen, want als dat door de bril van een wethouder financiën wordt gedaan, denk ik dat we een hele verontwaardigde accountants hebben. Ik ga me daar niet aan wagen, mijnheer Bosman. Dan het normenkader. Waarom niet aan het eind van het jaar vastgesteld, uitvoeringsjaar? Volgens mij zitten we nu aan het eind van het uitvoeringsjaar. Op basis van het normenkader kan de accountant gaan controleren, doet hij overigens in april. We zorgen dat we de jaarrekeningcijfers ongeveer in maart hebben. Ik hoop dat dat een antwoord op uw vraag is. De slotwijziging met het Innovatiefonds. Ik ken het exacte project niet helemaal uit mijn hoofd, maar dat kan zijn dat daar enige vertraging is in opgelopen of dat er een budget op een ander moment wordt betaald. Dat is niet dat daar iets uit een Innovatiefonds wordt gehaald. U vroeg naar concrete voorbeelden. Wat staat hier nu? De heer Bosman: Ik kan hem nog wel een keer stellen. De voorzitter: Mijnheer Bosman, u wilt het woord? De heer Bosman: Ja. De wethouder kan volgens mij niet vinden wat de vraag was. Ik kan hem nog een keer … Via de voorzitter zal ik dat dan nog toelichten. Even kijken, hoor. Daar staat dat dat een van de voordelen van het nieuwe Treasury statuut is dat er specifieke rollen en taken, dat die Pagina 21 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

explicieter zijn vastgesteld, maar er worden verder geen voorbeelden genoemd wat dan het verschil is vergeleken met het oude Treasury statuut. De heer Van Damme: Klopt, een goed punt. Voorzitter, als ik mag? Ja. Het antwoord toch, het staat me bij, ik heb dat ook gevraagd, want normaal doen we altijd een was/wordt-lijst bij een Treasury statuut. Maar deze was dermate verouderd en alle wet- en regelgeving rondom Bado, Wet fido en hoe de schatkist bankieren gaat, is zo expliciet gewijzigd, dat er een heel nieuw statuut is opgesteld. Waar de grootste verschillen inzitten, daar heb ik het financiële reilen en zeilen van het ministerie van financiën de afgelopen tien jaar net iets te weinig voor gevolgd. Maar hoe die nu eruitziet, daar heb ik ook met de Auditcommissie uitgebreid over gesproken, die ziet er goed uit. En ik denk dat het belangrijk is. Heel veel beleidsruimte hebben we niet, want dat is allemaal door wet- en regelgeving bepaald. De voorzitter: Wethouder Van Damme, wilt u oversteken, alstublieft? De heer Van Damme: Excuus, voorzitter. Ik had toch deze kant op moeten komen. Ik dacht dat het zo gaat. Dat in antwoord op mijnheer Bosman. Uw laatste vraag was of die intrekking van die tarievenverordening nog financiële voordelen of nadelen oplevert. Nee, in principe niet. Het is ook een puur technisch iets.

We scheiden onze publiekrechtelijke taak, privaatrechtelijke taak wat beter. Sommigen van … Als je een topografische kaart hier opvraagt, dan is het al via de leges bepaald, de hoogte. En dat heeft u vastgesteld in de afgelopen begroting. En de publiekrechtelijke die kunnen we jaarlijks beter als college doen en dat zijn kostprijsdekkende berekeningen die daaraan ten grondslag liggen. Dat waren uw vragen, denk ik. En ik denk dat ik daarmee de meeste vragen wel in eerste termijn heb gehad, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Damme. Zijn we aan het eind gekomen van de eerste termijn. Nog een tweede termijn? Zo nee, dan wordt dit denk ik een hamerstuk bij de vergadering? Ja.

11. Raadsvoorstel Wijziging van de Verordening Maatschappelijke Ondersteuning Rijswijk 2025 (RV25 091) De voorzitter: Dan gaan we nu naar agendapunt 11, raadsvoorstel wijziging van de Verordening Maatschappelijke Ondersteuning Rijswijk. Er zijn vragen gesteld, die ook zijn beantwoord. Het vriendelijke verzoek is deze vragen niet te herhalen en de antwoorden ook niet. Heeft er iemand nog aanvullende vragen? Ik kijk even het rondje. Niemand? Er moet gewisseld. Wilt u alvast uw vraag stellen, mijnheer Nunnikhoven? De heer Nunnikhoven: Ja, het is … Dank u wel, voorzitter. Het is eigenlijk geen vraag, maar ik vind voor de korte tijd dat de ambtenaren hadden voor de uitgebreide beantwoording, want ik had een hele korte vraag, mar een hele brede beantwoording. Daar wil ik toch even een compliment voor geven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Nunnikhoven. En wij vragen de griffie ook om dit over te brengen. Dan zijn we klaar met agendapunt 11, wat dan ook een hamerstuk wordt. Pagina 22 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

12. Raadsvoorstel Vaststelling nieuwe Regiovisie aanpak huiselijk geweld Haaglanden vanaf 2026 en verder (RV 25 102) De voorzitter: En gaan we naar agendapunt punt 12, raadsvoorstel vaststelling nieuwe Regiovisie aanpak huiselijk geweld. Voor zover er vragen zijn gesteld en antwoorden zijn gegeven, deze s.v.p. niet herhalen. Wil er iemand het woord? Mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Dank u wel, voorzitter. Ik wacht heel even totdat ook de wethouder zit. Voorzitter, in Rijswijk zijn we heel nadruk bezig met het onderwerp huiselijk geweld en femicide. En niet alleen, omdat we er om gevraagd te hebben, maar juist omdat we daar heel nadrukkelijk mee geconfronteerd worden. Helaas ook vandaag weer en de afgelopen jaren meermaals. Een vreselijke uitkomst. Niet voor niets werd de werkgroep huiselijk geweld opgericht. En gingen we zelfs als raad, college en ambtelijke organisatie aan de slag om inzicht te krijgen in de onderwerpen. Hoe lopen de lijnen? Waar zitten de knelpunten? Wie hebben de signaalfunctie? En wat zijn de mogelijkheden om geweld te voorkomen? We krijgen veel informatie en er bleek dat huiselijk geweld veel aanleidingen kent en dat er vele beleidsterreinen raakvlak hebben met deze voorliggende visie. In de regiovisie staan voor Wij.

Rijswijk geen grote verrassingen, maar blijft de visie wel erg op de vlakte als het gaat om het voorkomen van huiselijk geweld en femicide. Hier drukt de visie behoorlijk op de lokale invulling. En nu is dat voor een gemeente als Rijswijk niet een enorme uitdaging, omdat we dus al zoals gezegd vele stappen hebben gemaakt in de afgelopen jaren. Met onze burgemeester als boegbeeld, hebben we dit onderwerp nadrukkelijk op de kaart weten te zetten en aangekaart wat er nodig is. Maar Wij. Rijswijk vragen ons wel af of de andere gemeenten in deze regiosamenwerking ook zover zijn. Hebben de raden een voldoende kennisniveau om lokale uitvoering te geven aan deze visie? Heeft de wethouder misschien oproepen van haar collega's gehad om kennis te delen. Persoonlijk ben ik namelijk wel benaderd door de raad van Pijnacker-Nootdorp om als werkgroep onze kennis met hen te delen. Misschien kunnen we dit als werkgroep binnenkort bespreken hoe we hier gehoor aan kunnen geven. Dan de inhoudelijke vragen die we schriftelijk stelden. Deze vragen stelden wij … Deze antwoorden waren voor ons voor een groot deel afdoende. Maar als het gaat om de financiële uitdagingen en welke keuze we moeten maken, vragen we alleen nog ons af of deze niet in een lokale agenda worden uitgewerkt en waar we dan ook een uitwerking kunnen lezen over de keuzes die dan gemaakt worden. Dat was onze eerste termijn.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Koegler. Mevrouw Koegler-Böhm: Dank u wel, voorzitter. Huiselijk geweld is een urgent maatschappelijk probleem, dat diep ingrijpt in levens en gemeenschappen. En de regiovisie erkent dat de problematiek stijgt, terwijl de beschikbare middelen en capaciteit onder druk staan. Dat geeft spanning tussen wat we willen doen en wat we kunnen doen. En dat baart onze fractie zorgen. Er is en er wordt hard gewerkt aan het wegwerken van de wachtlijsten, maar het blijft een punt van zorg. En we hebben het daar met elkaar vaak over gehad. En ik weet ook dat de wethouder deze zorgen deelt en dat het haar volle aandacht heeft. En we hebben een aantal technische vragen gesteld, die zijn naar tevredenheid beantwoord. Er is wel één punt waar we nog aandacht voor willen vragen. Er is vanuit het college heel veel aandacht voor femicide en hoewel in de beantwoording op onze inhoudelijke vraag staat dat de regiovisie van iedereen is, dus ook voor mannen, zou dit wat Rijswijks Belang betreft echt wel wat meer aandacht verdienen. Daarbij hoort u ons niet zeggen dat femicide geen belangrijk onderwerp is wat de aandacht verdient. Maar uit cijfers van CBS blijkt ook dat 7 procent van de mannen van 16 jaar en ouder aangeeft weleens te maken te hebben gehad met Pagina 23 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

huiselijk geweld. Bij vrouwen was dit 10 procent. En toch staat in de regiovisie nergens iets specifieks over huiselijk geweld waar mannen slachtoffer van zijn. In de regiovisie staat 31 keer femicide vermeld en 26 keer de term vrouw. De term man komt slechts vier keer voor en in alle gevallen gaat het over de man als dader. Trainingen die mannen kunnen volgen of het feit dat vrouwen vaker slachtoffer zijn dan man, maar niets over de aanpak van huiselijk geweld waar mannen het slachtoffer van zijn. En we willen de wethouder toch vragen daar goed oog voor te houden. En dan ten slotte willen we naar aanleiding van de inspreker van vanavond ook nog een vraag stellen aan de wethouder. Namelijk of zij het signaal erkent dat Veilig Thuis Haaglanden anders omgaat met ouderverstoting als andere regio's? En of zij bekend is met de tien-puntenchecklist waar de in het over heeft gehad? De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koegler. Mevrouw Prenger. Mevrouw Prenger: Nee, hoor. Ik wil de wethouder bedanken voor de uitgebreide beantwoording. Al onze vragen zijn van Beter voor Rijswijk beantwoord. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Prenger. Mijnheer Veerman. De here Veerman: Dank u wel, voorzitter, voor het woord. Mijn vragen zijn wel voldoende beantwoord.

Aanvullend op wat mevrouw Jansen-Dirkx zei, begrijp ik dat lokaal wij de mogelijkheid hebben om regionaal ook via een uitvoeringsagenda eventueel aanvullingen te geven. Ik word graag door de wethouder geïnformeerd of de vraag stel ik hierbij, wat de mogelijkheden zijn om in de uitvoeringsagenda eventueel nog te veranderen om hier extra aandacht aan te besteden, desnoods financieel? Dank u wel. De voorzitter: Als verder niemand het woord vraagt, geef ik het woord aan mevrouw Bentvelzen, de wethouder. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, dank. En dank voor de vragen die vooraf gesteld zijn en dank ook voor de vragen die hier vanavond nog gesteld zijn. Om alvast te beginnen met de lokale aanpak. Er is een … Vanmorgen hebben wij in het college onze gebruikelijke collegevergadering gehad en daar is vastgesteld een mensgerichte aanpak ter voorkoming van femicide. Dat is een praktische handreiking, die we hebben gemaakt vanwege de vele hoeveelheid vragen uit de regio die onder andere onze burgemeester kreeg. Niet alleen vanuit de regio, maar uit het hele land. Dat komt zo spoedig mogelijk naar u toe. Hij is vanmorgen vastgesteld. Daar zit ook een Raadsinformatiebrief bij. Ik moet mevrouw Koegler gelijk geven als u het heeft over de regiovisie en het stukje mannen. We hebben ook met de heer Smit het stukje kinderen besproken, als het gaat om de regiovisie en dat het wat hoog over is.

Ik heb toevallig gisteren meen ik zelfs cijfers gehad over het landelijk aantal slachtoffers van mannenmishandelingen. Dat zijn er 80.000. Dus het is zeker niet weinig. Al wil je dat misschien ook weer niet … Een mishandeling wil je niet vergelijken met een moord. Maar daarmee wil ik natuurlijk niet zeggen dat het oké is. De tien-puntenchecklist, die ingebracht is door de inspreker vanavond, is mijzelf niet bekend. Ik zit natuurlijk ook niet zo dicht op de uitvoering dat ik daarmee werk, maar ik heb hem wel voor mezelf opgeschreven. Dat ik hem enerzijds wil meenemen in het regio-overleg, die nog vast en zeker zal plaatsvinden op een tijdstip. Ik heb het niet paraat wanneer precies. Maar daarnaast denk ik dan ook van ik weet niet of we de regio daarvoor nodig hebben. We moeten misschien zelf ook even in Rijswijk kijken wat we met die tien-puntenchecklist kunnen doen. Want het is goed als we dat regionaal kunnen oppakken, maar als dat weer tergend lang duurt allemaal, omdat we in bureaucratische processen terechtkomen, dan doe ik het liever hier alvast snel. In plaats van dat ik wacht op de regio. Als dat een werkbaar document is. En daar ga ik wel van uit, anders zou het niet in andere gemeenten zijn. En ik ben altijd van de good practices van andere gemeenten, dus dat is een goed punt. Voorzitter, daarnaast wil ik aangeven dat in de regio Pagina 24 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

Haaglanden sinds 2023 ook een proeftuin is gestart, met deelnemers van de gemeente Delft, Den Haag en het Westland. Die proeftuinen nemen de kinderbeschermingsmaatregelen onder de loep, om die te voorkomen en zodat we de regie in de gezinnen houden en via ondersteuning bij het gezin zelf. En die lessen die uit die proeftuin komen, die zullen ook regionaal worden gedeeld. Aanvullend zullen gemeenten ook lokale uitvoeringsagenda's opstellen naar aanleiding van de regiovisie. Waar ook mijnheer Veerman al aan refereerde. Dus ik denk dat we daar zoveel mogelijk met elkaar samen moeten kijken wat we daarin willen meenemen. En ik weet dat de onderwerpen die hier leven naast femicide wat verschrikkelijk is, ook kinderen altijd hoog op de agenda staan en ook de mannenmishandeling, die genoemd is door Rijswijks Belang. En onze ouderen niet te vergeten natuurlijk, want daar is ook nog wel een hele grote groep die daar last van heeft. Vanuit mijn ouderennetwerk hoor ik daar veel van. Verder is het denk ik goed dat de werkgroep misschien wel bespreekt hoe we om kunnen gaan met al die verschillende verzoeken vanuit de gemeenten. Nu heeft u, mevrouw Jansen-Dirkx een verzoek gehad vanuit Pijnacker-Nootdorp, maar misschien dat dat wel in meerdere gemeenten leeft. En dat we moeten kijken hoe we de lokale aanpak, die ook vandaag besproken is in het college, daar dan krijgen.

Want nu is het een soort van op aanvraag. En dat we het in ieder geval kunnen geven, omdat we tot nu toe niets op papier hadden. Dus elke keer kregen wij de vraag: hoe handelt u dan en hoe heeft u dat op papier gezet? We hebben het op papier gezet, zodat andere gemeenten daar gebruik van kunnen maken. Betekent natuurlijk niet dat wat wij in Rijswijk doen, dat dat het allerbeste is wat je maar kan doen in het leven. Alleen denken wij wel dat we een hele goede aanpak hebben en die delen wij dan graag met de rest van de gemeenten in Nederland. Voorzitter, even kijken. Rijswijks Belang heeft dus extra aandacht voor mannen meegenomen. En ik heb, wil ik dan toch ook wel even meegeven, dat volgens mij in de tentoonstelling ook die mannenmishandeling is meegenomen. Die tentoongesteld staat op de eerste etage hier in het stadhuis of het Huis van de stad, moet ik zeggen. En dat is tot 13 december, kunt u dat allemaal bekijken en de teksten die daarnaast staan lezen. Daar is ook aandacht voor geweest. Voorzitter, volgens mij heb ik de vragen beantwoord. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bentvelzen. Ik kijk even naar mevrouw Jansen-Dirkx. Ga uw gang. Mevrouw Jansen-Dirkx: Ik heb nog één verduidelijkende vraag voor de wethouder. Want ik heb haar horen praten over een lokale uitvoeringsagenda, maar ik heb daar nog volgens mij gemist wat de termijn is dat we die agenda gaan ontvangen.

Als de wethouder daar nog even een antwoord op wil geven, dan ben ik helemaal tevreden. De voorzitter: Mevrouw Koegler. Mijnheer Veerman. De heer Veerman: Wethouder, bedankt voor de beantwoording. En ook nog even over de uitvoeringsagenda. Was mijn vraag: hoe we dan invloed zouden kunnen uitoefenen op die lokale uitvoeringsagenda? Kunnen we onderwerpen bij u aanvragen? Dat is mijn vraag. De voorzitter: Nog iemand anders die gebruik wil maken van deze termijn? Zo nee, dan gaan we nogmaals naar mevrouw Bentvelzen, voor de beantwoording van de vragen. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, dank. Het is lastig, want het is natuurlijk niet alleen mijn uitvoeringsagenda, maar ook van mijn collega en in dit geval onze burgemeester, Huri Sahin. Misschien ga ik nu wel dingen zeggen waar zij niet blij van wordt. Maar zo'n uitvoeringsagenda komt volgens mij altijd terug op zijn minst op een ingekomen stukkenlijst. Volgens mij kunt u die altijd agenderen. Volgens mij kunnen we daar dan ook altijd in bijschaven of dingen in toevoegen zo nodig. En wanneer dat exact is, dat moet ik u verschuldigd blijven, mevrouw Jansen-Dirkx. Want dat weet ik echt oprecht niet, hoe die in de planning staat, wanneer we die lokale aanpak ... Wat mij betreft Pagina 25 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

morgen, maar dat durf ik niet te zeggen. En ik denk ook dat ik daarmee een aantal ambtenaren door het systeemplafond heen jaag. Laten we dat niet doen. Ik ga dat met hen bespreken, kijken wat haalbaar is. En ik probeer in ieder geval voor 16 december te vragen of we een beetje een inschatting kunnen maken van wanneer kunnen we tot een lokale uitvoeringsagenda komen? Wanneer verwachten we dat we die in ieder geval naar de raad kunnen sturen? Ik ga ervan uit dat dat voor de zomer sowieso moet lukken, maar ik ga het in ieder geval even checken voordat ik beloftes doe die ik niet waar kan maken. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bentvelzen. Dan noteer ik één toezegging, dat er voor 16 december duidelijkheid komt over de datum waarop de uitvoeringsagenda beschikbaar is. Heb ik het goed geformuleerd, mevrouw Bentvelzen? Mevrouw Bentvelzen: Jazeker, alleen exacte data dat is altijd lastig, maar ik spreek wel graag over kwartalen. De voorzitter: Dan houden we het op kwartalen. Dan gaat dit raadsvoorstel ook als … Neem me niet kwalijk. Mevrouw Koegler Böhm: Als akkoordstuk wilde u zeggen. En in principe ben ik daarmee akkoord, maar ik wil nog heel even ruggespraak met de fractie houden. En dan de afspraak maken dat mocht ik met een motie of een amendement of iets willen komen, dat ik dat bij de griffie aan kan geven. De voorzitter: Dat is akkoord. Dank u wel.

13. Raadsvoorstel Verordening Jeugdhulp 2026 (RV 25 101) De voorzitter: Gaan we naar agendapunt 13, raadsvoorstel Verordening Jeugdhulp. Ook hier geldt weer dat u wordt verzocht om vragen en antwoorden die van tevoren zijn ingediend niet te herhalen. En dan vraag ik wie ik kan uitnodigen voor de eerste termijn? Niemand? Dan gaat dit … Mijnheer Veerman. De heer Veerman: Ik wil alleen toevoegen dat het goed is dat we de reglementen hebben aangepast. Daar gaat het om, dat de regels die wij de afgelopen jaar hebben vastgesteld, dat we die nu in 2026 in ieder geval tot uitvoering gaan brengen. Daar ben ik heel blij mee. Goed werk van de ambtenaren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u, mijnheer Veerman. Ook dit vragen we aan de griffie om over te brengen. Dan kan dit raadsvoorstel ook als akkoordstuk naar de raad.

14. Raadsvoorstel Aanvullende zienswijze ontwerpbegroting 2026 Gemeenschappelijke regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden (RV 25 097) De voorzitter: Gaan we naar agendapunt 14, raadsvoorstel Aanvullende zienswijze ontwerpbegroting 2026 Gemeenschappelijke regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden. Ik heb niet zo snel kunnen zien of hier vragen zijn gesteld. Nee, ik denk het niet. Wil er iemand het woord over dit raadsvoorstel? Mijnheer Veerman, zie ik. De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter. Ik heb één grote vraag hierover. We hebben het natuurlijk een aantal keren behandeld. Ook in de Financiële Commissie hebben we deze vragen gesteld per gemeente. Wat mij opvalt, is dat wij een taakstelling hebben uitgegeven aan de GGD GHOR, om een bezuiniging te doen van 6,2 procent. Die hebben ze overgenomen. Ze hebben een taakstelling Pagina 26 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

gemaakt, 1,7 miljoen euro. We hebben maatregelen voor 1,2 miljoen euro getroffen regionaal. Dat is natuurlijk heel mooi. Maar dat was bedoeld, de reden daartoe was dat wij in een ravijnjaar zouden terechtkomen in 2026. Alleen heeft het Rijk iets gedaan aan de tekorten van de jeugdhulp voor 2023 en 2024. En mijn vraag is of hier dan geen aanpassingen moeten plaatsvinden? Ik zou het wel netjes vinden, als we kijken naar de problemen die de GGD nu heeft, niet alleen gemeentelijk, maar ook regionaal. We hebben onlangs in het gezondheidsbeleid al gehad over de pandemische paraatheid bijvoorbeeld, maar ook over de infectieziektebestrijding. Waar onvoldoende middelen voor zijn regionaal om ook lokaal daar echt vuist een te maken. Dan denk ik dat het goed is om te kijken hoe we nu voor 2027 gaan kijken, voor 2026 lukt dat niet meer, om die 6,2 procent die we ooit als taakstelling hebben gesteld op basis van het ravijnjaar van 2026, wat naderhand is aangepast door de compensatie die we via de VNG en gemeenten hebben bewerkstelligd. Om dat aan te passen voor 2027, want dat zou ik niet meer dan netjes vinden, want die taakstelling hebben zij uitgevoerd. Maar we merken nu wel dat de GGD behoorlijk onder druk staat. Hiervoor hoorde ik ook al een paar onderwerpen waar we zeggen: misschien moeten daar extra middelen bij.

Ik noem de lokale teams, waar wat problemen zijn om voldoende inzetten krijgen en ook de wachtlijsten, maar ook het GIAteam, waar behoorlijk wat druk op zit en waar ook geen indexatie heeft plaatsgevonden tot 2026 door de gemeentes. Ik denk dat daar best wel wat extra middelen naartoe kunnen gaan, om ons preventie- en gezondheidsbeleid regionaal, maar ook in Rijswijk, om daar wat extra middelen aan te geven. En ik denk dat dat een goede zaak zou zijn. Ik hoor graag van de wethouder of ze het daarmee eens is en of we daar ook eventueel iets in kunnen doen, eventueel met een motie. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Kruger. De heer Kruger: Dank u wel, voorzitter. Ik zal heel kort zijn. We hebben het hier over een gemeenschappelijke regeling waar we met meerdere gemeentes te maken hebben, evenals voorgaande jaren. En het is eigenlijk meer een technisch voorstel wat we krijgen. Wat dat betreft hebben wij verder geen vragen en kunnen we hier zonder meer mee akkoord gaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kruger. Mijnheer Smith. De heer Smith: Dank u wel, voorzitter. Het is toch een raadsvoorstel waarin verantwoording voor bezuiniging wordt afgelegd en dat is nooit prettig om te lezen. Zeker niet als het direct om de fysieke en mentale gezondheid van mensen gaat. En zeker met de wetenschap dat het niet goed gaat met de mentale gezondheid van jongeren in onze gemeente.

Het is natuurlijk prima dat de gemeente Rijswijk, ondanks deze bezuinigingen, aan haar wettelijke taken blijft voldoen en haar primaire taken door de GGD en Veilig Thuis Haaglanden kan blijven uitvoeren. Zoals geschreven wordt: zonder het primaire proces te raken. Voorzitter, er zijn dus geen directe financiële consequenties voor de gemeente. Maar GroenLinks wil wel graag weten welke lokale uitvoeringsambities door deze extra bezuiniging niet kunnen doorgaan in 2026. En wat het perspectief is hiervoor voor de jaren daarna. De inzet van lokale middelen om lokale ambities te verwezenlijken, is een keuze die bepaald wordt door, indien gewenst en indien mogelijk. Graag een reflectie van de wethouder hierop. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Smith. Dan ga ik nu naar wethouder Wit. Wethouder Wit: Even kijken. Zelfs de camera loopt mee. Voorzitter, twee vragen, als ik het goed heb. Eentje van D66 en eentje van GroenLinks. Een de vraag van D66. U vraagt me een begrotingswijziging of met een voorstel te komen. Dat moet dan vanuit de GGD komen, met een voorstel richting de begroting van 2027 om daar weer een aanpassing in aan te brengen. En dingen die wij de afgelopen periode, dus voor de komende begroting, eruit hebben gehaald, bezuinigd hebben, weer terug te brengen.

Dan is de vraag natuurlijk wel, op het moment dat wij dat zeggen kan de GGD dat doen, dan gaat waarschijnlijk ook de MRDH en de ODH en alle andere gemeenschappelijke regelingen dezelfde Pagina 27 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

vraag stellen. En alhoewel u inderdaad terecht constateert dat een deel van het ravijnjaar wellicht gedempt is, is financiële situatie en ook de financiële relatie met de overheid nu nog niet zo fantastisch dat ik wil zeggen: hosanna, we zijn eruit en we hebben de komende jaren weer geld genoeg om alle dingen die we hier in de gemeente ook willen bereiken, waaronder ook de wettelijke taken, op een goede manier kunnen doen. Met de huidige begroting kan de GGD haar wettelijke taak nog goed doen. En we hebben zeker nog ambities, maar ik denk dat we dan echt moeten gaan kijken wat gaan we met de middelen die we beschikbaar hebben en wellicht kijkende naar een hopelijk betere financiële toekomst. Maar het hangt dan ook een beetje af van hoe het met de AZWA-gelden straks gaat. Die discussie hebben we eerder gehad. Wat de mogelijkheden zijn ook o dat misschien lokaal in te kopen en wellicht ook weer structureel bij de GGD neer te leggen. Maar dat is echt een verhaal dat we dan toch ook over de verkiezingen heen gaan trekken richting de begroting van 2027. En ik denk dat u op zich een valide vraag stelt, maar ik wil toch echt wel en ik denk dat mijn collega Van Damme daar ook in meegaat, enige financiële prudentie aanhouden. Dan de vraag van GroenLinks. Die vind ik wat lastiger te beantwoorden.

Want uiteindelijk is het natuurlijk, dit is een wijziging dat we een aantal dingen hebben gezegd. Dat we als algemeen bestuur hebben gezegd: het kleine stukje bezuiniging dat u nog te doen heeft om die 6,2 procent te halen, dat gaan we … Vinden we eigenlijk niet verantwoord. Daar zit een stukje infectieziektebestrijding bij. Zitten nog een paar andere dingen bij. Daarvan hebben we gezegd als AB: u heeft een enorme slag gemaakt om richting die 6,2 procent te gaan, wat ook echt een flinke bezuiniging was. Daar moeten we ook duidelijk over zijn. Maar om nu te zeggen, dat we de hele lijst te gaan doen, die hier weer te bespreken, wat we bij de vorige zienswijze hebben vastgesteld om die weer te passeren. Dan moet ik ook eventjes teruggaan en kijken wat we nu precies allemaal … Waar de bezuinigingen geland zijn. Want dat is zowel voor Veilig Thuis als voor GGD, is dat toch een aanzienlijk pakket geweest. Ik denk wel dat met het voorstel wat hier nu ligt, geven we de GGD het vertrouwen dat we juist ook echt gekeken hebben naar de taken die zij uitvoeren. En we hebben ook in de hele behandeling van vooral de zowel de vorige zienswijze als deze zienswijze en ook de bezuiniging die we hebben doorgevoerd vanuit de Kaderbrief, altijd gekeken: wat kan? Wat is verantwoord? Het zit echt ook in de organisatie.

Zoeken naar wat kan je efficiënter doen, et cetera? Wat kan? En ik denk dat we nu moeten kijken hoe gaan we naar de toekomst bouwen en niet zozeer terugkijken wat hebben we er nu van weggehaald? Maar meer kijken: hoe zorgen we dat we de GGD goed in positie houden, om de taken zowel lokaal als regionaal, voor ons te kunnen blijven doen. Dus ik hoop dat dat voor u voldoende antwoord is, mijnheer Smith. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Wit. Ik kijk even voor de tweede termijn. Mijnheer Veerman? Nee. En mijnheer Kruger ook niet, denk ik? Nee. Dan gaat dit stuk als akkoordstuk ook naar de raadsvergadering.

15. Raadsvoorstel Investeringskrediet verduurzaming n renovatie van de Rijswijkse Schouwburg (RV 25 106) De voorzitter: Komen we aan agendapunt 15, raadsvoorstel Investeringskrediet verduurzaming en renovatie van de Rijswijkse Schouwburg. Wie mag ik het woord daarvoor geven? Ik zie mijnheer Kruger. Mijnheer Kruger, ga uw gang. De heer Kruger: Dank u wel, voorzitter. Het voorstel over onze schouwburg, om die toekomstbestendig te maken. Er is inmiddels al veel geld voor opgenomen in de begroting. Het was ons niet helemaal duidelijk hoe je dat geld dan gaat besteden. Is het echt noodzakelijk? Daarvoor heb ik een uitnodiging gekregen om daar bij de griffie wat meer informatie te krijgen in beslotenheid. Dat Pagina 28 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

is wellicht handig in deze tijd. Daar ga ik zeker gebruik van maken. Met betrekking tot mijn vraag over het vol zetten eventueel met zonnepanelen, heb ik begrepen dat er een nader onderzoek is, aangepast op de situatie dat we dus energie die we opwekken ook meteen moeten gaan gebruiken en niet cadeau doen aan de energiemaatschappij. Kort samengevat. En daar heb ik ook een goede toezegging over gekregen. Dus wat dat betreft heb ik daar geen verdere vragen over. De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Dank u wel voorzitter. Wij. Rijswijk vinden het in ieder geval wel bijzonder dat we hier een raadsvoorstel bespreken waar we min of meer al een akkoord op hebben gegeven, omdat de begroting al … Het in de begroting is opgenomen. En daar wordt ook in het raadsvoorstel naar verwezen. En als je voor de begroting hebt gestemd en dat heeft onze fractie gedaan, dan maakt het wel een beetje lastig om hier nu mega kritisch te gaan zijn. Maar goed, we hebben desalniettemin die kritische vragen wel gesteld en schriftelijk inderdaad en we hebben daar ook antwoorden op gekregen. En als het gaat om de financiën blijkt uit de beantwoording dat er nog een flinke onduidelijkheid is wat er aan kosten bespaard gaat worden, als het gaat om de energiekosten. En hier vindt ook, zoals wij lezen, ook nog onderzoek naar plaats. Voor Wij.

Rijswijk is dit wel een essentieel onderdeel van dit voorstel. Want als wij een mooie investering doen en dat is behoorlijk in dit geval, dan willen we toch ook wel graag weten of dat het ons kostenbesparing oplevert. Dus de vraag is: is het mogelijk dat deze berekeningen nog voor de behandeling van de raadsvergadering gedeeld kunnen worden? Want dat maakt wel of wij voor of tegen dit voorstel gaan stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Weterings. De heer Weterings: Voorzitter, dank u wel. De schouwburg. U vraagt 4 miljoen euro. Het is een totaal investeringsbedrag exclusief BTW. De Rijswijkse Schouwburg is een belangrijk cultureel maatschappelijk gebouw voor onze stad. Daar ben ik het wel helemaal mee eens. Maar u geeft aan: maar kampt al geruime tijd met structurele klimaatproblemen. Zijn deze problemen al eerder bij de raad bekendgemaakt? En zo ja, wanneer en waar? Want waarschijnlijk hebben wij het dan gemist. Graag verneem ik dat dadelijk. Voorzitter, u geeft aan, tenminste het college geeft aan in de brief, geld te willen gaan lenen. Bij een looptijd van 40 jaar en een omslag rentepercentage van 1 procent. Jaarlijkse kapitaallast van ongeveer 135.000 euro. Deze kapitaallasten zijn al opgenomen in de begroting. Even voor het verhaal, voor onze beeldvorming. Het college wil 4 miljoen euro investeren in de schouwburg. Het gaat hier om een investering krediet.

De gemeente leent het geld zelf en betaalt er jaarlijks kapitaallasten voor. De schouwburg hoeft dus geen bijdrage te leveren of iets terug te betalen. Ik vind het op zich wel fijn dat we dit nu in het Forum een keer kunnen bespreken. Want de stichting Rijswijkse Schouwburg heeft een eigen vermogen van ruim 1,1 miljoen euro. En deze cijfers komen uit 2022, 2023. De cijfers van 2024 zijn nog niet bekendgemaakt. Je zou ter discussie kunnen stellen of eventueel een eigen bijdrage gewenst is ja of nee. We weten dat per definitie een eigen vermogen geen vrij geld is om te besteden, maar de beeldvorming schuurt wel . Die 1,1 miljoen euro. De berekening, voorzitter. De schouwburg heeft gemiddeld zo'n 60.000 bezoekers per jaar, met een piek van 66.000 in het jaar 2023. Als nu elke bezoeker 1,65 euro per bezoek meer zou gaan betalen over die 40 jaar waarin we geld willen gaan lenen, dek je de gehele verduurzaming van 4 miljoen euro. Als je terug zou halen over 30 jaar, zou dat 2,20 euro per kaartje zijn, over 20 jaar 3,30 euro en over 10 jaar 6,06 euro. De vraag is of de discussie is: is een eigen bijdrage gewenst, ja of nee? Zijn de liefhebbers van theater, schouwburg bereid iets bij te dragen aan een duurzaam gebouw? Is 1,65 euro per kaartje te doen? Is dat acceptabel? Begrijp ons niet verkeerd. De schouwburg is een belangrijk cultureel maatschappelijk gebouw voor onze stad.

Alleen de vraag is of de gemeente, uiteindelijk alle inwoners Van Rijswijk, moeten opdraaien voor alle Pagina 29 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

kosten, die 4 miljoen euro, voor een verduurzaming of een grootschalige renovatie? Rijswijks Belang zou toch graag iets willen zien van een eigen bijdrage van de Stichting Rijswijkse Schouwburg en of de bezoekers die daar komen. Dit is voor mijn eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Ik kijk nog even rond. Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: We hadden geen vragen vooraf, omdat we zagen dat onze vragen ook wel gedekt worden door andere vragen. Daarvoor dank. En het punt over de begroting die we al hebben goedgekeurd, is al gemaakt. Voor de beeldvorming, dat we niet een in een keer 4 miljoen euro, maar dat het ook over de kapitaallasten per jaar gaat, is ons ook geheel duidelijk. Het is natuurlijk ons gebouw. En als D66 Rijswijk zijn we af en toe kritisch over welke gebouwen we hebben, welke gebouwen we verkopen. Dat we goed beheer hebben op onze gebouwen. En dit soort discussies is ook de reden dat we daar zo kritisch op zijn. En nu ook af en toe goed meekijken. Want als je een gebouw hebt, moet je ervoor zorgen en dat levert elke keer als je wat moet aanpassen behoorlijke eenmalige, maar dus ook structurele kosten op. Gelukkig hebben we nu een langetermijninvesteringsplan, zodat we dit veel beter aan zien komen en ook veel beter weten. We zijn ook blij met het voorstel om meteen meer in één keer aan te pakken en dat integraal te doen.

En ook dat het echt de levensduur van het, toch al wat oudere gebouw, waar lang niet iets aan is gedaan, ook vanwege financiële situaties van de gemeentes , zoals wij het zien. Dat horen we graag bevestigd. En in één keer worden aangepakt. Kan de wethouder wel bevestigen dat inderdaad daarmee de levensduur van dit gebouw die 30, 40 jaar erbij krijgt? En dat we goed in de lange termijn investeringsagenda hebben opgenomen dat als we weer aanpassingen moeten doen, we die ook tijdig kunnen doen en de kosten goed inzichtelijk hebben? Ongeacht wie er gebruik maakt van ons gebouw of de bijdrage die zij moeten leveren om van onze gebouw gebruik te mogen maken. Zoals de Stichting Schouwburg gebruikmaakt van ons gebouw, van Rijswijk, de schouwburg. Zien we dat wel graag terug, zodat dat ook vergelijkbaar is met anderen die van ons gebouwen huren en gebouwen in gebruik hebben en daar duidelijkheid over is. En dank. De voorzitter: Dan vraag ik mijnheer Wit om de vraag te beantwoorden. De heer Wit: Ja, voorzitter. Allereerst toch even over dit gebouw. Het gebouw is 35 jaar oud. Onlangs heeft de schouwburg haar 35-jarige bestaan gevierd. Het gebouw is gebouwd in 1990 en toen is het gebouwd met een technische levensduur van om en nabij de 20, 25 jaar. Dus het staat er al veel langer dan dat het oorspronkelijk bedoeld was. Daar zijn toen ongetwijfeld redenen voor geweest.

Waarschijnlijk financieel. Maar het feit is ook dat we een pand hebben waar we de afgelopen jaren wel het een en ander in geïnvesteerd al hebben. Waaronder bijvoorbeeld warmtepompen, om toch met het oog naar de toekomst een verduurzamingsslag te maken. En met deze investering, die dus deels de rust op onderhoud, vanuit de meerjarenonderhoudsplanning en deels rust een groot deel op de verduurzaming. Ongeveer 65 procent van de kosten is voor verduurzaming, 35 procent is voor het structurele onderhoud. Kunnen wij dit pand en dat is dan beantwoording op de vraag van D66, weer een technische levensduur geven, een goede levensduur van 40 jaar? Tegelijkertijd blijven natuurlijk in die MJOP en ook in de onderhoudscyclus die we hebben geld reserveren om ook wel onderhoud te blijven doen. Want ook al bouw je nu een pand, ga je hem renoveren, dan zul je wel weer structureel daar onderhoud aan moeten doen. Dat blijft. Dat is ook wat we momenteel doen met die 35 procent. Een deel van die investeringsgelden, die 1,3 miljoen euro die gebruikt worden vanuit die MJOP, om te zorgen voor het onderhoud wat nu echt nodig is. Nogmaals, omdat het pand al 35 jaar staat en er niet echt structureel echt goede dingen veranderd zijn. Ik zeg wel heel vaak structureel, maar het is wel echt iets wat we moeten gaan doen. Tegelijkertijd in beantwoording op de vraag Van Rijswijks Belang, het pand is van ons.

Wij staan aan de lat voor renovatie, voor onderhoud en voor alles wat daarmee te maken heeft. Dus als wij vinden dat deze schouwburg nog Pagina 30 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

40 jaar verder moet, omdat het een essentieel onderdeel is van de toch wel vaak besproken voorzieningen in deze stad, dan denk ik dat wij ook naar voren moeten stappen en sterker nog, dan moeten wij naar voren stappen, om ook te zorgen dat dat pand geschikt is voor de schouwburg om haar werkzaamheden en functie uit te oefenen. Met andere woorden, gaan wij de gebruikers vragen om mee te doen bij de renovatie? Nee, dat doen we niet. Dat lijkt me ook niet logisch. Dat doen we nooit met panden die van ons zijn. Wat we natuurlijk wel ... Wat de schouwburg wel doet, is voor alles wat zij intern hebben, dus als het gaat om keuken of als het gaat om bedrijfsvoering, als het gaat om systemen binnen die zij gebruiken voor de uitvoering van de functie schouwburg, dan zullen zij … Daar hebben zij een reserve voor. U zegt: er is een bepaald bedrag voor die eigen reserve. Volgens mij is dat niet 1,2 miljoen euro. Maar goed, dat moet ik even nazoeken. Is het wel zo dat zij die dus echt nodig hebben om ook intern dingen te doen. En dat heeft echt met bedrijfsvoering te maken. Dat heeft echt te maken met hoe kunnen we nu … Hoe kunnen zij intern de boel goed voor elkaar krijgen? En dat is iets, daar moeten zij voor reserveren. Dat doen ze onder andere vanuit de inkomsten die zij genereren vanuit bezoekers, evenementen die ze organiseren, et cetera. Even kijken, hoor. De vraag die Wij.

Rijswijk stelt, onduidelijkheid over de kostenbesparing. Dat is inderdaad een terechte vraag. Ik verwacht eerlijk gezegd dat we die wel voor de raad kunnen leveren. Tegelijkertijd is dat natuurlijk niet … Kostenbesparing op zich is natuurlijk niet de hoofdreden van deze actie. Natuurlijk willen we verduurzamen, maar dat verduurzamen doen we om juist ook van dat gas af te kunnen. Dus die CO2-uitstoot naar beneden. En tegelijkertijd zorgen we er daarmee ook voor, met die met die isolatie, et cetera, dat het binnenklimaat dusdanig aangepast wordt, dat bezoekers straks niet meer of in de tocht en in de kou zitten als het winter is of in de zomer de zaal uit drijven van de hitte. En dat is wel echt iets wat best, zeker als bezoeker, regelmatige bezoeker van de schouwburg, ik ook echt ervaren heb. En dat geldt niet alleen voor ons, maar dat geldt ook zeker voor het personeel en ook voor de ruimten die door de artiesten gebruikt worden. Die zijn momenteel niet goed op klimaat, neutraal klimaat te krijgen, waardoor ze toch echt tegen uitdagingen aanlopen. Met andere woorden, het is deels echt structureel onderhoud wat we moeten doen. Daarmee met die verduurzaming, 40 jaar kunnen wij dan weer verder richting de toekomst. En ik denk daarmee dat we een fantastische stap zetten. Dus eigen bijdrage, nee. Even kijken, hoor. Interne verbouwing heb ik het over gehad. Lening voor 40 jaar.

Dat is normaal. Dan kunnen wij als gemeente kapitaallasten activeren over 40 jaar. Dat is heel normaal dat wij hiervoor een lening afsluiten om dit soort werkzaamheden uit te voeren. Dat is ook heel normaal, want dan zou je alles vanuit eigen middelen moeten doen en zo werkt het niet. Dat doe je nooit op deze manier. Zeker niet omdat wat wij tegen gunstige voorwaarden kunnen lenen. Even kijken, hoor. Ik denk dat ik daarmee alle vragen beantwoord heb, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Wit. Ik kijk even rond. Mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Dank u wel, voorzitter. En dank u wel voor de beantwoording, wethouder. Ik ben het met u eens. Natuurlijk is het belangrijk om te zorgen dat de artiesten en ook de werknemers, maar voornamelijk ook de bezoekers, een prettig klimaat hebben als ze daar langskomen. Maar u begrijpt wel dat het voor ons nog steeds een flinke investering is, ook al wordt hij over 40 jaar afgeschreven. Dus als ik nogmaals even de toezegging, ik vraag het nog maar even voor de zekerheid, dat ik de toezegging heb dat wij die inzichten in de kosten kunnen krijgen voor 16 december. Dan kunnen wij dat meenemen in onze besluitvorming. Want op zich zijn wij niet tegen het verduurzamen en ook zeker niet tegen het renoveren van de schouwburg. Want ook wat Wij.

Rijswijk betreft, is het een mooie parel die zich zeker laat zien in Rijswijk. En ook artiesten. Hij is trouwens nog van de week benoemd door Harrie Jekkers. Ik kan me voorstellen dat dat ook een mooi compliment is, wat we in onze zak mogen steken. Wat dat betreft onze tweede termijn. Pagina 31 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

De voorzitter: Mijnheer Kruger, wilt u nog een tweede termijn? Mijnheer Weterings. De heer Weterings: Voorzitter, dank. Ook bedankt voor de heldere beantwoording van de wethouder. We hebben toch een andere mening, denk ik, of een ander denkbeeld over … U geeft aan, het is niet gebruikelijk om een eigen bijdrage te vragen aan een stichting. Maar als we de jaarcijfers tot 2023, 1.120.602 euro aangeven. En dat is ook openbare informatie en mensen zien dat. En die zien dat de gemeente 4 miljoen euro investeert. En dan toch vlees op de botten bij de stichting ziet, dan kan het wel schuren. En we kunnen altijd daar nog een keer over van gedachten wisselen en misschien toch wel nog met een verrassingsmotie komen op dit onderwerp. U gaf ook aan: het gebouw is oud, 35 jaar oud. Heeft wat problemen. Klimaatproblemen, wij hebben ze niet ontdekt. En het is toch wel jammer dat we niet eerder op de hoogte zijn gesteld dat er een achterstand is ontstaan met klimaatproblemen. Is dit het enige gebouw in eigendom wat de 35 jaar levensduur heeft bereikt? Want we lopen wel elke keer tegen problemen aan met eigen vastgoed. Daar graag nog een reactie op. We willen het toch niet als akkoordstuk naar de raad laten gaan. Want ik wil toch het betoog laten bezinken. En vooral met die miljoen euro die op de plank ligt.