Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

Aanwezig Voorzitter: Mevrouw H. van Schie Raadsleden: De heer N. Douayar Mevrouw I. Jansen-Dirkx De heer M. Ezinga Mevrouw W. van Nunen De heer M. Bosman De heer A. Kösedag De heer W. Beekmans (Rekenkamer) De heer J. de Graaff (Rekenkamer) Mevrouw O. van Merle (Rekenkamer) Mevrouw L. de Bruijn De heer W. Smith De heer R. Veerman

Vervolg aanwezige raadsleden: Mevrouw E. Woudstra De heer M. Keijzer De heer R. Nunnikhoven Mevrouw A. Prenger De heer G. Kruger Mevrouw A. Koegler-Böhm De heer M. Weterings Mevrouw M. ten Brummelaar

Aanwezige portefeuillehouders: Burgemeester H. Sahin Wethouder L. Bentvelzen Wethouder W. van Damme Wethouder G. van Malsen Wethouder M. Wit

Griffie: Griffier: Mevrouw M.M.A. Tittse Mevrouw F.S. Habiboellah (verslag)

1. Opening De voorzitter: Goedenavond, allemaal. Ik heet u van harte welkom bij deze laatste vergadering van het Forum Samenleving van de gemeente Rijswijk op 2 december 2025. De laatste vergadering van dit jaar. Welkom, iedereen, ook de mensen van de Rekenkamer en van TwynstraGudde. Ik zal straks bij uw agendapunt ook uw namen nog eventjes noemen. We hebben een hele lange agenda vanavond. En het verzoek aan u is om kort en bondig te spreken en niet in herhaling te vervallen. Voor de vragen die u al van tevoren heeft ingediend, willen we u hartelijk bedanken. En onze dank is er natuurlijk ook voor de ambtenaren die heel hard hebben gewerkt om al onze vragen nog voor de vergadering beantwoord te hebben. Uiteraard gaan wij respectvol met elkaar om. En ik vraag ten slotte uw instemming met twee interrupties per fractie per onderwerp. Kunt u daarmee akkoord gaan? Dan gaan we dat doen. Mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Voordat we die discussie weer gaan krijgen over twee interrupties, als er een vervolgvraag op één interruptie is, wordt dat dan ook geteld als een interruptie of kunnen we dat ook zien als een vervolg op de interruptie? De voorzitter: Dat lijkt me een vervolg op de interruptie. Dank u wel, mevrouw Jansen-Dirkx.

Als de vergadering niet kan worden afgerond vanavond en daar gaan we natuurlijk ontzettend ons best voor doen, dan gaat de vergadering donderdagavond 4 december om 20.00 uur verder in de raadszaal.

Pagina 1 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

2. Algemeen inspreekrecht De voorzitter: We gaan naar agendapunt … Als u ze meebrengt, zelfgebakken dan natuurlijk. We gaan verder met de vergadering, jongens, anders lopen we te veel uit. En we hebben bovendien ook gasten voor het algemeen spreekrecht van de inwoners. Ik geef graag mijnheer Arco Sierts het woord over het onderwerp intieme terreur en ouderverstoting. Mijnheer Sierts, u heeft 5 minuten de tijd om te spreken en ik zal u 1 minuut voor de tijd waarschuwen. Aan u het woord. Inspreker 1: Dat gaat helemaal goedkomen. Dank u wel, voorzitter, leden van de raad. Vorige week was er weer veel te doen met Orange the World. Dat gaat over huiselijk geweld en femicide. Trefwoorden daarbij waren bewustwording, dialoog en steun. Heel mooi, steun voor slachtoffers. Maar vanavond willen wij het graag hebben over erkenning, over aanpak en over oplossingen. Maar eerst zal mijn vriendin wat vertellen over ouderverstoting en intieme terreur. De voorzitter: Mijnheer Miog, het spijt me, we hebben slechts … Mijnheer Sierts, we hebben slechts één spreker per onderwerp en dat bent u. U bent aangemeld, dus uw vriendin heeft niet de mogelijkheid om nu te spreken. Inspreker 1: Dat hoor ik nu voor het eerst. Dat is heel jammer. De voorzitter: Misschien wilt u uw betoog vervolgen. Inspreker 1: Dat is geen probleem. Dan doen we het op deze manier.

Dan vertel ik iets over mijn vriendin en dan zal ik haar betoog overnemen. Mevrouw Koegler Böhm: Zou ik een punt van orde mogen maken? Voorzitter, kunnen we niet doen dat de insprekers gezamenlijk 5 minuten krijgen? Er een beetje praktisch mee omgaan, gezien het feit dat ze hier überhaupt de moeite nemen om in te spreken. De voorzitter: Het spijt me, mevrouw Koegler. Dat zijn de regels en als we die willen veranderen dan moeten we die op de gebruikelijke wijze veranderen. Mijnheer Sierts, wilt u uw betoog vervolgen? Inspreker 1: Jazeker. Dank u wel, voorzitter. Mijn vriendin heeft in haar vorige relatie elf jaar te maken gehad met een onzichtbare vorm van huiselijk geweld, intieme terreur. En toen ze vluchtte, toen was het niet afgelopen. Dat ging door. Sinds 19 januari is haar dochtertje weg. Dat heet ouderverstoting. Dit is haar dochter, vijf maanden oud. Dat is haar baby. Onlangs is het meisje vijftien geworden, maar elf maanden geleden is ze door haar ex-schoonfamilie weggeroofd. Zij heeft geen contact meer met haar en dat is onwettig en dat is ondraaglijk. Daar ging elf jaar terreur aan vooraf. Toen is zij weggevlucht met haar dochter. Eerst naar haar ouders. Ik geef u een paar voorbeelden van wat er de jaren is gebeurd. Rijswijk hebben we het over. Doodsbedreiging met scherpe of zware voorwerpen. Ook waar haar dochter bij was.

Constante uitputting met schelden en dreigementen. Ik wil dat jullie je net zo rot gaan voelen als ik. Als je weggaat, dan ben je je kind kwijt. Ik vind het wel fijn zo’n sletje in huis die de boel schoonhoudt. We verkopen jouw dochter voor 30.000 euro aan mijn zus. Want jij kunt toch niet voor haar … Je kunt haar toch niet opvoeden. Nu een sprong in de tijd, drie weken geleden. De huisarts belt 8.15 uur ’s ochtends, maandag en meldt: uw ex belde, uw dochter wil voor de trein springen. Ze was in shock, mijn vriendin en ik ook. Uiteindelijk bleek het een leugen. Maar dit is nu intieme terreur en het gaat maar door. Niemand stopt dit. Breng haar dochter thuis bij ons, naar haar moeder. Ze had altijd een goede band met haar. Wij vragen college en raad om binnen een jaar twee punten op te lossen. Stop institutionele mishandeling in Rijswijk en Haaglanden. Het grote probleem is dat organisaties die hulp zouden moeten bieden de slachtoffers Pagina 2 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

juist aanvallen. Belangrijkste oorzaak, opzettelijke valse meldingen bij Veilig Thuis en ernstig kennisgebrek. Ouderverstoting aanpakken. Gemeente Rijswijk ontwikkelt in samenwerking met slachtoffers en andere partijen het product Ouderschapsherstelplan. Wat bieden wij? Wij bieden ervaringsdeskundigheid hier in Rijswijk. En wij bieden dit gloednieuwe boek voor de raadsleden, over het stoppen van intieme terreur. En dat boek zou ik graag willen overhandigen, in gezamenlijkheid met mijn partner, aan de voorzitter. Dank voor uw aandacht. De voorzitter: Heel hartelijk dank. Ik ben heel erg onder de indruk van uw verhalen. Alle raadsleden zullen er goede nota van nemen. En u hebt me van tevoren al verteld dat het de bedoeling is dat wij allemaal uw boek gaan lezen en dat wij dat op gaan schrijven. Dat klopt? Heel hartelijk dank voor uw boek. En dank u wel voor het inspreken. Heeft er iemand nog vragen aan deze inspreker, mijnheer Sierts? Mevrouw … Mevrouw Woudstra: Waar ik daarstraks op had willen wijzen, is dat wat mevrouw anders had willen zeggen naast het boek, graag nog wel toegestuurd krijgen. Dat die mogelijkheid er wel is en ook mogelijkheid om met ons contact te hebben. Dus alles wat hier niet kan, dat kan op andere manieren wel. Dus daar zijn we graag toe bereid. Inspreker 1: Ik zojuist de spreektekst van mijn partner voorgelezen.

Dus in principe heeft u het verhaal gehoord, maar als er nog andere vragen zijn, dan hoor ik het graag. De voorzitter: Mijnheer Weterings. De heer Weterings: Mijnheer Sierts, we hebben al even contact gehad van de week. Nogmaals, erg dapper dat u komt inspreken. U heeft de meeste mensen ook wel geraakt hiermee, maar ik ga toch proberen oprecht een vraag te stellen. Denkt u dat wij dit heftige incident, probleem, lokaal kunnen oplossen? Inspreker 1: Niet in zijn geheel, maar er zijn natuurlijk wel elementen die aangepakt kunnen worden. Het beste voorbeeld daarvan is, denk ik het punt wat ik noemde met institutionele mishandeling. Dat grootste probleem dat zit bij Veilig Thuis. Daar komen regelmatig valse meldingen binnen, opzettelijk valse meldingen. Het is een van de beste instrumenten voor mishandelaars. En noem het maar op. Dat is enorm belastend voor slachtoffers. Ik ben zelf … Inmiddels word ik tweeëneenhalf jaar lang vals beschuldigd van de meest verschrikkelijke dingen. Ik zal hier niet in detail treden. Maar als je ineens een jong meisje bij je in huis krijgt, dan kunt u waarschijnlijk wel raden wat voor ellende erop mijn dak terechtgekomen is. En dat is enorm belastend. En het blijkt dat andere Veilig Thuisorganisaties, bijvoorbeeld Veilig Thuis Limburg, Oost-Brabant, Rijnland, hier vlakbij Leiden, maar ook VT IJsselland, daar veel beter voor geëquipeerd zijn.

Die hebben voor ouderverstoting bijvoorbeeld een 10-puntenchecklist. De voorzitter: Goed, mijnheer Sierts, misschien is het verstandig om het er nu even bij te laten. Mevrouw Prenger heeft namelijk nog een vraag voor u. Mevrouw Prenger: Ik wilde u bedanken voor het inspreken en u en uw partner heel veel sterkte wensen. Inspreker 1: Dank u. De voorzitter: Ik wil u nogmaals heel hartelijk bedanken voor de moed die u heeft gehad om bij ons uw verhaal te doen. En wij zullen, zoals gezegd, goede nota nemen van wat u heeft gezegd en we zullen uw boek allemaal gaan lezen. Inspreker 1: Dank u. Pagina 3 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

De voorzitter: Wij gaan nu verder met mijnheer Miog, die gaat inspreken over het onderwerp lokale democratie. Inspreker 2: Dank u wel, voorzitter. Ik zal proberen in 5 minuten. Ik spreek in als voorzitter van de Vereniging Buurtraad Steenvoorde over het onderzoek van de Rekenkamer Politiek maatschappelijke betrokkenheid in Rijswijk. Als overkoepelende organisatie van Steenvoorde Noord, Steenvoorde Zuid, de Strijp en de Muziekbuurt, spreken wij dagelijks bewoners die in dit rapport worden uitgelicht, vanwege een mogelijk beperkte politiekmaatschappelijke betrokkenheid. De bevindingen uit het onderzoek zijn voor ons herkenbaar. Het rapport benoemt terecht dat er in Rijswijk veel beleidsmatige ambities bestaan, maar dat het belangrijkste, de resultaten, te vaak uitblijven. Ik spreek graag in om ons perspectief daarop te geven. Om te beginnen bij de gebiedsregisseurs. De Rekenkamer onderstreept dat laagdrempelig en zichtbaar contact met bewoners essentieel is voor betrokkenheid. Wij zeggen het al langer. Onze samenwerkingspartners zeggen het. Onderdelen van de gemeenten zeggen het. We missen de gebiedsregisseurs. Het contact met de gemeente is door hun afwezigheid sterk verminderd en we moeten nu zelf onze weg vinden in de gemeentelijke molen. Het klopt dat de rol van de gebiedsregisseurs destijds niet altijd scherp was afgebakend.

Maar de oplossing is niet om de functie af te schaffen. De oplossing is om ervan te leren en te vragen wat dan wel nodig is. Er zijn bovendien organisaties zoals het landelijk platform Buurt- en Wijkgericht werken, die klaarstaan om Rijswijk hierbij te ondersteunen. Zelf ga ik binnenkort als vrijwilliger dan maar op werkbezoek bij de gemeente Best, waar ze twee gebiedsregisseurs hebben op de helft van het aantal inwoners van Rijswijk. De rol van wijkwethouder is een waardevolle toevoeging, maar vervangt deze functie absoluut niet. We hebben laagdrempeligheid nodig en iemand om regelmatig mee te sparren. Herstel en vernieuw daarom samen met ons de gebiedsregisseurs als cruciale schakel. Het rapport doet daarnaast terecht de aanbeveling dat ondersteuning van buurtinitiatieven versterking verdient. Structurele aandacht voor deze vorm van participatie en het versterken van netwerken tussen bewoners onderling is beperkt, zo luidt het rapport. En dat is precies de kern van wat onze bewonersorganisaties doen. Help ons daarom als bewonersorganisaties om onze buren in staat te stellen zichzelf gezamenlijk te organiseren. Dat betekent: denk met ons mee, faciliteer ons en neem drempels weg. Want hoe gaat het nu? Ik licht een aantal voorbeelden uit, niet om kritisch te zijn, maar om het kenbaar te maken, om ook te voorkomen dat we in te procedurele antwoorden verdwijnen.

Zoals ook de Rekenkamer ervaart. Al in maart vroegen wij als bewonersorganisaties de gemeente om mee te denken over hoe we onze communicatie inclusiever konden maken. Een speerpunt van de gemeente zelf. Acht maanden later wordt er eindelijk vervolg aangegeven. Al in maart is de bewonersorganisatie in de Muziekbuurt toegezegd betrokken te worden bij de herontwikkeling van de Marimbahal. Tot zover hebben we … Afgelopen week hebben we eindelijk wat gehoord. Maar dat duurde ook weer acht maanden. En het kost keer op keer trekken aan de gemeente om daar aandacht voor te vragen. De voorzitter: Mijnheer Miog, mag ik onder uw aandacht brengen dat u nog 1 minuut heeft? Inspreker 2: Zeker, dan zal ik het even afkappen. En dan concludeert het rapport dat maatschappelijk en politiek gedreven initiatieven minder vorm krijgen vanuit de samenleving. Maar die conclusie kan men alleen trekken als men niet ziet hoeveel energie wij er nu al instoppen. Tot slot en ik herhaal het graag, de wijken die in dit onderzoek worden genoemd als gebieden met veel niet-stemmers, zijn precies de wijken waar de VBS al 50 jaar actief is.

Uw raad stelt in dit Forum terecht goede vragen aan het college, maar het staat u ook vrij om onze vrijwilligers en bewoners rechtstreeks te vragen: hoe gaat het in uw wijk? Herkent u dit? U heeft deze vragen nu gesteld aan uw Rekenkamer, die daarvoor een bureau de opdracht heeft gegeven een rapport schrijven, maar waarom vraagt u dat niet ook aan ons en nodigt u ons uit om een keer in te spreken? Ik houd het daarbij. Dank u wel. Pagina 4 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

De voorzitter: Heel hartelijk dank, mijnheer Miog. Zijn er vragen aan mijnheer Miog? Mijnheer, maakt niet uit, u. De heer Weterings: Mijnheer u, oké. Mijnheer Miog, wederom bedankt voor het inspreken. Maar we hebben toch in Rijswijk een aantal platforms zoals Samen Rijswijk? En dat moet een hele goede afspiegeling zijn van de samenleving, waar burgers kunnen inspreken, ze kunnen meedenken over allerlei plannen. Dus eigenlijk stelt u iets voor wat allang bestaat, toch, Samen Rijswijk, platforms? Inspreker 2: Klopt. Die bestaan naast ons. En ze zijn waardevol, maar ze zijn bij lange na niet voldoende. Zoals u ook ziet op het platform zelf is de engagement met het aantal deelnemers zeer beperkt. Ik vraag me ook af hoe representatief die groep is. Daarnaast is het vooral een vorm van participatie die jullie in uitvoering brengen en faciliteert in die participatie vanuit de samenleving. Dus het komt op meerdere vlakken daarin tekort. De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx, u heeft ook nog een vraag. Mevrouw Jansen-Dirkx: Dank u wel, voorzitter. Eén concrete vraag. Ik hoor u zeggen dat het contact met de gemeente vrij moeizaam verloopt. U heeft het gehad over de gebiedsregisseur. Die hebben wij natuurlijk weg moeten bezuinigen.

Wat zou concreet voor u de beste oplossing zijn om het contact met de gemeente te verstevigen voor u als Buurtvereniging? Inspreker 2: Wat ons al enorm zou helpen, is één aanspreekpunt. En dat was de gebiedsregisseur. Als wij een vraag hebben over groenbeheer, waar kunnen we terecht? Een idee over een groenplan of een fietsstrook of een … Waar kunnen wij terecht? Sommige organisaties hebben die lijnen wel gevonden en wij nog niet en dat zeker ook dat uiteindelijk we een antwoord krijgen. De voorzitter: Mijnheer Veerman heeft ook een vraag. Ga uw gang. O, dat is mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Een kleine gedaanteverwisseling. Dank u wel weer voor het inspreken en uw inzichten. U heeft het inderdaad over de wijkregisseur gehad. We hebben ook een heel mooi klantcontactcentrum en een punt waar iedereen het kan vinden. Dus ik ben ook wel benieuwd of u daar dan ervaring mee heeft of het daar dan anders verloopt of het goede antwoord niet van komt. Want die zou juist ook op dit soort vragen antwoord moeten kunnen geven. Bij wie moet ik zijn of waar moet ik mijn verhaal vertellen? Ook samen met het Loket Stadskracht. Dus ik ben benieuwd naar uw ervaringen of die van de anderen, misschien nog kort. En u gaf aan: ga vooral langs. Dat klopt. We kennen de wijkverenigingen.

U hadden we nog tot vorig inspreken niet gezien, maar andere kennen we zeker en ik kan u verzekeren dat we daar ook goed contact mee hebben. Inspreker 2: Dank u wel. Wat betreft de vraag over het Loket Stadskracht. Het Loket Stadskracht is voor ons niets meer dan een subsidieportaal en vervult ook geen andere functie dan dat. We staan er wel in met goed contact. En wat betreft het klantportaal of het klantencentrum, daar hebben we tot zover volgens mij geen contact mee gehad. Wat we wel doen, is aan het algemene e-mailadres mailen en dan ben je afhankelijk van de betreffende afdeling of daar überhaupt een antwoord op komt. En soms moet het komen tot een e-mail aan het college om daar antwoord op te krijgen. Het is niet duidelijk. We hebben geen handelingsperspectief waar we terecht moeten. Als er een klantcentrum is, heb ik er nog nooit van gehoord. En dat is ook wel indicatief voor de bevindingen daarvan. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Miog. Nog meer vragen? Zo niet, dan wil ik u heel hartelijk bedanken voor uw inspreken.

Pagina 5 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

3. Lijst van ingekomen stukken: vaststelling wijze van afdoening De voorzitter: En gaan wij door naar het volgende agendapunt, lijst van ingekomen stukken en vaststelling wijze van afdoening. We beginnen met het agenderingsverzoek van GroenLinks dat is RIB 25 087, de resultaten van de ETHOS-telling regio Haaglanden. Abusievelijk stond deze RIB wel op het Forum Samenleving van 28 oktober op de agenda, maar hij is toen per abuis niet echt geagendeerd. Dus alsnog voor vanavond. De vraag aan u is: bent u akkoord met agendering van deze RIB voor vanavond? En zo ja … Mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen: Hij staat wel … O ja, nu wel. Het presidium heeft de RIB op verzoek ook van de fractie GroenLinks samen met D66 en PvdA al eerder ingediend ook, door die drie fracties met een schriftelijk verzoek. En het agenderingsverzoek is gehonoreerd, ook door het presidium. Dus dit is een vast agendapunt voor vanavond, voorzitter. De voorzitter: Het was niet bij het agendapunt. Mevrouw Koegler heeft … Wilde iets opmerken. Mevrouw Koegler Böhm: Ik wilde voorstellen om dit het volgende Forum te agenderen. Volgens mij is dat in principe gebruikelijk, maar ik wist niet van wat hetgeen net besproken is, dat het presidium dat goedgekeurd heeft, maar mijn voorkeur zou het niet hebben om het vanavond ook nog toe te voegen aan de agenda.

Ook aangezien er een aantal raadsvoorstellen die Samenleving behelzen nu bij Stad besproken worden. En misschien kunnen we dat dan donderdagavond doen. De voorzitter: Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Ter toelichting. Hij is eigenlijk in oktober ingediend. Daarna op verzoek vooruitgeschoven, terwijl er akkoord was voor agendering. Dus daarmee zou die automatisch nu op het Forum moeten hebben komen te staan. Dat is misgegaan. In het presidium hebben we dat aangekaart en daarmee ook gezegd dat deze zeker vanavond erop komt. Omdat we anders … En daardoor hebben we andere dingen om die reden naar een ander Forum geschoven. Dus ik vind het jammer dat hij niet in een keer op de agenda is gezet, want we hebben het in het presidium netjes besproken en het zou goed moeten hebben moeten gaan. De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Ik hoor het betoog van mevrouw Woudstra en ik begrijp precies wat ze zegt en inderdaad ik ben het met u eens, hij had op de agenda moeten staan. Alleen ik heb tot nu net die brief helemaal niet tot mij kunnen nemen. Je kan hem wel willen bespreken vanavond, maar dat is dan wel met een kennisachterstand voor een deel van de raad. Dat zou ik erg zonde vinden, want ik vind dat wij toch allemaal wel ook dat hadden kunnen … Hij stond niet op de agenda, mevrouw Woudstra. U kijkt mij heel schuin aan, maar dat is wat het is.

En ik heb hem dus niet tot mij kunnen nemen. Ik heb het dus ook niet kunnen voorbereiden. Als we het eerlijk zouden willen behandelen, wat ik wel vind dat we moeten doen, dan zou ik zeggen: laten we de verstandige keuze maken om naar januari te verplaatsen. De voorzitter: Mevrouw Prenger. Mevrouw Prenger: Ik ga mee met het betoog van mevrouw Jansen-Dirkx. Ik denk dat die inderdaad verplaatst moet worden, zeker omdat de helft kennis daar niet van heeft nu. De voorzitter: Ik zag mevrouw … Ik kom zo bij u. Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Ik ben echt nog verbaasder dan dat ik al was, omdat die in oktober naar de griffie is gestuurd en rond is gestuurd. En die ETHOS-telling er allang … Nee, zou ik heel even mijn Pagina 6 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

verbazing mogen uitspreken over het feit dat wij hem al een paar keer hebben proberen te agenderen. Dat de informatie bekend zou moeten zijn. Als anderen het nu niet hebben kunnen voorbereiden, vind ik het en ik kijk ook, ik zag al geknikt op rechts en links, ook goed om hem dan wel zo snel mogelijk in januari op de agenda te zetten. Maar we vinden het een dringend probleem en daar moet eigenlijk nu wat aan worden gedaan. Het is december. En januari, daar schrikken we dan toch van, maar ik begrijp de reactie van anderen. De voorzitter: Mevrouw Ten Brummelaar, Brummelaar. Nee, Ten Brummelaar. Mevrouw Ten Brummelaar: Ten Brummelaar, Rammelaar, het maakt allemaal niet uit, hoor. Maar ik wilde me aansluiten bij de woorden van Irene Jansen-Dirkx, maar dat is niet meer nodig. Ik denk dat januari een goed voorstel is. De voorzitter: Mevrouw Bentvelzen, wilt u het woord nog? Mevrouw Bentvelzen: Hallo. Er gaat hier volgens mij wel iets mis met de techniek. Maar als portefeuillehouder, onder andere portefeuillehouder, want mijn collega Van Malsen is net zo goed portefeuillehouder. Heb ik vanmiddag al even een appje gestuurd, toen ik dit voorstel zag verschijnen, omdat ik als portefeuillehouder ook niet voorbereid ben. Ik zou het fijn vinden om hem echt goed te bespreken met elkaar. Want … De voorzitter: Wij gaan nu even schorsen, omdat de techniek ons in de steek laat.

De schorsing is opgeheven. Dames en heren, we gaan weer. En we hebben het nog heel eventjes over het agendapunt ETHOS-telling. En mijn voorstel is om dat onderwerp toch naar de Forumvergadering van januari te tillen, omdat er ook mensen zijn die de stukken niet hebben gelezen of hebben kunnen lezen. Waaronder heel belangrijk, de portefeuillehouder. Is er iemand tegen dat voorstel? Wil die dan even zijn hand optillen? Niemand. Dan gaan we verder met het agenderingsverzoek van Beter voor Rijswijk en Wij. Rijswijk. En beide betreffen het voorzieningenniveau in de gemeente Rijswijk, de RIB die daar betrekking op heeft, RIB 25 097. En het verzoek is om deze RIB te agenderen voor het Forum Samenleving van 13 januari 2026. Iemand bezwaren? Mijnheer, u het woord. Niemand bezwaren? Dan gaan we dat doen. Dan vraag ik u nog of de verdere wijze van afdoening akkoord is?

4. Vaststelling agenda De voorzitter: En dan gaan we naar agendapunt 4, vaststelling van de agenda. De vraag aan u eens of u akkoord bent met de agenda? Zo ja, dan is die vastgesteld.

5. Mededelingen college De voorzitter: Mededelingen van het college. Kijk ik naar links. Niets.

6. Terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen De voorzitter: Terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen, agendapunt 6. Iemand die daar het woord wil voeren bij dat agendapunt?

Pagina 7 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

7. Overzicht toezeggingen en moties De voorzitter: Overzicht toezeggingen en moties. De vraag aan u of toezeggingen en moties met een voorstel tot afdoening kunnen worden afgedaan? Iemand opmerkingen, vragen? Niet.

8. Vaststellen forumverslag 28 oktober De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 8, vaststelling van het verslag van 28 oktober 2025. Gaat u akkoord met het verslag? Ik zie een arm van mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Over motie 332, voorstel voor afdoening over structureel gezonde financiën voor Rijswijk. Daar staat netjes aangegeven dat er wordt deelgenomen aan het ravijnjaar. Maar ik begreep als die wordt afgedaan, dan verdwijnt die ook. Even checken bij de wethouder dat de inzet erop niet minder wordt. De heer Van Damme: De inzet blijft natuurlijk altijd om de belangen Van Rijswijk bij de VNG goed onder de aandacht te brengen en te houden. Daar zijn we ook actief mee in overleg. Niet alleen in VNG-verband, maar ook in M50-overleg, waar ik laatst nog was in de Noordoostpolder. Het was een heel eind rijden, maar het was heel erg nuttig moet ik zeggen, omdat er gemeenten zijn die een soortgelijke problematiek hebben als wij, zogenaamde randgemeenten. Daar hebben we ook een brief over gestuurd aan het kabinet. Ook nog geen reactie op gehad, maar daar wachten we nog op. Ik ben zeker ook met een van de roergangers van die beweging, dat is mijn collega uit Zwijndrecht, zeer actief betrokken om de belangen Van Rijswijk in financieel opzicht ook goed in de gaten te houden. Die verzekering kan ze dus krijgen, voorzitter, voordat ik te lang doorga.

De voorzitter: Dank u wel, wethouder. En dan gaan wij nu over naar agendapunt 8, verslag. Iedereen akkoord?

9. Raadsvoorstel Rekenkamer onderzoeksrapport Politiek maatschappelijke betrokkenheid in Rijswijk De voorzitter: En dan gaan wij nu over naar agendapunt 9, raadsvoorstel Rekenkamer onderzoeksrapport Politiek maatschappelijke betrokkenheid in Rijswijk. Vanuit het college, geef ik nog even aan, is er geen portefeuillehouder. En in ons midden is de voorzitter van de Rekenkamer. Dat is mijnheer Winfried Beekmans, mevrouw … En dat staat niet hierop, maar dat staat hierop. Mevrouw Oukje van Merle en mijnheer Jop de Graaff van TwynstraGudde. En ik wil graag weten of uw vragen die u heeft ingediend of die voldoende zijn beantwoord en zo nee, dan geef ik graag, zeg ik uit mijn hoofd, want er is iets mis met mijn stukken, aan Wij. Rijswijk. Mevrouw Van de Waart: Misschien even een ordevoorstel. Ik weet niet of ik de portefeuillehouder ben van het Rekenkamerrapport. Dat geloof ik niet. Dat bent uzelf als raad. Ik ben natuurlijk wel portefeuillehouder participatie. En nu zijn niet alle onderwerpen die genoemd zijn helemaal mijn portefeuille, maar ik zal wel mijn best doen om zoveel mogelijk de gestelde vragen te beantwoorden. En wat mij betreft, om het toch een beetje bondig te houden, hoeven de fracties die de vragen hebben ingediend die niet te herhalen. Die zal ik dan herhalen straks bij beantwoording.

Is dat iets waar wat mee kunt, voorzitter? De voorzitter: Jazeker, lijkt mij een goed voorstel. Zijn degenen die schriftelijke vragen hebben ingediend … Willen die hun vraag nog toelichten? Ik zit even te kijken. In ieder geval mevrouw Jansen-Dirkx van Wij. Rijswijk. Verder niet. Dan geef ik u het woord. Pagina 8 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

Mevrouw Jansen-Dirkx: Dank u wel, voorzitter. Want wij vonden dit Rekenkameronderzoek als Wij. Rijswijk erg interessant, kritisch en informatief. En ondanks dat de gemeente al stappen gemaakt heeft bij het betrekken van de gemeente, is er nog een wereld te behalen. En daarmee wijs ik onder andere naar onze inspreker van net, de heer … Hij moet dichterbij. Ik zie het. Dank u wel. Dat de heer Miog aangaf dat het contact met de gemeente vrij lastig is. En dat riep bij mij de vraag op, om die dan te stellen ook aan u als college. Hoe denkt u dat het goed op te lossen valt als we niet kiezen voor het terugkeren van een gebiedsregister? Dan ga ik nog even … Ik geloof dat ik nu weer te horen ben. Ja. Zal ik ondertussen even doorgaan met de vraag te stellen. De vraag die ik schriftelijk had ingediend, maar geen antwoord op had gekregen, is over het aantal wijkbezoeken wat de wethouders hebben afgelegd. En ik heb daar ook bij nog een gewetensvraag. Want kan het college misschien ook reflecteren in hun rol als wijkwethouder en spreekt u elkaar ook aan op het in contact zijn met wijkbewoners, zonder dat er ook een fotomoment of een lintje door te knippen valt? En dan heb ik nog ook een gewetensvraag voor onszelf als raad. Want ook daar kijkt de Rekenkamer naar. Want we moeten ook onszelf in de spiegel durven aan te kijken.

Want zijn we wel in contact met onze inwoners? En natuurlijk hoef ik niet van iedereen daarop de vraag te hebben van ja, dat vind ik niet of ik vind dat ik het beter kan, maar meer het feit dat ik de vraag aan jullie allemaal wil meegeven. Kijk jezelf in de spiegel en geef hier antwoord op. Dat was de ... De voorzitter: Wij schorsen weer even de vergadering, vanwege technische problemen. De heer Nunnikhoven: Ik heb een ordevoorstel. Kunnen we niet de draadloze microfoon dan doorgeven? Dan is de camera denk ik wel op de persoon en dan kunnen we door met de vergadering of is dit een raar voorstel? Als je het knopje indrukt, heb je wel de camera, maar dan moet je ook draadloos … De voorzitter: Woordvoerders naar links. Voor ons naar rechts. Daarheen. Neemt u uw kaartje mee, alstublieft. Dan gaan we weer verder. Mevrouw Jansen-Dirkx, heeft u uw termijn afgemaakt? Dank u wel. En ook wel heel strong dat u door deze chaos heen uw termijn heeft gemaakt. Er zijn er nog een aantal andere fracties die vragen hebben ingediend. Wil er nog iemand van de andere fracties een opmerking? En dan van de fracties die geen vragen hebben ingediend? Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Dank, ik zal het inkorten. We hadden vooraf de toelichting niet ingediend, omdat de presentatie nog volgde. Dan hoopten we het korter en krachtiger te kunnen doen.

We hebben eerder wel gewezen ook in het begrotingsdebat op de problemen die er toch wel blijven met het opnemen van de telefoon en het beantwoorden daar en de e-mails die afhankelijk van waar komt, wel of niet worden beantwoord en de BuitenBeter app. We zien graag dat het minder afhangt van welk medium je gebruikt, of je wel of niet een antwoord krijgt. We horen graag nog of daar nog een extra toelichting op te geven is door het college of hoe zij dat zien. We hebben een aantal voorbeelden gehad van de Rekenkamer op het soort gemeenten dat ook acties doet. We horen graag van het college of zij de voorbeelden van Eindhoven, Den Haag en Rotterdam ook passend vinden voor Rijswijk of het vooral een capaciteit en financieringsvraagstuk is, of dat er ook een verschil zit in het soort acties, vanwege de grootte van onze stad of vanwege andere acties die we al doen? Het dubbele zijn we ook niet van, maar kansen zien we graag. Ik ben benieuwd naar het aangegeven capaciteitstekort.

Is het iets dat meer gecentraliseerd zou kunnen worden, het participeren? Of ziet het college juist iets in het meer kennis bij elke ambtenaar hierover naar voren brengen, zodat we de capaciteit die we hebben ook hiervoor goed in kunnen zetten? En gaat het vooral over het aantal mensen of gaat het ook over de achtergrond van mensen, hun kennis en kwaliteit? Ik ben ook benieuwd naar het soort capaciteitstekort. Als het college daar iets over kan zeggen of weet of dat het nog bekeken moet worden. Wij zagen dat de participatie nu versnipperd is in de organisatie. Zijn er voorstellen vanuit het college of gaan die komen, het is natuurlijk hun eigen bevoegdheid, om Pagina 9 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

daar anders mee om te gaan of hoe staat zij daarin? De Rekenkamer gaf nog aan dat het antwoord van het college, wat formeel en procedureel is. Wij zijn nog een beetje nieuwsgierig naar of daar nog wat kleuring aan gegeven kan worden. We weten dat er ook meer gebeurt dan in het Rekenkamerrapport nu staat. Dus kennelijk is er ook nog wel een kennisverschil. En zien wij graag ook voorbeelden en meer kleuring en vragen daar ook graag naar. Daar nog graag een reactie op. En tot slot, de wijkregisseurs. Het waren gebiedsregisseurs, heb ik net nog een keer extra gehoord. Die hebben we inderdaad weg moeten bezuinigen, omdat we een keuze moesten maken. Daarbij was het ook het idee dat het op andere plekken wel opgevangen ging worden. Dat is nog vrij recent dat we dat gedaan hebben en toch komt er nu een ander beeld terug. En we zouden graag horen of er gekeken kan worden op welke manier meest effectief naar een vervanging kan worden gekeken. Voor ons hoeft dat niet de naam gebiedsregisseur direct te hebben, maar wel of het college kan toezeggen dat er wordt gekeken op welke wijze dit efficiënt en toch passend in de organisatie opgepakt kan worden? Dank. De voorzitter: Als er verder geen vragen zijn, dan wil ik … Mijnheer Ezinga. De heer Ezinga: Voorzitter, dank. Ik heb de presentatie helaas niet kunnen volgen.

Ik heb wel een aanvullende vraag ook gegeven op de reacties die tot nu toe zijn gegeven. Ik ondersteun ook de vraag van mevrouw Woudstra over in hoeverre passend is wat er wordt gezegd over de drie gemeenten die worden genoemd in het rapport ten opzichte van de gemeente Rijswijk? Maar ik wil ook een meer reflecterende vraag stellen. In hoeverre er ook andere instrumenten bestaan, buiten dat wat hier in dit rapport wordt gegeven, maar wel ook in Nederland, maar ook misschien wel op internationaal gebied, worden gehanteerd die mogelijk van toepassing kunnen zijn om die politiek maatschappelijke betrokkenheid te enthousiasmeren? Ik heb daar zelf niet voorbeelden voor, maar we kunnen wel allemaal zien dat diverse landen op een andere manier een politieke betrokkenheid kennen, verschillende delen van Europa, waar je toch veel meer engagement ziet van die inwoners. En is daar ook wel eens een keer naar gekeken? Is misschien een wat ambitieuze vraag. Desalniettemin, hij moet een keer gesteld worden. Ik wil hem echt een keer stellen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ezinga. Dan kijk ik nu even naar de Rekenkamer en de onderzoeker. Wilt u? Inspreker 3: Volgens mij is het de goede volgorde dat eerst de vragen die gesteld zijn aan de portefeuillehouder beantwoord worden. En de laatste vraag is inderdaad aan ons gesteld, maar dan moeten we ook als laatste antwoorden.

De voorzitter: Dan gaan we eerst naar de wethouder. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, u vroeg net van eerst de fracties die vragen hadden gesteld en daarna de fracties die niet en daar hoor ik ook bij. Dus ik sluit me aan bij een aantal opmerkingen van mevrouw Woudstra. Mijn fractie heeft ook uiteraard net als anderen met belangstelling kennisgenomen van de advies- en verbeterpunten. En daarin merken we toch wel dat er een bijzondere rol is weggelegd voor de facilitering van inwoners zelf. En zoals mevrouw Jansen-Dirkx dat ook zei: daar moeten wij als raad en college zelf ook positie in nemen. Maar welke positieverbetering ziet het college hierin? Want er zijn toch ook nog wel wat verbeterpunten in dit rapport en ook in uw reactie, die niet helemaal beantwoorden aan de adviezen die niet ver genoeg gaan in de adviezen van de Rekenkamer. Daar wil ik toch nog wel aandacht voor vragen. Hoe kunt u zelf beter in positie komen? Met onder andere ook andere vormen van dialoog die ook worden genoemd in het rapport. En wat natuurlijk opvalt, is ook het punt wat de inspreker aangaf. De trage reactie vanuit de gemeente bevordert natuurlijk ook niet de inspraak en dan wel de participatie van inwoners die teleurgesteld zijn. Hoe wilt u dat verbeteren in de nabije toekomst? Even tot zover, voorzitter. Pagina 10 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

De voorzitter: Nog meer vragen? Dan … Dat mag. Mevrouw Ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter. Ik had begrepen dat de wethouder tijdens de beantwoording de vragen gaat herhalen. Dus daar laat ik het ook bij. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Ten Brummelaar. Dan geef ik nu het woord aan de wethouder, mevrouw Van de Waart. Mevrouw Van de Waart: Dank u wel, voorzitter. Allereerst, we hadden het al in schrift gedaan, maar ook mondeling, grote dank aan de Rekenkamer voor dit mooie rapport. En het werd net ook al even door een aantal raadsleden gezegd. Ook de manier waarop u dit rapport heeft gemaakt, door ook echt de wijken in te trekken. En u heeft dat ook gezien aan onze zeer positieve reactie en iedereen weet ook wel, soms is een positieve reactie een formaliteit, maar in deze zin is die echt bijzonder hartelijk welgemeend voor dit rapport. Participatie is denk ik een onderwerp dat ons allemaal heel erg aan het hart gaat. En dat merk je ook aan de reacties hier in de raad. Iets waar we dagelijks mee bezig zijn. Of het nu gaat om mensen aan te spreken, om toch wel echt te gaan stemmen op wie je dat ook doet of om betrokken te zijn in de wijken of om te komen inspreken. Het maakt niet zoveel uit. Het is allemaal belangrijk, om samen hier onze stad te vormen met elkaar. Ik mag mijzelf portefeuillehouder participatie noemen, maar ik zie dat echt als een faciliterende rol.

Zowel voor de bewoners, als ook voor uw raad en voor al die mensen die al die dossiers een stap verder brengen in de organisatie. Want zo is ook onze Participatienota opgezet, is een van de vragen die ook gesteld werden. Moet het nu centraal of decentraal? Ik denk dat het beide moet, omdat dat hebben we ook opgeschreven in onze Participatienota, die net iets meer dan een jaar geleden is vastgesteld. We willen ook dat de organisatie zelflerend is in steeds meer … Participatie gebruiken als instrument, maar daar ook zelf meer van leren en ook steeds andere vormen gebruiken. Zodat iedereen daaraan mee kan doen. Vandaar ook dat we steeds meer verschillende instrumenten ontwikkelen. Dat even als aftrap, voorzitter. En dan ga ik denk ik toch, om tijd te winnen, heel netjes de vragen af die zijn gesteld. Allereerst begin ik dan met de vragen van Wij. Rijswijk. Ik weet niet de volgorde van binnenkomst, maar dit is even de annotatie die ik daarvoor heb gehad. En de vraag was: hoeveel wijkbezoeken hebben de wethouders gedaan? Dat wordt niet geregistreerd. Het is ook een beetje de vraag: wat is nu wanneer een werkbezoek? Want soms gaan we ook de stad in en hebben we contact met mensen. En die zitten natuurlijk allemaal in wijken. En wij zijn in ieder geval wel allemaal heel bewust bezig met ons wijkwethouderschap.

En ik weet uit gesprekken ook met collega's dat dat voor iedereen wat anders is en dat komt ook dat de wijken anders georganiseerd zijn en ook wat anders vragen. Zelf ben ik toevallig wijkwethouder in wijken waar behoorlijk stevig georganiseerde wijkorganisaties zitten. Dat is ook heel makkelijk zou ik willen zeggen, want daarmee heb je automatisch een contactpersoon. En in sommige wijken is dat niet zo en moet je echt wel meer je best doen om die contacten op te zoeken. Maar wij doen dat allemaal. En Wij. vroeg ook om een stukje reflectie, hoe we daarmee omgaan en zeker ook of we elkaar daarop aanspreken en ja, dat gebeurt zeker. Ik heb net nog een mailtje zit te beantwoorden van collega van Bentvelzen die iets had opgepikt. En dat zetten we dan door en daar hebben we het met elkaar over. Dat is overigens niet alleen over vragen die uit de wijk komen, maar überhaupt vragen die uit de stad komen. En u vroeg ook trouwens om te reflecteren aan de raad en dat lijkt me heel erg goed. Ik zou u ook willen … Ik weet niet hoeveel tijd we vanavond hebben om dat onderling ook zeker te doen, want volgens mij heeft u daar een superbelangrijke rol in. En ik merk ook heel vaak in de gesprekken dat u dat meeneemt in uw betogen. Dat u contact heeft gehad in de wijk. Of dat nou is met een koffiekar.

Ik zeg dat even, ik zat die kant op te kijken, die wordt natuurlijk veelvuldig genoemd, maar iedere partij heeft zo zijn eigen manier om contacten te leggen in de wijk. En ik merk ook dat u dat gebruikt ook in uw raadsbesprekingen. En dat vaak als soort geleide ook mensen daardoor komen inspreken. Dus het Pagina 11 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

helpt wel degelijk om die contacten te leggen. Ik ga door naar de vraag van de Partij van Gelijkheid en Rechtvaardigheid. En die gaat in eerste instantie, hoe beoordeelt het college de constatering van de Rekenkamer dat de gemeentelijke ambities groter zijn dan beschikbare uitvoeringscapaciteit? Ik zou zeggen: dat is waar. We zijn ook net pas een jaar op pad. We hebben een behoorlijk ambitieuze agenda neergezet. Maar ook in tijden dat er moest bezuinigd worden en dat we ook afgelopen begroting heel kritisch hebben gekeken van waar zet je extra geld wel of niet neer? En eigenlijk hebben we dat vooral gedaan op de dingen waar u moties voor had aangenomen of waar we verplichtingen hadden. Dus zijn er ambities? Ja. Zijn er ambities bij het college? Ja. Zijn er volgens mij ook heel veel ambities bij u. We hebben onlangs nog een hele mooie bespreking gehad als het over jeugdparticipatie gaat. Ik denk dat we allemaal hele mooie instrumenten kunnen bedenken die we niet kunnen betalen, maar dat wil niet zeggen dat je niet kan beginnen met datgene wat je wel kan betalen. En volgens mij is dat precies wat we aan het doen zijn. Acht het college de inzet van wijkwethouders voldoende om een duurzame relatie op te bouwen? Nee, want het is maar één instrument. Het wijkwethouderschap staat ook helemaal niet op zich. Ambtenaren zijn ook aanwezig in de wijken.

En dan heb ik het niet alleen over degenen die met beleidsonderwerpen bezig zijn en dan ook voor de trajecten aan participatie doen, maar we hebben natuurlijk ook heel veel ambtenaren en die vergeten we misschien weleens, die op straat lopen. We hebben boa's, we hebben mensen die in het groen werken, we hebben mensen die in die wijken werken, mensen die aan loketten zitten. Er zijn natuurlijk heel veel mensen die ook signalen voor ons opvangen. Dan kom ik … ik doe ze per vraag, want ik wil hier al van alles over zeggen, maar dan lopen we helemaal uit de tijd. Het is namelijk een onderwerp waar je heel makkelijk, heel lang over kan praten. Hoe bepaalt het college welke participatievormen daadwerkelijk laagdrempelig zijn voor kwetsbare en moeilijk bereikbare groepen, inwoners? Dat is maatwerk. We kijken per thema, wordt er iedere keer een participatietraject afgewogen. En dat is ook precies wat we hebben vastgelegd in het participatieplan van vorig jaar en waar we ook de verschillende ambtenaren op aan het trainen zijn. En dat doen dus degenen die bezig zijn met participatie, die gaan iedere keer in gesprek. Wat is nu je thema? Wat voor instrumenten heb je? En dat zullen altijd een mix van online en offline … Maar op thema kun je ook kijken van zo dicht mogelijk bij de inwoner.

Doe je het in de wijk of wil je juist dat er zoveel mogelijk mensen komen? Doen we het hier op het Huis van de stad? Mooi voorbeeld is ook onlangs een jongerenparticipatie, lastig bereikbare groep. We gaan 100 interviews op straat doen. Er wordt per thema gekeken. Wat kan wel? Wat kan niet? En daar leren we nog iedere dag van. Is dat al klaar? Nee, helemaal niet klaar. Een voorbeeld is ook als het gaat om communicatiebeleid, kijken we naar taalniveau. Als je bepaalde doelgroepen hebt, dat je zorgt dat er makkelijke taal is. Gaat dat altijd goed? Nee, daar vallen nog dingen te verbeteren, maar ik zie wel een organisatie die daarin leert. Welke doelgroepen worden op dit moment onvoldoende bereikt en welke stappen worden gezet om te verbeteren? We hebben met elkaar vooral kon geconstateerd dat we nu echt de jongeren meer willen bereiken en daar hebben we een uitgebreide discussie met elkaar over gehad. En in januari gaan we daarmee verder en is er een co-creatie sessie in eerste instantie met jongeren en samen met hen een actieplan op te stellen. En dan komen we er bij u op terug. Over hoeveel buurtinitiatieven beschikt Rijswijk op dit moment en krijgen ze concrete ondersteuning? Daar hebben we toch wel echt het Loket Stadskracht voor. Daar zijn nu 78 subsidieaanvragen gedaan dit jaar, voor wijkactiviteiten. En daarnaast zijn er nog zes gesubsidieerde bewonersorganisaties.

En ik hoorde net ook wel in de feedback van de inspreker van we zien dat loket Stadskracht vooral als een subsidieaanvraag. Misschien zou je daar nog een loket … Misschien zou je daar nog wat mee kunnen doen. Maar het is echt ook bedoeld om de initiatieven en de ideeën van de wijken zelf vorm te geven, zonder al te veel bureaucratie daaraan te hangen. Is er een actueel overzicht van beschikbaar personeel en financiële capaciteit voor participatie en communicatie? Communicatie dat is heel erg versnipperd. Dat kan ik u niet geven, maar deze vraag heb ik ook gehad vorig jaar in de bespreking. Pagina 12 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

Dat is nog hetzelfde. Voor participatie is centraal 2 fte en 140.000 euro, waarvan 50.000 euro voor de jongeren. That’s it. Daar doen we het van. In ieder geval die centrale aansturing. Dan heb ik het niet over de mensen op de thema's die ook bezig zijn met participatie. De voorzitter: Een interruptie. Mevrouw Woudstra: Om het hopelijk meteen zo kort en duidelijk te doen. De participatie die u aangeeft, dat is dan zonder wat we doen voor het budget vanuit de raad of vanuit de burgemeester voor verkiezingen en voor participeren richting … Mevrouw Van de Waart: Dank u wel voor deze aanscherping, voorzitter. Dit gaat echt over de Participatienota. Zoals u hem heeft aangenomen en de concrete uitvoering daarvan in de organisatie. Dank u wel. Ik heb nog een keer dezelfde vraag gehad over hoeveel wijkwethouders de steden bezochten. Die heb ik net volgens mij al beantwoord. PG&R ging ook nog in over het open spreekuur. Iedere wethouder heeft in principe maandelijks een open spreekuur. Ik moet wel heel eerlijk zeggen: daar kun je je ook voor aanmelden. Dat doen we allemaal. Volgens mij zitten we er ook flexibel in. Volgens mij staat het bij mij altijd op donderdagochtend, maar dan kan nooit iemand. Dus als je je aanmeldt, mag je een ander moment uitkiezen. Volgens mij doen we dat allemaal en kunnen mensen langskomen. Ook daar registreer ik niet van hoeveel het er zijn.

Dat is ook niet altijd een wijkbezoek. Soms komen mensen bijvoorbeeld bij mij over parkeren en bij Mark over afvalbakken, kan ik me zo voorstellen. Minicontainers, sorry. De voorzitter: Wethouder, u heeft een interruptie van mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, dank. We doen er nu een beetje lacherig over en dat mag ook best, hoor. Maar ik wil toch wel een vraag stellen aan de wethouder naar aanleiding van de reacties die het college geeft op vragen, dan wel verzoeken van inwoners. Vindt u zelf dat u weleens te traag reageert als college op verzoeken vanuit de inwoners, die echt met een brandend punt zit, een brandende vraag zitten? Dat wil ik ook wel graag weten. Krijgt u weleens herhaalverzoeken of mails die een beetje anders van toon zijn van waar blijft het antwoord? Laat ik het even zo formuleren. Mevrouw Van de Waart: Ik denk dat het eerlijke antwoord is, dat tegen de tijd dat mensen bij ons komen, het zal altijd een bepaalde toon hebben. Meestal hebben ze dan al iets geprobeerd. En ik probeer dan meestal de verzoeken wel heel snel in te plannen. En ik kijk naar de overkant. Volgens mij geldt dat ook voor mijn collega's. Maar meestal zijn wij niet het eerste loket. Dat is wel goed om ons te beseffen. Mijn ervaring is dat ik niet het eerste loket ben, laat ik het dan zo formuleren.

De vraag was nog: welke methodes gebruiken om signalen uit de wijk op te halen? U heeft daar een belangrijke rol in. Wijzelf als wijkwethouders. We hebben dus de spreekuren, maar we gebruiken ook de BuitenBeter app. Participatie, bewonersorganisaties. Ik heb zelf op bepaalde thema's in bepaalde wijken, bijvoorbeeld als het gaat om parkeren, zien we ook wel als bijvoorbeeld dingen vaker voorkomen, dat we dat bespreken in bepaalde wijken. Je hebt ook wel data die je gebruikt. Het gaat niet alleen maar over individuele meldingen, maar soms ook wat speelt er nu in zo'n wijk waar je op ingaat? Hoe wordt geborgd dat participatie instrumenten aansluiten bij de leefwereld van de inwoners? Dit vind ik wel een interessante, want hier heb ik een annotatie gehad waar het natuurlijk heel erg gaat van dat de verantwoordelijkheid bij de vakafdelingen liggen. Terwijl als je de inspreker hoort, gaat het over hele andere zaken. En ik denk dat dat ook precies hetgeen is wat geconstateerd is in het rapport. En dat daar echt nog wel een opgave ligt van hoe kunnen we dat nu beter doen en hoe match je dat ook? Want we hebben dus wel een portaal voor die initiatieven te belonen, zodat iedereen daar wat aan kan doen. En we hebben hele mooie participatietrajecten en dat gaat hopelijk steeds beter, hoe we dat vormgeven. Maar die match daartussen, daar zit volgens mij precies de uitdaging.

En dat is volgens mij ook wat wij daarin erkennen en herkennen. En dan wordt er ook nog Pagina 13 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

gevraagd: hoe evalueren wij ons participatiebeleid en hoe komt dat bij u terug? Dat hebben we vastgelegd en dan doen we ieder jaar en dat komt dan terug via de jaarrekening bij u. En daar wordt een evaluatieverslag voor opgenomen. Wordt er ook gekeken naar andere gemeenten? Ja, dat wordt ambtelijk zeker ook gedaan. Er is het regionaal overleg in Zuid-Holland en er zijn ook allerlei bijeenkomsten van de VNG bijvoorbeeld die worden geïnformeerd. Zo wordt er ook kennis opgebouwd. Dat waren behoorlijk wat vragen. Ik ga door naar het CDA. Die willen graag weten wat moeten we doen om die gebiedsregisseurs terug te laten keren? Nu zou ik toch wel iets breder de vraag willen stellen. Blijkbaar is er enorme behoefte aan een eerste contactpersoon direct bij de gemeente. Even los van of dat precies dezelfde vorm was als dat we voorheen hadden. Ik denk dat dat een algemene deler is die ik vanavond heb gehoord en ik moet heel eerlijk zeggen dat als je wijkwethouder bent van wijken die hele actieve bewonersverenigingen hebben, dat ik dat ook wel herken. En dat is in bezuinigingen, in de Kadernota die in 2024 is vastgesteld voor 2025 zijn lastige keuzes moeten maken en soms weet je pas wat je mist als het er niet meer is. Zullen we maar zeggen. Hoe je dat in de toekomst vorm wil geven en hoe dat het beste werkt, dat is dan nog heel even de vraag.

Maar dat dat contactpersoon gemist wordt, is denk ik wel duidelijk. Wat heb je daarvoor nodig? Ik denk een heldere opdracht om daar nog eens een keer goed naar te luisteren, naar te kijken, maar uiteindelijk dan ook weer voldoende capaciteit en financiële middelen. Heel even kijken. Dan ga ik naar GroenLinks. Die hadden heel veel vragen. Even kijken hoor. Of we ons herkennen in … Of dat we aanspreekbaar ... Ik probeer het even samen te vatten hoor, mensen. Maar dat het college inzicht heeft in terugkerende en herkenbare momenten en of dat we momenteel … Waarop ambtenaren voldoende aanspreekbaar zijn in de wijken. Net zei ik ook al heel even: het is niet dat er geen ambtenaren in de wijken rondlopen. De vraag is: hoe maak je die connectie tussen datgene wat je daar aan het doen bent en de vragen die leven vanuit de bewoners? Volgens mij zit het hem daarin. Er zijn een heleboel vragen gesteld over het beantwoorden van vragen, vooral bij eerste vragen. Ik wilde graag collega Werner vragen om daarop te reflecteren, want dat is natuurlijk vooral dienstverlening. Mag eventueel straks Werner, want hij komt nog een keer terug. Volgens mij had D66 die vraag ook, maar die laat ik dus heel even voor wat het is. Vindt u het erg als ik er soms oversla als ik denk dat er dubbeling is met andere vragen? Dan hoor ik het wel van de partijen als ze vinden dat ik dat niet correct heb gedaan.

En de vraag van GroenLinks was in welke wijk staat de verbinding met de bewoners volgens het college momenteel het meest onder druk? Dit is interessant, want ik heb hier een annotatie van gehad en dan denk ik: dat is maar net wat je vraagt wat dan die verbinding is. Want ik krijg automatisch toch drie van onze meest kwetsbare buurten hier voorgeschoteld. Terwijl dat denk ik ook per vraagstuk afhangt waar je het over wil hebben en soms heb je vooral tijd nodig om met elkaar daarover te praten en dan kan het weleens lastiger zijn om dat in wijken te doen waar ieder gezin twee banen heeft. En soms is het contact leggen lastig over gevoelige thema's. Ik vind dat een lastige vraag en dat is juist ook precies de uitdaging voor de participatie, dat je daar dus heel goed over nadenkt over hoe leg je dat contact? En ik zie juist ook in bepaalde wijken dat daar ook juist weer een bewonersorganisatie is bijvoorbeeld. Dan heb je daar wel weer contact mee. Hoe ziet het college op dit moment de rol van bewonersorganisaties en wijkplatforms? Superbelangrijk. Laten we daar heel duidelijk over zijn. En volgens mij vinden jullie dat ook allemaal, als ik het zo hoorde. Er zijn er zes . Er zijn dus ook wijken die ze niet hebben. Dat zou heel mooi zijn als dat wel vorm zou krijgen, maar uiteindelijk is dat door mensen zelf.

We hebben natuurlijk ook gezien dat ze bewonersorganisaties gezamenlijk bijeenkomsten hebben georganiseerd. In het rapport kwamen heel veel mooie dingen naar voren, maar een daarvan was ook hoe blijf je nu gemobiliseerd als bewonersorganisatie? Hoe spreek je vrijwilligers aan? Dat ze echt wel hard werken, ook voor die bewonersorganisaties. En dan zie je ook dat het lastig is om dat te blijven doen. Zij zijn van cruciaal belang op wijkniveau om mensen te contacten, maar ook voor ons om contact mee te hebben. En heeft het college een beeld dat welke Pagina 14 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

ondersteuning de bewonersorganisaties, wijkverenigingen nodig hebben om zich goed te organiseren? Volgens mij hebben ze dat heel duidelijk zelf uitgesproken en hebben ze daar een heel mooi rapport voor gemaakt voor ons. Daar ga ik helemaal niets over in discussie stellen. Dat is namelijk wat zij naar ons toe brengen. En ik denk dat u dat ook als raad kunt omarmen. Er gaat ook nog een vraag: hoe zorgen we dat buurtinitiatieven van start kunnen gaan? Uw vraag is iets langer, maar dat is de kern. Ik heb het net ook al even gehad over Loket Stadskracht voor kleine initiatieven tot 400 woningen. Sorry, woningen, euro. Kunnen bewoners subsidie aanvragen. En voor grotere initiatieven kunnen bewoners de gemeente benaderen voor andere participatievormen. Er is ook nog een vraag gesteld over maatschappelijke partners, zoals welzijnsorganisaties, sportvereniging, vrijwilligers en informele netwerkgroepen. Ook die hebben een hele belangrijke rol in de wijk en soms zitten ze ook verbonden met bewonersorganisaties. Dat zien we denk ik allemaal bijvoorbeeld in Steenvoorde. De voorzitter: Wethouder Van de Waart. Mag ik ook een interruptie doen, een procedure interruptie? Is het mogelijk dat u uw betoog zo langzamerhand gaat afronden en de beantwoording iets korter laat zijn? Mevrouw Van de Waart: Dat kan alleen als ik een paar vragen oversla, wethouder. Sorry, voorzitter.

Ik probeerde iedereen te beantwoorden. De voorzitter: Maar de vragen zijn toch al beantwoord? Mevrouw Van de Waart: Nee, ik heb ze niet schriftelijk beantwoord. De voorzitter: Ik zie een vinger van mijnheer Ezinga. De heer Ezinga: Voorzitter, ik had zojuist even contact met de griffie. Ik hoor een uitgebreid en ook prima betoog van onze wethouder. Daarentegen wordt er wel heel veel ook gezegd wat er reeds is beantwoord op schriftelijk niveau en een deel ook niet schriftelijk. En ik zou dat graag willen scheiden voor de rest van de vergadering, want er zijn zoveel vragen gesteld. Dat als we dat allemaal gaan herhalen vanuit het college, dan gaan we dat niet redden op dinsdag, donderdag en volgende week dinsdag. Mijn verzoek zou zijn te beperken tot de vragen die vandaag hier worden gesteld in de vergadering, maar niet schriftelijk zijn gesteld. En de vragen stellen of de vragen afdoende zijn beantwoord op schriftelijk gebied. Dat zou mij een … Voor de vragen die schriftelijk zijn beantwoord, want er zijn een aantal vragen schriftelijk beantwoord en niet alle vragen, zou ik die in ieder geval niet willen herhalen. De voorzitter: Ik herhaal het even. De vragen die al schriftelijk zijn beantwoord, die antwoorden en vragen daar doen we niets meer mee. Die beantwoorden we niet nogmaals mondeling.

En de vragen die nog niet zijn beantwoord schriftelijk, die beantwoorden we nog een beetje kort als dat kan. Is dat iets waar de vergadering zich in kan vinden? Mevrouw Van de Waart: Voorzitter, ik ga mijn best doen. Deze zijn inderdaad niet schriftelijk beantwoord. Het waren vandaag heel veel vragen voor mij en ik heb deze pas last-minute gekregen. Ik probeer mijn best te doen. Ik ga dan proberen er een beetje bovenuit te stijgen en dan hoop ik dat ik niemand tekort doe. Er is nog een vraag gesteld over specifieke jongerenaanpak. Volgens mij hebben we daar veel over gezegd. Daar zal ik in januari over terugkomen. Dan ga ik denk ik heel even naar de andere vragen die later zijn gesteld, want dit waren de vragen die ik vooraf had ingediend gekregen. Ik heb volgens mij de vraag van D66 al beantwoord, over centraal of juist niet-centraal. Volgens mij is beide nodig. En u heeft nog een vraag gesteld over gaat het over kennis of capaciteit? De hele opzet van de Participatienota is dat de kennisontwikkeling in de organisatie borgen, zodat Pagina 15 van 35

Concept verslag Forum Samenleving 2 december 2025

iedereen weet, die plannen verder brengt, hoe je dat doet met participatie. Maar degenen die echt op de dossiers zitten, dat moeten echt wel mensen zijn die weten waar het over gaat, dus daar heb je wel meerdere participatie experts voor nodig. En dan heb ik het in dit geval over die twee fte's die ik eerder noemde. Of als u toch weer iets van regisseurs terug wil, dan moeten die daar natuurlijk ook vakkundig voor zijn. Volgens mij heb ik het al voldoende over de gebiedsregisseurs gehad. Ik kijk even naar links. Daar is mevrouw Woudstra mee tevreden. En de VVD vroeg iets en dat was volgens mij de Rekenkamer over de passende voorbeelden en enthousiasme. En dan heb ik nog PvdA. Hoe kunt u zelf beter in positie komen? Andere vorm van dialoog. Voorzitter, het gaat in de allerlaatste plaats over mijzelf in dit geval bij participatie. Maar ik zou willen zeggen: als wij als gemeente dit verder willen brengen, denk ik dat we iets meer dan 140.000 euro nodig hebben. En dat is aan de raad. Wij hebben als college nu een begroting vastgesteld, waarin wij daar geen voorstel voor hebben gedaan, omdat er weinig ruimte voor is. Dan zal je het moeten herprioriteren? We hebben met de jeugdparticipatie ook met elkaar afgesproken, laten we eerst met een plan komen en laten we het dan over geld gaan hebben.

Omdat ik serieus denk dat wat we nu doen in de organisatie met deze twee fte, experts en met die 140.000 euro binnen een jaar, dat we daar al best heel trots op mogen zijn. En wij zijn er nog lang niet, maar er is al best veel gebeurd en dat hebben we ook gehad. En dan blijft voor mij en dat is ook een vraag die de PvdA stelt, vooral die actieve bewoners die met ons contact zoeken en dan teleurgesteld zijn over het moment waarop dat gebeurt en hoe we ze kunnen faciliteren. En als u nu vraagt hoe zou u beter in positie willen komen? Daar zou ik wel heel graag iets mee willen doen, voorzitter. En ik denk dat ik daarmee zo goed mogelijk de vragen heb beantwoord. De voorzitter: Hartelijk dank, mevrouw de wethouder. Dan kijk ik nu even naar mijnheer Beekmans en of zijn buurvrouw. Inspreker 3: Ik zal deze vragen beantwoorden. Dank u wel, voorzitter. Dank ook aan de wethouder en college en raadsleden voor de waardering voor het onderzoek. Ik ben blij dat het tot deze gepaste aandacht leidt. De vraag van de heer Ezinga ging over internationaal of daar goede voorbeelden zijn die benut zouden kunnen worden. Dit onderzoek was niet internationaal. Het was natuurlijk gericht op Rijswijk, met een aantal voorbeelden van andere gemeenten.

Maar ik heb uit betrouwbare bron rechts van mij begrepen dat er wel voorbeelden zijn uit Spanje of uit Indonesië, waar veelal al via digitale platforms initiatieven van bewoners, ik zou bijna zeggen oppoppen, overgenomen worden, verrijkt worden. Het woord co-creatie viel al eerder in de beantwoording van de wethouder. Er zijn voorbeelden van waar participatie ook op deels digitale, bredere schaal plaatsvindt dan we nu kennen in Rijswijk. Dat vereist twee dingen vaak. Het moet concreet zijn. En het vergt ook een zekere autonomie voor de bewoners die er dan iets mee kunnen. Met die twee ingrediënten zou ook Rijswijk verder kunnen gaan om dit verder te ontwikkelen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Beekmans. Zijn we aan het eind gekomen van de eerste termijn en dan gaan we naar de tweede termijn. Wie wil er in tweede termijn nog het woord? Mevrouw De Bruijn. Mevrouw De Bruijn: Dank u wel, voorzitter. Ik heb even de eerste termijn aan me voorbij laten gaan, omdat verwachtten dat we de vragen toch beantwoord kregen. Ik begrijp dat dat best last minute was. Wij hebben onze vragen voor maandag ingediend. Ook dank aan de ambtenaren om deze zo goed mogelijk te beantwoorden. Alleen ik merk wel, dat ik met name aan het eind van de vragen acht tot met twaalf niet echt gehoord heb, een antwoord.