Concept verslag Forum Samenleving 15 november 2022

Concept verslag Forum Samenleving 15 november 2022

Aanwezig: Voorzitter De heer M.T.F. Kaffa Aanwezige forumleden: De heer E. v.d. Baan Mevrouw M. ten Brummelaar De heer M. van ‘t Eind De heer B. Hageman Mevrouw I.M. Jansen-Dirkx De heer H. Knigge De heer G. Kruger De heer J. Loof Mevrouw S. van Maarseveen De heer M. El Majjaoui Mevrouw L.B. Oude Alink De heer C.G. Sleddering De heer W. Smith De heer H. Verbrugh 1.

Vervolg aanwezige forumleden: De heer Q.L.A. Veerman De heer E. van der Veer De heer R. de Vreede Aanwezige collegeleden: Burgemeester Verkerk Wethouder Bentvelzen Wethouder van Damme Wethouder Wit Wethouder van Malsen Forumgriffier: Mevrouw M.M.A. Tittse

Opening De voorzitter: Allereerst allemaal welkom op de Forum-vergadering Samenleving van 15 november 2022. Ook de kijkers thuis van harte welkom. Dit is voor mij, zoals velen misschien weten, de eerste keer dat ik het Forum voorzit dus enig respijt van jullie kant zou prettig zijn. Maar ik ga ervan uit dat het niet nodig is.

2.

Algemeen inspreekrecht De voorzitter: We hebben vandaag één inspreker, mijnheer Sprenger, en die zal gaan spreken over het onderwerp geluk en daar heeft mijnheer vijf minuten de tijd voor. Van harte welkom. Wat mij betreft mag u uw betoog gaan afsteken. De heer Sprenger: Goedenavond allemaal, leuk dat ik hier even kan zijn. Ik dacht het zit helemaal vol achter me, maar het zijn toch niet veel burgers die er gebruik van maken blijkbaar. Gelukkig ben ik er dan wel een van. We gaan het hebben over geluk. Waarom over geluk? Ik geef les in geluk op middelbare scholen en toen dacht ik, waarom zie ik dat onderwerp zo weinig terug, eigenlijk heel breed in Nederland zelf. Want het is natuurlijk een prachtig onderwerp om het over te hebben en een bepaalde verdieping in te maken. Als je dan op internet gaat surfen dan kom je gelukkig een heleboel tegen wat betreft geluk. En waarom ik hier sta is dat ik een stuk las over een gemeente in Noord-Holland, Schagen, en dat is een geluksgemeente, zo wordt het gezien en daar is geluk een hoofdonderwerp geworden. Ik heb een stukje overgenomen van hun projectplan en ik dacht bij mezelf, misschien is het voor jullie een inspiratiestuk om eens na te lezen, om te kijken is het ook niks voor Rijswijk. Om dat ook uit te dragen breed in de samenleving.

Ik had gelezen ook in de krant dat er een nieuwe burgemeester is aangesteld, ze moet nog aangesteld worden maar dat is een kwestie van tijd volgens mij. En het is een vrouw, toen dacht ik, wat een geluk. Samenwerken aan geluk, wie wil dat nou niet? Hoe kan een gemeente nou sturen op geluk? Het is heel begrijpelijk dat u bij het geluk, het woord geluk, niet direct denkt aan de overheid of gemeenteraad. Dat had ik natuurlijk zelf ook totdat ik stuitte op een aanpak

Pagina 1 van 37

Concept verslag Forum Samenleving 15 november 2022 van de gemeente Schagen. Een wethouder van die gemeente ging het benaderen vanuit de gedragswetenschappen. Een primaire taak van de overheid is altijd al geweest dat ze bijdraagt aan het geluk van inwoners en ondernemers. Het verschil met vroeger is dat we ons daar nu bewust van zijn. Het is goed om ons bij al onze besluiten bewust te zijn van die bedoelingen. Waarom nemen we een besluit? Waar gaat dat toe leiden? De primaire taak van de overheid, waarom doen we iets eigenlijk altijd? We toetsen bijvoorbeeld de regels, maar waarom maken we die regels? De vraag bij een besluit moet steeds zijn, als het niet bijdraagt aan het geluk van de inwoners, moeten we het dan wel doen? Wat ik nu lees is allemaal al geweest in Schagen, dus het is iets wat ik niet zelf hebt bedacht, het is gewoon onderdeel van het projectplan. Dan bedoel ik niet het individuele geluk, want we zijn niet op aarde om iedereen gelukkig te maken. We zijn er om een grote groep goed te helpen. We moeten de belangen goed afwegen en zorgen dat niemand grote schade lijdt. Dat geeft ons een grote verantwoordelijkheid. Als Nederlander kun je je gelukkig voelen met heel veel. Ik ben blij bijvoorbeeld dat ik de vrijheid heb om mijn mening te geven, dat ik gezond ben, dat ik werk heb, dat ik inkomen heb, dat er hulp voor me is als het even niet zo is.

Ik ben blij dat ik die dingen kan doen die ik leuk vind. De meeste Nederlanders zullen dat ook voelen. Daarnaast word ik persoonlijk heel blij als ik anderen ook blij kan maken. Dat ik iets kan oplossen voor een ander, daar doe ik mijn best voor als burger. Zo zou je als wethouder kunnen denken om alle besluiten, om bij alle besluiten af te vragen wat de inwoners hierbij opschiet. We hebben ooit een systeem bedacht om bijvoorbeeld kosten te besparen, het milieu te beschermen of veiligheid te bieden. Maar je moet je telkens afvragen, geldt dat nog? Vinden inwoners en ondernemers dat ook? Het stellen van vragen aan inwoners laat zien waarom participatie heel belangrijk is. Met elkaar willen inwoners invloed uitoefenen op hun eigen leefomgeving. Wat ze wensen kan van plek verschillen, niet elke stad of dorp heeft dezelfde behoefte. Dan moeten we ook niet in elk dorp of stad hetzelfde doen. In samenspraak met je buren en omgeving kun je heel veel doen. Het maakt mensen helemaal niet gelukkig als de gemeente alles overneemt. Wij vonden dat we als overheid zo slim en efficiënt bezig waren, maar wat gebeurt er? Mensen zetten zich af tegen gevestigde politiek. Zie opkomst van verkiezingen. We zijn te veel als techneuten bezig, in plaats van ons af te vragen wat mensen beweegt. We hebben goede dingen bedacht, maar was daar ook behoefte aan? Het ging veel te vaak over hoofden heen.

Waar zijn we de mensen kwijtgeraakt? We hebben academisch niveau bestuurd maar waren vergeten dat we bij de mensen moeten staan, met de poten in de klei. Het is goed om per week minstens één dag iets maatschappelijks te doen als bestuurder. Naar de mensen toe, uit je gemeentehuis vandaan, interesse tonen. We kennen de wereld genoeg voorbeelden van overheden die mensen ongelukkig maken. Een onbetrouwbare, onvoorspelbare overheid geeft onrust. Een overheid bijvoorbeeld … De voorzitter: Mijnheer Sprenger, sorry dat ik u onderbreek, u heeft nog een minuut de tijd. De heer Sprenger: Oké, ik ben er bijna. Een goede overheid, ik sla gewoon een stukje over, een goede overheid maakt gelukkig op zo’n manier dat je met zijn allen de spelregels maakt en dat de overheid die regels handhaaft. Je verantwoordelijkheid als bestuurder is groot omdat je het vertrouwen niet mag beschamen. Altijd eerlijk zijn en rechtvaardig handhaven. Dat merk je dan altijd overal omdat het om communicatie gaat. Mijn papiertje zit vastgeplakt, sorry. Belangrijkste stuk eigenlijk. De voorzitter: Dan doe ik er nog tien seconden bij. De heer Sprenger: Na deze woorden van mij durf ik te stellen dat Rijswijk gaat proberen om geluk en welbevinden bovenaan de politieke agenda te zetten. Om dat te proberen, echt om te zetten in actie, moet er nog wel wat overredingskracht gebruikt worden. Maar er liggen kansen.

In de gemeente Schagen lukte dat Pagina 2 van 37

Concept verslag Forum Samenleving 15 november 2022 ook en dat is niet de enige gemeente. In Gelderland zijn al diverse gemeentes die hetzelfde projectplan hebben opgestart. In 2017 werd dit ingevoerd omdat we een gelukkige bevolking de overheid veel voordelen biedt, het initiatief om geluk van inwoners een prioriteit te geven, kwam ook voort uit bezorgdheid. Investeren in welzijn en geluk is een belangrijke opdracht in de tijd waarin steeds meer mensen professionele hulp zoeken voor psychische problemen. We leven in een periode waarbij arbeidsuitval … De voorzitter: Mijnheer Sprenger, u mag echt nog een of twee zinnen zeggen om het af te ronden en dan moet ik u verzoeken om te stoppen. De heer Sprenger: Is goed. Er is een boek uitgebracht, het Schagen-boek werken aan geluk. Daar staat deze informatie in en ook het hele projectplan hoe zij dat hebben opgestart. Het is echt geweldig om te lezen. Ik weet zeker, als je het leest dat je daardoor geïnspireerd raakt en het onderwerp geluk wat meer aandacht gaat geven. Ik doe het op scholen, daar begint het. Ik hoop dat dat bij jullie in ieder geval gaat beklijven. Fijne avond verder. De voorzitter: Bedankt voor uw tijd mijnheer Sprenger. De heer Sprenger: Alstublieft. De voorzitter: Goed, er is een vraag zie ik hier. De heer Verbrugh: Het is een opmerking vooral. Ik sluit me graag aan bij de oproep van deze inspreker.

En hij is niet de enige. U weet misschien niet, maar het is dit jaar het tiende jaar dat de Verenigde Naties een World Happiness Report uitbrengt met een index waarop Nederland op dit moment vrij prominent op de vijfde plaats staat. Maar dat is natuurlijk niet zomaar gegeven en het geluk kan je ook meten. Het is dus een hele interessante bijdrage van deze burger van Rijswijk en ik vraag er inderdaad aandacht voor dat onderwerp geluk als een belangrijke parameter voor het werken wat wij hier doen. De voorzitter: Dank u. Verder zijn er vandaag geen insprekers. 3.

Lijst van ingekomen stukken: vaststelling wijze van afdoening De voorzitter: Dus wilde ik graag verder met agendapunt 3, de lijst van ingekomen stukken. Ik wilde vragen of de wijze van afdoening voor de ingekomen stukken akkoord is. Mijnheer Veerman. De heer Veerman: Dank u wel, ik zag dat een aantal agendapunten naar het Forum van volgende maand zijn gegaan, 6 december. Ik wilde daar graag met steun nog twee aan toevoegen. Dat is … De voorzitter: De 22 085 en de 22 050? De heer Veerman: Ja, klopt. De ene is een vraag van de Fysiogroep Haaglanden in het kader van de minimapolis, de hoogte van de premie die zij nu moeten vergoeden in Rijswijk. Daar gaan wat problemen ontstaan als we niet oppassen. Dus die wil ik graag even doorzetten. En de 22 050 inderdaad, nee dat was over de vragen vanuit de WMO. Ja. De voorzitter: Als u steun heeft van andere partijen, dan … Pagina 3 van 37

Concept verslag Forum Samenleving 15 november 2022 De heer Veerman: In ieder geval Partij van de Arbeid en BVR. En Rijswijk Belang, sorry ik zeg het verkeerd. Ja. De voorzitter: Voor beide, voor zowel de RA 22 050 Fysiogroep Haaglanden als de RIB 22 085 vervolgproces Pasgeld-West en Pasgeld-Oost zullen dan het volgend Forum op de agenda worden gezet. De voorzitter: Dan hebben we nog Rijswijks Belang, die heeft verzocht om de RIB 22 080 Collegewerkprogramma 2022-2026 te agenderen voor een volgend Forum. Het presidium wordt aanstaande maandag verzocht om hierover een gezamenlijk Forum Stad en Samenleving op 6 december voor te gebruiken en dat is dan ook het moment daar, om dat te beslissen. De fractie CDA en Wij. verzoeken om RIB 22 084 Nadere toelichting aanpakbestrijding energiearmoede te agenderen voor het Forum Samenleving voor 6 december. Dat zal dus bij deze ook gaan gebeuren. En de fractie CDA en GroenLinks verzoeken om RIB 22 082 Uitvoeringsagenda Wonen en Zorg en bijlage te agenderen voor het Forum Samenleving van 6 december 2022. Ook dat zal gaan gebeuren. 4.

Vaststelling agenda De voorzitter: Dan wil ik graag naar agendapunt 4, het vaststellen van de agenda. Is dat akkoord? Wie zwijgt stemt toe, zeggen ze weleens. Prima

5.

Mededelingen college De voorzitter: Agendapunt 5, mededelingen van het college. Mevrouw Bentvelzen, aan u het woord. Mevrouw Bentvelzen: Ja, voorzitter, dank. Ik ga ervan uit, tenminste negen van de tien keer hebben we nog weleens raadsvragen naar aanleiding van persberichten. Dus ik dacht, laat ik assertief zijn. Afgelopen vrijdag stond er een persbericht in de kranten dat er een staking zou gaan plaatsvinden rondom leerlingen- en zorgvervoer, voor betere cao’s. Daar zijn we even achteraangegaan intern, van wat gaat er dan in onze regio gebeuren. We hebben tot nu toe nog niets concreets teruggekregen en het vermoeden is dat er aanstaande vrijdag gestaakt zal gaan worden door Regiotaxi WMO-vervoer. Dus niet het leerlingenvervoer et cetera, dat is in ieder geval bij ons niet gemeld. Mocht ik daar nog wel wat over horen, dan informeer ik u daarover. Maar tot nog toe is het alleen een vermoeden dat het Regiotaxi WMO-vervoer vrijdag zal gaan staken in onze regio. Voorzitter, dank. De voorzitter: Dank u. Zijn daar nog vragen over, naar aanleiding van deze mededeling? Mooi. Verder geen mededelingen.

6.

Terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen De voorzitter: Agendapunt 6, terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen. Zijn er in dit geval terugkoppelingen of dingen die medegedeeld worden vanuit? Ja, mijnheer Geleijnse. De heer Geleijnse: Dank. Ja, ik heb een mededeling namens de MRDH, want de gemeenschappelijke rekenkamers van de gemeentes Rotterdam, Albrandswaard, Barendrecht, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Lansingerland die hebben een onderzoek gedaan naar het economisch programma van de MRDH en in deze gemeenten wordt dit rapport aangeboden aan de gemeenteraad. De overige gemeenteraden van de gemeenten die deelnemen, dus ook onze gemeenteraad, die krijgen het rapport alleen maar ter Pagina 4 van 37

Concept verslag Forum Samenleving 15 november 2022 kennisgeving en het rapport zal binnenkort worden geplaatst bij de ingekomen stukken. Er volgt geen collegevoorstel, ook geen raadsinformatiebrief heb ik begrepen. Het rapport is dan ook niet door onze eigen rekenkamer opgesteld. Er volgt wel een oplegger bij het rapport, aangezien de aanbevelingen van belang zijn voor de zienswijze op de strategische agenda van het eerste kwartaal 2023, die dan naar onze raad komt. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank u. Geen anderen, oké. 7.

Overzicht toezeggingen en moties De voorzitter: Dan wil ik graag door naar agendapunt 7, het overzicht toezeggingen en moties. Is het Forum akkoord met de afdoeningen van de toezeggingen en moties? Mijnheer Van der Veer. De heer Van der Veer: Dank u wel voorzitter. Ik had een vraag naar aanleiding toezegging over vragen Marimbahal. Die heb ik van wethouder Bentvelzen gehad op 7 november, heb ik daar antwoord op gehad. Maar dat was niet het antwoord wat ik verwachtte. Mijn specifieke vraag was, naar aanleiding van de verhuur tijdens de coronaperiode. Moet Rijswijk toeleggen op de verhuur aan de GGD? Ik heb alleen maar uitsplitsing gekregen van 129.000 euro 89 en 40 voor energie. Maar de vorige keer heeft Rijswijk moeten toeleggen op te verhuur van. En dat was mijn vraag. De voorzitter: Mevrouw Bentvelzen, u mag daarop reageren natuurlijk. Mevrouw Bentvelzen: Ja, voorzitter, dat snap ik. Maar volgens mij hoeven we niet toe te leggen op de verhuurkosten van de GGD. Er wordt daar goed in de gaten gehouden of dat evenredig is aan de huidige energieprijs et cetera. Dus het antwoord is, zover mij bekend, nee. Mocht dat anders zijn, dan kom ik daar op korte termijn bij u op terug. De voorzitter: Afdoende antwoord, mijnheer Van der Veer? De heer Van der Veer: Ja, wat mij betreft wel. De voorzitter: Prima. Er zijn op dit moment verder, mijnheer Veerman. En mevrouw Oude Alink daarna.

De heer Veerman: Ja, ik zat die lijst vanmiddag eventjes door te nemen en er staan echt heel veel stukken op, volgens mij is het ook een aandachtspunt waar we het al eerder over gehad hebben. Maar het zou toch wel zaak zijn om één of namen om te katten naar nieuwe wethouders of dingen zo eraf te ruimen dat we er niks meer mee doen. Want er staan echt veels te veel zaken op waar niks op gebeurd is of die nog wat mee moeten gebeuren. Dus goed om daar even aandacht voor te hebben denk ik. Punt van zorg. De voorzitter: Dank u wel, staat genoteerd. Mevrouw Oude Alink. Mevrouw Oude Alink: Ja, ik was benieuwd hoe het, wat de status is van een paar moties. Bijvoorbeeld de motie weesfietsen die echt vorig jaar juni al is aangenomen en er staat nu ook geen verantwoordelijk wethouder bij. Dus ik vroeg me af hoe het daarmee staat. En ook wanneer er een werkgroep inclusie komt, want volgens mij hebben we daar nog niets van vernomen.

Pagina 5 van 37

Concept verslag Forum Samenleving 15 november 2022 De voorzitter: Zou op dit moment de betreffende wethouder kunnen reageren op de vragen? Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, de motie over de weesfietsen heb ik volgens mij enkele weken geleden wat over gezegd want toen was de voorzitter van GroenLinks degene die daar ook wat over heeft gevraagd. Toen heb ik aangegeven dat het toen geen prioriteit heeft gehad in ons team. Ze zijn er nu mee bezig. Dus dat is de stand van zaken die ik u nu kan geven en ik hoop daar in het nieuwe jaar bij u op terug te kunnen komen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Bentvelzen: De inclusieagenda, die is niet van mij dus ik weet niet of mijn collega de heer Van Malsen daar wat over wil zeggen. De voorzitter: Mijnheer Van Malsen. De heer Van Malsen: Dank voorzitter. Ja, nee daar heb ik volgens mij een aantal raadsvergaderingen geleden al over gezegd dat die inderdaad in de maak is. Ik weet eerlijk gezegd de laatste stand van zaken niet, van de werkgroep inclusie dus dat zal ik even voor u navragen. Als ik meer weet dan hoort u het. De voorzitter: Voldoende antwoord op uw vragen? Mooi. 8.

Vaststellen verslag (Forum Stad en Samenleving 6 september 2022) De voorzitter: Dan wil ik graag verder naar agendapunt 8, het vaststellen van het Forum-verslag 6 september 2022. Is het Forum akkoord voor wat betreft het verslag? Mooi.

9.

Raadsvoorstel Verordening Jeugdhulp (RV 22-016) De voorzitter: Dan gaan we door naar agendapunt 9, het raadsvoorstel Verordening Jeugdhulp. En ik ga het rondje van links naar rechts doen. Zijn er mensen die het woord willen voeren? Fractie PvdA niet? Ook? Ja, oké mooi. Dan geef ik u als eerste het woord, mijnheer Van der Veer. De heer Van der Veer: Dank u wel, voorzitter. Het stuk ziet er goed uit, erg technisch. Het is goed dat de aanpak dyslexie bij de scholen aandacht krijgt en dat die, want dat deden ze eigenlijk al volgens mij, dus de aanpak zoals die nu wordt geformuleerd zijn we blij mee. Ik had nog wel een vraagje over het leerlingenvervoer wat specifiek wordt genoemd en is dat de leerlingenvervoer in deze gevallen van dyslexie of in zijn totaal leerlingenvervoer voor de bijzondere groepen die naar de scholen gebracht moeten worden? Er is een opmerking over leerlingenvervoer, dat dat, u weet leerlingenvervoer staat momenteel erg onder druk en in de belangstelling waardoor leerlingen veel schooltijd een schooluren missen. Nou, wellicht kunt u daar wat over vertellen. De voorzitter: Dank u. Mijnheer Veerman van D66. De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter. Ik had een vraagje. Ik denk dat het er prima uitziet, met die regels kan je niet zo heel veel altijd, dus wat dat betreft is het fijn dat het even langskomt, maar.

Ik had een vraag, ik weet niet of wij dat ook doen, ik kan me niet goed herinneren, maar ik zat, de afgelopen vier jaar kon ik niet terugvinden, niet in deze commissie op dit gebied. Ik vroeg me af of de PGB-check één opgenomen is en twee Pagina 6 van 37

Concept verslag Forum Samenleving 15 november 2022 waarom die dan niet in deze regel staat. Want wordt veelvuldig toegepast, maar ik zie hem eigenlijk niet terug in onze huidige regels. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Jansen-Dirkx, Wij. Rijswijk. Mevrouw Jansen-Dirkx: Ja, dank u wel voorzitter. Hij staat wel aan, ik kon het niet goed zien. Ja, goed voorstel. Het lijkt me heel goed inderdaad dat het onderwijs als verwijzer gaat fungeren als het gaat om dyslexie. Zij hebben de kennis, ze hebben de knowhow. Ik heb alleen twee kanttekeningen. Waarom wordt het voortgezet onderwijs hier niet in meegenomen? Want soms wordt nog weleens op latere leeftijd dyslexie ontdekt omdat het verborgen blijft. En een andere kanttekening is, wanneer is er sprake van zware dyslexie? Mijn ervaring is dat in het onderwijs er diverse standaarden op nagehouden worden wanneer er sprake is van dyslexie. Om het niet heel erg technisch te proberen te maken, is het wel een aandachtspunt want soms wordt alleen gekeken naar welke score er gescoord wordt en dan wordt er een bepaalde standaard op toegepast. En ik wil de wethouder daarin meegeven in een overleg om toch duidelijk bij de onderwijsinstellingen er, te wijzen dat er een algemene standaard is van wanneer er sprake is van dyslexie. En niet dat dat alleen maar is wanneer je een eetje of een eentje scoort. Dus dat even als kleine kanttekening daarbij.

Zo, ik ben echt mijn woorden even kwijt vandaag, sorry. Dat was het voor mij, dank u. De voorzitter: Fijn dat u ze weer gevonden heeft. Mevrouw Oude Alink van GroenLinks. Mevrouw Oude Alink: Ja, bedankt voorzitter. GroenLinks Rijswijk is blij met deze gewijzigde Verordening Jeugdhulp want de aanpassingen over het verwijzen van jeugdigen met ernstige dyslexie passen volgens ons bij de ambitie van het college om hulp aan jeugdigen gerichter en efficiënter te maken. Daarmee bedoelen we het mandaat van het verwijzen, dat dat officieel bij het onderwijs terecht komt en het laten vervallen van de eis van de enkelvoudige leerstoornis en het regelen van vervoer naar de hulpverlening als ouders dat zelf niet kunnen. En daar zijn we blij mee. Dus dat was het. De voorzitter: Dank u. Mevrouw Prenger van Beter Voor Rijswijk. Mevrouw Prenger: Dank u wel, voorzitter. U doet het trouwens heel erg goed, mag wel even gezegd worden. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Prenger: Alstublieft. Beter Voor Rijswijk vindt het een heel duidelijk stuk, geen vragen verder. Dank u wel. De voorzitter: Rijswijks Belang. Mevrouw Koegler Böhm: Dank u wel voorzitter. Ja, ook wij kunnen akkoord gaan met de voorliggende verordening. Volgens mij kan het dan als akkoordstuk naar de raad. Dus dat is mooi. Het is ook goed om onderwijs en hulpverlening zo dicht bij mekaar mogelijk te brengen.

Daar hebben mevrouw Jansen en ik het in het verleden, ver, ver verleden nog een motie voor ingediend. Dus goed om dat nu terug te zien formeel. We hebben nog wel een vraag over de hulpverlening voor kinderen met dyslexie. Dyslexie komt natuurlijk steeds vaker voor, een op de twintig kinderen, in elke klas dus een of twee, en wij vragen ons af of die verwijzing op individuele basis plaatsvindt of dat er ook onderzocht wordt om te kijken of we groepen op scholen kunnen gaan begeleiden voor dyslexie. Om zo efficiënter en kostenbesparend te werk te gaan. Pagina 7 van 37

Concept verslag Forum Samenleving 15 november 2022 De voorzitter: Dank u. Wie mag ik namens de VVD het woord geven? De heer Ezinga. De heer Ezinga: Voorzitter, dank u wel, u doet het echt goed, echt waar. De voorzitter: Ik kom straks de stickers ophalen. De heer Ezinga: Nee, ik ga hier geen verdere woorden aan vuil maken. Er wordt een hele mooie volzinnen uitgesproken, ik heb verder geen vragen. Ik denk dat het heel goed is dat het mandaat inderdaad bij school gaat liggen hier omtrent. Dus verder goed, akkoord. De voorzitter: Mijnheer Geleijnse, CDA. De heer Geleijnse: Nee, ik sluit me aan bij de laatste spreker. En u kunt ook een zegeltje op komen halen. De voorzitter: Mijnheer Van der Baan, ChristenUnie. De heer Van der Baan: Dank u wel. Geen verdere aanvulling of opmerking, dank u. De voorzitter: Mooi. Dan is de eerste termijn wat dat betreft voldaan. Dan mag de wethouder proberen als goed als mogelijk is antwoord op de vragen te geven. Mevrouw Bentvelzen: Ja voorzitter, dat probeer ik inderdaad iedere week praktisch opnieuw. Het leerlingenvervoer, daar zijn vragen over gesteld. En het leerlingenvervoer dat is, dit is op basis van de Jeugdwet.

Je hebt verschillende vormen weer van leerlingenvervoer, maar vanuit de Jeugdwet gezien is het daarom op deze manier opgenomen en daarnaast heeft leerlingenvervoer natuurlijk nog een eigen verordening en die hebben we, volgens mij nog niet heel lang geleden, hebben we die behandeld. Dat gaat ook om de vraag van de heer Veerman in het kader van de PGB. Want dat staat, we hebben altijd heel leuk allerlei verordeningen, lekker bureaucratisch, maar ook de PGB-verordening hebben we. Dus daarom staat het, daar hebben we dus een aparte verordening voor. Dan is er nog een vraag gesteld door de fractie van Wij., waarom wordt het voortgezet onderwijs niet meegenomen in het kader van doorverwijzen. Het schijnt zo te zijn dat het wetenschappelijk bewezen is dat je tot je dertiende jaar het grotendeels, of het grootste gros van de kinderen die dyslectisch zijn, dat dat geconstateerd wordt in de tijd dat ze op de basisschool zitten. En de enkeling die, waarbij het was geconstateerd wordt in het voortgezet onderwijs, dat is en heel erg nihil en dan zijn de ouders en jeugdigen zelf aan zet, samen met het voortgezet onderwijs. Dus het wordt wel opgepakt maar via een andere weg dan dat de school zelf de doorverwijzing direct kan doen. Dus dat.

En Rijswijks Belang, die vraagt in het kader van efficiëntie, daar ben ik eigenlijk altijd wel voorstander van, om te kijken of er ook in plaats van individuele basis ook groepen, als er op een school dermate grootte is aan mensen die dyslectisch zijn, u gaf zelf aan een of twee per klas. Sommige klassen zal het misschien wat hoger liggen dan op andere scholen, dat zou ook zomaar kunnen. Maar omdat, het wordt op individuele basis gedaan omdat ieder kind ook een eigen plan krijgt, of een eigen plan, een soort maatwerk wordt er dan gepleegd op die dyslexie. En wat is er dan nodig voor het ene kind of voor het andere kind en hoe kunnen we dat dan zo efficiënt mogelijk voor dat jongetje of meisje doen. Dus vandaar dat er wordt gekozen voor de individuele basis en niet voor in een groep. Voorzitter, volgens mij heb ik voor de rest alleen complimenten gehoord en ben ik ook heel erg blij met de Verordening zoals die voorligt en dat het jeugdteam ook een

Pagina 8 van 37

Concept verslag Forum Samenleving 15 november 2022 functie heeft gekregen hierin waardoor we samen met de scholen wat sneller kunnen schakelen. Dat scheelt ouders en daarin ook de kinderen een hele hoop onrust. De voorzitter: Inderdaad, fijn om te horen. Is er vanuit de raad behoefte aan een tweede termijn? Nee, dat is mooi. Kunnen we ervan uitgaan dat dit als akkoordstuk door mag? Ja, mooi. 10. Zienswijze op beleidsplan politie-eenheid Den Haag 2023-2026 De voorzitter: Gaan we door naar agendapunt 10, zienswijze op beleidsplan politie- eenheid Den Haag 20232026. Ik zou graag het woord willen geven aan de burgemeester. De heer Verkerk: Nou, ik denk dat de gemeente Rijswijk een duidelijk signaal geeft aan de bestuurders van de politie-eenheid. Ik vertel dat al vrij consequent een jaar lang, dus het bedt wel in. Maar daarom is het toch wel goed toch even in deze formele werklijn op deze wijze te reageren op het strategisch plan. Ik heb het anderhalve week geleden ook in de plenaire vergadering nog eens toegelicht, dat we in transitie zijn, dat we een achterstand hebben en dat we verder doorlopen. Dat ontmoette wel gehoor bij een aantal burgemeesters en ook zeker bij Lenferink die het voorzat.

Van Zanen had wat anders te doen, maar die weet het wel, die spreek ik regelmatig in de wandelgangen, onder andere vandaag toen wij op bezoek waren in het stadhuis in Den Haag om te spreken over mobiliteitstrategie. Dan kom je mekaar gewoon tegen in de wandelgangen. Dus volgens mij begint het in te dalen, ik heb er goede hoop op dat ze daar gehoor aan geven. Ik heb het gisteren ook nog in de driehoek besproken hier. Ook heel helder. Maar wat ook gezegd wordt, dat beide organisaties, politieorganisatie en het OM, staan organisatorisch onder druk. Iedereen die de kranten leest, die weet dat. Gewoon te weinig capaciteit om alles aan te pakken. Vorige week nog weer, heel raar verhaal, want OM die dan een aantal zaken seponeren. Dus ik heb gevraagd, mag ik daar even over meepraten. Mijn officier van justitie doet dat, andere officieren in het land doen dat niet. Dus ze staan erg onder druk. Maar goed, deze driehoek begrijpt dat. Ik heb overmorgen district onder voorzitterschap van de burgemeester van Delft die in het DB zit van de RBO en daar zal ik het nog eens indringend onder de aandacht brengen. Daar wordt het district zelf ook beter van. Dus ik verwacht ook wel uit die kant steun. De minister heb ik nog niet kunnen spreken, dat was ook de opgave in de motie. Maar die ga ik nog wel tegenkomen, al is dat niet zaterdag op het congres.

Ik heb zaterdag een ander dienstje te doen hier in Rijswijk. Maar de minister, kom ik zeker nog wel tegen. Ja, die staat er voor open volgens mij. Verder zijn er een aantal leden van het college die ook contact hebben met de ambtelijke staf op het ministerie en ik ben het wel vriendschappelijk beklonken bij de algemeen commandant van de politie Nederland. Dus er wordt hard aan gewerkt. De voorzitter: Dank u wel. Zou ik graag de eerste termijn willen beginnen. Vanaf de rechterkant deze keer. Mijnheer Evert van der Baan van de ChristenUnie. Gaat uw gang. De heer Van der Baan: Ja, dank u wel voorzitter. Bedankt ook voor het stuk. Het is jammer om te lezen dat er tekorten zijn en dat we natuurlijk wat achterlopen en tegelijkertijd wel weer goed om te lezen dat er al geanticipeerd wordt op het toenemen van het inwoneraantal in Rijswijk. En tegelijkertijd blijft het wel minder dan we eigenlijk hopen. Dus dat is jammer. Gezien de huidige markt is het, denk ik dat het niet eenvoudig zal zijn om dat op te lossen maar het is goed om te horen dat het een hoop aandacht heeft. Dat voor nu. De heer Van der Baan: I wish you luck.

Pagina 9 van 37

Concept verslag Forum Samenleving 15 november 2022 De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Geleijnse, CDA. De heer Geleijnse: Ja, dank u wel voorzitter. Ja, eigenlijk moest ik denken aan de zienswijze die we eerder dit jaar hebben besproken. En als ik heel eerlijk ben begrijp ik de nood die eigenlijk de burgemeester ook nog eens toelicht, die we hebben. Ik vind eigenlijk nog de zienswijze toch een beetje braaf. Ik vind hem eigenlijk braaf opgesteld en u heeft er langer ervaring mee dan ik en dat geldt ook voor enkele collega’s die veel meer zienswijzen hebben zien passeren. Dus ik hoor ook graag wat de rest daarvan vindt maar ik zou hem het liefst nog een beetje aanscherpen. Want bij elke zin zetten we eigenlijk, ja we snappen het ook wel. Ja, natuurlijk snappen we het, maar ik denk dat we iets steviger nog in moeten zetten in deze zienswijze. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank u. Namens VVD. De heer Ezinga: Ja, voorzitter dank u wel. Ja, ik denk, de burgemeester en ik gaan al een tijdje terug op betrekking tot veiligheid en ondermijning in gesprek. En hij zal mij ook kennen als iemand die ook wat feller in de strijd staat, woordelijk, als het gaat om capaciteitstekorten, onvolkomenheden in het beleid en dit is een, iets waar we gewoon heel lang en heel hard aan moeten trekken. Ik kan mij in dat kader ook wel vinden in datgene wat mijn collega van het CDA zegt.

Ik denk dat we met deze zienswijze inderdaad een hele begripvolle en empathische zienswijze poneren waarbij niemand heel erg van onder de indruk gaat zijn. Wat ik mis, is een stukje leverage in de zienswijze waarbij een stok achter de deur wordt gezet. Ik zeg niet dat er moet worden gechanteerd, want dat is een hele negatieve connotatie van het geheel, maar ik denk een stukje leverage van hoe kunnen we nou elkaar versterken door enerzijds de capaciteitstekorten te neutraliseren en anderzijds, op een ander gebied, in een andere sector, misschien ook elkaar versterken. Want wat doet dat dan met elkaar? Als je bijvoorbeeld het veiligheidsgedeelte, het capaciteitsgedeelte omhoog zet? Levert dat ook andere voordelen op? Andere segmenten op? Maar die argumenten worden eigenlijk niet aangeleverd. En daar vraagt een stukje creativiteit vanuit het apparaat denk ik ook aandacht. Als het gaat om de zienswijze verder, dan licht ik één stukje toe waar ik een vraag over heb. Er wordt gesproken over high impact crimes en high impact crimes is iets waar in dit plan wat er nu is voorgelegd minder de aandacht aan wordt gegeven door de politie. Tegelijkertijd wordt in de zienswijze gezegd, ja maar dit is wel heel erg belangrijk voor ons lokaal, als in de gemeente. Want als er iemand last heeft van high impact crime, dan is het onze eigen inwoners van Rijswijk wel. Die hebben er direct last van.

Is het dan in dat kader niet onwenselijk om in deze zienswijze een handreiking te doen naar die politie om vanuit de gemeente hier wel in op te blijven treden? En dat optreden dan te doen door bepaalde instrumenten in te zetten op het gebied van verhoogde leefbaarheid en een verhoogd gevoel van veiligheid. Want daar gaat het in feite om, dat je high impact crimes daardoor worden verminderd. Denk aan het verhogen van de handhavingscapaciteit in termen van surveilleren, verbeterde samenwerking met buurtpreventieteam, noem het hoe je het wil waar die creativiteit vandaan komt, maar iets met het buurtpreventieteam kan zeker daarin de aandacht hebben. En het verbeteren van bijvoorbeeld verlichting, als het heel concreet gaat om bepaalde plekken, als het gaat om veiligheid. Daarmee voorkom je dus een stukje high impact crime. En juist die kennis en ervaring vanuit het blauw, vanuit de politie, is daarbij onontbeerlijk. Dus trek die politie dan daar naar je toe om vanuit de bestuurlijke positie, vanuit het gemeentehuis, daar die high impact crime dan toch op te vangen. En dan heb je misschien ook wel een stukje leverage daarin. Tot zover mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u. Wie van Rijswijks Belang? Mevrouw …

Pagina 10 van 37

Concept verslag Forum Samenleving 15 november 2022 Mevrouw Ten Brummelaar-Hermans: Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb het stuk gelezen en ik heb letterlijk opgeschreven, het stuk is te vriendelijk en we missen een benadrukking in de noodzaak. Dus het staat op mijn schriftje. Maar ik sluit me daar wel volledig bij aan. Ik ben ook wel heel benieuwd naar de cijfers, in hoeverre, en wellicht is dat voor u een goede om mee te nemen, hoe vaak rijden agenten vanuit Laak Rijswijk in om hier te ondersteunen? Daar waar Laak dan weer capaciteit mist. Mijn collega van de VVD geeft aan, handhaving. Ik weet toevallig van handhaving dat zij er het liefst minimaal vijf fte bij zouden willen. Dus misschien kan die ook gelijk genoteerd worden voor onze handhavers. Verder heb ik het stuk gelezen en mag u wat mij betreft ook een sticker komen halen. Maar wel nog even de puntjes op de i, alstublieft. Dank u wel. De voorzitter: Duidelijk. Mijnheer Nunnikhoven van Beter Voor Rijswijk. De heer Nunnikhoven: Dank u wel, voorzitter. Beter Voor Rijswijk heeft ook het stuk gelezen en alle vragen waren al beantwoord door de burgemeester in de eerste termijn. Maar ik ben het ook wel een beetje, of wij zijn het eens met de heer Geleijnse om, we zijn niet meer die kleine gemeente, we gaan ook over 60.000, we mogen best wel wat verder erin staan want wij zijn niet meer dat kleine broertje in de regio.

Dank u wel. De voorzitter: Dank u. Mevrouw Oude Alink. Mevrouw Oude Alink: Ja, dank u voorzitter. Volgens mij staat er in deze zienswijze precies in wat wij eerder als raad hadden besloten dat we gingen vragen. Dus wat mij betreft is die zo goed. De voorzitter: Dank u. Mijnheer Zoghbi, Wij. Rijswijk. De heer Zoghbi: Yes, dank u wel voorzitter. En je doet het heel goed. Wij. Rijswijk is blij om te zien dat de motie die op 20 september is overgenomen in een korte periode nu als zienswijze voor ons ligt. Zoals de burgemeester ook aangaf was deze motie een stevige ondersteuning in zijn werk om meer politiekrachten naar Rijswijk te krijgen. Gezien de ontwikkelingen in Rijswijk is er een noodzaak om het aantal fte bij de politie in Rijswijk te vergroten en met deze zienswijze deelt het college deze mening van de raad en de zorgen van de inwoners van Rijswijk. In de zienswijze zijn de meeste punten vanuit de motie opgenomen en hopen wij hiermee dat we snel een reactie zullen krijgen van de heer Van Zanen. Maar ook Wij. Rijswijk is van mening dat de zienswijze wel krachtiger kan. Dank je wel. De voorzitter: Dank u. Mijnheer Veerman, D66. De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben ook dit politiebeleidsplan gelezen en wat opvalt zijn een aantal dingen. Als we naar het stuk kijken dan zien we dat er afgesloten wordt met een verzoek zonder de aantallen te noemen.

Het zou duidelijker zijn om dat ook aan het begin van de notitie plaatsen. Om een beeld te geven, om duidelijke cijfermatige behoefte met een onderbouwing daar neer te zetten. Daarnaast, ook op inwoners om bijvoorbeeld de veiligheidscijfers en de beleving van die mensen om daar iets over te vertellen en cijfers over in op te nemen. Naast van de situatie van de bedrijventerreinen en ondermijning tot diefstallen die is hoog, dat weten we, dat hij hoog is, hebben natuurlijk al een keer een extra avond over gehad. Daarnaast ook in het verkeer. Daarnaast zien we dat de gevraagde inzet op betere inzetbaarheid er eigenlijk niet is, of niet in zit. Dat zouden we graag wel toegevoegd willen zien in dit stuk. Hoe we daar mee om zouden kunnen gaan, hoe we dat zouden kunnen toewijzen en hoe we die ook zouden kunnen inzetten. Want nu zie je eigenlijk dat die inzet vooral bestaat uit het niet wezenlijk inzetten maar ook uit een stuk uitlenen of andere Pagina 11 van 37

Concept verslag Forum Samenleving 15 november 2022 taken die opgepakt moeten worden. Dus dan zie je die mensen nog uiteindelijk niet op straat. Dus die fte’s verdwijnen nog in een geheel. En daarnaast willen we, zouden we graag een andere aanpak zien op het ziekteverzuim. Want volgens mij is dat nodig om ook meer mensen op straat te krijgen. Dat voor de eerste termijn, dank u wel. De voorzitter: Dank u. Mijnheer Van der Veer, PvdA. De heer Sprenger: Dank u wel, voorzitter. Er is al heel veel gezegd en het risico is dat we in herhaling vallen. Goed dat er aandacht is en blijft voor de politiecapaciteit, uitwerking van de motie. Ook wij vinden dat die best wat krachtiger mag. En dan had ik nog een vraag over de high impact crime, de collega van de VVD heeft er al veel over gezegd, maar wat betekent dit voor Rijswijk, of wat zijn de gevolgen dat er dus niet meer prioriteit is in het gehele veiligheidsgebeuren? In het regionale beleidsplan. Dat was het. De voorzitter: Dank u. Wil ik graag het woord aan de burgemeester geven. Burgemeester Verkerk: Ja, dank voor de strijdvaardige instelling die deze raad heeft. Het doet mij veel plezier. De tekst is misschien, ja iets te beleidsmatig opgesteld. Ik denk dat dat wel zo is. Het punt van de formatie staat er denk ik wel onderbouwd in.

Een aantal van u heeft aangegeven, kan je dat nog niet wat sterker onderbouwen of aanscherpen? Ja, dat kan. Ik weet niet of het aanscherpen en verder kracht bijzetten door uit te leggen dat we aan high impact crimes doen. Dat is overal, geldt voor de hele eenheid. Dus dat geldt dus voor de 53 deelnemende gemeentes. Als de politie-eenheid zegt komen we niet aan toe, moeten als de sodemieter aan de gang met cyber, dat heeft u ook ongetwijfeld wel opgepikt uit de krant. Ja, kijk dat criminele gilde heeft in de gaten dat het veel gemakkelijker is om thuis achter de computer, zonder buiten het risico te lopen met inbrekerswerktuigen in je tas, op financieel gebied de centen te scoren. Daar wordt ook nog misbruik gemaakt van middelbareschoolkinderen die dat in naïviteit doen voor een kleine beloning of iets. Dat neemt enorm snel toe. Dus daar zit het grote financiële gedeelte van de criminaliteit die optuigt. Als we gewoon puur kijken naar de cijfers van fysieke misdadigheid, wat jezelf als burger fysiek merkt, dan is dat, ik zeg het eufemistisch, redelijk beheersbaar. Die getallen nemen niet toe, nemen hier en daar zelfs af. Dus voor het fysieke veiligheidsgevoel is de aanpak van de politie vrij effectief. Maar wat wij missen is de enorme groei op cyber en nog een aantal dingen. Ja, dan moet je dus gewoon ook als politie-eenheid met beperkte aantal middelen daarnaartoe schuiven.

Dat is wat het is. Een ander element is de toegenomen onvrede in de samenleving die resulteert in veel meer demonstraties. U ziet het dagelijks op tv, politie-eenheid van Den Haag krijgt voor, ik meen voor 700 demonstraties per jaar vergoed, zit in de financiële pocket. Intussen tellen we inmiddels al 1.500, gaat richting 2.000. Ja, als dat niet vergoed wordt via het Rijk dan betekent dat dus dat je gewoon uit je eigen organisatie moet halen en dat betekent dat het team Rijswijk af en toe zwaar wordt ingezet op die demonstraties. Het zou mij enorm helpen als er eens een stevige maatschappelijke discussie wordt gevoerd over de oneindigheid van de vrijheid van meningsuiting. Jongens, het kost ongelooflijk veel politie om dit te managen. Er moet ook echt een keertje over hebben. Dus daar gaat het heen. Dus je kan ook wel iets doen aan het voorkomen van inzet van politie. Bijvoorbeeld door, bij evenementen door echt heel goed op te letten hoe die veiligheid geregeld wordt. Er zijn ook nog wel commercieelachtige evenementen waarvan ik denk, die veiligheid moet die organisatie zelf maar betalen. Je kan ook nadenken over de grote politie-inzet bij het betaalde voetbal. Ik zeg dat al een jaar of vijftien, daar waar voetbalspelers met forse salarissen van zes cijfers voor de komma worden beloond en nog andere dingen daarbij, vind ik die verhouding gewoon niet kloppen.

Zit hier gewoon op kosten van de belastingbetaler gewoon tientallen agenten in te zetten om het te bewaken terwijl aan de andere kant, aan de speelzijde, op commerciële wijze en op andere Pagina 12 van 37

Concept verslag Forum Samenleving 15 november 2022 wijze de miljoenen je om de oren vliegen. Ik zal niet gelijk zeggen dat het bij ADO allemaal grote schande is, maar op andere plekken in Nederland is dat wel zo. Dus we moeten zo langzamerhand ook eens een keer het maatschappelijke debat voeren hoe we dan politie laten inzetten. En of we niet op andere manieren kunnen komen tot het voorkomen van inzet van politie. Daar zou ik wel wat aan hebben als u dat politiek zou willen opwerpen. Intussen, dus dat is dus even een wat bredere reactie op het high impact crime, dat is gewoon feitelijk minder in de samenleving en de politie zegt, het is ongeveer stabiel, beheersbaar, moeten nu echt gaan inzetten op de nieuwe vormen van criminaliteit. Dus dat is mijn reactie op high impact. Daar wil ik niks mee zeggen, maar bij schaarste moet je goed kijken wat je doet. Over de leverage, vind ik wel een politiek interessante, dat je ook aangeeft van geef ons meer agenten. Waarom? Daar hebben we statistiekmatig gewoon recht op. Dat betekent ook dat we hier en daar door inzet voor hogere veiligheid kunnen zorgen en problemen kunnen wegnemen. Je zou eens kunnen kijken of je dat kan kwantificeren. Het probleem, ja mobiel banditisme vanuit Laak en andere dingen vanuit Laak, benoem ik iedere keer als ik bestuurders in Den Haag spreek. Vandaag ook weer.

Er begint zo langzamerhand ook wel begrip over te staan. Dat het grenzen aan Laak, wat het meest kwetsbare stadsdeel is van Den Haag, waar ook veel kwetsbare mensen zitten, en ook verwarde mensen en mensen met verkeerde ideeën, laat ik het dan zo maar zeggen, heeft direct invloed op onze veiligheidssituatie. Want het wandelt zo Rijswijk in. Dus ik wil daar ook meer grip op hebben. Ik wil dat de boa’s dingen afspreken, ik wil dat de politie meer zichtbaar afstemmen in wat daar gebeurt. Dus dat vind ik zelf een belangrijk punt van overleg als we met Den Haag spreken. We kunnen nog melden dat we handhavers erbij hebben. Ook eigen inzet vind ik belangrijk. Wat doet de gemeente nou zelf aan veiligheid in plaats van gewoon maar de statistieken af te wachten. Dat moet beloond worden, dat moet gebonust worden. Is dat het goede woord? Dus dat noem ik ook wel in de gesprekken. Ja, en over inzet en ziekteverzuim, daar zijn we het gauw over eens, is iedereen het erover eens, want dat speelt in de hele eenheid. Ze werken er wel aan, er wordt op dit moment gewoon heel veel jonge agenten in dienst genomen, die moeten gewoon de politieschool doorlopen, dat duurt twee jaar, dat weten we. Intussen voer je er ook gewoon mensen bij de politie af. Is gewoon een hele generatie die afzwaait en daar is te laat op gereageerd. Kan het gewoon niet anders zeggen.

We hebben er gewoon onvoldoende aandacht aan besteed. Dat zie je gewoon aankomen dat mensen gewoon met pensioen gaan. Wat er intussen wel gebeurt, is dat pensioengaanders wordt gevraagd om langer te blijven. Aan deeltijders wordt gevraagd om een hoger deeltijdpercentage te gaan doen. Dat zie je op heel veel sectoren waar een arbeidsmarktprobleem is. Dat is één van de oplossingen, gepensioneerden gewoon langer vasthouden, deeltijders op een hoger percentage. Zo kun je nog wel wat gaten vullen. Dat soort dingen doet de politie ook allemaal wel. Dus all by all is de roep van het CDA en de VVD om aan te scherpen, dat vind ik goed. Ik zal dat doen. Maar u moet goed begrijpen dat dit niet iets is van statistiek. Het is vooral ook iets van aantonen hoe je veiligheid- en criminaliteitsituatie is. Het vooral ook melden wat je aan eigen inzet doet, wat dat betreft is Rijswijk is echt van de goede kant om te laten zien door echt substantieel geld aan ondermijning te besteden. Nog een aantal dingen die je op veiligheid kunt relateren. Anderen doen dat niet. En dan komt het gewoon aan op een beetje een regionale gunfactor, ik kan het niet anders zeggen. Want er zijn heel veel gemeentes die zeggen: we groeien, wij willen ook. Onder andere de gemeente Zoetermeer. Dus ik probeer daar wel wat steun in te verlenen. Dus zo gaat ongeveer het politieke spel en de strategie.

Maar als u zegt, scherp het maar aan, dus ook gewoon commitment en de strijdvaardigheid van de raad, dat kan best. Maar ik zeg er wel bij, ultiem is het dus gewoon een gunstsituatie bij de eenheid. De voorzitter: Dank u wel, burgemeester. Is er vanuit de raad behoefte aan een tweede termijn? Even spieken, mijnheer Geleijnse ook, zag ik de hand omhoog gaan? ChristenUnie, mijnheer van de ChristenUnie ook? Ik zag uw hand niet? Oké. Beginnen we bij de heer Geleijnse. Pagina 13 van 37

Concept verslag Forum Samenleving 15 november 2022 De heer Geleijnse: Dank, voorzitter. En dank aan de burgemeester voor de uitgebreide beantwoording. Ik ben eigenlijk gewoon samenvattend blij dat u bereid bent om de zienswijze aan te scherpen. Ik snap dat het een balans is tussen enerzijds het gunnen en anderzijds die strijdvaardigheid tonen als raad. Maar nogmaals, blij dat u dat heeft toegezegd en ik denk dat ik namens de hele raad spreek, het is namelijk ons stuk met u als voorzitter, dat als wij mee moeten doen of mee moeten denken, dat wij dat in ieder geval heel graag doen. Dank. De voorzitter: Dank u. Mijnheer Ezinga van de VVD. De heer Ezinga: Dank, voorzitter. Dank, burgemeester voor de beantwoording. En ik ben ook blij dat u meegaat met de vraag in het verder aanscherpen van het stuk. Echter, in uw betoog geeft u uzelf uw huiswerk op, want u spreekt over dat het ook een politiek tintje moet hebben, het stuk. Het is niet alleen maar het kwantificeren van het tekort, het gaat eigenlijk om het betoog van, hallo wij zijn Rijswijk en wij zetten al een maximum effort in om ervoor te zorgen dat we de criminaliteit tegenhouden. Maar dat staat er nu niet in. Dus ik mis dat. En dat heeft onder meer te maken … Burgemeester Verkerk: Oké, crime fighting spirit in this councel. De voorzitter: Mijnheer de burgemeester, uw tweede termijn is zo meteen aan de beurt.

De heer Ezinga: Voorzitter, ik ben ook meteen flabbergasted, ik weet niet eens wat ik moet zeggen. Laat ik mijn verhaal even afmaken, ik denk dat het stuk, dat is dus niet alleen aanscherping behoeft maar ook nog een stukje inhoudelijke invulling op dat gebied. En u gaf ook aan, dus u was wel gecharmeerd van dat leveragegedeelte. Dat zal misschien wat verder uitgewerkt moeten worden maar daar zit eigenlijk wel datgene wat je ook enerzijds als een handreiking naar de politie kan bieden, wij zetten ons al maximaal in om als vanuit de gemeente bij te dragen aangaande bestrijding van criminaliteit. Wij willen ook wel effort insteken in die high impact crime wat in de statistieken landelijk misschien wel dalende of beheersbaar is, maar ik kan niet aan mijn achterban verkondigen: ja, het is beheersbaar, van de twintig die we er vorig jaar hadden hebben we er nu maar tien en dat is eigenlijk wel voldoende. Daar ga ik niet mee akkoord. Zeker niet als VVD, nul. En als we dan wel campagnes gaan voeren we willen nul woninginbraken in wijk X of Y, dan moeten we niet nu zeggen dat we met tien akkoord gaan. Dus dat gaat er bij mij echt niet in. Ja, dat vindt mijn wethouder ook. De voorzitter: Was dat uw betoog, mijnheer Ezinga? De heer Ezinga: Bijna, sorry.

Ik denk dat ik mijn statement heb gemaakt, ik hoor graag zijn reactie in tweede termijn of een derde termijn, maar voor nu is het even voldoende. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Ten Brummelaar, Rijswijks Belang. Mevrouw Ten Brummelaar-Hermans: Ja, dank u wel voorzitter. Wij zijn ook blij met de beantwoording van de burgemeester. Maar om dan toch ook even crime fighting spirit te laten zien, in het collegewerkprogramma staat opgenomen dat er ruimte is voor twee fte handhaving op ondermijning. En mijn vraag aan u is dan bij deze, alhoewel dit niet helemaal binnen dit agendapunt past, om daar dan ook naar te kijken of dat dan wellicht verhoogd kan worden naar vijf fte, zoals te handhaving zelf ook verzoekt. Om dan toch dat gevoel van veiligheid in ieder geval aan de Rijswijkse burger wat meer te geven. Dank u wel.

Pagina 14 van 37

Concept verslag Forum Samenleving 15 november 2022 De voorzitter: BVR, geen tweede termijn. Mevrouw Oude Alink. Mevrouw Oude Alink: Ja, dank voorzitter. Ja, misschien is mijn punt een beetje te breed voor alleen dit stuk wat hier nu ligt, maar de discussie is ook wat breder dan het stuk dat hier nu ligt. Ik vind het prima zo, het mag aangescherpt worden maar dat hoeft voor mij niet per se. Als de burgemeester zegt dat wij een discussie moeten voeren over de oneindigheid van de vrijheid van meningsuiting wat betreft demonstraties, dan wil ik in ieder geval gezegd hebben, fijn natuurlijk dat u de inzet van politie bij voetbal noemt en niet alleen demonstraties, maar demonstratierecht is gewoon een mensenrecht en het zijn ook Rijswijkse burgers die misschien graag willen demonstreren. Dus ook hun mensenrecht en gisteren heeft Amnesty International nog aangegeven dat in Nederland er niet zoveel ruimte is voor mensen om een demonstratie, om er aan deel te nemen, en dat we dat echt beter moeten doen met zijn allen. Dus dat wou ik toch nog even gezegd hebben. Dank u. De voorzitter: Dank u. Mijnheer Zoghbi. Mijnheer Veerman, D66. De heer Veerman: Dank u wel. Ik wil het iets anders aanvliegen. Bedankt ook voor de goede uitleg, burgemeester. Ik wou eigenlijk verdergaan over die betogingen want ik vind eigenlijk als we het over voetbal hebben, vind ik een argument wat geen hout slaat.

Want ik denk dat we het landelijk bepaald hebben dat, één de voetbalploegen eigenlijk met stadionscouts daar intern heel veel aan moeten doen. Dat hebben ze ook gedaan denk ik. Dus ik denk dat die niet terugslaat op ADO, als we het daarover hebben. Wat ik wel over de betoging heb, en Amnesty heeft ook al aangegeven daar moet meer kracht over komen. Ik denk dat we daar juist gezamenlijk hier in de Haaglanden moeten optreden. We moeten zeggen, luister eens we hebben hier zoveel betogingen, laten we dan een vuist maken met elkaar om te zorgen dat we daar echt extra middelen voor krijgen om die betogingen die er zijn en die we goed willen begeleiden, dat we daar ook echt extra mensen voor krijgen. Want dat is een landelijk probleem wat wij hier in Den Haag mogen gaan oplossen. Dus dan moeten we daar denk ik veel beter op inzetten zodat we dat geluid ook laten horen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u. Mijnheer Van der Veer.

‘…’ (Buiten microfoon) De voorzitter: Dan zou ik graag in tweede termijn het woord willen geven aan de burgemeester. De heer Verkerk: Ik ben akkoord met de suggesties van de raad. Dat betekent gewoon dat de tekst wordt aangescherpt op een aantal elementen. Die high impact kunnen we ook best zeggen van we leggen ons er niet bij neer dat u daar minder aan doet. Moeten we maar kijken hoe ze het oplossen. Het kan ook een aansporing aan het parlement en de regering zijn om er toch nog wat meer aan te doen. Als je het in dat kader zet kun je daar zeker ook een kritische opmerking over maken. Over die leverage, een eigen inzet, dan moeten we daar een passage over opnemen, want dat staat ook sterk in onderhandelingen naar anderen. Ik heb dat mijn hele leven gedaan, je moet ook gewoon waarderen wat de gemeente zelf doet. En dan helpt het dus dat de veiligheid wordt bevorderd. En anderen doen niks. En die eten gewoon even mee uit de ruif. Dat ken niet. Dus ik vind dat wel een goedpunt. 5 fte handhavers erbij, daar moet ik even met de buurman overleggen. Dat is een ander woord dan toezeggen.

Pagina 15 van 37

Concept verslag Forum Samenleving 15 november 2022 De voorzitter: Op wat voor een termijn denkt u het overleg te kunnen hebben gepleegd? De heer Verkerk: Nou, dat kan binnen een half uur gebeuren. Ik snap het punt wel. Goed, het is gewoon een wens, ik snap die wens. Het past ook wel in de strategie dat je zelf laat zien dat je er een hoop aan doet. Dus het versterkt de strategie. Dat is geen toezegging. De voorzitter: Maar zouden we er enige vorm van tijdsplanning aan kunnen vasthangen? De heer Verkerk: Ja, nou ja goed, daar kan je best een opmerking over maken in de tekst. Wat ik al zei, verhoog je eigen inzet, nou dat mag best gezien worden. Dus dat die houvast … De voorzitter: Een interruptie van mevrouw Ten Brummelaar. Mevrouw Ten Brummelaar-Hermans: Ja, dank u wel voorzitter. Ik wil nogmaals benadrukken dat dit verzoek ook met name vanuit handhaving zelf komt, voor meer fte. De heer Verkerk: Ja, u heeft inside information begrijp ik. De voorzitter: Mijnheer Van der Veer. De heer Van der Veer: Dank u wel voorzitter. Betreft de fte handhaving, ik zou voorstellen om dat behandelen bij het werkcollege werkprogramma, als we dat gaan doen. De voorzitter: 6 december is dat. Burgemeester Verkerk: Herhaling is de kracht van het schaakspel. Nee maar, ik begrijp de opmerking heel goed. Ik sta er wel voor open. We moeten gewoon maar even kijken of het mogelijk is.

Ja, over de demo’s, daar kan je verschillend over denken. Ik begrijp dat wel, het is gewoon een hoog recht in onze rechtsstaat maar het betekent wel dat je op andere dingen dan wat minder kunt doen. Maar goed, hier moeten we nog eens verder over doorpraten. Voorzitter, volgens mij heb ik alle punten behandeld, wordt het stuk aangepast. De voorzitter: Dank u. Burgemeester Verkerk: En ik dank u voor uw inzet en strijdvaardigheid. Er kan een moment komen waarop raden, raadsleden, misschien wel naar Den Haag moeten om te demonstreren. Weet ik niet. Maar kijk ook wat u kunt doen in uw eigen politieke organisatie. De voorzitter: Dank u. Kan ik ervan uitgaan dat dit een bespreekstuk gaat worden op de volgende vergadering? Yes, bij deze. 11. Zienswijze Begrotingswijziging GR Bedrijfsvoeringsorganisatie Delft-Rijswijk De voorzitter: Wil ik graag verder naar agendapunt 11, de zienswijze op Begrotingswijziging van de Gemeenschappelijke Regeling de Bedrijfsorganisatie Delft-Rijswijk. Dan wil ik beginnen, mijnheer Van Damme misschien even een korte toelichting te laten geven? De heer Sleddering: Voorzitter, puntje van orde. Pagina 16 van 37

Concept verslag Forum Samenleving 15 november 2022 De voorzitter: Yes. De heer Sleddering: Ik denk dat voor mij nieuw, het is leuk als er een nieuwe voorzitter is die meteen de burgemeester drie termijnen geeft. Maar u geeft nu eerst weer het college aan het woord. Gaan we niet normaal eerste termijn kamer, raad doen en dan eerste termijn college? De voorzitter: Dat is normaal gesproken de gang van zaken, maar gezien het hier een zienswijze betreft is het misschien handig om ook daadwerkelijk te zienswijze even kort toegelicht te hebben? Misschien dat dat de besluitvorming ietsje makkelijker maakt? Was mijn idee. Als u er anders tegenaan kijkt, dan gaan we natuurlijk gewoon de normale reguliere manier verder. De heer Sleddering: Ik weet niet hoe de andere, maar ik zou zeggen gewoon, we hebben het gewoon allemaal thuis gelezen dus we kunnen even onze vragen en dan kan het college antwoorden. De voorzitter: Helemaal goed, dan beginnen we links achterin bij mevrouw Oude Alink van GroenLinks. Mevrouw Oude Alink: Dank voorzitter. Ja, ik zie inderdaad dat de gemeente akkoord is met de gestegen kosten maar wel vraagt of we de begroting voortaan, of die wijzigingen, wat eerder doorgegeven kunnen worden. Lijkt me prima.

Maar ik vraag me af of de bedrijfsvoering ook antwoorden heeft op, waarom het zoveel duurder is geworden om de, bijvoorbeeld, ik denk dat het gaat om flexibele werkplekken, nieuwe werken, om dat in te regelen. En ziet u misschien dat er verbetering in kan komen bij de aanstaande verhuizing naar het Huis van de Stad? En zijn er misschien ook plannen om bepaalde zaken die wij nu samen doen, om die zelfstandig te gaan regelen, of juist andersom dat er meer binnen deze bedrijfsvoering gaat? Ik hoor het graag. Dank. De voorzitter: Dank u. Wie van Beter Voor Rijswijk mag ik hierover het woord geven? Mijnheer Kruger. De heer Kruger: Dank u wel, voorzitter. Ja, als je een begrotingswijziging ziet dan hoop je altijd, misschien wordt die wel naar beneden bijgesteld. Maar nee, ook deze keer teleurgesteld, naar boven, met een bedrag van ik geloof dik een half miljoen. Met een toelichting bij van acht regels. Ik denk, nou dat is snel door de bocht heen. Als je dan de posten doorloopt, dan vallen een paar dingen in. Alles schijnt duurder te worden terwijl er ook weleens kosten verlaagd kunnen worden en dat er mijn idee ambtelijk kennelijk erg weinig gedaan is om ook eens te kijken waar kunnen we nou eens op bezuinigen.

Want ik zie ineens het algemeen beheer, dan hebben we het over de administratie, wat het ook moge voorstellen, begroting, dat lijkt me nou ook niet zo rampzalig, een rekening, wat voor rekening, spaarrekening. En dan staat er ineens, komen we accountant tegen, die rijdt misschien nu in een Tesla rond en een bankrekening. En dat is van 35 mil is die ineens naar 90.000 euro doorgeschoten zonder dat ik daar ergens een of andere toelichting kan vinden van hoe is dit in elkaar gezet. Hoe heeft men dit verzonnen? En zo zullen er ongetwijfeld meerdere posten zijn, ik zal ze niet allemaal aanvoeren, maar dan heb ik wel zo’n idee dat er uit de losse pols wat geschreven is. Maar misschien kunt u daar wat over toelichten, waarom er ook niet gekeken wordt van kan het niet even minder voor hetzelfde. Dat wordt van iedereen verwacht in deze tijd. Dat waren eigenlijk de vragen en opmerkingen van Beter Voor Rijswijk. De voorzitter: Dank u. Wie van Rijswijks Belang, mevrouw Koegler.

Pagina 17 van 37

Concept verslag Forum Samenleving 15 november 2022 Mevrouw Koegler Böhm: Dank u wel voorzitter. Ja net als mijn mede-raadsleden vindt ook Rijswijks Belang het jammer dat we weer een begroting hebben voor onvoorziene kosten dat is niet voor het eerst. Ik hoop ook niet dat de zes miljoen die we in 2023 overhouden, volledig opgaan aan kostenoverschrijding, dat zou zonde zijn. We vragen ons wel af, die hogere salariskosten, we krijgen nu in september eind september krijgen we daar een kennisgeving van, dus nou ja 2022 is bijna afgelopen, is dat nou niet eerder in het jaar zichtbaar? Zijn we daar wel over geïnformeerd in ieder geval het college? En zou het niet mogelijk zijn om gewoon tussentijds eens te evalueren, in plaats van eind van het jaar met een begrotingswijziging te komen? De voorzitter: Dank u. Mijnheer Sleddering. De heer Sleddering: Ja dank u voorzitter. Het is inderdaad, het is een soort contract wat je hebt en ja er zijn toch wel heel veel mogelijkheden om de prijs voor dat contract gedurende de race steeds aan te passen. Dat is vervelend, maar goed zo is de situatie nu.

Los daarvan zou ik namens de VVD-fractie willen vragen, zijn er momenten waarop de gemeente Rijswijk eens gewoon nog een keer goed naar de cijfers kijkt en naar de geleverde prestaties? En of die verhouding van, jongens het kost ons dit we hebben het uitbesteed, het kost ons dat en we zijn zo tevreden, we hebben een aantal scoringslijstje van en het gaat allemaal zo goed dus we zijn helemaal blij. Als we nu zijn dat we de kosten zien stijgen en we zijn niet blij over de geleverde prestaties, is er dan een moment waarop de gemeente kan zeggen, jongens we gaan eens kijken of we wat anders kunnen bedenken? De voorzitter: Dank u. Mijnheer Geleijnse van het CDA. De heer Geleijnse: Ja dank voorzitter. Eigenlijk de T van timing en de T van transparant. Ik ben het met de Rijswijks Belang eens, de timing vind ik een beetje ongelukkig of ik heb mijn werk gewoon niet goed gedaan. Ik kan er heel weinig van terugvinden wat er nou gewoon gebeurd is gedurende zo'n jaar en of we dat nou eerder hadden kunnen weten. Het is geen, ik wil het woord kattenpis gebruiken mag dat, ja he? Het is geen kattenpis, het is toch weer een fors bedrag, dat is mijn ene vraag. De T van transparant ja dan staat er in de zienswijze die dan straks mede namens ons als raad uitgaat, of we vinden hem voldoende toegelicht en transparant.