CConstaterende datRijswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Concept-verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026

Forum Samenleving 17 november 2026, gemeente RijswijkBij agendapunt: Vaststellen verslag 13 oktober en 3 november 202634.652 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 1 van 65 Aanwezig Voorzitter: Remco Nunnikhoven Raadsleden: Mevrouw M. Batelaan De heer D. van Dam De heer M. van ’t Eind Mevrouw E. van der Ende De heer J. Eygenraam De heer S. Fischer Mevrouw A. Koegler Böhm De heer A. Kösedağ Mevrouw S. Loeff De heer G. van Malsen De heer Z. Osmani De heer N. Ouarraki Mevrouw L. Oude Alink De heer J. van Overmeere Mevrouw A. Prenger Mevrouw H. van Schie De heer T. Steijn De heer F. Stuij Mevrouw S. van de Waart Mevrouw E. Woudstra Aanwezige portefeuillehouders: Burgemeester H. Sahin Wethouder L. Bentvelzen Wethouder W. van Damme Wethouder J. Finke Wethouder R. Peters Griffie: Griffier: Mevrouw M.M.A. Tittse Mevrouw R. Jankipersadsing (verslag) 1. Opening De voorzitter: Dinsdag 13 oktober 2026. Ik wil iedereen in de forumzaal bedanken voor zijn aanwezigheid, mensen op de publieke tribunes en de mensen thuis. Ik wil graag dat we met dit forum respectvol met elkaar omgaan, elkaar laten uitpraten en vooral geen uitingen van of je voor of tegen bent. Dat is gewoon het Reglement van Orde. Er staat iets op de agenda wat met emoties gedaan kan worden, maar behandel elkaar gewoon met respect. Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 2 van 65 2. Algemeen inspreekrecht De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 2: algemeen spreekrecht inwoners.

Er zijn vijf insprekers vanavond, over hetzelfde onderwerp. Voor de insprekers: u heeft allemaal vijf minuten en bij de vier minuten stuur ik even … Dan doe ik mijn hand, net als de scheidsrechter. Dan geef ik aan dat het nog een minuut is, dan kunt u rustig uw verhaal afronden. Dan ga ik eerst vragen of mijnheer Sietsma naar voren komt en die gaat spreken over het azc. Als u begint met praten, begint ook uw tijd, mijnheer. De heer Sietsma: Goedenavond, mijn naam is Jilt Sietsma. Ik ben geen geboren en getogen Rijswijker, maar ik ben wel een Rijswijker. In 1992 hebben wij ervoor gekozen om in Rijswijk te gaan wonen, zonder de stad te kennen op dat moment. De ligging was gunstig voor ons en het huis was mooi en toen nog betaalbaar. We kregen het goed naar ons zin in Rijswijk en zeker sinds mijn pensionering in 2023 ben ik me meer en meer in de stad gaan verdiepen. Ik heb vooral veel gelezen, en ook geschreven, over de oorlogsgeschiedenis van Rijswijk. En dan zie je het voor je, in je eigen stad. Rijswijkse oorlogsverhalen, mensen in nood, Rijswijkse huizen met nu steeds meer Stolpersteine. Met ook dank aan de gemeente, waarvan de bewoners slachtoffer werden van rechteloosheid en terreur. Veel Rijswijkers probeerden te vluchten in die tijd. Ik hoef u niet te vertellen dat hetzelfde nu ook gebeurt in veel landen.

Mensen worden gedwongen te vluchten en komen vaak na veel ontberingen in, bijvoorbeeld, Nederland terecht. Die mensen moeten opgevangen worden. Rijswijk is mooi, maar niet ideaal. Ik hou niet zo van lijstjes, maar lijstjes geven toch wel een beeld, zeker als ze op feiten gebaseerd zijn. Rijswijk staat vervelend vaak hoog op lijstjes waarop je laag wil staan en laag op lijstjes waar je hoog op wil staan. Denk bijvoorbeeld aan luchtkwaliteit en misdaad. Dat zijn onderwerpen waar niet makkelijk een oplossing voor te vinden is en ik stel de pogingen van de gemeente om daar wat aan te doen op prijs. Het is anders met het lijstje weigergemeenten. Dat is een lijstje van gemeenten die zich niet aan de Spreidingswet houden, waarop je helemaal niet wil staan. Het aardige van dat lijstje is dat je er gewoon zelf voor kunt kiezen of je er wel of niet op wil staan. Door je niet of wel aan de wet te houden. Rijswijk staat er nu niet op, want er staat in deze gemeente een mooie, goed functionerende faciliteit om asielzoekers op te vangen, waar de bewoners zich redelijk wel voelen en waarvan omwonenden geen overlast hebben. Ik ben daar twee weken geleden voor het eerst geweest. Ik doe er geen vrijwilligerswerk of zo, ik ben er niet bij betrokken. Ik sprak met bewoners die tevreden waren over Rijswijk. Bewoners die mij niet kenden, dus ook geen reden hadden om het mooier te maken dan het is.

Wat zou het zonde zijn om deze faciliteit op te heffen. Maar het huidige college kiest er toch voor om het azc te sluiten en op het lijstje weigergemeenten terecht te komen. Het college wil een lobby voor de regionale opvang, pogingen om asielzoekers buiten de Rijswijkse deur te houden, terwijl ze hier zonder problemen terechtkunnen. Wees constructief, breng het huidige azc in bij de bespreking in de regio. Daarnaast weten we allemaal dat de minister uiteindelijk ook de gemeente Rijswijk zal verplichten de Spreidingswet uit te voeren. Heropening van het azc, later in de bestuursperiode van Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 3 van 65 dit college, geeft gedoe, onrust en extra kosten. Rijswijkers zullen zich bekocht voelen door loze toezeggingen. En gebruik alstublieft niet het argument: we hebben al zoveel gedaan. De gemeente heeft een taak die uitgevoerd moet worden zolang er vluchtelingen zijn en er zullen altijd vluchtelingen zijn. Opvang van asielzoekers is gewoon een intrinsieke taak van elke gemeente. Dus ik vraag u: houd Rijswijk hoog, houd het azc open. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Sietsma. Dat is binnen de tijd, ruim binnen de tijd. Nou kijk ik heel even het forum rond of er … Want tijdens het forum mogen er vragen gesteld worden aan de inspreker. Is er iemand met een vraag? Nee. Dank u wel, mijnheer Sietsma.

Dan gaan we naar de volgende inspreker. Dat is mevrouw Baayen, als ik het goed uitspreek. En anders moet u mij gewoon corrigeren. En voor u geldt hetzelfde. U heeft vijf minuten en als u begint met praten, start de tijd. Mevrouw Baayen: Dank u voor het woord, mijnheer de voorzitter. Geachte leden van het forum, raad, geachte burgemeester en wethouders, geachte aanwezigen. Ik ben dominee Sifra Baayen. Ik ben de predikant van de Protestantse Gemeente Rijswijk. Een paar jaar geleden stond ik hier ook al eens in uw midden, om jullie te vragen of jullie gastvrij wilden zijn voor de mensen die hier in Nederland asiel kwamen aanvragen. Deze mensen komen niet zomaar naar Nederland toe. Sommigen vluchten voor oorlogsgeweld, anderen vluchten vanwege dreiging vanwege hun politieke idealen of hun religieuze overtuigingen. En sommigen vluchten uit angst voor dreigingen vanwege hun seksuele geaardheid. Rijswijk is de afgelopen jaren zo gastvrij geweest om deze mensen op te vangen in een groot azc. Ik heb in mijn jaren hier dus ook verschillende bewoners van het azc gesproken die om deze redenen zijn opgevangen. Ze zijn dankbaar voor veiligheid, voor een open cultuur waarin vrijheid van meningsuiting, vrijheid voor vrouwen en vrijheid van godsdienst een vanzelfsprekendheid is. En daar ben ik blij mee. En nu sta ik hier opnieuw, omdat het college een nulbod wil gaan doen. Het azc moet dicht.

Het college gaat willens en wetens mijn belastinggeld verspillen. Want we weten dat langdurige, grote opvanglocaties met voorsprong de goedkoopste plekken zijn. En denk eens aan al die mensen die dat raakt, die weer een eindeloze serie verhuizingen boven het hoofd hangt. Want een gemiddelde azc-bewoner verhuist 8 keer, mensen. 8 keer. En dat is ontzettend veel. 8 keer inpakken en wegwezen, 8 keer weer thuis raken op een nieuwe plaats, 8 keer weer nieuwe studieplaatsen zoeken om je het Nederlands eigen te laten worden. 8 keer op zoek naar werk, want asielzoekers werken hier ook in Nederland. 8 keer op zoek naar een nieuwe basisschool voor je kind. En vanaf volgend jaar mei dragen wij als Rijswijk bij aan die eindeloze loop van kosten, verhuizen, ontheemd raken. Wij zorgen ervoor dat er weer een nieuwe school geld en tijd moet steken om deze kinderen te leren kennen, dat werkgevers weer nieuwe mensen moeten zoeken. En dit college gaat nu een nulbod doen. Ze willen geen asielzoekende mensen opvangen. En dat doen wij met de meest kwetsbare groep. Mensen die trauma's hebben opgedaan in hun thuisland, of onderweg naar ons veilige Nederland. En wij doen dit zelfs met de 24 mensen in ons azc die gehandicapt zijn en die extra zorg nodig hebben.

Wat zegt het over ons als Rijswijk als wij zo met de meest kwetsbare groep in onze samenleving omgaan? Het Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 4 van 65 deed mij denken aan een verhaal van lang geleden, een centraal verhaal uit onze joods-christelijke cultuur. Toen gingen ook een man en vrouw op weg, omdat ze geen keuze hadden. De vrouw was hoogzwanger, maar zelfs zij moest gaan en als vreemdeling in een andere stad verblijven. En jullie kennen hun namen heel goed: Jozef en Maria. Keer op keer klopten zij aan bij de deuren van een stad. En elke keer werd de deur geopend en vond men het iemand anders zijn probleem. Iemand anders mocht het nu eens oplossen, iemand anders was aan de beurt. En het resultaat was dat er geen plaats was voor Jozef en Maria. De herberg was vol, de bewoners van de stad wilden hen niet binnen. En het geschiedde in die dagen dat de redder van de wereld geboren werd in een stal, tussen de dieren. Zo was het toen. Toen was het een schande dat er geen gastvrijheid was. En hoe is het nu? Zijn wij gastvrij of zeggen wij: geen plaats in de herberg, klop maar bij een andere gemeente aan. Het boeit ons niet of er een ander is. Het is nu aan ons, want aan onze deur wordt geklopt. Zeggen wij nu, geen plaats? De beslissing is aan u. Vergeet het kerstkind niet. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Baayen.

Met nog tien seconden op de klok, heel netjes. Is er iemand … Mevrouw Baayen is al weggelopen. Mijnheer Van ‘t Eind heeft een vraag voor u. De heer Van ’t Eind: Voorzitter, een korte vraag. Dank u wel, voorzitter. Dank voor het mooie verhaal. Ik vroeg me af hoe u aankijkt tegen continuïteit van opvang in Rijswijk. Is dat wat u betreft ook iets waarvan u vindt dat dat op dezelfde locatie moet blijven, of kan dat ook op een andere locatie in Rijswijk? Hoe kijkt u daartegenaan? Mevrouw Baayen: Voor mij is het niet noodzakelijk dat het precies op die plek in Rijswijk is. Maar wat wel belangrijk is, als ik mensen uit het azc spreek, is dat ze niet weer dus die eindeloze zorgen hebben. Nu al gaat elke dag het verhaal: we gaan verhuizen, waar gaan we naartoe, wat gaat er gebeuren? Daar zijn ze nu al, een half jaar van tevoren, mee bezig. Dus als wij die continuïteit kunnen waarborgen door ergens anders een plek te verbouwen en mensen gewoon over te brengen in mei, lijkt me dat prima. Zolang we er maar voor zorgen dat die mensen niet in de angst hoeven leven om daar dus in die eindeloze maalstroom van de azc's terecht te komen. De voorzitter: Dank u wel. Dan zie ik voor de rest geen handen. Dan bedank ik u voor het inspreken. En dan komt nu mevrouw Den Besten. En voor u ook: zodra u begint met praten, gaat uw tijd in. Dank u wel. Mevrouw Den Besten: Dank u wel.

Geachte voorzitter, geachte leden van dit forum, mijn naam is Anneke den Besten. Ik spreek hier vanavond als taalvrijwilliger in het azc. Ik geef les aan mensen die naar ons land zijn gevlucht en hier proberen om een nieuw bestaan op te bouwen. Ik wil u vragen om het azc niet te sluiten in mei 2027. In mijn lessen zie ik mensen die hun best doen om Nederlands te leren, woorden oefenen, zinnen maken, en proberen om onze taal steeds beter te begrijpen. Taal begrijpen is een belangrijke stap naar zelfstandigheid. Wie de taal leert, kan beter communiceren, contacten leggen en meedoen in onze samenleving. Heel vaak vragen wij aan Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 5 van 65 vluchtelingen om zich aan te passen aan onze Nederlandse cultuur. Als ze zich nou nog eens een keertje aanpassen. Maar daarvoor is taal een hele belangrijke voorwaarde. En taal leren kost tijd en het vraagt om rust, om regelmaat en om vertrouwen in de toekomst. En je moet de kans krijgen, vind ik, om verder te bouwen aan je taal. En dat vraagt om continuïteit. En juist die continuïteit staat op het spel als het azc zou sluiten. Mocht u een kind in het onderwijs hebben, dan weet u zelf, denk ik, wel hoe belangrijk het is dat kinderen continuïteit ervaren op hun school. Veel asielzoekers hebben al een lange en moeilijke reis achter de rug.

Ze hebben hun huis en hun vertrouwde omgeving moeten verlaten, ze hebben afscheid genomen van familie en vrienden. En ook hier in Nederland hebben zij op verschillende plaatsen gewoond en telkens weer moeten vertrekken, telkens weer naar een ander azc. Sommigen, u hoorde het al van Sifra, wel acht keer. En ik weet van mensen die nog vaker hebben moeten vertrekken. Ik raad u aan om het boek hoe ik talent voor het leven kreeg, van Al Galidi, eens te lezen. En wanneer je steeds weer moet verhuizen, verlies je niet alleen je verblijfplaats, maar ook je contacten en ook de voortgang van je lessen, van mijn lessen. Als taalvrijwilliger zie ik mensen. Geen nummers, geen dossiers. Ik zie mensen die proberen ons Nederlands onder de knie te krijgen en die onze taal willen leren. En zij hebben behoefte aan stabiliteit in een onzekere periode. Ik weet dat in uw coalitieakkoord is afgesproken het azc in mei 2027 te sluiten en dat u zich ook aan die afspraak wilt houden. En ik wil u vragen hiervan af te zien. En ik weet ook dat dat moed vraagt, veel moed. Maar soms is het moediger om van een besluit af te zien dan om je eraan te houden. Tijden, en daarmee ook inzichten, veranderen. Sluit daarom het azc in mei 2027 niet. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Den Besten. Dan kijk ik even het forum rond of er een vraag is. Dat is niet. Dank u wel voor het inspreken.

Dan gaan we naar mijnheer Ridder, die komt nu inspreken. En net als uw voorgangers heeft u ook vijf minuten. De heer Ridder: Mijn naam is Jan Ridder. Als samenloper ben ik vrijwilliger in de noodopvang op het Hof van Elsenburg. Het contract met COA voor de noodopvang loopt op 19 mei 2027 af en de gemeente Rijswijk wil de noodopvang bij die datum definitief sluiten, zonder perspectief op een alternatief. De minister van Asiel en Migratie maakt volgens de Spreidingswet uiterlijk 31 december bekend hoeveel opvangplekken Rijswijk per 1 juli 2027 moet realiseren. Dus op 19 mei sluiten en op 1 juli nieuwe opvangplekken beschikbaar hebben. De coalitie zegt te kiezen voor opvang in de regio, maar hoe reëel is dat? Begin 2026 maakte de minister bekend dat Zuid-Holland in de komende ronde ruim 18.000 opvangplaatsen moet realiseren. Op dat moment waren bijna 7000 plaatsen beschikbaar en dus ruim 11.000 niet. Dat is de achtergrond waartegen Rijswijk de 291 plaatsen in de regio wil onderbrengen. Het lijkt ons een schier onmogelijke zaak. De coalitie zegt in zijn akkoord: we doen alleen wat wettelijk moet en onvermijdelijk is. Maar de coalitie heeft op dit moment geen plan B. Dat bedreigt de continuïteit van de opvang voor de huidige bewoners en wij vinden het in strijd met wat ook in het coalitieakkoord staat. Wij communiceren helder, duidelijk en eerlijk over de opgaves rond de opvang.

Wij, de samenlopers en de gezamenlijke kerken, willen dat Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 6 van 65 vluchtelingen welkom blijven in Rijswijk en dat de opvang goed geregeld is. Het liefst door de huidige locatie, ten minste voorlopig, open te houden. Dat is het beste voor de continuïteit van de huidige bewoners. Ook als de gemeente de locatie een andere bestemming wil geven, zal het nog jaren duren voordat deze plannen worden gerealiseerd. De huidige locatie voldoet. Veilig voor asielzoekers, zonder overlast voor Rijswijkers. Gemelde incidenten vinden plaats op de locatie zelf, niet daarbuiten. In de noodopvang zijn 80 kinderen, waarvan 50 in de schoolgaande leeftijd. Wat betekent sluiten voor kinderen? Voor de zoveelste maal een nieuwe school. In de noodopvang zijn 24 plaatsen voor mindervaliden. De noodopvang in Rijswijk is een van de weinige locaties met die mogelijkheid. Wat betekent sluiten voor de mindervaliden? Grote onzekerheid. Bijna 100 van de bewoners van de noodopvang werken, dragen bij aan de economie van Rijswijk. Het Rijswijks college wil ook dat vluchtelingen werken en bijdragen aan de samenleving, maar sluit de noodopvang. Werkgevers willen continuïteit en bewoners willen niet voor de zoveelste maal opnieuw werk moeten zoeken. Er is een grote groep vrijwilligers actief betrokken bij het wel en wee van vluchtelingen.

Dat is sociaal kapitaal dat niet verloren mag gaan. Wij zijn zo bezorgd over de Rijswijkse situatie rond de opvang van vluchtelingen, dat wij daarover een brief gestuurd hebben aan de commissaris van de Koning en de minister van Asiel en Migratie. De huidige coalitie wil geen vluchtelingen opvangen in Rijswijk en heeft gezegd dat de regio het maar moet oplossen. Ze vindt dat Rijswijk al genoeg gedaan heeft. Willens en wetens stevent de coalitie, zonder plan B, op de muur van 31 december af. Vluchtelingen zijn mensen en mensen moeten menswaardig behandeld worden. Daarom pleiten wij, de samenlopers en de gezamenlijke kerken, punt 1: dat ook in 2027 en 2028 er plaats is voor vluchtelingen in Rijswijk. 2: dat de gemeente Rijswijk nu perspectief biedt voor de opvang van 291 vluchtelingen. En 3: dat er continuïteit in opvang is voor de huidige bewoners van de opvang. Zodat de ontstane sociale structuren behouden blijven, de kinderen niet van school hoeven te veranderen, de ouders geen nieuwe baan hoeven te zoeken en de mindervaliden hun aangepaste opvang blijven houden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ridder. Mevrouw Van de Waart heeft een vraag voor u. Mevrouw Van de Waart: Dank u wel, mijnheer Ridder. Ik vroeg me af, u benadrukt ook heel duidelijk de tijdsplanning in uw verhaal.

Mag ik vragen: heeft u hierover gesprek gehad met de wethouder en had u het idee dat dat gevoel van urgentie dat u uitspreekt, voldoende aan bod kwam in dat gesprek? Dank u wel. De heer Ridder: Een goed gesprek gehad met de wethouder. Zonder meer, maar ik zie geen plan B op dit moment. En dat zou er wel moeten zijn, in deze situatie waar we op die muur van 31 december naartoe aan het gaan zijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ridder. Dan zie ik mijnheer Van ‘t Eind die u nog een vraag wil stellen. Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 7 van 65 De heer Van ‘t Eind: Ja, voorzitter. Dank u wel voor uw verhaal. En u spreekt namens de samenlopers en de kerk, en de voorgaande twee sprekers ook. Er zijn natuurlijk twee specifieke organisaties. En ik vroeg me af of jullie ook steun zien voor het openhouden van het azc buiten jullie twee organisaties en of jullie daar ook gesprekken over voeren met andere Rijswijkers? De heer Ridder: Dat doen we zeer zeker. We zijn ook een actie begonnen om gewone Rijswijkers te mobiliseren. En ik kan u zeggen dat we inmiddels meer dan 1000 steunbetuigingen hebben gekregen voor onze actie om het asiel open te houden. Het liefst op de huidige plek, of anders op een andere locatie. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ridder. Dan kijk ik nog … Dit was het. Dank u wel, mijnheer Ridder.

Dan gaan we naar, en dan ga ik het in het Engels doen, want mevrouw spreekt ook Engels, miss Escobar. You have five minutes and at one minute I will say it with my finger. Sorry, my English is not very good. Mevrouw Woudstra: Punt van orde. Wordt er voor andere mensen, die niet zo goed zijn in Engels, voor een vertaling naar het Nederlands op schrift gezorgd, als we dat straks op de iBabs plaatsen? De voorzitter: Ik kijk heel even naar links. Dat is niet standaard, maar ze gaan ervoor zorgen. Ik wilde zeggen, proberen, maar ik hoor dat ze ervoor gaan zorgen. Dus dat is een toezegging van de griffie. Miss Escobar. Mevrouw Escobar: Good evening, everybody. First of all, I would like to thank you for giving me the opportunity to speak today and share my personal experience as an asylum seeker. I am here, not only to speak for myself and my daughter, but also to express the concerns of many residents and people who live in this camp. We are working very hard to build a better future. I would like you to understand that this centre is so much more than a building for us. It’s a place where we are rebuilding our lives, finding stability, learning and working and becoming part of the Dutch society. First, I would like to talk about my daughter and the kids from the camp, because it must be our biggest concern. For example, my daughter goes to school here.

She participates in the sports and extracurricular activities and is also about to start ballet classes. She is becoming familiar with her surroundings, building friendships and building a daily routine. As a mother, I want to give her stability and the opportunity to grow up in a safe and supportive environment. And also, because children need stability, we should consider the effect that relocating the children could have on their emotional wellbeing and development. Secondly, I also would like to talk about our work and effort that we have been doing. Personally, I’m currently working. And it took me actually a long time to obtain my work permit and find an employment. As you know, finding a job as an asylum seeker is kind of hard. I also would like you to know that the people who are working in the camp have to pay monthly. We have to pay certain contribution to COA and we also have financial responsibilities when we earn an income. And we take those responsibilities very seriously. Closing the centre could Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 8 van 65 stop the progress we have made and it would make it more difficult, in case we have to start from zero. I also would like to explain how much effort the residents are making to integrate into the Dutch society.

Personally, sometimes I come here to the library, to the Taalcafé, and as some other residents do, to improve our Dutch. Learning the language is important to us, because we want to communicate better, become more independent and have better opportunities in the future. Also, there are people who are doing the courses and they are even attending to the university. If the centre closes, residents are going to have difficulties reaching their schools, continuing their trainings or keeping their jobs. Their progress could be interrupted, even though they are already making an effort to build a future here. I also would like to talk about the importance of stability for vulnerable residents. They are old people, handicapped and there is even a blind resident, who has learned the route to the shops. He can go there independently. For him, knowing the neighbourhood means independence, confidence and dignity. If he moves to an unfamiliar place, he may lose that independence. This shows that moving people is not always as simple as giving them a new address. For some residents it can also mean losing a familiar environment that allows them to live with greater independence. Fifthly, I would also like to address the negative comments and misinformation about the asylum seekers.

I understand that some people have concerns about safety and I believe that everybody has the right to feel safe in their community. However, I don’t think it’s fair to blame all the asylum seekers as a group for incidents, without evidence. We should not be judged by rumours, as we should be judged fairly, as individuals. And finally, please don’t see this centre only as a building or a financial cost. Please see the people who live there. Their efforts, their responsibilities and the progress they have made. And please, don’t make us start from zero again. De voorzitter: Thank you, miss Escobar. Mijnheer Van ‘t Eind, in English please. De heer Van ‘t Eind: Voorzitter, chairman, whatever. Thank you for coming here tonight and sharing your story. You already said something about that, but I wanted to ask you one question. You already referenced to it, but in the public debate and sometimes in this council too, people living in the asylum centre have been talked about in a negative way. Sometimes with suggestions that simply aren’t true. And I was just wondering how that affects you? How does that make you feel? You and the residents and your daughter. What is it like to hear yourselves being disgusted like that? Mevrouw Escobar: It’s kind of hard. Because whenever we see a post, we see the negative comments.

So, if we go out, we are afraid that maybe somebody will come to us, just because we look different. Or maybe because we don’t speak the same language. So, I find it kind of hard and unfair that everyone is judged like we are doing something wrong. De voorzitter: Thank you. Miss Van de Waart. U heeft het woord. Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 9 van 65 Mevrouw Van de Waart: Thank you, chairman. Thank you, miss Escobar. Good to see you again. For the rest, I had the opportunity to meet her before in the azc. And you never told me … Because a lot of the other speakers talk about moving around a lot. And you have one child. Can you tell me, when did you come to the Netherlands? And did you have to move a lot already? Thank you. Mevrouw Escobar: Personally, I have only been living in this camp since it opened. So, for me, so far, it’s good, because I haven’t moved. But I also heard about some other residents, that they had been changed three, four, some even more than six times, to different camps with their kids. So, it’s difficult. De voorzitter: Thank you, miss. Nou weet ik eigenlijk niet of het per fractie eentje is met de inspreker. Nee? Dan heeft u het woord, sorry. Mijnheer Osmani. De heer Osmani: Thank you very much, chairman. And thank you, miss Escobar. I have one quick question.

Could you please explain to us if you would like to prefer staying at the centre or if you have no problems moving to a location in Rijswijk? So, not to another city, but in Rijswijk. Mevrouw Escobar: Personally, I like the camp. But I think, for us it’s very good, the location. Like I said … Me, for example, I’m working. My daughter is going to a school here. The kids are going to school, there are also people working around the area. So as long as we stay here in Rijswijk, it’s good. And it’s a very good location that we have right now. De voorzitter: Thank you. De heer Fischer: I understand that my colleague asked you a question about how long you have been staying in Rijswijk at the asylum centre. You said since the opening, so is that 2016? Mevrouw Escobar: Since May last year. De heer Fischer: And how long have you already been in the Netherlands? Mevrouw Escobar: Actually, I came in Rijswijk two months after I came. So, I came here in April and then I got transferred here in May. So, a little bit more than a year. De voorzitter: Thank you, miss. Thank you for speaking here. Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 10 van 65 3.

Lijst van ingekomen stukken: vaststelling wijze van afdoening Agenderingsverzoek D66 - RIB 26 075 Kostenstijging Jeugdhulp 2026 om te bespreken bij agendapunt 11 tijdens forum Samenleving 13 oktober 2026 De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 3: wijze van afdoening en ingekomen stukken. En er zijn 3 agenderingsverzoeken. Het eerste agenderingsverzoek is van D66. Dat is om de RIB 26 075 Kostenstijging Jeugdhulp 2026 te bespreken bij agendapunt 11 tijdens het Forum Samenleving van 13 oktober. Omdat het een agendering voor vandaag is, heb ik de meerderheid van het forum nodig. We zijn met 22. Als je voor bent, zou je de handen in de lucht willen steken? Ik dacht al dat er een meerderheid zou zijn. Sorry, ik zat al op 11 en toen waren er nog een paar. Sorry, kookdocent. Ben ik heel goed in, in rekenen. Dan gaat hij naar agendapunt 11. Agenderingsverzoek CDA - RA 26069 Inzake opvang van vluchtelingen en RIB 26 071 Inzake nieuwkomers tijdens forum Samenleving 17 november 2026 Agenderingsverzoek PRO Rijswijk - RA 26069 Inzake opvang van vluchtelingen en RIB 26071 Inzake nieuwkomers tijdens forum Samenleving 17 november 2026 De voorzitter: En dan hebben we eigenlijk 2 agenderingsverzoeken voor hetzelfde. RA 26069 inzake opvang van vluchtelingen en RIB 26071 inzake nieuwkomers tijdens forum Samenleving van 17 november.

En met 4 partijen die hem hebben ingediend, is dat eigenlijk al een akkoordstuk voor het volgend forum van 17 november. Is de rest van het forum akkoord met de rest van afdoening? 4. Vaststelling agenda De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 4: vaststelling van agenda. Is het forum akkoord met de agenda? Dan zie ik niemand voor de rest. 5. Mededelingen college De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 5: mededelingen college. En dan gaan we naar onze burgemeester. Die weet wel … Mevrouw Sahin, u heeft als eerste het woord. Mevrouw Sahin: Dank u wel, voorzitter. Dank voor de mogelijkheid om een mededeling te doen, ook aan de leden van het forum, naar aanleiding van de recente gebeurtenis in de Muziekbuurt. Al geruime tijd zien we een toename van incidenten in de Muziekbuurt die invloed hebben op de openbare orde en veiligheid. En we zien dat daar mogelijk dezelfde groep jongeren bij betrokken is. En ondanks de inzet van de politie en handhaving in de afgelopen tijd zien we dat de overlast helaas niet afneemt. Integendeel, afgelopen weekend is de situatie behoorlijk geëscaleerd. Twee scooters zijn in brand gestoken en een politieauto is bekogeld met zwaar vuurwerk. En dit is volstrekt Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 11 van 65 onacceptabel. Wat mij betreft, is ook de grens daarom bereikt.

En gisteren hebben we samen met de politie en onze medewerkers veiligheid en handhaving een goed overleg gevoerd en besproken welke repressieve maatregelen we nu moeten nemen. Ten eerste, ik wil daar even iets meer duidelijkheid over geven. Allerlei plannen zijn nu in voorbereiding. Allereerst zal de politie direct en consequenter optreden tegen strafbare feiten. Waar dat juridisch mogelijk is, volgen aanhoudingen en nemen we ook … Neemt de politie, moet ik zeggen, vervoersmiddelen en andere voorwerpen in beslag. Ten tweede, en dat is ook wel een vergaand middel, ben ik voornemens om een samenscholingsverbod in te stellen voor een deel van de Muziekbuurt, dat van kracht zal blijven tot na de jaarwisseling. En dat is nu in voorbereiding. Zo'n dergelijke maatregel hebben we ook genomen rondom het Kruisvaarderspark en dat is toen effectief gebleken. En ten derde zal ik cameratoezicht instellen bij het Waldhoornplein. Om al deze maatregelen te kunnen nemen, heb ik natuurlijk informatie nodig van de politie en die heb ik vandaag gekregen. Die zijn dermate goed, en ernstig, dat ik deze maatregelen rechtvaardig vind. Ook, maar dat is denk ik ook van belang, dat we de jongeren die in beeld bij ons zijn … Sommigen zijn bij ons in beeld vanwege de persoonsgerichte aanpak, dat is gewoon een intensief traject wat we hebben. Die zullen wij ook aanspreken en ook hun ouders.

Want wie de veiligheid van anderen in gevaar brengt, en dat is gebeurd, ook van de politie, moet ook rekening gaan houden met de consequenties. Ook gaan we met bewoners in gesprek en die gesprekken voeren we natuurlijk al regelmatig. Ik begrijp hun zorgen en soms zie ik ook bij hen een soort van, maar we hebben het al eerder gemeld. En soms zie ik ook een soort van terughoudendheid, ook angst, om bijvoorbeeld een melding te doen. En dat wil ik ook wegnemen door een heel laagdrempelige inloopbijeenkomst te organiseren. En ik roep ook via deze mededeling onze inwoners nadrukkelijk op om incidenten en misdrijven te melden. En ook kan dat uiteraard anoniem. Ook zullen we natuurlijk naar preventieve maatregelen gaan kijken, want we hebben niet voor niks een Preventie met Gezag-programma. Waarbij we ook allerlei maatregelen hebben genomen, zoals extra jongerenwerk, een veiligheidscoördinator op school, inzet van jeugdboa en dergelijke, want dat is ook van belang. Voorzitter, wat ons betreft, zijn dit de maatregelen. Het zal natuurlijk nog verder uitgewerkt moeten worden, maar daar zijn onze medewerkers volop mee bezig en ook de politie is daarmee bezig. Ook een gebiedsverbod dat de politie bijvoorbeeld kan opleggen voor 72 uur, daarvoor heb ik hen gemandateerd, zal nu ook zonder waarschuwing gebeuren.

Normaal gesproken doen we eerst een waarschuwing en daarna een verbod, maar dat waarschuwingsonderdeel zal weggelaten worden. Ik hoop dat met deze repressieve aanpak, een zerotolerancebeleid, wat je het ook noemen wilt, de situatie in de Muziekbuurt, waar ik zelf met veel plezier heb gewoond, de wijk ken ik dus echt op straatniveau heel goed, ook zal verbeteren. En het leek me goed om u vandaag al deze mededeling te doen en later zal ik u verder informeren, schriftelijk, over de genomen maatregelen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw de burgemeester. Dan kijk ik even naar de rest van het college. Niets? Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 12 van 65 6. Terugkoppeling vanuit regionale samenwerkingsverbanden De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 6: terugkoppelingen Gemeenschappelijke Regelingen. Heeft iemand van het forum of van het college iets voor terugkoppeling? Nee. 7. Overzicht toezeggingen en moties De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 7: overzicht toezeggingen en moties. En dan ga ik, even met akkoord van mevrouw Oude Alink … Want ik en mijnheer Osmani hadden ook vragen gesteld en het is een beetje hetzelfde onderwerp en dezelfde wethouder. Dat de wethouder het combineert, dat is … Dan geef ik wethouder Peters het woord. En het gaat over de voedselbank en de motie ruilwinkels die lopen. Mijnheer Peters, u heeft het woord.

De heer Peters: Dank u wel, voorzitter. En dank u wel voor de vragen rondom dit belangrijk onderwerp uiteraard. In de motie stond dat wij actief zouden zoeken en helpen proberen te participeren, te stimuleren, te faciliteren om een rol te nemen in gesprekken met alle partijen rondom de voedselbank, en ook rondom de ruilwinkels. En dat is ook wat wij hebben gedaan. Het is niet zo dat, wat ik dan wel in de media lees, dat zou betekenen, en ook niet kan betekenen, dat wij een locatie gaan zoeken en vinden en ook gaan betalen, zonder dat ik daar financiële dekking voor heb gekregen vanuit de raad. Dat was niet de strekking van de motie. En zo heb ik hem ook niet gelezen en uiteraard ook niet uitgevoerd. Met de voedselbank heb ik een gesprek gevoerd en in juli vorig jaar, voor de zomer, met jullie drie scenario’s besproken. Scenario 1 was, we doen helemaal geen uitgiftepunt in Den Haag. Scenario 2, we doen het samen met de kerken. Scenario 3, we doen het samen met Dude Goed. En we hebben toen als meest kansrijke en belangrijke gezegd: we moeten scenario 3 verder uitwerken. Scenario 3 is verder uitgewerkt door te spreken met beide partijen, met Dude Goed en ook met de voedselbank in Den Haag, en we hebben hen met elkaar in gesprek gebracht. 2 punten daaraan. 1, zoals ook keurig al in de krant staat: Den Haag Voedselbank geeft aan dat er nogal wat kosten mee gemoeid zouden zijn.

Zo'n 2 ton incidenteel en 50.000 euro structureel. Ik heb vergelijkbare bedragen gehoord, dus dat zou nog wel een ding zijn. En een ander ding is dat Dude Goed en de voedselbank het samen wel eens moeten zijn over hoe zoiets er dan uit zou moeten komen te zien en ze dat dan gaan doen. Op dit moment zijn zij met elkaar in gesprek en moeten zij komen tot een plan. Waarvan ik hoop dat ze tot een plan komen, dat ze het ook eens worden. Dat is niet gezegd. Ik ben niet de voedselbank, ik ben ook niet Dude Goed. Ik hoop dat zij het samen eens worden van wat kan en dan kom ik … De vraag is ook hoe de raad dan weer in beeld komt. De raad komt in beeld, omdat dat gewoon echt serieus geld gaat kosten, waar ik in ieder geval op de begroting geen bedrag voor heb staan. Dat tot zover over de voedselbank. Als het gaat om die ruilwinkels is eigenlijk ongeveer hetzelfde aan de hand. Wij hebben gesproken met alle partijen die je maar kan bedenken hiermee. Van de woningbouwvereniging … Ik heb ze allemaal op papier. Van het financieel netwerk, noem maar op. Alle partijen. En gekeken of mensen zelf ook misschien een idee hadden over waar dat dan zou kunnen, als dit de huidige pand straks niet meer kan. Ze hebben Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 13 van 65 een aantal mogelijke panden aangegeven die om verschillende redenen afvielen. 1. ze zijn helemaal niet geschikt, 2.

ze zijn al in gebruik door een ander of misschien 3. Ze zijn helemaal niet bij ons in bezit, dus dan wordt het ook allemaal wel ingewikkelder. Op dit moment zijn zij zelf aan het zoeken, en hebben we iedereen met iedereen in contact gebracht, naar een mogelijkheid. En wij houden onze ogen ook open. Maar nogmaals, wij hebben, bij mijn weten in ieder geval, niet zelf vastgoed in bezit waarvan we kunnen zeggen dat ze daar morgen aansluiten. Dus ik zie een mogelijkheid zelf, heel eerlijk. Dat is misschien ook bij Dude Goed, maar dat zal ook niet voor niks zijn. Dus zodra dit op niks uit zou lopen, men vindt niks en er is niks, dan koppel ik keurig aan u terug dat ik zelf een mogelijkheid zie en dan zal daar een financieel plaatje bij hangen. Dus misschien dat ik … In de volgorde der dingen lijkt het mij verstandig, maar misschien dat iemand anders daar een andere tip over heeft, dat we eerst kijken of de voedselbank er met Dude Goed uit zou kunnen komen en dan alles aan elkaar koppelen. Maar ik heb in ieder geval de motie zo gelezen, dat een faciliterende rol niet is: zoek en betaal. Dat is niet de opdracht en ik heb hem naar eer en geweten, tot zover, uitgevoerd. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Dan kijk ik heel even eerst naar mevrouw Oude Alink.

Heeft u een verhelderende vraag of opmerking? Mevrouw Oude Alink: Ik ben blij met de inspanningen die tot nu toe zijn geweest. Nou heb ik begrepen van de ruilwinkels dat zij inderdaad zelf op zoek zijn, maar kunnen zij misschien … Mochten zij iets vinden en zij zien bijvoorbeeld een belemmering. Zou het dan kunnen dat de gemeente daartussen gaat staan om te kijken of die belemmering weggenomen kan worden? Want om het helemaal aan de organisatie zelf te laten, is natuurlijk ook wel lastig voor hun. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oude Alink. Wethouder Peters. De heer Peters: Dank u wel, voorzitter. Alhoewel ik niet van de school ben dat een burgerinitiatief eigenlijk een startup is die door de gemeente moet worden overgenomen, maar ik neem aan dat dat aan de andere kant ook het geval niet zal zijn, ben ik natuurlijk bereid om mee te denken bij iedere mogelijkheid die er is. Om te kijken wat we wel kunnen doen, binnen de grenzen die er zijn en met de financiële kaders die ik heb. Die zijn op dit moment niet groot, maar als daar iets anders voor nodig is dan kom ik gewoon terug bij u. En dan moeten we de raad aangeven of dit is wat we willen of niet. Maar uiteraard, als iemand zegt: ik heb hier een mogelijkheid en met een klein beetje hulp links of rechts zou het kunnen. Ik zie het als een inspanningsverplichting.

En zoals ik in juli heb gezegd: ik heb gewoon geen panden die ik kan uitdelen en ook geen geld om uit te delen, maar de inspanning die zie ik. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar mijnheer Osmani. Wilt u nog een vervolgvraag stellen? Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 14 van 65 De heer Osmani: Dank u wel, voorzitter. Een korte vraag. Voor de ruilwinkels ben ik even benieuwd of zij een deadline hebben. Dus is er een bepaalde datum wanneer zij vertrekken? En is dat ook belangrijk en heeft de gemeente die in gedachten? Ook omdat de wethouder net zegt dat er een bepaald beloop is die we kunnen afwachten. Eerst Dude Goed en de voedselbank en als daar dan het een en ander uitkomt, eventueel doorpakken met een ander idee. Graag zijn reflectie daarop. En voor de voedselbank, meer ter informatie, is daar een deadline of kunnen wij daar gewoon rustig aan doen? Dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Osmani. Wethouder Peters. De heer Peters: Voorzitter, om te beginnen bij de voedselbank. Die is er op dit moment niet. Ik zou niet rustig aan doen. Als u bedenkt dat hij er moet komen, dan denk ik dat ik best wel druk moet zetten. Proberen om de partijen die nu met elkaar in gesprek zijn of zouden moeten zijn, want ik zit daar niet bij, te zeggen: kom eruit of zeg dat je er niet uitkomt.

Zodat ik kan handelen naar bevind van zaken en u kan informeren. Ik zit niet op mijn lauweren te rusten of te denken dat we niks gaan doen, ik schets alleen dat het niet zo gemakkelijk is. Dat gaat het over die ruilwinkel. Ik las ambtelijk dat Q4 nog in de motie stond. Dat ze in Q4 zo langzamerhand de bestemming zouden moeten vinden. Maar ik heb daar geen exacte datum van bijgekregen ambtelijk. Ik kan navragen of die al gecommuniceerd zou zijn. Ik weet het niet. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Mijnheer Osmani, duidelijk? Dan had ik nog wel voor de wethouder … Want het is mijn onderwerp, dus ik zet even mijn andere pet op. Maar in het dictum van wat er gedaan moest worden, volgens mij bij punt 3, stonden ook wel instanties bij Dude Goed. En dat ging dan ook over Sam Sam, KrijgDeKleertjes. Dus wat u eigenlijk al oppert, wat bij Dude Goed kan … En het is geen geheim dat we allemaal een afvaardiging naar Dude Goed hebben gehad. Daar werd ook gezegd dat er een gebouw aan de andere kant is en dat we begrijpen dat het allemaal geld kost. En dat dat eerst naar de raad moet komen en dat er een beslissing over moet komen, maar dat het wel de weg is die we unaniem hadden gekozen de vorige periode.

Wilt u daar nog op reageren? Hoeft niet, maar dat was nog even … De heer Peters: Volgens mij was er unaniem gekozen, zo heb ik de motie gelezen, om te onderzoeken wat kan en dan ga ik daar scenario's op maken natuurlijk, als er een plan uitkomt. Maar niet dat er al unaniem gekozen is voor welke uitkomst dan ook, via die motie, want dat gaat heel veel geld … De voorzitter: Dat klopt. Maar het gaat erom, de instanties die u net zei, van de wetgeving, die werden daar ook al bij betrokken in de motie? Dan vraag ik aan het forum of ze voor de rest akkoord gaan met de voorgestelde afdoeningen? Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 15 van 65 8. Vaststellen verslag De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 8. Dat is vaststellen verslag. Dat is van Forum Samenleving van 15 september 2026. Mevrouw Woudstra: Ik heb nog … De voorzitter: Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: U keek naar beneden, dus sorry. Maar ik heb nog punten bij moties en toezeggingen. De voorzitter: U heeft het woord. Sorry. Mevrouw Woudstra: Dank. Maar zo snel, dan moet ik hem er ook weer even bij pakken. Maakt het nog uit of ik met de motie of met de toezegging begin? De voorzitter: U bent vrij. Wat u als eerste gevonden heeft, mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Dank. Bij de toezeggingen in het algemeen: fijn dat er is gewerkt aan het erbij zetten van wie dat nu op zich gaat nemen.

Maar wij missen bij een aantal de momenten waarop het komt. En bijvoorbeeld bij 624 van de heer Weterings, dat we worden geïnformeerd over het onderwerp, zouden wij wel graag zien dat we dat voor de begroting ook krijgen. Dat gaat over wonen er ook dieren in Rijswijk? Dus dat zouden we wel graag mee willen geven aan het college, die termijn. En dat geldt ook voor de uitvoeringsstrategie geld uit Den Haag benutten voor Rijswijkse wijken, dat is 623. En het geldt ook voor 622 over seniorenhuisvesting. Daar wordt aangegeven dat we in de cyclus worden opgenomen, maar we zien niet precies wanneer dan de eerste keer is. Of dat nu bij de begroting is of later. Dus als daar een antwoord op kan komen, graag. En de andere zal ik schriftelijk toesturen, want dat zijn oudere en voor ons richting de begroting iets minder van belang. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Dan weet ik de eerste. De heer Weterings is er niet, dus ik kan geen toezegging doen voor de heer Weterings. Ik kan het alleen toegeven aan het college en dan vragen of het doorgegeven kan worden dat die gedaan is. En de andere twee punten kan mevrouw … Ik weet even niet onder welke wethouder het valt. Mevrouw Woudstra: Als er op teruggekomen kan worden, wanneer? Maar dat het college nu notie neemt van dat we het graag voor de begroting krijgen, snap ik, als de wethouders hier nu niet zijn.

De voorzitter: Ik hoorde ook dat, als u het naar de griffie stuurt, de griffie zorgt dat het juist terechtkomt. Kan het forum voor de rest … Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 16 van 65 Mevrouw Woudstra: Zal ik meteen door over de moties? De voorzitter: De motie? Ik dacht … U zei namelijk, de rest doe ik schriftelijk. Dus ik ging ervanuit dat … Mevrouw Woudstra: Van het lijstje van de toezeggingen. Ik begon bij de toezeggingen. De voorzitter: Ik dacht dat het moties waren. Ik denk, ik doe de vaart erin. Maar u heeft het woord, mevrouw Woudstra. Gaat uw gang. Mevrouw Woudstra: Dank. Er is zo hard gewerkt aan al die mooie overzichten dat we er ook daadwerkelijk werk van hebben gemaakt om naar te kijken. Want dat is voor iedereen van belang. We zagen bij een aantal dat ze afgehandeld zijn of binnenkort afgehandeld worden. Daarvoor dank. Dank ook voor de updates, het overzicht is echt stukken beter geworden. We wilden nog bij bruisende Bogaard aangeven, dank voor de acties. We horen graag of het winkelcentrum natuurlijk nog … Want we lazen dat het nog in gesprek is, met het winkelcentrum. Oké om hem af te doen, maar mochten daar nog veranderingen in zijn dan worden we nog wel graag op de hoogte gehouden. Of moeilijkheden. Als zij teruggeven dat evenementen of pop-ups in de Bogaard moeilijk te organiseren zijn, dan horen we dat nog graag.

Daar krijgen we graag een toezegging op van de wethouder. En de andere punten, denk ik, zijn ook meer voor later en ook meer voor de griffie. Maar die zullen we dan schriftelijk toe doen komen. Het gaat dan vooral over stukken waarbij nog niet een datum staat of waarbij het nog onduidelijk is wanneer het terugkomt. De voorzitter: Die is duidelijk. Dat heeft de griffie genoteerd in het stuk. Dan kijk ik, rechtop, naar de rest van het forum of dit voor de rest akkoord is van afdoen? Dan gaan we naar agendapunt 9: RV 26 027 het Raadsvoorstel Rekenkamer om ... Mevrouw Woudstra: Excuus. Ik had een vraag aan de wethouder gesteld. De voorzitter: Maar u zei toch dat dan schriftelijk … Mevrouw Woudstra: Ik zei: ik heb een vraag aan de wethouder, over die toezegging op bruisend Bogaard. En de rest schriftelijk. De voorzitter: Dank u wel. Sorry. Mijnheer Van Damme, mag ik u het woord geven? De heer Van Damme: Voorzitter, dank u wel. Dank u wel voor de vraag ook. Het is inmiddels mijn collega die mkb doet, die contact heeft met Bogaard Stadscentrum. Maar ik kan via deze weg wel toezeggen dat als er knelpunten zijn met het bruisender maken van het winkelcentrum … Dat gebeurt nu overigens ook al met de toevoeging van allerlei winkels. Ik vind dat het onwijs goed gaat, positief op dat vlak. En we gaan natuurlijk kijken of daar nog meer activiteiten kunnen plaatsvinden.

Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 17 van 65 Zitten daar echt hiccups, dat we daar iets moeten doen, zullen we daar zeker bij uw raad op terugkomen. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Is het zo oké, mevrouw Woudstra? 9. RV 26 027 Raadsvoorstel Rekenkameronderzoek Financiële risico’s De voorzitter: Dan gaan we nu verder met het Raadsvoorstel Rekenkameronderzoek Financiële risico's. We hebben vooraf aan het forum al een presentatie gehad waar wij technische vragen konden stellen. Dan ga ik gewoon even het rondje af. Is er iemand die het woord wil? Mijnheer Van Overmeere, u heeft het woord. Uw microfoon, mijnheer Van Overmeere. Want dan komt u ook mooi op beeld te staan en dan volgt iedereen het. De heer Van Overmeere: Sorry, ik ben het niet gewend. Dank u wel, voorzitter. Namens Rijswijks Belang wil ik graag zeggen dat het goed is om te zien dat deze coalitie echt werk maakt van een stabiele … De voorzitter: Mijnheer Van Overmeere, u kunt uw apparaat naar voren en dan hoort iedereen het goed in de zaal, maar ook de kijkers thuis. Alstublieft. De heer Van Overmeere: Nogmaals, namens Rijswijks Belang wil ik graag zeggen dat het goed is om te zien dat deze coalitie echt werk maakt van een stabiele financiële toekomst voor onze gemeente.

We weten allemaal dat Rijswijk financieel best kwetsbaar is, maar het is mooi dat we nu al zien dat de solvabiliteit verbetert en het eigen vermogen groeit. Dat geeft vertrouwen voor de toekomst. Het is belangrijk dat we blijven letten op onze financiële kerngetallen, zodat wij ook de komende jaren een gezonde en verantwoordelijke gemeente blijven. De stappen die nu gezet worden in het coalitieakkoord en de kadernota zijn daar duidelijke voorbeelden van. Verder vind ik het positief dat het college het belang van goede en tijdige informatie aan de raad onderstreept. Het opstellen van een informatieprotocol, zodat we als raad weten waar we aan toe zijn en goed geïnformeerd blijven, is echt een stap vooruit. Tot slot heb ik een vraag aan het college: hoe worden wij als raad actief betrokken bij het verder uitwerken van het informatieprotocol, zodat het echt aansluit bij wat wij als raad nodig hebben? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Overmeere. Dan kijk ik naar mijnheer Fischer. Mijnheer Stuij, u heeft het woord. De heer Stuij: Dank, voorzitter. Voor de Rijswijkse VVD is het natuurlijk van belang dat de overheidsfinanciën op orde zijn. Dus ook dank voor het onderzoek namens de Rijswijkse VVD aan de Algemene Rekenkamer. Ik had tijdens de presentatie een vraag, daar is antwoord op gegeven.

Die zag op het betrekken van het coalitieakkoord in dit onderzoek een beschouwing. Ik denk dat ik vanuit de VVD de komende periode ook scherp ga blijven zijn op ook de financiële risico's bij de Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 18 van 65 invulling van dat coalitieakkoord. En daarmee heb ik verder ook geen vragen meer aan u, maar wel richting de wethouder. Dat ik ook hoop dat de begroting die eraan komt ook deze geest van de uitvoering van het Algemene Rekenkamerrapport meeneemt. Dus dank daarvoor. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Stuij. Dan mevrouw Van Schie, want die wordt altijd overgeslagen. Dus ik denk: ik moet nou mevrouw Van Schie. Mevrouw Van Schie: Daarom word ik ook graag als eerste … De voorzitter: Sorry. Het volgende raadsstuk krijgt u hem als eerste. Als u wel de microfoon een stukje naar voren doet, dan hoort iedereen het goed. En geen dropjes eten, hoor ik van mijn collega's. U heeft het woord. Mevrouw Van Schie: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Wij zijn ook blij met het rapport. Het rapport geeft een goed inzicht van de financiële risico's en de kwetsbare situatie. Dat is iets waar het CDA ook altijd aandacht voor heeft gevraagd. We zijn blij dat raad en college steeds beter in staat zijn om de financiële situatie goed te managen. En het is ook nodig om de komende periode goed te kunnen besturen.

De Rekenkamer heeft een aantal voorstellen gedaan. We zijn in principe wel voor die voorstellen. We hebben gekeken naar de reactie van het college en we zouden daarop nog graag een nadere toelichting willen hebben. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Schie. Mijnheer Ouarraki, DENK-PGenR. Wilt u het woord? De heer Ouarraki: Geen vragen, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van Dam, Wij. Rijswijk. U heeft het woord. De heer Van Dam: Zeker. Dank, ook vanuit deze positie. Dank aan de Rekenkamer voor het voor het opstellen van het rapport. Zoals mijn voorgangers al zeiden, geeft het best een goed overzicht over de financiële situatie van Rijswijk. Ook met de nodige risico's. Gelukkig waren die wel bekend bij ons. Een paar maanden geleden stonden ze namelijk ook in de kadernota en zijn ze daar al goed besproken. Daarom denk ik dat we ook best wel blij zijn met de aanbevelingen die de Rekenkamer doet. Maar wij hebben wel in deze vergadering nog wat vragen over de uitwerking en toepassing van die voorstellen. En daar wil ik beginnen bij het plan voor het eigen vermogen. De Rekenkamer stelt voor dat er een tijdspad komt dat weergeeft hoe wij ons vermogen weer op peil gaan krijgen. En het college bevestigt dat in haar reactie. Die bevestigt ook het belang daarvan, maar het wordt mij nog niet helemaal duidelijk wanneer dat plan dan precies zou komen.

Nou neem ik aan dat dat in de begroting gewoon komt. Dus even een checkvraag bij de wethouder: komt dat plan in de begroting die we over een paar weken bespreken? Dan, de tweede maatregel die voorgesteld wordt, gaat over de doorrekening bij raadsvoorstellen op de meerjarenraming. Dus als we een voorstel krijgen, wat is dan het effect op de meerjarenraming en de kerncijfers? Reactie van het Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 19 van 65 college daarop is dat die zegt: het is inderdaad best wel een goed idee, alleen dat kunnen we niet bij elk raadsvoorstel doen. Dat snap ik ook, want bij elk prullenbak die er wordt bijgeplaatst hoeven we niet te gaan kijken of onze solvabiliteit daarmee verandert. Het college geeft daarbij aan dat we dat dan alleen doen bij een substantieel financieel effect of bij een bijzonder risico. Alleen dan komt weer de vraag wanneer daar dan precies sprake van is. En dat staat er dan vervolgens niet bij.

Dus dat rest ons met de vraag: bij welk raadsvoorstel gaan we wel een doorrekening van de kerncijfers krijgen en op de meerjarenrekening en wanneer niet? Dus mijn eerste vraag aan het college zou zijn: waarom is het in de reactie daar in het midden gelaten en heeft u misschien een idee waar we die grens moeten leggen? Zodat we niet in de toekomst bij raadsvoorstellen hier de discussie in de raad gaan krijgen van, we zouden toch een effectenrapportage krijgen op de meerjarenraming en op de kerncijfers. Want die discussie wil ik graag uit de weg gaan en ik denk dat we hem hier al kunnen afhangen, in deze raad. En daarbij wil ik het even laten voor de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar D66. Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Dank u wel. Complimenten aan de Rekenkamer en ook aan het college. Dit rapport kijkt terug en een heel klein beetje vooruit. Nog zonder de Begroting 2027, maar het geeft wel duidelijk richting. Het is goed om te zien dat we de afgelopen jaren geen grote punten hebben gemist en onze risico's ook vanuit de raad in beeld hebben, als het om de financiën gaat. D66 Rijswijk vindt het belangrijk om door te gaan met het verbeteren van onze financiële positie en onze financiële sturing en ook te kijken naar de langetermijneffecten van besluiten en die goed in de gaten te houden.

Zeker omdat duidelijk is dat de kwetsbaarheid van de financiën voorlopig niet afneemt en juist ook toe kan nemen, aangezien we nog weinig structurele maatregelen nemen. De meerjarenraming is net genoemd. Kan de wethouder aangeven hoe de doorrekeningen nu worden gedaan bij de P&C-cyclus? En wat de achtergrond was dat we toen hebben gezegd, ook in het antwoord gaf ik dat al deels aan, dat we dat bij de P&C-cyclus doen? Mijn vraag daarbij is ook, als we bij de meerjarenramingen van investeringen de lange termijn aan gaan geven … Er zijn ook dingen die een positief effect kunnen hebben. Dus krijgen we als raad dan ook sturing op als er positieve effecten zijn op de meerjarenramingen of alleen bij besluiten en investeringen op de rest? En zit daar ook een link met de P&C-cyclus? En aansluitend op de net gestelde vragen, wellicht is dat ook iets voor het informatieprotocol wat Wij. Rijswijk net noemde. Over het informatieprotocol: we hebben vaker als raad aangegeven dat we meer zicht willen op tijdigheid en volledigheid van de informatievoorziening. Natuurlijk hebben we daar samen met het college ook naar gekeken. Dank voor het voorstel en ik denk dat wij dat vanuit D66 Rijswijk graag overnemen.

We zouden voor willen stellen om het presidium daar anders een voorstel voor te gaan laten doen vanuit de griffie, om te kijken of een commissie daar al een suggestie voor een informatieprotocol kan doen. Maar dat is een voorstel, om in het presidium aan de griffie te vragen om dit nader uit te gaan werken. Ik hoop dat mijn collega's dat ook zo zien. Een tijdlijn bij de voorstellen, dat is iets wat in het vorige verbetertraject over informatie en communicatie tussen raad en college ook naar voren is gekomen. Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 20 van 65 Het zou ook uitgevoerd gaan worden. Weet de wethouder of dat voorstel inmiddels ook zover is dat we bij elk nieuw raadsvoorstel al kunnen verwachten dat er een tijdlijn bij zit? Of zijn er nog maatregelen in de organisatie nodig om dat voor elkaar te krijgen? Dan moet hij dat navragen bij een van zijn collega's, dan horen we dat graag later nog. En dan nog een vraag over projecten zoals RijswijkBuiten, wellicht ook aan de Rekenkamer en/of aan de wethouder. Wij voorzien niet en zien ook nog nergens dat we zo'n groot project of grondexploitatie als RijswijkBuiten ooit nog gaan doen in de komende twee decennia, want we hebben geen grond meer.

Is de aanbeveling daarmee ook bedoeld voor grondexploitaties als het Havenkwartier of voor grote herconstructie en renovatiewerkzaamheden zoals we in de wijk Te Werve Oost aan het doen zijn? Of welke grootte heeft u het dan over en welke risico's gaat het dan om? Want anders kunnen wij moeilijk duiden wanneer dat weer het geval is. Dank alvast. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Dan kijk ik naar PRO. Zoals jullie gezien hebben, ben ik een invalvoorzitter. Ik had dit stuk onder mij, maar alle vragen van Beter voor Rijswijk zijn net vooraf allemaal beantwoord door de Rekenkamer. Ik heb een paar vragen gehoord voor de Rekenkamer zelf. Wat een twijfelgeval is, maar ik ga wel het woord geven aan mijnheer Beekmans van de Rekenkamer. Het is altijd leuk om even de voorzitter van de Rekenkamer ook op beeld te hebben voor de mensen thuis. De heer Beekmans: Dank u wel, voorzitter. Het doet mij deugd dat de raad met zoveel interesse en goede vragen dit rapport gelezen heeft. En dank voor alle complimenten. Het doet mij meer dan deugd dat wij ook als Algemene Rekenkamer worden aangeduid. Zover zijn we nog niet. De Algemene Rekenkamer is echt een gemeente verderop. Ik heb daar wel jarenlang gewerkt, maar wij zijn slechts de Rekenkamer Rijswijk. Maar dat doen we met veel plezier. Dan de specifieke vraag over, wat is groot? Die speelt op een aantal punten.

Die speelt bij het informatieprotocol, maar speelt ook bij de vraag van mevrouw Woudstra. En inderdaad, van grote projecten van de omvang van RijswijkBuiten deel ik wel de aanname dat die niet heel snel zullen worden herhaald. Maar de dynamiek van grote projecten, ook de voorbeelden die u zelf gaf, is natuurlijk niet anders als het bedrag iets lager is. Dus voor grote herstructureringsprojecten geldt ook, wat eerder ook naar voren kwam, dat sturen aan de voorkant meer effect heeft dan proberen bij te sturen. Of zelfs achteraf via een evaluatie lessen eruit te trekken. Dus ik onderschrijf van harte de voorbeelden die genoemd worden, dat het zinvol is om bij aanvang daar goede, laten we zeggen, mijlpalen, interventiemomenten, verwachtingen, ijkpunten, hoe je het ook wil noemen, te formuleren. Volgens mij kan uw raad dat prima en dat helpt de sturing van dit type projecten. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Beekmans. Dan ga ik voor de overige vragen aan het college naar wethouder Van Damme. Concept verslag Forum Samenleving 13 oktober 2026 Pagina 21 van 65 De heer Van Damme: Voorzitter, dank u wel. En ook dank voor de vragen van de raad, ik heb er wel een aantal gehoord. En ik wil ook bij deze nogmaals de Rekenkamer danken voor het rapport. Ik herken mij ook in wat daarin staat.

Ons financiële beheer en controle gaat steeds beter, we komen ook steeds meer in control. Tegelijkertijd blijft onze positie risicovol en dat zit hem met name in het solvabiliteitspercentage. Dat is een van de indicatoren. En dat zal ook wel een tijdje zo blijven, want de investeringswensen van de raad zijn enorm en de ambitie is groot, terecht ook. En dat betekent, als je meer gaat investeren, dat je meer moet lenen, dat je meer moet activeren, dat je balanstotaal toeneemt en dat je eigen vermogen daar ook mee zou moeten gaan groeien. Maar nogmaals, ik meen dat mevrouw Woudstra dat ook zei in de presentatie voorafgaand aan hier. Die sturing op de kerngetallen is natuurlijk geen doel op zich, maar dat is iets om te komen tot iets wat we goed doen voor de stad. Dat een beetje in algemene zin. En het klinkt mij als wethouder financiën als muziek in de oren dat iedereen goed op de portemonnee wil passen en goed de kerngetallen in beeld wil hebben, voordat er een besluit wordt genomen. Daar ben ik natuurlijk wel voor. Tegelijkertijd is het ook zo, als ik maar een voorbeeld kan noemen van de Beatrixlaan. Mochten we daar tot een enorme investering komen, dan doet dat ook wat met de kerngetallen. En gaat u dan die beslissing niet nemen, omdat dan het kengetal laag is? Of gaat u dan kijken naar wat het oplevert voor de stad? Dat is maar een voorbeeld van hoe alles op elkaar inspeelt.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://rijswijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/e2296d24-ec36-49d9-9cd4-4198a0be2ca9?agendaItemId=1068dc82-8fb0-4202-970b-6a6be5620e45