Concept verslag Forum Samenleving 13 januari 2026

Concept verslag Forum Samenleving 13 januari 2026

Aanwezig Voorzitter: De heer R. Nunnikhoven Raadsleden: De heer N. Douayar Mevrouw W. van Nunen De heer M. Bosman Mevrouw E. Woudstra De heer R. Veerman Mevrouw M. Harmsen De heer W. Smith Mevrouw L. Oude Alink

Vervolg aanwezige raadsleden: Mevrouw I. Jansen-Dirkx De heer A. Zoghbi De heer M. Keijzer Mevrouw A. Prenger De heer G. Kruger De heer M. Ezinga De heer J. Loof De heer M. Weterings Mevrouw A. Koegler-Böhm

Aanwezige portefeuillehouders: Burgemeester H. Sahin Wethouder L. Bentvelzen Wethouder W. van Damme Wethouder G. van Malsen Wethouder M. Wit

Griffie: Griffier: Mevrouw M.M.A. Tittse Mevrouw F.S. Habiboellah (verslag)

1. Opening De voorzitter: We beginnen met het eerste Forum Samenleving van 2026. We beginnen met agendapunt 1. Dat is de opening. Daar ben ik mee begonnen. We gaan het vandaag kort en krachtig houden, zakelijk. Het is een mooie, kleine agenda dit keer. Laten we het ook een beetje duidelijk voor de mensen op de publieke tribune en voor de mensen thuis houden.

2. Algemeen inspreekrecht De voorzitter: Agendapunt 2, algemeen spreekrecht inwoners. We hebben twee insprekers. En de eerste inspreker is mijnheer Miog en die komt inspreken over het ontwerp borging buurthuiskamer en betrokkenheid buurtvereniging bij gebiedspaspoort de Marimbahal. Mijnheer Miog, u heeft 5 minuten. En ik heb met u afgesproken bij nog een minuut te gaan, steek ik mijn hand op. U heeft het woord. Inspreker 1: Dank u wel. Geachte voorzitter, geachte raadsleden. Allereerst, hopelijk hebben jullie fijne dagen gehad. Welkom weer bij het eerste Forum. Ik ben Thomas Miog, ik ben voorzitter van de Vereniging buurtraad Steenvoorden. Ik sta hier ook namens voorzitter van de bewonersorganisatie de Muziekbuurt en een vertegenwoordiger van de sociaal-culturele werkgroep in de Muziekbuurt en veel van onze bewoners. Zoals u weet was tot 2013 de Marimbahal volwaardig. De raad heeft zich meerdere keren uitgesproken voor een ontmoetingsplek in de Muziekbuurt en heeft dat ook vastgelegd in het raadsvoorstel, amendementen en moties. Zo heeft uw raad op 25 maart vorig jaar met ruime meerderheid de motie Zonder huiskamer geen succes aangenomen. Daarin heeft u het college verzocht en ik citeer even: er alles aan te doen om bij de herontwikkeling van de Marimbahal Pagina 1 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 13 januari 2026

een buurthuiskamer, die laagdrempelig tot toegankelijk is voor de hele buurt te realiseren. En daarnaast is er in het raadsvoorstel van 25 maart vorig jaar een toezegging opgenomen en ik citeer weer: op basis van het gekozen scenario zal vanaf maart 2025 een gebiedspaspoort uitgewerkt moeten worden. Met later in de tekst de toezegging: na het raadsbesluit zouden de gebruikers, de wijk en de buurtvereniging betrokken worden bij de uitwerking van het gebiedspaspoort. En hierop zijn de leden van onze vereniging in gesprek gegaan, in dit geval volgens mij met wethouder Van de Waart. En zijn onze contactgegevens meermaals doorgegeven. We zouden snel horen van de gemeente. We hebben onlangs pas, na heel lang wachten en echt heel veel mailen en appjes, een kennismakingsgesprek gehad met de projectleider. En tijdens dat gesprek hebben we begrepen dat er een weliswaar niet vastgesteld, maar ver gevorderd concept gebiedspaspoort is. Er zou iets van een buurt of maatschappelijke voorziening in komen. Het kwartje viel nog niet helemaal, helaas. En we zijn daar niet bij betrokken, ook bij het concept niet. En ondanks wat daarover door de raad is vastgelegd. En dan lees ik in de beantwoording op een aantal vragen van uw raad toch een paar rare dingen, die haaks staan op wat er onderling is afgesproken met onze vereniging, als ook wat er in de moties is vastgesteld.

Dat de afstemming nog moet plaatsvinden. Dat bleek niet uit ons gesprek. De insteek was toch echt anders. Wij geven er de voorkeur aan om het gebruikelijke proces te volgen. Ideeën en opmerkingen kunnen worden gegeven tijdens de participatieronde. Het is mogelijk om in deze fase apart rond de tafel te gaan, mocht dit gewenst zijn. De vereniging heeft zo vaak aangegeven dat dit gewenst is. Ik begrijp het echt niet. Mocht dit gewenst zijn. We hebben het aangegeven. De raad heeft dit vastgesteld. De wethouder Bentvelzen heeft toegezegd dat de buurtvereniging expliciet wordt betrokken bij het opstellen van het gebiedspaspoort. Een harde toezegging niet over algemeen bij de herontwikkeling, een betrokkenheid bij het gebiedspaspoort. Dat zet de toon voor het product wat we dadelijk in steen zetten met zijn allen. De welzijnsorganisaties, de woningcorporaties en vanochtend sprak ik nog De Melodie, waar we momenteel in zijn gevestigd. Dat dit nog niet in beton staat gegoten, in de tekst dan, dat er een buurtkamer komt. Echt stomverbaasd. We gingen er allemaal vanuit. Daarom sluit ik af met de oproep die ik ook doe in mijn brief. Leg de buurthuiskamer expliciet en ondubbelzinnig vast. Het moet echt keihard in de tekst terugkomen, het gebiedspaspoort. En betrek ons daar vooral bij. Dat is mijn tweede oproep. Zorg dat we volwaardig in staat worden gesteld om betrokken te worden.

En niet zomaar bij een volgende participatieronde. Help ons meedenken. Laat ons dat doen. Wij willen duizenden uren hierin stoppen. We willen niet een volgende Regiodeal schrijven of een Preventie met gezag, met tientallen stukken tekst over hoe we aandachtsbuurten, waaronder de Muziekbuurt, tijd willen geven. We staan hier om duizenden uren er gratis in te stoppen. Er komt geen stuk aan te pas. Daar staan we al klaar voor en we proberen aan u te trekken om dat te bewerkstelligen. En werkt die wijkfunctie inhoudelijk ook uit samen met ons, zodat wij optimaal gebruik kunnen maken van de ruimte en dat de ruimte optimaal vorm gaat krijgen naar de wijk. Ik weet niet waar de angel zit waarom we niet hierbij zijn betrokken. Ik trek die er graag uit, als die er is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Miog. Dan wordt het straks bij de vraag aan de raad, komt het ter sprake. Dan kijk ik even het Forum rond of er nu vragen zijn voor u. Mevrouw Van Nunen, u heeft het woord. Mevrouw Van Nunen: Dank, voorzitter. Zoals u zegt, komen we er in het vragenuur op terug. Maar ik heb toch een vraag aan de heer Miog of hij een verklaring heeft gekregen van het college dat er negen maanden heeft gezeten tussen uw verzoek en meerdere verzoeken, begrijp ik en het daadwerkelijk contact in december. Daar heb ik nog graag uw antwoord op of reactie. De voorzitter: Ga uw gang, mijnheer Miog.

Pagina 2 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 13 januari 2026

De heer Miog: Wij hebben geen verklaring gekregen en ik heb gehoord van onze medeorganisaties die ik net noemde, dat ik er kennelijk aan moet wennen dat wij niet worden betrokken bij dit soort dingen. Dit is helaas gebruikelijk en ik heb daarvoor geen verklaring gekregen. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar mijnheer Smith. Wilt u wat vragen? De heer Smith: Dank u wel, voorzitter. Ik wil de heer Miog bedanken voor zijn inbreng. Zeker voor zijn uitgebreide voordocumentatie. Dat schept ons ook een stuk gemak, dat hij de tijdslijn zo helder heeft opgeschreven. Ik denk dat het belang van de ontwikkeling van een ontmoetingsruimte binnen dit project in de Muziekbuurt door iedereen in deze zaal, straks ook in de raadszaal en ook door de partners, zoals Welzijn Rijswijk, echt wordt onderschreven. De voorzitter: Mijnheer Smith, wilt u naar uw vraag gaan? Dank u wel. De heer Smith: En de vraag die ik daarover heb, is al beantwoord. Hoe ervaart de communicatie tot nu toe? Dat is een overbodige vraag, met de buurtorganisaties, maar wat zijn uw concrete verwachtingen op dit moment? De voorzitter: Mijnheer Miog, ga uw gang. De heer Miog: Dank u wel. Uit ons gesprek met de gemeente begrepen we dat het was al erg gevorderd.

En ik hoop dat wij alsnog en volgens mij kan dat nog, daarom spreek ik zo vroeg als mogelijk in, volwaardig in staat worden gesteld om mee te denken op hoe die buurtfunctie zo kan worden gerealiseerd, dat onze vrijwilligers er dansles kunnen geven, dat de buurt naar binnen wil lopen. Mochten we daar ergens op moeten inleveren, omdat het een multifunctionele ruimte moet worden, dan denken we daar heel graag op mee. Als er ergens een angel zit, trek ik die er ook graag uit. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Miog. Dan zie ik dat mijnheer Weterings nog een vraag voor u heeft. De heer Weterings: Mijnheer Miog, dank u wel wederom voor de wake-up call. Wat is uw grootste ergernis van het hele verhaal? Kan u dat even kort en krachtig samenvatten? De voorzitter: Ga uw gang, mijnheer Miog. De heer Miog: Dat ik dit kennelijk normaal moet vinden. Dat vind ik best wel spijtig. Zoals u weet, ben ik pas kort voorzitter en drie jaar actief als vrijwilliger. En toch sta ik hier, na vier keer inspreken, best wel moedeloos voor u. En ik hoop op open, transparante communicatie. Maar zoals ik al zei: medeorganisaties die zeggen dat ik hieraan moet wennen en dat vind ik erg jammer. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Miog. Ik denk dat deze vergadering niet heel lang gaat duren. U bent welkom om te blijven.

En mevrouw Jansen-Dirkx kennende, heeft zij nog wat vervolgvragen op haar vraag aan de raad, maar ik wil u bedanken voor uw inspreken. Dank u wel. Dan ga ik nu het woord geven aan mijnheer, dan moet ik goed kijken, want u heeft een lastige naam, Pfennigwerth. Als ik het goed zeg. Spreekt u alstublieft zelf goed uw naam uit? U heeft straks ook 5 minuutjes. En mijnheer komt inpraten over, moet ik even spieken? De ETHOS-telling van de Hogeschool Utrecht en Kansfonds. Zelfde afspraak. U zei dat u geen 5 minuten nodig had, maar bij 4 minuten steek ik even mijn hand op. Als u begint met praten, begint uw tijd. Inspreker 2: Dank u wel, voorzitter. Geachte voorzitter, leden van de raad, geachte wethouders, volgens mij. Uit de ETHOS-telling in de regio Den Haag, uitgevoerd door de Hogeschool Utrecht op 8 april 2025 is gebleken dat er 7.201 mensen volgens de ETHOS-light classificatie dakloos waren. De Pagina 3 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 13 januari 2026

ETHOS-light classificatie definieert dakloosheid als een gebrek aan volwaardige huisvesting. Van 7.201 getelde dakloze mensen waren er 1.112 kinderen, 154 dakloze mensen werden geteld in Rijswijk, 94 dakloze volwassenen en 60 kinderen. Laat dat even bezinken. Mijn naam is Berry Pfennigwerth. Ik ben belangenbehartiger bij het straatconsulaat in Den Haag. Een organisatie die opkomt voor de belangen van dak- en thuisloze mensen in Den Haag en een beetje daarbuiten. Ik ben zelf enige tijd dakloos geweest, Ethos-categorie 2 en 3. Op opvang en beschermd wonen aangewezen geweest, waarvan het grootste deel van de tijd noodgedwongen vanwege de wooncrisis, die toen al in 2010 zich behoorlijk aandiende. In 2010 verloor ik mijn te dure huurwoning in het centrum van Den Haag. Het duurde drie jaar alvorens ik kon uitstromen vanuit de 24uursopvang via beschermd wonen naar een omklopwoning in de gemeente Zoetermeer. Al waren ik sindsdien nog steeds woon. 154 dakloze mensen in Rijswijk waarvan 60 kinderen. Hoewel de rapportage van de Hogeschool Utrecht daar geen inzicht in verschaft, is het aannemelijk dat zich onder de 94 getelde volwassenen tenminste één ouder per geteld kind bevindt. Een beetje ingewikkelde rekensom. Als je inzoomt op de cijfers, kom je op uit op ongeveer 1,4, geloof ik. Dakloosheid is primair een woonprobleem.

Desondanks, althans dat was toen ik deze tekst schreef niet helemaal voorbereid op de aanwezigheid van de wethouder, die wel gaat over wonen. Desondanks sta ik hier voor het Forum Samenleving van de gemeenteraad Rijswijk, in het bijzijn van de wethouder die gaat over zorg. In zorg kun je echter niet wonen. En om een bekend politicus uit de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw maar eens te parafraseren. 154 dakloze mensen in Rijswijk. Ik herhaal dat getal toch nog maar eens even. Het is een getal en ik hoop dat dat getal gaat leven, 154 dakloze mensen in Rijswijk. Het merendeel daarvan verblijft bij vrienden, familie op de bank, heeft geen vaste woon- of verblijfplaats of verkeert in een onzekere woonsituatie. Stelt u zich voor, een moeder en of een vader met twee kinderen die maanden, soms jaren, dan weer verblijven in de logeerkamer bij oma en dan de volgende week weer bij een oom of tante in de woonkamer of bij vrienden of andere familie. Gelukkig niet in de openbare ruimte, maar wel elk moment van de dag piekerend over waar ze volgende week terechtkunnen of soms morgen. ETHOS-categorie 6, mensen die leven, die overleven in extreme woononzekerheid. Stress, dat is wat het doet met de mens. Zestig kinderen die niet kunnen opgroeien, zoals kinderen met ouders die wel volwaardige huisvesting hebben.

Kinderen die waarschijnlijk hun vriendjes of vriendinnetjes niet thuis kunnen uitnodigen om te spelen, simpelweg omdat ze geen thuis hebben. Dit jaar zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Het zal u allen niet zijn ontgaan. Dat betekent dat de samenstelling van uw raad ook na 18 maart zal veranderen. En of u nu wel of niet terugkeert na de verkiezingen, u heeft nu al een verantwoordelijkheid voor ingezetenen als volksvertegenwoordigers. En dat uit zich in de vorm van zorgplicht. Ik ga snel. Wellicht dacht u in 2024 nog dat dakloosheid in Rijswijk niet voorkwam. U kunt er nu echter niet meer omheen dat ook in Rijswijk dakloosheid bestaat. Ik ga kijken hoe ik dit sneller kan doen. Toch nog even terug naar die 154. Het leek mij een laag aantal en dat kan ook wel zo zijn, behalve dan als je tot die 154 behoort. Dit is echter terug te leiden naar de waanzin van decentraal georganiseerd Nederland. Als je in Rijswijk dakloos wordt en je geen netwerk hebt dat je kan opvangen, moet je voor opvang, hulp en ondersteuning naar het daklozenloket van de gemeente Den Haag. Daarmee is het dus geen probleem meer voor de gemeente Rijswijk, maar wel voor de gemeente Den Haag. Goed voor de statistieken, slecht voor dakloze mensen. Mijn oproep nu kort nog even snel, voorzitter sorry. Ik dacht dat ik het wel zou redden in 5 minuten, maar dat werd toch iets anders.

De voorzitter: U heeft nog 10 seconden. Inspreker 2: Tien seconden. Wethouder, Housing First, het kan. In Finland is het gedaan, structureel dakloosheid teruggebracht door ze eerst te huisvesten en dan te kijken wat er nodig is. Dank voor uw aandacht. Pagina 4 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 13 januari 2026

De voorzitter: Dank u wel, voor het inspreken. Dan kijk ik even het Forum rond of er vragen zijn. Nee. Hij staat straks ook geagendeerd als bespreekstuk. U bent ook van harte welkom om te blijven, maar u zou ook online kunnen kijken. Dank u wel. Inspreker 2: Graag gedaan.

3. Lijst van ingekomen stukken: vaststelling wijze van afdoening De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 3, lijst van ingekomen stukken. Dan is er een agenderingsverzoek van Wij. Rijswijk, gesteund door het CDA en Partij van de Arbeid. Die noteren wij. Dat is RIB 25 116. En Beter voor Rijswijk ook. We hebben er drie nodig. Agenderingsverzoek nummer twee van D66. Dat is RIB 25 117, voortgang project onderwijshuisvesting op programmaniveau. Buiten D66, ik zie Wij en GroenLinks. Dan vraag ik het Forum of er nog meer agenderingsverzoeken zijn? We hebben wel afgesproken dat die van tevoren, maar het kan zomaar zijn. Nee. Dan vraag ik aan het Forum of de rest van wijze van afdoening akkoord is? Ja.

4. Vaststelling agenda De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 4, vaststellen agenda. Zijn daar op- of aanmerkingen? Nee, dan stel ik daar de agenda mee vast.

5. Mededelingen college De voorzitter: Agendapunt 5, mededelingen van het college. Normaal krijg ik al een beetje ingefluisterd, wel of niet. Ik heb nu niets gehoord. Nee. Dan gaan we lekker snel.

6. Terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 6, terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen. Mevrouw Woudstra, u heeft het woord. Mevrouw Woudstra: Dank. Ik wil graag wijzen op de komende vergadering van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Daarin wordt naast een aantal ov en economische punten ook gesproken over hoe gaan wij de vergaderingen voortaan vervolgen? Welke opties zijn er voor afvaardiging vanuit de gemeente? Er ligt onder andere een voorstel om de twee adviescommissies te gaan samenvoegen, maar het aantal van vier vertegenwoordigers vanuit de raden gelijk te houden. Waarbij bij andere gemeenten ook de mogelijkheid is om fractie-assistenten af te vaardigen. En als daar input op is of vragen over zijn dan hoor ik dat nog graag, want we mogen daar nog een advies als adviescommissie over geven. Dat doen we vanuit een regionale blik, maar we nemen daar heel graag ook andere inzichten en inzichten lokaal allemaal bij mee. Laat het weten, want dan zorgen we dat die inbreng er is en dat een van de vertegenwoordigers die inbrengt. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Dan zie ik voor de rest niemand.

Pagina 5 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 13 januari 2026

7. Overzicht toezeggingen en moties De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 7, overzicht toezeggingen en moties. Dan vraag ik om een voorstel tot afdoening. Is daar iemand die daarop wil … Mevrouw Van Nunen, u heeft het woord. En daarna mijnheer Weterings. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, ook even naar aanleiding van de inspreker, maar ik wil ook wachten bij het vragenuur, prima. Maar ik ben wel heel benieuwd naar de stand van zaken rondom de motie afhandeling rondom de buurtkamer van de Marimbahal. Zonder buurtkamer geen succes. Ik heb de motie nog eens even goed gelezen vandaag. Ik wil graag van het college weten hoe het staat met de uitvoering. De voorzitter: Mag ik u een voorstel doen, omdat het een vraag is geweest? Want officieel hebben we met vragen van de raad afgesproken dat andere fracties daar ook iets over mogen zeggen. Dan doen we het koppelen, want anders gaat het over. Is goed. Dank u wel. Mijnheer Weterings. De heer Weterings: Voorzitter, dank u wel. Er wordt aan ons gevraagd of de motie kan worden afgedaan omtrent handhaving op deelscooters. Ik zou het graag nog even open willen laten staan, want hier wordt aangegeven dat er in samenwerking met de regio wordt in 2026 concrete uitwerking verwacht. Die wilde ik ook even afwachten. Als het dan daar goed in staat, kan hij eraf, maar voorlopig even afwachten tot die concrete uitwerking er is. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel, die is genoteerd. Mevrouw Woudstra ook? Mevrouw Woudstra: Steun. De voorzitter: Sorry. Kan de rest uw goedkeuring hebben? Nee, mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Eigenlijk is het een compliment bij de eerste motie die wordt afgedaan, over het AI-register en de motie die PG&R daarover hadden gedaan, die wij ook hebben gesteund en mee aan hadden geholpen. Dat nu na gisteren er is. Misschien voor anderen goed. Wij gaan nog wel bezig met artikel 44-vragen om nog vervolgvragen voor de toekomst te stellen, maar deze motie kon eraf, als ik ook de anderen goed had begrepen. De voorzitter: Dank u wel. Dan kan ik voor de rest agendapunt 7 afsluiten?

8. Vaststellen forumverslag De voorzitter: Agendapunt 8, vaststellen verslag 2 december. Gaat u akkoord met vaststellen van deze agenda? Dan sluit ik daarbij agendapunt 8.

9. Raadsvoorstel Kadernota Inkoop- en aanbestedingsbeleid De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 9, het enige raadsvoorstel van dit Forum, Kadernota Inkoop- en aanbestedingsbeleid. En ik zag al een vingertje. Mevrouw Prenger en mijnheer Zoghbi, mijnheer Smith. U heeft het woord, mevrouw Prenger. Mevrouw Prenger: Dank u wel, voorzitter. Met groot plezier, heel goed het raadsvoorstel Kadernota Inkoop-, aanbestedingsbeleid gelezen. Ik heb nog wel een aantal vragen aan de wethouder. Hoe worden de MVOI-doelstellingen concreet en meetbaar gemaakt en wanneer wordt de raad hierover Pagina 6 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 13 januari 2026

geïnformeerd? We willen ook graag weten: welke financiële risico's ziet het college op korte termijn en hoe worden kostenoverschrijdingen voorkomen? Hoe borgt het college dat lokale en regionale ondernemers niet worden uitgesloten door dit beleid? En wat merkt de inwoner van Rijswijk concreet over twee jaar van deze Kadernota? Dit waren mijn vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank wel, mevrouw Prenger. Dan maak ik één foutje, want PG&R had vragen ingediend. En mijn vraag is: zijn de vragen genoeg beantwoord of heeft u nog een wedervraag daarover? De heer Douayar: Voor nu zijn onze vragen beantwoord. Onze fractie zal hier verder op wachten. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar mijnheer Zoghbi van Wij. Rijswijk. De heer Zoghbi: Dank u wel, voorzitter. En bedankt voor de stukken. De koppeling met het Rekenkameronderzoek en de motie van de raad is helder en overtuigend meegenomen. De nadruk op organisatiebrede verantwoordelijkheid en niet alleen inkoop, maakt dat dit beleid breed gedragen wordt. We hebben alleen nog een aantal kanttekeningen/ vragen. Als eerst de afhankelijkheid van een MVOI-adviseur. De rol is cruciaal, maar in onze ogen ook wel kwetsbaar als capaciteit ontbreekt of de continuïteit ontbreekt. Hoe kijkt de wethouder hier tegenaan? Dan de meetbaarheid.

We vinden het goed dat de gemeente met inkopen wil bijdragen aan een groener en eerlijk Rijswijk en een Rijswijk dat beter is voor de lokale ondernemers. Dat ons geld niet alleen volgens de regels wordt uitgegeven, maar ook echt iets oplevert voor de stad. Maar om te weten of dat lukt, moeten duidelijke doelstellingen meetbaar zijn. Nu krijgen we vooral een terugblik in de P&C-cyclus, zoals mijn voorganger ook heeft aangegeven. Maar wat is er precies gedaan en hoe is proces verlopen? Dat is wat er nu ontbreekt. Het antwoord op de vraag, halen we onze doelstellingen wel of niet, kunnen we hier niet duidelijk naar voren krijgen. Zonder heldere cijfers en concrete doelen kun je niet goed bijsturen en blijft het Rijswijkers onduidelijk wat er met hun geld gebeurt. Daarom vinden wij dat de raad meer nodig heeft dan alleen algemene terugkoppeling in de P&C-stukken. We zouden bijvoorbeeld de resultaten van de SROI, Social Return on Investment, in beeld kunnen brengen.

Hoeveel mensen hebben we via inkopen naar werk begeleid van onze SROI-gelden en zit hier een trend in? Worden het er elk jaar bijvoorbeeld meer? Hoeveel procent van de SROI is uitgezet bij opdrachten is nu gerealiseerd? Lukt het om via de SROI-gelden die beschikbaar zijn mensen te begeleiden naar meer werk? Een ander voorbeeld, lokaal ondernemerschap zouden we kunnen meten met bijvoorbeeld hoeveel lokale ondernemers deden mee met onze aanbestedingen? Door dit bij te houden, maken we onze doelstellingen om lokale ondernemers meer kansen te bieden, meetbaar. Dan als laatste kansen voor onze lokale mkb. We vinden het goed dat in dit beleid is vastgesteld dat bij meervoudige onderhandse aanbestedingen altijd minimaal één lokale ondernemer wordt uitgenodigd. Dat is een duidelijke en positieve stap om Rijswijkse ondernemers kansen te geven. Tegelijkertijd vinden wij dat het vergroten van kansen voor lokaal ondernemerschap verder gaat dan alleen deze regel. Veel ondernemers weten simpelweg niet hoe ze moeten aanbesteden of dat de gemeente überhaupt opdrachten in de markt zet. Wie nu online zoekt op aanbestedingen Rijswijk komt op een pagina met nauwelijks uitleg over hoe wij aanbesteden en wat ondernemers kunnen doen om in beeld te komen. Dat helpt lokale ondernemers geen stap verder. We willen … We stellen daarom voor om de communicatie hierover te verbeteren.

Maak op de gemeentelijke website helder en begrijpelijk hoe aanbesteden in Rijswijk werkt. Welke soorten opdrachten zijn er? En hoe ondernemers zich kunnen voorbereiden. Kondig nieuwe aanbestedingen actief aan. Bijvoorbeeld via de website of LinkedIn, zodat ondernemers weten dat er kansen zijn. Daarnaast zien we bij andere gemeenten goede voorbeelden waarbij ondernemersbijeenkomsten worden georganiseerd. Een middag of een avond waar lokale ondernemers vragen kunnen stellen, uitleg krijgen over procedures en horen wat de gemeente Pagina 7 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 13 januari 2026

verwacht. Dit verlaagt de drempel en zorgt voor een eerlijk speelveld. Het blijft uiteindelijk aan ondernemers zelf om hier iets mee te doen, maar als je de kansen van Rijswijkse ondernemers echt wil vergroten, begint dat bij het laten zien dat we aanbesteden, hoe we dat doen en waar ondernemers terechtkunnen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Zoghbi. Mijnheer Smith, u heeft het woord. De heer Smith: Dank u wel, voorzitter. Inkoop- en aanbesteding is misschien niet het meest spannende en sexy onderwerp, maar het is voor GroenLinks Rijswijk en voor alle Rijswijkse inwoners wel van groot belang. De gemeente Rijswijk heeft namelijk een jaarlijks inkoopvolume van zo'n 91 miljoen euro aan beïnvloedbare inkopen. En via de inkoop kunnen we als gemeente het verschil maken. De MVOI, Maatschappelijk Verantwoord Opdracht te geven en in te kopen, dragen we actief bij aan wat wij als gemeente belangrijk vinden. Denk daarbij aan duurzaamheid, het versterken van de lokale economie en aandacht voor sociale aspecten. GroenLinks is daarom blij met deze Kadernota Inkoop en aanbesteding en wij waarderen de stappen die erin gezet worden. Zoals het aanstellen van een adviseur en het toewerken naar het ondertekenen van het manifest Maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen van de Rijksoverheid. De stap van MVI naar MVOI heeft echter duidelijke gevolgen.

Het vraagt om bewustwording en inspanning van de hele organisatie. Het betekent ook dat we samen onze ambities helder moeten vaststellen. En daarvoor is richting nodig. Daarnaast gaat het niet alleen om het vaststellen van de regels, maar juist ook om het monitoren van de resultaten. En dat vraagt weer om meer specialistische kennis en kunde binnen de organisatie. Inhoudelijk hebben we daar een aantal vragen over. In de Kadernota herkennen wij duidelijk de wensen die tijdens de presentatie in het najaar zijn uitgesproken. Maar hoe zorgen we voor uniformiteit in de toepassing van MVOI in onze inkoop en aanbesteding, zodat alle inkopende afdelingen op de hoogte zijn en MVOI kunnen toepassen? En hoe zorgen we ervoor dat er een goede afweging wordt gemaakt tussen MVOI-doelstellingen en kosten op korte en lange termijn? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Smith. Mevrouw Koegler. Ik durf niet meer de tweede naam te zeggen. Mevrouw Koegler: Dank u wel, voorzitter. Het raadsvoorstel geeft een goed beeld van de stappen die zijn gezet op het gebied van inkoop en aanbesteding. En er zijn nog enkele punten waar ik graag meer duidelijkheid over wil, omdat ze belangrijk zijn voor de kwaliteit, de transparantie en het behalen van onze beleidsdoelen. Ten eerste de effectiviteit van de kennisdeling.

Hoe wordt gemeten of de presentatie aan teams daadwerkelijk leiden tot betere naleving van het inkoopbeleid? En waarom is gekozen voor een herhaling van eens per vier jaar? Is dat voldoende? Zeker gezien de veranderende wet- en regelgeving, maar ook het personeelsverloop binnen het ambtelijk apparaat. En hoe wordt geborgd dat nieuwe medewerkers of teams tussentijds ook goed geïnformeerd worden? Je maakt tenslotte pas echt impact als niet alleen de afdeling inkoop, maar heel de organisatie op alle niveaus ten alle tijden betrokken is. Dan de realistische ramingen. Voor de prijsvorming is de inkopende afdeling verplicht vooraf een raming te maken. Deze verplichting is naar voren gebracht in het intakeformulier en daarmee hebben we denk ik de voorkant van het proces goed ingeregeld, maar hoe wordt later in het proces gecontroleerd of de vooraf gemaakte ramingen realistisch zijn en niet structureel te laag of te hoog? En hoe wordt voorkomen dat lage inschrijfprijzen later leiden tot meer werk of overschrijdingen? Wat we toch ook regelmatig meemaken. Dan het lokale inkopen. Dat is goed dat dat gestimuleerd wordt met het nieuwe inkoopbeleid. Dat is voor Rijswijks Belang ook heel belangrijk, support onze locals.

En wij vroegen ons af of er cijfers beschikbaar zijn over het percentage opdrachten dat lokaal is gegund in 2024 en 2025? En naar welk percentage we gaan streven komende jaren? Dan de MVOI-adviseur. Ik heb er al een Pagina 8 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 13 januari 2026

aantal vragen over gehoord. Die wordt aangesteld en wij vroegen ons af is dit een nieuwe functie waar formatie voor vrijgemaakt wordt of is het een rol die bij de huidige inkoopadviseurs of andere ambtenaren belegd wordt? En hoe meten we de effectiviteit van deze adviseurs? Er worden wel een aantal werkzaamheden benoemd in het stuk, maar welke concrete resultaten moeten er na twee jaar liggen? En wordt er bijvoorbeeld een KPI geformuleerd over hoeveel inkoopopdrachten bijvoorbeeld op ambitieniveau 2 minimaal moeten zijn behaald? En dan de ketenverantwoordelijkheid. Dat is een belangrijk begrip binnen maatschappelijk verantwoord inkopen. En bij de voorlichting aan de raad hebben we ook aangegeven dat we dat een belangrijk speerpunt vonden. Nu staat in het stuk geschreven dat dat vervangen wordt door klimaat, omdat bij diensten de ketenverantwoordelijkheid lastig te bepalen is, maar als wij daarnaar kijken denken we: klimaat is ook best lastig te formuleren. Zeker als je naar catering, ICT, schoonmaak kijkt, is het dan echt niet mogelijk om die ketenverantwoordelijkheid toe te passen? En we vroegen ons af of de wethouder wat nader kan duiden? Want na het lezen van dat stuk ging dat voor ons niet gelijk spreken. En het zal niemand verbazen dat wij klimaat zeker niet als een van de belangrijkste dingen vinden. En dat was het. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koegler.

Dan kijk ik naar mijnheer Ezinga, nee. Mijnheer Veerman. De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter. Mooi stuk, denk ik, ook als we kijken naar dit stuk. Er zijn heel veel goede dingen genoemd, vind ik. Ik had vooraf een vraag gesteld waarom het uitvoeringsprotocol SROI er niet bij zit. Dat wordt genoemd en is een soort bijlage, maar ik heb het niet gekregen. Uiteindelijk ook niet van de griffie. In de mail? Ik heb het net nog even gekeken, maar ik zag hem niet. Dan ga ik toch zo even kijken. Maar ik vind het jammer dat die niet gelijk meegeleverd is. Dat we niet hebben kunnen beoordelen wat daarin staat. Dat vind ik jammer, maar dat ga ik alsnog doen dan eventjes. Ik hoorde de heer Zoghbi ook een heleboel goede dingen zeggen over het SROI. Daar hebben we het een aantal keren ook met de PvdA al over gehad, over doelstellingen die daar genoemd werden, maar ook over de resultaten. Om dat inzichtelijk te maken aan ons. Wat dat betekent op jaarbasis en hoeveel aantallen er behaald worden. Het is ook een normering bij de aanbesteding. Ze kunnen 5 procent doen of meer. Daar krijg je dan weer punten voor. Het is ook wel goed om dat inzichtelijk te maken aan de raad. En misschien is dat ook wel, het is een van de taken van die nieuwe MVOI-adviseur, dat hij de raad inzichtelijk kan maken wat dat op jaarbasis gaat betekenen.

Dat zou wel een flinke aanwinst zijn, want we hebben er meerdere keren om gevraagd om die SROI, om dat duidelijker aan de raad over te informeren, omdat wij weten wat dat betekent en of de aantallen gehaald wordt. Maar ook de die percentages ook besteed worden in de gemeente Rijswijk of daarbuiten op hetzelfde grondgebied. Dat mag ook. Daar ben ik nieuwsgierig naar. Als we het hebben over het informeren van de raad, is het denk ik goed dat we die P&C-cyclus aanhouden, maar in Rijswijk is het nog steeds zo dat we dat maar twee per jaar doen. Het zou in dit soort gevallen ook goed zijn om die cyclus te verbreden, om dat per kwartaal te doen. Er zijn heel veel gemeenten die de P&C-cyclus één keer per kwartaal doen. Dan krijg je een beter zicht over wat er gebeurt op dit gebied. Ik weet niet of dat mogelijk is, maar dat zou wel mooi zijn als je op die aantallen ook met de raad zou kunnen delen in de Raadsinformatiebrief. Dat waren mijn vragen in eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Veerman. En als laatste gaan we naar mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, dank. Ik maak het wat korter dan wat ik hier op mijn iPad heb staan, op mijn tablet, omdat al veel is gezegd. Ook voor ons gaat het erom hoe je kaders gaat toepassen, borgen en voortgang gaat monitoren. Want papier is geduldig.

Daarvoor moet je eerst weten waar je nu staat en duidelijke ambities met concrete uitvoering formuleren. Is de Pagina 9 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 13 januari 2026

gemeentelijke organisatie er klaar voor om de voorgestelde kaders echt handen en voeten te geven? Overigens goed dat sessies en trainingen intern zijn georganiseerd, maar gaan de kaders nu ook organisatiebreed uitgezet worden in concrete uitvoeringsplannen? Want dat is een voorwaarde om stappen te kunnen zetten en ook naar buiten een helder beleid neer te zetten. Verder ben ik het van harte eens met de collega 's van Wij en D66. Ook omdat we onlangs een half jaar geleden nog een motie hebben aangenomen, breed in de raad, die ook echt SROI op duurzame wijze wil gaan monitoren. En daar hebben we dan ook gegevens voor nodig en voortgang daarin ook. Liefst zoals de collega van Wij zei: ook inzichtelijk voor de raad. Wanneer gaat dat komen? Die motie is ter uitvoering aan uw voorgelegd, college. Waarom is Rijswijk pas, dat is een andere vraag, een laatste vraag, over twee jaar zover dat het manifest ondertekend kan worden? Kan er nog een tandje bij? Vraag ik aan de wethouder. Het tempo wordt hoger om de ambities te behalen, als we dat ook echt willen. Tenslotte hebben op dit moment al 78 gemeenten dit manifest ondertekend. Voorzitter, ik wacht even de antwoorden af in eerste termijn. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Dan gaan we naar wethouder Van Damme, voor zijn eerste termijn. De heer Van Damme: Dank u wel, voorzitter.

En toch even zeggen dat het wel fijn is dat we eindelijk vanavond hier bij elkaar zitten over de langverwachte Kadernota inkoop- en aanbestedingsbeleid. Want het heeft namelijk wel enige tijd geduurd, moet ik zeggen. Want op 23 mei 2024 heeft uw raad de nota van bevindingen naar aanleiding van het rapport van de Rekenkamer vastgesteld. En bij die behandeling heeft uw raad per motie opgeroepen om met een Kadernota te komen. Eerst de Kadernota. Dan gaan we het beleid aanpassen, want het huidige beleid is in principe, functioneert. En dat het zolang … Het heeft al enige tijd geduurd, maar we zaten toen ook, om even terug te grijpen, in een periode, misschien weet u het nog, van een hele grote majeure bezuinigingsoperatie vanwege het ravijnjaar. Gelukkig hebben we dat met elkaar, met uw raad, ook kunnen oplossen dat ravijnjaar. Hoewel de knaken voor de taken altijd blijven knellen, wil ik maar blijven zeggen. En het ROB overigens schreef hierover nog een mooi rapport vorige week, om af te rekenen met disbalans. Maar dat is geheel terzijde hoor, voorzitter. Is nu niet zo relevant. Maar ik wil uw raad nogmaals bedanken ook voor die motie en die inbreng die toen is geleverd. Want op de inbreng die ook is geleverd op de raadspresentatiesessie van 30 september, een enkeling had het er al over. Mijnheer Zoghbi, dacht ik, van Wij. Rijswijk.

Want ook al concludeerde de Rekenkamer destijds dat het proces van inkoop en aanbesteding in orde is, er blijft altijd ruimte voor meer ambitie en verbetering. En die ambitie die ligt hier wel in die Kadernota voor. Althans als u er mee instemt, gaan we daar ook verder mee aan de slag, om ook dat beleid dan mee uit te voeren. En die ambitie die heeft ook wel te maken met de realiteitszin. Ik meen dat Wij. Rijswijk vroeg van hoe zit dat dan met die NVOI-adviseur, is dat niet te fragiel één persoon? Hangt daar niet te veel vanaf? Er zijn meer inkoopadviseurs. We krijgen één NVOI-adviseur. Dat is ook wel een samenspel. Maar ik zie daar wel degelijk risico's. En de capaciteit die nu wel is gevonden binnen de bestaande formatie. Want dat moet ik wel zeggen: het budget is er nu voor beschikbaar, dat kunnen we gaan doen. Maar dat betekent echt, mevrouw Van Nunen van de PvdA Rijswijk, dat het manifest, hoe graag ik het ook morgen zou willen tekenen, maar enige realiteitszin is echt wel geboden. En dat we een zorgvuldig proces met elkaar lopen. En dat we ook dat in 2027, hoop ik dat te kunnen gaan tekenen, ik of mijn opvolger, in ieder geval het college. Die kanttekening wil ik terdege maken. Het is echt wel even dat we dat proces moeten doorlopen. Het heeft ook enige tijd geduurd totdat we hier zijn.

We moeten, denk ik … We maken nu ook echt stappen en per 2026 houden we ook echt bij hoeveel we lokaal inkopen. Daar gaan we ook over verantwoorden, mevrouw Koegler begon daar over. Maar ik wil er geen haastwerkstukje van maken. En te meer zeg ik dat, omdat het ook in deze huidige markt lastig is om inkoopadviseurs of MVOIadviseurs aan te trekken. Er wil er ook nog weleens een vertrekken. In die zin is het ook lastig om die Pagina 10 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 13 januari 2026

ambitie dan gestalte te geven. Maar ik denk dat er toch een hele mooie ambitie ligt, waarin we duidelijk voor bewuste lokale en maatschappelijk verantwoord inkoop kiezen. Dat betekent dat we toch op meer dingen gaan letten dan alleen prijs en kwaliteit. En maar echt op wat is de maatschappelijke impact van ons inkoop- en aanbestedingsbeleid? En of dat dan veel meer geld kost, dat valt lastig in te schatten. Ik heb volgens mij … In het raadsvoorstel staat het ook, als ik het goed heb begrepen, dat het op lange termijn … Er zijn ook rapporten die zeggen: op lange termijn kan het juist renderen financieel gezien. Maar bij sommige aanbestedingen of inkopen kan je nu niet zeggen van over 30 jaar kan ik die stenen nog eens een keer gebruiken of is het volledig circulair en de investeringen die je nu doet rendeert dan. Dat is heel lastig in te schatten. Dat we budgetdiscipline hanteren, dat lijkt me duidelijk. Want de vooraf gestelde kaders die u stelt in de begroting, die budgetten, die zijn begrensd. En die proberen we ook zo veel mogelijk te bewaken. Mocht dat niet zo zijn, dan informeren we uw raad daar altijd voor. Op die manier is er wel een safety, dat is een beetje een Engels woord, maar in ieder geval een … Dat dat er een waarschuwing af gaat. Vooraf stelt u de kaders. Dit is het budget. Dat geldt dan ook voor de inkopen, aanbestedingen.

En dat betekent ook dat je qua ambitieniveau soms moet schakelen van twee naar drie, ook om de lokale partijen zoveel mogelijk in positie te brengen. Ik vind uw suggestie overigens om de lokale ondernemers te betrekken in informatiesessie met procedures heel goed. Ik denk dat we dat in het beleid wel kunnen meenemen. Dat wil ik wel toezeggen, mijnheer Zoghbi. En dan de meetbaarheid, dat is een ingewikkeld verhaal. Dat document dat gaat steeds omhoog hier. Dit is ook ingewikkeld. Je kan er niet mee helpen, maar hij verspringt ook steeds. Het is echt heel vervelend. De voorzitter: Mijnheer Van Damme, wilt u even een kleine schorsing? De heer Van Damme: Nee, dat gaat wel goedkomen, denk ik. PG&R vroeg nog: hoe concreet meetbaar wordt het gemaakt? En dat wordt dus de taak van die MVOI-adviseur. Daar moeten we echt een tijdsbestek van een jaar voor nemen om op basis van deze kaders het huidige aanbestedingen inkoopbeleid aan te passen en dan concreet te gaan rapporteren. Iemand, dat was mijnheer Veerman geloof ik, die stelde voor om extra P&C-cyclus te gaan … Ik denk dat dat een wat bredere discussie is, maar ik denk dat het belangrijk is dat we in ieder geval bij het jaarverslag daarover in de paragraaf bedrijfsvoering expliciet over gaan rapporteren.

Om daar nu in hele brede zin extra rapportagemogelijkheden voor te maken, mijnheer Veerman, dan zit ik even ook naar de andere … Dat is een beetje wat ingewikkeld. Dan moeten we even goed kijken. Want dat geldt dat we niet alleen tussentijds gaan rapporteren over inkoop en aanbestedingen, maar ook over alle andere zaken. En dat is wel heel lastig om dan die de eerste tweeënhalf jaar jaarverslag, begroting, die cyclus te doorbreken. Maar laten we eerst droogzwemmen het komend jaar, om te kijken hoe we dit proces kunnen gaan verbeteren. En mocht u daar aanleiding toe zien, kunnen we die rapportage in de P&Ccyclus ook aanscherpen, wat mij betreft. De lokale ondernemers. De ene zegt van hoe worden ze niet benadeeld? De ander zegt: goed dat ze goed positie krijgen. Ze krijgen goed positie. Je moet ook altijd wel een bepaald proportiebeginsel in acht nemen, dat je niet te veel eisen stelt die niet haalbaar zijn voor aanbieders. En of je nu een percentage daaraan moet koppelen van hoeveel je lokaal wilt inkopen, dat vind ik wat risicovol, mevrouw Koegler, omdat het ook gaat om soms diensten die misschien niet in Rijswijk worden of inkopen die niet in Rijswijk leverbaar zijn. Ik noem een paar producten, beton. Waar haal je het vandaan? Ja, niet uit Rijswijk, denk ik. Schat ik zo in.

Ik vind het heel lastig om daar … Het streven is altijd zoveel mogen lokaal en zorgen dat lokale ondernemers en anders regionale ondernemers zo veel mogelijk meedoen. Dat was al het beleid. Dat is het beleid. Dat stellen we hier ook vast. Dat gaan we zo doen. Wat de inwoner daarvan merkt, dat is een beetje ... Uiteindelijk zal de maatschappelijke impact daarvan groter zijn. Als je de lokale ondernemers ook mee helpt, dat ze ook kunnen verduurzamen, dat ze hun bedrijfsmodel kunnen aanpassen, dat ze de klimaatdoelen van Parijs kunnen halen. Ik begrijp dat u niet zo voor bent, Pagina 11 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 13 januari 2026

mevrouw Koegler, maar dat zijn nu eenmaal de afspraken die we met elkaar gemaakt hebben. Ik zou daar wel aan hechten. Dat zijn wel … Dat merkt de inwoner ervan, dat hij meer waar voor zijn geld krijgt, omdat er duurzamer wordt ingekocht. Dan ga ik nog even … Zijn er nu nog vragen? Dat ging heel erg over de SROI, begreep ik. Waarom is die bijlage niet meegestuurd? De SROI is een thema binnen … Een van de zes thema's. En over de SROI heeft uw raad nog een motie aanvaard afgelopen begroting of Kadernota, wanneer was het? Kadernota. En daarin is gezegd dat we daarover gaan rapporteren in het kader van de Kadernota Werk. Daar wordt op die manier over gerapporteerd. En dat zal medio 2026 zijn. En SROI is een hartstikke belangrijk onderdeel. En daar willen we ook meer op inzetten, want werk is meer dan loon. U vindt mij daar geheel aan uw zijde. En voor beschut werken, moet je enorm goed mee omgaan. En wat dat betreft is daar ook aandacht voor. Het was niet de bedoeling dat dit als bijlage meeging. Het is nu wel toegestuurd, het uitvoeringsprotocol, het uitvoeringsprotocol is vastgesteld, maar daar staat heel erg op detailniveau in van bij zoveel opdrachten dit, bij zoveel dat. Dat zijn niet de kaders die we hier met elkaar bespreken, maar als u wilt, kunnen we nog eens een keer op enig moment het uitvoeringsprotocol bespreken.

Maar ik denk dat het een geëigend moment is als we dan de uitvoering van de motie bespreken in het kader van de Kadernota Werk. Even kijken. De ketenverantwoordelijkheid en diensten en het klimaat. Daar heeft u misschien wel een punt, maar voor de dienst is het heel lastig om te achterhalen waar die producten allemaal vandaan komen. Voor het klimaat zou je toch kunnen zeggen dat als er een aanbieder is die heel erg veel gebruik maakt van niet zo duurzame stoffen, daar kan je misschien wat makkelijker … Of niet zo duurzame materialen of niet duurzame diensten, daar zou je toch iets meer feeling bij kunnen hebben. Maar hoe dat concreet, dat moeten we ook gaan ondervinden als we een jaartje droogzwemmen wat dat betreft. Volgens mij, ik denk, ik weet niet of ik nu alle vragen heb gehad. Ik zal nog even kijken wat ik zelf heb genoteerd. Ik heb het gevoel toch … Over de regels, de aanbestedingen. Het RVO die geeft daar ook heel veel informatie over. En we moeten ze wel informeren, mijnheer Zoghbi, maar aan de andere kant, ik ken heel veel ondernemers, ik praat heel veel met ondernemers, ben ik continu mee in contact. Die weten echt wel hoe ze geld moeten verdienen. Die weten ook wel hoe ze hier terechtkunnen en anders hebben ze wel een adviseur die ze in dienst kunnen nemen. En anders kunnen ze altijd bij ons aankloppen.

Maar in aanbestedingsprocedures moeten we allemaal wel altijd heel secuur zijn. Ik heb al tegen u gezegd dat we die ondernemers nog meer gaan betrekken in de beleidsvorming. Wat dat betreft hoop ik dat u tevreden bent met deze toezegging. Voorzitter, ik denk dat ik aan het einde ben gekomen van mijn eerste termijn, wat dat betreft. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Damme. Dan ga ik eerst even hoe het hoort, de partij PG&R voor een tweede termijn toevallig, inbreng? Mevrouw Prenger. Mijnheer Zoghbi. De heer Zoghbi: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde interrumperen. Volgens mij mag dat wel, maar dan doen we het bij deze in de tweede termijn. De voorzitter: Volgens mij hebben we afgesproken dat het in de raad wel mag, maar tijdens een Forum is het alleen tijdens de tweede termijn, mijnheer Zoghbi. De heer Zoghbi: Dan hebben we ook weer wat geleerd. Allereerst bedankt waar u mee bent begonnen, dat u de toezegging doet om de lokale ondernemers wat meer te trekken en dat u dat een goed idee vindt. Alleen aan het einde van uw betoog en of verhaal en waar ik u op wilde interrumperen, gaf u aan dat de ondernemers het wel al weten. Dat een beetje haaks op het feit dat u ze wel mee wil nemen om uit te leggen hoe de aanbestedingen goed werken in gemeente Rijswijk. Wij denken wel dat ondernemers daar wel behoefte aan hebben. Als de toezegging blijft staan, zijn we daar blij mee.

En dan wat betreft de SROI-cijfertjes. Dat waren voorstellen die wij hebben gedaan, maar ook zoals andere partijen hebben aangegeven, missen we in dit stukje toch doelstellingen. Pagina 12 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 13 januari 2026

Begrijp ik nu goed dat u aangeeft: we gaan nu starten en we kijken over een jaar en dan kunnen we ze wat concretiseren? Is dat de conclusie van het verhaal? Dat miste ik een beetje van hoe maken we ze wat concreter die doelstellingen? Op dit moment zijn het kaders, maar via de P&C-cyclus dit teruglezen, is niet voldoende. Even kijken. Dat waren mijn aanvullende vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Zoghbi. Mijnheer Smith, voor een tweede termijn? U heeft het woord. De heer Smith: Dank u wel, voorzitter. Volgens mij heb ik een antwoord gemist van de wethouder. Als ik het goed begrijp, is de adviseur MVOI-adviseur, de nieuwe functie, verantwoordelijk voor alle inkopende afdelingen of tenminste de afstemming daarvan of gebeurt dat via meerdere adviseurs? Daar heeft u ook over gesproken. Dat was de eerste. En de tweede vraag is, maar dat ging over de doelstellingen en de kosten. Dat is het verhaal van investeren in duurzaamheid en dat is het meest rendabel. Daar ga ik geen andere vragen over stellen. Dat is voor ons wel duidelijk. Maar de eerste vraag was voor ons wel belangrijk, de rol van de adviseur. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Smith. Mevrouw Koegler voor de tweede termijn. Mevrouw Koegler: Dank u wel, voorzitter. Duidelijk verhaal ook van de wethouder. Er liggen mooie ambities, denk ik.

Is ook duidelijk gemaakt dat we vooral realistisch moeten blijven en het geen haastklus moet zijn, maar dat het dus echt een groeiproces is. Alle SMART-doelstellingen, meetindicatoren en de rol van de adviseur moet groeien. Dat is duidelijk. Rijswijks Belang had het wel mooi gevonden als de ketenverantwoordelijkheid wel als ambitie terug had gekomen, omdat je dan ook echt de verantwoordelijkheid neemt voor de hele keten van productie, levering en dienstverlening. En goed, dat is veel meer dan alleen duurzaam schoonmaakmiddel. Maar ik begrijp ook wat de wethouder zegt en dat het ook ingewikkeld is en dat we voor klimaat gaan. En uiteraard ben ik met u eens dat we ons aan 2030 moeten houden, maar daar mag ik uiteraard wel wat van vinden. Ik heb nog geen antwoord gekregen op de vraag over de kennisdeling. Ik had daar wat vragen over gesteld. Ik wil de wethouder vooral meegeven dat het belangrijk is dat die presentatie eens in de vier jaar, dat dat niet voldoende is, maar dat het belangrijk is om ook tussendoor aandacht te hebben, ook te meten of het effect heeft en nieuwe medewerkers hier ook in mee te nemen. De voorzitter: Dank je wel. Dan kijk ik naar mijnheer Ezinga. Mijnheer Veerman voor de tweede termijn? De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter. Wethouder bedankt voor de beantwoording. Toch even iets.

Ik vind het toch wel een beetje apart dat de wethouder hier noemt dat bepaalde stukken die wel genoemd worden als bijlage niet meegeleverd kunnen worden. Dat kan wel zo zijn. Aan de andere kant vraag ik er specifiek om bij de griffie, om daar toch wel informatie over te krijgen. Mede ook om de motie die we hebben ingediend, waar ook de Partij van de Arbeid en Wij aan refereert, vinden wij het belangrijk om een beetje te weten hoe als je het over doelstellingen heb en resultaten over hoe het nu in elkaar steekt. En als ik dit stuk nu lees, denk ik van dit had wel meegestuurd naar ons moeten worden, want daar krijgen we een beeld van die doelstelling over die invulling van de SROI. Dat is een doelstelling die we met elkaar hebben bereikt blijkbaar. Dat ik positief vind, trouwens. Maar hij had best gedeeld kunnen worden, vind ik. Dit wordt nu aan mij gestuurd en wordt de anderen nu onthouden. Dat vind ik ook een beetje raar, want hij had op iBabs moeten staan. Dat had ik ook gevraagd, maar dat even terzijde. Als we het hebben over die ingewikkeldheid van die vier keer per jaar die hele P&C-cyclus, is misschien goed om in zijn geheel eens te kijken bij andere gemeentes hoe die dat doen per kwartaal. En dan kan je dit onderdeel meenemen in een complete P&C-cyclus per kwartaal. Dat zou een optie kunnen zijn, ook voor deze gemeente Rijswijk. Dank u wel. Pagina 13 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 13 januari 2026

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Veerman. Mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, dank voor de beantwoording, ook wethouder. Ik sluit me aan bij de vraag van GroenLinks over de positie van de MVOI-adviseur in de organisatie. Daar wil ik ook wel graag een antwoord op. En ik sluit me aan bij de opmerkingen van Wij en D66, over meer inzichtelijkheid ten opzichte van de SROI-resultaten. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Wethouder Van Damme, voor uw tweede termijn. De heer Van Damme: Dank u wel, voorzitter. En ook dank aan uw raad voor de vragen in tweede termijn. En ik ben er een aantal vergeten over de kennisdeling. Die koppel ik ook een beetje aan de vraag van GroenLinks. Het zijn hele terechte vragen. Zo zie je maar dat ik ook nog een beetje moet oefenen. Die MVOI-adviseurs, het is niet een eenling, die werkt in een team. We hebben een team van inkoop- en aanbestedingsadviseurs, waar de MVOI-adviseur aan wordt toegevoegd. En die probeert een coördinerende rol te vervullen richting al die afdelingen. En hoe effectief de kennisdeling dan is, dat kan ik op voorhand niet zeggen, maar ik ga wel even aangeven dat één keer in de vier jaar misschien wellicht weinig is. Je moet het doen wanneer het nodig is. Wanneer uit rapportages blijkt dat het niet voldoende goed genoeg gaat.

En bij het inwerkprogramma moet dit een standaardonderdeel worden wat mij betreft. Dat zal ik zeker meegeven, mevrouw Koegler. En ik hoop dat ik daarmee GroenLinks ook wel enigszins heb beantwoord. Dan mijnheer Zoghbi, ik kan u geruststellen, die toezegging blijft staan. Dat was niet dat ik … Misschien suggereerde ik, drukte ik me niet zo heel goed uit, maar veel ondernemers weten hoe ze hiermee om moeten gaan. Niet allemaal. U heeft groot gelijk dat we daar wat extra aandacht moeten geven. Ik wilde niet suggereren dat alle ondernemers precies weten hoe dat zit. De voorzitter: Staat genoteerd, de toezegging. De heer Van Damme: Dan even kijken wat we hebben nu. Het SROI-uitvoeringsprotocol. Ik ga het u toezenden. Ik wil absoluut niet de in de indruk wekken dat we hier informatie onthouden. Dat zou ik zeker niet willen. Die is beschikbaar ook en ik kan hem alsnog toezenden. Dat is totaal geen probleem. De voorzitter: Wethouder, is het misschien goed dat het nu door de griffie ook op iBabs gezet wordt, zodat die inzichtelijk is voor iedereen? De heer Van Damme: Ja. Het wordt beschikbaar gesteld en nogmaals, het is één thema. De voorzitter: Sorry, wethouder Van Damme. Ik vroeg of u het goedvindt dat het dan nu op iBabs geplaatst wordt? De heer Van Damme: Of ik dat goedvind? De voorzitter: Ja.

De heer Van Damme: Moet ik daar goedkeuring voor geven dan? De voorzitter: Nee, dat is een vraag van de voorzitter. De heer Van Damme: Wat mij betreft, is het allemaal openbare informatie. Zet het er maar lekker op. De voorzitter: Gaat u verder, wethouder Van Damme. De heer Van Damme: De cijfers na een jaar concretiseren. Het is niet zo dat we nu pas gaan beginnen. Met SROI zijn we al lang aan de gang. De goede voorbeelden heeft u gezien of heeft in ieder geval mevrouw Van Nunen gezien. Dat weet ik uit ervaring. En het is ook niet zo dat we nu Pagina 14 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 13 januari 2026

helemaal gaan beginnen met het inkoop- en aanbestedingsbeleid, want het beleid wat er is, dat heeft de Rekenkamer ook gezegd, is prima. Alleen we gaan het nu verder concretiseren met maatschappelijk verantwoord inkopen en opdracht geven. Dat betekent dat we die rapportageverplichtingen ook op dat punt gaan beteren. En ook als het gaat om de Social Return on Investment. Dat gaan we zeker … Daar hoef je niet een jaar op te wachten. Dat gaan we de komende tijd direct doen. En we zullen daar over rapporteren bij de Kadernota Werk, zoals de motie heeft verzocht in de Kadernota. Voorzitter, dat was mijn tweede termijn. De voorzitter: Ik zie een interruptie van mijnheer Zoghbi. U heeft het woord. De heer Zoghbi: Willen we als gemeente niet doelstellingen daarin opnemen? Dat is de concrete vraag. De voorzitter: Wethouder Van Damme. De heer Van Damme: Willen we daar … Dat zou ik wel willen, ja. De voorzitter: Dan kijk ik even rond. Dan ga ik agendapunt 9 sluiten, maar dan vraag ik eerst: kan dit als akkoordstuk naar de raad of als bespreekstuk? Akkoord. Ik hoor niemand bespreekstuk. Dan gaat hij als akkoordstuk naar de raad.

10. RIB 25 087 Resultaten ETHOS-telling Regio Haaglanden De voorzitter: En dan gaan we naar agendapunt 10, dat is RIB 25 087, resultaten ETHOS-telling Regio Haaglanden. Geagendeerd door GroenLinks, Partij van de Arbeid en D66. In deze volgorde. Die krijgen ook als eerste het woord. Mevrouw Oude Alink, als eerste het woord. Mevrouw Oude Alink: Dank u wel, voorzitter. Zoals ik had aangegeven in mijn agenderingsverzoek, er is een nieuwe ETHOS-telling. We maken ons daar best wel zorgen over, over de dakloosheid in onze regio en ook in onze gemeente. Het blijkt namelijk dat het probleem groter is dan eerder bekend was. En het is een extreem gevolg van het tekort aan betaalbare woningen in onze ogen. Wij zien het oplossen van dakloosheid wel als een belangrijke prioriteit. Ik heb enkele vragen over de ETHOStelling. Is het de inschatting van het college dat er ondanks de nieuwe telling nog meer mensen dakloos zijn of dreigen te worden dan geteld? Want het is wel een … Het is anders aangepakt dan voorheen, waardoor we dus een beter beeld hebben van welke groepen er dakloos zijn. Maar ik kan me voorstellen dat er nog steeds groepen gemist worden. Ik ben benieuwd of het college daar ook iets over kan zeggen. We vragen ons ook af in hoeverre Rijswijkse daklozen nog in beeld zijn en blijven na verwijzing naar Den Haag.

Want de zorgplicht blijft bij ons, maar na doorverwijzing kunnen waarschijnlijk deze inwoners uit beeld raken. Wij verliezen het zicht op hun en we weten niet hoe we ze verder kunnen helpen, denk ik. En hoe kan dat beter? In de RIB staat dat er de ambitie is voor een laagdrempelig contactpunt voor advies, praktische hulp en doorverwijzing. Dat lijkt ons goed, maar hoe ziet deze ambitie eruit concreet? En wanneer zal een dergelijk contactpunt er kunnen zijn? En als ik me dan voorstel hoe het gaat als je met een dakloosheidsvraag naar de gemeente komt, hoe verloopt dat nu als je geen geschikte woonruimte hebt? Je komt in contact met de gemeente. Kan dat proces lang duren? Welke knelpunten ziet het college? En hoe kunnen we onze inwoners beter ondersteunen? En we vragen ons als laatste af het college het met ons eens is dat daklozen urgent een woonruimte nodig hebben, vooral al is het maar flexibel? Het oplossen van dakloosheid zou, zoals gezegd, prioriteit moeten hebben, want de verbeterpunten zijn positief, maar met een contactpunt heb je nog geen passende woning. Wij vragen of het college zich daar ook in herkent? Dank u wel. Pagina 15 van 36

Concept verslag Forum Samenleving 13 januari 2026

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oude Alink. Dan ga ik naar mijnheer Bosman. U heeft het woord. De heer Bosman: Dank u wel, voorzitter. Het is duidelijk dat dak- en thuisloosheid veelvuldig voorkomt in Rijswijk. De ETHOS-telling laat voor het eerst een gedetailleerd beeld zien van deze situatie. Velen van ons vermoedden al dat deze cijfers ernstig zouden zijn en helaas zijn deze gegrond gebleken. Zoals mevrouw Oude Alink ook zegt, zijn wij benieuwd of de cijfers mogelijk nog erger zijn. Zo wordt in de beantwoording van de schriftelijke vraag van D66 genoemd dat bijvoorbeeld niet alle campings benaderd konden worden in de ETHOS-telling. En de inspreker Berry van het straatconsulaat de benoemde de acute problematiek van dakloosheid. En hij noemde dat Rijswijk zelf een zorgplicht heeft en dat we niet alleen moeten verwijzen naar centrumgemeentes, in ons geval Den Haag. Wat betreft PvdA Rijswijk zijn er in 2030 nul dak- en thuislozen in Rijswijk. Dankzij effectief beleid om deze achtergestelde doelgroep aan een huis te helpen via het Housing First-principe en andere vormen van ondersteuning te bieden, zoals het verhelpen van de schuldenproblematiek, waarin deze mensen vaak verkeren. We hebben eerder een vraag gesteld aan het college over de boetes die mogelijk opgelegd worden aan dakloze mensen.

Zo laten CJIB-cijfers zien dat in 2024 10 boetes zijn uitgeschreven voor het slapen op de openbare weg. Graag zouden wij aan het college willen vragen of de Rijswijkse politie boetes uitdeelt aan dakloze mensen? En zo ja, in hoeverre acht zij deze maatregel effectief? Volgens PvdA Rijswijk heeft het niet alleen weinig nut om boetes uit te delen, maar van een kale kip kun je niet plukken. En het zorgt bovendien ervoor dat wanneer iemand eindelijk een onderkomen heeft gevonden, de CJIB-aanmaningen als eerste op de deurmat liggen. Almere, Leiden, Amsterdam en Nijmegen zijn steden waar boetes op dakloosheid zijn afgeschaft. Graag horen wij van het college of zij ook vindt dat Rijswijk dit goede voorbeeld moet volgen. In de RIB over de ETHOS-telling wordt de ambitie genoemd om een laagdrempelig contactpunt te realiseren voor dreigend dakloze inwoners. Graag vernemen wij de status van het opzetten van dit contactpunt. En indien deze al opgezet is: hoeveel contacten zijn er inmiddels geweest met deze doelgroep? En tot slot vraagt de PvdA Rijswijk zich af of het mogelijk is om per ETHOS-categorie beleid te voeren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bosman. Dan kijk ik naar de fractie van D66. Mijnheer Veerman, u heeft het woord. De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter. Wij hadden uitgebreide vragen gesteld en die zijn uitgebreid en heel goed beantwoord.

Wat dat betreft, was ik heel blij om dit te lezen. Ik wilde toch wel een aantal dingen zeggen. Er was ook een inspreker, mijnheer Vennink uit mijn hoofd, die zelf dakloos geweest is. Ik hoor een aantal dingen van de Partij van de Arbeid over die boetes, om te kijken om dat af te schaffen of dat ideaal zou kunnen zijn voor sommige mensen. Ik denk niet dat je dit altijd moet doen. Aan de andere kant denk ik ook dat het goed is, mijnheer Vennink noemde volgens mij ook Housing First. Daar zijn we mee bezig. Dat ben ik blij om te lezen. Aan de andere kant is het nog wel heel vaak dat het … En dat is misschien wel goed als raad, er is een daklozencafé in Den Haag. Daar kan je naartoe en daar kan je ook een soort uitje doen. Dat zouden we als raad ook eens een keer kunnen doen. En dan word je meegenomen door daklozen zelf en dan sta je in de wereld van die mensen zelf. Wat ook deze mijnheer zei, die zelf dakloos geweest is. En dan kom je erachter dat we dingen wel goed proberen te regelen, maar dat het toch vaak een kastje van de muur is. Het is een soort spel. En dan denk je bij jezelf: hoe kan dit mogelijk zijn dat die mensen op dit moment weer van Rijswijk naar Den Haag en van Den Haag naar Rijswijk en teruggestuurd worden, omdat ze bepaalde documenten niet hebben of dat ze niet op tijd zijn? Dat heeft mijn ogen wel geopend. Waar ik van denk van hier moeten we echt iets mee.