Concept verslag Forum Samenleving 11 maart 2025

Ik geef nu graag het woord aan mijn collega Wit, om de rest van de vragen te beantwoorden. De voorzitter: Mijnheer Wit, ga uw gang. De heer Wit: Dank u wel, voorzitter. Laat ik maar meteen de subsidie inspringen, want daar kwamen eigenlijk de meeste vragen over. De fractie van de VVD gaf inderdaad al aan, u heeft tijdens de vorige bespreking aangegeven dat u zou trachten om iets van een uitspraak te doen over subsidies tijdens het Forum . Dat hebben we ook getracht, hebben we ook geprobeerd. We hebben alleen daar echter geen enkele harde uitspraken over kunnen krijgen. Dat is ook lastig op moment dat je nog bezig bent met planvorming en nog niet weet wat het besluit wordt, om dan de subsidie al wat verder op in te gaan. Tegelijkertijd hebben we natuurlijk wel inderdaad een brief gekregen van Bond Heemschut, dat ze ons daarin zouden willen ondersteunen, mocht u besluiten om voor scenario C te gaan. Die zullen we dan natuurlijk ook zeker in hun mogelijkheden daarin omarmen. Tegelijkertijd, wij weten ook, de provincie heeft in ieder geval niet de mogelijkheid. We hebben natuurlijk wel navraag gedaan. Tegelijkertijd zouden we wellicht vanuit het Mondriaanfonds of het Stimuleringsfonds regeling architectuur of Fonds 1818. Er zijn heel veel fondsen die wellicht een mogelijkheid zouden kunnen bieden om hier iets mee te doen.

Ik heb alleen nu niet zeker niet een uitspraak van hen, dat gaan we doen. Sterker nog, dat ga ik ook niet krijgen totdat er een uitgewerkt voorstel ligt met een besluit van de raad om voor scenario C te gaan en dan moet het ook nog in een raadsvoorstel over een aantal jaar bij u terechtkomen, moet het nog een keer besloten worden hoe we dat gaan doen. Dus dat Pagina 16 van 32

Concept verslag Forum Samenleving 11 maart 2025

over subsidies. Er zijn vragen gesteld ook over het kostenplaatje door Wij. Rijswijk, 265.000 euro werd aangegeven. Dat is het bedrag wat inderdaad begroot is om het kunstwerk te isoleren, in te pakken en te stutten tot het moment dat we aan de constructie van eventuele nieuwbouw kunnen plaatsen. Tegelijkertijd betekent het verplaatsen van de Marimbahal of in ieder geval de nieuwe ontwikkeling naar die locatie toe, dat we wellicht met de uitbreiding ook iets moeten gaan doen met dat trafohuisje wat er staat. Dat zal, als je die volledig wilt verplaatsen en vervangen, ongeveer 150.000 euro kosten. We weten alleen nog niet of dat op dat moment ook op dat bedrag uitkomt, want er moet sowieso vanuit de autonome groei van de stad, het elektriciteitssysteem, veel elektrahuisjes moeten vervangen of nieuw of vergroot worden, kan het best zijn dat daar een koppelkans in zit om Stedin daarin mee te trekken. Echter, dat is niet zo heel makkelijk voor ons. Daar moeten we het overleg over voeren. Dus dat zijn in ieder geval wel bedragen die inderdaad beide zoals u aangaf wel kloppen inderdaad en ook in het raadsvoorstel staan. Rijswijks Belang heeft vragen gesteld over het kunstwerk. Wat is dan waardevol? Wie bepaalt dat? Ik niet, dat zult u begrijpen.

Maar uiteindelijk hebben wij vanuit de RCE, de Rijksdienst voor Cultuur Erfgoed een brief gehad waarin zij hebben gezegd: we zetten het op een longlist voor cultureel erfgoed, dat wij het belang ervan inzien. Op basis van die vraag hebben wij toen gezegd: dan gaan wij een waardebepaling laten uitvoeren. Dat hebben we door de Vereniging Heemschut, Bond Heemschut laten doen. Dat zijn experts vanuit het particulier veld. Die al 115 jaar dit soort werk doen om gemeenten, maar ook andere instanties te ondersteunen in dit soort werkzaamheden. Daar zit de kennis en ik ga ook op hun rapport dan af. Dat zijn experts. En u vraagt dan verder ook over de expert Goudstikker. Wie is dan Goudstikker? Goudstikker is een constructiebureau, een adviesbureau, dat ook al 70 jaar lang allerlei bouwkundige constructies beoordeelt om daar een advies uit te brengen. Dus ook daar ga ik af op experts en het financiële plaatje wat daarbij zit, wat door Goudstikker bij een externe partij is opgevraagd, u vraagt: waarom hebben we er niet meer opgevraagd? We hebben geen reden om te twijfelen aan de opgave die hier ligt van het bureau, Vitruvius is het geloof ik, op moment dat je gaat aanbesteden, dan vraag je meerdere offertes op om te kijken of je een goede prijs krijgt. Dit is een inschatting. Het bouwkostenbureau is daar volgens mij uitstekend in geslaagd om dat op een goede wijze weer te geven.

Dus ik heb geen reden om daaraan te twijfelen. U heeft nog een vraag gesteld over kunnen we het museum niet vragen om te doneren? Het museum gaat niet over kunst in de buitenruimte of kunst op andere panden. Het gaat over de eigen collectie en over wat daar verder binnen aan tentoonstellingen te zien is. Ik vraag ook niet aan voetbalvereniging Celeritas om voetbalvereniging Vredeburg te ondersteunen, omdat het toevallig beide voetbalverenigingen zijn. Dus dat ga ik ook hier niet doen. De circulaire ambities, kreeg ik van GroenLinks vragen over. Hoe kunnen we omgaan met eventueel als we na de sloop willen kijken of tijdens de sloop er materialen uitkomen? Dat moet echt blijken tijdens de opname van de sloop. Wat voor materiaal zit erin? Is het bruikbaar? Bijna alle aannemers in aanbestedingen vragen wij ook om goed om te gaan met het scheiden van bouwstromen en het eventueel her te gebruiken. Zouden we dat wat verder willen doen, dan moeten we dat in de aanbesteding gaan opnemen, dat op een goede manier die materialen dan ook hergebruikt worden. Het is wel zo dat als je het laat slopen, als men kiest voor dit scenario, dan wordt het op korte termijn gesloopt, dan zie ik niet direct kans om dat ergens in de stad weer her te gebruiken, want de aannemer die het gaat slopen, die heeft dan de mogelijkheid om die materialen ergens anders onder te brengen.

We kunnen dat natuurlijk wel meenemen en aangeven en circulair of zoveel mogelijk beiden gescheiden sloopstromingen, dat is tegenwoordig bij sloop heel normaal. Even kijken. De voorzitter: Mijnheer Van ’t Eind. De heer Van ‘t Eind: Dank u wel, voorzitter. Mag ik dat zien als een toezegging? Pagina 17 van 32

Concept verslag Forum Samenleving 11 maart 2025

De heer Wit: Ik vraag me af wat voor toezegging u bedoelt. Wat ik u kan toezeggen, is dat wij bij de sloop en ik denk ook dat dat normaal is, dat wij aangeven dat zoveel mogelijk bouwmaterialen hergebruikt of op de goede wijze gescheiden afgevoerd worden, zodat ze ook voor hergebruik in aanmerking komen, maar verder kan ik op dit moment daarin niets toezeggen. Een kleintje is het dan. Even kijken, voorzitter. Ik heb verder geen vragen gehad. Ik geloof dat ik alles over subsidie en over het kunstwerk beantwoord heb. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Zijn er nog andere wethouders, leden van het college, die nog iets gaan beantwoorden? Nee. Dan gaan we over naar de tweede termijn. Het is inmiddels 22:30 uur. Ik wil u vragen om het kort te houden als dat kan, maar het is ook een belangrijk onderwerp. Dus ik laat uw geweten hierover even nadenken. Dan vraag ik het woord aan Beter voor Rijswijk. De heer Nunnikhoven: Dank u wel, voorzitter. Dat beloof ik. College, bedankt voor de beantwoording op de vragen. Nu waren daar ook vragen gesteld door de VVD. Want ik wil hem eigenlijk ook een beetje terugleggen. Er is een avond geweest voor voorzieningen. Daar was u niet aanwezig, maar ik neem aan dat u het stuk wel heeft doorgelezen. En u heeft het over wachten. Wij hebben nu al schatting tussen 0 en 3 en tot 2040 2 tot 5.

Dus stel dat wij wachten met de Marimbahal, dan is mijn vraag: waar gaan we dan bouwen? Ik hoor u ook zeggen de landgoederenzone kan niet, Rijswijk wordt straks vol. En u heeft het over wachten, maar het tekort van zaalhuur was al in 2016 onder de heer Van Hemert, wethouder, en daarna dus ook onder wethouder Luchthart. De Altes is vervanging van de andere sporthallen geweest, toen er al tekort was, 2016. Dus inderdaad, toentertijd had er al actie moeten worden ondernomen, maar door de financiële situatie toen kon het niet. Dus mijn vraag is: waar gaan we op wachten? En als we dit dan stilleggen, dan vraag ik me af: welke bouwprojecten gaan we dan ook stilleggen? Want dan dat tekort naar 2040 moeten we dan oprekken naar 2050, 2060. Gaan we dan het Havenkwartier stopzetten? De Beatrixlaan met bouwen? We moeten keuzes maken. En daar heeft u gelijk in en het kost allemaal veel geld. En ik heb uw partij weleens horen roepen: bouwen, bouwen, bouwen, maar daar horen ook voorzieningen, voorzieningen, voorzieningen bij. Dus ik vind het een beetje dubbel wat u zegt. Alleen aan de ene kant is Beter voor Rijswijk wel blij dat uiteindelijk het kunstwerk uit de hoge hoed kwam zetten, want u heeft het over rooie vlakken. Bij de voorzieningen staan ook heel veel rode vlakken. Dit was mijn tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Nunnikhoven.

Dan geef ik nu het woord aan GroenLinks, mijnheer Van ’t Eind. De heer Van ‘t Eind: Na deze bijdrage van de heer Nunnikhoven, dat is een eer. Dank voor de beantwoording. Eerst even iets, een kleine reactie op de beantwoording en daarna nog iets ook over waarom wij als GroenLinks ook de noodzaak zien om dit project te doen en waarom wij dit ook steunen. Eerst even toch een kleine reactie op de beantwoording. Ik hoor de wethouder ten aanzien van de huiskamerfunctie bevestigen dat die exploitatie nog niet geregeld is in die kosten. Dat baart me wel een beetje zorgen. Want u zegt: er zijn er zijn wel organisaties die daarin willen, maar uiteindelijk moet die exploitatie wel georganiseerd worden. En we doen wel met dit plan en het creëren van die ruimte en ook verwijzen naar de behoefte die in de buurt is, de belofte om tot die huiskamer te komen. Dus durft de wethouder het aan om hier toe te zeggen dat die huiskamer er sowieso komt? Dat is een vraag aan de wethouder. Mag ze even over nadenken. En dan ten aanzien van die parkeernormen.

Ik begrijp de beantwoording van de wethouder op zichzelf wel, maar waar ik ook een beetje op doel en ik constateer dat het college dat dus niet gedaan heeft, is dat je nadenkt over kun je ook bouwen in zo'n plek voor bijvoorbeeld Woonzorg-woningen voor ouderen, waarbij autobezit veel lager ligt en dus de parkeerdruk die door het bouwen van deze woningen komt, dus niet extra of veel meer extra parkeerdruk op de buurt legt. Waardoor je zo'n parkeernorm op dit Pagina 18 van 32

Concept verslag Forum Samenleving 11 maart 2025

project dan lager zou kunnen houden, maar ik constateer vanuit het antwoord van de wethouder dat het college daar niet op die manier naar gekeken heeft. Ik neem dat mee in de overwegingen de komende twee weken richting de raadsvergadering en of wij daar in dat opzicht iets mee zouden willen doen. Dat weet ik nog niet, maar het zou wel kunnen. Dan dat circulair. Ik dacht: ik krijg een mooie toezegging, maar dat was dan toch niet. Hij hoeft niet als toezegging genoteerd te worden, want ik vond dit niet echt een toezegging. Ik begrijp het antwoord van de wethouder ook wel. We gaan nu slopen en het duurt een hele tijd voordat we daar gaan bouwen. En je gaat ook niet allerlei materialen opslaan, maar de wethouder zegt zelf ook al: we weten ook niet precies wat er allemaal uitkomt. Misschien komen er wel dingen uit waarvan je zegt: dat kunnen we misschien wel straks benutten voor de nieuwbouw. En is het dan niet zonde om nu al gelijk uit te sluiten? Ook in dat opzicht neem ik het antwoord van het college even mee, ga ik toch nog even nadenken of daar niet toch iets op te bedenken is. Want als we de ambitie hebben om circulair te zijn, dan moeten we als stad ook circulair zijn. En ik vind, voorzitter, dat grondstoffen weggeven aan de aannemer, dat die daar weer allerlei dingen mee gaat doen, vind ik niet circulair genoeg.

Als dat de visie van het college is op circulair, dan moeten we toch ook nog maar een keer een discussie gaan voeren daarover. Voor mij is circulair dat je grondstoffen in de stad houdt, zo dicht mogelijk bij de plekken waar je het vandaan haalt en niet weggeeft aan een aannemer die dan vervolgens, mag ik toch aannemen dat we daar dan in de prijs bij zo’n aannemer nog iets mee doen, want hij kan verdienen aan die grondstoffen. Voor mij is dat niet per se circulair. Dus ik neem dat antwoord ook mee en ik ga daar ook nog even mezelf op beraden. En dan tot slot ook, de VVD sprak GroenLinks niet aan. Daar was ik er een beetje blij om, want de heer Loof was nogal scherp op dit plan, maar ik heb toch de behoefte om daar ook wel op te reageren. Ik ben het met de VVD eens, voorzitter, ik denk dat alle partijen het daar wel over eens zijn en zeker ook alle partijen binnen de coalitie, dat we zorgvuldig en zeker in deze financieel moeilijke tijden moeten omgaan met de begroting en met de gemeentelijke financiën. En volgens mij heeft deze coalitie dat ook tot nu toe elke keer laten zien, samen met de VVD en elke partij, ook BvR, die in deze coalitie zit, ook de Partij van de Arbeid, D66, GroenLinks, dat we dat gedaan hebben. En tegelijkertijd moeten we wel zorgen dat we op termijn een leefbare stad houden en daar horen ook voorzieningen bij. Daar hoort dus ook zo'n sporthal bij.

De heer Loof die zegt dat die niet nodig is. De onderzoeken laten iets anders zien. Ik denk niet dat het goed is voor de stad om onze sportverenigingen over de grens te jagen. Dan is een investering, als het echt noodzakelijk is, moet je hem ook doen en dat is iets heel anders dan wat ik de heer Loof eerder heb horen zeggen, een megalomaan project. Nee, dat is gewoon investeren in de toekomst van je stad. Dank u wel, voorzitter. Tot zover mijn tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van ‘t Eind. Dan gaan we nu naar Wij. Rijswijk, mijnheer Van Dam. De heer Van Dam: Ik hoef er weinig meer aan toe te voegen als je dat zo hoort van GroenLinks en Beter voor Rijswijk. Ik wil wel GroenLinks ondersteunen in de vraag naar die huiskamer. Want wat we hebben gedaan vorig jaar, is een enquête gehouden in die wijk, met uit mijn hoofd, iets meer dan 100 reacties. Naast die behoefte voor die sporthal, was de behoefte voor zo'n huiskamer ontzettend groot. Dus die urgentie die de heer Van ‘Eind daaraan geeft, die onder onderstreep ik ook vanuit Wij. Rijswijk. Dus wij hopen ook dat die huiskamer toch echt daar gerealiseerd gaat worden. Dan wil ik nog even reageren op het parkeren. Op een ander punt zei de wethouder van we moeten de spelregels niet veranderen tijdens het spelen.

Ik vraag me toch af, we hebben in de begroting ja gezegd tegen, althans wij niet, maar een aantal partijen hebben voor de begroting gestemd. Waarin staat dat we bij nieuwbouwprojecten inderdaad de parkeerregulatie kunnen aanpassen. Alleen, volgens mij is nog steeds de huidige Parkeernota gewoon van kracht en daarin staat toch echt iets anders. Daarin staat dat we 50 procent van de wijk voor moeten hebben als we parkeerregulatie Pagina 19 van 32

Concept verslag Forum Samenleving 11 maart 2025

willen gaan veranderen en dat is nog steeds huidig beleid. Dat is niet aangepast, ook niet met de begroting. Dus ik zou toch wel willen weten van de wethouder van hoe gaan we daar dan mee om? Want ik volg volgens mij nog steeds gewoon het huidige parkeerbeleid. Dat is mijn tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer van Dam. Dan gaan we nu naar Rijswijks Belang. Mevrouw de Haan-Niesen: Dank u wel, voorzitter. Dank college, voor de beantwoording. Ook om even terug te komen op het parkeren. Ik hoor de wethouder zeggen dat ze een vooruitstrevend inzicht heeft en met betrekking tot parkeerdruk, maar in het raadsvoorstel staat toch echt dat op basis van tellingen zichtbaar is dat als gevolg hiervan net langs de rand van het betaald parkeergebied sprake is van een hogere parkeerdruk. Verder heeft zij het over de ambtenaren die daar niet meer parkeren. Dus dan denk ik van nou, dan zou daar ook geen parkeerdruk moeten zijn. Ambtenaren parkeren ook niet op zaterdagavond in de Muziekbuurt of überhaupt daar in de wijk. Dus ik wil toch terugkomen op mijn eerdere vragen, want wanneer hebben deze tellingen plaatsgevonden? Want dat schetst u in het raadsvoorstel.

Daar hebben tellingen plaatsgevonden, over welke periode en op welke tijdstippen? Is daar een overzicht van en kunnen we als raad dit nog krijgen? Waar ik geen antwoord op heb gehad, is dat er in het raadsvoorstel uitgangspunt is dat in principe parkeren voor bewoners op eigen terrein plaatsvindt. Wat bedoelt u daar precies mee? Fijn dat wethouder Wit vertrouwen heeft in de groepen experts en bouwkundige adviesbureaus. Daar zullen we hem dan op zijn mooie blauwe, groene ogen, geen idee welke kleur het is, geloven. Wat Rijswijks Belang betreft is … We twijfelen. We twijfelen heel erg. De voorzitter: U heeft een interruptie van mijnheer Van ’t Eind. De heer Van ‘t Eind: Toch een vraag aan mevrouw Niesen. Ik ben blij dat mevrouw Niesen de wethouder op zijn blauwe ogen gelooft, maar mij verwondert toch een beetje deze reactie. Gelooft Rijswijks Belang niet in enige vorm van 70 jaar bestaande bouwkundige expertbureaus of 110 jaar lang bestaande experts op het gebied van kunst, die daar al 110 jaar over adviseren? Dat is iets wat voor Rijswijks Belang gewoon opzijgeschoven kan worden, dat is ook maar een mening. Moet ik dat zo zien? Kijkt Rijswijks Belang daar op die manier naar? De voorzitter: Mevrouw Niesen. Mevrouw de Haan-Niesen: Nee, mijnheer Van ’t Eind, zo moet u het niet zien.

Wij verbazen ons elke keer weer over het feit dat er maar een of twee adviesbureaus worden ingeschakeld of aannemers of et cetera, gevraagd worden om een om een kostenadvies of om een advies, terwijl daar in Nederland volgens mij vele malen meer bouwkundige adviesbureaus zijn die bouwkostenadvies kunnen maken. De voorzitter: Mevrouw Niesen, u heeft weer een interruptie van mijnheer Van ’t Eind, maar als u eerst uw zin af wilt maken, dan ga uw gang. Nee, mijnheer Van ’t Eind. De heer Van ‘t Eind: Begrijp ik Rijswijks Belang nu goed, dat Rijswijks Belang graag nog extra geld uitgeeft aan nog veel meer extra adviesbureaus? Mevrouw Haan-Niesen: Nee, zeker niet. Zo wil ik hem niet stellen. Dat mag u vinden, mijnheer Van ’t Eind, geen probleem. De voorzitter: Mevrouw Niesen, gaat u verder. Mevrouw de Haan-Niesen: Ik ga verder. We twijfelen aan dit raadsvoorstel. Waarom? Vanwege alle onzekerheden die daarin benoemd zijn en de negatieve financiën. Verder vinden we dat de nadruk te veel op het kunstwerk ligt dan op de sporthal, met maatschappelijke voorzieningen, die lokaal, regionaal en zelfs landelijk van belang zijn of kunnen zijn. Verder willen we als fractie Rijswijks Belang Pagina 20 van 32

Concept verslag Forum Samenleving 11 maart 2025

het college meegeven dat we nog steeds betreuren dat de raad niet eerder is geïnformeerd met betrekking tot het kunstwerk. Nogmaals, in april 2024 is er al contact geweest met de werkgroep monumentale kunstbond Heemschut. En u heeft in december 2024 de raad geïnformeerd dat er een kunstwerk in de achtergevel van de Marimbahal aanwezig is. Acht maanden later. Rijswijks Belang overweegt dan ook met een motie te komen tijdens de volgende raadsvergadering hiervoor. Richting de VVD, we hebben verzocht om een onderzoek in de motie. En we hebben nergens anders in de motie gevraagd om een sporthal, behoud van de viskraam op locatie en niet om een parkeergarage, niet om betaald parkeren, ook om het behoud van een kunstwerk, niet om een exploitatietekort en ook niet om een sluitende businesscase. Hier wil ik het bij laten. Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niesen en mijnheer Loof heeft nog een interruptie voor u. De heer Loof: Voorzitter, richting mevrouw Niesen, is dat niet ongelooflijk naïef die motie? Dit had u van mijlenver kunnen zien aankomen als Rijswijks Belang. Natuurlijk ging dit een tekort opleveren. Natuurlijk moet je iets met dat parkeren. Dus het is logisch dat er ergens ook nog een parkeergarage in komt. Kunt u hier zeggen: de motie dat we die toen hebben gesteund, dat was eigenlijk gewoon een fout, hadden we misschien niet moeten doen.

Dit hadden we kunnen voorzien. Stomme fout toegegeven en we gaan weer door en stemmen tegen dit voorstel? Mevrouw de Haan-Niesen: Nee, zo zien wij het niet als fractie Rijswijks Belang, mijnheer Loof. De voorzitter: Dan gaan wij nu verder met D66, mijnheer Veerman. De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter en de wethouders bedankt voor het beantwoorden van de vragen. Wat mij deugd doet, is dat we eigenlijk liever ook een toezegging zouden zien op financieel gebied. Dat we nu al konden zeggen van dat er echt geld is om ook het kunstwerk te behouden. Want als je naar kunstwerk kijkt, geeft het ook een mooie ontwikkeling, want we krijgen daar een mooi buurtpark voor terug voor de accommodatie en dat is ook direct beschikbaar voor de bewoners in de wijk. Dat zou een mooie win-winsituatie kunnen zijn bij het behoud van het kunstwerk. Het maakt het wel ingewikkeld als er geen middelen zijn. Wij zijn ook voor de accommodaties, dat mensen kunnen sporten en bewegen in Rijswijk en dat er voldoende voorzieningen zijn, zowel maatschappelijk als op sportgebied. Het valt me op dat wij al eigenlijk al de vorige raadsperiode al zeiden: laten we nu in Rijswijk buiten zorgen voor een goede sportaccommodatie. Dus wij hadden dat plan al wat de VVD ook zei, alleen was de VVD toen niet bereid om daar ook ruimte voor te krijgen.

Dus ik vind het leuk dat mijnheer Loof dat nu wel benoemd, maar nu zijn we te laat op de kleine stukjes die we nog hebben om een grote sporthal neer te kunnen zetten. Dus we moeten nu gaan kijken op dit soort accommodaties of we daar de ruimte kunnen vinden om nog wel iets te kunnen doen om te kunnen voorzien in die sportvoorzieningen. Dus vandaar dat wij ook achter dit plan blijven staan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Veerman. Mijnheer Loof van de VVD. De heer Loof: Dank, voorzitter. Voorzitter, als reactie op enkele opmerkingen mijn kant op en beginnend bij BvR. U gaat voorbij mijn punt. Ik heb aangegeven dat een hal bijvoorbeeld dus ook in Rijswijk buiten kan. Het ging in mijn bijdrage en waarom ik het benoemde, gaat het over vertrouwen en om het woord van BvR en wat dat waard is. Ook die eerlijkheid van BvR, de belofte dat als te duur wordt dat BvR niet zou instemmen en daar ging het mij om en die belofte breekt u wat mij betreft en dat vind ik meer dan spijtig. Daarom benoemde ik dat zo. Als reactie op … De voorzitter: Mijnheer Loof, u heeft een interruptie van mijnheer Nunnikhoven.

Pagina 21 van 32

Concept verslag Forum Samenleving 11 maart 2025

De heer Nunnikhoven: Ja, zeker, want ik moet hier natuurlijk op reageren. Want als het om vertrouwen gaat, er ligt nu een onderzoek en inderdaad er werd net aangehaald over Rijswijk buiten. Ik denk dat dit de goedkoopste grond in Rijswijk is waar we zo’n sporthal of zo’n accommodatie kunnen bouwen op dit moment. En ik begrijp dat op dit moment de situatie niet goed is, maar Beter voor Rijswijk kijkt graag vooruit en die zien nu dat dit waarschijnlijk in de toekomst en ik denk zelfs zes, misschien wel zeven, misschien wel vijftien jaar de kans is om dit te bouwen voor onze stad. Ik hoop dat dat eerder is en dat de financiën weer goed wordt. Dan vind ik het raar dat met vertrouwen, u vertrouwt wel een organisatie dat dat ze subsidies binnen harken voor een kunstwerk. Dat hoor ik u en dan zegt u dat vertrouwen in mijn partij dan verliest, omdat er een toezegging is geweest. Die mensen hebben ook een toezegging gedaan. Dus dan vraag ik me af: als ze het niet halen, wie gaat dat verschil dan betalen? De voorzitter: Mijnheer Loof, wilt u uw betoog voortzetten? De heer Loof: Dank, voorzitter. Kort als reactie. Kijk, los van het feit dat ik nog helemaal niet heb gezegd wat onze fractie zal gaan doen over de muur en met de subsidies, de hele discussie over die muur is ook uw fout. Door die motie zitten we in een hele discussie over die muur.

Dus dan is het ook een beetje, op een bepaald moment komt het ook neer van dit zijn de gevolgen van uw eigen keuzes. Kom dan maar met oplossingen. De voorzitter: Mijnheer Loof, u heeft een interruptie van mevrouw Niesen. Mevrouw Haan-Niesen: Dank u wel, voorzitter. Hoor ik de heer Loof nu zeggen dat onze motie heeft veroorzaakt dat er een muur in de Marimbahal zit, die al jarenlang daar zit en eigenlijk er nog nooit een haan naar heeft gekraaid en daar komt u nu mee? De voorzitter: De heer Loof. De heer Loof: Dank, voorzitter. Nee, dat zeg ik niet. Ik zeg dat deze discussie er is over het behoud van de muur dankzij uw motie. Omdat in het initiële voorstel van het college was de hal te klein en had die muur sowieso gesloopt moeten worden, maar omdat er ineens een motie kwam met ik wil een gigantische hal, die toevallig ook nog eens precies de omvang heeft van die muur, moeten we nu ook besluiten of die muur behouden wordt. Anders was die gewoon direct gesloopt. Kan ik door? Top. En toch mijnheer Nunnikhoven van BvR, ik blijf erbij, u heeft die toezegging gedaan of toezegging, u heeft die belofte gedaan. Wat is die dan nog waard? Ik kijk, ik snap het voorzieningenpunt echt wel, maar dan had u die belofte niet moeten doen. Punt. Ik denk dat het daar gewoon over gaat en dat vind ik gewoon spijtig. Ik zeg niet dat ik het niet begrijp. Ik vind het gewoon spijtig.

Ook als reactie op nou mijnheer Van ‘t Eind van GroenLinks. Herhaling, er wordt steeds in mijn mond gelegd dat ik zeg dat een hal in het geheel niet nodig is, maar dat heb ik niet gezegd. Ik zeg: niet hier en niet op dit moment. Daarnaast, dit is wel een redelijk megalomaan project, want die illustraties die je ziet van wat het Walhoornplein gaat worden, alleen al door die hal. Dat noem ik megalomaan. Tot slot daarover, keuzes maken, zeker mijnheer Van ‘t Eind, maar een motie van 12 miljoen, laten we even realistisch zijn, dit plan is vele malen duurder door die motie en daar gaat het mij om. Is dat verstandig? En compenseert verstandig beleid op andere gebieden? Want daar heeft mijnheer Van ‘t Eind zeer zeker gelijk in, maar compenseert dat verstandige beleid het om met één ondoordachte motie 12 miljoen uit te geven? Dat punt betwijfel ik persoonlijk dan weer wel. Voorzitter, nog even wat vervolgvragen richting het college. Die les gymnastiek waar ik het over had, ik constateer toch dat mensen daarvoor gezakt zijn op dit moment, maar we gaan het zien bij de uiteindelijke stemming. De voorzitter: Mijnheer Loof, zou u wel een beetje vaart willen maken? Pagina 22 van 32

Concept verslag Forum Samenleving 11 maart 2025

De heer Loof: Nou, voorzitter, ik wil niet heel moeilijk doen, maar voor mij waren er mensen ook met hele lange inbreng. De voorzitter: Gaat u maar gewoon door. De heer Loof: Ja, ik ga door. Voorzitter, ik heb ook niet concreet gehoord hoe de wethouder binnen het beleidsprogramma de tekorten gaat opvangen ofwel wat gaan we niet doen? Want ook dat staat tenslotte in het door de wethouder zo mooi aangehaalde akkoord Gezonde groei. In het verlengde daarvan, wat dus als die SPUK lager uitvalt? Welke keuze gaat u maken? Wie gaat u moet teleurstellen vanwege deze motie van 12 miljoen? U heeft het over degelijkheid en dat het breder is en dat begrijp ik ook wel, maar dan zet u ons toch te makkelijk weg, dan zet u ieder geval de Rijswijkse VVD te makkelijk weg, alsof het ons enkel gaat over wonen, wonen, wonen of bouwen, bouwen, bouwen. Het gaat ons hier om een balans en de terechte vraag of dit nu op dit moment de juiste plek is voor een Altes plus of moeten we dat misschien elders gaan bouwen? En dat in relatie tot het geld wat we nu gewoon echt enkel in beperkte mate hebben. Ja, dat is vervelend dat we dat in beperkte mate hebben. Dat is jammer, maar dan moet je dus die keuze maken.

En je kan dan niet altijd onder het mom van de brede definitie van degelijkheid, die de wethouder aanhaalt, waarvan ik nogmaals zeg: het is een te respecteren definitie die je echt in je keuze kan meenemen, maar dan kan je onder de huidige financiële kaders niet altijd alles doen, want dat geld raakt een keer op. Dus ik wil toch echt iets concreter horen: wat gaan we dan niet doen binnen dat beleid? Waarom is die huiskamer niet meegenomen in de exploitatie? Ik sluit me daar toch voor aan bij de vragen die daarover zijn gesteld. En vindt u het nogmaals niet ook gek om aan de vooravond van het ravijnjaar zulke rooie cijfers voor te leggen? Moet u dan niet zoals de vraag van het CDA impliceerde, kijken of dan het woningaanbod op die locatie het tekort kan compenseren? Dus door een andersoortig woningaanbod dan maar toe te voegen. En dit alles, terwijl deze raad al meerdere keren in meerderheid heeft aangegeven: let op dat geld, beperk het investeringsprogramma, et cetera. Dus ik wil toch iets meer reflectie dan, ik zie het iets anders in de afweging voorzieningen. Wat betreft het betaald parkeren. Ik zie hier geen parkeerprobleem, dus ik begrijp nog steeds niet helemaal de drang om hier zo uit te breiden, dus daar ga ik nog een reflectie op. En tot slot denk ik dat ik daarmee alles heb gezegd. Wat betreft de muur, ik wacht nog eventjes af. Ik hoor het in de raad wel.

Ik kan nog geen finaal oordeel vellen over hoe we daar zo in gaan zitten. De voorzitter: Mijnheer Nunnikhoven. De heer Nunnikhoven: Ik heb toch even gewacht, want ik had wat meer vragen gesteld aan mijnheer Loof. Ik heb volgens mij de vragen van mijnheer Loof wel beantwoord. Mijn vraag was: bent u het dan met me eens dat we misschien sommige projecten moeten stoppen dan met bouwen, omdat die tekorten naar 2040, 2050 op te rekken naar 2060, 2070? En welke locaties u dan in de toekomst buiten Rijswijk buiten nog meer in de toekomst sporthallen kunnen worden gebouwd. En dan heb ik nog een vraagje. Zou u met mij een keertje naar de Altes willen, want u noemt het een Altes plus. We hebben het hier volgens mij niet over twee sporthallen en een sportzaal, want dan denk ik dat we hem gelijk aftikken voor 12 miljoen. De voorzitter: Mijnheer Loof. De heer Loof: Voorzitter, dank je wel. Ik wil altijd een keertje graag naar de Altes, natuurlijk. Dat vind ik geen probleem. De vraag die u stelde over … Kijk, het gaat mij hier vooral om het feit dat ik vind in de afweging kosten-baten dit een slechte keuze. Daar komt het eigenlijk gewoon op neer. En daar komt bij de situatie die ik net al had uitgelegd, over dat ik een andere afwegingen had verwacht uiteindelijk bij sommige partijen, maar in de afweging kosten-baten vinden wij, hadden wij hier een andere keuze gemaakt.

En ik denk ook dat je het sportaanbod breder moet zien en ook meer Pagina 23 van 32

Concept verslag Forum Samenleving 11 maart 2025

regionaal. Je hoeft niet op dit gebied dan maar … Hoeveel moeten we er dan nog bij hebben? Twee, drie, vier, ook in de toekomst? Dat is ook maar de vraag waar die dan uiteindelijk moeten gaan komen. Daarom moet je dat breder zien en in de bredere afweging, ook regionaal gezien, zeggen wij: op deze locatie is dit wel de juiste plek, zeker voor deze kosten en zeker wanneer in één keer met een motie het met het dubbele wordt verhoogd en daar ging het om in dit geval. U heeft maar twee interrupties. De voorzitter: Mijnheer Nunnikhoven, u heeft er maar 2. Er zijn een heleboel momenten waarop u elkaar nog kunt spreken. De PvdA is aan de beurt, mijnheer Bosman. De heer Bosman: Dank u wel. Ik zal het heel kort houden. Ik vond het een heel mooi, vlammend betoog van GroenLinks, met name. Daar sluiten we ons natuurlijk bij aan en fijn om van de wethouder te horen dat de sociale woningbouw doelstelling wordt onderschreven en geprioriteerd wordt. Dus dat was eigenlijk mijn korte bijdrage. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bosman. Voordat ik mevrouw Bentvelzen het woord geef, wil ik ook bedanken voor de beantwoording van onze vragen en de documenten en informatie die wij nog tegemoet kunnen zien. Mevrouw Bentvelzen, ga uw gang. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, dank. En nogmaals, ik zal de vraag ook even schriftelijk doen toekomen.

De schriftelijke vragen die schriftelijk beantwoord zijn, die ik net mondeling heb toegelicht, die doe ik u schriftelijk weer toekomen. Dan volgt iedereen het hopelijk weer, zo laat op de avond. Die huiskamerfunctie is door meerdere partijen genoemd. Die zit inderdaad nu nog niet in exploitatie. Dat is een beetje gek uit te leggen, maar ik heb weleens de leuke gesprekken met de huidige bestuurder van Welzijn Rijswijk en dan ben ik super enthousiast en zij is super enthousiast. Zij zegt: zolang jij niet 100 procent concreet hebt en die raad heeft besloten en er een klap op gegeven, dan ga ik niet rennen, dan ga ik dat nog niet invullen. Dat is ergens natuurlijk ook een terechte gedachte. Dus ik niet een harde toezegging doen. Ik kan u geen garanties geven, mijnheer Van ’t Eind, onder andere die mij dat gevraagd heeft. Ik kan u wel garanderen dat ik ontzettend mijn best doe om dat in ieder geval het college heeft uitgesproken naar die huiskamerfunctie te hebben. De heer van Dam verwijst vanuit Wij ook naar dat draagvlak vanuit de buurt zelf, vanuit de enquête die ze daar gedaan hebben, met meer dan 100 reacties. Daarbij Welzijn Rijswijk die ook heeft aangegeven daar een huiskamerfunctie te hebben, alsmede ook de bewonersorganisatie daar.

Dus nou we hebben zoveel partijen die allemaal met een positieve grondhouding daarnaartoe staan dat het mij bijna onmogelijk lijkt dat we daar geen huiskamerfunctie met elkaar creëren. Dus een keiharde toezegging wil ik niet doen, maar ik wil wel mijn uiterste best doen daarvoor. Dat doe ik samen met Welzijn Rijswijk. Voorzitter, er is nog gevraagd door Rijswijks Belang: parkeren op eigen terrein. Dat heeft te maken met als u akkoord gaat met dit raadsvoorstel, dan wordt er een sporthal gebouwd met wonen daarboven en een parkeergarage daaronder. Dan is er dus mogelijkheid voor de bewoners om de parkeren op eigen terrein in de parkeergarage. Dus dat is het eigen terrein, wat met eigen terrein bedoeld wordt in het raadsvoorstel. U geeft zelf aan dat er wel veel nadruk ligt op het kunstwerk in het raadsvoorstel. Nou, dat vind ik jammer, want ik heb er echt hard aan gewerkt. Ook met mijn afdeling van sport en voorzieningen, om juist sport de boventoon te laten voeren. Want dat is volgens mij het belangrijkste waar we in de vooravond voor staan. Er zijn ambtenaren die geloven nooit dat we ervoor zorgen dat we toch misschien nog wat met die Marimbahal kunnen gaan doen, temeer omdat we echt tekort hebben aan sporthallen in de stad. Nu, maar ook in de toekomst. Dat wijzen onderzoeken uit. Dus dat verzin ik echt niet zelf. Dat is niet achter mijn bureau verzonnen.

Dat is echt onderzocht door een erkend bureau. Dat wil ik hier toch benoemd hebben en misschien dat de nadruk op het kunstwerk ook wel gelegd is door verschillende inbreng hier in de gemeenteraad en filmpjes op social media, waardoor de nadruk ook wel erg op dat kunstwerk is Pagina 24 van 32

Concept verslag Forum Samenleving 11 maart 2025

komen te liggen. Voorzitter, de VVD heeft mij gevraagd om een wat langere reflectie op de voorzieningen, terwijl er geen geld is, waarom ik dit dan in godsnaam naar de raad breng. Daar komt het eigenlijk op neer. Met wat hardere woorden, dan die u zelf heeft uitgekozen, maar die mag ik ook gelukkig zelf uitkiezen. Dus ik kies voor deze woorden. Ik kies voor die woorden, omdat u natuurlijk net zo goed als ik weet hoe het werkt met de P&C-cyclus. Dus ik moet daarop terugkomen met de Kadernota 2026, hoe we dit dan verder invullen. Zo werkt het nu eenmaal ook in de raad, ook met dit raadsvoorstel. Ik ben me zeker bewust van de financiële situatie van deze stad. Ik doe ook mijn uiterste best om daar bijvoorbeeld in andere portefeuilles, ik noem er maar eentje, de Jeugdzorg, te zorgen dat we dat terugdringen, niet alleen voor de kindjes die daar in verwikkeld raken, liever niet, maar ook de kosten die dat met zich meebrengt. Daar doen we ook echt ons best voor. We hebben ook te maken met allerlei zaken waar we niet per se direct invloed op hebben. Onze collega wethouder Van Damme heeft aan de vooravond van dit enerverende Forum Samenleving nog aangegeven dat er nog een brandbrief gestuurd is in het kader van de herverdeling van de middelgrote gemeenten. Wat een onevenredige of oneerlijke verdeling is, maar daar hebben we wel mee te dealen.

Tegelijkertijd hebben we ook de dealen met een stad die we hier volbouwen en voorzieningen die daarbij nodig zijn. Nogmaals, ik wil mijn sportverenigingen niet de gemeentegrens over jagen en ja, dan kunnen we zeggen: dan moeten die sportverenigingen maar wat later trainen, maar er zijn momenteel sportverenigingen die een training aan moeten bieden om 21:30 uur of 22.00 uur ’s avonds. Nu weet ik niet wat u overdag te doen heeft, maar als ik om 22:00 uur nog een keer in een sporthal moet sporten, ik heb daar helemaal geen zin in. Dan denk ik: dan sla ik wel over. Dan word ik misschien wel 100 kilo, dat wil ook niemand. Dus laten we even in godsnaam voor zorgen dat onze Rijswijkse inwoners en ook alle toekomstige nieuwe inwoners, de ruimte geven en bieden om te kunnen sporten. En dat is er nu niet, want de Altes is ter vervanging van, dat weet u zelf ook, van twee verschillende zalen die daar geweest zijn. Die is vol. Het gaat supergoed. Er worden fantastische momenten daar geboekt. Afgelopen weekend nog Inter. Ik weet niet of u het gelezen heeft, mooie resultaten geboekt. Ik weet niet wat ik nog meer een reflectie aan u moet geven.

Ik hoop dat ik met het betoog voor mijn sportportefeuille toch een lans weet te breken in deze raad, om voor het voorstel te stemmen, zodat we onze voorzieningen nog steeds niet op peil brengen, maar wel een beetje in de betere richting brengen als het gaat om sportvoorzieningen in onze stad, want daar hebben we gewoonweg een tekort aan nu. Voorzitter, als laatste heb ik nog een opmerking vanuit de Partij van de Arbeid gehad over de sociale woningbouw. Ik begrijp dat u daar hartstikke blij mee bent. Wij streven daarna als college om een gedegen voorstel naar de raad te brengen, die door alle partijen gedragen wordt en het is voor de rest, ik hoor verschillende dingen in de raad. Houden we het zo, is het voor mij helemaal prima. Moet het veranderd worden, meer woningen erbij, meer woningen betekent niet altijd gelijk dat de grondexploitatie beter wordt of dat betekent ook dat je weer andere dingen moet toevoegen, zoals parkeren, want de auto moet ook ergens staan. Dus dat dat weegt niet direct. Dat is niet een-op-een tegen elkaar af te strepen, maar voor nu hebben we het op deze manier in het raadsvoorstel gezet, ook omdat we als college streven naar het behouden van de 30 procent sociale huur. Voorzitter, tot zover. Mijn collega wilde nog iets aanvullen over de 50%, over parkeren. Dat er 50% nodig is voor de drukte meten en zo. De voorzitter: Mevrouw Van de Waart.

Mevrouw Van de Waart: Voorzitter, aangezien de wethouder mobiliteit toch aan is geschoven. Het was een heel kort Forum Stad. Dus ik merk dat er heel veel vragen zijn over het parkeren. Toch heel even, in het raadsvoorstel staat parkeren niet voor niets bij randvoorwaarden. Dus welke van de drie scenario’s u kiest. We hebben met parkeervraagstukken sowieso te maken en in dit stuk staan gewoon een aantal dingen benoemd, die daar van belang zijn. Een ding daarvan is, dat zoals we ook bij andere initiatiefnemers vragen voor herontwikkeling parkeren voor de nieuwe bewoners op eigen Pagina 25 van 32

Concept verslag Forum Samenleving 11 maart 2025

locaties, dus vandaar dat dat in de parkeergarage zou zijn. Vervolgens merken we op dat er piekmomenten zullen zijn in een gebied dat al aan de rand van een betaald parkeergebied is en waar je al drukte ziet. Praten over een parkeerregulering is dus niet vreemd, maar daarmee ook nog niet besloten. Dat is misschien wel goed om even, dus daar heeft u gelijk in, daarmee nog niet besloten. Dus het is niet zo als u straks voor een scenario kiest, u automatisch voor een parkeerregeling kiest. Dat is denk ik misschien wel goed om even te benadrukken, maar dat we bij u terugkomen met het gesprek over hoe gaan we dat parkeren nu doen? Als u zo'n groot sporthal heeft met zoveel mensen die daar komen kijken, ook niet alleen van heel dichtbij. Dus we hopen dat ook sommige mensen op de fiets komen. Maar ik hoor u wel zeggen: sommigen komen ook met de auto. Dat gaat gewoon gebeuren en daar moeten we het over hebben. Eigenlijk zou ik willen zeggen: daar staan dus dingen die heel logisch horen bij een ontwikkeling als deze. Net zo goed als dat we andere initiatiefnemers daaraan houden, moeten we ook onszelf daar op bevragen en gaan we daar het gesprek over aan. Maar dat hoort bij de uitwerking en daar komen we ook bij u op terug. Dus ik zou vooral willen adviseren, laat u daar uw beslissing niet van afhangen, want het maakt niet uit welk scenario u daarbij kiest.

En het onderstreept misschien alleen maar het belang van een nieuwe Parkeernota, waarin we dat soort dingen duidelijk met elkaar afspreken. De voorzitter: Mijnheer Van Dam, ga uw gang. De heer Van Dam: Bedankt voor de uitvoerige uitleg en dat stelt ons dan ook wel weer op dat opzicht wel weer gerust. Als ik u dus goed begrijp, dan geldt nog steeds gewoon de oude Parkeernota en als we iets willen gaan veranderen, wat dus niet in dit in dit voorstel hoeft te staan, maar in de toekomst en de nieuwe Parkeernota is nog niet vastgesteld, gaan we gewoon de buurt bevragen en doen we het gewoon volgens het huidige beleid? Graag een bevestiging. Mevrouw Van de Waart: Ja, in ieder geval voor dat parkeren in het openbare gedeelte. Dus dat is natuurlijk wat anders als de garage, maar ik verwacht, ik hoop dat u de Parkeernota die ik voor de zomer naar u toe ga sturen, dat we daar het gesprek over hebben, dat u daar een besluit over neemt. Zoals u ook ziet bij de andere initiatieven, de andere ontwikkelingen, sorteren we vaak wel voor bijvoorbeeld op een andere parkeernorm, want dat hoorde ik ook iemand vragen van kunnen we niet, dat was GroenLinks volgens mij, kunnen we toch niet kijken naar een type woning waarbij je kijkt naar een andere parkeernorm? Dat kan wel degelijk. Alleen, dan moeten we de verdere uitwerking van die scenario's doen.

Dus dat is wel, dat doen we nu ook bij andere initiatiefnemers, bij woningen kijken wat voor type woningen, wat verwachten we daar wat voor bewoners erin zitten? Daar is dit nu een te grove schets voor om daarop voor te sorteren. Vandaar dat we uit zijn gegaan van de informatie die we nu hebben, maar nogmaals, u neemt met het kiezen van een scenario niet gelijk een besluit over de parkeerregulering. De voorzitter: Mijnheer Van Dam, is het echt nodig? De heer Van Dam: Ja, dat snap ik dat u dat zegt, maar in de eerste termijn van de wethouder heeft ze gezegd dat de ontwikkelingen van de Hammarskjöldlaan en de Marimbahal reden zouden zijn om een andere parkeernorm daarin te gaan voeren. Vandaar was mijn vraag of we nog gewoon het huidige beleid volgen of het niet vastgestelde nieuwe beleid, dat wel in de begroting stond? Dat was de reden van mijn vraagstelling, maar ik begrijp uit uw woorden dat we voordat de nieuwe Parkeernota is ingevoerd, ons gewoon vasthouden aan het oude beleid. Dat u zo snel mogelijk komt met een nieuwe Parkeernota. Mevrouw Van de Waart: Dus ik denk ook dat dat van die orde is. Ik moet wel zeggen: ik was pas later binnen, dus ik kan een gedeelte van de discussie hebben gemist. Excuses daarvoor, maar volgens mij Pagina 26 van 32

Concept verslag Forum Samenleving 11 maart 2025

is dit de belangrijkste informatie die u nodig heeft om uw beslissing te nemen en ze gelden dus voor alle drie de scenario's. De voorzitter: Mijnheer Wit. De heer Wit: Ik heb eigenlijk niet zo heel veel vragen meer gehad, geen, maar ik wil nog wel kort even ingaan op wat de fractie van GroenLinks zei of dit mijn visie op circulariteit is. Nee, dit is niet mijn visie op circulariteit. Sterker nog, we hebben momenteel als gemeente, dat ik net ook in de behandeling van de Omgevingsvisie heb gezegd, geen visie nog op circulariteit. Ik wil graag het gesprek met de fractie daarover voeren, ook met anderen. Ik moet wel de kanttekening bij dit pand geven, op het moment dat wij gaan slopen en we zouden zeggen: daar zitten hele mooie materialen in, die kunnen we hergebruiken, die gaan we eruit halen, gaan we ergens naartoe brengen en die slaan we op. Dan gaan ook de sloopkosten uiteindelijk omhoog. Want de inkomsten die een sloper er uithaalt, die worden dan gecompenseerd over het algemeen in de sloopkosten. Dus daar zitten wel kanttekeningen aan. En ik denk met de termijn die daartussen zit, pragmatisch gezien, lijkt het mij niet verstandig om dat bij dit pand al op die manier te gaan doen.

We zullen natuurlijk wel in de toekomst moeten we naar een Omgevingsvisie of een circulariteitsvisie die daadwerkelijk dit soort bouwstromen op een goede manier verwerkt en ook ergens in Rijswijk dan door middel van een circulaire hub opslaat. Dat zijn de uitdagingen van de toekomst. Niet zo verre toekomst trouwens. Dan ben ik met u eens, dus we moeten daar echt wat aan doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Wit. Ik heb twee toezeggingen genoteerd. Alle twee gedaan door mevrouw Bentvelzen. En dan moet u maar even zeggen of ik het goed heb gehoord. U heeft toegezegd dat u na wilt zoeken of er meer sociale woningen nog geplaatst kunnen worden. Dat was naar aanleiding van het betoog van de PvdA, als ik me niet vergis. Heb ik dat goed begrepen of moet het nog anders luiden? Mevrouw Bentvelzen: Nee, voorzitter, er is aan mij gevraagd: kunnen er meer woningen op de sporthal geplaatst worden? Niet per se sociaal, maar kunnen er meer woningen geplaatst worden? Daarop heb ik gezegd: dat zou ik even moeten navragen en tegelijkertijd heb ik in mijn tweede termijn ook al aangegeven dat meer woningen niet per se maakt dat het goedkoper wordt. De voorzitter: Helder. Dank u wel voor deze hulp. En dan had u, als ik me niet vergis, ook nog toegezegd dat wij nog de tabel krijgen van het omwisselen sociale en middenhuur en het effect daarvan op de grondexploitatie.

Staat u dat ook zo bij of moet het anders? Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, dat staat mij helemaal goed bij en u ook, dus dank daarvoor. En dat zit in de schriftelijke beantwoording, dus die stuur ik in zijn geheel naar u toe, waar ook die tabel bij zit. De voorzitter: Fantastisch. Dank u wel. Dan denk ik dat dit agendapunt … Mijnheer Van ‘t Eind. De heer Van ‘t Eind: Dank u wel, voorzitter. Volgens mij heeft de wethouder ook toegezegd en volgens mij is dat een toezegging, dat ze haar uiterste best gaat doen om ook daadwerkelijk de huiskamer realiteit te laten worden. Ik had dat wel gelezen als een echte toezegging van de wethouder. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, dat is een oprechte inspanning die ik met volle 1.000 procent ga leveren. De voorzitter: Een inspanning dus en geen toezegging, als ik het goed begrijp? De heer Van ‘t Eind: Een toezegging tot een inspanning. Volgens mij is dat gewoon een toezegging. Pagina 27 van 32

Concept verslag Forum Samenleving 11 maart 2025

De voorzitter: Wat vindt u, mevrouw Bentvelzen, mogen wij het als toezegging noteren of is het een inspanning? Mevrouw Bentvelzen: Een toezegging op mijn inspanning. Ja, dat mag. De voorzitter: Laten we het dan maar op een inspanning houden, denk ik toch of niet? Een inspanning. Dan gaan we verder. De heer Van ‘t Eind: Even voor de duidelijkheid is die nu wel of niet als toezegging genoteerd? Anders kom ik gewoon met een motie, hoor, straks. De voorzitter: Dreigementen laat op de avond. Is ook een beetje lastig. We houden het op de inspanning, denk ik, tenzij mevrouw Bentvelzen zelf zegt dat ze iets anders wil of iets anders heeft beoogd. De heer Van ‘t Eind: Dit wordt een woordenspel. Voorzitter, er is gewoon toegezegd dat er volle inspanning is om die huiskamer te realiseren. Dat is een toezegging. Waarom is dat nou zo ingewikkeld? De voorzitter: Mijnheer Van ’t Eind, als u een toezegging denkt en degene die de toezegging heeft gedaan, volgens u, vindt dat niet. Dan lijkt het me toch ingewikkeld. Dan zou ik voor, zeker gezien het tijdstip, zou ik voor een inspanning gaan. Vind ik ook netjes. Dan gaan wij nu door. Ik denk dat dit een bespreekstuk is. Dat hoef ik denk ik niet aan u te vragen. Dan is dit een bespreekstuk. Dan komt nu de cruciale vraag. Er is wat rumoer, maar we zijn nog niet aan het eind van deze vergadering.

Wilt u doorgaan met deze vergadering of wilt u terugkomen? We gaan door.

10. Raadsvoorstel Vaststelling Re-integratieverordening Participatiewet Gemeente Rijswijk 2023 De voorzitter: Dan gaan we door met punt 10, raadsvoorstel vaststelling Re-integratieverordening. Wie wil daar iets over zeggen? Wie wil het woord? Zijn er mensen die het woord willen, Forumleden over dit onderwerp? Niemand. Ik heb zelf vragen ingediend. Ik heb de antwoorden inmiddels gelezen. Dank daarvoor. Ik kom daar nog eventjes op terug, want ik wil daar graag ambtelijke bijstand bij vragen, maar dat zal vast kunnen. Dan gaan we door. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, kan die dan als akkoordstuk naar de raad? De voorzitter: Ja, klopt. Mevrouw Bentvelzen: Ik denk: u gaat door gelijk naar agendapunt 11. De voorzitter: Ik neem aan dat dit dan dus een akkoordstuk is en dat het als akkoordstuk naar de raad kan.

Pagina 28 van 32

Concept verslag Forum Samenleving 11 maart 2025

11. RIB 24-099 Voortgang en probleemanalyse Preventie met gezag en RIB 25-002 Uitvoeringsagenda 2025-2027 Preventie met gezag De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 11, de RIB voortgang en probleemanalyse Preventie met gezag en uitvoeringsagenda Preventie met gezag. Dan geef ik graag het woord aan D66. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, een punt van orde. Er zijn hier ook vragen over gesteld en beantwoord. Ik zou echt willen benadrukken dat partijen die nog iets te vragen hebben over de antwoorden die niet geheel duidelijk zijn. Anders gaan we hier een uitgebreid rondje doen. De voorzitter: Dat is een uitstekend voorstel. Gaan we naar D66, u heeft vragen gesteld. Heeft u nog een toelichting of een opmerking daarover? Mevrouw Woudstra: Wij horen graag hoe het met de antwoorden bij anderen zit. Onze antwoorden waren op dit moment naar tevredenheid, dus daar houden we het bij. We hebben het er de vorige keer ook over gehad. We zien er graag nog meer over terug en mogelijk hebben wij in de tweede termijn nog een vraag, maar we luisteren eerst even naar de anderen. De voorzitter: Akkoord. Dan ga ik naar de VVD, dezelfde vraag. De heer Ezinga: Voorzitter, de VVD heeft het twee maanden geleden voor het eerst geagendeerd bij de probleemanalyse. Daarna is het nog een keer geagendeerd door u als CDA.

De reden dat we dit gedaan hebben, is niet zozeer dat we iets hierover kunnen zeggen, want het is een RIB en geen raadsvoorstel, maar we willen dit wel even bespreken in de openbare vergadering. Ik zal het kort en beknopt houden, zover ik dat kan. U kent mij inmiddels. Ik zit er zeven jaar in, ik ben nog weleens aan het uitbreiden. Ik zal het kort houden. De Rijswijkse VVD heeft enige tijd geleden deze probleemanalyse Preventie met gezag op de Forumagenda gezet. Als raad zijn we niet in positie om hierover te stemmen. Echter, het onderwerp gaat de Rijswijkse VVD aan het hart. Daarom willen we dit bespreekbaar maken. We hebben met genoegen kennis genomen van de activiteiten die gaan plaatsvinden op het programma. We hebben een heldere presentatie mogen ontvangen. En die vragen die we hebben gesteld zijn voldoende beantwoord. We zijn blij dat de gemeente Rijswijk deel kan nemen aan dit traject. Jeugdigen en jongvolwassenen zijn opgroeiend en krijgen in deze cruciale periode de mogelijkheid zich optimaal te ontwikkelen. Omdat ze opgroeien, zijn ze ook in een bepaalde mate kwetsbaar. Het omgaan met tegenslagen in het leven, vertroebelt familiesystemen of anderszins, ligt voor een deel van onze jongeren op de loer. Het is goed dat we met de juiste tools en interventies voorkomen dat de kwetsbaarheid resulteert in crimineel gedrag.

Recentelijk is in de landelijke media berichtgeving gedaan van delicten van jonge adolescenten die ernstig geweld plegen. Dit heeft een directe impact op de perceptie hoe om te gaan met jongeren die criminaliteit plegen of dreigen te plegen. Zo heeft de oud vakbondsvoorzitter van de politie hier ook zijn visie op gegeven. Die kort gezegd zijn focus legt op meer repressie. Ik wil vanuit de Rijswijkse VVD er met betrekking tot het Preventie met gezag programma enige nuancering in aanbrengen. In de eerste plaats het gevoel dat jeugdcriminaliteit toeneemt. Dit is onwaar. De cijfers laten jaar op jaar een dalende trend zien in de jeugdcriminaliteit. Ook de verjonging en de verharding kent geen duurzame, langdurige trend. Dat betekent dat inzake de criminaliteitsbestrijding wat de Rijswijkse VVD betreft de aandacht vanuit een repressief kader over het hele spectrum moet plaatsvinden en inzake kinderen en jeugdigen zeer behoudend moet worden toegepast. Het programma Preventie met gezag is daarom bij uitstek een geschikt traject wat ons betreft. In de tweede plaats de jongeren zelf. Ik wil benadrukken dat het uitgangspunt voor een preventieve aanpak het gebrek aan beschermende factoren moet zijn en in het verlengde hiervan de vergrote aanwezigheid van risicofactoren. Het benaderen van jongeren moet alleen op die elementen worden bepaald en niet anders. Dus niet op Pagina 29 van 32

Concept verslag Forum Samenleving 11 maart 2025

basis van etniciteit of culturele achtergrond. Keer op keer blijven we de neiging hebben om criminaliteit en overlast op deze wijze te benaderen ook soms in deze raad. Burgemeester, bent u het daarmee eens? Kunt u dan op een bepaald moment ook ons vertellen wat er is bereikt met dit programma? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ezinga. Ik heb ook vragen ingediend namens het CDA en ik vind de beantwoording voldoende. Dus ik hoef daar niets meer aan toe te voegen. En ik heb in een van de vorige Fora gevraagd of voorgesteld om de documenten gezamenlijk te behandelen. Dus dat was wat mij goed leek om dat te doen. Dus dat was de reden dat ik dat verzoek heb ingediend. Heeft er nog iemand behoefte aan een eerste termijn? Mevrouw Niesen. Mevrouw de Haan-Niesen: Dank u wel, voorzitter. Rijswijks Belang heeft steun gegeven om deze RIB te agenderen. En wat ik heb meegekregen, is het volgende. De presentatie die we gehad hebben, heeft voldoende duidelijk gemaakt wat de aanpak gaat zijn en dat we uitkijken naar het uiteindelijke verloop en met name wat de jongeren er zelf van vinden. We zullen dan ook als fractie vragen om een nieuwe update presentatie Q4 dit jaar. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niesen. Mevrouw Prenger. Mevrouw Prenger: Dank u wel, voorzitter. Ik ben namens Beter voor Rijswijk bij alle presentaties aanwezig geweest. Die waren zeer duidelijk.

We hebben verder geen vragen meer. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Prenger. Ik kijk nog even rond naar de andere kant. Nog iemand vragen? Dan is het tijd voor de eerste termijn van de wethouder, van de burgemeester. Het is laat. Mevrouw Sahin: Dank u wel, voorzitter. Er zijn drie portefeuillehouders, maar ik zal deze vraag beantwoorden. Allereerst dank voor de betrokkenheid vanuit het Forum en de raadsleden en fractieassistenten die ook bij de kick-off bijeenkomst aanwezig waren, bij de presentatie. Dus wij voelen vanuit het college een hele grote betrokkenheid vanuit uw raad en dwars door alle partijen heen. Dus dat is alleen maar goed en ook dank voor de agendering van de RIB in combinatie met het uitvoeringsprogramma. Ik wil reageren op de vragen van de VVD, op de heer Ezinga. Ik denk dat u helemaal gelijk heeft als het gaat om cijfers, de dalende trend en criminaliteit. Ik denk dat we altijd alert moeten zijn en ook op basis van de echte cijfers moeten handelen en de maatregelen moeten nemen. Soms kan het subjectief voelen alsof het heel erg slecht gaat en terwijl je inderdaad ziet dat criminaliteitscijfers dalen, maar ook de beleving van mensen is ook iets wat belangrijk is en wat we natuurlijk ook zeker moeten waarderen.

Want er zijn ook mensen die helaas bijvoorbeeld geen meldingen doen of geen aangifte doen, waardoor cijfers ook niet altijd de werkelijkheid laten zien. Dus dat is op uw eerste vraag. Het repressieve karakter. Ik vind het ook inderdaad, eens met u dat preventie natuurlijk van groot belang is. En dat is ook het hoofddoel van dit programma. Terwijl ik vond het wel bijzonder, misschien ook wel goed om met u te delen dat er twee ervaringsdeskundigen, zowel bij dealbrekers en bij het programma Preventie met gezag, twee jongeren. Die vertelden dat juist detentie hen had geholpen. Dus een antwoord wat ik zelf niet had verwacht. Twee jongeren die zelf vanuit hun ervaringen met ons deelden, zeiden: de detentie gaf hen even uit hun omgeving waarin ze in aanraking waren gekomen met de criminele ... En die wereld, was een aanleiding om hun leven weer op te pakken. Dus ik denk dat het ook heel erg maatwerk is en afhankelijk is van wat een kind, jongere, jongvolwassene op dat moment ook nodig heeft. Je ziet het ook bij sommige jonge meiden die dat ook terug vertellen. Dan Rijswijks Belang. Wij zullen u op de hoogte stellen als er ik denk in de loop van het programma, als u een nieuwe update wilt en dat met u delen. De stem van de jongeren die nemen wij zeker serieus, is ook een van de pijlers in het programma.

En daar zijn wij als gemeente ook heel erg trots op, dat we jongeren en ik vond het ook mooi om te zien in die bijlage zie je ook dat ze zelf met hele goede ideeën komen, om Pagina 30 van 32

Concept verslag Forum Samenleving 11 maart 2025

dingen te bedenken die voor jongeren aantrekkelijk zijn. Wij kunnen natuurlijk als volwassenen allerlei dingen bedenken, maar dat kunnen jongeren zelf ook heel goed. Volgens mij zijn daarmee de vragen beantwoord. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw de burgemeester. Dan kunnen wij nu overgaan tot de tweede termijn. Wie heeft er nog een opmerking? Niemand. Dan zijn wij klaar. Dit stuk hoeft niet naar de raad.

12. Vragenuur De voorzitter: Dan gaan wij over naar agendapunt 12, het vragenuur. Er zijn vragen ingediend door D66 en die zijn inmiddels beantwoord. Mag ik constateren dat dat voldoende is voor nu? De heer Veerman: Helaas niet. Ik heb nog drie korte vragen erop. Ze zijn wel uitgebreid beantwoord, maar het baarde me toch zorgen en de wethouder is speciaal voor blijven zitten. Dus ik kan nu de vragen nog stellen. Als we kijken bij onder 4, dat gaat over Happy Fit. Daar geeft de wethouder aan in ieder geval in de beantwoording van de vraag over wat Happy Fit zou moeten gaan doen bij de JOGGmethode, vraag ik me toch af wat zij dan inderdaad gaan doen. Want zij zijn niet bevoegd om die interventie te geven. Dat is alleen gegeven aan mensen die gekwalificeerd zijn. Dat zijn ze bij Happy Fit volgens mij niet voor deze interventies en de JOGG is een methode onder de 18 jaar en zij houden zich vooral bezig boven de 18 jaar. Dus ik zoek daar nog een stukje verduidelijking over welke rol de wethouder ziet voor Happy Fit als we ook al JOGG hebben. Dat heeft ook te maken met de beschikking, want ik weet dat we bij subsidies de vorige keer gezegd hebben van dat Happy Fit bij de volgende herijking, dat we daar dat goed onder de loep zouden nemen, want het gaat toch over een ton en we hebben gewoon geld tekort en we hebben ook aan de andere al JOGG.

Dus ik wil toch daar beter in meegenomen worden dan op deze manier. Dat geldt ook voor de buurtsportcoaches. Buurtsportcoaches worden gefinancierd via de subsidieregeling van onze gemeente. Die is in aanpassing volgens mij. Daar staat in dat die jaarlijks toegekend wordt. De doelstelling kan dus ook jaarlijks aangepast worden. Dus ik vind het gek dat hier gezegd wordt dat we pas bij 2027 de buurtsportcoachregeling kunnen aanpassen op het gebied van doelstelling. Dat kunnen we ieder jaar naar de evaluatie die gedaan wordt op het subsidiejaar van tevoren bij de herschikking of bij de schikking tot de bevestiging dat ze weer subsidie voor het jaar erop gaan krijgen. Dus die zie ik hier niet terug. Wij zouden wel kunnen stellen bij de subsidieverlening dat we de doelstelling aanpassen voor 2026, waarmee we de buurtsportcoach, waar die ook voor bedoeld is, ook ouderen aan bewegen helpen, na valpreventie bijvoorbeeld. Ik denk dat sportief besteed daar op zich niet tegen zal zijn, want de buurtsportcoaches zijn daarvoor, breder ingezet worden en niet alleen in het kader van de brede school, maar ook daar wil ik nog een stukje verbreding over van hoe we daarover denken, want ik denk dat we daar anders mee om moeten gaan met die middelen dan alleen maar altijd of in ieder geval de discussie moeten aangaan dat het niet altijd voor de brede school gebruikt wordt.