Concept verslag Forum Samenleving 1 oktober 2024

Concept verslag Forum Samenleving 1 oktober 2024

Aanwezig Voorzitter: Mevrouw H. van Schie Raadsleden: De heer M. El Majjaoui De heer M. Stuijfzand Mevrouw W. van Nunen De heer J. Loof De heer M. Ezinga Mevrouw L. de Bruijn Mevrouw S. van Maarseveen De heer W. Smith Mevrouw L. Oude Alink De heer H. Verbrugh

Vervolg aanwezige raadsleden: De heer R. Veerman Mevrouw I. Jansen-Dirkx De heer D. van Dam De heer R. de Vreede De heer R. Nunnikhoven Mevrouw A. Prenger De heer G. Kruger De heer M. Weterings Mevrouw M. ten Brummelaar De heer E. van der Baan

Aanwezige portefeuillehouders: Burgemeester H. Sahin Wethouder W. van Damme Wethouder G. van Malsen Wethouder S. van de Waart Wethouder L. Bentvelzen

Griffie: Griffier: Mevrouw M.M.A. Tittse Mevrouw F.S. Habiboellah (verslag)

1. Opening De voorzitter: Goedenavond allemaal. Wilt u gaan zitten, alstublieft. Het is acht uur. Hartelijk welkom allemaal, ook mensen thuis. Mag ik een oproep aan u doen om kort en bondig te spreken en niet in herhaling te vallen. Onze vergadering staat gepland voor elf uur en laten we ook proberen om dat te halen.

2. Algemeen inspreekrecht De voorzitter: Wij hebben een inspreker vanavond. Dat is mevrouw E. Koole en mevrouw komt inspreken over het onderwerp veiligheid. Inspreker: Dank u wel, voorzitter. Goedenavond Forum. De meesten kennen mij wel als hoedanigheid van Pasgeld Natuurlijk, maar in die hoedanigheid sta ik hier vanavond niet. Ik sta hier vanavond als doorgeefluik voor de bezorgde inwoners van de buurt Pasgeld. Ik ben sinds januari bezig geweest om leden van de raad allerlei misstanden door te sturen via WhatsApp om duidelijk te maken wat er in onze buurt allemaal speelt. Dit gaat van kwaad tot erger. Het begon met fiets stallen, busjes die opengebroken werden van hardwerkende mensen waarvan al hun gereedschap werd gestolen, bootjes die worden gepikt, motoren van bootjes die worden gepikt, dieren van de Pagina 1 van 58

Concept verslag Forum Samenleving 1 oktober 2024

dierenboerderij die worden rond geschopt en beschoten met vuurwerk. Niettemin de paardenstallen die in brand zijn gestoken, waarbij de lachgasflessen er vlak naast zijn gevonden. Verleden week twee auto's in de paardenwei met twee mensen die daar lekker hun gang aan het gaan waren, daar lopen ook de kinderen rond die daar naartoe gaan met de juf om de paardjes te kijken. Dan bedoel ik niet de paardjes die daar bezig waren, maar de diertjes. Je zou je kind hebben en ze zouden dat daar zien. Dit is niet aanvaardbaar. Dan was afgelopen zondag voor mij de druppel die de emmer deed overlopen, een mogelijk explosief, een verdacht pakje, vlak bij haar huis werd gevonden waarbij zelfs de EOD werd ingeschakeld. Dit moet stoppen en wel zo snel mogelijk. Ik stel voor dat tegen de criminelen duidelijk wordt gemaakt dat als je onze buurt onveilig maakt, dat je de pakkans heel groot maakt. Niet dat je niet gepakt wordt. Ik hoop dat jullie dat allemaal goed beseffen, want de mensen voelen zich vreselijk onveilig. Ik kreeg vanavond nog een mailtje van een vrouw die zei, ik woon hier zestig jaar en ik voel me zo onveilig, dit kan niet. Gelukkig hebben we een burgemeester die daar bovenop zit, waarvoor dank. En ik had vanochtend een telefoontje van de handhaving die met ons in gesprek willen.

En ik hoop dat er snel verbetering in komt en ik hier niet, zoals met Pasgeld Natuurlijk, twintig keer moet gaan staan om jullie duidelijk te maken. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koole. Zijn er nog raadsleden of burgemeester misschien iets zouden willen zeggen? Mevrouw Prenger. Mevrouw Prenger: Dank u wel, voorzitter. Hebben jullie ook buurtpreventie vroeg ik me af. De voorzitter: Mijnheer Van der Baan. De heer Van der Baan: Dank u wel, voorzitter. Ik was nog benieuwd of u zelf een idee heeft hoe het toegenomen is. Wat de redenen daarvoor zouden kunnen zijn? Inspreker: Ik woon dus ook dertig jaar op het Jaagpad, we hebben daar de paarden allemaal staan. Ik ben er één met de poten in de klei, op zijn Hollands gezegd. En je ziet het eigenlijk, je ziet het gewoon helemaal afglijden. De Polen die staan in het bos, de ontlasting van de mensen, niet van de honden, maar van de mensen, daar heb ik elke dag mee te maken, want dat eet mijn hond op, dat is ook heel fijn. En je ziet de verloedering. Ik liet een uurtje geleden nog mijn hond uit en bij ons in het parkje lagen er ook allemaal weer, dat ik denk, wat ligt er nou weer? Er worden allemaal fietsen gestolen. Dus dan dumpen ze de fietstassen met inhoud. Dus daar lag ook weer een hele bedoeling. Van de week hadden we een tent staan. Dus iemand die was aan het logeren in het park.

En je ziet het gewoon helemaal afglijden. Ook gewoon in het bos. Het is, ik loop er altijd met heel veel plezier, maar ik ga ook niet meer graag alleen het bos in. En dan natuurlijk de branden bij ons bij de paardenweide. Dat is natuurlijk heel angstig, dat wil je niet meemaken. En de paarden, ze zeggen paarden, maar dat is ons leven, wij leven daarvoor. De voorzitter: Mevrouw inspreker 2, zal ik maar zeggen, wilt u afronden alstublieft? Inspreker: Ja, nou dat was het dan. Succes. De voorzitter: Iemand nog een brandende vraag? Mijnheer Weterings. De heer Weterings: Niet zozeer een vraag aan de bewoners, maar we hebben natuurlijk al een paar maanden geleden contact gehad hier over. Ik geloof tijdens het kaderdebat heb ik het aangegrepen en zou worden onderzocht. Ik ben heel benieuwd wat de burgemeester te melden heeft hier over. Dank u wel. De voorzitter: Ja, mijnheer Nunninkhoven. Voor deze ene keer dan, mevrouw de burgemeester.

Pagina 2 van 58

Concept verslag Forum Samenleving 1 oktober 2024

Mevrouw Sahin: Dank u wel, voorzitter. Ik wil graag ook de insprekers, mevrouw Koole en de andere bewoners, danken dat ze hier de moeite hebben genomen om hun zorgen over hun veiligheid in hun woongebied met het Forum, met de raadsleden te delen. Er speelt inderdaad in dat gebied het een en ander. Ik heb vandaag ook contact gehad met de politie. Ik kan u toezeggen dat er extra toezicht zal komen. De voorzitter: Mevrouw de burgemeester, wilt u iets dichter bij de microfoon? Mevrouw Sahin: Ik heb vandaag de politie gesproken en er zal extra toezicht komen in het gebied vanuit de politie, opvallend en onopvallend. En samen met onze handhavers en de bewoners wil ik ook daar in het gebied ook kijken. Het is inderdaad ook nadat uw signaal in juni mij bereikte. Volgens mij via mevrouw Woudstra en later ook door anderen is het ook opgepakt en is er met u een afspraak gemaakt. Rondom de brand, de paardenstal. Dat wordt nog onderzocht. Daar loopt iets en daar kan ik u niet hier verder over informeren. Dus het heeft zeker heel veel aandacht en ik vind het heel goed dat u hier bent komen inspreken en ik roep ook iedereen, u ook, als u iets ziet, meld het bij de politie. Hoe meer meldingen we daar zien in het gebied, hoe beter het is. Het is goed dat u elkaar informeert via de Buurt-app, dat is ook goed, maar het is extra nog beter als u daarnaast nog ook de melding doet bij de politie.

Want ik vraag dan aan de politie, zijn er meldingen, zijn er signalen, en als het dan te laag is ten opzichte van wat u zelf beleeft, is dat niet goed. Dus dat is wat ik aan u wilde zeggen. De voorzitter: Dan wil ik de insprekers hartelijk danken. Fijn dat u met zoveel ook gekomen bent.

3. Lijst van ingekomen stukken: vaststelling wijze van afdoening De voorzitter: Dan gaan wij over naar agendapunt 3. De lijst van ingekomen stukken en de wijze van afdoening daarvan. Ik heb begrepen dat er een verzoek is van Beter voor Rijswijk om het raadsinformatiebericht 24 064 Museum Rijswijk te agenderen voor het Forum Samenleving van 12 november. En als reden is opgegeven de financiële situatie rondom het museum en het ontbreken van enig perspectief op een directe verbetering. Om dat te kunnen besluiten hebben wij naast Beter voor Rijswijk nog twee partijen nodig die dit ondersteunen. En mijn vraag is, even kijken, Wij. en Rijswijks Belang. Dat betekent dat Museum Rijswijk wordt geagendeerd voor het Forum van 12 november. Kunt u verder akkoord gaan…Rijswijks Belang, de vraag, mogen de vragen in het vragenuur mogen die dan, dit u heeft gesteld, mogen die mee naar 12 november of wilt u die vanavond behandeld zien? Mevrouw Ten Brummelaar: Ik denk dat het handig is om het in één geheel te behandelen, dus mee te nemen. De voorzitter: Dan doen we dat, dank u. Dan gaan we nu naar de andere ingekomen stukken. Kunt u akkoord gaan met de wijze van afdoening zoals is voorgesteld? Iedereen?

4. Vaststelling agenda Forum Samenleving 1 oktober 2024 De voorzitter: Dan kunnen we meteen door naar agendapunt 4, vaststelling van de agenda. En de vraag aan u is of het Forum akkoord is met de rest van de agenda.

5. Mededelingen college Pagina 3 van 58

Concept verslag Forum Samenleving 1 oktober 2024

De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 6, terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen. Ook hier is niks te melden, heb ik begrepen. Ja, wel, mijnheer Veerman. De heer Veerman: Ik wou wat vragen aan de wethouder in het kader van de gemeenschappelijke regeling van het servicebureau. We hebben afgelopen woensdag of donderdag, ik ben het alweer kwijt. Woensdag was het, dank je wel. We hebben overleg gehad met een aantal gemeenten en daar hebben we ook kenbaar gemaakt dat wij ook een item hebben als gemeente om de gemeenschappelijke regeling onder de aandacht te brengen. En ook aan de wethouder kunnen vragen om daar wat uitleg te geven over wat er besproken is om ons als raad te informeren. Ik wil graag dat bij de wethouder neerleggen, of zij dat ook zou willen doen. Als er volgende keer overleg is geweest, als gemeenschappelijke regeling, als de AB of DB, waar zij ook zitting heeft en zelfs voorzitter van is, om een terugkoppeling aan de raad te geven over welke items er spelen. Die deelbaar zijn met onze raad. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, het lijkt me verstandig dat ik daar antwoord op geef. Maar ik kan dat toezeggen als er iets is wat vanuit het GR bestuur gedeeld kan worden, dan zal ik dat doen. De voorzitter: Ik heb begrepen dat er een toezegging is van mevrouw Van Bentvelzen dat zij terugkoppelt uit de gemeenschappelijke regeling.

Mevrouw Bentvelzen: Dat klopt, voorzitter. Ik ben van de arme tak, dus zonder van. De voorzitter: Zonder van. Ik had u graag willen bevorderen, maar…Mevrouw Van Nunen wil iets zeggen. Mevrouw Van Nunen: Ja, voorzitter. Eigenlijk naar aanleiding van, want ik dacht dat een van de collegeleden hier misschien over zou beginnen, want we hebben een mail gehad vandaag over een petitie van de MRDH. En in Forum Stad denk ik dat wethouder Van de Waart iets over zegt, maar ik zou het ook prettig vinden als hier een Forum Samenleving er aandacht aan zou worden besteed. Mevrouw Bentvelzen: Dat klopt. Forum Stad wordt inderdaad door onze collega Sandra aangegeven dat er een petitie gaande is met het verzoek die zoveel als mogelijk te ondertekenen. Maar ik ga ervan uit dat u communiceert met de rest van de fractie die dan op Stad zit. En dat moet dan wel goedkomen. De voorzitter: Niets meer over dit agendapunt, terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen?

7. Overzicht toezeggingen en moties (volgt in forum Samenleving 12 november 2024) De voorzitter: Dan gaan we naar het agendapunt 7, overzicht toezeggingen en moties. De lijsten die zijn nog niet gereed met toezeggingen en moties, die worden nog bijgewerkt en zullen bij het Forum van 12 november 2024 weer worden aangeboden.

8. Vaststellen verslag (volgt) De voorzitter: Dan agendapunt 8, vaststellen verslagen. Het conceptverslag is nog niet klaar en zal ook op 12 november worden aangeboden aan het Forum.

Pagina 4 van 58

Concept verslag Forum Samenleving 1 oktober 2024

9. Raadsvoorstel Benoeming 2 leden Raad van toezicht Stichting Librijn Openbaar Onderwijs De voorzitter: Dan gaan we nu naar agendapunt 9, raadsvoorstel benoeming twee leden Raad van toezicht Stichting Librijn Openbaar Onderwijs. Mag ik het woord geven aan mevrouw Van Nunen? Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, dit is een hamerstuk, want hier gaan we als raad niet meer over sinds het openbaar onderwijs op afstand is gezet. De voorzitter: Ik moet nu even naar de griffier kijken. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, ter nadere uitleg, dit hebben we jarenlang op de agenda staan en jarenlang wordt het als hamerstuk. Want we gaan helemaal niet meer over de benoemingen. Mevrouw Ten Brummelaar: Als aanvulling…Dank u wel, voorzitter. Excuses. Via de voorzitter dan, is het niet mogelijk om hier gewoon collegebevoegdheid op te geven. Dan hoeft het ook in principe niet meer op de agenda. De voorzitter: Dat zullen we even uitzoeken of dat kan. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, volgens mij is het juridisch zo dat we de raad wel moeten informeren en dat het om die reden wel op de agenda moet, zodat jullie er kennis van kunnen nemen. Maar mevrouw Van Nunen heeft gelijk, verder is het niet per se een raadsaangelegenheid. Maar het is wel zo dat ik dit juridisch gezien op deze manier moet doen.

Maar ik zal nog heel even kunnen navragen en checken of dat klopt en of het zo nodig is of dat het via de collegebevoegdheid kan. Maar volgens mij moeten we dit op deze manier doen en staat het op die manier daarom ook op de agenda. De voorzitter: Mevrouw de wethouder heeft toegezegd dat ze nog na zal gaan of dit door de raad moet worden besloten, de benoeming twee leden Raad van toezicht stichting Librijn en Openbaar Onderwijs, dan wel of het een collegebevoegdheid kan worden. Heb ik het zo goed samengevat, mevrouw de wethouder? Mevrouw Ten Brummelaar. Mevrouw Ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter. Wellicht kan het eventueel als de collegebevoegdheid geen optie is gewoon als RIB brief medegedeeld worden. De voorzitter: Ik zou willen voorstellen dat mevrouw de wethouder dat gewoon even bekijkt. Dat we dan dit punt weer zien en dit zal dus een akkoordstuk zijn voor de raad, neem ik aan.

10. Raadsvoorstel Armoedevrij Rijswijk: De Rijswijkse visie op armoede en schuldenpreventie De voorzitter: Raadsvoorstel 10, Armoedevrij Rijswijk: De Rijswijkse visie op armoede en schuldpreventie. Dan wil ik graag het woord geven aan mevrouw Dirkx. Mevrouw Jansen-Dirkx: Dank u wel, voorzitter. En ik voel me meteen inderdaad aangesproken, want als er Dirkx tegen mij gezegd wordt, dan wordt het serieus. En dat is het ook. Want het is lastig voor onze fractie geweest om de juiste woorden te vinden om hier vanavond uit te spreken als het gaat om dit voorstel. We voelen teleurstelling en een grote mate van boosheid bij het lezen van deze stukken. Wij. Rijswijk heeft ervaringsdeskundigheid heel hoog in het vaandel staan. En we waren daarom extra nieuwsgierig naar de input van de bewonersraad armoederverlichting. Maar tot onze Pagina 5 van 58

Concept verslag Forum Samenleving 1 oktober 2024

grote verbazing wordt deze groep niet benoemd in de stukken. We zien nergens terug welke adviezen ze hebben gegeven en we horen zelfs van de leden uit de bewonersraad zelf dat ze hun bevindingen pas afgelopen donderdag gepresenteerd hebben aan de wethouder. Twee maanden nadat de adviesraad Sociaal Domein deze visie al besproken heeft. Onze fractie vraagt zich af of de wethouder ons als raad en nog meer de inwoners van Rijswijk wel serieus neemt. U stelt zelf in dit voorstel dat wij de inwoners centraal moeten stellen. Hoe ziet de wethouder dat dan voor zich? Onze fractie moest hierbij ook terugdenken aan de lezing van Tim ‘S Jongers. Eén ding is bij ons heel goed blijven hangen uit zijn lezing. Hij zei, de mensen met hoop bepalen wat er moet gebeuren voor de mensen met weinig hoop. En dat moeten we niet meer willen doen. Blijkbaar heeft de wethouder dit het ene oor in laten gaan en het andere direct weer uit. Want dit stuk is een visie waar blijkbaar de mensen met weinig hoop hun inbreng niet zien opgenomen en ook niet worden benoemd als groep die de gemeente helpt een beleid te maken wat echt de inwoner centraal stelt. Onze fractie kan nu al voorspellen wat de wethouder gaat zeggen. We nemen de bevindingen op in de uitvoeringsagenda. Tuurlijk, dat moet ook. Maar de visie bepaalt de koers. En die wordt nu bepaald.

We hebben als raad duidelijk aangegeven dat we de input van de bewonersraad belangrijk vinden. Nu we koers gaan bepalen is het dus essentieel dat die bevindingen met ons gedeeld worden. Maar het document van de bewonersraad ontbreekt bij deze stukken. En mochten we die nu ineens wel gaan krijgen, is het voorliggende stuk nogmaals niet compleet, want de bevindingen zijn er niet in opgenomen. U zou dan kunnen zeggen, amendementen zijn welkom, maar wat Wij. Rijswijk betreft neemt de wethouder dit voorstel terug naar de tekentafel en neemt in een nieuwe versie de input van de bewonersraad mee. En geeft hierbij ook hun de eer benoemd te worden in de stukken, omdat zij een belangrijke bijdrage hebben geleverd. En nu richten we ook ons tot de raad. U als volksvertegenwoordiger zou dit stuk ook niet mogen accepteren. Want we zitten hier dankzij de inwoner. En we zijn het aan onze positie verplicht om de input van de inwoners serieus te nemen. Van jong tot oud, van arm tot rijk. En over jong gesproken. De kinderrechten ambassadeurs hebben blijkbaar ook een mooie inbreng gemaakt. Dat konden we in de krant lezen. Ook die inbreng is waardevol en zou moeten worden meegenomen in de visie. Zeker als we stellen dat kinderarmoede geen plek heeft in Rijswijk. Het mag duidelijk zijn dat Wij.

Rijswijk niet akkoord is met dit voorstel en eigenlijk een nieuw voorstel vraagt met eerder genoemde kaders. We zijn benieuwd of de rest van de raad het belang van de input van bewonersraad onderschrijft en het verzoek van Wij. ondersteunt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Jansen-Dirkx. Dan geef ik nu het woord aan de heer Ezinga van de VVD. De heer Ezinga: Dank, voorzitter. Mijn computer deed wat langzamer dan ik wilde. Dank voor het woord. Ik zit nog een beetje na te resoneren op wat mevrouw Jansen-Dirkx net vertelde. Wat ze met verve deed. Ik weet niet of ik dat meteen ga onderschrijven, maar ik zie ook graag het debat tegemoet voor de aankomende periode van dit agendapunt. Wel is zo dat ook de Rijswijkse VVD waarde hecht aan dit thema. Het is een visie geschreven op een belangrijk thema voor ons allemaal. Een thema dat in ons land gelukkig vaker op de agenda komt te staan. Helaas, maar wel vaker komt. En tevens ook lastig van beleid tot effectieve uitvoering te brengen is. En daarom hebben we ook een aantal vragen. Want de visie ziet er optisch heel mooi gelikt en goed uit. En ik kan me goed voorstellen dat de wethouder zich ook van enige trotsheid kan bevinden als het gaat om wat hij heeft neergelegd. Echter, ik vind, als ik de visie zelf lees, wel een hoge mate van abstractie hebben. Dat hoort bij een visie ergens.

Maar een visie hoort ook te werken naar een sturing tot inderdaad een uitvoeringsagenda. En daar horen ook bepaalde doelstellingen bij, uitgangspunten bij die daar ook goed in moeten worden verwoord. En dat maakt dat de praktijk, zoals de visie nu is geschreven, iets weerbarstiger is. Er wordt een hoge mate van participatie van de doelgroep gevraagd. Iets wat in Pagina 6 van 58

Concept verslag Forum Samenleving 1 oktober 2024

eerdere besprekingen naar voren kwam. Maar de visie geeft dus weinig sturing aan die SMART geformuleerde doelstellingen. Hoe gaan we het probleem dan oplossen? Er staat veel over de verlichting, maar niet over de oplossing van het probleem. En ik denk dat wij, nee, laat ik het anders zeggen, de Rijswijkse VVD vindt dat we dit wel moeten toevoegen. De vraag aan de wethouder is, hoe kijkt de wethouder tegen deze opmerking aan? Welke handvatten voor het oplossen van het probleem destilleert hij zelf uit deze visie? Tevens wordt in deze visie gesproken over integraliteit van beleidstermijnen. En dat is mooi. Daar heb ik al vaker om gevraagd in meerdere stukken die we hier op tafel brengen. Echter, als ik zoek naar het woord arbeidsmarkt, werk, baan, een belangrijk onderdeel van het bestrijden van armoede, dan vind ik daar nauwelijks iets binnen het stuk zelf. Er wordt wel gesproken over financiële bestaanszekerheid. Maar dan verwijs ik toch weer wederom naar dat concreet, iets wat SMART geformuleerde wat in de visie ook terugkomt. Dus voordat ik hier een verkeerd begrip heb van de doelgroep, voordat ik een verkeerd begrip heb van het feit of dat belangrijk is, wil ik vragen of werkbehoud een rol van betekenis speelt in het stuk? En waar vind ik dat in deze visie? Graag uw antwoord. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ezinga.

Dan geef ik nu het woord aan de heer Van der Baan van de ChristenUnie. De heer Van der Baan: Dank u wel, voorzitter en dank ook wethouder voor het stuk. De Rijswijkse visie op armoede en schuldenpreventie. Dank u wel voor de bijgevoegde stukken met ook de proceslijn, dat is heel verhelderend. Terwijl we lazen over de visie en hoopten we ook meer te lezen over concrete doelen, lazen we wel een stukje van minister Schouten die heel concrete doelstellingen formuleren. Maar waar zijn die dan voor Rijswijk? Wel lezen we dan dat in de gesprekken in de stad en het interne en externe onderzoek dat we hebben uitgevoerd, blijkt dat we in Rijswijk al veel goede dingen doen om armoede te bestrijden. Onze vraag is dan, waar blijkt dat dan uit? Waar staan we dan nu? En wat is het doel voor Rijswijk of wat is het concrete doel in deze gemeente? We beseffen dat er naast deze visie ook de kadernota aan schuldhulpverlening, de kadernota in het gelijknamige uitvoeringsplan samen Kans-Rijk, het actieplan armoedebestrijding+ en het programma financiële dienstverlening bestaat. Dat zijn nogal wat stukken die over hetzelfde onderwerp gaan. Dus wat is dan de relatie tussen die verschillende stukken en ook weer richting het concrete doel.

Vervolgens lazen we ergens uit consultatie uit onder inwoners en netwerkpartners komt dat zij vinden dat we al heel veel regelingen hebben, maar dat niet alle regelingen voldoende bekend of eenvoudig aan te vragen zijn. Hun advies is dan, houd het duidelijk en eenvoudig. Dat lijkt ons inderdaad een heel helder advies. Vervolgens lezen we in hetzelfde stuk, wij zetten ons de komende periode in om onderbenutting van regelingen te voorkomen met een voorspelbaar en toegankelijk armoedebeleid. Wij zouden zelf eerlijk gezegd dan juist pleiten voor het afschaffen van een aantal regelingen. Of het aantal regelingen in ieder geval minder groot te maken, zodat het eenvoudiger wordt. Dus kan de wethouder aangeven welke regelingen eventueel afgeschaft worden of veel te weinig gebruikt worden? Want er is nogal veel complexiteit. En de tranen schieten uiteraard in je ogen als je ziet dat mensen de stap naar werk zouden willen zetten, maar dat het zo ingewikkeld gemaakt is dat het moeilijk te berekenen is in hoeverre je er dan op achteruit gaat. Kortom, onze vraag aan de wethouder is, hoe maken we het simpeler in plaats van ingewikkelder zoals nu wordt voorgesteld? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Baan. Dan geef ik nu graag het woord aan de heer El Majjaoui. De heer El Majjaoui: Dank, voorzitter, voor het woord.

We hebben de stukken met interesse gelezen en onze fractie is eigenlijk blij dat het college aandacht besteedt aan dit belangrijke thema. Dat speelt vooral in onze gemeenschap. Vooral kinderen die in armoede moeten leven zonder dat dat hun Pagina 7 van 58

Concept verslag Forum Samenleving 1 oktober 2024

keuze is. Maar toch één vraag, voorzitter. Want werken maakt onderdeel uit van een stabiel leven waarbij armoede tot het minimum behoort. Waarom wordt arbeid hier niet in genoemd? Omdat arbeid toch een belangrijk onderdeel is van veel oplossingen op dit gebied. Waarom is hier geen relatie toegepast om welbevinden van de mensen en het welvaart van de mensen te kunnen bevorderen? Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Majjaoui. Dan gaan we nu over naar de PvdA, mevrouw Van Nunen, denk ik. Mijnheer Stuijfzand. De heer Stuijfzand: Dank u, voorzitter. We hebben als PvdA-fractie Rijswijk met zeer veel interesse kennisgenomen van deze visie. Na het lezen van deze belangrijke visie hebben wij nog wel een aantal inhoudelijke aspecten waar wij nader op in willen gaan. De wethouder geeft aan dat de inwoners er centraal staan en dat er wordt gewerkt vanuit ervaringskennis van de inwoners. Maar wij vragen ons af, hoe gaat u ervoor zorgen dat deze ervaringskennis daadwerkelijk wordt omgezet in structurele verbeteringen in het beleid en niet alleen in eenmalige initiatieven. En we vragen aan de wethouder of hij bereid is om de ervaringsdeskundigen structureel te betrekken bij het ontwikkelen, uitvoeren en evalueren van armoedebeleid.

De visie benadrukt het belang van het doorbreken van kinderarmoede met de structurele oorzaak zoals onderwijsachterstand en beperkte toegang tot voorzieningen zijn complex. Hoe denkt de wethouder ervoor te gaan zorgen dat er samenhang in aanpak komt waarin onderwijs, gezondheid en welzijn effectief wordt verbonden om kinderarmoede blijvend aan te pakken? En kan de wethouder de toezegging doen dat er een integrale aanpak wordt ontwikkeld waarin de gemeente actief samenwerkt met scholen, zorginstanties en welzijnsorganisaties om kinderarmoede op meerdere fronten tegelijk aan te pakken? In aanvulling van de vraag van de ChristenUnie, er wordt in de visie gesproken over het streven naar financiële bestaanszekerheid voor inwoners. Hoe denkt de wethouder te voorkomen dat er mensen tussen wal en schip komen te vallen bij het aanvragen van regelingen vanwege bureaucratische obstakels? En in hoeverre is de wethouder van plan om met maatregelen te komen om het aanvraagproces van kinderarmoederegelingen te vereenvoudigen en toegankelijker te maken? In de visie wordt aangegeven dat de uitvoering van de maatregelen voor het bestrijden van armoede in het vierde kwartaal van dit jaar wordt verwacht.

Wij vragen aan de wethouder of hij kan bevestigen dat het op schema ligt voor het opstellen van de uitvoeringsagenda en de implementatie van deze maatregelen? De ervaringsdeskundigen zijn afgelopen jaar al betrokken geweest bij armoedebeleid. Wij als PvdA-fractie vragen ons af welke concrete pilot of projecten zijn voortgekomen uit deze samenwerking en kunt u toezeggen dat deze pilot structureel worden geëvalueerd en waar nodig opgeschaald? Uit onderzoek blijkt dat veel werkenden te maken krijgen met de armoedeval wanneer een uitkering stopt en het inkomen net boven de bijstandsnorm uitkomt. Wij vragen ons af, als PvdAfractie, gaan wij ons nu actief richten op deze groep werkenden en welke maatregelen worden er genomen om te voorkomen dat zij in financiële problemen komen zodra de uitkeringen en toeslagen afgebouwd worden? En ten slotte, in het raadsvoorstel is de financiële plaatje rondom de uitvoering van de visie vrij summier. Zou de wethouder een meer gedetailleerde specificatie kunnen geven van de kosten die gepaard gaan met de verschillende maatregelen uit deze visie? Hoe worden de extra middelen precies ingezet en hoe wordt dit gemonitord om ervoor te zorgen dat de middelen effectief worden besteed? Voorzitter, dat was het voor de eerste termijn. We wachten de beantwoording af van de wethouder. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Stuijfzand.

En dan kijk ik nu naar GroenLinks. Wie van u mag ik het woord geven? Mevrouw Oude Alink. Mevrouw Oude Alink: Dank u wel, voorzitter. Eens met het punt dat al eerder is genoemd, dat het natuurlijk een visie is en dat het daardoor niet heel concreet is, maar het is inderdaad wel weinig Pagina 8 van 58

Concept verslag Forum Samenleving 1 oktober 2024

concreet. En de tijdlijn vinden we ook redelijk ruim, 2030. Dat is best ver weg, terwijl we natuurlijk nu ook al aan de slag moeten. Dus tussentijdse doelstellingen zouden wel handig zijn om te hebben in zo'n stuk. Volgens ons is een van de zwaarste vormen van armoede dakloosheid en we vroegen ons af, hoe wordt het armoedebeleid gekoppeld aan wonen? Als dat wordt gedaan. Ik heb de afgelopen tijd mensen gesproken die bijvoorbeeld hulp aanbieden bij aanvraagformulieren voor dit soort regelingen en het begeleiden van mensen naar de juiste regelingen. Ze doen echt heel goed werk. In hoeverre ziet het college nog mogelijkheden om dit proces nog verder te versimpelen voor de inwoner, zodat iedereen ook krijgt waar diegene recht op heeft, naast de campagnes die ik volgens mij al gezien heb in de stad. Bijvoorbeeld, het moet niet nodig zijn dat een inwoner zelf moet weten bij welke samenwerkingspartner hij of zij moet zijn voor specifieke hulp. Liever zien wij dat er aan de voorkant of bij het eerste contact wordt meegedacht. Ik denk ook dat dat al gebeurt, maar kan de wethouder dat nog toelichten. Daarnaast vinden we het ook heel belangrijk dat laagdrempelige ondersteuning ook in verschillende wijken beschikbaar blijft. En in aansluiting bij de PvdA over de armoedeval.

De individuele inkomenstoeslag tot 101 procent bestaansminimum verhogen zou een keuze kunnen zijn om dit te voorkomen, maar als we kijken naar de cijfers uit het onderzoek dat bij de stukken zit, wij zijn heel benieuwd hoeveel zou dat financieel dan betekenen, wat zouden daar de gevolgen van zijn voor de rest van de uitvoering? Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oude Alink. Van D66, wie mag ik het woord van…Mijnheer Veerman. De heer Veerman: Dank u wel, voorzitter. Wethouder en beleidsambtenaar, bedankt voor dit stuk. Armoede is allereerst een tekort aan geld. En een tekort aan geld levert ook financiële onzekerheid en stress op. Tast het zelfvertrouwen aan en daarmee de ontwikkeling ook van mensen die daardoor wat passief zouden kunnen worden. Door een brede aanpak wil D66 inwoners die niet of nauwelijks kunnen rondkomen beter ondersteunen en perspectief bieden. Dit begint met het wegnemen van die onzekerheid door te zorgen voor een goede financiële basis zonder schulden. Om langdurige armoede te kunnen doorbreken is een intensieve ondersteuning nodig vanuit de leefwereld, vanuit de mensen. Wij hebben het stuk met veel interesse gelezen en wij missen in dit stuk, wat gaan we concreet doen. We hoorden het al eerder van een heleboel anderen ook. En wat en wanneer wordt iets gerealiseerd? We missen de cijfers en daarmee ook de kwantitatieve criteria.

We hebben ook enkele vragen. Het rapport geeft niet aan hoe de extra gelden effectief worden ingezet. Het gaat over 242 duizend euro voor het komend jaar en daar komt nog ruim geld bij het jaar erop. Ik zie niet in welke kaders we nu echt aan het college geven over de bestrijding van armoede in Rijswijk. Als we kijken naar de aanbevelingen naar aanleiding van het onderzoek bijvoorbeeld van de heer Caminada maar ook van de werkgroep Armoedevoorlichting, zijn die nu echt meegenomen en waar zien we die straks terug? En wat is het verschil daarin? Of moet dit nog uitgewerkt worden in de uitvoeringsagenda en komt dat nog naar de raad? De concrete maatregelen uit het document Armoedevrij Rijswijk staan een aantal aspecten in die ik ook met u wil doornemen. Want er wordt genoemd dat wij, een van de argumenten is om het armoedebeleid in te richten tot 130 procent van het minimumloon. Volgens mij hebben wij een ziektekostenpolis tot 120 volgens mij in Rijswijk. Dat zou een optie kunnen zijn. Maar je zou ook kunnen uitgaan van 110 procent, zodat je voor hetzelfde geld heel veel mensen die je hard nodig hebt, kan inzetten. Als je dat namelijk voor 130 doet, dan hou je natuurlijk voor de laagste categorie minder geld over. Actieve vroeg signaleren wordt ingezet in Rijswijk en volgens mij heeft dat ook een goede resultaat.

Die schuldenproblematiek wordt vroegtijdig erkend en wordt ook door veel mensen aangepakt en opgelost door de mensen die zich daarvoor inzetten. Dat werkt en het zou beter zijn, denk ik, om dat uit te breiden. Is de wethouder dat met me eens? Ook mist de rol van Sociaal Raadslieden voor deze mensen die echt door alle gaten in het systeem vallen en daarbij bij het bureau Sociaal Raadslieden terechtkomen. De daarbij Pagina 9 van 58

Concept verslag Forum Samenleving 1 oktober 2024

behorende beleidsterrein ligt bij de burgemeester. Welke rol ziet het college voor de Sociaal Raadslieden en de burgemeester als er vragen komen op dit gebied? Kinderarmoede aanpakken. Er wordt extra aandacht besteed aan het doorbreken van de wisselwerking van groepen in armoede, met als doel kinderarmoede te voorkomen en op te lossen. Wat gaan we dan precies doen? Ik lees niets over de gezonde start, een van de SPUK’s of andere te nemen maatregelen. Ik lees wel dat we het programma schoolmaaltijden nog tot eind 2024 kunnen financieren. Het belang van een gevulde maag is heel belangrijk voor kinderen op school en als ze geen gevulde maag hebben, staan ze al met 1-0 achter. Dus het zou goed zijn om dat misschien langer in te zetten. Is de wethouder dat met me eens? Inzet op preventie. Naast ondersteunen van mensen met schulden zet de gemeente sterk in op preventie door middel van voorlichting en stimulering van het financieel educatie. Met name voor jongeren en huishoudens die risico lopen en financiële problemen. We benoemen twee groepen, maar is deze groep niet veel breder? En over welke groepen hebben we het dan precies als we alleen deze twee groepen benoemen? En moeten we niet verder breder…Die heb ik gehad. Er is aandacht voor de middeninkomens die niet in aanmerking komen voor de inkomensondersteunende regelingen, maar toch te maken hebben met financiële problemen.

Bijvoorbeeld door stijgende energiekosten en inflatie. Hiervoor is tijdelijk extra ondersteuning beschikbaar. Wat gaan we precies doen met deze middelen en hoe gaan we dat inzetten? Dat waren mijn vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Veerman. Ik geef nu het woord aan mevrouw Prenger van Beter voor Rijswijk. Mevrouw Prenger: Dank u wel. voorzitter. Ik kan me grotendeels aansluiten bij mevrouw Jansen van Wij. We hebben toch nog een aantal andere dingen. Over de doelmatigheid van het gehele inzet is volgens Beter voor Rijswijk geen uitspraak te doen, doordat de monitoring niet op orde is. De inzet op armoede zou wat Beter van Rijswijk betreft op termijn moeten leiden tot dalend gebruik van regelingen en dalende kosten. Het gebruik van de meeste inkomensregelingen is niet afgenomen en de jaarlijkse kosten voor inkomensondersteuning zijn niet structureel gedaald. De conclusie van Beter voor Rijswijk kan dan ook niet anders zijn dan de relatief hoge kosten van de inzet van de preventieve armoedebestrijding niet de gewenste resultaten oplevert. En ik had nog een vraag aan de wethouder. Klopt het dat het stuk al bij de raad lag voordat het bij de slotbijeenkomst is geweest afgelopen donderdag? Beter voor Rijswijk mist de stukken van deze werkgroep, eveneens als de stukken wat al eerder is gezegd, van de kinderrechten ambassadeurs.

En klopt het dat het stuk in juli 2024 al door de adviesraad Sociaal Domein is gekomen? Ik wil ook graag weten hoeveel mensen er op dit moment gebruik maken van de Voedselbank. En als ik me heel goed herinner, dan hebben de collega's van de PvdA en GroenLinks al een armoedemanifest geschreven in 2021. Hebben jullie dat naast elkaar gelegd? Dit waren mijn vragen voor de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Prenger. En dan hebben we Rijswijks Belang, mevrouw Ten Brummelaar. Mevrouw Ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter. Ook Rijswijks Belang sluit zich aan bij de woorden van mevrouw Jansen-Dirkx. Wat ons betreft gaat het stuk terug naar de tekentafel. Er wordt met name aangegeven, zoals eerder aangegeven, dat de inwoners centraal staan en betrokken worden, maar het advies van de ervaringsdeskundige groep is niet meegenomen in deze visie. Verder is er een uitgebreide visie opgesteld met veel woorden en theoretische beschrijvingen. Dit adviesrapport is opgesteld door een extern bureau wat veel geld kost, maar wat Rijswijks Belang betreft weinig vernieuwend. We hadden liever gezien dat we aan de slag waren gegaan met de concrete acties hoe we het budget van armoedebeleid in gaan zetten. En wat Rijswijks Belang betreft veel open deuren en weinig vernieuwends in de visie en conclusie van het onderzoek.

Hoeveel heeft dit onderzoek de gemeente eigenlijk gekost? De armoedeval van de verschillende groepen varieert van 44 euro Pagina 10 van 58

Concept verslag Forum Samenleving 1 oktober 2024

minder bij de laagste inkomens tot 197 euro bij de hoogste. Maar hadden we dat inzicht nu echt nodig om tot passende maatregelen te komen? Hoe verhouden de maatregelen zoals aangekondigd op Prinsjesdag inzake armoedebestrijding zich tot het voorliggende rapport en de visie? Ten tijde van de energiecrisis heeft de raad budget vrijgemaakt om snel concrete maatregelen te nemen om inwoners in armoede te ondersteunen. Wat hebben de inwoners hier tot nu toe daadwerkelijk van gevoeld in hun portemonnee? De weg uit armoede is betaald werk. En toch is er in de kadernota besloten minder in te zetten op bemiddeling naar betaald werk. Kan de wethouder toelichten waarom deze keuze gemaakt is en hoe zich dit verhoudt tot het feit dat uit onderzoek blijkt dat meer werken loont voor de inwoners met een laag inkomen? Is de wethouder het met ons eens dat een deel van het budget inzetten op bemiddelen naar werk een goede concrete maatregel zou zijn die uiteindelijk resulteert in een betere financiële situatie voor de inwoner? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Ten Brummelaar. Als u mij toestaat, dan zet ik heel even mijn CDA-pet op. Ik heb al vragen gesteld, dus ik zal het kort houden. Maar ook wij vinden het stuk veel te vaag. Wij zien dat de visie mensen in armoede houdt door niet uit te gaan van maatschappelijke participatie en dan met name werk.

Wij vinden dat er te weinig aandacht voor schuldpreventie is en dat ervaringsdeskundigen ook hier moeten worden ingeschakeld. Daar wou ik het graag bij laten. Vervolgens geef ik graag het woord aan de wethouder, de heer Van Malsen. De heer Van Malsen: Dank u wel, voorzitter. Even over die laatste inbreng, betekent dat dan ook dat al die vragen die ik ingestuurd heb gekregen, dat die niet beantwoord hoeven worden? Of hoe moet ik dit precies lezen? De voorzitter: Ik zei dat naast de vragen die ik heb gesteld, omdat ik voorzitter ben. De heer Van Malsen: Nee, dat is goed. Dat is helemaal goed. Dan fijn, want het waren er een aantal, dus die ga ik met heel veel plezier beantwoorden. Net zoals alle andere vragen, overigens. Maar voordat ik dat doe, wil ik wel even de tijd nemen om dit stuk ook even goed te positioneren. Want zoals een aantal van u al aangegeven heeft, is dit inderdaad een visie. Dus het is een kaderstellend document waarop we de uitgangspunten formuleren waar we de komende jaren ons armoedebeleid op willen baseren. En die uitgangspunten zijn terug te lezen in het stuk. Die zijn terug te lezen in het stuk en die hebben we teruggebracht tot vier pijlers. Dus we stellen de inwoners centraal in de strijd tegen armoede. We streven naar financiële bestaanszekerheid. We bestrijden armoede samen en in Rijswijk is geen plek voor kinderarmoede.

Dit is ook, na een lang en uitgebreid traject is deze visie opgesteld. We zijn langs het Financieel Netwerk Rijswijk geweest, waar ook heel veel maatschappelijke organisaties in vertegenwoordigd zijn, waar heel veel inwoners in zitten die hun bijdrage geleverd hebben aan deze visie. We hebben op een heel vroeg moment hebben we de adviesraad Sociaal Domein hierin meegenomen. Die hebben hun advies ook gegeven uiteindelijk op dit stuk. Uw raad heeft een vrij uitgebreide informatieavond bijgewoond waar ik zelf ook nog hele goede herinneringen aan heb en ook de suggesties en opmerkingen die destijds door de raadsleden zijn gemaakt die zijn verwerkt in deze visie. Uiteindelijk komt men dan tot dit document. Daarin staat dus, nogmaals, wat de kaders zijn voor de komende jaren hoe wij ons armoedebeleid vorm willen gaan geven. Dat zijn vrij abstracte kaders en ik was heel erg tevreden met de discussies die we ook hebben gehad met uw raad over deze kaders en heel blij dat we dat gesprek ook op het juiste abstractieniveau hebben gevoerd. Daaruit hebben wij, samen met al die andere partners in de stad die ik net noemde, hebben we vervolgens dit stuk gemaakt. En nogmaals, dit is een visie, een kaderstellend document, waarin dus echt op vrij fundamenteel niveau opgeschreven staat hoe wij om willen gaan met het armoedebeleid de komende jaren.

En achter deze visie zal in de eerste plaats een uitvoeringsagenda vandaan komen, waarin we dus ook concrete maatregelen gaan nemen op al deze thema's. Maar die visie die is niet beperkt tot die uitvoeringsagenda. Nogmaals, het is echt Pagina 11 van 58

Concept verslag Forum Samenleving 1 oktober 2024

belangrijk om te beseffen dat dit staat voor de komende jaren en dat die visie, ook die uitvoeringsagenda, als zodanig zal overleven. Dus daar gaat dit stuk over en dat wilde ik eventjes vooraf gezegd hebben om hopelijk ook de discussie hierna in goede banen te kunnen leiden. Dan ga ik even door de vragen heen. Ik begin even bij Wij. Rijswijk en de vraag die ik daar hoorde was, waarom zijn de aanbevelingen van de inwonersraad voor armoedeverlichting niet meegenomen in de visie? Dat heeft één te maken met wat ik zo net zei, namelijk dat die visie echt uitgangspunten formuleert voor beleid voor de komende jaren, onder andere naar aanleiding van de input die uw raad gegeven heeft. En twee, omdat we eigenlijk met die aanbevelingen van de inwonersraad voor armoedeverlichting zo gauw mogelijk aan de slag willen en ook niet afhankelijk willen zijn van zo'n visie. Het idee van die inwonersraad was juist dat zij op eigen kracht, vanuit het armoedeplan actiebestrijding, aanbevelingen zouden formuleren die we dan gewoon in een pilot konden vatten en kunnen gaan uitvoeren. En dat is ook gelukt. Dus ik heb daar inderdaad afgelopen donderdag heb ik daar deze poster mogen ontvangen. Het was mijn hoop geweest dat we daar tussen donderdag en vandaag al wat meer over naar uw raad hadden kunnen brengen. Dat is niet gelukt.

Maar goed, hij ligt hier, dus ik licht hem met alle plezier mogelijk tijdens een schorsing toe of ik kan er even een foto van maken en naar enkele van u rondsturen. Maar goed, het punt blijft dat de aanbevelingen die hierin staan en de acties die daaruit volgen dat we die gewoon op gaan pakken en dat staat los van het traject wat we met deze visie lopen. Nog even inhoudelijk hierover, er zijn dus twee pilots eigenlijk uit die inwonersraad armoedeverlichting gekomen. De eerste is een hele concrete die we ook echt snel kunnen doen. En dat gaat over het zichtbaar maken van het informele netwerk via weggeef- en ruilmiddagen. Dat is een hele simpele, laagdrempelige manier. Ze gaan weggeef- en ruilmiddagen organiseren met allerlei partners die in het informele armoedeverlichtingsnetwerk zitten, om zo mensen te helpen op een hele directe manier door ze spullen te laten ruilen. Maar ook dat informele netwerk bij mensen onder de aandacht te brengen, zodat ze ook weten van het bestaan van bijvoorbeeld een KrijgdeKleertjes of een weggeefwinkel of een weggeefhoek op Facebook af. Dus dat is de eerste concreet. En de tweede, die vind ik zelf eigenlijk nog interessanter, is dat ze hebben een aantal aanbevelingen gedaan op het gebied van meer maatwerk bieden in financiële regelingen.

Het uitbreiden van de minimaregelingen, meer mensen er voor in aanmerking laten komen en de minimaregelingen zelf meer onder de aandacht brengen en meer toegankelijk maken voor een breder publiek. Dat zijn dingen die we ook in de uitvoeringsagenda terug zullen laten komen en we zullen daar dus ook nadrukkelijk deze aanbevelingen en de ideeën, ik heb er nog een aantal niet genoemd, daar een plek in geven. Dus dat is waar dat terecht zal komen. Dat zal ook wat meer voeten in de aarde hebben dan bijvoorbeeld zo'n pilot voor het organiseren van weggeef- en ruilmiddagen. Maar dat zijn de concrete manieren waarop wij uitvoering gaan geven, nogmaals aan deze visie, die dus echt kaderstellend is voor die acties. En heel concreet hoe we dat beogen te doen, als we kijken in ieder geval naar die aanbevelingen, is dat wij daar iemand eigenlijk fulltime voor vrij willen maken, die dit werk op gaat pakken en die eigenlijk vanuit het soort, vanuit het gedachtegoed waar bijvoorbeeld ook de doorbraakmethode onderdeel van is, die gaat daar dan mee aan de slag. Het voert wat ver om die methode hier nu uit te leggen, maar het komt erop neer dat je kijkt naar wat het kost bij een specifieke casus om helemaal niks te doen en wat het oplevert om dus een interventie te doen. Dus dat zijn het soort zaken die u moet bedenken bij het werk dat we in de uitvoeringsagenda zullen meenemen.

Dan werd er ook nog iets gezegd over de kinderrechten ambassadeurs. Waarom zijn die niet in de visie meegenomen? Dat antwoord is heel simpel. Dat is een ander traject. Die kinderrechten ambassadeurs hebben een gevraagd advies gegeven vanuit het project dat ze met kinderrechten ambassadeurs doen. Dat is onafhankelijk van deze visie en daar gaan we ook onafhankelijk van deze visie gewoon mee aan de slag. En dan zullen we over een paar maanden ook aan de kinderrechten ambassadeurs terugkoppelen wat we vervolgens met die adviezen gedaan hebben. De VVD vroeg nog naar, wat zijn dan de handvatten die we hebben om Pagina 12 van 58

Concept verslag Forum Samenleving 1 oktober 2024

problemen op te lossen? Dat is wat deze visie is. Is één groot handvat gebaseerd op de vier pijlers die vervolgens genoemd worden. En onder die vier pijlers zullen we dus in de uitvoeringsagenda allerlei interventies doen zoals ik die net noemde. Maar denk bijvoorbeeld ook aan, op het gebied van kinderarmoede, het verzorgen van schoolmaaltijden of in ieder geval het meedoen aan het jongeren, die jonge perspectieffonds die dat in cofinanciering met gemeenten doet. De vraag werd ook nog gesteld, speelt werk geen rol van betekenis in deze armoedevisie? Jazeker, dat doet het wel. En dat zit hem vooral in de samenwerking met het werkgeverservicepunt en het team Werk en Inkomen. Want het toe geleiden naar werk en het verzorgen van re-integratie en dat soort activiteiten, dat zit aan die, aan die kant zit bij dat team. Dat is een van de manieren waarop wij dus die integraliteit en dat armoedebeleid willen borgen, is dat we dus vanuit armoede ook gaan kijken, hoe kunnen we nou die stap vanuit bijvoorbeeld een bijstandsuitkering of vanuit armoederegelingen naar werk toe zo makkelijk mogelijk maken. Vandaar ook het onderzoek dat wij hebben laten uitvoeren door Stimulansz naar waar in de Rijswijkse armoederegelingen die armoedeval nou het sterkst is. Dat was ook de onderzoeksvraag die wij aan Stimulansz mee hebben gegeven, dus een hele concrete.

Waar zit nou eigenlijk de grootste stap, eigenlijk de grootste val als je de armoederegelingen op een rijtje zet en de verschillende inkomensschijven? En dat blijkt dus volgens dat rapport te zitten tussen de 100 en 101 procent van het wettelijk sociaal minimum. Vandaar ook dat een van de adviezen die gegeven werd door Stimulansz is om de individuele inkomenstoeslag uit te breiden tot dat niveau. GroenLinks vroeg nog wat dat dan financieel zou betekenen en wat voor gevolgen dat dat vervolgens zou hebben voor deze visie en de uitvoeringsagenda die daarachter vandaan komt. Het verhogen van de individuele inkomenstoeslag dat zal tot gevolg hebben dat we jaarlijks 250 duizend euro, pak hem beet, extra structureel uit moeten geven aan armoedebeleid. Dat hebben we in het hele geweld rondom de kadernota overwogen. En uiteindelijk hebben we besloten, omdat het een generieke regeling is en we eigenlijk wat meer in willen zetten op maatwerk en specifieke interventies, om die niet op te nemen in de lijst met opties. Ook omdat het geld dat we gereserveerd hebben in de kadernota, zoals vastgesteld door de raad, ongeveer rondom hetzelfde bedrag schommelt voor deze hele uitvoeringsagenda. Waarbij ik dan ook nog een keer gezegd wil hebben dat de uitvoeringsagenda armoede, hij heeft nog geen naam maar hij zal ongeveer zo heten, gecombineerd zal worden met de uitvoeringsagenda welzijn.

Zowel vanuit het idee dat we dat integraal willen aanpakken, dat er heel veel raakvlakken zitten tussen de twee thema's, als ook omdat we met beperkte middelen toch proberen om goede dingen te blijven doen voor de stad. De ChristenUnie vroeg nog naar, wat voor regelingen zouden er dan nog afgeschaft kunnen worden? We gaan, ook naar aanleiding van de kadernota, de regeling meerkostenzorg afschaffen. Dat is een hele generieke regeling waar eigenlijk iedereen aanspraak op kan maken. Dat heeft te maken natuurlijk met de financiële situatie van de gemeente. Heel veel rooskleuriger kan ik die niet maken dan dat die is. Maar dat heeft ook te maken met dat uitgangspunt dat we van generieke regelingen die voor een hele grote groep bereikbaar zijn, veel meer naar specifieke interventies willen gaan gebaseerd op maatwerk in iemands persoonlijke situatie. En de vraag die ook nog gesteld werd van, al die regelingen die dan bestaan, sommige mensen kunnen ze niet vinden, sommige mensen hebben er moeite mee om ze aan te vragen of te bereiken. Hoe gaan we dat nou oplossen of wat gaan we daarmee doen? We zijn daar vanuit het actieplan armoedebestrijding al mee begonnen. Ik hoop dat u alle posters in de stad heeft zien hangen met extraatjerijswijk.nl. Dat is onderdeel van de reclamecampagne die we aan het voeren zijn om die regelingen toegankelijker en makkelijker te maken.

Ook vanuit datzelfde actieplan is bijvoorbeeld meer geld gegaan naar een organisatie als Schuldhulpmaatje. Die mensen helpen om de dingen aan te vragen waar ze recht op hebben. En vanuit de visie, vanuit de visie Armoedevrij Rijswijk die nu voor ligt, zullen wij ook in gaan zetten op bijvoorbeeld meer, wat dan heet, outreachend werken. Dus dat betekent dat we in plaats van dat mensen naar de gemeente toe moeten komen om naar een loketje te gaan en dan iets aan te vragen, Pagina 13 van 58

Concept verslag Forum Samenleving 1 oktober 2024

dat wij als gemeente veel meer naar de mensen toegaan en ook veel meer de vraag stellen van, wat heeft u nodig, in plaats van andersom. Dat zijn voorbeelden van hoe we die regelingen bekender en effectiever willen maken vanuit deze visie. Wat daar nog mee speelt en wat ik ook een hele interessante bevinding vond vanuit de inwonersraad voor armoedeverlichting, is dat we ook moeten werken aan het herstellen van vertrouwen. Dus dat naast het feit dat heel veel regelingen niet bekend zijn bij heel veel mensen, of dat regelingen niet toegankelijk zijn voor heel veel mensen, speelt ook nog het probleem dat er een grote groep mensen is die de overheid, dus ook de gemeente, wat minder vertrouwt. En daar zullen we ook oog voor hebben. Die verandering van kijk op de inwoners, daar is deze visie ook een onderdeel van. De PvdA vroeg nog naar hoe wij kennis om gaan zetten in beleid. Dus hoe zorgen we er nou voor dat die ervaringskennis, waar we bijvoorbeeld met de inwonersraad voor armoedeverlichting heel dankbaar gebruik van hebben kunnen maken, structureel borgen in onze organisatie. Een van de dingen die ik zelf voorgesteld heb nadat ik afgelopen donderdag gezien heb hoe succesvol die inwonersraad voor armoedeverlichting was, is om die in ieder geval een doorstart te geven.

Ik heb ook tegen ze gezegd, ik zat daar afgelopen donderdag, ik wil over een jaar, dus september 2025, gewoon weer zo'n bijeenkomst met jullie hebben en dan wil ik kijken waar we staan en wil ik ook het liefst nog een aantal extra aanbevelingen, want ik kan me niet voorstellen dat het werk over een jaar al af is. Maar daarnaast willen we ook nadrukkelijk inzetten op het inhuren van mensen met ervaringskennis. Dus dat als er mensen hier op de beleidsafdeling komen werken, dat het een pre is dat jij zelf ervaring hebt met bijvoorbeeld in de bijstand leven of met een jeugd in slechtere financiële omstandigheden. Daar heb ik al het een en ander over gezegd. De pilot werd nog naar gevraagd. Die ligt hier dus. En ik zal ervoor zorgen dat dit stuk zo snel mogelijk ook bij uw raad komt. Er zit nog een uitgebreider verslag bij trouwens. Het is niet maar twee pagina's. Ik geloof dat het er iets van twintig zijn. Met heel veel interessante ideeën en bevindingen rondom armoede in Rijswijk. Dus die gaan we ook met uw raad delen en we zullen dan ook, daar vroeg de Partij van de Arbeid ook nog naar, kijken naar hoe we die armoederaad structureel kunnen maken. Of in ieder geval nog een jaartje door kunnen laten gaan. Er werden wat vragen gesteld over de financiën. Ik heb al het een en ander gezegd over wat voor concrete maatregelen wij van plan zijn om te nemen in die uitvoeringsagenda.

En de financiën die zijn in de kadernota voorbijgekomen en die zullen dus ook in de begroting, als uw raad de begroting vaststelt, zullen die definitief vastgesteld worden. En zoals ik al zei, we zijn bezig met een vervlechting tussen de uitvoeringsagenda welzijn en de uitvoeringsagenda armoede. We proberen op die manier meer te doen met de middelen die we hebben. Dus efficiënter om te gaan daarmee. Dat betekent dus ook dat je een aantal dingen wat specifieker aan kan pakken, dus dat je wat gerichter, wat meer maatwerk kan doen met mensen. Maar het betekent ook dat bepaalde dingen die generieker zijn, die een grotere groep mensen bedienen, misschien niet meer doorgaan. En daar valt bijvoorbeeld ook het onderzoek onder dat we nog zouden gaan doen over het uitbreiden van de minimaregelingen De doelgroep van de minimaregelingen tot 150 of wel 170 procent. Dat is een van de dingen die een meer generieke manier van armoedebestrijding is, die dus ook de doelgroep verbreedt en waarschijnlijk dus ook meer geld gaat kosten. En die hebben we nu even op de lange baan geschoven naar 2027. De voorzitter: Mijnheer Van Malsen, mevrouw Ten Brummelaar wil een punt van orde maken. Mevrouw Ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor de heer Van Malsen de vragen beantwoorden, maar ik moet heel eerlijk bekennen dat hij gaat van partij naar partij, van de hak op de tak.

Ik heb echt geen idee hoe vragen beantwoord worden of welke vragen er specifiek beantwoord worden. Dus ik weet niet of het mogelijk is voor de wethouder om de vragen per partij te beantwoorden, zodat, in ieder geval voor mij is het niet duidelijk, maar dat in ieder geval ik weet welke vragen er nu specifiek beantwoord worden. Dank u wel. Pagina 14 van 58

Concept verslag Forum Samenleving 1 oktober 2024

De voorzitter: Mijnheer de wethouder. De heer Van Malsen: Ja voorzitter, ik poogde wat dingen te clusteren zodat het wat sneller gaat, omdat veel vragen op hetzelfde neerkomt. Maar ik begrijp dat dat soms wat chaotisch over kan komen, dus ik zal mijn best doen om het per fractie te doen. En als er nog wat over blijft, dan is er natuurlijk altijd nog de tweede termijn. Even kijken, dan om verder te gaan met GroenLinks, die vroeg naar de relatie tussen deze visie en het bestrijden van dakloosheid. Eigenlijk is de vraag, wat is de relatie tussen deze visie en het volkshuisvestingsbeleid? Eigenlijk de meest concrete die we daar doen is in de prestatieafspraak, dus dat heeft eigenlijk niks te maken met deze visie, maar toevallig weet ik daar wel wat van, omdat ik ook de wethouder volkshuisvesting ben. Waarin we inzetten op zo weinig mogelijk, liefst geen, ontruimingen. Want dat is natuurlijk een van de manieren waarop dakloosheid ontstaat. Die afspraak hebben we met de woningcorporaties. En dat heeft ook weer een relatie met armoedebeleid, omdat vroegsignalering, werd ook al een aantal keer genoemd, is een van de manieren waarop wij proberen om voordat dat soort dingen aan de orde zijn, dus mogelijk een huisuitzetting, te proberen om mensen te bewegen om iets te doen aan hun financiële situatie, als dat nodig is.

En dat is nou een van de dingen die echt heel goed werkt en daar zullen we dan ook naar aanleiding van deze visie verder op inzetten. Even kijken, de fractie van GroenLinks vroeg ook nog naar de individuele inkomenstoeslag, daar heb ik een antwoord op gegeven. Even kijken, D66 vroeg nog naar een samenhang met de inwonersraad, dat heb ik ook benoemd. De fractie van D66 noemt ook dat ze een sociaal raadslid mist. Volgens mij wordt het sociaal raadslid zelfs letterlijk persoonlijk geciteerd in de visie. Even kijken of het erin is blijven staan hoor. Ja. Mensen weten vaak niet waar ze allemaal recht op hebben, zegt Emmy Versteeg, sociaal raadslid van de gemeente Rijswijk. Maar het is een goed punt, want de reden dat ze hierin staat, letterlijk, persoonlijk, is omdat wij ook constateerden dat heel weinig mensen, of dat wij eigenlijk, niet altijd de sociaal raadsvrouw goed weten te positioneren en dat zij heel veel mensen spreekt, heel veel zaken aanbrengt en heel veel zaken kent waar wij vanuit deze visie en de uitvoeringsagenda die daar dus onder vandaan komt heel goed op aan kunnen sluiten. Dus die tip heb ik gehoord, die zullen we dicht bij ons houden. D66 vroeg ook nog naar de rol van de burgemeester. Ik denk dat deze visie, net als al het beleid, de verantwoordelijkheid is van het hele college, zeker waar het meerdere portefeuilles beslaat.

Maar mocht de burgemeester daar nog antwoord op geven, dan kan ze dat, denk ik ook heel goed zelf. D66 vroeg ook nog naar schoolmaaltijden en het belang van een goed gevulde maag. Dat belang dat onderstreep ik en dat onderken ik en die zullen we dan ook zoals gezegd onder de pijler bestrijden van kinderarmoede in die uitvoeringsagenda meenemen. Beter voor Rijswijk sprak over het feit dat het gebruik van de regelingen, dus de minimaregelingen, nog altijd niet aan het dalen is. En dat klopt. En dat heeft ook te maken met het feit dat de regelingen bekender zijn onder de Rijswijkse inwoners. En dat heeft weer te maken met een aantal zaken die wij doen op het gebied van communicatie. Dus gewoon de regelingen meer onder de aandacht brengen bij mensen. Dat heeft ook te maken met de energietoeslag die tijdens de coronacrisis, sorry, die andere crisis, de oorlog in de Oekraïne, uitgekeerd is ambtshalve aan een heel groot deel van de Rijswijkers. Op die manier zijn we in contact gekomen met een veel groter deel van die doelgroep, van 130 procent van het sociaal minimum. En op die manier hebben we dus al die andere regelingen onder de aandacht kunnen brengen. En dat betekent dus dat er meer mensen zijn die gebruik maken van die regelingen. Dat betekent dat we daar meer geld aan uitgeven, maar dat betekent ook dat we meer mensen helpen.

Dus het is niet zo dat ons beleid niet effectief is. Het is juist zo dat wij meer mensen weten te bereiken die we eerder niet hebben kunnen bereiken. Beter voor Rijswijk vroeg ook nog naar de relatie tussen de inwonersraad voor armoedeverlichting en dit stuk. Die heb ik al een aantal keer benoemd. Hoeveel mensen lopen er nu bij de voedselbank? Ik geloof uit mijn hoofd dat dat er enkele tientallen zijn, maar ik weet dat niet uit mijn hoofd. Ik heb dat ook nog niet doorgestuurd gekregen, dus die houdt u Pagina 15 van 58

Concept verslag Forum Samenleving 1 oktober 2024

even te goed van mij. Ik geloof uit mijn hoofd zijn het er een stuk of dertig, veertig, maar dat komt in de tweede termijn denk ik wel. Beter voor Rijswijk vroeg naar het armoedemanifest van de Partij van de Arbeid. Hebben we dat hiernaast gelegd? Korte antwoord is nee. Rijswijks Belang vroeg nog naar welke maatregelen naar aanleiding van Prinsjesdag meegenomen zijn in deze visie. Voorlopig nog niks en dat heeft ook te maken met het feit dat alles wat tijdens Prinsjesdag gepresenteerd is, nog niet concreet is en ook gewoon zijn weg nog niet gevonden heeft naar de uitvoering. En de vraag werd ook nog gesteld door Rijswijks Belang, wat voelen mensen nou in hun portemonnee van alles wat we eigenlijk al gedaan hebben onder het mom van het actieplan armoedebestrijding+. We hebben daar een aantal dingen gedaan. We hebben bijvoorbeeld meer geld naar het bijzondere bijstand, meer geld aan het bijzondere bijstand gegeven. Daar is ook gebruik van gemaakt. We hebben bijvoorbeeld ook meer geld naar organisaties zoals ik noemde, Schuldhulpmaatje al, de Voedselbank Haaglanden, dus dat zijn hele concrete subsidies die wij gegeven hebben aan organisaties die dat hard nodig hadden om vervolgens weer mensen van bijvoorbeeld eten of inkomens of ondersteuning bij het aanvragen van minimaregelingen te bieden.