Concept verslag begrotingsdebat 8 november 2022

Ja, dan het amendement … De voorzitter: Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Echt heel praktisch een klein verzoek, want het is de motie van Rijswijks Belang, maar u gaat er nu in mee. Kunt u dan in de omgeving ook even heel goed kijken naar die tijden waarop het ‘s avonds wordt aangeboden, want dat verschilt ook en daar werden suggesties voor gedaan. Dus ik denk, dat is goed dat dat ook kan helpen. Laat ik het zo zeggen. De heer Wit: Ja, dat is geen probleem, voorzitter, dat nemen we graag mee om te kijken waar onze buurgemeenten, welke tijden zij aanhouden, wil ik best wel eventjes opvragen. Het amendement van Rijswijks

Pagina 58 van 79

Concept verslag Begrotingsdebat 8 november 2022

Belang aangaande de verordening afvalstoffenheffing. Ik begrijp waarom die ingediend wordt, om de doodeenvoudige reden dat het ook in het coalitieakkoord staat, dus wat dat betreft is het een ondersteuning daarvan, maar er zit wel een maar aan vast, ik wil hem eigenlijk ontraden op dit moment omdat ‘ie nog iets te voorbarig is. Wij komen binnenkort, dit jaar, met een evaluatie vanuit Avalex met alle … Eigenlijk het volledige spectrum aan diensten wat we momenteel afnemen, met daar ook tegelijkertijd een doorkijkje naar mogelijk beleid voor de toekomst en als we dat, al die cijfers ook aan u hebben voorgelegd, dan kunnen we ook een duidelijk en afgewogen besluit nemen. Ik wil u nog meegeven dat wij sinds de invoering, binnen een jaar geleden, kijk, u geeft aan ook in uw motie, de ervaring is dat er meer bijplaatsingen zijn en de ervaring is … Of de mensen ervaren dat er meer afval in de openbare ruimte ligt. Die ervaring kan ik natuurlijk niet wegnemen, maar de cijfers geven wel een verhaal. Het aantal meldingen van bijplaatsingen is met 6,5 procent afgenomen en de hoeveelheid opgehaald illegaal afval met 19 procent, dus het aantal meldingen daarvan. Dus daar is wel degelijk een verbetering in te zien, dus de maatregel lijkt te werken.

Als je dan bekijkt dat wij die hoeveelheid grof restafval ook nog een keer gedaald is, en dit is een beetje een schatting, want er komt dus inderdaad, zoals ik zeg, nog een uitgebreide rapportage, gedaald is met zeventien kilo per inwoner, dan betekent dat ook dat het feitelijk ons 200.000 euro oplevert. Dus nogmaals, de maatregel lijkt te werken, maar omdat het … De voorzitter: Mijnheer Weterings wil het woord voeren. De heer Weterings: Zijn dat misschien de cijfers van het RIVM? Die zijn misschien ook niet zo goed in rekenen, maar ik zou toch willen vragen, ja, gaan dagje met de handhaving mee, dan ervaar je wat ze zien, wat ze horen, wat ze voelen en ook hoe de mensen reageren. Mijn mensen zijn de afgelopen weken mee geweest en die hebben precies eigenlijk geuit wat hier ook in die motie staat. De heer Wit: Ja, voorzitter, ik heb inderdaad gezien dat uw mensen mee geweest zijn. Ik moet zeggen, dat wordt ook zeer gewaardeerd, dat waardeer ik ook dat u dat praktijkonderzoek of veldonderzoek gewoon doet. Maar ja, de cijfers van Avalex zeggen iets anders en dat is uiteindelijk wel de partij die die bij plaatsingen en die stortingen ophaalt. Dus het gaat echt sec om cijfers. Maar goed, nogmaals, wacht die cijfers af, dat is echt het advies wat ik kan geven. Daarnaast is het terugdraaien … De voorzitter: Mijnheer Weterings.

De heer Weterings: Voorzitter, dan zou ik toch willen vragen aan de wethouder, leg mij dan eens uit waarom het wel in het college werkprogramma staat dat al de opties om dat gratis te maken twee keer per jaar, er is behoefte aan, één keer per jaar bespreken wij deze heffingen, deze belastingen. Als u zegt: we komen volgende week of over twee weken met een percentage, betekent dat we er volgend jaar over kunnen stemmen. Hij staat nu op de agenda, hij staat nu in de verordening die we ook vast gaan leggen in principe weer voor een jaar zelfs als er een, als alle belastingen, hij staat er nu op en niet volgend jaar. Ik zou dan denken: hij staat al in het college werkprogramma, er zijn partijen die hebben daar om gevraagd, neem hem over of laat hem in stemming brengen dat we hem gewoon nu al ‘…’ want het is ook de behoefte uit het college. De collegepartijen hebben de meerderheid en nog eens een keer een aantal oppositiepartijen. Dan ben je toch gewoon klaar daarmee? Dank u. De heer Wit: Ja, voorzitter, het staat inderdaad in het collegeprogramma. Nogmaals, als uiteindelijk blijkt dat dat ons vier ton per jaar gaat kosten en daar gaat het wel naartoe, dan kun je wellicht overwegen dat dat Pagina 59 van 79

Concept verslag Begrotingsdebat 8 november 2022

misschien niet de juiste manier geweest is, maar nogmaals, ik vraag u, wacht die cijfers af, we kunnen het altijd nog een keer tussentijds kunnen we daarnaar kijken of we dat kunnen aanpassen, het is feitelijk een regeling. Dus dat zou een mogelijkheid kunnen zijn. Als u hem in stemming wilt brengen dan blijf ik er inderdaad bij, dan kunt u dat ook zeker doen. Dan ga ik even verder, ja, naar Wij. We hebben het even kort al gehad over de motie van GroenLinks over het isoleren. Heeft die motie nog zin? Ja, het heeft zeker zin, want het is drie jaar, ’23, ’24, ’25 is zes miljoen. De inschatting is dat het rijk in eerste instantie met een uitkering van ongeveer ruim twee ton komt en dan ziet het verschil is aanzienlijk. Dus met die zes miljoen kunnen wij echt veel meer. Dus het heeft wel degelijk zin en, zoals mijn collega net al aan gaf, 2025 eindigt positief, dus het gaat ook echt sec om die drie jaar. Wat betreft de motie die u zelf heeft ingediend aangaande het afval, dank voor die wijziging. Ik zie ook meteen een heel mooie link met ons beleid, want dat is wat we doen met het strategisch afvalbeleid en het opvragen van de huidige status ga ik zeker doen, daar zal ik naar de raad voor mee terugkomen, omdat te evalueren en om goed te kijken hoe we dat wellicht in de toekomst nog scherper kunnen doen. Dat neem ik mee, dus in dit geval neem ik de strekking van de motie dus over.

Dan de VVD, de pinautomaat. Dat is een motie die vrij breed is of tweedelig is, eigenlijk. Ik moet hem er even bij zoeken, hoor, momentje. De bibliotheek. Bij de eerste halfjaarrapportage 2022 heeft de raad reeds besloten om die onttrekking te doen, uit de bestemmingsreserve huis van de stad, voor frictiekosten en daar zit dit geld ook in. Dat is ook waar we het over hebben, over dit bedrag. Dus de dubbele huisvestingslasten vanwege de huurverplichting en de eventuele afkoopsom die zit dus al in die onttrekking die we gedaan hebben. Dus op basis van dat besluit is de bibliotheek dus overgegaan tot het inzetten van het proces om de investering op basis van die lumpsum bijdrage te doen. Als wij dit proces nu gaan veranderen, gaan feitelijk de spelregels voor de bibliotheek weer veranderen tussentijds. Ik moet zeggen, ik vind dat niet bepaald betrouwbaar naar een organisatie. We hebben als raad besloten dat we het willen onttrekken. Ik zou u toch willen vragen om daar dan ook bij te blijven. De ChristenUnie, de warme winter. Ja, we hebben het er net al even over gehad. Ik hoop dat het een warme winter blijft, maar het is, u noemde het Scylla en Charybdis. Het zijn inderdaad, het is lastig, want het is continu die afweging maken.

Ik wil de strekking van de motie overnemen met de kanttekening dat we nu nog … Ik wil de strekking overnemen omdat we nu nog aan het kijken zijn welke locaties daarvoor in aanmerking komen en het plan, dat wordt nu momenteel opgezet. Dus we hebben nog iets … Daar zijn we mee bezig, maar ik neem de strekking, want ik begrijp hem, neem ik gewoon over. De voorzitter: Mevrouw Harmsen. Mevrouw Harmsen: Daar ga ik toch even heel kort op reageren, ik ga hem toch indienen om u de aanmoediging daarvoor te geven, zeg maar, ook omdat we dan in de raad dan kunnen zien hoe het leeft. Dus ik dien hem wel in. De heer Wit: Voorzitter, ja, dat is uw goed recht, dus ik zie hem dan straks wel in stemming verschijnen. Ik heb verder geen vragen meer, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Van Enk. De heer Van Enk: Ja, voorzitter, nu weet ik nog niet welke portefeuillehouder dan over de mogelijke al of niet verkoop van het oude raadhuis gaat. Oftewel, het huis van het dorp. De voorzitter: Wethouder van dienst. Pagina 60 van 79

Concept verslag Begrotingsdebat 8 november 2022

De heer …: Vanuit grondzaken. Ik had gezegd, mevrouw Bentvelzen had gelijk in haar beantwoording. De voorzitter: Mijnheer Van Enk, we zoeken het op. De heer …: We zijn nu aan het kijken hoe we het in de verkoop zetten, met welke voorwaarden daarbij zijn. De heer Van Enk: Maar het punt is dat dat al jarenlang een voornemen is. Mij leek het, mijn fractie lijkt het een goed moment om eens even te kijken of we niet eenzelfde voorstel als wat we hebben voorgesteld voor De Voorden en dat op die manier als monument kunnen behouden en daar toch een maatschappelijke woonfunctie aan kunnen geven. Dus misschien dat daar, even pas op de plaats, even een nieuwe afweging kan worden gemaakt. We zijn al zoveel jaren vergeefs bezig om dat te verkopen. Goed plan, toch? De voorzitter: Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Ja, toch even ter interruptie van de heer Van Enk. Ik kan begrijpen dat, we moeten daar een goed plan voor hebben. Ik had de indruk dat het al een stuk langer te koop stond, ik ken ook mensen die daar geïnteresseerd in zijn geweest en langs zijn geweest. Het is geen gemakkelijk pand, dat weet ik ook, maar we wilden ook tempo. Dus om nu te zeggen dat we het aanhouden, misschien hadden we dan zelf al duidelijker moeten zijn als raad, we willen het graag dan bespreken met dat voorstel in plaats van dat we een soort schipper actie dat we niet weten wat we willen gaan doen.

Want we hebben maatschappelijk vastgoedbeleid over verkoop, laten we dan snel inplannen dat we met elkaar het over voorwaarden en de rest hebben. De heer Van Enk: Ja, eens met mevrouw Woudstra, ik denk dat dat een goed plan is, zo snel mogelijk op de agenda en dan met een concreet voorstel wonen en dan hoeven we dat monument ook niet te verplaatsen. De voorzitter: Oké, wordt vervolgd in dit theater en in andere theaters. Maar het is wel een punt. Wil een van de wethouders nog reageren? De heer …: Om nu gelijk de bestemming te wijzigen in wonen door deze tussenzin, maar dan weet ik niet of we het daarin moeten, maar ik zeg u toe, want over De Voorden moeten we u snel informeren, dat we daar ook het oude raadhuis meenemen. Ja? De voorzitter: Oké. Volgens mij hebben we dit afgerond, kunnen we verder in de procedure. Gaan we naar wethouder Van Malsen. De heer Van Malsen: Ja, dank, voorzitter. Om even te beginnen met de motie van Rijswijks Belang rondom kwetsbare doelgroepen. De reden dat ik hem ontraad is, ik heb hem tegen juridische zaken aangehouden en die waarschuwden dat die niet uitvoerbaar is en dat zit hem vooral in het feit dat, als uw raad deze motie aanneemt, wij feitelijk met alle partijen die onder deze motie genoemd worden, in gesprek moeten gaan om bindende afspraken aan te gaan.

Dat betekent dus afspraken waar zowel de gemeente als de desbetreffende partij een handtekening onderzet en dan moeten die voorwaarden ook akkoord zijn met die partij. Dus dat is iets waar het nog maar de vraag van is of die partijen daarmee akkoord zouden gaan en wat daar dan voor die partijen te halen is. Als gemeente kunnen wij wel dwangsommen opleggen en juridische procedures starten, als de veiligheid van onze inwoners in het gedrang is of als er wordt gehandeld in strijd met de bestemming. Pagina 61 van 79

Concept verslag Begrotingsdebat 8 november 2022

Dus die instrumenten hebben we al. Dat gezegd hebbende, de reden dat ik ook inzoomde op het COA en het hotel is omdat dat de casus is waar ik mee bezig ben en dat ook het COA de enige organisatie is in deze setting, of in de geest van deze motie, waar wij een dergelijke overeenkomst mee hebben. Dat is namelijk de bestuursovereenkomst ter exploitatie van het AZC en als uw raad deze motie aan zou nemen, dan zou het dus betekenen dat we ook met onder andere het COA, het Best Western, weer dergelijke overeenkomsten aan zouden gaan om dit soort afspraken af te kunnen dwingen. Dat wil niet zeggen dat ik het niet eens ben met het idee achter de motie. Zoals ik zelf ook met enige regelmaat ervaar, is het goed om geïnformeerd te worden door de plannen van dit soort organisaties en dat zijn ook procesafspraken die ik wil maken met, in dit geval, in ieder geval het COA, het liefst ook het Best Western. Die hebben we ook al gesproken over de meest recente casus rondom asielzoekers. Ik ben ook voornemens om dat gesprek en die relatie voort te zetten in het nieuwe jaar en daar ook deze overwegingen in mee te nemen. Dus met dat allemaal in overweging nemende, wil ik hem ontraden, maar neem ik de geest van de motie ter harte en ga ik ook zeker werken aan zorgen dat we goede afspraken maken. De voorzitter: De heer Weterings.

De heer Weterings: Voorzitter, dat was al een iets geruststellender antwoord dan in eerste termijn. We maken ons inderdaad echt best wel zorgen over wat er de afgelopen maanden in Rijswijk is gebeurd. Ik denk dat iedereen hier ook echt van afweet. De presidiumleden wel. Wij gaan er vanuit dat u wat u zegt, ook echt meent. En zullen daardoor deze motie aanhouden, maar u wel aan de afspraken houden dat u eigenlijk niet meer over u laat heenlopen als er zomaar uit het niets mensen verschijnen en daar wel gewoon duidelijke afspraken over kan maken met allerlei instanties of in ieder geval kenbaar kan maken dat Rijswijk niet met zich sollen, dat we zomaar accepteren zonder in overleg te treden met de gemeenteraad of de gemeente, dat zomaar accepteren dat die mensen worden geplaatst. Dus we houden de motie aan. Dank u. De voorzitter: De wethouder. De heer Van Malsen: Dank, voorzitter. Ja, lijkt me een heldere boodschap, ga ik me voor inzetten. Dan D66 over … Nee, een oproep had mevrouw Woudstra ten aanzien van de toegankelijkheid van openbare gebouwen. In antwoord daarop wil ik eigenlijk ook iets zeggen over een motie waar ik vergeten ben iets over te zeggen, ingediend door het CDA, rondom ongehinderd. Daarvan kan ik zeggen dat we daar heel positief tegenover staan, sterker nog, dat kan toezeggen dat we die gaan uitvoeren, want dat doen we namelijk al.

Voor het huis van de stad wordt er inmiddels al een schouw uitgevoerd om een certificering te krijgen en de gesprekken lopen ook met ongehinderd om te kijken hoeveel het kost om ons daarbij aan te sluiten en wat dat allemaal in zou houden. Dus dat is iets wat al gaande is in de breedste zin. Dan de vraag rondom woon- en ruimtebehoefte. Rapportages, kunnen we die krijgen, ook van D66. In de snelste wijziging in de huisvestingsverordening die u zult krijgen van ons, zit ook een rapport als bijlage. Dat dient als onderbouwing van de wijziging van de huisvestingsverordening. Daar zit ook een hoofdstuk in over woonbehoefte, dus die krijgt u sowieso. Daarnaast wordt er binnenkort ook een onderzoek gedaan door stijlvol ouder, als ik het goed heb, naar de woonbehoefte onder zestigplussers en uiteraard, om ook even misschien meteen een voorschot te nemen op een vraag gesteld door de Partij van de Arbeid rondom de doorstroming. Er zit ook in dat ABF rapport of dat rapport waar ik het eerder over had zit ook een hoofdstuk over de doorstroming en ook in het kader van het woonfonds wordt er bijgehouden wie zich inschrijft op die woningen vanuit een sociale huurwoning. Dat zijn cijfers waar we dus inzicht in kunnen krijgen zo gauw die inschrijvingen compleet zijn, Pagina 62 van 79

Concept verslag Begrotingsdebat 8 november 2022

althans, we hebben dat inzicht al, maar het complete inzicht volgt als de inschrijvingen compleet zijn. Dan de VVD riep op tot het aangaan van een professionele relatie met Welzijn Rijswijk. Dat is absoluut mijn voornemen, dus dat wil ik u hierbij ook beloven dat we de gesprekken op die manier voeren en die voeren we inmiddels al. Het gaat daarbij om hoe wij als gemeente met Welzijn Rijswijk omgaan en vice versa hoe Welzijn Rijswijk met haar partners weer omgaat. Hoe wij elkaar ook kunnen versterken in het behalen van onze doelstellingen, we hebben in het coalitieakkoord een heleboel doelstellingen staan rondom armoedebestrijding, welzijn, preventie, sociale veiligheid, mantelzorg, noem maar op. Daar kunnen we Welzijn goed bij gebruiken en ook de subsidierelatie is een onderwerp van gesprek, dus ik zal de overwegingen die de heer Sleddering ons mee heeft gegeven daar ook in terug laten komen, in die gesprekken. Dat het CDA over de motie rondom de energietoeslag en de witgoedregeling. De heer Van Enk stelde terecht de vraag: wat gebeurt er na één januari en dat zette mij aan het denken dat men, en meer mensen in het land, volgens mij, nog niet op de hoogte zijn van het feit dat er volgend jaar in 2023 nog een tranche komt van de energietoeslag. Dat betekent dus weer 1300 euro voor huishoudens in ieder geval tot 120 procent van het sociaal minimum.

In Rijswijk gaan we dan tot 130 procent. Dus in het kader daarvan zijn we aan het onderzoeken wat het inhoudt om die grens op te rekken tot 150 procent. Dat zijn activiteiten die nu al lopen, dat is een plan dat we nu al ingezet hebben. Dan de uitvoering van de witgoedregeling. De heer Van Enk suggereerde of adviseerde ons om dat vanuit de bijzondere bijstand te doen. De manier waarop het nu ingeregeld is, is dat het regionaal energieloket de uitvoering van die witgoedregeling doet. Wel in samenspraak met de gemeente en dat wij op die manier ook wel, ook voldoende zicht hebben op de doelgroep waar de regeling voor is. Als we die uitvoering vanuit de gemeente zouden doen, of althans deels vanuit de gemeente zouden doen, dan zou dat enerzijds beslag leggen op meer ambtelijke capaciteit, maar anderzijds zouden we dan ook het budget ergens anders vandaan moeten halen waar we nu ook het geld voor de uitvoering van de witgoedregeling uit de specifieke uitkering halen waar het plan aanpak energiearmoede uit voortgekomen is. Dus dat is geld dat we van het rijk krijgen. Bovendien kunnen zij het sneller en goedkoper. De heer Van Enk wil volgens mij iets hieraan toevoegen. De heer Van Enk: Ja, voorzitter, als dat mag.

Kijk, ik kan me niet voorstellen dat we hier in een ambtelijke organisatie die al is toegerust op het verlenen van bijstand en ook bijzondere bijstand, dat we het daar duurder doen, onze eigen mensen kennende, dan een nieuwe opzet in een regionaal orgaan. Het is natuurlijk voornamelijk vanwege de discussie in het forum dat niet alleen mijn partij maar ook andere partijen erop aansloegen of dat wel op een zorgvuldige manier op deze korte termijn kan gebeuren. In dat opzicht heeft de wethouder ook toegezegd die gang van zaken even on hold te zetten en te wachten op een eventueel beter voorstel. Ik blijf er toch bij dat het mij een beter voorstel lijkt om dat volgens de geëigende kanalen in onze eigen organisatie te laten doen en daarmee ook gewoon zaken als willekeur of fraude beter tegen te gaan. Ik zou daar toch wel graag aan willen vasthouden. De voorzitter: Wethouder. De heer Van Malsen: Dat is luid en duidelijk. Daar wil ik nog wel even bij zeggen dat het regionaal energieloket ook deze regelingen ook voor andere gemeentes uitvoert en opgezet heeft. Ze hebben ruimte ervaring met het uitvoeren van dit soort regelingen en voor wat betreft de doelgroep en hoe we die bereiken, daar is ook al over nagedacht en die plannen zijn al vergevorderd. We gaan het in twee rondes doen.

In eerste instantie krijgen de mensen met een langdurige uitkering de mogelijkheid zich aan te melden omdat we verwachten dat dat de doelgroep is die het het hardst nodig heeft. Die doelgroep is al in beeld, dus die kunnen bedienen. Dat Pagina 63 van 79

Concept verslag Begrotingsdebat 8 november 2022

maakt dan eigenlijk feitelijk niet zoveel uit of dat dan vanuit het regionaal energieloket gebeurt, maar zij zijn degenen die dat het snelst kunnen doen omdat zij die hele regeling uitvoeren en we hebben daar contact mee. Dus de toegevoegde waarde van daar onze eigen ambtenaren nog eens naast zetten, is nihil. Desondanks kunnen we uiteraard kijken of het nut heeft om ze met elkaar in contact te brengen en of daar nog winst te behalen valt door onze ambtenaren met het regionaal energieloket te laten praten over de uitvoering. Dan de uitvoering zelf … De voorzitter: De heer Van Dam. De heer Van Dam: Bedankt. Ik had nog een vraag over de uitvoering van deze motie. Een, u zei, we gaan in twee fases werken, dus in eerste instantie stellen we hem open voor mensen onder een bepaalde inkomensgrens. Wordt er dan een brief verzonden naar die mensen van hé, u kunt nu gebruik maken van deze regeling of we zetten hem open en we kijken wel? Dat is de eerste vraag, dus zijn we actief mensen aan het informeren over die regeling dat ze daar daadwerkelijk gebruik van kunnen maken en is dan een vervolgstap van ze moeten daar zelf nog werk van maken om hem dan aan te vragen. Wat volgens mij een goede werkwijze zou zijn, of zeggen we van nou, we stellen hem open en so be it en dan kijken we wel. Dus dat is vraag één.

Twee, de motie die verzoekt voor een stijging of de mensen met een 150 tot 170 procent mee te nemen van de bijstandsnorm. Zijn er dan nog kosten of een kostenverhoging die voor Rijswijk is of blijven de kosten … Of is dat niet het geval? Dat zijn mijn twee vragen. Bedankt. De voorzitter: Wethouder. De heer Van Malsen: Dank voorzitter. Om meteen maar met de tweede vraag te beginnen, zijn er hogere kosten als we de doelgroep verhogen? Wat we nu begroot hebben in de aanpak bestrijding energie-armoede is 400.000 euro en daar kunnen wij, als ik het goed heb, 650 huishoudens van bedienen met een bon ter waarde van 600 euro waarvoor zij dus een zuinigere koelkast of wasmachine kunnen aanschaffen. Ze kunnen natuurlijk een duurdere aanschaffen als ze willen, trouwens, maar dat wordt dan gewoon niet vergoed. Bij het ophalen van, dan wordt er gecheckt door het regionaal energieloket of men daadwerkelijk een, witgoed is zo’n moeilijk woord, een koelkast of wasmachine heeft die inderdaad niet energiezuinig is en dan wordt de oude wasmachine of koelkast afgevoerd en … Ik weet eigenlijk niet waar ze daarna heen gaan, maar dan wordt in ieder geval verzekerd dat er een nieuwe energiezuinige staat. De eerste vraag ben ik in mijn relaas helaas vergeten. Ik zou het fijn vinden als de heer Van Dam mij nog even kan herinneren aan wat de eerste vraag was. Oh ja, of er actief mensen worden benaderd.

Excuus, dank, collega naast mij voor het herinneren. Ja, wij benaderen actief mensen, zeker die eerste ronde en dan gaat het over mensen waarmee wij al regelmatig contactmomenten hebben vanuit andere regelingen. Dus die sturen we niet een brief, die vertellen we dit gewoon persoonlijk. Sterker nog, die helpen wij doorgaans waar het nodig is, met het aanvragen van de regeling en een paar weken later, is het idee, dat de overige inwoners uit de doelgroep tot de 130 procent sociaal minimum die wij kennen vanwege het feit dat ze zich ook aangemeld hebben voor de energietoeslag, die krijgen een bericht en die kunnen zich ook inschrijven. Deze mensen worden persoonlijk aangeschreven, dus er wordt met veel zorgvuldigheid gekeken naar over welke mensen dit gaat. De heer Van Enk: Voorzitter, ik begrijp dus dat van de hele plannen zoals in het forum toegelicht, met olievlek en jonge vrijwilligers, dat dat allemaal van de baan is? Of wordt dat ook bedoeld met dit regionaal loket? Is dat nog steeds de werkwijze waar we over praten? Ik moet zeggen, we hebben nog een tweede Pagina 64 van 79

Concept verslag Begrotingsdebat 8 november 2022

raadsinformatiebrief gekregen, ondertekend overigens door een andere portefeuillehouder, dacht ik, maar ik raak het spoor een beetje bijster en ja, misschien dat de wethouder daar nog iets op kan toelichten. De heer Van Malsen: Goed, er zijn een aantal initiatieven die we vanuit de aanpak bestrijding energiearmoede op een rijtje hebben gezet in beide raadsinformatiebrieven. Project olievlek is inderdaad een project waar wij op aansluiten vanuit Den Haag wat we gebruiken om doelgroepen in beeld te krijgen en ook de energiecoaches in te zetten. Het regionaal energieloket heeft de uitvoering van de witgoedregeling op zich genomen. Dus die twee dingen gaan nog steeds samen en volgens mij staat het in de raadsinformatiebrief ook vrij helder uitgelegd. Nog even terugkomend op de motie, want in de motie staat ook om die witgoedregeling dus vanuit de bijzondere bijstand te begeleiden waardoor er dus geld uit de SPUK gelden zouden blijven liggen en dit geld moeten we dan weer terug overmaken naar het rijk. Dus mijn idee zou ook zijn, als we dan geld niet uitgeven uit die SPUK regeling, uit die rijksmiddelen die we hebben voor die aanpak energiearmoede, dat we die wel ergens anders voor inzetten en dat zie ik niet in deze motie terug. Dus vandaar ook dat ik hem ontraad.

De heer Van Enk: Maar voorzitter, dat is toch heel voor de hand liggend? Of de uitvoeringskosten nu via onze eigen organisatie worden gedragen of door een ingehuurde organisatie, het blijven de uitvoeringskosten. Dus dan kunnen we gewoon gebruikmaken van dat element uit de rijksvergoeding. Daar gaat niks verloren, in mijn visie. De heer Van Malsen: Er gaat wel wat verloren, omdat de uitvoering doen vanuit onze organisatie waarschijnlijk duurder zal zijn, moeilijker zal verlopen en op dit moment ook de organisatie daar niet voor ingericht is waar een regionaal energieloket dit wel kan, doet voor andere gemeenten en het ook goedkoper en sneller zal doen. De voorzitter: De heer Van Enk, laatste keer. De heer Van Enk: Laatste keer, denk ik. Ik wil zeggen, daar kan ik me dus echt helemaal niets bij voorstellen van zo’n lappendeken, van olievlekregelingen en vrijwilligers en anders en dat we het hier in onze eigen staande organisatie dan niet voor minstens hetzelfde geld zouden kunnen doen, maar dat het duurder is, daar kan ik me echt niks bij voorstellen. De voorzitter: Goed, de wethouder vervolgt zijn betoog, maar eerst nog mevrouw Woudstra, die zit ook redelijk hoog bij de interrupties. Mevrouw Woudstra: Ik heb hier nog niet op geïnterrumpeerd en de heer Van Enk pas een keer eerder.

Ik wilde alleen aangeven richting de heer Van Enk dat we natuurlijk ook bijvoorbeeld bij het innen van belastingen op andere plekken ook regionale samenwerking zoeken, dus dat er zeker uitvoeringskosten minder zijn als we dat ook regionaal doen. Dus op dat punt steun ik de wethouder. De voorzitter: Ik stel voor dat de wethouder zijn betoog vervolgt. Volgens mij was hij bijna klaar. De heer Van Malsen: Ja, dank, voorzitter. De uitvoeringskosten die zullen lager liggen als we het op deze manier uitvoeren en wat dat betreft sluit ik me ook aan bij de woorden van mevrouw Woudstra. Dan is er nog het amendement, ik ben pardoes door de eerste termijn en de interruptie, al dan niet gelegitimeerd, door Pagina 65 van 79

Concept verslag Begrotingsdebat 8 november 2022

mijnheer Van Enk, een aantal dingen vergeten van het CDA. Ik heb ook de motie of een amendement rondom de ooievaarspas en het vervoer voor, ik geloof inmiddels alleen AOW-ers, dus hij is aangepast. Ook de dekking is, geloof ik, iets aangepast waardoor ik eigenlijk wil toezeggen om hem gewoon uit te voeren. Als experiment is het, denk ik, een heel sympathiek idee. Mobiliteit is een van de wegen naar gelijke kansen en mee kunnen doen in de samenleving op gelijke voet, dus dat steunen wij alleen maar van harte. Er werd in een bijzin ook nog iets gezegd over het automaatje, het project van de ANWB. Daar werd geen expliciete vragen over gesteld, maar ik kan u wel zeggen dat we daar mee bezig zijn, met automaatje. Dat wil zeggen, we zijn de regeling die Welzijn Rijswijk had, de vervoersregeling zijn we aan het evalueren om vervolgens met de ANWB en Welzijn Rijswijk in gesprek te gaan over hoe we de lessons learned kunnen gebruiken in mogelijk een vervolg met automaatje. Dan nog de collectieve aanvullende verzekering. De heer Van Enk vroeg, als ik het goed begrepen heb, of we die ook kunnen verhogen, of we de doelgroep daarvoor ook kunnen verbreden, vergroten. We hebben in het coalitieakkoord opgenomen dat wij zullen kijken naar een stapsgewijze verhoging of eigenlijk een stapsgewijze afbouw van dergelijke regelingen.

Dus ook de collectieve verzekering, om zo een armoedeval te voorkomen en daarom doen we ook niet bij voorbaat de doelgroep vergroten, daarbij ook nog gezegd hebbende dat we natuurlijk aan het onderzoeken zijn hoe groot de doelgroep van 150 procent tot het sociaal minimum is. Het verhogen van het budget voor de mantelzorgers, dat wil zeggen, het indexeren daarvan, dat doen we ook niet bij voorbaat, maar als uw raad vindt dat wij meer budget moeten laten gaan naar mantelzorgers, het waarderen van mantelzorgers, waar we op dit moment overigens geld op overhouden, dan is dat een besluit dat uw raad kan nemen, maar dan moet het budget voor mantelzorgers simpelweg verhoogd worden. Dan de Partij van de Arbeid vroeg of de scan, de nulmeting voor het worden van een dementievriendelijke gemeente uiterlijk het tweede kwartaal 2023 gedaan kan worden. Dat lijkt mij prima. Dat betekent wel dat er wat extra druk op de ambtelijke capaciteit komt en daar krijg ik vast weer voor op mijn kop, maar dat is werkbaar. De voorzitter: Mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen: Ja, voorzitter, ik heb een paar keer aangegeven, en ik hoop dat de wethouder en dus ook zijn ambtenaren daar gebruik van maken, om Alzheimer Haaglanden zo snel mogelijk ook daarbij te betrekken, want zij hebben echt, zover ik dat kan inschatten, heel waardevolle informatie die de gemeente Rijswijk kan helpen.

Dus ik zou zeker niet alles opnieuw doen wat daar al als informatie aanwezig is. De heer Van Malsen: Bedankt, voorzitter. Dat was inderdaad het tweede deel van het antwoord op de vraag van mevrouw Van Nunen dat ik vergeten was, dus dank voor het geheugensteuntje, maar we nemen dat inderdaad mee in de uitvoering. Dan voor wat betreft de wijkaanpak armoedebestrijding, gaan we dat vanuit centrale regie doen? Het korte antwoord is: jazeker. Dus ook hoe het plan, het wijkplan tot stand gekomen is in de muziekbuurt is vanuit de wijkregisseurs, die hebben daar alle partners bij betrokken. Er komt ook een centraal overleg met alle partners en de gemeente om die aanpak te evalueren en daar ook nieuwe aspecten in mee te nemen en te kijken hoe we het kunnen verbeteren. De doelgroepenverordening, vroeg mevrouw Van Nunen ook naar, wanneer komt die? Dat is samen met wijziging in de huisvestingsverordening ten aanzien van de opkoopbescherming en de zelfbewoningsplicht en dat zal het voorjaar van 2023 worden. Dan wil ik tot slot nog even stilstaan bij de woorden van de ChristenUnie rondom onze verstandhouding met het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers.

Ik spreek natuurlijk alleen maar uit mijn eigen ervaring en het is inderdaad zo dat het vorige college een moeilijke tijd heeft gehad met het COA, dat ook ik zelf kritisch ben op het COA, maar dat ik daar tegenover ook een prettige samenwerking ondervindt met het COA en het feit is dat het COA als Pagina 66 van 79

Concept verslag Begrotingsdebat 8 november 2022

een soort black box gewoonweg niet bestaat. Dit is mensenwerk, er zitten mensen aan tafels met elkaar te praten om tot goede oplossingen te komen. Het feit dat wij daar nu een goede verstandhouding hebben met die mensen, dat zie ik als iets heel prettigs, maar dat betekent niet dat we daarmee niet meer kritisch blijven op het functioneren van de organisatie waar zij voor staan. Maar ik hoop dat we die prettige verstandhouding voort kunnen zetten in het nieuwe jaar. Dank, voorzitter, dat was alles in de tweede termijn voor wat betreft mij. De voorzitter: Goed zo, dan zijn we er bijna. Ik heb als portefeuillehouder nog drie aandachtspunten. Ik begin even met de CDA vraag over de aanleg van het witte anjerperkje. Dat was mij even aan de aandacht ontschoten. Mij wordt gemeld dat in de beantwoording van artikel 44 vragen eerder dit jaar is aangegeven dat dit wordt meegenomen bij de herinrichting in het gebied rond het haantje. Er wordt naar gestreefd om dat in 2023 te doen. Dat is de mededeling die ik doorkrijg vanuit de ambtelijke organisatie. Dus het komt er aan, stay sharp. Dan als tweede de CDA D66 motie over de inwoners uitnodigen voor de raadsvergaderingen. Ik heb even kort overleg gehad met mevrouw Woudstra, die hecht er wel aan om het in deze vorm tot besluitvorming te brengen. Dat geeft enige commitment van het college.

Ik kan me voorstellen wie in het college de portefeuillehouder is. Dus ik heb geen bezwaar als de motie in deze vorm wordt aangenomen. Dan kom ik bij het derde punt, dat is wel een substantieel punt van mijnheer Sleddering. Dat heeft te maken met de analyse over de organisatie en de personeelsproblemen. Die was zorgelijk en nog niet op orde. Dat ben ik helemaal met u eens. Ik heb vanaf de eerste dagen dat ik hier zat er ook op aangedrongen om daarnaar te kijken. De gemeentesecretaris heeft daar direct gevolg aan gegeven omdat die zelf ook de overtuiging had, we moeten Berenschot er eens bij halen om de analyse te maken. U hebt het rapport gezien, dat is ook een belangrijke bouwsteen om verder aan de organisatie te werken. Hetzelfde geldt voor het BMC rapport dat iets zegt over bestuurscultuur en de samenwerking en de verhouding in de driehoek college, organisatie en raad. Volgens mij hebben we daar wijze lessen uit getrokken en wordt binnenkort, heb ik begrepen, daadwerkelijk gestart met de aanpak van dit punt. Als derde punt heb ik zelf ook altijd genoemd de inhuizing in het nieuwe huis van de stad is een moment om eens nader te kijken hoe de organisatie in elkaar zit en waar je ze neerzet. Dat is een volatiel element.

Waarom? Nou ja, omdat we door de dure energieprijzen toch weer veel meer thuiswerken wat dan ook ingeburgerd gaat worden, iets zegt over de manier waarop we met het stadhuis om zullen gaan en waar we de mensen zullen plaatsen. Dus die drie elementen spelen al echt twee jaar een rol zolang als ik hier zit, om na te denken en scherp te krijgen hoe de organisaties het doen. Verder hebt u bij de inleiding van de begroting kunnen lezen dat we met drie thema’s op een later moment besluitvorming aanbieden. Dat heeft te maken met de digitaliseringsagenda, het CWP en de schaalsprong. Die schaalsprong begint meer en meer dominant te worden, dat merkt u ook wel aan de discussies en het werken met een stad en hoe wij als organisatie functioneren. Met name die schaalsprong, die gaan we hard maken en inzetten, dat is een kwalitatieve en kwantitatieve impuls voor de organisatie als gevolg van de groei van de stad. Dat zijn we al mee slagen aan het maken in het sociaal domein, het ruimtelijk domein en de bedrijfsvoering. Dus komend voorjaar, ik kijk even naar het GMT daar, worden daar nadere besluiten over genomen en aan u voorgelegd. Ik zie ze glimlachen. Dus mijnheer Sleddering, er zit echt schot in die zaak en het is goed dat u daar nog een keer de aandacht voor vraagt. Dan even over vacatures en arbeidsmarktpositie. Ik heb dat vaker gezegd … Mijnheer Sleddering.

De heer Sleddering: Ja, voorzitter, ik herken het verhaal, maar we hebben daar al een paar keer om gevraagd en in een van de fora hebben we het erover gehad en daar is de toezegging genoteerd dat bij de begroting een

Pagina 67 van 79

Concept verslag Begrotingsdebat 8 november 2022

analyse zou komen over de situatie. En die hebben we gemist bij deze begroting. Dus mijn vraag is, wanneer komt die? De voorzitter: Daarom vertel ik u dit verhaal, dit is op korte wijze de analyse en de aanpak. Ik kan het niet mooier maken dan het is, maar dit is wat ik vandaag heb meegekregen van het GMT met het verzoek om dit met u te delen. We zijn ermee bezig, het komt eraan, het gaat scherp, het gaat ook steeds beter met onze arbeidsmarktpositie. Mij wordt gemeld dat we vanaf … Nee, tot half oktober 77 nieuwe mensen hebben aangenomen met nog wel een klein percentage niet ingevulde, daar zijn we ook mee aan het werk. Wij voeren pilots uit en wervingsfilmpjes, onder andere voor de vacatures bij team communicatie en we doen ook campagnes voor de functie van business controllers en op 1 november is een corporate recruiter bij HRM begonnen. Nou, als dat niet professioneel is. Dus er wordt wel aan alle kanten aan gewerkt, er worden slagen gemaakt, er is verbetering en naar aanleiding van de schaalsprong zullen we dit voorjaar rapporteren hoe we het verder gaan doen. Intussen is de inhuizing bij het huis van de stad natuurlijk zeer nabij, daar moet je echt een keer kijken hoe je dat nou met die organisatie doet. Dus we zijn er nog niet, maar ik vind wel dat op de goede weg zijn. Dat wou ik u graag vertellen. Wordt vervolgd.

Ik ben daarmee aan het eind van mijn interventies gekomen. Mijnheer Van Enk. Wie? Mijnheer Van Dam, wie was het eerste? Mijnheer Van Enk was het eerste. De heer Van Enk: Ik denk dat ik het eerste was. Ja, voorzitter, u weet het wel, u bent nog vergeten concreet te maken wat u nou voor die wijkteams gaat doen. De buurtpreventieteams. De voorzitter: Buurtpreventie. Oh, dat had ik ook nog. De heer Van Enk: Daar zou u concreter laten weten wat u daarmee hebt afgesproken … De voorzitter: Nou ja, ik heb zes bezoeken gebracht, er zijn ook raadsleden die bezoeken hebben gebracht, dat hebben we goed kunnen lezen, in ieder geval met de boa’s en dan kom je ook bij buurtpreventie. Ik vind dat sommige buurtpreventie-organisaties wat onderbestaft zijn, ondergeorganiseert zijn om hun werk goed te doen. Ik was bij één organisatie, die had niet eens een kast om hun spullen in op te bergen. Anderen staan er beter voor, die hebben dan wel een kast en een kamer en nemen deel aan de discussie in de wijk. Dus dat verschilt nogal en ik vind wel dat dat op een goed niveau moet worden gebracht. Daar werken we aan. I share your feelings. Ik heb nog zeven weken om dit verder te doen en dat zal ik ook zeker doen. Mijnheer Van Enk is geheel gelukkig. Zijn er nog anderen? Mijnheer Van Dam. De heer Van Dam: Nou, in ieder geval goed om te horen dat er heel veel kasten bijkomen in zeven weken.

Waarvoor dank, voor uw inzet. Ik had nog een toevoeging of een motie waar ik nog een vraag over had en die heb ik nog … Misschien heb ik hem gemist, dat kan aan mij liggen, maar het gaat over de motie van de VVD … Of amendement, sorry, van 2023 waarin wordt gevraagd tot een aanpassing in de begroting waarbij de verhoging van de rioolheffing en afvalstoffenheffing voor 2023 wordt bevroren om hiermee te komen tot een algehele lastenverlaging voor de burgers en bedrijven in Rijswijk en ik had het er al net even kort over met mijnheer Sleddering, maar ik zou nog graag van de wethouder van financiën willen weten wat de consequenties zijn van de doorvoering van deze motie aangezien ik daar nu … Nou goed, we gaan straks naar de besluitvorming toe, maar toch een te slecht beeld bij heb, op dit moment, om daar een goed besluit over te kunnen nemen. Dus de uitdaging om daar nog misschien een kleine toelichting aan te geven. Pagina 68 van 79

Concept verslag Begrotingsdebat 8 november 2022

De voorzitter: De wethouder. De heer …: Het kost ongeveer vier ton. De heer Van Dam: Oké, nou, dat is een kort antwoord, maar in ieder geval bedankt. De voorzitter: Ik ga nog even kijken, ik zie mijnheer Braam en mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen gaat voor, want die zit vooraan. Mevrouw Van Nunen: Voorzitter, dit sluit aan bij de vraag van de heer Van Dam, want vier ton, dat zegt natuurlijk nog niets over de lastenverlichting per inwoner of per huishouden. Dus ik zou graag willen weten van de wethouder, als dat vier ton, als we daar vier ton in investeren of in uitgeven, niet investeren, in uitgeven, wat betekent dat dan voor een huishouden aan lastenverlichting? De voorzitter: De wethouder. Mijnheer Braam, had u dezelfde vraag? De heer Braam: Nee, voorzitter, ik wil alleen toch misschien de vraag stellen, ik stel de vraag toch ook maar even, die vier ton, op het moment als we dat bevriezen voor volgend jaar, betekent dat feitelijk een structurele maatregel ook voor de jaren daarna. Dus dat betekent dat we in 2026 niet op de nullijn zitten maar op vier ton in de min. Klopt dat, wethouder? De voorzitter: Oké, de wethouder mag antwoorden. De heer …: Het bevriezen van die heffing, die twee bestemmingsheffingen, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing, voor zover dat begrijp vanuit het amendement van de VVD, heeft een structurele doorwerking. Ja.

Hoe groot die precies is, je weet natuurlijk niet hoeveel het riool vervangen over veertig jaar kost of dertig. Daar zijn we ook mee bezig met een lange termijn investeringsplan. Kijk, ik begrijp het amendement van de VVD zo dat je nu eenmalig extra even alle huishoudens tegemoetkomt en ondernemers. Hoeveel dat dan exact oplevert, dat hangt natuurlijk ook af, in antwoord op de vragen van mevrouw Van Nunen van de PvdA, wat je gezingssamenstelling is, meerpersoonshuishouden. Maar ja, die extra last, dus even het bevriezen van die heffing, zoals de VVD voorstelt. Ik denk ongeveer, bierviltjes berekening, tientje per huishouden extra. De voorzitter: Mijnheer Sleddering. De heer Sleddering: Ja, ik ga niet badinerend doen over de portemonnee van andere mensen, iedere euro die je meekrijgt, dat is meegenomen. Het gaat ook om het signaal, dat heb ik geprobeerd uit te leggen in de eerste termijn, dat je een gemeente die twee miljoen uitgooit voor een selectief installatiefonds, maar niet vier ton wil uitgeven voor zijn burgers en zijn bedrijven. Dat is het verschil. Ik vind dat je dat in de berekening en in de wijze wat je wilt stemmen in deze raad, moet meerekenen dat je met dit maatamendement iets doet voor alle burgers in Rijswijk en alle bedrijven in Rijswijk. En als je twee miljoen uitgeeft aan een isolatiefonds, dat je dat voor een beperkte groep doet.

De voorzitter: Mijnheer Van ’t Eind mag aanvullen.

Pagina 69 van 79

Concept verslag Begrotingsdebat 8 november 2022

De heer Van ’t Eind: Ja, voorzitter, toch even in reactie op het laatste wat de VVD zegt. Nederland op dit moment doodgegooid met allerlei algemene regelingen voor iedereen. Waar het om gaat is dat je gericht kijkt, daar waar je het meest behaalt en het meeste kan investeren in de stad. Dat doe je niet, wat ons betreft, met een algemene lastenverlichting. Dan ga ik verder ook niet badinerend doen over de hoogte van het bedrag, maakt me allemaal niet uit, maar met een algemene lastenverlichting, ben je niet gericht bezig en ben je niet gericht bezig met het verbeteren van de stad. Wat GroenLinks betreft. De heer Sleddering: Maar, burgemeester, voorzitter. Dan moet u niet bij mij beginnen over dat we allerlei regelingen hebben in het land. Ja, die hebben we, onder andere over isolatie en u doet er nog eentje bovenop, lokaal. Is dat stapelingen van regelingen op onderwerpen. Dus u doet het zelf ook. De heer Van ’t Eind: Nee, wij investeren gericht in de stad om de stad gericht te verbeteren. Dat doen wij en u heeft gelijk als u zegt, u bent niet verantwoordelijk voor die andere regeling, ik gaf het alleen maar als een voorbeeld dat we juist moeten kijken naar gerichter investeren in de samenleving en Nederland en dat doen we met zo’n regeling meer dan op het moment dat je een algemene lastenverlaging doet. Ja, we kunnen daar van mening over verschillen, dat is duidelijk.

De voorzitter: Ik zie mijnheer Braam, die wil zich ook mengen in de discussie. Dan wordt het altijd leuk. De heer Van ’t Eind: Nou, als ik mijn verhaal even afmaak. Volgens mij was mijn verhaal al af, dus ik geef het woord aan Ed. De heer Braam: Dank u wel. Ik wilde gewoon even heel, ik wil toch reageren met name op wat de heer Sleddering ook aangeeft, het fonds, of hoe je het ook wil noemen, waar we het hier over hebben, is een incidenteel fonds voor drie jaar, daar praten we over. Het is eindig. En op het moment als je die, zeg 250.000, ga ik dan maar even vanuit per jaar, als je die structureel in mindering brengt, feitelijk voor je begroting. Structureel betekent feitelijk dat het een oneindig iets is en dat betekent ook dus dat je direct de begroting van 2026 in gevaar brengt, want die is niet meer sluitend en dat betekent ook voor de jaren daarna, voorlopig, dat het niet sluitend is. Dat kan toch niet waar zijn, mijnheer Sleddering, via de voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Sleddering mag antwoorden. De heer Sleddering: Ik heb gezegd dat ik me voldoende rekenschap heb gegeven van de structurele werking van dit probleem, maar ik wil iets voor alle burgers van Rijswijk doen en dit is een maatregel die bij alle burgers en bedrijven terechtkomt.

Ik vind het echt heel bijzonder om te zeggen: we gaan gericht investeren in de samenleving, als dat maar bij een deel van die samenleving terecht komt en dat vind ik onjuist. Maar daar laten we het dan bij. De voorzitter: Oké, we hebben de ideeën gewisseld, politieke posities zijn helder. Het zal ongetwijfeld in de toekomst nog leiden tot verdere discussie en besluitvorming. Ik wou dit wel zo’n beetje gaan beëindigen, maar ik zie dat mijnheer Van Dam het laatste woord wil over dit onderwerp. De heer Van Dam: Dat is toch mooi. Ik wou alleen vragen, want de heer Braam zegt: het is structureel, maar in deze motie staat voor 2023. Dus dan neem …

Pagina 70 van 79

Concept verslag Begrotingsdebat 8 november 2022

De voorzitter: Oké. Volgens mij is dit debatje nu beëindigd, het wordt op het laatste moment toch nog spannend, dat vind ik wel leuk. Wil de wethouder nog het laatste woord of zegt hij: Nou, de raad heeft gesproken, het is mij wel? Ja, we gaan zo … Nee, mijnheer Braam nog, een interventie? De heer Braam: We zouden graag een schorsing willen hebben, van twintig minuten. De voorzitter: U wilt nu schorsen? De heer Braam: Met name in de richting van … De voorzitter: Ik stel voor dat we dan schorsen. En dat het dan ook de schorsing is op het afsluiten van de tweede termijn van het college. Dus dan zit je nu een beetje in een schorsing; weer een beraad. In deze pauze moeten we maar even kijken of er nog iets verder moet worden afgestemd, op motie en amendementen. En daar geef ik u tien minuten voor. Is dat goed? U wilt twintig? De heer …: Voorzitter, in de agenda staat dat we een half uur schorsing hebben. En op zichzelf weet ik niet of we een half uur nodig hebben, hoor. Maar tien minuten om alle moties en amendementen af te stemmen, dat lijkt me wat weinig. De voorzitter: Nou, de stemming was goed, het tempo zat erin. Ik probeer het maar. Ik hoor twintig minuten. Wie biedt meer? Twenty minutes. We zijn geschorst. Dames en heren, de rust is wedergekeerd. Ik heropen de vergadering. En we gaan de agendapunten precies afhandelen.

Wij zijn op dit moment in agendapunt 4, Algemene beschouwingen. Dan staat er de begroting, die gaan we vaststellen bij agendapunt 6. Maar ik heb nog wel staan, bij agendapunt 4, het raadsvoorstel tweede halfjaarrapportage. Mijnheer de griffier, dit moeten wij dus besluiten? De heer Massaar: Ja. De voorzitter: Goed. Ik stel aan de orde om te besluiten over raadsvoorstel tweede halfjaarrapportage. Wil iemand daar een stemverklaring over afleggen? Wil iemand daar stemming over? Mijnheer Sleddering. De heer Sleddering: Ik ga niet tegen deze halfjaarrapportage stemmen. Maar ik wil even in herinnering brengen mijn opmerking over het optreden van Welzijn Rijswijk. De voorzitter: Goed, dat was een stemverklaring. Zijn er nog anderen die hun stem willen verklaren? Niemand? Ik zie schijnbewegingen van mevrouw Van Nunen, dat is goed. Wil iemand nog stemming? Niet? Dan is hij unaniem vastgesteld. In dank voor de verrichte arbeid. 5.

Belastingverordeningen (RV 22-018) De voorzitter: Dan gaan we nu naar agendapunt 5. En dat zijn de Belastingverordeningen en het raadsvoorstel Belastingverordeningen. Zijn daar nog amendementen bij, griffier? Ik dacht het niet, hè? Nee. Ook geen moties? O, wel? De heer Massaar: Jawel. Pagina 71 van 79

Concept verslag Begrotingsdebat 8 november 2022

De voorzitter: Hoe zit het dan met de moties? De heer Massaar: We hebben een amendement. De voorzitter: O, sorry. We hebben een amendement bij de Belastingverordeningen. Over de Afvalstoffenwet. Is dat helder voor iedereen? Ingediend door Rijswijks Belang. Daar ging de discussie net over, ja. Ik stel nu aan de orde het amendement dat hoort bij de Belastingverordeningen. Is dat voor iedereen duidelijk? Goed, dan ga ik nu vragen of er stemverklaringen over af te leggen zijn. Mijnheer Van Dam. Of aan u, mijnheer Van ‘t Eind? Ik kan het niet goed zien. Mijnheer Van ‘t Eind. Mijnheer Van het eind heeft een stemverklaring. Kom maar. De heer Van ‘t Eind: Wij vinden dat Rijswijks Belang een punt heeft. We hadden afgesproken het tarief af te schaffen. We hebben echter ook de oproep van het college gehoord, dat het verstandig is om ook goed te kijken hoe dit nou precies financieel uitpakt. En daarom stemmen wij toch tegen dit amendement. De voorzitter: Goed. Nog anderen met stemverklaringen over dit amendement? Zie ik niet. Ja, mijnheer Braam. De heer Braam: Voorzitter, dank u wel. Binnen het college is afgesproken om twee keer in feite dus een gratis ophalen mogelijk te maken. En dat plan is feitelijk nog niet uitgewerkt. En het college heeft daar feitelijk gewoon prima antwoord op gegeven. Dus vandaar dat we dit amendement niet kunnen steunen. De voorzitter: Goed.

Nog meer mensen met stemverklaringen over dit amendement bij de Belastingverordeningen? Zie ik niet. Dan gaan we denk ik stemmen. Mijnheer de griffier, hoe gaan we stemmen? De heer Massaar: We gaan het eerst hebben over het amendement van Rijswijks Belang. Ik neem aan dat jullie die in stemming willen brengen? Ja. De voorzitter: Dan is de stemming nu geopend? Begrijp ik dat goed? De heer Massaar: Ja. De voorzitter: Goed. U kunt nu stemmen. Moet u op het knopje drukken. En een beetje stevig, anders doet hij het niet. De heer Massaar: Ja. Ik heb twintig tegen en negen voor. De voorzitter: Daarmee is het amendement verworpen. Dan gaan we nu besluiten over de Belastingverordeningen. Dat zijn er een heleboel, dat weet u wel. Zijn daar nog stemverklaringen bij af te geven? Niet? Wenst iemand een stemming over al deze verordeningen? Ook niet? Dan zijn ze unaniem aanvaard. Aldus besloten!

Pagina 72 van 79

Concept verslag Begrotingsdebat 8 november 2022

6a. Vaststellen begroting voor het jaar 2023 De voorzitter: Dan gaan we naar het volgende agendapunt. Dat is het besluiten over de begroting. Dus dat is vaststelling begroting, vaststelling meerjarenraming, vaststelling van de jaarschijf 23 en het investeringsplan. De heer Massaar: Eerst de amendementen en dan de moties. De voorzitter: Goed zo. Dan gaan we nu volgens mij tien moties af en vijf amendementen. Dus dat is even doorwerken. De griffier heeft de regie. De heer Massaar: Dank. Dan gaan we eerst naar amendement 1, Vrij reizen voor houders Ooievaarspas. De voorzitter: Stemverklaringen, anybody? Mevrouw Woudstra? De heer Massaar: Nee, mevrouw Van der Weij. Mevrouw Van der Weij. De voorzitter: Mevrouw Van der Weij. Ja, ja, ja. Mevrouw Van der Weij: Ja, ik dacht ik wacht even tot ik mijn naam hoor. Nee, we doen een stemverklaring. We vinden het een sympathiek voorstel. We zien overal om ons heen verschillende uitvoeringen hiervan. Zowel in Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Amsterdam. Als je even kijkt, is alles anders. Er is geen één lijn in. En we zouden graag daarom ook willen zien dat er eerst nagedacht wordt hier wat echt verstandig is, dan zomaar ergens in meegaan. Dat voelt voor ons net niet helder genoeg en goed afgewogen besluit. Daarbij zijn we ook niet helemaal uit, over hoe meten we nou dat dit effectief is? Dus we kunnen niet meestemmen, zullen dus tegenstemmen.

We snappen wel de gedachte en hebben daar ook sympathie voor. Dus het zou mooi zijn als het college een keer daarover nadenkt, wat we daar misschien mee zouden kunnen. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Harmsen. Mevrouw Harmsen: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik vind het jammer dat het amendement is aangepast. En ik zou graag, als wij het hebben over armoedebeleid, dat wij even dit weer op de agenda en ook voor ons hebben, het OV en jongeren. En bereikbaarheid. Laten we het er dan maar weer over hebben. De voorzitter: Oké. De heer Sleddering. De heer Sleddering: Ja, dank u, voorzitter. Wij waren eerst niet zo enthousiast. Juist over de jongeren in deze motie. Amendement, motie. Maar door aanpassing van het amendement kunnen wij hier voorstemmen. De voorzitter: Oké. Nog anderen met stemverklaringen? Zie ik niet. Jawel. Mijnheer Weterings. De heer Weterings: Ja, ook Rijswijks Belang heeft een overweging gemaakt en vindt het wel een zeer sympathiek amendement. En vooral voor onze ouderen in de AOW. Dus wij zullen ook voorstemmen. De voorzitter: Volgens mij zijn we de stemverklaringen door. Dan gaan we nu stemmen. U moet nu op het knopje drukken.

Pagina 73 van 79

Concept verslag Begrotingsdebat 8 november 2022

De heer Massaar: Ik mis de heer Kruger. En ik mis mevrouw Böhm. Ik mis mijnheer Kruger … De voorzitter: De heer Kruger nog. De voorzitter: En mevrouw Koegler. De heer Massaar: Ja. 25 voor, vier tegen. De voorzitter: Daarmee is het amendement aangenomen. Gaan we naar het volgende amendement. Mijnheer de griffier. De heer Massaar: Ja, dat is het amendement Echte stappen naar meer geïsoleerde woningen in Rijswijk. Iemand een stemverklaring? De voorzitter: Zijn er stemverklaringen? Zie ik niet. Wil iemand stemming? Ook niet. Dan is dit amendement … Ja, nee. Ja, maar dan moet je wel … Dan gaan we stemmen. Goed, het stembureau is nu geopend. De heer Massaar: Zeventien voor en twaalf tegen. De voorzitter: Daarmee is het amendement aanvaard. Volgende. De heer Massaar: Amendement Begroting 2023-2026 Algehele lastenverlichting voor burgers, bedrijven in Rijswijk. Iemand een stemverklaring? De voorzitter: Stemverklaringen? Ja. De heer Van ‘t Eind. De heer Van ‘t Eind: GroenLinks vindt dat je extra ruimte in de begroting gericht moet investeren in de stad. En algemene lastenverlaging is geen gerichte investering in de stad. Het verbetert structureel niets aan onze stad. En het helpt de mensen die het het hardst nodig hebben ook niet. GroenLinks stemt tegen dit amendement. De voorzitter: Nog anderen met stemverklaringen? Zie ik niet. Dan gaan we nu stemmen. Het stemloket is geopend.

De heer Massaar: De heer Veerman. 23 tegen, zes voor. De voorzitter: Het amendement is verworpen. Volgende. De heer Massaar: Amendement Begroting 2023-2026 Evenementenbeleid. De voorzitter: Stemverklaringen? Even kijken, mijnheer Weterings, zie ik dat goed? De heer Weterings: Voorzitter, we vinden het jammer dat dit niet is besproken eerder in een forum. Om even in termen van D66 te praten, we hebben het niet in het forum besproken. De evaluatie was vorige week naar ons toegekomen. Voor de achttiende hadden we allemaal de kans om erover te praten. Is niet gebeurd. Maar toch gaan we voorstemmen, want we zijn voor het evenement.

Pagina 74 van 79

Concept verslag Begrotingsdebat 8 november 2022

De voorzitter: Goed. Nog anderen? Mijnheer van Damme en mevrouw Van Nunen. De heer Van Dam: Mijnheer Van Dam. De voorzitter: Van Dam. Sorry. De heer Van Dam: Nee, wij zijn voor deze motie. We gaan ook voorstemmen. Amendement. We zijn ook blij met de uitvoering. En ook blij met de toezegging van de wethouder, om ook de wijken die nog niet genieten van onze mooie evenementen, om die mee te nemen. De voorzitter: Mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen: Ja, voorzitter, dank. Wij zullen ook voorstemmen, Partij van de Arbeid. Omdat we vinden dat evenementenbeleid een belangrijke rol speelt bij de identiteit van Rijswijk. En ook met de toezegging om ook nieuwe evenementen te honoreren, daar zijn wij heel blij mee. Wij stemmen voor. De voorzitter: Nog anderen met stemverklaringen? Die zie ik niet. Dan gaan we nu over tot stemming. Het stemloket is geopend. De heer Massaar: Nog twee stemmen. De heer Sleddering en mevrouw De Haan-Niesen. 29 voor. De voorzitter: Dit amendement is aangenomen. Next. De heer Massaar: Motie nummer 1, Wmo-indicaties voor onbepaalde tijd. De voorzitter: Stemverklaringen? Zie ik niet. Wil iemand stemming hierover? Ook niet. Dan is het unaniem aanvaard. Dank u wel. De heer Massaar: Ik heb motie nummer 6, Aansluiten Gelijke Kansen Alliantie. De voorzitter: Stemverklaringen? Niet? Ja. Mijnheer Weterings. De heer Weterings: Voorzitter, wij zullen tegenstemmen.

Omdat we van mening zijn dat die kansen er al moeten zijn. Dus wij zien niet de meerwaarde van de symboolpolitiekmotie. Dank u wel. De voorzitter: Nog anderen met stemverklaringen? Zie ik niet. Dan gaan we wel stemmen. En het stemloket is nu geopend. De heer Massaar: Nog twee stemmen. Mijnheer Geleijnse en de heer Kruger. 22 voor en zeven tegen. De voorzitter: Motie is aangenomen. Volgende. De heer Massaar: Motienummer 7, Voorzieningen op niveau. De voorzitter: Stemverklaringen? Zie ik niet. Ja, mevrouw Woudstra. Gaat uw gang.

Pagina 75 van 79

Concept verslag Begrotingsdebat 8 november 2022

Mevrouw Woudstra: De strekking van de motie zijn we het zeker mee eens. Daar hebben wij ook voor geijverd. Staat zo ook in het coalitieakkoord. Gezien de tekst en de onduidelijkheid zullen wij echter tegenstemmen. De voorzitter: Nog anderen met stemverklaringen? Mevrouw Van Nunen. Ja? Mevrouw Van Nunen: Ja, voorzitter, wij sluiten aan bij wat D66 net aangaf. Dus wij zullen tegenstemmen. De voorzitter: Oké. Nog anderen? Dan gaan we nu stemmen. Het stemloket is geopend. De heer Massaar: Ja, doe maar zo. De heer Veerman. Achttien voor, elf tegen. De voorzitter: Daarmee is deze motie aangenomen. De volgende. De heer Massaar: De volgende motie is motie Een bak op de juiste plek, nummer 9. De voorzitter: Stemverklaringen? Zie ik niet? Wil iemand stemming? Ook niet. Dan is die… De heer Sleddering: Ja! De voorzitter: O, wel. Mijnheer Sleddering wil stemming. Dan gaan we stemmen. Het stemloket is geopend. De heer Massaar: Mevrouw De Haan-Niesen. 24 voor en vijf tegen. Motie VVD, nummer 12, Gemeente Rijswijk is geen pinautomaat. De voorzitter: Stemverklaringen? Mijnheer Weterings. De heer Weterings: Voorzitter, onze fractie zal duidelijk voor stemmen, om ook een flink signaal af te geven naar Welzijn en ook naar de bibliotheek. Want wat er is gebeurd, kan echt niet. Dank u wel. De voorzitter: Anderen met stemverklaring? Ik zie mijnheer Van Dam en mevrouw Van Nunen.

De heer Van Dam: Geen stemverklaring, maar een punt van de orde. We slaan motie nummer 10 over. In mijn lijst. De voorzitter: Mevrouw van Nunen, uw stemverklaring? Mevrouw Van Nunen: We hebben het nu toch over de Rijswijk is geen pinautomaat, hè? Ja. Voorzitter, wij zijn principieel tegen deze motie. Omdat wij vinden, wat wij ook redelijk in onze eerste woordvoering hebben gezegd, dat er verschillende redenen aan ten grondslag liggen waardoor dit tekort is ontstaan. En dat vinden wij geen reden voor een motie. Dus wij zullen tegenstemmen. De voorzitter: Goed. Zijn er anderen die nog een stemverklaring willen afleggen? Zie ik niet. Dan gaan we nu stemmen. Het loket is geopend. De heer Massaar: Dertien voor, zestien tegen. Pagina 76 van 79

Concept verslag Begrotingsdebat 8 november 2022

De voorzitter: De motie is verworpen. Mijnheer Van Dam, had u nog commentaar? De heer Van Dam: Ja, wij hebben motie 10, Waardering voor alle vrijwilligers Rijswijk, hebben wij nooit gezegd dat wij daar niet over willen stemmen. Die willen we gewoon in stemming laten brengen. Dus die hoort gewoon op de lijst te staan. De heer Massaar: Prima, is overgenomen. Maar als u hem in stemming wilt brengen, dan kan dat. Motie nummer 10, Waardering voor alle vrijwilligers in Rijswijk. De voorzitter: Oké, zijn er stemverklaringen bij? Zie ik niet. Wil iemand stemming? Echt niet? Zeker weten? Nou, dan is dit aanvaard! Mooi besluit. En nu de griffier, volgende. De heer Massaar: Motie nummer 12. Of, sorry, die hebben we net gehad. Motie nummer 13, Ook steun voor huishoudens met lage en middeninkomens, vanwege hogere energieprijzen, CDA. De voorzitter: Oké. Stemverklaringen? Wil iemand stemming? Ja, wel stemmen? Nou, dan gaan we stemmen. Het loket is geopend. De heer Massaar: Mevrouw Oude Alink. 23 tegen, negen voor. De voorzitter: Oké. Motie verworpen. De heer Massaar: Zes voor, sorry. De voorzitter: Motie verworpen. Volgende. De heer Massaar: Motie nummer 14, Inwoners uitnodigen voor raadsvergaderingen. De aangepaste motie dan. De voorzitter: Wil iemand daar een stemverklaring bij geven? Mijnheer Van Dam, zie ik. De heer Van Dam: Ja, we zullen de motie steunen.