Concept-Coalitieakkoord - Gezonde groei. Rijswijkse koers 2022-2026

Gezonde groei! Rijswijkse koers 2022-2026

Inhoud INLEIDING .............................................................................................................................. 1 Bestuursstijl, identiteit en participatie .............................................................................................................. 1

THEMA

SOCIALE KWALITEIT VAN DE STAD ........................................................................ 3

Burgerschap en gemeenschapszin .................................................................................................................... 3 Zorg en Wmo ..................................................................................................................................................... 4 Jeugdzorg........................................................................................................................................................... 4 Onderwijs en kinderopvang .............................................................................................................................. 5 Volksgezondheid, welzijn, sport en bewegen ................................................................................................... 6 Sociale zaken ..................................................................................................................................................... 7 Energietransitie ................................................................................................................................................. 8 Cultuur en cultureel erfgoed ............................................................................................................................. 9

THEMA

STADSONTWIKKELING .........................................................................................11

Groenbeleid ..................................................................................................................................................... 11 Sociale woningbouw / Volkshuisvesting.......................................................................................................... 12 Mobiliteit en bereikbaarheid........................................................................................................................... 14 Economische zaken ......................................................................................................................................... 16 Grondbeleid ..................................................................................................................................................... 17

THEMA

OPENBARE RUIMTE EN LEEFBAARHEID ................................................................19

Groen ............................................................................................................................................................... 19 Milieu, duurzaamheid en dierenwelzijn .......................................................................................................... 20 Afval ................................................................................................................................................................. 21

THEMA

VEILIGHEID EN HANDHAVING ..............................................................................22

Toepassen van bevoegdheden / Integraal handhaven ................................................................................... 22 Handhavingscapaciteit .................................................................................................................................... 23 Ondermijning ................................................................................................................................................... 23 Flexibel cameratoezicht................................................................................................................................... 23 Vuurwerk ......................................................................................................................................................... 23

FINANCIEEL KADER, DIENSTVERLENING & SCHAALSPRONG ORGANISATIE .............................24 Begroting ......................................................................................................................................................... 24 Investeringen ................................................................................................................................................... 24 Belastingen en retributies ............................................................................................................................... 25 Subsidies, garanties en leningen ..................................................................................................................... 25 Risicomanagement .......................................................................................................................................... 25 Grondexploitatie ............................................................................................................................................. 25 Verwerving van derde geldstromen ................................................................................................................ 26 Informatievoorziening .....................................................................................................................................

26 Dienstverlening ............................................................................................................................................... 26 Schaalsprong organisatie................................................................................................................................. 26

PORTEFEUILLEVERDELING COLLEGE ......................................................................................28

Inleiding Bestuursstijl, identiteit en participatie Met veel genoegen bieden wij ons coalitieakkoord aan. Met dit akkoord presenteren wij onze ambities voor de periode 2022-2026: onze koers voor Rijswijk. Gezonde groei staat daarbij centraal. De komende tijd werken we onze ambities verder uit in een collegewerkprogramma. Dat doen we in nauwe samenwerking met de gemeenteraad en met de stad. Er ligt hiermee een stabiele basis om verder te kunnen bouwen aan Rijswijk. Als coalitiepartners vormen we een brede vertegenwoordiging van de Rijswijkse samenleving en die rol pakken we met trots en enthousiasme op. Rijswijk dat zijn we samen en een stad besturen doe je niet alleen. Dat is terug te zien in onze plannen voor de stad waarbij samenwerking en verbinding een rode draad vormen. Daar staan we voor en daar gaan we voor. Rijswijk is een dynamische stad in het hart van Haaglanden. Een plek waar je fijn kunt wonen, werken en verblijven en waar mensen zich graag inzetten voor hun stad. Een stad met een hechte gemeenschap waar iedereen op zijn eigen manier een bijdrage levert – waar je elkaar nog goeiedag zegt, vrijwilligerswerk doet of je eigen buurt netjes houdt. Waar de gemeente op haar beurt ruimte biedt aan bewonersinitiatieven en hen ondersteunt die hulp nodig hebben om mee te doen. De stad verbindt mensen en initiatieven om ze groter, succesvoller of toegankelijker te maken.

Rijswijk is ook een stad die groeit. Die groei zet de komende jaren door, maar het kleinschalige karakter willen we behouden. Dat betekent ook iets voor onder andere stadsontwikkeling, woningbouw en mobiliteit, enkele grote opgaven waar we voor staan. Dat vraagt om oplossingen en maatregelen om de stad leefbaar, bereikbaar en toekomstbestendig te maken en houden, met oog voor de menselijk maat. Dat doen we als college samen met de stad; met de gemeenteraad, met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Wat kunt u van ons verwachten? We werken de komende jaren nauw samen met de gemeenteraad en de stad. Ieders bijdrage telt. Mensen kunnen echt iets voor hun stad betekenen en dat willen we graag meegeven. Voor de stad zijn we daarom benaderbaar, zichtbaar en toegankelijk. We gaan de wijken in, luisteren naar de inwoners, ondernemers en organisaties, gaan aan de slag met hun ideeën en geven duidelijk aan wat we met hiermee concreet hebben gedaan. Daarom ontwikkelen we nieuwe manieren van samenwerken. Dat doen we niet alleen binnen onze stadsgrenzen maar ook daarbuiten. De gemeente Rijswijk is onlosmakelijk verbonden met het sterk groeiende stedelijk gebied in de regio Haaglanden waarvan het deel uitmaakt. Het is daarom van belang om een sterke rol in te nemen in de regio.

We hebben als Rijswijk tenslotte veel te bieden en andersom hebben wij andere partijen ook nodig. We versterken onze relaties met de omliggende gemeenten om toekomstige uitdagingen bijvoorbeeld op het gebied van klimaat, mobiliteit en wonen gezamenlijk aan te gaan. Ook investeren we in de gemeentelijke organisatie, zodat deze goed toegerust is voor de groei van de stad. Daarnaast blijven we goed zorgen voor de eerste dagelijkse behoeften van inwoners en ondernemers. Dat zijn bijvoorbeeld zaken als afval, onderhoud, openbare inrichting, sociale en

1 van 28

fysieke veiligheid en uitstraling. Deze zaken moeten in orde zijn. Ook de vraagstukken die minder direct zichtbaar zijn, maar wel grote impact hebben, zoals klimaatadaptatie, de energietransitie en mobiliteit, benaderen we vanuit de menselijke maat en met een gedegen visie op de toekomst. Met dit coalitieakkoord bouwen wij voor een belangrijk deel voort op het beleid dat in de afgelopen jaren is ontwikkeld. We zorgen dat Rijswijk verder kan groeien. Wel leggen we een aantal duidelijke accenten, die koers geven aan de ontwikkeling van de stad: •

Sociale kwaliteit van de stad

•

Stadsontwikkeling

•

Openbare ruimte en leefbaarheid

•

Veiligheid en handhaving

•

Bestuursstijl, identiteit en participatie

We werken eraan om het vertrouwen dat we hebben gekregen waar te maken. Dat doen we door aan de slag te gaan, voor een mooie, groene en dynamische stad, waar ruimte is voor iedereen. Voor gezonde groei.

Wij nodigen iedereen uit om mee te doen met de Rijswijkse koers 2022-2026!

Rijswijk, 10 juni 2022

Namens de coalitiepartijen

…………..

…………..

2 van 28

Thema

Sociale kwaliteit van de stad

In Rijswijk moet iedereen mee kunnen doen in de samenleving. Uitgangspunt is dat inwoners hierin hun eigen verantwoordelijkheid hebben en nemen. Tegelijkertijd kunnen zij, als dat even niet gaat, hiervoor een beroep doen op hun sociale netwerk of rekenen op ondersteuning van de gemeente en haar netwerkpartners. Daarbij willen we zo doelmatig mogelijk investeren in gelijke kansen voor mensen. De gemeente neemt daarom een regierol bij het (preventief en integraal) tegengaan van armoede, huiselijk geweld, schulden en eenzaamheid. Het is onze ambitie om het aantal mensen in armoede significant te verlagen. We zetten in op de verdere ontwikkeling van toegankelijke zorg- en welzijnsvoorzieningen, zoals bijvoorbeeld goede lokale faciliteiten, lokale bereikbaarheid van ov en pinautomaten. Daarbij is preventie een belangrijk uitgangspunt omdat voorkomen beter is dan genezen. Hiermee versterken we de zelfredzaamheid van mensen en verminderen we de behoefte aan zwaardere en duurdere vormen van zorg.

Burgerschap en gemeenschapszin De stad dat zijn wij samen. Mensen wonen, werken en verblijven met plezier in Rijswijk en zetten zich graag voor hun stad in. Rijswijk kent een diverse gemeenschap van ‘oude en nieuwe Rijswijkers’: mensen die in Rijswijk zijn opgegroeid, mensen van buiten de stadsgrenzen, expats en (arbeids)migranten. We worden omgeven door economische productiviteit en internationale voorzieningen zoals het Europees Octrooibureau. Dat voegt ook kwaliteit aan onze stad toe en kent tegelijkertijd ook de nodige uitdagingen. Wij staan daarom voor een samenleving waarin ruimte is voor iedereen en iedereen gelijk is en waar iedereen welkom is. Waar inwoners de kans krijgen om mee te doen naar vermogen, naar elkaar om kijken en zich actief voor hun stad inzetten. Met het ondertekenen van het Regenboog Stembusakkoord zet Rijswijk zich in voor een diverse en inclusieve gemeente waar iedereen zichzelf kan zijn, ongeacht seksuele oriëntatie, genderidentiteit, genderexpressie en geslachtskenmerken of welke grond dan ook. We spannen ons in om in de komende collegeperiode de maatregelen op het gebied van LHBTI+ -emancipatie uit te voeren.

Wat spreken we af? 1. We zorgen voor een actief integratie- en inburgeringsbeleid voor nieuwkomers waarbij we de inburgering zo vroeg mogelijk starten. De gemeente heeft hierin de leidende rol: we sturen op taalbeheersing, de maatschappelijke normen en het vinden van werk en woning. 2. We treden op tegen discriminatie ongeacht gronden. Dit doen we via bewustwording in het onderwijs, via verenigingen, het laagdrempelig kunnen melden van misstanden en het sturen op voldoende capaciteit voor opsporing en vervolging. 3. We dringen er bij het Rijk op aan om wonen en werken voor arbeidsmigranten te ontkoppelen. In regionaal verband gaan we een krachtige lobby opzetten zodat arbeidsmigranten beter worden gehuisvest, op basis van een eerlijke spreiding. Binnen Rijswijk stimuleren we arbeidsmigranten om zich in te schrijven als inwoner. Voor EUarbeidsmigranten betekent dat ook dat we aansturen op het volgen van inburgeringstrajecten, zodat we gelijk kansen kunnen borgen. 4. Het diversiteitsbeleid wordt doorgezet. De focus ligt daarbij op anti-discriminatie, het vergroten van de maatschappelijke acceptatie en bewustwording. We sporen discriminatie actief op en grijpen in, bijvoorbeeld door het aan de kaak stellen van misstanden en het

3 van 28

intrekken van gemeentelijke vergunningen. De gemeente geeft als werkgever zelf het goede voorbeeld door bij het aannemen van personeel te letten op – naast kwaliteit – de afspiegeling van de samenleving. 5. We richten ons op de acceptatie en emancipatie van de LHBTI+-gemeenschap. Dit doen we via het onderwijs, het bieden van een goed zorg- en welzijnsaanbod, in onze eigen communicatie en door het verhogen van de aangiftebereidheid bij misdrijven.

Zorg en Wmo Goede zorg is belangrijk. We gaan uit van de eigen kracht van mensen, maar waar nodig speelt de gemeente een belangrijke rol in de zorg en ondersteuning voor veel inwoners. We hebben in Rijswijk ook te maken met de gevolgen van de toename van het aantal ouderen. Dat betekent dat we de balans moeten vinden tussen kosten en kwaliteit. Onze inzet is er op gericht dat we zo veel mogelijk mensen willen helpen tegen zo min mogelijk kosten. We zetten in op preventie en maken de toegang tot zorg beter. Dat doen we samen met onze partners. We kunnen ook veel winnen met vroegsignalering via het welzijnswerk. Inwoners hebben een duidelijk aanspreekpunt en kunnen daardoor efficiënt toegang krijgen tot voorzieningen.

Wat spreken we af? 1. Meedoen in de samenleving is cruciaal voor de eigenwaarde van mensen. We gaan daarom via het welzijnsbeleid aandacht geven aan mantelzorg en andere vormen van informele thuiszorg. Daarmee stimuleren we dat mensen zo lang mogelijk in hun eigen buurt en woning kunnen blijven wonen. Tegelijkertijd zorgen we ervoor dat logeerzorg, respijtzorg en hospice, beschikbaar zijn zodat mantelzorgers worden ontlast. 2. We ontwikkelen de wijkgerichte aanpak van de thuiszorg in samenwerking met wijkteams, welzijnswerk en zorgprofessionals. Maatwerk is hierin het uitgangspunt. 3. De wachtlijsten in de GGZ zijn zorgwekkend. We letten op de toegang tot de GGZ en de betaalbaarheid ervan voor cliënten en de gemeente. 4. Het ouderenbeleid is zo veel mogelijk gericht op zelfredzaamheid. We sturen via het woonbeleid in samenwerking met de corporaties op passende woonruimte door middel van een doorstroomregisseur. Het college neemt dit mee in de uitwerking van de Woon-zorgvisie. Daarnaast hebben we aandacht voor de brede toegankelijkheid, fysiek maar ook in contact met de gemeente. 5. Wmo-hulpmiddelen zijn van goede kwaliteit. De gemeente houdt actief toezicht op kwaliteit én stimuleert het hergebruik.

Jeugdzorg Een goede start is bepalend voor je leven. In het beleid zetten we in op vroegsignalering, preventie en een goede overdracht als er na het 18e levensjaar ook hulp of ondersteuning nodig is. We doen een beroep op de gemeenschap voor het leveren van informele hulp en het omgaan met de uitdagingen die het leven soms biedt. Kinderen en jongeren die echt hulp of ondersteuning nodig hebben, krijgen dat ook. Daarbij hebben we oog voor de menselijke maat. We zoeken naar creativiteit bij aanpak multiproblematiek. Financieringsbronnen zijn niet bepalend voor onze aanpak, maar we kijken naar wat een gezin realistisch nodig heeft. Hierbij staat het creëren van kansengelijkheid centraal.

Wat spreken we af? 1. We zorgen voor preventie via het onderwijs en de leefwereld van kinderen en jongeren. Passende zorg is vervolgens beschikbaar als dat nodig is. We blijven lobbyen voor meer middelen en een goede afbakening in verantwoordelijkheden tussen Rijk en gemeenten in de eerste, tweede en derde lijn.

4 van 28

2. We brengen in beeld om hoeveel gezinnen het gaat, wat die gezinnen nodig hebben en waar verbetering nodig is. Ook houden scherp in de gaten of we de doelstellingen en het beleid kunnen optimaliseren. 3. We zorgen voor toegankelijke lichtere vormen van jeugdhulp zoals tijdelijke opvoedingsondersteuning zodat instroom of doorstroom naar duurdere vormen kunnen verminderen. 4. We geven kinderen en jongeren een stem in het organiseren van hun zorg- of ondersteuningsvraag. We zorgen ervoor dat kinderen die 18 jaar worden niet tussen wal en schip vallen qua aanbod en eigen bijdragen. We hebben extra aandacht voor passend onderwijs, zodat kinderen en jongeren in een zorgtraject geen onderwijsachterstanden oplopen. 5. We zetten in op het opbouwen van ervaringskennis, bijvoorbeeld door de inzet van ervaringsdeskundigen vanuit ExpEx. We gebruiken hun expertise om de lokale jeugdzorgvraag beter te kunnen sturen. 6. Het uitgangspunt is dat er één regisseur of aanspreekpunt per cliënt of gezin is. Waar dit niet lukt brengen we in beeld hoe dit komt en verbeteren dat. Hierdoor houden mensen vertrouwen in de uitvoering en houden we zicht op de concrete hulpbehoefte. 7. We kijken kritisch naar de samenwerkingen rondom inkoop en aanbesteding in het sociaal domein, specifiek naar de kwaliteit en efficiency.

Centraal daarbij staat de vraag wat we als Rijswijk zelf kunnen en waar we de samenwerking in de regio bij nodig hebben.

Onderwijs en kinderopvang Goed onderwijs draagt bij aan gelijke kansen voor mensen. In onze regio is een ruim onderwijsaanbod beschikbaar. In Rijswijk hebben we een goed aanbod van beroepsonderwijs. In ons beleid stimuleren we kinderen en jongeren om het beste uit zichzelf te halen. Tegelijkertijd hebben we oog en oor voor kinderen en jongeren die een steuntje in de rug nodig hebben. Het is belangrijk dat kinderen en jongeren opgroeien met een brede bagage. Maar ook op latere leeftijd is het belangrijk dat iedereen zich kan blijven ontwikkelen. We verbeteren daarom het volwassenenonderwijs en streven ernaar laaggeletterdheid in Rijswijk uit te roeien.

Wat spreken we af? 1. We zetten vol in op de beheersing van taal en rekenen. De achterstanden bij aanvang van de schoolloopbaan moeten verminderen. Daar waar het mogelijk is, stimuleren we de inzet van kleinere groepen uit gemeentelijke middelen. 2. We investeren ongelijk in onderwijs om zo gelijke kansen te stimuleren. Voor kinderen die een steuntje in de rug kunnen gebruiken onderzoekt het college de mogelijkheden om de overgang van basisonderwijs naar middelbaar onderwijs ook succesvol voor hen mogelijk te maken. We stimuleren bredere ontplooiing van alle kinderen, bijvoorbeeld door het faciliteren van een Weekendschool voor kinderen die normaliter weinig kans hebben op brede buitenschoolse ontwikkeling. 3. Er blijft een goede regeling voor leermiddelen beschikbaar voor kinderen die opgroeien in gezinnen met een lager inkomen. 4. We stimuleren de brede vorming van kinderen en jongeren via sport, bewegen en cultuur. We trekken op met andere partners om dit aanbod en de betaalbaarheid daarvan te bevorderen. 5. In het economisch beleid geven we aandacht aan het creëren van meer stageplaatsen binnen het mkb. 6. Kinderopvang zorgt voor een goede basis. De betrokkenheid van de kinderopvang in de doorstroom richting basisonderwijs wordt aangejaagd. Het college komt met een voorstel voor de instroom van kinderen op een jongere leeftijd in de peuterspeelzalen.

5 van 28

7. We maken gebruik van regelingen die erop gericht zijn dat volwassenen zich kunnen ontwikkelen, zoals de STAP-regeling (STimulering Arbeidsmarkt Positie). Hiermee bevorderen we ook de mogelijkheden voor mensen om als zij-instromer aan de slag te kunnen. 8. Bij onderhoud en ontwikkeling van schoolgebouwen (integraal huisvestingsplan) houden we rekening met duurzaamheid, goed binnenklimaat en frisse lucht. 9. In overleg met de omliggende gemeenten zetten we in op een regionale aanpak van de leerplicht.

Volksgezondheid, welzijn, sport en bewegen Gezondheid en welzijn is het kostbaarste bezit van de mens. Wie zich goed voelt, kan zich in vrijheid ontplooien, anderen ontmoeten en een voldaan leven leiden. Er zijn ook inwoners die te maken hebben met ziekte of functiebeperkingen, waardoor activiteiten bijvoorbeeld niet mogelijk zijn. Gelukkig zijn er ook veel Rijswijkers die actief bezig zijn met hun gezondheid via sport, bewegen en welzijnsactiviteiten. Dat moedigen we aan. In onze stad hebben we te maken met de druk op de kwaliteit van onze leefomgeving: naast een stijgend inwoneraantal hebben we ook te maken met een stijgend aantal ouderen, eenzaamheid en er spelen uitdagingen rondom geluid en luchtkwaliteit. Een schone en gezonde leefomgeving draagt bij aan ieders gezondheid en welzijn. Het stijgende aantal inwoners geeft ook de nodige uitdagingen rondom de huisvesting van zorg-, welzijns- en sportvoorzieningen. Voorkomen is beter dan genezen. Preventie is daarom een belangrijk uitgangspunt evenals een integrale benadering waarbij we actief samenwerken met onze partners.

Wat spreken we af? 1. Het groeiend aantal inwoners vraagt om een goed aanbod van zorg, welzijn, sport en bewegen. Dit betekent dat we aan de ene kant moeten investeren om het bestaande aanbod te faciliteren, en aan de andere kant rekening moeten houden met een toenemende vraag naar huisvesting en faciliteiten. De gemeente bewandelt daarvoor vier routes: a. We zetten ons in voor een goed gespreid aanbod over de stad. Daarbij betrekken we ook de vraag naar renovatie en (ver)nieuwbouw van accommodaties, waarbij we inzetten op een breed gebruik op de dag en een doorlopende exploitatie gedurende het gehele jaar. b. We zorgen voor een toegankelijk eerstelijns zorgaanbod door de vorming en exploitatie van gezondheidscentra te stimuleren, met prioriteit voor de nieuwe ontwikkelgebieden naast de blijvende aandacht voor de bestaande wijken. Zo nodig vervult de gemeente een actieve rol hierin, bijvoorbeeld door het reserveren van ruimte in ontwikkelplannen en het stimuleren van ruimte voor gezondheidsfuncties in overleg met de zorgverzekeraars. c. We zetten ons in regionaal verband actief in voor de spreiding van voorzieningen. Er zijn bijvoorbeeld breedtesporten die we ruimtelijk niet kunnen faciliteren, maar waarin samenwerking met buurgemeenten loont. En we hebben belang bij de beschikbaarheid van voldoende ziekenhuiscapaciteit in de regio.

In zulke discussies gaan wij ons actief mengen om op te komen voor het belang van Rijswijkers. d. De pilot met praktijkondersteuners Jeugd bij huisartsen wordt in overleg met de huisartsen verder uitgerold en we zetten het maatschappelijk werk in bij huisartsenpraktijken zodat er sneller zicht komt op problematiek en er tijdig hulpverlening op gang komt. 2. We stellen een ambitieus lokaal preventieakkoord vast, waarin we inzetten op thema’s zoals een kansrijke start, gezonde leefstijl, het tegengaan van eenzaamheid en het versterken van gemeenschapszin. We kijken nadrukkelijk naar de wijze waarop we de preventieve gezondheidszorg organiseren en wat hierin de rol van de GGD en andere samenwerkingspartners

6 van 28

3.

4. 5.

6.

7. 8.

is. Het uitgangspunt is dat we inzetten op maatschappelijk rendement en sturen op acceptabele publieke kosten. Het college betrekt deze afweging in haar beleid en komt zo nodig met voorstellen, ook ten aanzien van de inkoop van taken binnen de publieke gezondheidszorg. Naast de doelen van het preventieakkoord besteden we extra aandacht aan de milieukundige en gezondheidskundige advisering bij de grote stadsontwikkelingsprojecten. Binnen het sportbeleid stellen we drie thema’s centraal: 1) een goed aanbod van breedtesport, 2) ondersteuning bij het versterken van de bestuurskracht en exploitatie van verenigingen, 3) het stimuleren van sport- en beweegdeelname. In de openbare ruimte geven we het goede voorbeeld door een inrichting die gericht is op bewegen en ontmoeten. De Rijswijkse sportraad is een belangrijke partner voor ons. We betrekken de sportraad actief bij de totstandkoming van ons beleid op het gebied van sport en bewegen. Rijswijk heeft veel water in de omgeving en daarom zorgen we dat kinderen zwemvaardig zijn. We onderzoeken hiervoor de mogelijkheden, zoals een vangnetregeling voor kinderen die op 8jarige leeftijd nog niet kunnen zwemmen. Het college komt met een voorstel voor de toekomst van de Marimbahal met het oog op het voorzieningenniveau van de Muziekbuurt, Bogaard Stadscentrum en RijswijkBuiten. De Van Zweedenzaal zal gesloopt worden.

Het college komt met een voorstel voor accommodatiebeleid voor de nieuwe gebiedsontwikkelingen. Het college komt met een voorstel voor breed welzijnswerk vanuit een wijkgerichte aanpak.

Sociale zaken Iedereen moet gelijke kansen hebben om mee te kunnen doen aan de samenleving. Werken loont, voor ieders ontwikkeling en kansen in het leven. Tegelijkertijd zijn er omstandigheden waardoor mensen langdurig zijn aangewezen op inkomenssteun vanuit de gemeente. We zorgen dan goed voor elkaar en bieden hoop op een nieuw perspectief. Dat kan betaald werk zijn, maar ook inzet voor de samenleving. Geldproblemen zijn voor veel mensen een belemmering om deel te kunnen nemen aan de samenleving. Het voorkomen van armoede en problematische schulden staat daarom voorop. De gemeente kan via het Werk en Inkomen-beleid een bijdrage leveren aan het oplossen van de krappe arbeidsmarkt. Ons uitgangspunt daarbij is dat werken moet lonen. Het is onze ambitie dat in 2026 significant minder Rijswijkers te maken hebben met armoede en schulden en meer mensen aan het werk zijn. We gaan hier beleid op in zetten. In de huidige onstuimige economie is dat een uitdaging voor grote groepen mensen.

Wat spreken we af? 1. Voorkomen is beter dan genezen: we zetten in op een sluitende en integrale aanpak van armoede onder kinderen omdat daarmee de basis voor ieders toekomst wordt gelegd. Zo betrekken we bijvoorbeeld ook de ouders bij de aanpak van armoede onder kinderen. We zetten de huidige kindregelingen voort en hebben aandacht voor maatwerk. 2. We zetten versterkt in op vroegsignalering van schulden via het Financieel Servicepunt en maken afspraken met schuldeisers. Jongeren en ouderen met schulden hebben daarbij prioriteit en helpen we met het aflossen én voorkomen van schulden. Dit geeft rust en vertrouwen. Bij bewindvoering neemt de gemeente een actieve rol in: we maken gebruik van ons actieve adviesrecht bij bewindvoeringstrajecten en verkennen of we, al dan niet met omliggende gemeenten, de bewindvoering zelf kunnen uitvoeren zodat een commerciële verdienprikkel verdwijnt. We zetten in op integrale hulp: schulden en armoede hebben vaak een relatie met andere onderliggende problematiek.

7 van 28

3. Mensen moeten op goede zorg kunnen blijven rekenen. We blijven hen daarin ondersteunen op de effectiefste manier en handhaven de collectieve zorgverzekering. We willen naast het bijspringen in de kosten ook kijken naar de mogelijkheden om via het pakket bij te dragen aan de gezondheidswinst. 4. We geven mensen een kans om arbeidservaring op te doen. Dit doen we allereerst door aandacht te geven aan hun basisvaardigheden. Daarnaast zetten we het Werkgeversservicepunt in voor betere matching op de arbeidsmarkt. We geven mensen ook de kans om werkervaring op te doen tegen normale arbeidsvoorwaarden voor publieke taken, waarbij de uitstroom naar regulier betaald werk centraal staat. We zetten daarnaast in op het evalueren en zo mogelijk voortzetten van de pilot basisbanen. Niet iedereen zal namelijk direct aan kunnen sluiten op de reguliere arbeidsmarkt. Hierbij willen we voorkomen dat er verdringing op de arbeidsmarkt plaatsvindt. We zetten bij aanbestedingen in op social return, geven zelf het goede voorbeeld als werkgever en spreken werkgevers aan op baankansen voor mensen met een beperking. We monitoren of de afspraken nagekomen worden. We zetten het Sociaal Akkoord met de BBR (Belangenvereniging Bedrijven Rijswijk) voort. 5. We benutten de ruimte voor maatwerk in de bijstand.

Dat werkt twee kanten op: we gaan consequent sturen op activering naar een betaalde baan of, als dat (nog) niet mogelijk is naar maatschappelijke inzet, maar hebben ook oog voor persoonlijke omstandigheden die om maatwerk vragen. 6. We bundelen de uitkering van gemeentelijke regelingen en toeslagen binnen de bestaande mogelijkheden en doen dit zo veel mogelijk automatisch. De kwijtschelding van de afvalstoffenheffing en andere gemeentelijke belastingen en heffingen brengen we daarom onder bij het armoedebeleid met overheveling van het bijbehorende budget. 7. We gaan ook kijken naar de mogelijkheden om gemeentelijke inkomensregelingen gelijkmatig af te bouwen zodat de armoedeval wordt voorkomen of verminderd. 8. We verkennen de mogelijkheden naar flexibele inkomensondersteuning en voorlichting voor mensen met tijdelijke arbeidscontracten en kleine zelfstandigen. We voorkomen daardoor de armoedeval én daling van het inkomen ónder het sociaal minimum. 9. Het college zorgt voor een doorlichting van het totale Rijswijkse Werk en Inkomen bestand in 2023. Dit vormt de basis voor een nieuw werkprogramma. Het vinden van werk staat hierbij centraal. Als dat na drie maanden niet lukt, investeren we in scholing, opleiding en vorming zodat de kans op een betaalde baan toeneemt of er maatschappelijke inzet kan worden gepleegd, op basis van maatwerk.

Op basis van de doorlichting wordt een taakstelling op uitstroom vastgesteld. De baten van de taakstelling worden binnen het Werk en Inkomen domein ingezet voor activering en het oplossen van problematische schulden.

Energietransitie De schaarste van energie is een actueel thema. De komende jaren maken we de omslag naar nieuwe bronnen van energie. De energievraag is urgent: onze uitstoot van schadelijke stoffen moet omlaag en we moeten onafhankelijker worden in het opwekken van energie. Besparing is ook cruciaal: voor veel mensen wordt energie een te dure levensbehoefte. Onze aandacht gaat uit naar anders opwekken, besparen en innoveren. Daarbij laten we ons leiden door de landelijke doelstellingen De landelijke doelstellingen worden elke vijf jaar aangescherpt. Daarom willen we aanpasbaar beleid voeren en flexibele afspraken met partners maken. Zodra het Rijk financiën en middelen beschikbaar stelt om te versnellen dan kan en doet Rijswijk dat.

8 van 28

Wat spreken we af? 1. De gemeente geeft het goede voorbeeld op het gebied van alternatieve energieopwekking: op alle gemeentelijk vastgoed komen zonnepanelen en we wekken alternatieve warmte op, met als doel “nul op de meter” voor alle gemeentelijk vastgoed. 2. Isoleren is de eerste oplossing voor woningen en daarbij geven we prioriteit aan sociale woningbouw en de VvE’s. Dit kan door voorlichting, bijvoorbeeld door regionale samenwerking zoals het Energieloket, het sturen op afspraken met de verhuurders/VvE’s en collectieve inkoop van bouwmaterialen en uitvoering. Daardoor pakken we energiearmoede aan en helpen we VvE’s met weinig kapitaal. In aanvulling op het regionale loket zetten we een lokaal energieloket op bij de gemeente. 3. We ondersteunen het opzetten van energie- en duurzaamheidsinitiatieven door bewoners, VvE’s en bedrijven. 4. We zetten ons in voor alternatieve warmtebronnen zoals geothermie maar gaan ook beleid ontwikkelen voor koelte. 5. De warmteleiding door het midden wordt aangelegd. We stimuleren dat de sociale woningbouwcoöperaties aansluiten op de leiding. De inzet van Rijswijk is gericht op het kunnen aansluiten van lokale alternatieven en het bevorderen van marktwerking tussen aanbieders. We juichen de voorgenomen ontkoppeling van de gasprijs toe. 6.

Er komt een laadpalenbeleid en de gemeente speelt een rol bij de inkoop van laadpalen via aanbesteding en heeft oog voor voldoende keuzevrijheid in aanbieders. We stimuleren innovatie, bijvoorbeeld het combineren van laadpalen met straatverlichting en zonnepanelen, en betrekken daarbij ook ondernemers en kijken naar de toepassing op onze bedrijventerreinen. 7. We betrekken inwoners, bedrijven en organisaties bij de ontwikkeling van de energietransitie. Dit gaat verder dan informeren en vooraf om een mening van gevestigde partijen vragen: we gaan met de stad op zoek naar oplossingen. 8. We sluiten zoveel mogelijk aan op initiatieven vanuit aangrenzende wijken in Delft en Den Haag. Dit voorkomt onnodige kosten, zorgt voor schaalvoordeel en houdt versnippering buiten de deur. 9. We vergroten de capaciteit van het ambtelijk apparaat om deze plannen goed vorm te geven. 10. In Rijswijk zijn grote windmolens in verband met de benodigde beschikbare ruimte en de nabijheid van de bebouwing geen optie

Cultuur en cultureel erfgoed Kunst en cultuur dragen bij aan het welbevinden van mensen en daarom vinden we het belangrijk dat iedereen mee kan doen aan kunst en cultuur. Het culturele leven zet Rijswijk op de kaart. De culturele instellingen, de evenementen en niet in de laatste plaats de inwoners en verenigingen die kunst en cultuur beoefenen, geven Rijswijk een positie in de regio die haar uniek maakt. Mede hierdoor is het prettig om in Rijswijk te wonen, werken en verblijven. Rijswijk bedient hiermee echter niet alleen de regio, maar krijgt met de biënnales in het Museum Rijswijk landelijke publiciteit en de schouwburg trekt mensen vanuit de gehele randstad, wat weer een positief effect heeft op de lokale economie. Het Museum Bescherming Bevolking (MBB) is uniek in Nederland en is actueler dan ooit in de samenleving. TRIAS, de Historische vereniging en de bibliotheek zijn een belangrijk onderdeel van het culturele landschap.

Wat spreken we af? 1. We blijven investeren in de culturele instellingen en onderzoeken samen met hen de mogelijkheden om commercieel een steviger beleid te voeren en daarmee hun financiële positie te verstevigen. Daarbij stimuleren we de samenwerking tussen externe partijen binnen en buiten Rijswijk.

9 van 28

2. De aanvullende rijksmiddelen voor ondersteuning van de lokale culturele infrastructuur worden daar ook voor ingezet. 3. We maken haast met de toekomstvisie voor het MBB en maken een meerjarig plan voor restauratie en onderhoud van de gebouwen. Om het MBB publiekstoegankelijker te maken ondersteunen we de organisatie in de ontwikkeling hier naar toe. 4. We omarmen de plannen voor de ontwikkeling van de landgoederenzone die samen met het nog verder te ontwikkelen De Voorde een stevige cultuurhistorische uitstraling krijgt, waarin de natuurwaarde van de zone wordt versterkt. Gezichtsbepalende monumentale panden willen we vanuit een maatschappelijke functie voor de omgeving behouden. Park Hofrust blijft daarom toegankelijk voor het publiek. Bij verkoop van het oude Raadhuis onderzoeken wij of het monument 40-45 verplaatst kan worden naar de omgeving van het Huis van de Stad. 5. Evenementen versterken de identiteit van Rijswijk. Daarom maken we een nieuw evenementenbeleid. Het evenementenbeleid richt zich op evenementen die passen bij de ‘Parels van Rijswijk’ en bij de identiteit van Rijswijk. 6. Het college legt een nieuwe nota evenementenbeleid en citymarketing met bijbehorende financiële dekking voor aan de gemeenteraad. In de nota worden maatschappelijke waarden zoals duurzaamheid, veiligheid en toegankelijkheid verankerd, evenals het stimuleren van gezond ondernemerschap.

Het evenementenbeleid richt zich op evenementen die de ’Parels van Rijswijk’ en de identiteit van Rijswijk versterken. 7. De gemeente organiseert zelf geen evenementen maar levert via het beleidskader en financiële ondersteuning een bijdrage aan de organisatie van evenementen. We faciliteren het opzetten van een stichting voor het organiseren van evenementen. 8. De positie van het Huis van de Stad, in samenhang met de schouwburg, ontwikkelen we verder om de samenwerking van de cultuur- en welzijnsinstellingen te verstevigen. 9. Er komt ruimte voor inwoners om creatieve initiatieven te ontplooien buiten de gevestigde kaders om. We ondersteunen inwoners in aanvragen hiervoor en juichen samenwerking met lokale ondernemers toe. 10. We stimuleren dat iedereen deel kan nemen aan kunst en cultuur, bijvoorbeeld door het stimuleren van amateurkunst. Ook zorgen we dat culturele voorzieningen en evenementen toegankelijk zijn voor minder validen. 11. We hechten groot belang aan goed functionerende (nieuws)berichtgeving vanuit de lokale omroepen. 12. Het archiveren en behouden van oud beeldmateriaal, bijvoorbeeld door Omroep Rijswijk, vinden we belangrijk. 13. De besteding en wijze van uitvoering van de percentageregeling kunst in de openbare ruimte wordt onderzocht.

10 van 28

Thema

Stadsontwikkeling

De groei van Rijswijk zet de komende jaren door, maar het kleinschalige karakter willen we behouden. Het is goed om te bouwen, want er zijn veel mensen op zoek naar een huis. Er komen betaalbare en sociale woningen bij, waarbij we oog hebben voor alle doelgroepen in de stad. Dat vraagt om oplossingen en maatregelen om de stad ook leefbaar, bereikbaar en toekomstbestendig te maken en houden. Zodat het voor iedereen in Rijswijk prettig wonen, werken en verblijven is.

Wat spreken we af? 1. We gaan door met de uitvoering van de in gang gezette gebiedsontwikkelingen zoals de Plaspoelpolder, Bogaard Stadscentrum, RijswijkBuiten, het Havenkwartier, Kesslerpark en de Prinses Beatrixlaan. Deze plannen voeren we gefaseerd uit, waarbij we bouwen voor de doelgroepen waaraan behoefte is, binnen het door ons gestelde kader van het percentage sociale woningbouw. 2. We formuleren uitgangspunten voor de herontwikkeling van Te Werve Oost en waarborgen daarbij de belangen van de inwoners. Voor een aantal andere ambities is nog geen ambtelijke capaciteit beschikbaar. Om onze ambities op het gebied van wonen, leefbaarheid en groen waar te maken gaan we meer capaciteit vrijmaken. Dit wordt uitgewerkt in het collegewerkprogramma. 3. De groei van Rijswijk levert ook knelpunten op. We komen met een pakket aan maatregelen om de stad op lange termijn leefbaar te houden, variërend van klimaatmaatregelen, verkeer en voorzieningen. Op kortere termijn genereert de uitvoering van alle projecten veel bouwactiviteiten in de stad die de komende jaren op elkaar kunnen ingrijpen, met effect op de bereikbaarheid en leefomgeving. Bereikbaarheid en leefbaarheid blijven prioriteit, ook als we bouwen. Daarom is goede verkeersregie de komende jaren hard nodig.

We maken een integrale planning van alle bouwprojecten en de te verwachten werkzaamheden en sturen hier op, zodat de stad toegankelijk en leefbaar blijft. 4. We zien de ontwikkeling van de Omgevingsvisie als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van het college en raad. We gaan dit verder uit werken in het collegewerkprogramma waarbij inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties worden betrokken. Rijswijk is hun stad. De Stadsvisie, de bestaande gebiedsvisies en recent vastgestelde beleidskaders vormen daarbij het vertrekpunt. 5. We vinden het behoud van het groene karakter van Rijswijk, in balans met de verstedelijkingsopgave belangrijk. We zetten daarom in op het behoud en uitbreiding van groengebieden. Niet alleen in kwantiteit, maar ook in kwaliteit. Met oog voor natuurwaarden, biodiversiteit, beoogde gebruiksfuncties, (verkeers)veiligheid, toegankelijkheid en beleefbaarheid voor de gebruikers. De gebiedsontwikkelingen grijpen we aan om deze gebieden gezonder te maken, bijvoorbeeld door het toevoegen van groen en natuurinclusief bouwen.

Groenbeleid Met de groei van Rijswijk hechten we waarde aan de leefbaarheid van de stad. Onze groengebieden en -structuren zijn belangrijk en moeten behouden, vergroot en versterkt worden. De wijze waarop we dit voor ons zien komt terug in een nieuw op te stellen groenbeleid. Bomen vormen de groene aders in de wijk en de leefomgeving van dieren, vogels en insecten. Ze verbinden de parken en ecologische gebieden aan elkaar. Daarom gaan we daar zorgvuldig mee om. In het nieuw op te stellen groenbeleid hebben we extra aandacht hebben voor de kwaliteit van bomen in onze stad. Uitgangspunt is de juiste boom op de juiste plaats. Dat betekent bijvoorbeeld dat nieuwe bomen passend moeten zijn in de straat. Bij besluiten over het snoeien en kappen van

11 van 28

bomen is de mate van noodzaak medebepalend. Monumentale en beeldbepalende bomen worden waar mogelijk zo veel mogelijk beschermd.

Meer groen Het Wilhelminapark blijft zoals het nu is, er worden geen nieuwe stukken groen ingeruild voor woonbestemming. De bestemming van De Opperd in de landgoederenzone wordt groen. Als besloten wordt dat de ingang van het station aan het Piramideplein wordt gesloopt, komen hier geen woningen voor in de plaats, maar is er ruimte voor een binnenstedelijk park. Naast kansen voor bebouwing en parkeren kijken we ook nadrukkelijk naar de ontwikkelstrook Prinses Beatrixlaan voor het toevoegen van groen. Hierbij kijken we naar de leefbaarheid van Bogaard Stadscentrum én naar het (ecologisch) verbinden van de Landgoederenzone en de Zwethzone.

Slagenlandschap Het Slagenlandschap is een belangrijk te behouden gebied als onderdeel van onze cultuurhistorie, groennetwerk, waterhuishouding en biodiversiteit. Rijkswaterstaat heeft het terrein niet meer nodig voor waterberging van de A4. Hierdoor vervalt ook de investering in het slagenlandschap om er een natte ecologische zone te maken. We zien het Slagenlandschap als onderdeel van ons cultuurhistorisch landschap. We kiezen er zelf voor om het te behouden en haar cultuurhistorische waarde te borgen voor de toekomst.

TNO terrein We gaan een visie ontwikkelen voor het TNO-terrein als ruimtelijk zoekgebied. Hierin wordt ook het bedrijventerrein Heulweg betrokken. In dit gebied komt geen woningbouw, het wordt een groene verbinding tussen Pasgeld Oost, Pasgeld West en het Elsenburgerbos. De huidige gebouwen mogen worden ontwikkeld voor kennisontwikkeling en mogelijk lichte horeca. Het terrein heeft daarmee een ondersteunende en aanvullende functie voor de hoogwaardige bedrijvigheid in de Plaspoelpolder en het Bioscience Park. Het terrein wordt opengesteld voor iedereen.

Pasgeld We gaan het raadsbesluit om Pasgeld Oost en West te ontwikkelen uitvoeren. We ontwikkelen Pasgeld zo groen en zo blauw mogelijk. Daarbij baseren we ons op het Schetsboek en geven we invulling aan de kansen voor het versterken van de biodiversiteit. We voeren de plannen zodanig uit zodat er geen wateroverlast is en we geven bij de bouwplannen prioriteit aan gebiedseigen ecologie, waterhuishouding en groen. Ook wordt rekening gehouden met wat de (toekomstige) bewoners belangrijk vinden op het gebied van groen, water, mobiliteit, cultuurhistorie, economie en duurzaamheid van het gebied en de deelgebieden.

Sociale woningbouw / Volkshuisvesting We staan voor een grote opgave als het gaat om wonen. De vraag naar woonruimte in veel segmenten is groot. De druk op de woningmarkt blijft onverminderd hoog. Huizenprijzen zijn onbetaalbaar geworden voor grote groepen woningzoekenden en de doorstroming is laag. De behoefte is momenteel groot in huurwoningen tot 750 euro per maand en woningen tot 1100 euro per maand. Ook woningen voor starters, koopwoningen (tot de Nationale Hypotheek Garantiegrens) en woningen voor ouderen hebben prioriteit. De komende jaren moeten er veel sociale huurwoningen bij. Om dit alles te realiseren werken we nauw samen met woningcorporaties en nemen we het op in de prestatieafspraken.

12 van 28

Naast de bouw van duizenden woningen in onze grote gebiedsontwikkelingen, ondersteunen we initiatieven voor vernieuwing en verduurzaming van zoveel mogelijk koop- en huurwoningen in Rijswijk. Hierbij zorgen we dat er gebouwd wordt naar behoefte. Het doel is om te zorgen voor kwalitatief goede betaalbare woningen, in sociaal sterke en diverse, veilige, leefbare wijken voor iedereen.

Wat spreken we af? 1. Het woonvraagstuk houdt niet op bij de Rijswijkse grenzen. Het is een regionaal vraagstuk waar de hele regio voor aan de lat staat. Daarom handelen we in het belang van Rijswijk en de regio, waarbij we als Rijswijk sterk positie innemen. We hebben tenslotte heel wat te bieden als het gaat om het woonaanbod en zijn hiermee een belangrijke gesprekspartner in de regio. 2. Er komt veel geld vrij voor bouwen vanuit de regio, Rijksoverheid en Europa. We doen een beroep op deze geldstromen om onze huisvestingsambities te realiseren. We onderzoeken innovatieve financieringsvormen, bijvoorbeeld samen met particulieren, en erfpachtconstructies voor starters die bijvoorbeeld eerst het huis en later pas de grond kopen. 3. Met de woningcorporaties en andere betrokken partijen zetten we de afspraken over noodzakelijke investeringen voor onderhoud, verduurzaming en leefbaarheid in de bestaande stad voort. 4. We houden het percentage sociale huurwoningen (DAEB-woningen; Diensten van Algemeen Economisch Belang) met 30% op peil. Dit betekent dat we actief aan moeten sturen op het realiseren van meer sociale huurwoningen. Bij de uitwerking van de diverse gebiedsontwikkelingen zal hier rekening mee gehouden worden. In het collegewerkprogramma zal het college een concreet streefdoel formuleren.

Met het op peil houden van het percentage sociale huurwoningen geven we het goede voorbeeld aan de rest van de regio en roepen de andere gemeenten actief op hun bijdrage te leveren. We houden ons aan de lopende afspraak dat 10% van de woningen in RijswijkBuiten sociale woningbouw wordt. 5. We zetten er op in dat er voldoende sociale woningbouw beschikbaar is voor werkende Rijswijkers. Daarbij hebben we in het bijzonder aandacht voor specifieke doelgroepen zoals leraren, politieagenten en verpleegkundigen. 6. We blijven de kansen van gebiedsontwikkeling benutten om woningen te bouwen waar behoefte aan is. Zoals de ontwikkeling van RijswijkBuiten, Bogaard stadscentrum, Kesslerpark en het Havenkwartier. 7. We stimuleren de ontwikkeling van gemengde wijken om meer te kunnen bouwen naar behoefte en om eenzijdige wijken vitaler te maken door het toevoegen van andere soorten woningen. Dat betekent dat in wijken met hoge concentraties sociale woningbouw vrije sector woningen worden toegevoegd, en in wijken met veel vrije sector woningen ruimte is voor sociale woningbouw. 8. We zetten in op renovatie van sociale woningbouw. Als dit niet rendabel is, dan is sloop en nieuwbouw een optie, zoals in Te Werve Oost. Het renovatie- en woningbouwprogramma uit de lokale prestatieafspraken wordt uitgevoerd en in de nieuwe lokale prestatieafspraken wordt de inzet op nieuwbouw vastgelegd. 9.

Bij omzetting van vrije sector naar sociale sector en omgekeerd willen we tegengaan dat er grote verschillen ontstaan tussen de huurprijzen binnen buurten en straten. Dit nemen we op in de nieuw af te spreken Lokale Prestatie Afspraken met de corporaties en huurderverenigingen. Ook hebben we aandacht voor scheefwonen, waarvan sprake is als het inkomen niet past bij de huurprijs. Daarbij sluiten we aan op de landelijke lijn. 10. Er is een groeiende behoefte aan flexwonen, dat wil zeggen aan woningen voor tijdelijk verblijf die snel te betrekken zijn. We gaan op zoek naar een structurele vorm van innovatieve

13 van 28

woonvormen, waaronder flexwonen, en bieden zo een oplossing voor mensen met een urgente woonbehoefte. 11. We komen een voorstel voor een regeling voor opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht. 12. In de vrije sector worden nu veel huurappartementen gebouwd. We willen meer projecten met particuliere koop stimuleren om een evenwichtige verdeling te krijgen in onze woningvoorraad en een koophuis voor meer mensen mogelijk te maken. 13. Voor nieuwbouw woningen waarbij de gemeente (bijvoorbeeld via de grondprijs of bestemmingsplan) het mogelijk maakt dat ze worden verkocht onder de marktwaarde, komt een constructie dat de gemeente (mee)deelt van de waardestijging en om speculatie tegen te gaan. 14. We bevorderen de doorstroming, onder andere uit de sociale woningbouw, door betaalbare huur- en koopwoningen te bouwen, zoals in Bogaard stadscentrum en het Havenkwartier, en door doorstroming te stimuleren, bijvoorbeeld door de inzet van een doorstroommakelaar voor doelgroepen, bijvoorbeeld ouderen. 15. We maken maximaal gebruik van de mogelijkheden om Rijswijkers voorrang te geven bij woningbouw, zoals de 25% lokale verhuringen sociaal en afspraken met projectontwikkelaars vrije sector, maar realiseren ons ook dat we in een regionale woonmarkt leven. Doel van deze maximale toewijzingen is het zorgen voor voldoende doorstroming. 16.

De huidige lokale prestatieafspraken met de corporaties voor sociale woningen worden uitgevoerd. We maken nieuwe afspraken over onze ambities op het gebied van sociale huurwoningen en houden daarbij rekening met alle doelgroepen. Naast de inzet op betaalbare huurwoningen en het renoveren en verduurzamen van woningen onderzoeken we daarnaast extra mogelijkheden voor specifieke groepen, zoals ouderen, jongeren en kwetsbare groepen zoals mensen die begeleid wonen. Project De Entree voor senioren en project Our House voor mensen met autisme zijn daarvan goede voorbeelden. 17. De stad verdicht met appartementencomplexen en hoogbouw. Daarom is een visie nodig op sociale samenhang en leefbaarheid binnen deze ontwikkeling. We gaan deze visie samen met de inwoners, projectontwikkelaars en corporaties ontwikkelen, vooruitlopend op de omgevingsvisie.

Mobiliteit en bereikbaarheid We willen dat Rijswijk bereikbaar blijft en dat iedereen toegang heeft tot een vorm van vervoer. We ontwikkelen het station door als belangrijke mobiliteitshub in Rijswijk, ook in relatie tot RijswijkBuiten. Inwoners en ondernemers moet in staat zijn in vrijheid zich te kunnen bewegen en manifesteren. Ook willen we een schonere lucht. Zo winnen we ook veel gezonde levensjaren voor de inwoners terug.

Rijswijk en de regio De gemeente Rijswijk is onlosmakelijk verbonden met het sterk groeiende stedelijk gebied in de regio Haaglanden waarvan het deel uitmaakt. Mobiliteit in Rijswijk heeft daarmee grote raakvlakken met mobiliteitsbeleid van omliggende gemeenten en andere overheden. Het is daarom van belang om een sterke rol in te nemen in de regio. We hebben als Rijswijk tenslotte veel te bieden en andersom hebben wij de andere partijen ook nodig. We blijven daarom actief investeren in onze samenwerking in de regio. We zetten de lobby voor de ondertunneling van de Prinses Beatrixlaan voort en maken capaciteit vrij om te gaan werken aan concrete plannen. We zetten ook in op goede bereikbaarheid per openbaar vervoer. Dat betekent dat Rijswijk een eigen visie en inzet op het OV ontwikkelt als onderdeel van het uitvoeringsprogramma mobiliteit. We zetten in op verkeersregie en starten met de lobby voor een HOV-verbinding Delft-Den Haag Zuidwest. Onderdeel van de verkeerscirculatie is ook het zoeken van een passende oplossing voor de bereikbaarheid van de Binckhorst samen met de regio en met oog voor de leefbaarheid en ontwikkeling van Rijswijk. Rijswijk wil kijken naar het nut en de noodzaak om tramlijn 1 te verleggen

14 van 28

over Geestbrugweg, welke verkeerscirculatie hier nodig is en welke mogelijkheden dit biedt voor de huidige en toekomstige inwoners. Verleggen over Broekslootkade is geen optie voor Rijswijk.

Uitvoeringsprogramma Mobiliteit We stellen een uitvoeringsprogramma Mobiliteit op waarbij de Mobiliteitsvisie het uitgangspunt is. We blijven de bestaande netwerken voor voetgangers, fietsers, openbaar vervoer en autoverkeer benutten en versterken. We zetten daarbij nadrukkelijk in op het aantrekkelijk maken van onze mobiliteitsinfrastructuur voor voetgangers en voor het gebruik van de fiets, het OV en deelmobiliteit. Ook de bereikbaarheid voor kwetsbare groepen, zoals ouderen, mensen met een beperking en kinderen is van belang. We realiseren dit door bijvoorbeeld de aanleg van fietsstraten, het inrichten van meer 30 km/h-wegen en extra brede stoepen. We zetten er op in dat het aantal verkeersslachtoffers in de stad minimaal blijft door onveilige verkeerssituaties aan te pakken en verkeerseducatie te stimuleren. We zorgen dat het aantal personen dat binnen een redelijke reistijd met verschillende vervoerswijzen onze economische toplocaties kan bereiken toeneemt. We vinden het belangrijk dat inwoners voldoende keuzemogelijkheden hebben om te kunnen gaan waar zij willen. Ook vinden we het van belang dat onze bedrijven en ondernemers goed bereikbaar zijn en blijven. Vooruitlopend op het uitvoeringsprogramma Mobiliteit nemen we in de uitwerking van de gebiedsontwikkelingen de principes van de Mobiliteitsvisie al op.

Parkeren We blijven werken aan een toekomstbestendig en betaalbaar parkeerbeleid met een logische en eerlijke verdeling van de schaarse ruimte. We gaan het beleid voor parkeernormen vernieuwen, waarbij de veranderde wensen voor de openbare ruimte worden meegenomen. De binnenstedelijke nieuwbouw in de stadsas is bijvoorbeeld altijd dicht bij openbaar vervoer. Dit gegeven is van invloed op de parkeernorm. Hier kan de parkeernorm omlaag. De vraag naar laadpalen groeit. Daarom gaan we hier beleid op ontwikkelen. We voeren een kostendekkend tarief in voor de 1e en 2e vergunning, waarbij de 2e vergunning niet duurder wordt dan de 1e. De tarieven voor de 3de en volgende parkeervergunningen worden progressief. Nieuwe aanvragen voor een 4de en volgende vergunning worden niet meer gehonoreerd. De prijs voor het parkeren van een fiets (in een trommel) mag niet duurder zijn dan het parkeren van een auto. Bij bestaande bouw onderzoeken we de mogelijkheden voor de aanleg van parkeergarages en stallingsplaatsen voor fietsen. Onder meer op de locatie Huis van de Stad en in Oud Rijswijk. Dit biedt ook kansen voor het toevoegen van meer groen. In wooncomplexen moet ruim voldoende gelegenheid zijn voor fietsparkeren voor bewoners en bezoekers, net zoals in de winkelcentra, station en belangrijke halteplaatsen. Daarom realiseren we een vaste fietsparkeervoorziening in Oud Rijswijk.

Verkeersveiligheid Een groeiende stad zorgt voor een toename van verkeersonveiligheid. Handhaving, zoals flitscamera’s, is belangrijk maar lost een onveilige situatie niet structureel op. Daarom zetten we verder in op een veilige inrichting van wegen en straten met goede bebording. We gaan door met de uitvoering van het Actieplan verkeersveiligheid. Bestaande wegen worden ingericht als 30km/h-weg als dat mogelijk is. Dat vergroot de verkeersveiligheid en luchtkwaliteit, zonder grote effecten op bereikbaarheid en doorstroom van verkeer. Bij de inrichting van 30km/h-wegen wordt zoveel mogelijk voldaan aan de CROW-richtlijnen zodat handhaving mogelijk wordt. Voor het overzicht, de rust en doorstroming moet er op doorgaande wegen dezelfde maximale snelheid gelden. We gaan

15 van 28

door met het inrichten van een verkeersveilige omgeving rond scholen, openbare gebouwen, sporten welzijnsvoorzieningen en onze winkelgebieden

Deelmobiliteit We blijven het gebruik van deelmobiliteit stimuleren en faciliteren, bijvoorbeeld in de vorm van coöperatieve deelmobiliteit. Ook onderzoeken we de mogelijkheden voor de aanleg van parkeerplaatsen en stallingsmogelijkheden voor deelmobiliteit, onder andere bij openbare gebouwen, sport- en welzijnsvoorzieningen en onze winkelgebieden. Wanneer er sprake is van overlast in de openbare ruimte zorgen we voor regulering. Voor aanbieders van deelscooters ontwikkelen we beleid zodat deze scooters niet zomaar overal neergezet kunnen worden, op deze manier voorkomen we overlast en mogelijk onveilige situaties.

Milieuzones Ter verbetering van de luchtkwaliteit wordt de milieuzone Haagweg opgewaardeerd. Er wordt een milieuzone emissieklasse 3 voor dieselvoertuigen en emissieklasse 6 voor vrachtwagens ingevoerd op de Prinses Beatrixlaan. De milieuzones moeten aansluiten op de milieuzones in de omliggende gemeenten. Sluipverkeer moeten we voorkomen. We bekijken ook de mogelijkheden om vervuilende brom- en snorfietsen te weren. Het college onderzoekt een sloopregeling, vergelijkbaar met de regeling zoals die in Den Haag geldt.

Stadslogistiek Rijswijk heeft een gunstige ligging aan landelijke hoofdinfrastructuur. Onze strategische positie in de Randstad en de groei van onze stad zorgt ook voor een toename in het goederenvervoer. In Rijswijk hebben we echter geen geschikte plek meer voor grootschalige logistieke of industriële activiteiten die voor veel goederenvervoer zorgen. We leggen het accent op bedrijventerrein Vrijenban voor logistieke functies en volgen actief de ontwikkelingen op het gebied van zero emissie stadsdistributie.

Verkeersontsluiting RijswijkBuiten We voeren een onderzoek uit naar de verkeersontsluiting van de wijk. Tot het bekend worden van dat onderzoek blijft de Van Rijnweg open voor autoverkeer in de vorm van een fietsstraat, wel voeren we een verbod voor vrachtverkeer in.

Economische zaken Rijswijk is naast een woonstad ook een werkstad. Rijswijk heeft een unieke ligging en positie in de zuidelijke Randstad: ons groene karakter is een aantrekkelijke factor, de stad is gunstig gelegen ten opzichte van Rijks- en hoofdwegen en onze ligging draagt bij aan de versterking van het stedelijke gebied in de Haaglanden. Een goede bereikbaarheid van Rijswijk is daarbij een essentiële voorwaarde. Rijswijk heeft een unieke combinatie van internationale bedrijvigheid, mkb en maakindustrie. We willen een stad zijn met een aantrekkelijk en toekomstbestendig vestigingsklimaat en een sterke betrokken lokale economie. We willen onze economische positie versterken. We trekken nieuwe bedrijvigheid aan via een actief acquisitiebeleid en het ontwikkelen van een aantal locaties. Richting Den Haag en Delft positioneren wij ons als vestigingslocatie voor opschalende bedrijven, internationale bedrijvigheid en instellingen via een actief locatiebeleid. Tegelijkertijd hebben we ook oog voor het unieke dorpse karakter van Rijswijk. Ons onderwijs- en arbeidsmarktbeleid is gericht op de maakindustrie en praktische beroepen.

Wat spreken we af? 1. We gaan door met het herstructureren van de Plaspoelpolder. De kern van de Plaspoelpolder wordt benut om mkb in dienstverlening en productie te huisvesten, bij voorkeur met een

16 van 28

duurzaam bedrijfsprofiel en aandacht voor circulaire economie. De randen ontwikkelen we tot (gemengde) woon-werkgebieden. Kwaliteitsverbetering en het zorgen voor een goed bereikbare en veilige omgeving hebben prioriteit. 2. In de grote gebiedsontwikkelingen houden we oog voor de benodigde ruimte voor ondernemerschap in de wijk en het invullen van lokale economische functies. 3. Oud Rijswijk heeft een unieke verblijfskwaliteit en sfeer. We versterken de positie van Oud Rijswijk in het nieuwe omgevingsplan, gaan investeren in de verblijfskwaliteit en sturen op branchering en kwaliteit in wat passend is voor dit gebied, zodat het karakter van Oud Rijswijk behouden blijft. 4. Het college doet een voorstel voor de positionering van het accountmanagement economische zaken, gericht op versterking van de werklocaties en acquisitie. 5. De ambtelijke organisatie richt zich actief op het werven van derde geldstromen die bijdragen aan de realisatie van beleidsdoelstellingen, zo nodig met de aanstelling van een strategisch adviseur. 6. Het mkb is de drager van onze economie. We koesteren ondernemers door te helpen bij het vinden van personeel, het leggen van relaties en het verbeteren van vaardigheden zoals digitalisering. Hiervoor nemen we de komende jaren middelen op in de begroting. De BBR heeft hierin een belangrijke rol. We zetten de samenwerking met hen voort.