Bijlage C Participatieverslag Omgevingsvisie Rijswijk (RV 25-015)
Tekst van het document
Bijvoorbeeld door afspraken te maken met projectontwikkelaars of door het mogelijk maken van gemengde bestemmingen. Vanuit de zaal werd nogmaals benadrukt dat hier extra aandacht voor moet komen. Gezonde leefomgeving De gemeente streeft naar een gezonde leefomgeving door gezondheidsbevordering en gezondheidsbescherming. We bevorderen het welbevinden van mensen en verleiden hen tot een gezondere levensstijl middels een gezond ingerichte leefomgeving. We houden hierbij ook rekening met kwetsbare groepen. Ook stimuleren we schone vormen van mobiliteit (lopen, fietsen en openbaar vervoer). Daarnaast beperken we zoveel mogelijk de gezondheidsschade aan de hand van milieufactoren (zoals geluid en lucht). Reacties: Vanuit de zaal wordt het belang van dit thema onderstreept. ‘De huidige situatie is niet gezond met het vele fijnstof’. Leefbare en veilige wijken De gemeente werkt aan leefbare wijken waar inwoners zich prettig voelen, betrokken zijn en verantwoordelijk voelen voor elkaar. We richten de leefomgeving zo in dat het de gezondheid van inwoners bevordert. We zorgen voor voldoende en goed toegankelijke maatschappelijke voorzieningen en ontmoetingsplekken in ieders directe omgeving. Een groeiende stad betekent een groeiende behoefte aan voorzieningen. Groene stadsbiotoop We willen een stad zijn waar mensen, planten en dieren zich thuis voelen.
De Landgoederenzone en Stadsparkzone blijven de groene longen van Rijswijk. Daarnaast zetten we in op het verbeteren van de groen- en natuurkwaliteit. We versterken de groene netwerken tot diep in de
28
haarvaten van de buurten en wijken. We bouwen gebouwen en buitenruimtes natuurinclusief en zoeken bij alle nieuwe ontwikkelingen naar ruimte om groen te realiseren en groenkwaliteit te verbeteren. Klimaatbestendige leefomgeving Rijswijk wordt klimaatneutraal in 2050, waarbij we door mitigatie (energietransitie) streven naar het terugdringen van klimaatverandering. Tegelijkertijd zetten we in op klimaatadaptatie, wat betekent dat de leefomgeving goed bestand is tegen lokale weersextremen (droogte, hittestress en zware regenval). Alle nieuwe (her-)ontwikkelingen bouwen we klimaatbestendig en de buitenruimte richten we klimaatadaptief in (o.a. door schaduwrijke plekken, een robuust watersysteem met ruimte voor water en infiltratie en vergroening). Ruimtelijke ontwikkeling passen we aan volgens het principe ‘water en bodem sturend’. Dit betekent dat het water- en bodemsysteem een doorslaggevende rol speelt bij ruimtelijke keuzes. Zichtbare historische en ruimtelijke kwaliteit We streven naar het behouden, beheren, onderzoeken, en het toegankelijk en beleefbaar maken van het erfgoed van Rijswijk. Dit doen we in samenspraak met kennis- en erfgoedpartners. Nieuwe ontwikkelingen passen binnen de ruimtelijke structuur en dragen bij aan de stedenbouwkundige kwaliteit van de stad. Om groen te behouden wordt zoveel mogelijk verdicht in plaats van bijgebouwd in het buitengebied.
Op bepaalde plekken is hoogbouw mogelijk, als dat aan een aantal eisen voldoet en bijdraagt aan de kwaliteit van de plek. Innovatieve economie We versterken het ondernemers- en vestigingsklimaat, zodat inwoners van Rijswijk (en regio) kunnen werken in een baan die bij hen past. We behouden en versterken de diversiteit aan bedrijven en daarmee de werkgelegenheid, met nadruk op sectoren gericht op innovatie, techniek en energie. We bundelen de krachten samen met bedrijven, kennisinstellingen en onderwijs om met de toepassing van kennis en slimme technieken de verschuiving naar duurzame warmte en energie te realiseren, en kansen te zoeken voor de kringloopeconomie. De Plaspoelpolder blijft een belangrijke economische motor, met o.a. een campusfunctie in Kesslerpark, behoud van het middengebied en transformatie naar gemengd gebied aan de randen. Ook blijven we ons inzetten voor het ondernemers- en werkklimaat op werklocaties en in winkelgebieden. Goede bereikbaarheid We zetten in op het vinden van een nieuw evenwicht tussen bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid in de groeiende stad. We geven prioriteit aan vervoersmiddelen die schoon zijn, weinig ruimte innemen, veiliger zijn en minder schadelijke effecten op de gezondheid hebben.
We passen daarbij het STOMP-principe toe: inzet op verschillende maatregelen, met als doel om lopen, fietsen en ov-gebruik aantrekkelijker te maken. Samen met het rijk, provincie en andere gemeentes zetten we in op het versterken van het regionale vervoersnetwerk om steden beter aan elkaar te verbinden en meer banen bereikbaar te maken voor meer mensen. Duurzame energievoorziening Eén van de belangrijkste opgaven is de energietransitie: het verkleinen van de energiebehoeften en de overgang van fossiele naar duurzame (hernieuwbare) bronnen van warmte en energie. In 2050 is Rijswijk aardgasvrij. De gemeente neemt de regie en werkt samen met alle betrokken
29
partijen om te zorgen dat iedereen mee kan doen. De overstap naar duurzame warmte maken we o.a. door grote delen van de stad aan te sluiten op een warmtenet. Ook staan we open voor andere innovatieve energieconcepten. Reacties: Vanuit de zaal werd de opmerking gemaakt dat veel van de doelstellingen gaan over afwegingen. De vraag wordt gesteld of er ook omgevingswaarden zijn die meer duiding geven aan de afwegingen. Gevraagd wordt hoe de buurten eruit zien en hoeveel ruimte we te verdelen hebben. Dit werd beantwoord met dat we nu een richting hebben, maar dat we het nog per deelgebied moeten uitwerken. Vanuit de zaal werd benadrukt dat het goed is om je te verbinden aan omgevingswaarden. Gesprek omgevingskaart Na de toelichting op het concept-ontwerp omgevingsvisie, gingen de deelnemers in twee groepen uiteen om in gesprek te gaan over de kernambities aan de hand van de omgevingskaart en een puntsgewijze samenvatting van de omgevingsvisie. Een aantal mensen reageerde positief op het concept-ontwerp omgevingsvisie. Benoemd werd dat het een holistische visie is met enorm veel kansen. Bijvoorbeeld op gebied van vergroening, mensen laten bewegen en aandacht voor het versterken van de publieke gezondheid. Vanuit de vertegenwoordiging van de huisartsen werd de kans benoemd voor samenwerking tussen Welzijn Rijswijk en huisartsen.
Huisartsenpraktijken willen bijvoorbeeld verkleinen om dichterbij de mensen te zijn. Op die manier kunnen zij lopend of fietsend naar de huisarts in plaats van met de auto. Inclusiviteit en kwetsbaarheid Eén van de opvallende discussiepunten was het belang van inclusiviteit in de wijken. Dit omvatte onder andere aandacht voor kansarme groepen, zoals laaggeletterden en mensen met schulden. Maar ook oog hebben voor eenzaamheid en sociaal isolement, ook onder jongeren. Er werd benadrukt dat het essentieel is om echt de wijken in te gaan en te luisteren naar wat mensen nodig hebben. Daarnaast benoemde iemand dat mensen, wonend in bijvoorbeeld Oud Rijswijk die kwetsbaar worden, sneller de wijk uit moeten, omdat de woningen daar niet levensloopbestendig zijn. Zij willen echter niet weg, omdat ze dan uit hun sociale systeem getrokken worden. Voeg dus meer levensloopbestendige woningen toe in bestaande wijken. Ook werd de vraag gesteld wat een ‘kwetsbare wijk’ precies betekent en welke interventies je kan doen om te zorgen dat een wijk niet kwetsbaar wordt. Dat zou nog een extra dimensie kunnen zijn voor de omgevingsvisie. De vraag werd gesteld of de omgevingsvisie nog op gebiedsniveau wordt uitgewerkt. Gereageerd is dat er een uitwerking komt per type gebied (woon-, werk- en centrum). Dus niet op het niveau van woonwijken. Daarnaast komt er een uitvoeringsprogramma dat concreter is.
30
Innovatieve economie Bij de ambitie van de innovatieve economie werd benadrukt om aansluiting te vinden tussen onderwijsinstellingen en de arbeidsmarkt. Geef ideeën uit toegepaste wetenschap een plek in specifieke gebieden, zoals de Plaspoelpolder. Betrek hierbij ook praktisch geschoolde mensen. Woonlocaties Ook aandacht voor de behoefte aan extra woonlocaties voor bijzondere doelgroepen, zoals de geestelijke zorg, werd onderstreept. Hierbij werd gesproken over het herbestemmen van leegstaande gebouwen, zoals kantoren, naar woonruimte. Ook werd het gebrek aan woningen voor jongeren onderstreept. Stichting Kei vroeg aandacht voor het betrekken van kansarmen in de plannen voor bijvoorbeeld woningbouw. Groene oplossingen De discussie ging verder over het belang van groene oplossingen, zoals het tegengaan van hittestress en het implementeren van zonnepanelen. Er werd opgemerkt dat het groenplan rekening moet houden met zorg en milieuoverwegingen. Gezondheid en milieu zijn domeinen die in elkaar overlopen. Het Hoogheemraadschap Delfland merkte op dat groen en blauw niet zonder elkaar kan. Het is fijn dat er zoveel aandacht is voor groen, maar het is belangrijk dat er ook blauw toegevoegd wordt. Maak inzichtelijk waar je bijvoorbeeld last hebt van hittestress en wat je daar moet doen. Redeneer vanuit wat de leefomgeving vraagt.
Woningbouw en voorzieningen Vanuit de GGD kwam de vraag in hoeverre de groei van het aantal woningen gekwantificeerd is in het aantal voorzieningen (denk aan huisartsen, supermarkten, etc.). Beantwoord is dat voor de voorzieningen waar de gemeente een wettelijke taak over heeft dit getoetst wordt per inwoner. Denk aan scholen en de eerste lijnzorg. Daarvan is de conclusie dat er op dit moment niet genoeg van is. Voor de uitbreiding van bestaande scholen en eerste lijn zorg is nu een project opgestart. Mobiliteit De focus ligt op het transformeren van leegstand naar woningbouw. Dat knelt op het gebied van bereikbaarheid, wat tegen zijn limiet aanloopt. Daarom richten we ons op het verbeteren van het openbaar vervoer en fietsnetwerk. Er werd benoemd dat veiligheid voor fietsers een belangrijke voorwaarde is, waar we nu nog niet aan voldoen. Ook werd opgemerkt dat verdichting rondom het station een ambitie is, maar de ingetekende locatie van station Rijswijk Buiten niet geschikt lijkt. Als je wilt verdichten, is beter om het station meer naar het zuiden te verplaatsen. De gemeente reageerde door te benoemen dat dit een complex onderwerp is. De plannen hiervoor zijn al vergevorderd en er zitten technische beperkingen aan waarom andere locaties niet kunnen. Maar de exacte locatie is nog in onderzoek.
Ook is een uitgangspunt dat we van de Landgoederenzone afblijven, en deze zelfs willen verbinden. Iemand benoemde dat het goed is om de hoofdfietsroute op de kaart te zetten, zodat mensen weten hoe ze met de fiets bij het station komen. Gereageerd is dat een gedetailleerdere kaart er wel is, maar wordt toegevoegd aan de Mobiliteitsstrategie.
31
Ten slotte werd opgemerkt dat het STOMP principe beter niet op het bedrijventerrein toegepast moet worden. Plaspoelpolder is nu erg op de auto gericht. Afwegingsprincipes Er werd nog een algemene vraag gesteld of er principes opgesteld zijn om ambities waar te maken en af te wegen. Als een nieuwbouwwijk bijvoorbeeld leidt tot te veel overlast, is het beter om het niet te doen. Ook al zijn er wel woningen nodig. Gesprek Rijswijkse Remix In de tweede ronde speelden we de 'Rijswijkse Remix'. Een spel, ontwikkeld door Kuiper Compagnons, gericht op het prioriteren van ambities op de gebiedsniveaus: woon-, centrum- en werkgebieden. We bespraken allereerst de woongebieden. Hierbij kwamen thema's naar voren zoals het verminderen van autoverkeer, het stimuleren van het gebruik van openbaar vervoer en fietsen, en het toevoegen van groen in de woonwijken. Er werd aandacht gevraagd voor kansarme groepen en de toekomst van de arbeidsmarkt. Het gesprek werd gekenmerkt door de behoefte aan concrete acties en beslissingen, met name gericht op het maken van keuzes en het uitwerken van principes op gebiedsniveau. Het wordt ingewikkeld gevonden om het over ‘alle woongebieden’ te hebben, omdat het ene woongebied heel anders is dan het andere. Deze moet je dus ook anders benaderen. Hetzelfde geldt voor het type werkgebieden.
Met het oog op werkgebieden is er gesproken over het bedrijventerrein Plaspoelpolder. Zo is er benoemd dat er momenteel veel leegstand is want kansen geeft voor het transformeren naar woningen. Daarentegen werden er zorgen geuit over de parkeerdruk die er zal ontstaan wanneer deze woningen worden gerealiseerd. De infrastructuur zou hier ook niet voor geschikt zijn: te smal wegennetwerk Sommige deelnemers vonden de opdracht moeilijk, omdat je iets moet zeggen over alle woongebieden. Terwijl verschillende woongebieden misschien andere prioriteiten behoeven. In de gemeente Delft hebben ze de verdeling op schaalniveau gemaakt. Ze hebben de stad in drieën verdeeld en per gebied de trends in kaart gebracht. In Den Haag werd het op stadsdeelniveau en buurtniveau uitgewerkt. Dit zou voor Rijswijk wellicht ook een uitkomst kunnen zijn. Verder werd gemist hoe de huidige situatie er uitziet. Dit is relevant om de vraag waar prioriteit aan gegeven moet worden te kunnen beantwoorden. Bijvoorbeeld, in Rijswijk Buiten zien we problemen ontstaan op gebied van ‘woon- en zorgaanbod’ en ‘leefbare en veilige wijken’. Daar zijn namelijk veel jonge gezinnen komen wonen, waarvan de kinderen ouder worden. Maar daar is in de opzet van de wijk geen rekening mee gehouden. Neem mee dat in wijken voor jonge gezinnen, over 5 jaar jongerenplekken nodig zijn.
Ook werd benadrukt dat het belangrijk is om duurzame energie de prioriteit te geven, anders halen we de ambities voor 2050 niet. Dit zou dan bijvoorbeeld ten koste kunnen gaan van ‘zichtbare historie en ruimtelijke kwaliteit’.
32
Met het oog op werkgebieden is er gesproken over het bedrijventerrein Plaspoelpolder. Enerzijds werd benoemd dat er momenteel veel leegstand is, wat kansen geeft voor het toevoegen van woningen. Daarentegen werden er zorgen geuit over de parkeerdruk die er zal ontstaan wanneer deze woningen worden gerealiseerd. De infrastructuur zou hier ook niet voor geschikt zijn: te smal wegennetwerk. Ook werd door meerdere deelnemers benoemd dat wonen en werken niet altijd goed samen gaan. Maar het lijkt beter om werk toe te voegen aan woongebieden, dan andersom. Ook werd aandacht gevraagd voor het benoemen van ‘gezond voedsel’ als thema in de omgevingsvisie. Dat heeft namelijk alles te maken met de fysieke leefomgeving. Denk aan de overweging om een snackbar te plaatsen naast een school. Overkoepelend was er een oproep voor meer helderheid en concreetheid in de omgevingsvisie, waarbij ook de huidige situatie en trends in de verschillende gebieden goed in kaart gebracht moeten worden.
33
4.9 SESSIES KINDERRECHTENAMBASSADEURS De derde sessie met kinderrechtenambassadeurs vond plaats op 22 mei 2024. Tijdens deze sessie gingen we in gesprek met de (nieuwe) ambassadeurs over de verschillende thema’s uit de omgevingsvisie. Deze zijn omgevormd tot een spel: De ‘Rijswijkse Remix’. In dit spel wordt de speler gevraagd om de thema’s punten toe te wijzen. Welke thema’s vind ik belangrijk? Sommige thema’s krijgen meer punten dan andere. Het is belangrijk voor de speler om te weten dat we beperkte tijd en geld hebben om aandacht te geven aan al deze thema’s, dus waar je punten toewijst aan de één, kost dit een punt bij een ander thema. De uitvoering van dit spel leverde interessante discussies op. Zo werden de volgende opmerkingen gemaakt:
De stad is al goed bereikbaar
Punten zijn op de volgende manier toegewezen: Thema
Gr 1
Gr 2
Innovatieve economie
-
0
Goede bereikbaarheid
-
-
Duurzame energievoorziening
+
-
Passend woon en zorg aanbod
0
+
Gezonde leefomgeving
+
+
Leefbare en veilige wijken
+
+
Zichtbare historie en ruimtelijke kwaliteit
--
-
Klimaatbestendige leefomgeving
0
0
Groene stadsbiotoop
+
0
34
Thema’s waar een – staat, is 1 punt vanaf gehaald, 0 is neutraal en + is 1 punt erbij
4.10 Buurtbakfietsdagen 24 en 26 april 2024 Tijdens de tweede participatieronde ‘Jouw kijk op Rijswijk’ organiseerden we gesprekken met inwoners op buurtniveau. Doel was: de thema’s/koers uit de omgevingsvisie te toetsen en te weten komen wat dit betekent voor de inwoners van Rijswijk. We voerden het gesprek onder andere door een aantal vragen te stellen. Om aan te sluiten bij de leefwereld van inwoners in deze wijken, stelden we de vragen zo concreet mogelijk. Hierbij richtten we ons op de wijken die in mindere mate gereageerd hebben op de vragenlijst in de eerste ronde. We legden de focus op de woonwijken: • Kleurenbuurt • Artiestenbuurt • Stationskwartier • Huis te Lande • Muziekbuurt En de leeftijden 18 – 45 jaar: • 18-25 jaar (studenten en starters) • 25-35 jaar (hardwerkende singles/stellen/jonge gezinnen) • 35-45 jaar (gezinnen met basis-/middelbare schoolgaande kinderen) Hoe? We trokken op twee dagen (woensdag 24 en vrijdag 26 april) de buurten in met een bakfiets om op een laagdrempelige manier met de bewoners in gesprek te gaan. We sloten zo veel mogelijk aan op bestaande activiteiten in de buurten en kozen deze dagen uit omdat kinderen en ouders vaak vrij zijn op woensdag of vrijdag. We haalden meningen op over de thema’s: ‘Leefbare buitenplaats voor iedereen’, ‘Een groene stad voor nu en later’ en een ‘Creatieve werkplaats voor de regio’.
We voerden het gesprek met concrete vragen die dichtbij de leefwereld van bewoners staan. We legden stellingen voor waarbij de bewoners moesten kiezen tussen twee opties. Daarnaast maakten we gebruik van een spel: de Rijswijkse Remix (zie hieronder). Per thema konden mensen aangeven hoe belangrijk zij dit onderwerp vinden. We legden de Rijswijkse Remix als groot zeil (1.20m x 1.20m) op de grond. De deelnemers verschoven de pionnen: hoe verder naar het midden, hoe belangrijker zij een onderwerp vinden. Met de Rijswijkse Remix laten we zien dat een keuze in het ene domein, effect heeft op het andere domein. We vroegen de deelnemers waarom ze een bepaalde keuze maken. En hoe dat er uit zou moeten zien in hun buurt/straat. Dus: ‘Wat betekent dit voor jou? Welke voor- en nadelen zie je?’.
35
*Schema de Rijswijkse Remix (Kuiper Compagnons) Opbrengst Het doel was om op kwalitatieve wijze het gesprek aan te gaan. We hebben in totaal met 53 mensen gesproken. We stonden bij Bogaardplein, Huis van de Stad, Kinderboerderij het Akkertje, de Hoogvliet in Rembrandtkwartier en de Lidl in Stervoorde. We hoopten op wat meer (zo’n 70 mensen), maar door het slechte weer was het erg rustig op straat. We spraken inwoners uit de volgende wijken:
36
We voerden het gesprek aan de hand van de Rijswijkse Remix (zie bovenstaand). Met pionnen konden inwoners aangeven aan welk onderwerp zij vinden dat de gemeente meer prioriteit aan moet geven in hun eigen woonwijk. De uitkomsten van de gesprekken staan weergegeven in de analysetabel in de bijlage.
Communicatie Om deze activiteit onder de aandacht van de bewoners van verschillende wijken te brengen, zetten we een aantal communicatiekanalen in. We kondingen één week van te voren aan wanneer en waar we de wijken ingaan. • • • • •
Nieuwsblad Rijswijk Social media Directe mail naar het adressenbestand vanuit vragenlijst Samen.Rijswijk (aankondiging en online mogelijkheid om mee te denken) Posters (in portieken van flats, wijkcentra, Don Bosco, Bogaardplein, supermarkten, Rijswijks Lyceum (indien toestemming).
37
5. TOT SLOT Dit participatieverslag beschrijft de opzet, doelen, en resultaten van twee participatierondes in het traject voor de omgevingsvisie van de gemeente Rijswijk. De participatie was gericht op het integreren van de ideeën, wensen, en behoeften van inwoners, ondernemers, en andere belanghebbenden per wijk in de strategische keuzes van de gemeente.
Participatieronde 1: Verkenning en Koersbepaling De eerste participatieronde, uitgevoerd tussen november en december 2023, richtte zich op het verkennen van de huidige staat van de gemeente en het bepalen van de koers voor de toekomst. Door middel van een vragenlijst, stadsgesprekken, expertsessies en andere activiteiten werden meningen en ideeën verzameld over thema’s zoals mobiliteit, woningbouw, duurzaamheid, en leefbaarheid. Er is gebruik gemaakt van verschillende kwantitatieve en kwalitatieve middelen, om zowel breed op te halen, als ruimte te bieden voor het diepgaande gesprek. De vragenlijst is representatief op stadsniveau. Echter was het respondentenaantal niet in alle wijken even hoog. Ook zijn de verschillende leeftijden niet evenredig vertegenwoordigd. De wijken en leeftijdscategorieën waar de respons lager is, kregen extra aandacht in de tweede ronde participatie. Op basis van de uitkomsten van de participatie is een concept-ontwerp omgevingsvisie uitgewerkt, op basis van het gekozen voorkeursalternatief.
Participatieronde 2: Uitwerking Concept-Ontwerp Omgevingsvisie In de tweede participatieronde, gehouden van april tot juni 2024, werd het concept-ontwerp van de omgevingsvisie verder uitgewerkt en teruggekoppeld aan de gemeenschap. Via online consultaties, buurtbakfietsdagen, expertsessies en de ‘Rijswijkse Remix’ werden aanvullende ideeën en wensen verzameld. De input uit deze ronde hielp bij het verrijken en aanscherpen van de omgevingsvisie. De focus lag in deze ronde op het aanvullen van de participatie in de wijken en leeftijdsgroepen die de eerste ronde minder bereikt zijn.
Resultaten en toepassing De resultaten van beide participatierondes bieden een duidelijk beeld van de prioriteiten van de inwoners van Rijswijk. Er is een sterke voorkeur voor een groene en leefbare stad met voldoende speel- en beweegruimte, en beperkte lokale bedrijvigheid. Historische waarde en leefbaarheid worden hoog gewaardeerd, evenals mobiliteit en toegang tot groen. De diversiteit in prioriteiten per wijk benadrukt de noodzaak van een wijkgerichte benadering bij beleidsbeslissingen. De waardevolle inzichten uit deze participatierondes zijn gebruikt om de omgevingsvisie verder te ontwikkelen en te implementeren. De betrokkenheid van de Rijswijkse gemeenschap heeft gezorgd voor een beter gedragen visie, wat bijdraagt aan een soepeler ontwikkelings- en besluitvormingsproces.
38
BIJLAGE I – LOGBOEK COMMUNICATIEMIDDELEN Middel/kanaal Ronde 1 Pagina ‘Omgevingsvisie’ op samen.rijswijk.nl
Datum
Doel
Bericht
Resultaat
Vanaf 6 november
Divers
772 ingevulde vragenlijsten en 31 aanmeldingen voor het Stadsgesprek.
Pagina ‘Omgevingsvisie en nieuwsbericht’ op www.rijswijk.nl Instagram
7 november
Informatie delen over (het proces van) de omgevingsvisie, vragenlijst delen en aankondiging Stadsgesprek Informeren omgevingsvisie en vragenlijst promoten Vragenlijst promoten
6 tot 26 november
Informatie over omgevingsvisie en oproep invullen vragenlijst. Betaalde campagne
Aantal klikken op links: 353 Leeftijd: 18-24 jaar: 8 25-35 jaar: 26 35-44 jaar: 39 45-54jaar: 57 55-64 jaar: 93 65+: 130
6 november
Vragenlijst promoten #JouwKijkOpRijswijk Hoe ziet jouw Rijswijk eruit in 2050? Vul de vragenlijst in! Wij horen graag hoe jij denkt over
Geslacht: Vrouw: 212 Man: 138 Bereik: - 2543 weergaven - 1791 bereik
10 november
belangrijke keuzes voor de toekomst van Rijswijk. Bijvoorbeeld over hoe we onze groeiende stad leefbaar houden. En hoe we straks door Rijswijk lopen, fietsen of rijden. Invullen kan op https://samen.rijswijk.nl/nlNL/projects/omgevingsvisie Vragenlijst promoten #JouwKijkOpRijswijk! Hoe ziet jouw Rijswijk eruit in 2050? Vul de vragenlijst in! Wij horen graag hoe jij denkt over belangrijke keuzes voor de toekomst van Rijswijk. Bijvoorbeeld over hoe we onze groeiende stad leefbaar houden. En hoe we straks door Rijswijk lopen, fietsen of Rijden. We waarderen het dat je meedenkt. Daarom verloten we 10 cadeaubonnen ter waarde van 25 Euro. Deze waardebonnen zijn in te wisselen bij verschillende lokale ondernemers. Invullen duurt ongeveer 10 minuten en kan via
24 november
Stadsgesprek promoten
https://samen.rijswijk.nl/nlNL/projects/omgevingsvisie #JouwKijkOpRijswijk
- 134 betrokkenheid Opmerkingen: - 4 vind ik leuks - 10 opmerkingen 1 keer gedeeld Bereik: - 10.395 weergaven - 3.827 bereik - 649 betrokkenheid Opmerkingen: - 20 vind ik leuks - 14 opmerkingen - 1 keer gedeeld
Bereik: - 1.026 weergaven Hoe ziet jouw Rijswijk eruit in 2050? - 901 bereik Praat mee tijdens het Stadsgesprek op maandag 27 - 19 betrokkenheid november aanstaande! Wij horen graag hoe jij denkt over belangrijke keuzes voor de toekomst Opmerkingen: van Rijswijk. Bijvoorbeeld over hoe we onze 5 vind ik leuks groeiende stad leefbaar houden. En hoe we straks 0 opmerkingen door Rijswijk lopen, fietsen of rijden. 0 keer gedeeld
1
Meld je aan voor het stadsgesprek via
Nieuwsblad Rijswijk
16 november
Promoten vragenlijst
https://samen.rijswijk.nl/nlNL/projects/omgevingsvisie Advertentie met QR-code naar de vragenlijst
Toename in aantal ingevulde vragenlijsten na publicatie: Aantal toegenomen respondenten op 16 & 17 november 2023: + 254
Nieuwsblad Rijswijk
30 november
Promoten vragenlijst Herhaling advertentie en nieuwbericht over de (herhaal advertentie) flyeracties (hele pagina)
Flyers
16 november 2023
Promoten vragenlijst op actiedagen
Zie flyer
Promoten vragenlijst
Zie poster
Aantal toegenomen respondenten op 30 november & 1 december 2023: + 26 Toename in het aantal ingevulde vragenlijsten na actiedagen
17 november 2023
Posters
25 november 2023 Vanaf 23 november
Opgehangen op diverse locaties: De Smeltkroes, bibliotheek en buurthuizen Te Werve, Het Trefpunt en Stervoorde
2
Resultaat niet direct meetbaar
BIJLAGE II – LOGBOEK PARTICIPATIEACTIVITEITEN Activiteit Ronde 1 Vragenlijst
Datum
Locatie
Doel
Resultaat
6 november tot 4 december 2023
Zowel online als fysiek in te vullen op verschillende locaties (De Smeltkroes en buurthuizen Te Werve, Het Trefpunt en Stervoorde)
772 ingevulde vragenlijsten.
De wijken in
16 november 2023
- Basisschool Rijswijk Buiten (parkrijk) - Markt Bogaardplein - Bedrijventerrein Plaspoelpolder (Bij TUI) - Huis van de stad - Markt in oud Rijswijk - Rijswijkse hockeyclub - Tuincentrum Het Haantje
Input verzamelen onder alle inwoners van Rijswijk op de thema’s: groen, woningbouw, hergebruik en recycling, energie, mobiliteit, milieu, leefbaarheid, voorzieningen en verbinding. Het verspreiden en promoten van de (online) vragenlijst door middel van een flyer en gesprekken met inwoners.
17 november 2023 25 november 2023
Sessies 24 oktober en 14 november kinderrechtenambassadeurs 2023
Gemeentehuis
3
In gesprek gaan met kinderen van 19 verschillende basisscholen om antwoord te krijgen op verschillende thema’s rondom de omgevingsvisie
Er zijn ca. 800 flyers uitgedeeld. Deze acties hebben geleid tot een toename in het aantal ingevulde vragenlijsten. Aantal toegenomen respondenten : 16 november 2023: + 198 17 november: + 56 25 november: + 36 Tijdens de eerste sessie zijn de kinderen geïnformeerd over de omgevingsvisie en maakten zij prioriteerden zij keuzes over de thema’s. Tijdens de tweede sessie is
de vragenlijst ingevuld en besproken. Bij de eerste sessie waren er 18 aanwezigen. Bij de tweede sessie waren er 8 aanwezigen. Er is input verzameld over de verkenning per thema en de mogelijke ontwikkelrichtingen.
Expertsessies
27 en 28 november 2023
De Loods: het breinplein
Een tweetal sessies met (regionale) ketenpartners, ondernemers organisaties en overige stakeholders over de dilemma’s vanuit de verkenning.
Stadsgesprek met inwoners
27 november 2023
De Loods: het breinplein
Een brede bijeenkomst met de stad, voor alle inwoners om dieper het gesprek aan te gaan over de ontwikkelrichtingen.
Inwoners van Rijswijk kregen de kans vragen te stellen over de thema’s uit de omgevingsvisie. Daarnaast is er waardevolle input verzameld op de thema’s en de ontwikkelrichtingen.
Online consultatie via Samen.Rijswijk.nl
1 april t/m 1 juli 2024
Online in te vullen. Daarnaast lagen er fysieke vragenlijsten in het gemeentehuis
312 respondenten.
Expertsessie
15 april 2024
De Loods: het breinplein
Input verzamelen onder alle inwoners van Rijswijk op de waarbij zij keuzes maakten tussen verschillende dilemma’s Het concept-ontwerp omgevingsvisie van Rijswijk toe te lichten en de meningen en ideeën op te halen over de
Ronde 2
4
20 aanwezigen uit verschillende organisaties: gemeente LeidschendamVoorburg, gemeente Den
Buurtbakfietsdagen
24 en 26 april 2024
Sessie 22 mei 2024 kinderrechtenambassadeurs
kernambities, de uitwerking van de ambities per thema en op gebiedsniveau.
Haag, gemeente Delft, Omgevingsdienst Haaglanden, HTM, provincie Zuid-Holland, BBR, Stichting Kei, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, Hoogheemraadschap Delfland, WelzijnRijswijk, GGD Haaglanden, huisartsen en Vidomes.
Kleurenbuurt, Artiestenbuurt, Stationskwartier , Huis te Lande, Muziekbuurt
De thema’s/koers uit de omgevingsvisie te toetsen en te weten komen wat dit betekent voor de inwoners van Rijswijk.
53 mensen gesproken.
Huis van de Stad
In gesprek gaan met 13 Twee groepen gaven hun kinderambassadeurs inzichten. afkomstig uit verschillende scholen over de thema’s uit de omgevingsvisie aan de hand van de Rijswijkse Remix
5
BIJLAGE III ANALYSETABEL GESPREKKEN BUURTBAKFIETSDAGEN Wijken Leefbare en veilige wijken
Gezonde leefomgeving
Muziekbuurt (N=9) Veiligheid terugkerend thema bij een aantal respondenten, vooral onder de wat oudere respondenten. De jongere bewoners lijken zich veiliger te voelen. Wel wordt het station als onveilige plek gezien. Voorzieningen zijn over het algemeen goed. Wel een scholen tekort. Er zijn veel plekken om sociale ontmoetingen te bevorderen in de wijk. Maar het belang van ontmoetingsplekken en sociale verbinding wordt erkent. Ook het voorzieningenniveau is goed. Smeltkroes deed vroeger veel voor jongeren, maar helaas nu niet meer. Wordt gemist.
Groene stadsbiotoop
Goede bereikbaarheid
Een kind benoemd dat er meer speelplekken mogen komen. Bijvoorbeeld inclusieve speelplekken voor kinderen met een handicap. Sterke wens om groen te behouden en versterken. Bewoners waarderen het bestaande groen en zien dit als van belang voor de leefbaarheid. suggesties zoals meer groen op gebouwen werden gegeven. Bereikbaarheid van de wijk wordt over het algemeen als goed ervaren. De meesten zijn tevreden over het
Eikelenburg(N=1) Veiligheid het allerbelangrijkste. Daar moet het meeste aandacht naartoe. Met name verkeersveiligheid (bijv. te hard rijden in de wijk)
Stationskwartier (N=3) Wisselende reacties op gebied van veiligheid. De oudere respondent ervaart wel een gevoel van onveiligheid, terwijl de jongere respondenten aangeven zich nooit onveilig te voelen.
Rembrandkwartier (N=4) Veiligheid belangrijk thema. Twee respondenten geven aan dat het soms een onrustige buurt is, met hangjongeren, ruzies en diefstallen. Dit geeft een gevoel van onveiligheid. Een andere respondent geeft aan met name verkeersveiligheid een aandachtspunt te vinden.
Bereikbaarheid met de auto is een aandachtspunt. Er zijn 2 ontsluitingen. Er komen 50 woningen bij.
Wordt door alle respondenten als zeer belangrijk beschouwd. Met name verbetering van de luchtkwaliteit en het stimuleren van beweging en ontmoeting in de wijk.
Moet veel prioriteit aan gegeven worden. Met name luchtkwaliteit. Rijswijk wordt ‘de vuilste stad van de Randstad’ genoemd.
Openbaar vervoerd wordt als goed ervaren.
Ook wordt benoemd er veel ongezonde voorzieningen in de buurt zitten. In de Bogaard zitten met name fastfoodketens.
Ook meer aandacht voor sociale cohesie wordt als belangrijk gezien. Aandacht gevraagd voor het meer kindvriendelijk maken en plaatsen van bankjes in de wijk.
Erg belangrijk. Te weinig groen in de straat. Moet meer aandacht naartoe.
Wordt door alle respondenten als belangrijk gezien. Er is verdeeldheid over of men bereid is verder te lopen voor de auto, als de straat daarmee groener wordt.
Wijk is al groen. Hoeft niet meer groen bij, maar wel belangrijk dat het onderhouden en behouden wordt.
Bereikbaarheid met auto’s wordt als probleem gezien.
Over het algemeen goed. Hoeft niet meer of minder prioriteit aan gegeven te worden.
Bereikbaarheid over het algemeen goed. Met name het ov. Hoeft niet meer aandacht naartoe.
6
openbaar vervoer (vooral rond Bogaardplein).
Passend woonen zorgaanbod
Klimaatbestendi ge leefomgeving
Wel worden de vele auto’s als aandachtspunt benoemd. Ook sprak iemand de wens uit voor ondertunneling Prinses Beatrixlaan. Beschikbaarheid van passende huisvesting voor diverse doelgroepen, o.a. middenklassen en zorgbehoevenden, is een aandachtspunt. Er leven bij sommigen zorgen over de volle capaciteit van huisartsen. Waterafvoer lijkt over het algemeen goed. Er zijn ook genoeg schaduwrijke plekken.
Aandachtspunt van een oudere respondent is de toegankelijkheid van stoepen. Soms te smal en te ongelijk om met een scootmobiel/rollator op te gaan. Prioriteit geven aan passend woonaanbod om doorstroom te bevorderen. Ombouwen van oude gebouwen naast de Bogaard is een goede ontwikkeling. Niet besproken.
Wel geven meerdere respondenten aan dat er prioriteit gegeven moet worden aan dit onderwerp.
Duurzame energievoorzieni ng
Innovatieve economie
Belangrijk om prioriteit aan te geven, ivm het woontekort.
Twee respondenten vinden het belangrijk om hier aandacht aan te geven; met oog op de toekomst.
Iemand benoemd dat er al genoeg woningen zijn in Rijswijk. Dus liever niet meer bijbouwen. Ook het zorgaanbod lijkt voldoende. Hoewel de oudere respondent graag een huisarts dichterbij huis had gewild. Niet besproken.
Eén respondent geeft aan hier helemaal niet mee bezig te zijn en die niet belangrijk te vinden.
Meer aandacht voor groen op gebouwen. Dit onderwerp wordt door niet iedereen benoemd. Iemand geeft aan al goed op weg te zijn, omdat zij zonnepanelen hebben,
Geen voorstander van warmtenet. Wil zelf regie houden. Heeft al zonnepanelen, maar rendabiliteit gaat omlaag.
Iemand anders geeft aan dat er meer laadpalen dichter bij huis gewenst zijn. Aan dit onderwerp wordt over het algemeen minder prioriteit gegeven.
Meer aandacht voor leegloop winkels nodig.
Iemand benoemd dat er al veel innovatieve economie in de buurt zit (bijv. initiatief ‘Krijg de Kleertjes’).
7
Twee respondenten vinden het belangrijk om hier aandacht aan te geven; met oog op de toekomst. Eén respondent geeft aan hier helemaal niet mee bezig te zijn en die niet belangrijk te vinden. Verdeeldheid over. De één vindt dat er gefocust moet worden op het creëren van meer werkgelegenheid in de buurt. De ander ziet dit als een minder belangrijk thema.
Twee respondenten leggen de nadruk op het belang van duurzame energievoorzieningen. Eén respondent benoemd dat we hier eigenlijk al te laat mee zijn. Wordt niet gezien als een onderwerp waar extra prioriteit aan gegeven hoeft te worden.
Zichtbare historie & ruimtelijke kwaliteit Conclusie: prioriteit aan…
Er staan veel gebouwen dicht op elkaar. Dat wordt soms als onprettig ervaren.
Geen prioriteit aangeven. Andere thema’s belangrijker.
Hoeft niet meer prioriteit aan gegeven te worden.
Als er keuzes gemaakt moeten worden, mag hier minder aandacht naartoe.
Leefbare en veilige wijken (onveilig gevoel), passend woonaanbod, groene stadsbiotoop (behoud groen) en klimaatadaptieve leefomgeving
Leefbare en veilige wijken (verkeersveiligheid), groene stadsbiotoop (behoud groen) en goede bereikbaarheid (bereikbaarheid auto)
Gezonde leefomgeving (schone lucht, bewegen en ontmoeting in de wijk, aanbieders gezond eten). groene stadsbiotoop (behoud groen) en passend woonaanbod
Leefbare en veilige wijken (verkeersveiligheid, onveilig gevoel) en gezonde leefomgeving (schone lucht, sociale cohesie, kindvriendelijke buurt, meer bankjes)
8
BIJLAGE IV – BEELDVERSLAG STADSGESPREK
9
BIJLAGE V - AANWEZIGENLIJST EXPERTSESSIES EXPERTSESSIE KETENPARTNERS – 27 NOVEMBER 2023 Organisatie Hoogheemraadschap Delfland Provincie Zuid-Holland Provincie Zuid-Holland Provincie Zuid-Holland Metropoolregio Rotterdam Den Haag Haagsche Tramweg-Maatschappij (HTM) Haagsche Tramweg-Maatschappij (HTM) Omgevingsdienst Haaglanden Gemeente Den Haag Gemeente Den Haag GGD Haaglanden GGD Haaglanden Veiligheidsregio Haaglanden Veiligheidsregio Haaglanden Huisvuilcentrale Gemeente Leidschendam-Voorburg TUI & BBR
Naam Sophie Warmelink Maaike Verhoef Nicolien de Heer Jordy Looij Lobke Zandstra Johan van den Berge Ruud Witte Alexander Weisscher Stephanie Appenzeller Sjors Teunisse Hans Jansen Mala Ganpat Richelle Wienholtz Anouk Verburg Lennard Seriese Pim Felix Christel van de Reijt
EXPERTSESSIE (MAATSCHAPPELIJKE) ORGANISATIES – 28 NOVEMBER 2023 Organisatie Hadoks Winkelcentrum Oud Rijswijk Steenvoorde Oost GGD Haaglanden Vidomes Kinderrechtenambassadeurs Zorginstelling (onbekend)
Naam Titia Speelman Eric Wilderbeek Thomas Miag Ellen Boszhard Nanda Naber Mike van de Kraan Thomas Schwenk