Bijlage A Jaarstukken 2025
Tekst van het document
Sociaal Domein | 250 | 38 | 212 Vervanging audiovisuele apparatuur vergaderzalen | 341 | 67 | 274 Voertuigen | 1.571 | 335 | 1.236 3.167 | 799 | 2.368 Apparaatskosten zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringslasten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële lasten (zowel direct personeel als Overhead) die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. Van de totale apparaatskosten van de gemeente ad. € 78,1 miljoen, is € 41,2 miljoen toegerekend aan de programma’s (beleidsproducten) en investeringen. Deze toerekening is € 0,3 miljoen lager dan begroot. De resterende overhead ad. € 36,9 miljoen wordt niet verdeeld over de programma’s, maar blijft op het taakveld Overhead drukken. Tijdens de overgang naar het nieuwe financiële systeem en de aanpassing van de programmabegroting in 2025 zijn enkele ramingen anders verwerkt in de financiële administratie. Hierdoor wijkt het beeld van de actuele begroting in de jaarrekening af van de vastgestelde wijzigingen, wat technische verschillen veroorzaakt bij enkele beleidsproducten. Deze verschillen zijn neutraal en hebben geen effect op het totale begrotingssaldo.
Ten opzichte van de begroting zijn de gerealiseerde apparaatskosten € 4,8 miljoen lager. Hier tegenover staat dat er € 7,8 miljoen minder baten zijn gerealiseerd van begroot. Deze verschillen bestaan deels uit de technische verschillen die hierboven zijn beschreven: voor de lasten gaat het om € 0,8 miljoen en voor de baten om € 8,4 miljoen. Als we de getoonde saldo’s hiermee corrigeren, resteert voor de lasten een voordelig verschil van € 4,0 miljoen en voor de baten een voordelig verschil van € 0,6 miljoen. De belangrijkste oorzaken voor het voordeel op de lasten zijn: Overhead 105 • | Een onderbesteding van € 2,9 miljoen heeft te maken met Overheadfuncties waarvan vacatureruimtes niet ingevuld waren. • | Vertraging in het project Cloudstrategie € 0,4 miljoen (waarvoor een deel budgetoverheveling is aangevraagd). • | De bijdrage voor de ICT-dienstverlening van de GRB is € 0,5 miljoen lager uitgevallen. Voor de baten wordt het grootste deel van het verschil veroorzaakt door subsidies ad. € 0,3 miljoen die zijn ontvangen voor medewerkers die worden ingezet op de gebiedsontwikkelingen. Deze subsidies waren deels niet begroot. Nadere toelichtingen op de personele kosten en de doorbelastingen zijn beschreven in de paragraaf Bedrijfsvoering en diverse beleidsproducten. N.b.
De getoonde bedragen bij de categorie “Personeel” komen niet overeen met de bedragen die zijn opgenomen bij de paragraaf Bedrijfsvoering. Het verschil bestaat uit inhuurkosten die direct betrekking hebben op de uitvoering van beleid. Die worden niet verantwoord onder apparaatslasten, maar direct op de taakvelden. Beleidsindicatoren De BBV-indicatoren die betrekking hebben op de eigen organisatie zijn hieronder weergegeven. Het aantal fte van de bezetting van de medewerkers per 1.000 inwoners is gestegen van 9,23 naar 10,16. De apparaatskosten per inwoner ten opzichte van 2024 zijn gestegen van € 1.141,13 naar € 1.222,60, wat vooral wordt veroorzaakt door hogere personele lasten. De kosten voor externe inhuur is van 23,0% gedaald naar 17,6%. Tenslotte zijn de overheadkosten t.o.v. de totale kosten gestegen van 13,2% naar 14,0%. Indicator | Eenheid | Vorig jaar | Huidig jaar Formatie | Fte per 1.000 inwoners | 10,06 | 11,13 Bezetting | Fte per 1.000 inwoners | 9,23 | 10,26 Apparaatslasten | Lasten per inwoner | 1.141,13 | 1.222,89 Inhuur externen | Kosten als % van totale loonsom + totale lasten | 23,0% | 17,5% inhuur externen Overhead | % van totale lasten | 13,2% | 13,8% Overhead 106 107 Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing108 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Een gezonde financiële situatie is belangrijk voor de gemeente Rijswijk.
Daarom kijken we goed naar financiële risico’s en hoe we ons daartegen kunnen beschermen. In deze paragraaf leggen we uit welke risico’s de gemeente loopt en hoeveel geld er is om onverwachte kosten op te vangen. Ook vertellen we hoe we deze risico’s proberen te beperken. Waarom is dit belangrijk? De gemeente moet haar taken uitvoeren binnen een bepaald budget. Soms gebeuren er onverwachte dingen, zoals veranderingen in wetten, economische problemen of andere tegenslagen. Daarom is het belangrijk om een financiële buffer te hebben. Dit geld zorgt ervoor dat de gemeente belangrijke diensten kan blijven leveren, zelfs als er onverwachte kosten zijn. Om goed met risico’s om te gaan, moeten we deze op tijd herkennen en aanpakken. Dit helpt niet alleen om financiële problemen te voorkomen, maar zorgt er ook voor dat inwoners en organisaties op de gemeente kunnen blijven rekenen. Regels en afspraken De gemeente volgt vaste regels en afspraken voor financiële planning en risicobeheer: • Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bepaalt dat gemeenten in hun jaarstukken een paragraaf over weerstandsvermogen moeten opnemen. Ook moeten ze financiële kerncijfers laten zien. • De Financiële Verordening van de gemeente Rijswijk (vastgesteld op 16 december 2025) bevat richtlijnen voor financieel beleid.
• De Nota reserves, voorzieningen en weerstandsvermogen 2025 van de gemeente Rijswijk (vastgesteld op 24 april 2025) beschrijft hoe de gemeente omgaat met risico’s en hoe de gemeente haar financiële buffers beheert. Wie doet wat? Verschillende partijen binnen de gemeente hebben een rol bij risicobeheer: • De gemeenteraad bepaalt het beleid en controleert de financiën. • Het college van burgemeester en wethouders houdt toezicht op de uitvoering en neemt beslissingen over risico’s. • Het management voert het beleid uit, beoordeelt de belangrijkste risico’s en zorgt ervoor dat maatregelen worden genomen. • Medewerkers herkennen en melden risico’s en nemen maatregelen om deze te beperken. • De afdeling Advies & Control helpt bij het analyseren van risico’s en houdt toezicht op het risicobeheer. Risico's van de gemeente Om de risico’s van de gemeente Rijswijk in kaart te brengen is een risicoprofiel opgesteld. De gemeente brengt elk jaar de grootste financiële risico’s in kaart. Dit zijn risico’s die veel geld kunnen kosten als ze werkelijkheid worden. Afzonderlijk van de gemeente is door een extern bureau een risicoanalyse uitgevoerd op de grondexploitatie RijswijkBuiten. Omdat de werkwijze niet geheel overeenkomt met de gemeente worden de resultaten apart vermeld en zijn deze niet opgenomen in onderstaand overzicht.
In de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit en het weerstandsvermogen is wel rekening gehouden met de uitkomsten van de risicoanalyse van RijswijkBuiten. Planning en Control cyclus De nota weerstandsvermogen en risicomanagement schrijft een koppeling van het risicoprofiel voor bij de diverse P&C producten zoals programmabegroting, jaarrekening en tussentijdse rapportages. Risico's Voor de jaarstukken 2025 zijn de risico’s geactualiseerd. Op grond van het risicomanagementbeleid worden in het onderstaande overzicht alleen de 10 grootste risico's gepresenteerd met de hoogste bijdrage aan de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. Risico | Kans | Financieel | Invloed gevolg Netcongestie | 50% | max. | 21,79% € 4.000.000 Tennet en Stedin hebben op 5 december 2024 netcongestie afgekondigd voor bijna geheel Zuid-Holland, waaronder Rijswijk. Netcongestie heeft geen gevolgen voor de bestaande aansluitingen, maar wel voor nieuwe grootverbruikersaansluitingen op het elektriciteitsnet. Tennet heeft de verwachting uitgesproken dat de netcongestie niet eerder is opgelost dan 2032-2035. Welke gevolgen de netcongestie voor Rijswijk zal hebben wordt onderzocht. Om dit actuele risico duidelijk naar voren te laten komen in de risico inventarisatie, is dit risico met een vooralsnog fictief bedrag van € 4.000.000 opgevoerd. Gebiedsontwikkelingen | 20% | max.
| 8,31% €3.800.000 Uitgangspunt bij gebiedsontwikkelingen is 100% kostendekkendheid door middel van bijdragen van ontwikkelaars. Er bestaat een risico dat er aan het einde van de projecten een tekort optreedt. Juridische risico's als gevolg van bezwaar, beroep en procedures | 30% | max. | 6,46% € 2.000.000 Juridische risico's als gevolg van bezwaar, beroep en procedures Vergunningsaanvragen | 50% | max. | 6,42% € 1.200.000 Als geplande vergunningaanvragen voor voornamelijk grote bouwprojecten niet worden gedaan of worden uitgesteld, heeft dit invloed op de geraamde baten van de Leges voor Omgevingsvergunningen. Participatiewet | 50% | max. | 5,40% € 1.000.000 Bezuinigingen op de macrobudgetten BUIG en veranderingen in het rekenmodel waarmee de macrobudgetten BUIG worden berekend kunnen leiden tot tekorten op de lokale rijkssubsidie. Een dergelijke overheidsmaatregel kan niet worden voorkomen en kan leiden tot tekorten. Het participatiebudget wordt maximaal ingezet voor bevordering van uitstroom uit de uitkering zodat de uitgaven aan uitkeringen zo laag mogelijk blijven en het eventuele tekort zoveel als mogelijk beperkt blijft. Inflatie en fluctuerende energieprijzen. | 50% | max. | 5,39% € 1.000.000 Als gevolg van macro economische ontwikkelingen is er sprake van inflatie en fluctuerende energieprijzen. Het is onzeker hoe dit zicht in de toekomst gaat ontwikkelen.
Deelname in gemeenschappelijke regeling | 50% | max. | 5,37% € 1.000.000 Verplichte bijdragen in exploitatieverliezen en beperkte invloed waardoor beleidsdoelstellingen niet volledig zouden kunnen worden gehaald Jeugdhulp | 50% | max. | 4,32% € 800.000 Financieel effect van lokale kostenbeheersing jeugdhulp wordt niet gerealiseerd. De Hervormingsagenda telt op tot besparingen waarvan de VNG een deel als onzeker beschouwt. Voor dit onzekere deel zijn maatregelen of wetswijzigingen van het Rijk nodig. Als de maatregelen Weerstandsvermogen 109 | en risicobeheersing Risico | Kans | Financieel | Invloed gevolg vanuit het Rijk niet gerealiseerd worden, is de gemeente niet in staat om de volledige geraamde besparing te realiseren. Toekomstig renterisico | 50% | max. | 3,80% € 700.000 geld - De financieringsbehoefte zal vanaf 2026 liggen tussen de € 40 tot € 60 miljoen inclusief de eventuele extra financieringsbehoefte van RijswijkBuiten. Een en ander is afhankelijk van de ontwikkeling van deze grondexploitatie. De eventuele extra rentekosten worden in rekening gebracht bij RijswijkBuiten. In de begroting is rekening gehouden met financieringskosten van 1,5% over € 60 miljoen, ofwel € 900.000 per jaar voor de algemene dienst. Dit bedrag is voorlopig genoeg om de eventuele rentestijgingen op te kunnen vangen. Door de energiecrisis zal de economie worden afgeremd.
Dit zal tot gevolg hebben dat de druk op de renteontwikkeling zal afnemen. Terug moeten betalen van ontvangen subsidies | 10% | max. | 3,17% € 3.000.000 Het risico bestaat dat de gemeente ontvangen subsidies moet terugbetalen, omdat wij achteraf bijvoorbeeld niet (geheel) voldoen aan de gestelde voorwaarden. In totaal zijn er 50 risico’s in beeld gebracht. De geschatte kosten als alle risico’s tegelijk optreden, bedragen € 46,5 miljoen. De top 10 risico’s samen hebben een mogelijke impact van € 18,5 miljoen. Benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit De gemeente berekent hoeveel geld nodig is om risico’s op te vangen. Dit gebeurt via een risicosimulatie. Hierbij wordt gekeken hoeveel geld er in verschillende situaties nodig zou zijn. Voor 2025 is berekend dat de gemeente € 7,4 miljoen nodig heeft om 90% van de risico’s te kunnen dekken. Percentage | Bedrag in € 75% | € 5.929.427 80% | € 6.326.700 85% | € 6.792.321 90% | € 7.395.703 95% | € 8.357.061 Analyse risicomanagement RijswijkBuiten De omgang met risico’s bij grondexploitaties is beschreven in de Nota Grondbeleid. Risico’s bij dit project kunnen zich voordoen op allerlei gebieden (onder andere politiek, bestuurlijk, maatschappelijk, economisch, wet- en regelgeving, samenwerking). Voor de kansen en bedreigingen van de gemeentelijke grondexploitaties in RijswijkBuiten is een risicoparagraaf opgesteld.
Deze maakt deel uit van de grondexploitaties. De gekwantificeerde risico’s binnen de Grondexploitatie Sion-’t Haantje Woongebied, Veertiende herziening, en de Tweede Grondexploitatie Bedrijventerrein Haantje-Pasgeld, Tweede herziening, tezamen bedragen € 4,63 miljoen. Gelet op de geraamde negatieve exploitatieresultaten is hiervoor binnen de grondexploitaties geen dekking aanwezig. De Algemene reserve wordt ingezet als buffer. Totaal benodigde weerstandscapaciteit Totaal benodigde weerstandscapaciteit Uitkomst risicomanagementsysteem | € 7.395.703 Uitkomst risicoanalyse RijswijkBuiten | € 4.630.000 Totaal | € 12.025.703 Weerstandsvermogen 110 | en risicobeheersing Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit van de gemeente Rijswijk bestaat uit het geheel aan middelen dat de organisatie daadwerkelijk beschikbaar heeft om de risico's in financiële zin af te dekken. Weerstand | Startcapaciteit | Bijboekingen | Afboekingen | Huidige capaciteit Algemene reserve | € 24.902.931 | € 5.252.000 | € 30.154.931 Onvoorzien | € 50.000 | € 50.000 Totale weerstandscapaciteit | € 24.952.931 | € 5.252.000 | € 0 | € 30.204.931 Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, moet de relatie worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en de daarbij gewenste en beschikbare weerstandscapaciteit.
De relatie tussen beide componenten wordt in onderstaande figuur weergegeven. Beschikbare | € 30.204.931 Ratio weerstandsvermogen = | weerstandscapaciteit | = | = | 2,5 Benodigde | € 12.025.703 weerstandscapaciteit Om het weerstandsvermogen te kunnen beoordelen moeten we eerst vaststellen welke ratio de gemeente Rijswijk nastreeft. Dit gebeurt volgens de nota weerstandsvermogen en risicomanagement met onderstaande waarderingstabel. Waarderingscategorie | Ratio | Kwalificatie A | >2.0 | uitstekend B | 1.4 - 2.0 | ruim voldoende C | 1.0 - 1.4 | voldoende D | 0.8 - 1.0 | matig E | 0.6 - 0.8 | onvoldoende F | < 0.6 | ruim onvoldoende De ratio valt in categorie A. Geconcludeerd kan worden dat op dit moment, volgens de huidige analyse van de mogelijke risico’s, vertaald in het benodigde weerstandsvermogen, de kwalificatie ‘uitstekend’ van toepassing is. Ten opzichte van de jaarrekening 2024 is de ratio weerstandsvermogen toegenomen van 1,4 naar 2,5. Financiële kengetallen In onderstaande tabel worden de financiële kengetallen opgenomen. Gedachtegang van de commissie BBV is dat de toezichthouders (gemeenteraad en provincie) deze kengetallen meewegen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. Hierbij moet nadrukkelijk de eigen specifieke situatie in ogenschouw genomen worden, omdat deze voor iedere gemeente min of meer uniek is.
Oftewel, enige nuancering is op zijn plaats bij het interpreteren van de ‘kale’ cijfers. Kengetal | jaarrekening | begroting | jaarrekening 2024 | 2025 | 2025 Netto schuldquote | 97,8% | 126,9% | 85,2% Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen | 97,8% | 120,8% | 85,2% Solvabiliteitsratio | 20,6% | 17,5% | 22,2% Grondexploitatie | 37,8% | 26,7% | 35,3% Structurele exploitatieruimte | -0,5% | 0,5% | 5,3% Belastingcapaciteit | 101,0% | 108,1% | 101,0% Toelichting kengetallen Netto schuldquote Weerstandsvermogen 111 | en risicobeheersing Weerstandsvermogen en risicobeheersing112 De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. De schuldquote in Rijswijk is in het verslagjaar gedaald naar 85,2%. De netto schuldquote bevindt zich in de categorie 'oranje' volgens de VNG. Als de netto schuldquote boven de 130% stijgt bevindt een gemeente zich in de gevarenzone 'rood'. Solvabiliteitsratio Het solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente Rijswijk in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Het laat de verhouding zien tussen het eigen vermogen en de schulden. In het verslagjaar stijgt de solvabiliteit van 20,6% naar 22,2% en blijft daarmee boven de gewenste minimumwaarde van 20%.
Grondexploitatie Dit kengetal betreft de verhouding van de waarde van de bouwgronden (grondpositie) ten opzichte van de totale (geraamde) baten. Het totaal van de activa van de bouwgronden in exploitatie bedraagt 35,3% van de totale baten in 2025 exclusief mutaties van de reserves. Hierbij blijft Rijswijk boven de norm van 35%, wat wordt veroorzaakt door de grondexploitatie RijswijkBuiten welke nog niet afgerond is. Structurele exploitatieruimte Een percentage waarmee beoordeeld kan worden welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. De structurele exploitatieruimte wordt berekend door het saldo van de structurele baten en lasten (baten minus lasten) vermeerderd met het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen (onttrekkingen minus toevoegingen) aan reserves te delen door de totale baten. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijke gemiddelde. Rijswijk heeft net als vorig jaar een iets hogere belastingdruk dan het landelijk gemiddelde. Onderhoud kapitaalgoederen Wat wilden we doen? Inleiding Deze paragraaf gaat over het beheer en onderhoud van de kapitaalgoederen in de openbare ruimte en de gemeentelijke gebouwen.
De functie en kwaliteit van de openbare ruimte wordt voor een belangrijk deel bepaald door de aanwezige kapitaalgoederen: wegen, kunstwerken, rioleringen, groenvoorzieningen, speelplaatsen, verlichting en dergelijke. De gemeente Rijswijk beschikt over veel kapitaalgoederen in de openbare ruimte. Het onderhouden en beheren van deze kapitaalgoederen is dan ook een belangrijke verantwoordelijkheid van de gemeente. Gemeentelijk beleid Bij vaststelling van het gemeentelijk beleid en beheerplannen zijn diverse landelijke en sectorale normen, randvoorwaarden en richtlijnen waar rekening mee wordt gehouden. Landelijk zijn onder andere voor de weg- en waterbouw richtlijnen beschikbaar vanuit het Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Weg en Waterbouwkunde en Verkeerstechniek (CROW). Ter verduidelijking, het betreft hier richtlijnen. Deze worden voor het grootste deel gevolgd maar hiervan kan als het nodig is worden afgeweken. Deze landelijke richtlijnen doen geen uitspraak over de gewenste kwaliteit. Hiervoor is het gemeentelijke kwaliteitsbeleid vastgelegd in de Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR). In deze visie zijn de kaders (de voorwaarden) voor de openbare ruimte opgenomen die de basis vormen voor beleids-, beheer- en bestedingsplannen. Ook is deze visie leidend bij de uitwerking van inrichtingsplannen. De gemeente Rijswijk heeft IBOR technisch vertaald in het Programma van Eisen 1.5 (PvE).
Beleidsplannen Onder het gemeentelijk beleid valt het volgende: Product | Looptijd Integraal Beheerplan Buiten Beheer | 2021-2025 Baggerplan | 2021-2028 Beheerplan wegen | 2024-2028 Beheerplan groen | 2024-2028 Beheerplan kunstwerken | 2023-2027 Beleidsplan openbaar vervoer | 2023-2027 Beheerplan oevers | 2024-2028 Speelbeleid | 2021-2026 Gemeentelijk riolerings- en waterplan | 2021-2025 Meerjaren ondersplan | 2015-2025 gemeentelijk vastgoed In programma 's 2, 7 en 8 van de begroting zijn de exploitatie en meerjarige investeringen opgenomen. Wat hebben we ervoor gedaan? Onderwerpen Monitoring openbare ruimte Voor het onderhoud van onze kapitaalgoederen is het belangrijk om te weten in welke staat ze verkeren. Jaarlijks worden dan ook monitoringsrondes uitgevoerd. Tijdens deze vier rondes per jaar, wordt beoordeeld in hoeverre onderhoud van het goed in kwestie nodig is. Onze goederen worden over het algemeen op niveau B onderhouden. In de stadscentra wordt niveau A aangehouden. Onderhoud kapitaalgoederen 113 Onderhoud kapitaalgoederen 114 Netheidsonderhoud onkruidverwijdering Door keuzes in de kadernota kan minder inzet gepleegd worden op onkruidbestrijding. Het schoon– en onkruidvrij houden van straten en voet- en fietspaden is niet meer mogelijk in de woonwijken aan het onderhoudsniveau B te voldoen.
Het onderhoudsniveau kan in de woonwijken plaatselijk dalen naar C, door deze financiële situatie. Areaalbeheer Het beheer van de kapitaalgoederen bestaat in hoofdzaak uit twee soorten activiteiten: dagelijks onderhoud en groot onderhoud. In verband met het verschil in soort en omvang van de activiteiten tussen dagelijks –en groot onderhoud is de gewenste wijze van dekking van de daaraan verbonden kosten als volgt: De budgetten voor dagelijks onderhoud worden rechtstreeks uit de exploitatie gedekt; De uitgaven voor groot onderhoud kunnen jaarlijks (grote) schommelingen vertonen. Deze financiële schommelingen worden voor groot onderhoud wegen en kunstwerken gedekt vanuit de voorzieningen Groot Onderhoud. Minimaal eens in de 4 jaar worden de beheerplannen en de financiële vertaling op basis van inspecties herzien; Volgens de financiële verordening ex artikel 212 Gemeentewet van de gemeente worden investeringen voor vervanging (of functionele aanpassing) die groter zijn dan € 25.000 geactiveerd en afgeschreven. Maatschappelijk vastgoed De gemeente Rijswijk heeft zich voor het maatschappelijk vastgoed gericht op het actualiseren van het Meerjaren Onderhouds Programma (MOP). Dit proces is essentieel om inzicht te krijgen in de huidige staat van onze gemeentelijke activa en om een realistische financiële reserve op te bouwen.
Het actualiseren van de MOP stelt ons in staat om onderhoudswerkzaamheden nauwkeuriger te plannen en prioriteiten te stellen op basis van de meest actuele gegevens. Hieruit zal ook een portefeuille strategie volgen die ons helpt bij het beheren en optimaliseren van onze vastgoedportefeuille. Beide projecten zijn in 2025 opgestart en zullen in 2026 worden afgerond. De brede scholen in Rijswijk zullen op termijn juridisch worden overgedragen aan de verschillende besturen. Montessorischool Parkrijk is in 2025 overgedragen aan het schoolbestuur. De gemeente participeert hierin via een vve constructie voor de kinderopvang en de sportzaal. De verduurzaming en renovatie van Sport- en welzijnscentrum De Schilp is in 2025 door externe deskundigen verder onderzocht. Waar mogelijk wordt zo veel mogelijk ingezet op multifunctioneel bouwen. Hierbij ligt het accent op dubbelgebruik van m2. In 2025 is de aannemer aanbesteed en gegund voor de bouw van de multifunctionele accommodatie op Sportpark Elsenburg. Hierin worden naast een drietal sportverenigingen maatschappelijke voorzieningen als kinderdagopvang, buitenschoolse opvang, fysiotherapie en podotherapie gehuisvest. Het areaal bestaat uit: Indicator 2025 1. Aantal meldingen over de openbare ruimte aantal 9 2. Kwaliteitsniveau niveau B 3. Bezettingspercentage maatschappelijk vastgoed percentage 90% Groen, Water en Recreatie Gazon en Gras ha 194 ha.
Beplanting ha 111 ha. Bomen stuks 30,066 Water km 63 km. Voorzieningen voor kinderen en jeugd Speeltoestellen stuks 961 stuks Wegen, civiele kunstwerkenen verkeer Verkeerregelinstallatie | stuks | 45 stuks Doorgaande wegen en pleinen | ha | 109 ha. Bruggen, tunnels en viaducten | stuks | 310 stuks Lichtmasten (incl. armaturen) | stuks | 9.600 stuks Volksgezondheid en milieu Afvalbakken | stuks | 970 stuks Ondergrondse verzamelcontainers | stuks | 800 stuks Bovengrondse verzamelcontainers | stuks | 320 stuks Riolering en hemelwaterafvoer | km | 231 km Vastgoed Brede Schoollocaties in eigendom bij de gemeente Rijswijk | aantal | 3 Cultuurlocaties | aantal | 4 Sportlocaties (geen onderdeel van brede school) | aantal | 5 Welzijnslocaties/wijkwelzijnswerk | aantal | 4 Welzijnslocaties/kinderopvang | aantal | 6 Ateliers (gebouwen) | aantal | 2 Woningen | aantal | 11 Winkelpanden | aantal | 4 Fietsenstallingen | aantal | 2 Kinderboerderijen | aantal | 2 Overige gebouwen | aantal | 8 Wat heeft het gekost? Budgettair kader Conform de eisen van het BBV maken wij alle onderhoudsbudgetten inzichtelijk in een overzichtelijke tabel. Daarnaast geven wij aan waarvoor het budget wordt ingezet.
Beschikbare exploitatiebudgetten De belangrijkste exploitatiebudgetten (exclusief kapitaallasten) zijn: Exploitatiebudgetten | Begroting | Realisatie | Verschil (Bedragen x € 1.000) Wegen | 3.483 | 3.088 | 395 Riolering | 3.392 | 3.864 | -473 Water | 1.085 | 1.112 | -27 Groen | 4.158 | 3.785 | 374 Gebouwen | 370 | 989 | -619 Bruggen en duikers | 529 | 449 | 81 Buitensport | 1.294 | 1.311 | -17 Maatschappelijk Vastgoed | 9.368 | 11.216 | -1.848 Spelen | 461 | 439 | 23 Verlichting en verkeersregel- installaties | 1.948 | 2.103 | -155 Totaal | 26.088 | 28.355 | -2.267 Onderhoud kapitaalgoederen 115 Bedrijfsvoering Ambitie Rijswijk realiseert een moderne, effectieve en efficiënte bedrijfsvoering. Daarbij benutten we de mogelijkheden van de technologie en houden we rekening met verschillende wetten en voorschriften waaraan de bedrijfsvoering van de gemeente moet voldoen. Samenvatting In 2025 hebben verschillende ontwikkelingen plaatsgevonden op de vakgebieden HRM, financiën, informatiebeveiliging en de rechtmatigheidsverantwoording. Deze onderdelen worden hieronder toegelicht.
Lasten en baten bedrijfsvoering Begrote | Werkelijke | Saldo | Begrote | Werkelijke | Saldo Bedrijfsvoering x € 1.000 | lasten | lasten | lasten | baten | baten | baten Financien | 2.188 | 2.243 | -55 | 131 | 114 | 18 Personeel | 1.766 | 1.552 | 214 | 38 | 79 | -41 Inhuur | 124 | 378 | -254 | 0 | 0 | 0 Interne doorbelasting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Overig | 298 | 313 | -15 | 93 | 34 | 59 ICT/Informatie | 14.063 | 12.963 | 1.100 | 21 | 44 | -23 Personeel | 5.670 | 5.103 | 567 | 0 | 19 | -19 Inhuur | 156 | 278 | -122 | 0 | 0 | 0 Interne doorbelasting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Hardware, software en netwerken | 1.206 | 1.071 | 134 | 0 | 0 | 0 ICT beheer Delft (GRB) | 4.425 | 4.178 | 248 | 0 | 0 | 0 Documentaire Informatievoorziening en archieven | 400 | 397 | 3 | 21 | 26 | -4 Data Ondersteund Werken | 400 | 309 | 91 | 0 | 0 | 0 Uitvoering Cloudstrategie (incl. € 0,5 mln. Inhuur) | 663 | 516 | 147 | 0 | 0 | 0 Project Groei (incl. € 0,1 mln.
inhuur) | 299 | 413 | -114 | 0 | 0 | 0 Overig | 844 | 697 | 147 | 0 | 0 | 0 Facilitaire zaken | 2.438 | 2.831 | -393 | 23 | 59 | -36 Personeel | 805 | 913 | -107 | 23 | 58 | -35 Inhuur | 23 | 77 | -54 | 0 | 0 | 0 Interne doorbelasting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Huis van de stad | 592 | 628 | -36 | 0 | 1 | -1 Beveiliging | 280 | 365 | -85 | 0 | 0 | 0 Verzekeringen | 124 | 163 | -39 | 0 | 0 | 0 Meubilair, machines en (AV) apparatuur | 90 | 113 | -23 | 0 | 0 | 0 Catering, koffie/thee en overige verstrekkingen | 334 | 329 | 5 | 0 | 0 | 0 Overig | 190 | 244 | -54 | 0 | 0 | 0 HRM | 3.438 | 3.156 | 282 | 38 | 87 | -49 Personeel | 1.830 | 1.711 | 119 | 0 | 11 | -11 Inhuur | 93 | 122 | -29 | 0 | 0 | 0 Interne doorbelasting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Leren en ontwikkelen | 187 | 178 | 9 | 0 | 0 | 0 Garantiebanen | 374 | 316 | 58 | 38 | 76 | -38 Traineeplan en stages | 382 | 210 | 172 | 0 | 0 | 0 Overig | 573 | 619 | -46 | 0 | 0 | 0 Juridische zaken | 1.655 | 1.953 | -298 | 0 | 60 | -60 Personeel | 2.608 | 2.434 | 174 | 0 | 60 | -60 Inhuur | 91 | 411 | -320 | 0 | 0 | 0 Interne doorbelasting | -1.159 | -1.261 | 103 | 0 | 0 | 0 Bedrijfsvoering 116 Begrote | Werkelijke | Saldo | Begrote | Werkelijke | Saldo Bedrijfsvoering x € 1.000 | lasten | lasten | lasten | baten | baten | baten Overig | 114 | 369 | -255 | 0 | 0 | 0 Communicatie en participatie | 1.588 | 1.314 | 274 | 0 | 22 | -22 Personeel |
1.929 | 1.761 | 169 | 0 | 22 | -22 Inhuur | 0 | 33 | -33 | 0 | 0 | 0 Interne doorbelasting | -780 | -756 | -23 | 0 | 0 | 0 Overig | 438 | 277 | 161 | 0 | 0 | 0 Belastingen | 1.267 | 1.274 | -7 | 0 | 0 | 0 Personeel | 718 | 671 | 47 | 0 | 0 | 0 Inhuur | 179 | 138 | 41 | 0 | 0 | 0 Interne doorbelasting | 150 | 304 | -155 | 0 | 0 | 0 Overig | 219 | 160 | 59 | 0 | 0 | 0 Overig | 247 | 553 | -306 | 24 | 1 | 23 TOTAAL | 26.883 | 26.287 | 596 | 237 | 387 | -150 HRM beleid Wat wilden we bereiken? Wendbare en goed toegeruste organisatie die zich gemakkelijk aanpast Een organisatie die past bij de groei van de stad en de toenemende complexiteit van onze opgaven, die voldoende personeel en kennis heeft en soepel kan inspelen op belangrijke en dringende onderwerpen en nieuwe opdrachten. Versterken van de strategische beleidsuitvoering Een organisatie die nu en in de toekomst over voldoende kennis en middelen beschikt om goed te kunnen omgaan met onze (grootstedelijke) opgaven die steeds ingewikkelder worden en met de steeds sneller wijzigende maatschappelijke en technologische onderwerpen. Aanmoedigen van talent Onze organisatie trekt talent aan, investeert en moedigt persoonlijke en professionele groei aan, biedt steeds nieuwe kansen en maakt gebruik van en ontwikkelt het talent van haar medewerkers zo goed mogelijk. Goed werkgeverschap In onze organisatie voelen mensen zich prettig en veilig.
We hebben een divers samengesteld personeelsbestand en we sluiten niemand buiten. We sluiten aan op belangrijke nieuwe (maatschappelijke) ontwikkelingen die ons ook tot een aantrekkelijke werkgever maken. Wat hebben we ervoor gedaan? Flexibiliteit in de organisatie Eind 2025 had onze organisatie 676 fulltime medewerkers nodig. Van deze 676 fulltime medewerkers waren er 623 in dienst bij ons. We vullen steeds vaker vacatures met vaste medewerkers. In het vierde kwartaal van 2025 zijn we gestart met de uitvoering van het plan van aanpak om minder extern personeel in te huren voor openstaande functies. Samen met onze partner Flextender hebben we het inhuurproces digitaal gemaakt. Dit maakt het proces makkelijker en duidelijker. Daardoor kan het management beter sturen op het inhuren van extern personeel. Bedrijfsvoering 117 Bedrijfsvoering 118 Meer informatie over inhuur staat bij het onderdeel formatie, bezetting en externe inhuur. We hebben gekeken hoe we de organisatie verder kunnen verbeteren. Dit doen we vooral via het programma Groeien met Rijswijk. In 2025 heeft HRM dit programma uitgevoerd. Het doel is om het personeel beter strategisch in te zetten. We hebben het functiehuis opnieuw bekeken en de salarissen aangepast aan de markt. Met een personeelsschouw hebben we het talent binnen de organisatie in kaart gebracht.
Ook hebben we vastgesteld dat ontwikkelingen zoals digitalisering, werken met data en nieuwe manieren van samenwerken invloed hebben op functies en vaardigheden die nodig zijn. De stappen die we in 2025 hebben gezet, vormen een goede basis voor verdere ontwikkeling van functies, talent en personeelsplanning in de volgende fases van het programma. In 2025 is er een nieuwe interne organisatieadviseur begonnen. Deze adviseur werkt aan verschillende opdrachten. Bijvoorbeeld een organisatieonderzoek om het project- en programmamanagement voor gebiedsontwikkeling klaar te maken voor de toekomst. Ook begeleidt hij een reorganisatie in het sociaal domein en geeft hij advies om het programma Groeien met Rijswijk te verbeteren. Versterken van de strategische beleidsuitvoering In 2025 heeft Rijswijk twee nieuwe programmamanagers aangesteld: één voor stadsontwikkeling en één voor nieuwkomers. Medewerkers in belangrijke functies deden mee aan verschillende regionale activiteiten, zoals de Zuid-Holland Academie. Zo leren zij nieuwe dingen en delen zij hun kennis met elkaar. Alle belangrijke projecten en de inzet van de teams zijn in kaart gebracht. Tijdens een managementsessie is er aandacht besteed aan het sterker maken van de strategie in Rijswijk. Om eerlijk te bepalen wie door kan groeien naar belangrijke functies, is onderzocht of een potentieelscan gebruikt kan worden.
Aanmoedigen van talent In 2025 hebben we duidelijk laten zien hoe het is om bij onze gemeente te werken. We deelden ervaringen van medewerkers via onze social media. We voerden campagnes voor de afdelingen Jeugd, Mobiliteit en Stadsbeheer om te laten zien hoe het werk en de teams eruitzien. In het vierde kwartaal zijn we begonnen met gesprekken met mogelijke samenwerkingspartners. In 2025 hadden we drie trainees die een speciaal leer- en ontwikkelprogramma volgden. Bij het invullen van vacatures zoeken we steeds vaker naar talenten met minder ervaring. We helpen deze mensen om binnen de gemeente verder te groeien in plaats van alleen te kiezen voor zeer ervaren kandidaten. Samen met de provincie en andere gemeenten in de regio zijn we gestart met een gezamenlijk zij-instroomtraject voor het fysiek domein. Dit is voor alle Zuid-Hollandse overheden. We hebben ook geïnvesteerd in een toekomstbestendig Leer Management Systeem. Dit is een online leerplatform. Medewerkers gebruiken dit platform om zich te ontwikkelen, bijvoorbeeld bij de algemene introductie en bij extra opleidingen. We organiseren ook workshops in groepen, kijken welke leerstof nodig is en bieden online trainingen aan. Zo kunnen medewerkers op hun eigen tijd en op een plek die hen uitkomt, relevante trainingen volgen. Ons doel is een organisatie die klaar is voor de toekomst: flexibel en wendbaar.
Goed werkgeverschap In 2025 zijn we begonnen met het uitvoeren van het plan van aanpak dat voortkomt uit de risico- inventarisatie en -evaluatie van het Huis van de Stad. Ook zijn we gestart met de risico-inventarisatie en -evaluatie voor de buitenlocaties. Daarnaast zijn het Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek en het Preventief Medisch Onderzoek van start gegaan. Hiermee brengen we de Bedrijfsvoering 119 gezondheidsrisico’s van medewerkers in kaart, zowel per persoon als voor de hele organisatie. Het beleid voor arbeidsomstandigheden is in 2025 bijgewerkt. Dit jaar vond de jaarlijkse week van de vitaliteit weer plaats. We organiseerden activiteiten die gericht waren op de mentale en fysieke gezondheid van medewerkers. Na een onderzoek naar werkdruk en psychosociale arbeidsbelasting stelden teams actiepunten op om het werkplezier en de vitaliteit te verbeteren. Ook maakten we afspraken met onze partner OpenUp om de ondersteuning op het gebied van financieel welzijn uit te breiden. Na het succesvol afronden van de training over agressie en geweld, plannen we een vervolg. We bespraken het jaarverslag van de arbodienst over 2024 samen met de adviseur Arbeid en Gezondheid en de managers. We maakten verbeterafspraken en voerden deze uit om de dienstverlening te verbeteren. Ook werken we aan een beter overzicht van de verzuimcijfers, zodat we gerichter kunnen handelen.
In 2025 hebben we verschillende regels over integriteit aangepast en vernieuwd waaronder het Onderzoeksprotocol bij integriteitmeldingen, Gedragscode Integer Gedrag, Klachtenregeling Ongewenst gedrag tussen medewerkers en Regeling Vertrouwenspersonen Integer Gedrag. In het eerste kwartaal van 2025 controleerden we of het inzetten van zelfstandige zonder personeel (zzp’ers) voldoet aan de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties. Waar nodig zochten we alternatieven om aan deze wet te voldoen. Ontwikkeling financiële functie Wat wilden we bereiken? Door dalende inkomsten vanuit het rijk en stijgende uitgaven voor de groeiende stad staat het financieel kader onder druk. In 2025 wordt het nieuwe financiële systeem Unit4 in gebruik genomen. Na een introductieperiode levert het nieuwe systeem een bijdrage aan: • Een moderne en efficiënte bedrijfsadministratie; • Een effectieve en efficiënte P&C cyclus; • Verbeterde stuurinformatie voor de organisatie; • Een effectieve en efficiënte accountantscontrole. Wat hebben we ervoor gedaan? In 2025 hebben we een nieuwe financiële applicatie in gebruik genomen. Deze applicatie helpt ons om ons werk makkelijker te doen. Ook geeft het ons betere informatie om de financiën goed te beheren. In 2025 hebben we vooral geleerd hoe we met het nieuwe systeem moeten werken. We hebben alle stappen voor het eerst uitgevoerd.
Dit ging goed, maar we gebruiken nog niet alle mogelijkheden van de applicatie. In 2025 hebben we ook gewerkt aan het project Kadernota 2026. De gemeenteraad heeft toen regels en een plan gemaakt voor de begroting van 2026 tot en met 2029. Dit plan helpt ons om de financiële uitdagingen van de komende jaren aan te pakken. De maatregelen en regels uit dit plan zijn verwerkt in de begroting van 2026 tot en met 2029. De gemeenteraad heeft deze begroting goedgekeurd. We hebben in 2025 ook het Lange Termijn Investeringsprogramma verder ontwikkeld. Dit betekent het volgende: We hebben het investeringsprogramma kleiner gemaakt. Zo maken we alleen plannen die we ook kunnen uitvoeren. Daardoor blijft er minder geld vastzitten in de begroting. We hebben duidelijker gemaakt welke investeringen er zijn voor de wegen, gebouwen en andere voorzieningen, en wanneer deze worden uitgevoerd. Bedrijfsvoering 120 We hebben investeringen toegevoegd voor de openbare ruimte in vier gebieden die worden ontwikkeld: • Bogaard stadscentrum • Havenkwartier • Kesslerpark • Te Werve Oost Digitalisering Wat wilden we bereiken? Het Informatiebeleidsplan 2024-2027 is op 23 april 2024 door de gemeenteraad vastgesteld.
Het plan heeft als doel om de organisatie te ondersteunen met een duurzaam en robuust IT- en informatielandschap, in te spelen op nieuwe ontwikkelingen en toenemende maatschappelijke vragen, en de samenwerking zowel intern als extern te verbeteren. Door deze doelen te realiseren, streeft de gemeente Rijswijk ernaar om haar ambities waar te maken en een veerkrachtige toekomst te bouwen. Het Informatiebeleidsplan is gebaseerd op drie pijlers: 1. Stabilisatie: We zorgen voor een stevige basis voor onze IT- en informatiesystemen. Dit betekent dat we ervoor zorgen dat onze systemen betrouwbaar, veilig en up-to-date zijn en de continuïteit binnen onze organisatie gewaarborgd is door het naleven van wet- en regelgeving. 2. Innovatie: We zorgen voor een flexibele en wendbare informatievoorziening, door het inzetten van nieuwe technologieën, het ontwikkelingen van oplossingen die niet alleen de efficiëntie vergroten maar ook de dienstverlening aan onze burgers verbeteren. 3. Relatie: We bouwen, onderhouden en versterken relaties, zowel intern als extern. Dit betekent dat we goede verbindingen opbouwen, onderhouden en versterken met verschillende belanghebbenden. Wat hebben we ervoor gedaan? Per pijler zijn er verschillende acties die bijdragen aan het uitvoeren van de pijlers. Deze acties staan hieronder omschreven.
Stabilisatie Invoering Digital Service Act (DSA) De Digital Services Act (DSA) zorgt voor een veilige en verantwoordelijke digitale omgeving in Europa. De wet beschermt de rechten van mensen die digitale diensten gebruiken, zoals websites en platforms. De DSA helpt bij het beschermen van grondrechten, het bestrijden van verkeerde informatie en illegale inhoud, en het verbeteren van de duidelijkheid. Bijvoorbeeld door het verbieden van bepaalde gerichte advertenties en het verplicht maken van eenvoudige meldingsprocedures voor illegale inhoud. De DSA geldt niet direct voor gemeenten, maar is wel belangrijk bij het inkopen van digitale diensten en het samenwerken met platforms zoals Facebook en Instagram. In 2025 heeft een gemeente bezwaar gemaakt tegen het gebruik van inhoud van gemeentelijke accounts op Facebook en Instagram. Deze inhoud wordt door het bedrijf Meta gebruikt om kunstmatige intelligentie (AI) te ontwikkelen en te trainen. Het bezwaar gaat over alle openbare gegevens en reacties van deze accounts, zoals berichten, reacties, beoordelingen en andere openbare interacties. Invoering eIDAS 2.0 EIDAS 2.0 is een nieuwe verordening voor een Europese digitale identiteit, waardoor het makkelijker en veiliger wordt om binnen Europa online zaken te regelen.
Dankzij deze verordening kunnen mensen met een digitaal inlogmiddel (zoals DigiD) inloggen bij organisaties in de Europese Economische Ruimte (EER). EIDAS 2.0 zorgt ervoor dat mensen in Europa een veilige digitale portemonnee krijgen om hun identiteitsgegevens, zoals hun naam en adres, makkelijk en veilig te Bedrijfsvoering 121 bewaren en delen. Daarmee is het mogelijk om veilig in te loggen, zichzelf te identificeren en een digitale handtekening te zetten. In 2025 is de gemeente Rijswijk nog niet gestart met de implementatie van de herziene eIDAS 2.0-verordening, aangezien er nog geen zicht is op een beschikbare digitale portemonnee. Deze portemonnee, die door het ministerie van Bzk beschikbaar wordt gesteld, maakt het mogelijk voor burgers en bedrijven om zich veilig te identificeren en gegevens te delen binnen de EU. De gemeente volgt de ontwikkelingen op de voet en zal in 2026 beginnen met de voorbereiding van de implementatie, zodra de wallet beschikbaar is. Aansluiting E-depot In 2025 is de gemeente Rijswijk begonnen met de voorbereiding om aan te sluiten op het E-depot. Dit is een centraal digitaal systeem bij het Stadsarchief. Hier worden alle digitale archieven opgeslagen die later aan het archief worden overgedragen. Net als papieren documenten kunnen digitale bestanden ook beschadigen of verloren gaan. Dit gebeurt vaak sneller bij digitale bestanden dan bij papieren documenten.
Bestanden worden snel oud en kunnen binnen een paar jaar niet meer gelezen worden, omdat de gebruikte software niet meer beschikbaar is. Om de digitale informatie goed te bewaren en toegankelijk te houden, plaatsen we deze in het E-depot. Het E-depot controleert de informatie voortdurend. Als bestanden dreigen te verouderen, grijpen we in. We zetten de informatie dan over naar een nieuwere versie van de software of naar een ander bestandsformaat. In 2026 starten we een proefproject met bouwtekeningen. Zo zorgen we ervoor dat alle digitale archieven die later naar het Stadsarchief gaan, veilig en duurzaam worden bewaard. Met deze aanpak blijft onze digitale informatie ook in de toekomst toegankelijk en betrouwbaar. Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) zorgt ervoor dat de communicatie tussen burgers en de overheid gemakkelijker en beter wordt. Overheidsinstanties moeten digitale communicatie goed organiseren en voor iedereen toegankelijk maken. Het programma Digitalisering Dienstverlening en Informatie van de afdeling Burgerzaken helpt bij het uitvoeren van deze wet. In 2025 zijn verschillende processen volgens deze wet digitaal gemaakt.
Zo kunnen mensen digitaal een aanvraag of melding doen bij team Burgerzaken (Maatschappelijke Ontwikkelingen), Inkomen en Participatie (Sociaal Domein), Maatschappelijke Ondersteuning en Jeugd (Sociaal Domein), Vergunningen (Ruimtelijke Ontwikkelingen) en Belastingen (Bedrijfsvoering). Ook zijn we begonnen met het voorbereiden van de digitale dienstverlening bij team Jeugd, Onderwijs en Sport (Maatschappelijke Ontwikkelingen) en Veiligheid, Inspectie en Handhaving (Maatschappelijke Ontwikkelingen). Innovatie Beleid voor kunstmatige intelligentie en algoritmes In maart 2024 heeft het Europese Parlement de wet over kunstmatige intelligentie, de Artificial Intelligence Act, goedgekeurd. In 2025 hebben we beleid ontwikkeld over kunstmatige intelligentie en algoritmes. Dit beleid voldoet aan de eisen van deze wet. In november 2025 hebben we dit beleid vastgesteld. Het bevat ook een ethisch digitaal waardenkader. Dit kader helpt het bestuur om kunstmatige intelligentie op een verantwoorde en duidelijke manier te gebruiken binnen de gemeente. We voeren het beleid uit om de voordelen van kunstmatige intelligentie te gebruiken. Daarbij zorgen we dat publieke waarden, ethiek en bestuurlijke verantwoordelijkheid worden gewaarborgd. Common Ground Common Ground is een landelijke standaard die gegevens loskoppelt van applicaties. Hierdoor kunnen we data veiliger, eenvoudiger en herbruikbaar maken.
Dit helpt bijvoorbeeld bij Bedrijfsvoering 122 beleidsmonitoring, digitale dienstverlening en samenwerking. Met deze aanpak verbeteren we de kwaliteit van informatie, worden we flexibeler en houden gemeenten meer controle over hun gegevens. Zo zijn we minder afhankelijk van leveranciers en versterken we de digitale zelfstandigheid van gemeenten. In 2025 hebben we ons gericht op de voorbereiding en het opbouwen van kennis over deze vernieuwing. We bezochten gemeenten die al met Common Ground werken om te leren van hun ervaringen en keuzes. Eind 2025 zijn we gestart met een proef waarin we nieuwe Common Ground- technieken testen in een beperkte omgeving. De resultaten gebruiken we om beslissingen te nemen over aanpassingen aan de architectuur. In het eerste kwartaal van 2026 delen we de uitkomsten van deze proef. Data-ondersteund werken Binnen de gemeente nemen we veel beslissingen en maken we beleid. Als we deze beslissingen en het beleid onderbouwen met cijfers en feiten, wordt de kwaliteit beter. Hiervoor gebruiken we onze eigen gegevens en gegevens van buiten de gemeente. In 2025 is er meer gewerkt met data om het werk te verbeteren. De gemeente heeft geholpen om doelen en prestatie-indicatoren duidelijker te maken. Ook gebruikte de gemeente data uit eigen en externe bronnen om keuzes voor beleid te onderbouwen. Dit zorgde voor betere beslissingen.
Daarnaast is er een conceptvisie gemaakt over werken met data. Ook is een nulmeting gedaan om te kijken waar de organisatie nu staat. Zo kunnen we goed bepalen welke stappen we daarna nemen. Cloud-strategie SaaS (Software As A Service) is het naar de ‘cloud overgaan van applicaties’. Steeds meer applicaties worden door de leverancier naar SaaS overgezet, zodat de gemeente op enig moment de stap naar SaaS wel moet maken. Dit biedt de gemeente een aantal relevante voordelen, met name omdat de leverancier een complete dienst biedt. Software as a Service, oftewel Software als een Dienst, betekent dat software via het internet beschikbaar wordt gesteld. Steeds meer leveranciers bieden hun programma’s op deze manier aan. Daarom kiest de gemeente er ook voor deze manier van werken. Dit heeft veel voordelen, omdat de leverancier de hele dienst levert en onderhoudt. In 2025 hebben we zeven programma’s verplaatst naar de cloud, via Software als een Dienst. Zo zorgen we dat onze belangrijkste werkzaamheden altijd kunnen doorgaan. Ook maakt deze manier van werken onze IT flexibeler. Tegelijkertijd bouwen we aan een organisatie die deze diensten goed beheert. Zo blijft de gemeente de controle houden over de software en de kwaliteit van de IT-diensten. Relatie Onder de pijler 'relatie' versterken we de samenwerking binnen de gemeente en met externe partners.
We verbeteren de contacten tussen verschillende teams en met organisaties en leveranciers buiten de gemeente. Door beter samen te werken, kunnen we sneller en beter inspelen op de wensen van onze burgers en partners. Binnen de gemeente zorgen we dat afdelingen goed samenwerken. Zo garanderen we een duidelijke en snelle uitwisseling van informatie. We delen kennis en ervaring binnen de organisatie en werken samen aan gezamenlijke doelen, zoals het organiseren van de regieorganisatie. Verbetering interne samenwerking In 2025 heeft de gemeente extra aandacht gegeven aan de samenwerking tussen verschillende afdelingen. Daardoor delen we nu meer kennis en werken we beter samen om de digitaliseringsdoelen te bereiken. We hebben duidelijk beschreven hoe de processen, taken en bevoegdheden binnen de informatievoorziening (IV) geregeld zijn. Zo weten afdelingen precies wat ze van elkaar kunnen verwachten. Dit zorgt voor een vaste structuur, waardoor we makkelijker kennis delen en onze doelen sneller halen. Bedrijfsvoering 123 Versterken externe relaties In 2025 versterkte de gemeente haar relaties met externe partners, vooral op het gebied van digitalisering. De gemeente wisselde kennis uit en werkte samen aan belangrijke onderwerpen binnen verschillende ketens en netwerken.
De samenwerking vond plaats met onderwijsinstellingen zoals de Haagse Hogeschool, andere gemeenten, werkgroepen van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en leveranciers. De onderwerpen waar zij samen aan werkten, zijn onder andere kunstmatige intelligentie en robotprocesautomatisering, het nieuwe eIDAS 2.0-systeem voor digitale identificatie, digitale modellen van de omgeving (digital twin), het beheren van projecten en programma’s (portfoliomanagement), het Common Ground-principe voor betere samenwerking tussen systemen, en het werken met behulp van data. Herijking samenwerking GRB Vanuit Rijswijk is het initiatief gestart om de samenwerking binnen de GRB te evalueren, waarbij gekeken wordt naar de vorm, de kwaliteit, de Producten en Diensten Combinaties en de financiële implicaties. Huisvesting en Facilitair Wat wilden we bereiken? Sinds november 2023 zijn we gevestigd in het Huis van de stad, een multifunctioneel gebouw dat het bruisende hart van onze stad is. We ondersteunen een moderne werkomgeving waar we ontmoeting en hybride werken mogelijk maken. Het belangrijkste doel voor de facilitaire dienstverlening in 2025 blijft het leveren van passende service aan onze gemeentelijke organisatie. Het accent ligt op het bieden van een veilige, gezonde en duurzame werkomgeving voor zowel het bestuur, de organisatie als de medewerkers.
Wat hebben we ervoor gedaan? Werkplekconcept In 2025 hebben we de volgende stappen gezet rondom het werkplekconcept: • We hebben de overlegruimtes en vergaderruimtes verbeterd door een reserveringssysteem met schermen bij de ruimtes te gebruiken. De helft van de overlegruimtes kun je reserveren, de andere helft is vrij beschikbaar. Zo kunnen ruimtes ook hybride worden gebruikt. • In de praktijk bleek in 2025 dat de werkplek-app niet genoeg informatie gaf. Dit komt omdat er genoeg werkplekken zijn en collega’s niet altijd een plek reserveren; • In 2025 zijn de bureaustoelen op de buitenlocaties vervangen; • We hebben het reserveringssysteem Topdesk vervangen door GoBright. Dit gebruiken we nu voor het reserveren van ruimtes. Horeca Sinds 1 juli 2025 verzorgt Vitam de catering in het Huis van de stad. Mensen gebruiken de horeca vaker dan we eerst hadden gedacht. We praten hierover met de cateraar. Veilige en gezonde werkomgeving In het Huis van de stad is een risico-inventarisatie en evaluatie uitgevoerd. De teams Facilitair en Vastgoed hebben 90 procent van de punten uit het rapport opgepakt en afgerond. Een aantal punten die te maken hebben met Burgerzaken zijn nog in behandeling. De risico-inventarisatie van het restaurant op de begane grond wordt in 2026 gedaan, omdat de keuken in 2025 nog in aanbouw was.
Bedrijfsvoering 124 Duurzaamheid Bij het uitvoeren van facilitaire aanbestedingen gebruiken we waar mogelijk criteria voor Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. Als het past, voegen we een percentage voor Social Return on Investment (SROI) van de opdrachtsom toe aan de aanbesteding. Informatiebeveiliging en Privacy Wat wilden we bereiken? Wij zorgen ervoor dat we bewust en veilig omgaan met informatie door een combinatie van het organisatorisch en technisch borgen van de juiste toegankelijkheid van informatie, het opbouwen en onderhouden van het bewustzijn over informatieveiligheid en privacy en tijdige signalering en opvolging van incidenten. We zijn transparant: we maken inzichtelijk waarvoor wij de gegevens van onze inwoners gebruiken en bieden mogelijkheden tot inzage in het eigen dossier of tot een verzoek voor wijziging/ vernietiging van de eigen gegevens. Onze verantwoordelijkheid voor informatiebeveiliging en privacy beperkt zich niet tot onze eigen organisatie. Ook in samenwerking met andere organisaties nemen wij onze verantwoordelijkheid voor het zorgvuldig omgaan met informatie en privacy in de keten door te zorgen voor duidelijke afspraken over deze onderwerpen. Doelstellingen • We voldoen aan het basisnormenkader zoals verwoord in de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid).
• We voldoen aan de eisen die de privacywet, de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), aan ons stelt. • We leggen jaarlijks verantwoording af over informatieveiligheid door toepassing van de Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA). Wat hebben we ervoor gedaan? Informatiebeveiliging volgens BIO De invoering van de BIO is een langdurig proces. Bij de start daarvan is er in Rijswijk uitdrukkelijk voor gekozen om hierbij ‘het tempo’ van de organisatie te volgen. Het uiteindelijke doel is om de BIO op alle processen toe te passen. Op basis van een risico-afweging is besloten om prioriteit te geven aan de ontwikkeling van maatregelen op het gebied van bedrijfscontinuïteit, logisch toegangsbeheer, het in- en uitdienst proces en de voorbereiding op de Cyberbeveiligingswet. Voor bijna alle bedrijfskritische processen is een continuïteitsplan opgesteld. Bij twee processen duurt dit langer. Bij één proces wordt het definitieve plan binnenkort vastgesteld, bij het andere proces is dat door personele mutaties vertraagd. Voor het logisch toegangsbeheer is beleid vastgesteld. Dit beleid beschrijft de zaken die geregeld moeten worden om de toegang tot de applicaties die we in Rijswijk gebruiken beter te beveiligen. De teammanagers hebben een belangrijke rol bij de uitvoering van dat beleid. Zij hebben hier een aparte instructie voor ontvangen.
De afgelopen jaren is het risico op verschillen tussen de ICT-gebruikersadministratie en de personeelsadministratie verkleind. Het proces om deze twee administraties te koppelen is verder verbeterd. In de praktijk werpt dit zijn vruchten af. Er zijn aanzienlijk minder inactieve accounts. Een technische koppeling ontbreekt nog. Eind 2022 is door de Europese Unie de Network and Information Security directive (NIS2) vastgesteld. Deze is bedoeld om de cyberbeveiliging en de weerbaarheid van essentiële diensten in EU-lidstaten te verbeteren en moet worden omgezet in nationale wetgeving. In Nederland is daarvoor de Cyberbeveiligingswet opgesteld. Het wetsvoorstel is ter behandeling aangeboden aan de Tweede Kamer. De verwachting is dat het parlement de wet medio 2026 formeel vaststelt. In voorbereiding op de invoering van de Cyberbeveiligingswet hebben we in Rijswijk een inventarisatie gemaakt van de essentiële diensten en systemen. Voor de processen/systemen die binnen die scope vallen is begonnen met een analyse van de benodigde beveiligingsmaatregelen. De bevindingen daarvan gebruiken we om een plan op te stellen voor de invoering van de Cyberbeveiligingswet.
Bewustwording Naast de reguliere activiteiten in het kader van bewustwording is dit jaar met het oog op de invoering van de Cyberbeveiligingswet, het gesprek aangegaan met de managers die verantwoordelijk zijn voor de essentiële diensten en systemen die binnen de reikwijdte van die wet vallen. Het doel van deze gesprekken was om een overzicht te krijgen van de beveiligingsmaatregelen die al genomen zijn en om deze managers bewust te maken dat zij verantwoordelijk zijn voor een adequate beveiliging van de informatie. Voor de teammanagers is een aparte bijeenkomst georganiseerd om ze te helpen bij de uitvoering van het logisch toegangsbeleid. Een ethical hacker heeft tijdens die bijeenkomst, aan de hand van voorbeelden uit de praktijk laten zien wat er kan gebeuren als het logisch toegangsbeleid niet op orde is. Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA) Ook dit jaar is in het kader van de ENSIA een zelfevaluatie uitgevoerd. De uitkomsten van die zelfevaluatie worden enerzijds gebruikt om verantwoording af te leggen aan de externe toezichthouders over de toepassing van de aansluitnormen voor DigiD en Suwinet. Daartoe wordt een collegeverklaring opgesteld. De collegeverklaring, die is voorzien van het oordeel van een onafhankelijk auditor, is via een raadsinformatiebrief ook ter beschikking gesteld aan de gemeenteraad.
Anderzijds zijn de uitkomsten van de zelfevaluatie gebruikt om acties te formuleren bij de beveiligingsmaatregelen die nog om aandacht vragen. Dit is onderdeel van een continu proces. De acties zijn opgenomen in het informatiebeveiligingsplan van de organisatie. Privacy en AVG Ook in 2025 werkte de gemeente Rijswijk actief aan het beschermen van de privacy van inwoners. Verzoeken van burgers om hun privacyrechten te laten gelden, werden over het algemeen tijdig afgehandeld. Nieuwe medewerkers volgden trainingen in Informatiebeveiliging en Privacy. De gemelde datalekken werden opgelost en geregistreerd, en er werden risicoanalyses uitgevoerd bij verwerkingen van persoonsgegevens met een hoger risico. Dit laat zien dat de gemeente op veel vlakken goed bezig is met privacy. Er blijven echter aandachtspunten, zoals het verder onderzoeken van privacyrisico’s en het bijhouden van privacyregisters. De ontwikkelingen op het gebied van privacy en AVG zijn zichtbaar in onderstaande cijfers over de afgelopen drie jaar.
2023 | 2024 | 2025 Uitgevoerde DPIA's | 9 | 13 | 16 Rechten van betrokkenen | 11 | 34 | 30 Datalekken | 23 | 22 | 35 Waarvan gemeld aan de AP | 1 | 2 | 3 Om ervoor te zorgen dat privacy en verantwoord gebruik van persoonsgegevens goed worden opgevolgd, heeft de gemeente daarnaast aandacht besteed aan de volgende onderwerpen: Bedrijfsvoering 125 Bedrijfsvoering 126 Kunstmatige intelligentie, algoritmes en robotgestuurde procesautomatisering In 2025 lag de focus op het veilig en eerlijk gebruiken van kunstmatige intelligentie, algoritmes en robotgestuurde procesautomatisering of Robotic Process Automation (RPA). Het doel is dat deze systemen betrouwbaar en eerlijk werken. Bij RPA worden routinematige taken en processen door software automatisch uitgevoerd, zodat mensen zich op belangrijker werk kunnen richten. De gemeente volgt de Europese regels voor kunstmatige intelligentie, die helpen discriminatie te voorkomen. Het college stelde duidelijke beleidsregels op voor het gebruik van AI, algoritmes en RPA. De eerste algoritmes van de gemeente zijn in 2025 gepubliceerd in het landelijke Algoritmeregister, zodat iedereen kan zien hoe ze worden gebruikt. Vanaf het begin wordt bij deze projecten rekening gehouden met privacy en mensenrechten. Datagedreven werken De gemeente is ook begonnen met Datagedreven projecten zoals Data Ondersteunend Werken (DOW).
Dit betekent dat beslissingen worden genomen op basis van feiten en cijfers. Zo kan de gemeente beter plannen, problemen sneller oplossen en inwoners op de juiste manier helpen. DOW biedt veel kansen, maar het is belangrijk dat de privacy van inwoners goed wordt beschermd. De gemeente onderzoekt nog hoe deze projecten veilig en volgens de regels uitgevoerd kunnen worden. Werkprocessen De gemeente werkt doelgericht aan privacybescherming binnen al haar werkprocessen. Dit betekent dat bij het uitvoeren van taken en projecten wordt gekeken welke persoonsgegevens worden verwerkt, welke risico’s daarbij bestaan en hoe deze risico’s kunnen worden beheerst. Op deze manier wordt de bescherming van persoonsgegevens nog beter ingebouwd in het dagelijkse werk van de gemeente. Met de doorontwikkeling van procesmanagement kan deze aanpak nog beter worden georganiseerd, zodat privacy een vast onderdeel wordt van alle processen. Rechtmatigheidsverantwoording Met ingang van boekjaar 2023 legt het college via de jaarrekening verantwoording af over de rechtmatigheid. Voorheen werd hierover gerapporteerd door de accountant. De accountant beoordeelt tegenwoordig de getrouwheid van de door het college afgegeven rechtmatigheidsverantwoording. Rechtmatigheid is een juridische term die aangeeft dat een (voorgenomen) handeling in overeenstemming is met geldende wet- en regelgeving en genomen besluiten.
In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording heeft het begrip rechtmatigheid specifiek betrekking op het financiële beheer van de gemeente. Daarbij moet worden verantwoord dat de baten, lasten en balansmutaties die in de jaarrekening zijn opgenomen rechtmatig tot stand zijn gekomen. Het gaat hierbij om financiële beheershandelingen. De rechtmatigheidsverantwoording is conform de geldende wet- en regelgeving uit het BBV opgenomen in de jaarrekening. Daarnaast moet in de paragraaf Bedrijfsvoering, op basis van de Kadernota Rechtmatigheid van de commissie BBV en de afspraken met de raad, aanvullende informatie worden verstrekt over de financiële rechtmatigheid. De rechtmatigheidsverantwoording heeft betrekking op drie criteria: • Begrotingscriterium • Voorwaardencriterium • Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Begrotingscriterium De begrotingsonrechtmatigheden worden onderverdeeld in verschillende categorieën. • Overschrijdingen lasten programma’s • Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten) • Ongeautoriseerde reservemutaties • Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten Overschrijding lasten programma’s Uitgangspunt voor begrotingsoverschrijdingen van de lasten is dat iedere afwijking van de begroting als onrechtmatig wordt beschouwd.