CConstaterende datRijswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage A Jaarstukken 2025

Raadsvergadering 7 juli 2026, gemeente RijswijkBij agendapunt: Raadsvoorstel Jaarstukken 2025 (RV 26 024)101.273 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 12

De gemeente wil de milieukwaliteit verbeteren en waarborgen, met aandacht voor belangrijke milieuthema's zoals bodem, lucht, geluid, geur en externe veiligheid. Een belangrijk doel is het verminderen van wegverkeerslawaai en het verbeteren van de luchtkwaliteit, waarbij we specifiek bijdragen aan de doelstellingen van het Schone Lucht Akkoord, gericht op een 50% gezondheidswinst ten opzichte van 2016. Daarnaast zetten we ons in voor het realiseren en behouden van een goede bodemkwaliteit, zodat de bodem veilig en duurzaam kan worden gebruikt. We willen dat Rijswijk klimaatbestendig en waterrobuust is. Samen met onze inwoners en partners streven we naar een toekomst waarin Rijswijk een gezonde en leefbare stad blijft. Wat hebben we ervoor gedaan? Milieuaspecten zoals bodem, geluid, gezondheid en omgevingsveiligheid zijn belangrijk voor de beoordeling en ontwikkeling van ruimtelijke plannen en projecten. De gemeente voert daarom verschillende acties en maatregelen uit om de milieukwaliteit te verbeteren. De gemeente werkte aan de volgende punten: Volksgezondheid en Milieu 87 • In 2025 is de gemeente begonnen met het maken van geluidbeleid. Dit beleid hoort bij de regels over geluid in de Omgevingswet en de basisregeling in het Omgevingsplan. Het geluidbeleid hoort ook bij het programma Milieu en Gezondheid in de omgevingsvisie.

Voor bodem, geur en omgevingsveiligheid staan er regels in basisregeling van het Omgevingsplan. Deze regels worden verder uitgewerkt in het programma Milieu en Gezondheid van de omgevingsvisie. • De milieuzone Haagweg en de nieuwe milieuzone Prinses Beatrixlaan zijn samengevoegd tot de milieuzone Rijswijk. De gemeente rondt de invoering van deze milieuzone bijna af. In het gebied hangen nieuwe camera’s en er is een systeem ingericht om de milieuzone te beheren. Dit project liep iets vertraging op door een wijziging in het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens (RVV). Deze wijziging zorgt voor het gelijk trekken van de verkeersborden voor milieu- en zero-emissiezones. • De gemeente zorgt ervoor dat de maatregelen goed aansluiten bij lopende projecten op het gebied van mobiliteit en wegenonderhoud. • Luchtkwaliteit is een belangrijk aandachtspunt. Daarom werkt de gemeente actief aan de uitvoering van het Actieplan Luchtkwaliteit en het Schone Lucht Akkoord (SLA). Dit vraagt blijvende inzet en is belangrijk bij het zorgen voor een gezondere leefomgeving. In 2025 zijn er stappen gezet voor de uitvoering van de milieuzone Rijswijk, met regels die vervuilende voertuigen weren. Ook werkte de gemeente samen met de GGD en andere gemeenten aan de Regionale aanpak luchtkwaliteit. De vaste maatregelen uit het Schone Lucht Akkoord zijn meegenomen bij de uitvoering van de luchtkwaliteitsmaatregelen.

In 2025 heeft de gemeente, samen met de GGD, stappen gezet om deze regionale aanpak verder vorm te geven. Dit proces loopt nog door. • Het project lood in de bodem bij volkstuincomplex Ons Ideaal is klaar. De gemeente heeft afspraken gemaakt met het volkstuinbestuur over de maatregelen. Nu zorgt de gemeente ervoor dat deze maatregelen blijvend worden uitgevoerd. In de Basisregeling van het Omgevingsplan staan sinds 2025 milieuregels. • In 2025 is gestart met een inruilregeling brom- en snorfietsen voor voertuigen met een verbrandingsmotor. De gemeente heeft samen met de GGD en de regiogemeenten regels gemaakt om gevoelige groepen te beschermen. Nu zorgt de gemeente ervoor dat deze regels goed worden uitgevoerd. In 2025 deed de gemeente mee aan het project “Eerlijk over houtstook”. Dit project informeert bewoners over hoe hout stoken hun gezondheid kan beïnvloeden. Klimaat In 2025 is in Rijswijk verder gewerkt aan de uitvoering van de RAAK-strategie. Deze strategie geldt zowel voor de bebouwde omgeving als de openbare ruimte. In de openbare ruimte heeft de gemeentemaatregelen genomen om straten en plekken groener en beter bestand tegen het klimaat te maken. Zo zijn projecten uitgevoerd in de Treubstraat en aan de Lindelaan, met extra aandacht voor groen parkeren. Ook heeft de gemeente geholpen bij de renovatie van kinderboerderij Het Akkertje.

Daarnaast zijn er tegels geplaatst om mensen te wijzen op Groenadoptie, een initiatief waarbij inwoners groen onderhouden. De gemeente heeft ook geïnvesteerd in de Klimaatatlas Rijswijk. Verder is er samengewerkt in het regionale Klimaatnetwerk. Er is ook een interne werksessie gehouden over groen parkeren. Voor de bebouwde omgeving is de Klimaatatlas bijgewerkt en bijna klaar. Hierdoor is beter inzicht gekregen in hitte, wateroverlast en groen, ook op particulier terrein. Samen met woningcorporaties, Delfland (het waterschap) en maatschappelijke organisaties zijn er gesprekken gevoerd over klimaat via de samenwerkingsverband Focusaanpak corporaties en het Klimaatplein bij tuincentrum Groenrijk ‘t Haantje. Tijdens deze gesprekken kwam hitte naar voren als het grootste risico. Daarom is in 2025 het project Menukaart Hitte gestart. Ook heeft de gemeente het lokale Hitteplan 1.0 en het Warmteprogramma Rijswijk vastgesteld. Hierin is ook aandacht voor koelte. Hitte is daarbij benoemd als het meest urgente risico. Daarom is in 2025 gestart met het project Menukaart Hitte. Ook is het lokale Hitteplan 1.0 vastgesteld en is het Warmteprogramma Rijswijk vastgesteld, waarin ook het thema koelte is meegenomen. Inwoners hebben dit jaar actief meegewerkt via Steenbreek Rijswijk. Dit heeft geleid tot meer groen in tuinen en op plekken met veel stenen. Voor maatschappelijk vastgoed zijn gebouwpaspoorten gemaakt.

Die laten zien welke klimaatmaatregelen mogelijk zijn. Volksgezondheid en Milieu 88 Beleidsproduct 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Wat wilden we bereiken? Rijswijk heeft drie begraafplaatsen: Oud Rijswijk aan de Sir Winston Churchilllaan, Eikelenburg aan de Eikelenburglaan (tevens crematorium) en Heilige Bonifatius aan de Van Vredenburchweg. De eerste twee zijn eigendom van de gemeente, waarbij het beheer en onderhoud is uitbesteed aan uitvaartorganisatie DELA. De derde begraafplaats wordt beheerd en onderhouden door de Rooms Katholieke Kerk. Wat hebben we ervoor gedaan? • We hebben voldoende begraafcapaciteit; • We zorgen voor een goede administratie en verlengen contracten op tijd. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing89 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Ambitie Visie Met ruim 10.000 geprogrammeerde nieuwbouwwoningen voor de komende 10 tot 15 jaar levert Rijswijk een belangrijk aandeel in de regionale woningbouwopgave. We stemmen hierover af met de Rijksoverheid, de Provincie en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Dit helpt het woningtekort verminderen en laat de gemeente groeien. De groei biedt nieuwe kansen, maar vraagt ook om investeringen in de leefomgeving en voorzieningen. Een goede leefomgeving is belangrijk om een prettige woon- en werkgemeente te zijn. Rijswijk is een groene gemeente die goed bereikbaar is en waar bedrijven kunnen floreren.

De gemeente wil de groei van de stad optimaal ondersteunen en de gestelde doelen voor volkshuisvesting, werkgelegenheid en leefbaarheid bereiken. Met dit programma werkt de gemeente aan het maken en uitvoeren van plannen om (nieuwe) bewoners passende en betaalbare huisvesting te bieden, met aandacht voor een duurzame en plezierige leefomgeving. Het doel is een groene, bereikbare stedelijke leefomgeving te behouden en te versterken. De gemeente streeft naar een breed en passend aanbod van woningen en voorzieningen, met aandacht voor multifunctionaliteit van gebieden en het optimaal benutten van beschikbare ruimte. Programma 8 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing is onderverdeeld in drie taakvelden; 8.1 Ruimte en leefomgeving, 8.2 Grondexploitaties en 8.3 Wonen en bouwen. 8.1 Ruimte en leefomgeving In dit taakveld staat de kwaliteit van de fysieke leefomgeving centraal. De gemeente wil dat Rijswijk een stad is waar het voor iedereen prettig wonen en werken is. Dit is geen makkelijke opgave gezien de grote druk op de beschikbare ruimte. De gemeente faciliteert de bevolkingsgroei maar behoudt en verbetert tegelijkertijd de kwaliteit van de leefomgeving.

Daarbij speelt aandacht voor sociale cohesie ook een belangrijke rol, in de vorm van bijvoorbeeld het stimuleren van ontmoeten in openbare ruimte en realisatie van collectieve ruimtes, aandacht voor toegankelijkheid en nabijheid van bijvoorbeeld voorzieningen en werkgelegenheid. De ontwikkeling van Rijswijk tot een moderne, duurzame en groene stad vraagt om een integrale aanpak. Ons groenbeleid speelt hierin een belangrijke rol. Deze integrale benadering is ook de insteek van de Omgevingswet, die op 1 januari 2024 in werking is getreden. De implementatie van de Omgevingswet brengt uitdagingen met zich mee maar biedt ook kansen. In de omgevingsvisie werkt de gemeente haar integrale visie op de fysieke leefomgeving uit. Vanuit de doelstellingen in de omgevingsvisie worden vervolgens de opgaven in het fysieke domein opgepakt. De omgevingsvisie vormt daarmee ook de basis voor het omgevingsplan. Daarnaast werkt de gemeente aan het verbeteren van processen en de digitale toegankelijkheid voor bewoners. 8.2 Grondexploitaties (niet bedrijventerreinen) Het merendeel van de gebieds- danwel woningbouwontwikkelingen in Rijswijk vindt plaats op gronden in eigendom van particulieren of ontwikkelaars. De gemeente speelt hierbij een faciliterende rol. De gemeente heeft drie lopende grondexploitaties: RijswijkBuiten, Eikelenburg en Molenhof. Deze grondexploitaties worden in dit taakveld verantwoord.

8.3 Wonen en bouwen De vraag naar woonruimte is groot. Daarom blijft de gemeente inzetten op woningbouw, met aandacht voor zowel het aantal woningen, verschillende woningtypes en gemengde wijken, naast inzet op de energietransitie in de gebouwde omgeving. De gemeente richt zich op passende huisvesting voor verschillende doelgroepen, waarbij betaalbaarheid in zowel de koop- als huursector belangrijk is. Ook zorgt de gemeente voor passende huisvesting en voor diverse aandachtsgroepen. Samenvatting 8.1 Ruimte en leefomgeving In 2025 heeft de gemeente gewerkt aan duidelijke regels en beleid voor het gebruik van de ruimte. De Omgevingsvisie en de Basisregeling Omgevingsplan zijn vastgesteld. Deze geven richting aan nieuwe ontwikkelingen in de stad. Hierop aansluitend zijn we begonnen met de voorbereidingen van het programma Stadsontwikkeling. Ook heeft de gemeente het beleid voor groen en natuur vernieuwd. Met het Groenbeleidsplan en de Natuurwaardenkaart zorgt de gemeente ervoor dat natuur een vaste plek krijgt bij bouwen en inrichten. Door samen te werken met partners in de regio helpt om plannen goed op elkaar af te stemmen. 8.2 Grondexploitaties (niet bedrijventerreinen) De gemeente heeft in 2025 grondexploitaties gebruikt om gebieds- en locatieontwikkelingen goed te plannen en financieel verantwoord uit te voeren.

Zo houdt de gemeente zicht op kosten, opbrengsten en risico’s van ruimtelijke projecten. 8.3 Wonen en bouwen De gemeente werkte in 2025 aan voldoende en passende woningen. We zijn begonnen het uitwerken van de woondoelen uit de Omgevingsvisie in het Volkshuisvestingsprogramma. De Wet goed verhuurderschap voeren we actief uit en de Leegstandsverordening is vastgesteld. Binnen gebiedsontwikkelingen en andere locaties bereidden we woningbouwprojecten voor of voerden deze uit. Voor sommige projecten zijn subsidies toegekend en maakten we afspraken met ontwikkelaars. Tenslotte werkten we aan het verduurzamen van woningen. Woningeigenaren en VvE’s kregen advies en subsidie voor isolatie. Het Warmteprogramma Rijswijk is vastgesteld en de voorbereiding van een warmtenet in Rijswijk West is gestart.

Indicatoren Indicator | Realisatie 2024 | Begroting | Realisatie 2025 2025 Oplevering nieuwe woningen per 1000, tussen haakjes | 31,4 (902) | 29,9 (952) | 19,3 (571) totaal aantal opgeleverde woningen % (zelfstandige) sociale huurwoningen in bezit van een toegelaten instelling (corporatie) als aandeel van de | 30,5 | 27,8 | 29,8 totale woningvoorraad % geprogrammeerde (zelfstandige) sociale huurwoningen in bezit van een toegelaten instelling als aandeel van het | 3,1 | 35,2 | 0 totale woningbouwprogramma* Aantal toegevoegde tijdelijke wooneenheden (flexwoningen) | 336 | 440 | 0 Aantal gasloze/Nul op de meter (NoM) woningen | 902 | 952 | 571 (jaarlijks toegevoegde aantal) ** % hernieuwbare elektriciteit | 12 | 6 | 13 (definitief % nog niet bekend) Zie | Zie | Zie paragraaf Gemiddelde WOZ waarde (duizend euro) | paragraaf Heffingen | paragraaf | Heffingen Heffingen Ontwikkelkaders / gebiedspaspoorten | 2 en 8 | 2 en 8 | 4 en 5 en wijzigingen omgevingsplan / BOPA's Zie | Zie | Zie paragraaf Demografische druk*** | paragraaf Heffingen | paragraaf | Heffingen Heffingen * Oplevering per duizend bestaande woningen maakt vergelijking met andere gemeenten mogelijk Volkshuisvesting, leefomgeving en 90 | stedelijke vernieuwing ** Wij hebben geen zicht op het aantal particuliere woningen dat op initiatief van de eigenaar gasloos is geworden.

Wanneer de Wgiw is ingevoerd mogen wij deze informatie op adresniveau verzamelen en opslaan. *** Verhouding van het aantal jongeren en ouderen t.o.v. de categorie 20 tot 64 Wat heeft het gekost? Exploitatie | Realisatie | Primitief 2025 | Gewijzigde | Realisatie | Verschil (bedragen x € 1.000) | 2024 | begroting | 2025 | (+=voordeel) 2025 8.1 Ruimte en leefomgeving | Lasten | 5.554 | 8.130 | 8.130 | 1.596 | 6.533 8.1 Ruimte en leefomgeving | Baten | 5.808 | 6.652 | 6.652 | 3 | -6.649 8.1 Ruimte en leefomgeving | 255 | -1.477 | -1.477 | -1.593 | -116 8.2 Grondexploitatie | Lasten | 8.534 | 23.706 | 23.706 | 1.002 | 22.704 (nietbedrijventerreinen) 8.2 Grondexploitatie | Baten | 8.494 | 23.770 | 23.770 | 1.023 | -22.747 (nietbedrijventerreinen) 8.2 Grondexploitatie | -40 | 64 | 64 | 22 | -43 (nietbedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen | Lasten | 5.015 | 6.798 | 6.798 | 13.839 | -7.042 8.3 Wonen en bouwen | Baten | 601 | 6.574 | 6.574 | 16.728 | 10.154 8.3 Wonen en bouwen | -4.414 | -224 | -224 | 2.888 | 3.112 Volkshuisvesting, leefomgeving | -4.199 | -1.637 | -1.637 | 1.316 | 2.953 en stedelijke vernieuwing Investeringen Begrote | Werkelijke | Saldo | Begrote | Werkelijke | Saldo Investering (bedrag x € 1.000) | lasten | lasten | lasten | baten | baten | baten Aanp.woonomg.wijkverbet.Te Werve | 756 | 756 Bogaard Stadscentrum | 2.304 | 2.304 Havenkwartier | 2.148 | 2.148 Herinrichten

speelplekken in de wijk | 270 | 227 | 43 Herstructurering WWC Strijplaan | 1.570 | 48 | 1.522 | 12 | -12 Inrichting bos - en parkloper in Pasgeld | 1.440 | 15 | 1.425 Inrichting van het Hof van Sion | 497 | 31 | 466 Renovatie De Voorde | 1.300 | 1.300 Restaureren tuindersschoorsteen Hof van Sion | 60 | 4 | 56 Stationsgebied  | 61 | 59 | 2 Transformatie Wilhelminapark | 599 | 33 | 566 Uitwerking actieplan geluid | 275 | 275 Vervanging beplanting | 421 | 431 | -10 Vervanging bomen | 851 | 905 | -54 Voorber.kred. Altern. inzam. afval en grondstoffen in Kessler Park, Bogaard Stadscentrum en Havenkwartier. | 100 | 32 | 68 12.650 | 1.784 | 10.866 | 12 | -12 Toelichting op de afwijkingen Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) | Verschil | Verschil Baten | Lasten Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing 8.1 Ruimte en leefomgeving | -6.649 | 6.533 Technische toelichting Tijdens de overgang naar het nieuwe financiële systeem en de aanpassing van de | -6.652 | 6.622 programmabegroting in 2025 zijn enkele ramingen anders verwerkt in de financiële administratie. Hierdoor wijkt het beeld van de actuele begroting in de jaarrekening af van de Volkshuisvesting, leefomgeving en 91 | stedelijke vernieuwing Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) | Verschil | Verschil Baten | Lasten vastgestelde wijzigingen, wat technische verschillen veroorzaakt bij enkele beleidsproducten.

Deze verschillen zijn neutraal en hebben geen effect op het totale begrotingssaldo. Inhoudelijke toelichting Bij de bestemmingsplannen zijn meer kosten gemaakt met betrekking tot de externe adviezen en inhuur. Daarnaast heeft er een doorbelasting plaatsgevonden vanuit Rijswijk Buiten die hoger is dan vooraf begroot | -74 Overige verschillen | 3 | -15 8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen) | -22.747 | 22.704 Technische toelichting Tijdens de overgang naar het nieuwe financiële systeem en de aanpassing van de | 301 | -186 programmabegroting in 2025 zijn enkele ramingen anders verwerkt in de financiële administratie. Hierdoor wijkt het beeld van de actuele begroting in de jaarrekening af van de vastgestelde wijzigingen, wat technische verschillen veroorzaakt bij enkele beleidsproducten. Deze verschillen zijn neutraal en hebben geen effect op het totale begrotingssaldo. Inhoudelijke toelichting Op basis van de 13e herziene begroting van de Grondexploitatie (RV25-019) is de begroting | -18.751 | 19.121 in de eerste halfjaarrapportage 2025 gewijzigd. Echter sloot de verwerkte begrotingswijziging niet aan met de herziening, waardoor de begrote lasten € 18,8 miljoen te hoog was en de begrote baten € 19,1 miljoen te hoog. Per saldo is dit bijna neutraal.

Verder zijn de werkelijke lasten voor de Grondexploitatie € 4,3 miljoen lager uitgevallen dan | 3.769 de beoogde begroting van de Grondexploitatie, waarvan € 0,9 miljoen voor de plankosten en € 3,4 miljoen voor de civiele werken. Dit komt voornamelijk de vertraging in de planontwikkeling door de beroepsprocedures tegen het bestemmingsplan Pasgeld-West, met als gevolg een verschuiving binnen de looptijd van de Grondexploitatie van 2025 naar 2026 en verder. De meeropbrengst gronduitgifte van € 0,3 miljoen betreft een hogere opbrengst dan in de | 239 herziening 2025 was geraamd van verkoop van een perceel in Sion. Doordat de kosten lager zijn uitgevallen dan begroot, is per saldo ook de toename | -4.536 boekwaarde lager. 8.3 Wonen en bouwen | 10.154 | -7.042 Technische toelichting Tijdens de overgang naar het nieuwe financiële systeem en de aanpassing van de | 6.952 | -8.108 programmabegroting in 2025 zijn enkele ramingen anders verwerkt in de financiële administratie. Hierdoor wijkt het beeld van de actuele begroting in de jaarrekening af van de vastgestelde wijzigingen, wat technische verschillen veroorzaakt bij enkele beleidsproducten. Deze verschillen zijn neutraal en hebben geen effect op het totale begrotingssaldo. Inhoudelijke toelichting De opbrengst van de verkoop van Laan Hofrust 2-4 is fors hoger dan aanvankelijk begroot.

| 2.116 Dit heeft een aantal redenen: destijds is een bedrag geraamd dat niet gebaseerd was op een taxatie. Een taxatie op voorhand zou bij een verkoop suggesties wekken over de (wenselijke) waarde. Verder was op dat moment ook nog niet duidelijk welke bestemmingen het college mogelijk zou achten. En de bestemming is een grote graadmeter voor de waarde. De boekwaarde van de woonwagencentra is te hoog en daarom moet daarop versneld | -532 worden afgeschreven. De uitgaven in het woningisolatieprogramma worden gedekt vanuit eigen middelen | 160 en rijkssubsidie middelen (SPUK LAI). Deze middelen vullen elkaar aan en vormen gezamenlijk het woningisolatieprogramma. Aan de besteding van de rijkssubsidiemiddelen zijn voorwaarden verbonden. De uitgaven zijn allereerst zoveel mogelijk vanuit de rijkssubsidie middelen betaald. Daarbij is beoordeeld welke uitgaven voldoen aan de voorwaarden gesteld vanuit het rijk. De resterende uitgaven zijn betaald vanuit de eigen middelen. De totale uitgaven in 2025 komen overeen met begroot. Wel hebben we in 2025 uiteindelijk meer uitgaven (€160.000) kunnen betalen vanuit de rijkssubsidie dan aanvankelijk begroot. De resterende eigen middelen worden weer toegevoegd aan de bestemmingsreserve woningisolatieprogramma en blijven op die manier beschikbaar voor het woningisolatieprogramma.

In 2025 was gepland om een deel van het openbaar gebied binnen het project | 328 Havenkwartier vast ter hand te nemen. Vooral het project Koopmanstraat. Binnen het project Havenkwartier was te de verwachting dat de projecten Havenmeester en Urban Park vanwege bezwaren tegen de bouw een lang juridisch traject zouden in gaan. Dit bleek achteraf mee te vallen en de bezwaren zijn van de baan. Bij nader inzien is het project Koopmanstraat toch vooruit geschoven. Hierdoor zijn de lasten lager dan begroot. Volkshuisvesting, leefomgeving en 92 | stedelijke vernieuwing Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) | Verschil | Verschil Baten | Lasten Door een langzamere aanloop in het project van Kesslerpark in 2025 zijn de plankosten en | 1.578 voorbereiding-, toezicht- en uitvoeringkosten lager uitgevallen dan begroot. Door een langzamere aanloop in het project Bogaard Stadscentrum zijn de kosten voor | 1.134 inrichting openbaar gebied, voorbereidings, toezicht- en uitvoeringskosten lager uitgevallen dan begroot. Voor een paar kleinere facilitaire projecten waren de kosten niet begroot. Hetzelfde geldt | 227 | -297 voor de bijbehorende baten, waarmee de kosten grotendeels gedekt worden. De baatnemingen van de projecten binnen Gebiedsontwikkelingen wijken af met de | -2.747 begroting.

Dit is toe te wijzen aan het feit dat er minder kosten zijn gemaakt dan begroot bij de projecten Havenkwartier, Kesslerpark en Bogaard. Hierdoor minder baatnemingen gedaan dan vooraf begroot. Voor de HAR+ regeling van het COA vangen wij (extra) vergunninghouders op. Hiervoor | 590 krijgen we per persoon een vast bedrag van het CAO. Zo worden de kosten gedekt door de ontvangen baten die we in 2026 hebben ontvangen. Voor de HAR+ regeling van het COA vangen wij (extra) vergunninghouders op. Hiervoor | -590 krijgen we per persoon een vast bedrag van het CAO. Zo worden de kosten gedekt door de ontvangen baten die we in 2026 hebben ontvangen. Voor een lopende juridische claim is er voorziening getroffen. | -1.305 Doordat er diverse vacatures open hebben gestaan bij team Vergunningen zijn er minder | 506 personele kosten dan vooraf begroot doorbelast Voor de Implementatie Omgevingswet was beoogd om al in 2025 te starten met | 142 de gebiedsgerichte uitwerking van het Omgevingsplan. Doordat de vaststelling van de Basisregeling pas in december 2025 plaatsvond, schuift de gebiedsgerichte uitwerking door naar 2026. Bij het project Flexibel wonen Lange Kleiweg kon voor kosten die in voorgaande jaren zijn | 1.182 gemaakt dit jaar een subsidie benut worden. Vanuit het Rijk ontvangt de Gemeente Rijswijk een vast bedrag per woning voor het bouwen | 1.680 van betaalbare woningen.

Voor de betaalbare woningen waarbij de bouw gestart is in 2025 hebben we de rijksbijdrage gekregen. De overige verschillen worden veroorzaakt door kleinere posten. | -6 | 102 Beleidsproduct 8.1 Ruimte en leefomgeving Wat wilden we bereiken? 8.1.1 Implementatie Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Gemeenten moeten voor de volledige invoering de komende jaren verschillende stappen zetten. De gemeente voldoet aan de nieuwe wettelijke verplichtingen en werkt in 2025 aan de aanpassingen van werkwijzen voor de verdere invoering van de wet. Zo draagt de gemeente bij aan een veilige en gezonde leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. De Omgevingswet heeft vier verbeterdoelen: • | Het omgevingsrecht inzichtelijker, voorspelbaarder en gebruiksvriendelijker maken. • | Een samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving bevorderen in beleid, besluitvorming en regelgeving. • | Meer bestuurlijke afwegingsruimte bieden door een actieve en flexibele aanpak mogelijk te maken. • | De besluitvorming over projecten in de fysieke leefomgeving versnellen en verbeteren 8.1.2 Groenbeleid en biodiversiteit Groen is een belangrijk deel van de identiteit van Rijswijk. De gemeente combineert de groei van de stad met het versterken van de groenstructuur. Nieuwe ontwikkelingen verbeteren de groenstructuur met als doel de biodiversiteit te vergroten.

Als er toch groen verdwijnt, compenseert de gemeente dit. Het nieuwe groenbeleid is een bouwsteen van de omgevingsvisie. Hierin legt Rijswijk de nadruk op een sterke bomen-, natuur- en recreatiestructuur, zowel regionaal als lokaal. De gemeente Volkshuisvesting, leefomgeving en 93 | stedelijke vernieuwing Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing94 pakt knelpunten in deze structuren aan en kijkt daarbij ook naar de bredere samenhang met het kustlandschap van Zuid-Holland. Belangrijke onderdelen zijn de buitenplaatsen op de strandwal, de parkenreeks met het slagenlandschap, en de verbinding met de Vliet en Zweth in het Nationaal Park Hollandse Duinen. Daarnaast wil Rijswijk meer kleur en variatie in het groen. Bij groen, biodiversiteit en klimaatadaptatie zijn beleid, ontwerp en beheer van de openbare ruimte sterk met elkaar verbonden. Daarom worden mogelijkheden en onmogelijkheden goed met elkaar afgestemd. Onderhoud, beheer en inrichting openbare ruimte zijn nader uitgewerkt in programma 5, Sport, cultuur en recreatie. De gemeente Rijswijk wil bijdragen aan het herstel van de biodiversiteit in Nederland. We vinden het belangrijk dat fysieke maatregelen groen-, woon- als werkgebieden bijdragen aan een natuurinclusieve stad. Natuurbeleving is belangrijk voor onze (nieuwe) bewoners, zowel in groengebieden als dicht bij huis.

Onze grote groengebieden mogen ook ingezet worden voor recreatie, zodat zeer kwetsbare gebieden in de regio worden ontlast. 8.1.4 Regionale samenwerking De nadruk van de regionale samenwerking op het gebied van ruimte zal de komende jaren liggen op samenwerking binnen het programma NOVEX. De wereld van het fysieke domein is in transitie. Een groot aantal opgaven dient zich gelijktijdig aan, zoals: het woningtekort, de stikstofcrisis, de energietransitie, een tekort aan werklocaties, de klimaatverandering, de transitie naar een circulaire economie, de mobiliteitstransitie, versterking biodiversiteit, verbetering luchtkwaliteit, verbetering leefomgeving, verbeteren van het voorzieningenniveau etc. De opéénstapeling van opgaves in combinatie met beperkte ruimte, financiële middelen en capaciteit maakt dat scherpe keuzes nodig zijn in de aanpak van die opgaven. Deze opgaven worden door alle overheden samen opgepakt vanuit het nationale programma NOVEX. Vanuit het programma wordt gewerkt aan samenhang in het ruimtelijke beleid en het versnellen van de uitvoering door te sturen op heldere voorwaarden en concrete uitvoeringsafspraken. Het programma NOVEX heeft twee sporen: regie per provincie en de gebiedsgerichte regie in NOVEX-gebieden. Rijswijk maakt onderdeel uit van NOVEX-gebied Zuidelijke Randstad.

8.1.5 Programma Stadsontwikkeling Het Programma Stadsontwikkeling heeft als doel om de kwalitatieve en kwantitatieve groei van de stad in balans te houden. Dit programma is projectoverstijgend en legt de focus op het inzichtelijk maken en adresseren van integrale, projectoverstijgende maatregelen die bijdragen aan een meer leefbare, bereikbare en toekomstbestendige stad. Hierbij valt te denken aan maatregelen op het gebied van bereikbaarheid, groen, wateroverlast, maar ook sociale cohesie en voldoende voorzieningen. Het programma ligt sinds half 2023 echter stil, vanwege een gebrek aan capaciteit. Het programma zal nu opnieuw worden opgestart en inhoudelijk worden verbreed, door bijvoorbeeld de coördinatie van de uitvoeringsagenda van omgevingsvisie bij het programma onder te brengen. Wat hebben we ervoor gedaan? 8.1.1 Implementatie Omgevingswet Omgevingsvisie In maart 2025 is de ‘Omgevingsvisie Rijswijk; gezonde buitenplaats in de metropool’ vastgesteld. In deze visie staat hoe de gemeente wil omgaan met de ruimte in Rijswijk in de komende jaren. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing95 Omgevingsplan In december 2025 is de Basisregeling Omgevingsplan vastgesteld. In deze regeling staan vooral regels voor de leefomgeving die voor heel Rijswijk hetzelfde zijn. Dit is de basis om verder te werken aan regels die speciaal gelden voor bepaalde gebieden.

Bij de Basisregeling Omgevingsplan maakten we ook een set vragenbomen (toepasbare regels) voor activiteiten die vaak voorkomen. Vergunningen In 2025 heeft de gemeente diverse ruimtelijke plannen ontvangen. Het Rijswijks Initiatieven Overleg (RIO) beoordeelde of deze plannen passen bij het beleid en wat zij bijdragen aan de samenleving. Plannen die kansrijk waren, zijn daarna besproken aan de Omgevingstafels. Daar is bekeken of de plannen uitvoerbaar zijn. Op basis van dit proces zijn verschillende vergunningen verleend. 8.1.2 Groenbeleid en biodiversiteit Groenbeleid Het Groenbeleid Rijswijk is vernieuwd. De gemeenteraad heeft het nieuwe Groenbeleidsplan in januari 2025 vastgesteld. In december 2025 stelde het college de Natuurwaardenkaart vast. Deze Natuurwaardekaart is een uitwerking van het Groenbeleid Rijswijk en helpt om natuurvriendelijk te bouwen en in te richten. De Natuurwaardenkaart is een hulpmiddel voor plannenmakers om natuur standaard mee te nemen in nieuwe ontwikkelingen. Zo versterken we de natuur in de hele stad. Het hieraan gekoppelde plantoetsingskader wordt nu alleen gebruikt om ontwikkelaars aan te moedigen om natuurvriendelijke maatregelen te nemen. Dit is een tijdelijke oplossing, totdat een beleidsregel wordt opgenomen in het omgevingsplan. Regionale samenwerking De samenwerking met Nationaal Park Hollandse Duinen is voortgezet.

Zij helpen om onze doelen en plannen goed af te stemmen op die van de regio. De provincie Zuid-Holland maakte een Uitvoeringsagenda Vlietzone. In deze uitvoeringsagenda staan plannen die bijdragen aan de doelen van de Toekomstvisie Vlietzone, waaronder ook projecten in Rijswijk. De provincie Zuid-Holland betaalt mee als die projecten doelen uit de Toekomstvisie Vlietzone waarmaken. Dit onderzoeken wij samen met de provincie. 8.1.3 Regionale samenwerking Provinciaal omgevingsbeleid De Provincie Zuid-Holland legde afgelopen jaar de ontwerp Herziening Omgevingsbeleid 2025 ter inzage. Hier hebben wij een zienswijze voor ingediend die vooral gericht is op het beschermen van de economische kracht van onze bedrijventerreinen. De Provincie Zuid-Holland werkt samen met de negen gemeenten uit de Haagse regio aan een gebiedsgerichte uitwerking van de Ruimtelijke Koers. In 2025 werkten wij mee aan een procesvoorstel hiervoor. NOVEX Zuidelijke Randstad Een belangrijke deel van de regionale samenwerking op het gebied van ruimte vond plaats binnen het programma NOVEX Zuidelijke Randstad. Dit is een samenwerkingsverband tussen gemeenten, de provincie en het Rijk. In 2025 rondden we het Ontwikkelingsperspectief voor dit gebied af. Ook startten we opdrachten voor twee onderdelen: economie en groen en water. De gemeente Rijswijk werkte hier actief aan mee.

Tafel Ruimte Haagse regio Samen met de negen gemeenten uit de Haagse regio hebben we gewerkt aan opgaven die voorbij de gemeentegrenzen gaan. Wij hebben een bijdrage geleverd aan de opdracht Ruimtelijk-Economische SWOT-analyse voor de Haagse Regio. Ook namen wij deel aan de expertsessies groenblauwe Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing96 ontwikkelstrategie. Dat heeft geresulteerd in een rapport over het groenblauwe netwerk in de Haagse regio. 8.1.4 Programma Stadsontwikkeling In 2025 werkten we aan een nieuwe opdracht en aanpak van het programma Stadsontwikkeling. Centraal in deze nieuwe aanpak staan drie doelen: 1.            Beter zicht op de huidige en gewenste kwaliteit van de stad 2.            Meer integrale besluitvorming bij het ontwikkelen van de fysieke leefomgeving 3.            Betere afstemming tussen lokale en bovenlokale beleidsdoelen Beleidsproduct 8.2 Grondexploitaties (niet-bedrijventerreinen) Wat wilden we bereiken? In samenwerking met marktpartijen wil de gemeente aantrekkelijke en duurzame ontwikkelingen realiseren voor woningbouw, bedrijfs- en kantoorgebouwen, en maatschappelijke voorzieningen. Dit zorgt ervoor dat (toekomstige) bewoners en gebruikers plezierig kunnen wonen, werken en recreëren. Wat hebben we ervoor gedaan? De lopende grondexploitaties en de grondexploitaties die in voorbereiding zijn, worden uitgelegd in de paragraaf Grondbeleid.

Alleen de grondexploitatie Rijswijk Buiten wordt apart toegelicht in de paragraaf Rijswijk Buiten. Beleidsproduct 8.3 Wonen en bouwen Wat wilden we bereiken? De komende jaren zullen diverse woningbouw- en gebiedsontwikkelingen vorm krijgen. Zowel in RijswijkBuiten (zie paragraaf 8.2) als in de gebieds- en locatieontwikkelingen waar de gemeente zelf geen grondpositie heeft. In 2025 zet de gemeente in op het verder uitwerken van deze gebieds- en locatieontwikkelingen, het in gang houden van de bouwstromen en het actualiseren van beleid om passend woonaanbod te bieden. Het taakveld 8.3 Wonen en bouwen is uitgewerkt in vier onderdelen: • 8.3.1 Actualiseren beleid en beleidsuitvoering inclusief nieuwe taken • 8.3.2 Realisatie Stadsas (facilitaire gebiedsontwikkelingen) • 8.3.3 Realisatie en verkoop losse gebieds- en locatieontwikkelingen • 8.3.4 Energietransitie 8.3.1 Actualiseren beleid en beleidsuitvoering inclusief nieuwe taken De gemeente Rijswijk streeft naar een passend woningaanbod voor alle huidige en nieuwe bewoners. Dit omvat het creëren van voldoende betaalbare woningen en een divers aanbod dat tegemoetkomt aan de behoeften van verschillende aandachtsgroepen, zoals ouderen en minder zelfredzame doelgroepen. Een belangrijk doel hierbij is het vergroten van de sociale woningvoorraad, zoals beschreven in de notitie "5 sporen; op weg naar 30% sociale woningvoorraad" uit 2023.

We willen daarnaast ouderen en minder zelfredzame groepen langer in staat stellen om zelfstandig te wonen, wat vraagt om passende woonoplossingen. Door recente wetgeving, zoals de Wet goed verhuurderschap en de Wet betaalbare huur, zal de gemeente in 2025 meer aandacht besteden aan het toezicht op woonruimten en de regulering van de volkshuisvesting. Deze wetgeving maakt het mogelijk om huurprijzen beter te reguleren en te controleren, waardoor de gemeente nieuwe taken krijgt op het gebied van handhaving en toezicht. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing97 Daarnaast voldoet de huidige Woonvisie, die dateert uit 2015 en in 2021 is geactualiseerd, niet langer aan de eisen die voortvloeien uit de vele veranderingen in de wetgeving en het (Rijks-)beleid op het gebied van volkshuisvesting. Daarom heeft de gemeenteraad via een motie verzocht om het volkshuisvestelijke beleid te vernieuwen, met als doel om dit vernieuwde beleid in de loop van 2025 gereed te hebben. In 2025 zal de gemeente bij bouwontwikkelingen nadrukkelijk sturen op de betaalbaarheid van woningen en het voortzetten van de woningbouwproductie. Dit is cruciaal om aan de woonbehoeften van diverse doelgroepen in Rijswijk te voldoen. De regionale woonzorgvisie, die in 2025 duidelijkheid zal bieden over de huisvestingsopgave voor diverse aandachtsgroepen, vormt een belangrijk onderdeel van deze strategie.

8.3.2 Realisatie Stadsas (facilitaire gebiedsontwikkelingen) De gemeente wil zoveel mogelijk groene gebieden behouden en verdichten in de al bebouwde delen. In de Stadsas wil de gemeente economische functies behouden en een kwaliteitsimpuls geven. Zo wordt het oude winkelcentrum aangepast naar een eigentijds en groen Bogaard stadscentrum, komt er een campus nabij het station Rijswijk (Kessler Park) en komen er nieuwe bedrijfsruimten en woningen in het Havenkwartier. Ook start de grootschalige sloop en nieuwbouw van het oostelijke deel van de wijk Te Werve waardoor daar een meer divers woningaanbod komt. De verschillende projecten zorgen voor de realisatie van grote aantallen woningen in de Stadsas. Zo is de bouw van onder andere The Orchard en Hof van Rijswijk in Bogaard stadscentrum in volle gang. In 2025 wordt naar verwachting gestart met verschillende grote bouwplannen binnen zowel Bogaard stadscentrum, Havenkwartier als Kessler Park. Hiervoor zijn en worden afspraken gemaakt met de ontwikkelende partijen en worden in 2025 meerdere planologische procedures doorlopen (voorheen: bestemmingsplan, nu wordt veelal met buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA's) gewerkt). Tot aan circa 2035 is de intentie om ruim 7.500 woningen en voorzieningen toe te voegen aan deze gebieden. Rijswijk streeft naar start bouw en het realiseren van ruim 5.000 nieuwe woningen in de periode 2025-2028.

Voor 2025 staat de oplevering van ongeveer 550 permanente woningen (naast flexwoningen) gepland. Voor de verkeersveiligheid en de gebiedsontwikkeling van Kessler Park heeft de gemeenteraad in 2024 een motie aangenomen voor de aanpassing van de Volmerlaan. Deze investering is opgenomen in programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat. De gebiedsontwikkelingen langs de Stadsas zijn in volle gang en lopen de komende jaren door. Anders dan RijswijkBuiten zijn de ontwikkelingen in de Stadsas geen grondexploitatie, maar facilitair. Net als bij RijswijkBuiten lopen deze ontwikkelingen langjarig en daarmee voor de verantwoording ook over meerdere begrotingen heen. Daarom is een passende verantwoordingsmethodiek nodig. Dit gaat de gemeente doen door in 2025 een Meerjarenprognose Gebiedsontwikkelingen (MPG) op te stellen. 8.3.3 Realisatie en verkoop losse gebieds- en locatieontwikkelingen Naast deze gebiedsontwikkelingen in de Stadsas werkt de gemeente in 2025 ook verder aan losse gebieds- en locatieontwikkelingen. Welke gelet op hun omvang, van belang zijn voor het vergroten van het aanbod van woningen, en ook in het voorzien van huisvesting van verschillende doelgroepen.

Het gaat hierbij onder meer om flexwoningen aan de Verrijn Stuartlaan en het Hof van Elsenburg en realisatie van sociale woningbouw op de voormalige Triaslocatie aan de Buziaulaan, aan de Godfried Bomansstraat, aan de Admiraal Helfrichsingel en aan de Sammersweg. Daarnaast speelt er een aantal initiatieven die nog in een pril stadium zijn, zoals de realisatie van woonzorgeenheden aan de Burgemeester Elsenlaan. Ook de verkoop van De Voorde en het Oude Raadhuis pakt de gemeente verder op. Flexwonen Verrijn Stuartlaan en Hof van Elsenburg De gemeente heeft samen met Magis Real Estate, Rijswijk Wonen en Vidomes subsidie gekregen voor de huisvesting van onder andere statushouders in het pand aan de Verrijn Stuartlaan 2. Er worden hier 460 wooneenheden gerealiseerd in dit te transformeren, leegstaande kantoorpand. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing98 Naast dat er 1/3 van dit aantal woningen wordt gereserveerd voor statushouders en Oekraïense ontheemden, wordt ook 1/3 gereserveerd voor starters en 1/3 voor spoedzoekers. Voor starters wordt dan vooral gedacht aan jongeren die in Rijswijk op zoek zijn naar huisvesting. Naast de realisatie van een asielzoekerscentrum op de locatie Hof van Elsenburg (in het kader van de Spreidingswet), onderzoekt de gemeente de mogelijkheden voor het realiseren van een flexwooncentrum voor spoedzoekers op deze locatie.

De gemeente werkt hiervoor een voorstel uit. Sociale woningbouwprojecten De gemeente wil het aandeel sociale huurwoningen in de stad op 30% houden. Om dit te borgen wordt ingezet op vijf sporen (vastgelegd in de notitie “5 Sporen: op weg naar 30% sociale woningbouw in Rijswijk”). Het beoogd resultaat is een versnelling van de geplande sociale woningbouw en een toename van het aantal te realiseren sociale woningen. In samenwerking met de woningcorporaties is per spoor aangegeven op welke locaties wordt ingezet en wat daarvoor nodig is. De gemeente werkt concreet aan: • Sociale woningbouwplannen op bijvoorbeeld de locaties Godfried Bomansstraat en Sammersweg, waarbij de gemeente inzet op versnelling van deze projecten (spoor 0) • Realisatie van sociale woningbouw op gemeentelijke locaties zoals de Buziaulaan, de voormalige Trias-locatie waar seniorenwoningen worden voorzien. Beoogde datum van verkoop van deze locatie aan woningcorporatie Vidomes is medio 2025 (spoor 2). • Ruimtelijke uitwerking voor de locatie Marimbahal van het door de raad gekozen scenario met sportzaalfunctie en sociale woningbouw. In Q4 2024 ligt dit ontwikkelscenario ter besluitvorming voor in de raad (spoor 2).

• De herstructurering en verdichting van bestaand bezit van corporaties in Te Werve Oost (als onderdeel van de gebiedsontwikkelingen binnen de Stadsas; spoor 3); • Een herstructurering en verdichting aan de Plataanstraat e.o. (Bomenbuurt): vernieuwing van de bestaande voorraad, waarvoor in het eerste kwartaal van 2025 de omgevingsvergunning wordt aangevraagd. (spoor 3) Verkoop van De Voorde en Oude Raadhuis De verkoop van De Voorde en het Oude Raadhuis zullen eind 2024 of in 2025 worden afgerond. Voor De Voorde dient een grootschalige cascorenovatie plaats te vinden, parallel aan het verkoopproces. De kosten hiervoor worden naar verwachting gedekt vanuit de verkoopopbrengsten (zie ook paragraaf grondbeleid). Standplaatsen woonwagens In 2025 start de gemeente met de herstructurering van woonwagenlocatie De Strijp, op grond van het recent geactualiseerde “Projectplan herstructurering en overdracht woonwagenlocatie de Strijp” (2024). Deze herstructurering voert de gemeente uit in samenwerking met Rijswijk Wonen, met als uiteindelijk doel de overdracht van de locatie aan Rijswijk Wonen. De standplaatsen en woonwagens zijn momenteel nog in bezit van de gemeente. Dit bezit en de exploitatie van standplaatsen en woonwagens past niet bij het takenpakket van de gemeente.

Rijswijk Wonen is bereid om de locatie over te nemen en de investering in nieuwe woonwagens op zich te nemen (zie ook paragraaf grondbeleid). 8.3.4 Energietransitie De gemeente wil in 2050 dat de gebouwde omgeving wordt verwarmd met duurzame energie in plaats van aardgas. De gemeente doet dit door: 1. Het energieverbruik te verminderen. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing99 2. In verschillende wijken de overstap van gas naar een duurzame energiebron (elektriciteit en warmte) te maken. 3. Het bewustzijn te vergroten In 2025 wil de gemeente de volgende doelen bereiken: • Circa 480 woningen (waaronder 50 VvE’s) starten met (de voorbereidingen voor) het treffen van isolatiemaatregelen. • Het ecologisch onderzoek voor het opstellen van het soorten managementplan wordt uitgevoerd. • 20 ondernemers worden met een energiescan geadviseerd over verduurzaming van hun onderneming. • Het Warmteprogramma Rijswijk (herziening van de Transitievisie Warmte) wordt vastgesteld door de gemeenteraad. • De verkenning en planvorming voor de aanleg van het warmtenet in Rijswijk West wordt voorgezet en de gemeente start de voorbereiding van de aanleg van het warmtenet, indien de verkenning heeft geleid tot een samenwerkingsovereenkomst tussen HVC, Vidomes, Rijswijk Wonen en gemeente Rijswijk.

• De gemeente start met het uitvoeringsplan en de daaropvolgende aanpassingen van het omgevingsplan (of buitenplanse omgevingsactiviteit) voor de aansluiting op het warmtenet in Rijswijk West. • De verkenning en ontwikkeling van het warmteoverdrachtstation wordt voorgezet. Dit resulteert in een definitieve locatiekeuze en voorwaarden waaronder het station kan worden gebouwd. • De gemeente stimuleert de opwek van hernieuwbare elektriciteit in onbenutte ruimte. • De gemeente stelt aan alle basisscholen in Rijswijk de leerlijn Energietransitie beschikbaar voor educatie over de Energietransitie en geeft per jaar twee basisscholen de mogelijkheid om een door helden van de natuur begeleide energietransitieweek af te nemen. • In samenwerking met het Rijswijks Lyceum en de Energy Cave wordt een leermodule ontwikkeld over de Energietransitie en techniekonderwijs. Met inzet van bestaande en nog te ontwikkelen tentoonstellingen binnen de Energy Cave, wordt heldere, concrete en praktische informatie aangeboden over de energie- en warmtetransitie aan inwoners, ondernemers en VvE’s. Wat hebben we ervoor gedaan? 8.3.1 Actualiseren beleid en beleidsuitvoering inclusief nieuwe taken Volkshuisvestingsprogramma We hebben het ontwerp van het Volkshuisvestingsprogramma gemaakt en dit in het najaar ter inzage gelegd.

Het college heeft in december besloten om de definitieve vaststelling van het Volkshuisvestingsprogramma uit te stellen. Dit deed het college omdat nog niet bekend is wanneer de nieuwe Wet versterking regie volkshuisvesting ingaat en omdat de regionale woonzorgvisie nog niet is vastgesteld. Wet goed verhuurderschap In het afgelopen jaar controleerden we vooral naar aanleiding van ontvangen meldingen of verhuurders zich aan de Wet goed verhuurderschap hielden. Ook voerden we actieve controles uit bij het verlenen van vergunningen voor het verhuren van woningen of kamers. Deze actievere handhaving leidde onder andere tot afspraken met een verhuurder van een groot aantal studentenwoningen. De huurprijzen zijn toen aangepast naar de maximaal toegestane huurprijs. In december stelde het college de beleidsregel ‘handhaving Wet goed verhuurderschap’ vast. Leegstandverordening De raad heeft in december de Leegstandsverordening Rijswijk vastgesteld. Deze verordening verplicht eigenaren aan de gemeente te melden als een woning 6 maanden leegstaat. Woningcorporaties hoeven dit niet te melden. De verordening gaat in per 1 april 2026. Eind 2025 startten we met een onderzoek naar de werkelijke leegstand in Rijswijk. Dit helpt ons om ons goed voor te bereiden op de uitvoering.

Overig In de tekst van ‘Programma Sociaal Domein, beleidsproduct 6.6: Wmo’ worden de uitvoering van de woonzorgvisie, het voortzetten van de kwartiermaker senioren huisvesting en het doorstroomteam verder besproken. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing100 8.3.2 Realisatie Stadsas (facilitaire gebiedsontwikkelingen) Afspraken met ontwikkelaars In 2025 zijn er voor een vier projecten anterieure overeenkomsten of een allonge (aanvulling ) daarop gesloten. We zijn ook gestart met onderhandelingen voor andere projecten. Met deze overeenkomsten maken we afspraken over de bijdrage aan de ontwikkeling van de openbare ruimte en de inzet van de gemeente. We zetten omgevingsmanagement in bij alle gebiedsontwikkelingen. Dit zorgt voor goede afstemming met bewoners en ondernemers. In 2025 richtten we ons ook op de afstemming tussen de verschillende ontwikkelende partijen in de gebieden. Planproducten Om projecten ruimtelijk goed te kunnen inpassen, stelde de gemeenteraad in 2025 meerdere planproducten vast via zogenaamde buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA). Dit is onder andere gedaan voor de langlopende ontwikkelingen van de HBG en Sijthoff locatie. Voor het ING-blok en de waterman is dit uitgesteld omdat de ontwikkeling nog niet zo ver is. Voor de Prinsenpassage stond een BOPA gepland in 2025 maar de ontwikkelaar besloot het plan anders uit te gaan voeren.

Daardoor is een BOPA niet meer nodig. Subsidies In 2025 is de subsidieregeling Woningbouw op Korte Termijn (WoKT) voor Te Werve Oost en Kessler Park toegekend. Deze subsidie is bedoeld voor maatregelen op het gebied van infrastructuur en mobiliteit. We kunnen deze kosten niet doorberekenen aan de initiatiefnemers. De toegekende subsidie, inclusief belasting over de toegevoegde waarde (btw), bedraagt : • Te Werve Oost: € 1.094.500 • Kessler Park e.o.: € 4.179.000 Met dit geld kunnen alle aangevraagde maatregelen nu ook uitgevoerd worden. Voor Te Werve Oost zijn dit: • Herinrichting Sir Winston Churchilllaan met geluidsreducerend asfalt • Herinrichting bovenplanse deel Karel Doormanlaan (twee resterende delen buiten het gebied dat door Rijswijk Wonen zal worden gedaan). Voor Kessler Park en omgeving zijn dit: • Herinrichting openbaar gebied Kessler Park en omgeving • Verbetering van de toegang naar het Stationsplein. De financiële bijdrage vanuit de gemeente was bij de aanvragen al geregeld. Sommige maatregelen stonden namelijk al in het langetermijn investeringsprogramma. Voor At The Park is een meerjarige regeling toegekend voor specifieke uitkeringen voor huisvesting van aandachtsgroepen, zoals studenten. Deze regeling heet RHA 2025 en het bedrag is € 5.000.000. Dit bedrag wordt uitgekeerd aan DUWO.

Meerjaren Prognose Gebiedsontwikkeling De Meerjaren Prognose Gebiedsontwikkeling is in 2025 vastgesteld en zal vanaf nu elk jaar als financiële verantwoording voor de gebiedsontwikkelingen met de jaarrekening worden bijgesteld. Investeringen in de openbare ruimte In 2025 zijn de herinrichting van de openbare ruimte van Bogaard Stadscentrum en Kesslerpark grotendeels voorbereid. 8.3.3 Realisatie en verkoop losse gebieds- en locatieontwikkelingen Verrijn Stuartlaan In 2025 is de ontwikkeling van het Centrum Flexwonen aan de Verrijn Stuartlaan, nu bekend als NOVUM, goed op gang gekomen. Vooral het sociaal beheer en de inrichting van de openbare Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing101 ruimte zijn in 2025 verder uitgewerkt. In december 2025 zijn de eerste huurovereenkomsten symbolisch ondertekend. Hof van Elsenburg In mei 2025 opende het tijdelijke AZC op het Hof van Elsenburg. Godfried Bomansstraat De bouw van 34 sociale huurwoningen op de locatie Godfried Bomansstraat liep verdere vertraging op. Dit kwam door een beroepsprocedure bij de Raad van State. Met de bouw van de woningen kon hierdoor in 2025 nog niet worden gestart. Admiraal Helfrichsingel De ontwikkeling van ongeveer 40 middeldure huurwoningen op de locatie Admiraal Helfrichsingel liep vertraging op doordat door de corporatie geen geschikte aannemer gevonden kon worden voor de bouw.

Het plan wordt nu aangepast. Buziaulaan Vidomes werkte in 2025 de eerste plannen uit voor senioren- en hofjeswoningen aan de Buziaulaan. Marimbahal In maart 2025 stemde de gemeenteraad in met het voorstel om de locatie Marimbahal te herontwikkelen. Er komen een grotere sportzaal en woningen. Deze plannen worden verder uitgewerkt in een gebiedspaspoort. Plataanstraat In september 2025 werd een anterieure overeenkomst gesloten voor de herontwikkeling van de Plataanstraat. Hier worden door Rijswijk Wonen 42 eengezinswoningen, 6 portiekwoningen en 7 bedrijfsruimtes gesloopt. Er komen 56 nieuwe appartementen en eengezinswoningen voor terug. De gemeenteraad stemde in december 2025 in met verlenen van een vergunning voor een deel van de nieuwbouw. Burgemeester Elsenlaan In januari 2025 werd een intentieovereenkomst gesloten om een deel van het kantoorgebouw aan de Burgemeester Elsenlaan 170 te veranderen in een woonzorgvoorziening. In 2025 werkten zij deze plannen verder uit in een conceptgebiedspaspoort. 8.3.4 Energietransitie Woningisolatieprogramma In 2025 kregen 10 woningeigenaren en 37 Verenigingen van eigenaren (VvE’s) advies over de isolatiemaatregelen die mogelijk zijn voor hun woningen of gebouwen. Voor 435 woningen (235 losse woningen en 36 VvEs) is door de gemeentesubsidie toegezegd voor isolatiemaatregelen.

Bij deze woningen zijn isolatiemaatregelen uitgevoerd of deze worden in de komen periode uitgevoerd. Zes VvE's (in totaal 206 woningen) ontvingen een subsidie voor procesbegeleiding. Soorten managementplan Het ecologisch onderzoek is afgerond. Energiescans ondernemers In 2024 waren er nog twee energiescans beschikbaar voor ondernemers, maar er kwamen geen aanvragen binnen. Er zijn geen aanvragen voor energiescans ontvangen. De 20 energiescans die voor 2025 begroot stonden zijn daarom niet ingekocht. Warmteprogramma Rijswijk Op 25 november 2025 is het Warmteprogramma Rijswijk vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders. Warmtenet Rijswijk west De verkenning van het warmtenet in Rijswijk West is klaar. Samen met HVC en de corporaties maakte de gemeente een samenwerkingsovereenkomst Rijswijk West en een Kwadrantuitwerking Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing102 voor Stervoorde-Hoekpolder. De gemeente startte een communicatiecampagne om inwoners te informeren over de veranderingen die eraan komen. De gemeente is gestart met de ontwikkeling van het uitvoeringsplan voor aansluiting van Stervoorde en de Hoekpolder op het warmtenet. Verkenning en ontwikkeling van het warmteoverdrachtstation De verkenning naar het warmteoverdrachtstation in het Kruisvaarderspark is gestopt.

In samenwerking met HVC is een verkenning naar een warmteoverdrachtstation in de Hoekpolder gestart. Stimuleren opwek hernieuwbare elektriciteit De gemeente hielp een initiatiefnemer met het starten van een plan om zonnepanelen te plaatsen boven parkeerplaatsen bij een sportvereniging. De gemeente gaf advies over de voorwaarden en het stappenplan voor verder onderzoek. Uit dat onderzoek bleek dat het plan financieel niet haalbaar is. Leerlijn Energietransitie Twee basisscholen hebben de leerlijn Energietransitie ingekocht. Een van deze scholen besteedt nu regelmatig aandacht aan energietransitie in het gewone onderwijsprogramma. Daarnaast zijn er gesprekken met een basisschool voor een leerprogramma van 6 weken voor groep 4 t/m 8. In de Energy Cave is een tentoonstelling over het warmtenet geopend. Algemene middelen en overig Algemene middelen en overig (Bedragen x € 1.000) | Begroting na wijziging | Realisatie | Verschil t.o.v.

begroting na wijziging Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo Lokale heffingen binnen dit programma, | 333 | 15.684 | 15.351 | 349 | 16.112 | 15.763 | -16 | 428 | 412 waarvan de besteding niet gebonden is Algemene uitkeringen | 1.046 | 143.867 | 142.821 | 0 147.647 | 147.647 | 1.046 | 3.780 | 4.826 Dividend | 129 | 1.482 | 1.353 | 0 | 1.550 | 1.550 | 129 | 68 | 197 Saldo van de financieringsfunctie | 923 | 415 | -509 | 263 | 691 | 428 | 660 | 277 | 937 Overige algemene dekkingsmiddelen | 2.238 | 140 | -2.098 | 2.382 | 688 | -1.694 | -145 | 548 | 404 Vennootschapsbelasting | 100 | 0 | -100 | 88 | 0 | -88 | 12 | 0 | 12 Onvoorzien | 50 | 0 | -50 | 0 | 0 | 0 | 50 | 0 | 50 Subtotaal programma Algemene | 4.819 | 161.587 | 156.768 | 3.083 | 166.688 | 163.606 | 1.737 | 5.101 | 6.838 middelen en overig Parkeerbelasting (programma Bestuur | 0 | 6.639 | 6.639 | 0 | 6.664 | 6.664 | 0 | 25 | 25 en ondersteuning) Toeristenbelasting | 0 | 328 | 328 | 0 | 315 | 315 | 0 | -13 | -13 (programma Economie) Subtotaal Lokale heffingen andere programma's, waarvan de besteding niet gebonden is | 0 | 6.967 | 6.967 | 0 | 6.979 | 6.979 | 0 | 13 | 13 Totaal Algemene Dekkingsmiddelen | 4.819 | 168.554 | 163.734 | 3.083 | 173.668 | 170.585 | 1.737 | 5.114 | 6.851 en Onvoorzien Toelichting Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) | Verschil | Verschil Baten | Lasten

Algemene middelen en overig 0.5 Treasury | 314 | 487 Technische toelichting Tijdens de overgang naar het nieuwe financiële systeem en de aanpassing van de | -14 programmabegroting in 2025 zijn enkele ramingen anders verwerkt in de financiële administratie. Hierdoor wijkt het beeld van de actuele begroting in de jaarrekening af van de vastgestelde wijzigingen, wat technische verschillen veroorzaakt bij enkele beleidsproducten. Deze verschillen zijn neutraal en hebben geen effect op het totale begrotingssaldo. Inhoudelijke toelichting Door een hoger saldo op de rekening bij de schatkist zijn de renteopbrengsten hoger | 272 De aandeelhouders van HVC staan garant voor de leningen die HVC heeft aangetrokken. Daardoor | -30 kan er een betere financiering worden aangetrokken. De garantstelling geeft recht op een jaarlijkse garantstellingsprovisie van 1 % van het bedrag van de garantstelling (en is dus afhankelijk van de aangetrokken financiering en het aantal aandeelhouders. De garantstellingprovisie is dit jaar € 30.000 lager uitgevallen dan begroot. De voorziening dubieze debiteuren is bijgesteld o.b.v. de herberekening van de openstaande posten | -302 Een nieuw aangetrokken lening in 2025 voor de projectfinanciering van RijswijkBuiten leidt tot een | 431 hogere doorberekening van de rente aan Rijswijk Buiten Een nieuw aangetrokken lening in 2025 leidt tot hogere rentelasten.

| -218 Over de verliesvoorziening van RijswijkBuiten wordt rente berekend en deze valt lager uit. | 92 Er zijn meer investeringen geweest, wat effect heeft op de rente op de investeringen. | -225 De rentevergoeding bij de BNG is door een lagere rentevergoeding en een lager saldo | 11 lager uitgevallen. Door de afname van het saldo van het IPP en de dalende rente bij de schatkist is de | 66 rentevergoeding lager Door het toegenomen aantal investeringen wordt de omslagrente over een groter bedrag gerekend, | 503 waardoor deze hoger uitvalt. Het restant bestaat uit meerdere kleine verschillen. | 86 | 129 0.61 OZB woningen | -128 Algemene middelen en overig 103 Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) | Verschil | Verschil Baten | Lasten Het aantal bezwaren tegen aanslagen Onroerende Zaak Belasting voor woningen was hoger dan | -106 begroot alsmede de daaruit voortkomende betaalde proceskostenvergoedingen. De overige verschillen worden veroorzaakt door kleinere posten. | -22 0.62 OZB nietwoningen | 426 De aantallen panden waarbij een ombouw gerealiseerd is van niet-woningen naar woningen is in 2025 | 426 minder dan begroot, waardoor er relatief meer OZB niet-woningen baten gerealiseerd zijn dan begroot.

Hierdoor zou de realisatie OZB woningen minder moeten zijn dan begroot, maar in de begroting was bij deze baten in te geringe mate rekening gehouden met de areaaluitbreiding (nieuwbouw). 0.64 Belastingen overig | -156 Technische toelichting Tijdens de overgang naar het nieuwe financiële systeem en de aanpassing van de | -100 programmabegroting in 2025 zijn enkele ramingen anders verwerkt in de financiële administratie. Hierdoor wijkt het beeld van de actuele begroting in de jaarrekening af van de vastgestelde wijzigingen, wat technische verschillen veroorzaakt bij enkele beleidsproducten. Deze verschillen zijn neutraal en hebben geen effect op het totale begrotingssaldo. Inhoudelijke toelichting De overige verschillen worden veroorzaakt door kleinere posten. | -56 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds | 3.780 | 1.046 De middelen van € 1,6 miljoen uit de decembercirculaire 2025 zijn niet begroot. | 1.588 Daarnaast is de verwachte uitkering van de Algemene uitkering over voorgaande jaren voor ca. € 0,8 | 772 mln. als nog te vorderen opgenomen. De maatstaf WOZ over 2023, 2024 en 2025 zijn nog niet definitief door BZK vastgesteld. Het tot gevolg | 374 is dat de bijstelling van de algemene uitkering over 2023 tot en met 2025 met € 374.000 voordelig is bijgesteld o.b.v. een aantal nieuw vastgestelde maatstaven. Betreft nog te ontvangen gelden over de jaren 2023, 2024.

| 728 Dit betreft overige diverse verschillen. | 318 Het verschil in lasten komt voort uit de toegekende bedragen van de septembercirculaire 2025 aan de | 1.046 desbetreffende taakvelden. 0.8 Overige baten en lasten | 566 | 539 Technische toelichting Tijdens de overgang naar het nieuwe financiële systeem en de aanpassing van de | 1.098 programmabegroting in 2025 zijn enkele ramingen anders verwerkt in de financiële administratie. Hierdoor wijkt het beeld van de actuele begroting in de jaarrekening af van de vastgestelde wijzigingen, wat technische verschillen veroorzaakt bij enkele beleidsproducten. Deze verschillen zijn neutraal en hebben geen effect op het totale begrotingssaldo. Inhoudelijke toelichting Op dit beleidsproduct worden diverse niet begrootte kosten en opbrengsten uit oude | 70 | -201 dienstjaren verantwoord. M.b.t. het BTW-compensatiefonds zijn verschillende suppleties ontvangen en betaald voor oude jaren. | 139 | -76 Voor subsidies is er een structurele taakstelling, welke in 2025 niet is gerealiseerd. | -314 Vanuit oude jaren is er een voordelig resultaat op de compensabele BTW gerealiseerd. | 357 Het restant wordt verklaard door diverse overige verschillen. | 32 Algemene middelen en overig 104 Overhead Toelichting De definitie van de overhead volgens het BBV is “alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces”.

Deze kosten worden verantwoord bij het taakveld Overhead. Hiertoe behoren ook de systemen en aanverwante lasten die deze functies ondersteunen. (Uitvoerings-) lasten worden zoveel mogelijk direct toegerekend aan de betreffende taken en activiteiten. Alle functies, bijbehorende systemen en aanverwante lasten en baten die rechtstreeks aan een specifiek taakveld zijn toe te wijzen, maken deel uit van de overige taakvelden en niet van het taakveld Overhead. Bedragen x € 1.000 | Begroting | Realisatie | Verschil | Begroting | Realisatie | Verschil | Saldo Onderdeel | lasten | lasten | lasten | baten | baten | baten Materiaal en kapitaallasten | 18.289 | 16.527 | 1.762 | 9.415 | 1.520 | -7.896 | -6.134 Personeel | 64.645 | 61.582 | 3.063 | 86 | 186 | 100 | 3.163 Eindtotaal apparaatskosten | 82.935 | 78.109 | 4.825 | 9.501 | 1.705 | -7.796 | -2.971 Naar programma en investeringen | -41.516 | -41.202 | -314 | 315 | 0 | -315 | -629 Restant(=overhead) | 41.418 | 36.907 | 4.511 | 9.816 | 1.705 | -8.111 | -3.600 Investeringen Begrote | Werkelijke | Saldo | Begrote | Werkelijke | Saldo Investering (bedrag x € 1.000) | lasten | lasten | lasten | baten | baten | baten Aanpassing publieke tribune in de raadzaal | 60 | 55 | 5 Dig.van dienstverl.en inform.huish.25 | 266 | 266 Documentaire informatievoorziening | 198 | 2 | 196 Huis van de Stad nazorg | 481 | 303 | 178 Huisvesting dienstverlening

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://rijswijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/23174fd3-10ec-4254-85f8-eaa198d222ed?agendaItemId=8b149523-483d-4d1e-b1d4-2ce6ce3e0fd7