Bijlage A Jaarstukken 2025

Realisatie 2024 14,50% 1.777

Begroting 2025 14,50% 1.800

Realisatie 2025 14,50%1 1.810*2

1 Bron Gezondheidsmonitor Volwassen en Ouderen (GGD, 4-jaarlijks). De meest recente meting van 2024 liet een stijging zien ten opzichte van 2021 (13%). We zetten in op stabilisatie (op 14,5%). 2 * aantal ingeschreven mantelzorgers: peildatum 18-12-2025

Indicatoren

Realisatie 2024

Begroting 2025

% doorverwijzingen naar 0 of 1 lijn

n.v.t.

n.v.t.

Aantal opgepakte signalen van zorgen over inwoners

n.v.t.

n.v.t.

Indicatoren Aantal inwoners uit trede 2 en 3 dat is geactiveerd Aantal inwoners met een actieve participas Aantal inwoners dat zich aanmeldt voor schuldhulpdienstverlening (Wgs) % inwoners met een betalingsachterstand dat wordt bereikt door team Vroeg-Erop-Af (dit is nu opgegaan in Sociaal Team)

Realisatie 2024 x x

Begroting 2025 110 1.230

Realisatie 2025 46 984

x

135

145

x

27%

29%

Indicatoren % Arbeidsparticipatie (netto) Duurzame uitstroom naar werk Deeltijdwerkenden met een uitkering

Realisatie 2024 72% 81% 112 inwoners

Begroting 2025 73% 80% 125 inwoners

Realisatie 2025 72% 84% 75 inwoners*1

e

e

Realisatie 2025 Nulmeting in 2026 Nulmeting in 2026

1 * de gemeente heeft in 2025 extra inzet gepleegd op het project van deel naar heel. Inwoners die deeltijd werken zijn extra ondersteund om urenuitbreiding te realiseren in hun huidige baan. Dit verklaart de daling in de realisatie in 2025.

Sociaal Domein 67

Indicatoren % van de inwoners met een hulpvraag dat de toegang tot ondersteuning weet te vinden % van de inwoners met ondersteuning en/of de hulpmiddelen zijn van mening dat deze bijdragen aan het langer zelfstandig wonen

Realisatie 2024 75% (meting 2022)

Begroting 2025

Realisatie 2025

78%

N.n.b.*1

81%

81%

x**2

Realisatie 2024 1 op 7,1 x 34

Begroting 2025 1 op 8 7 34

Realisatie 2025 1 op 7,2 x *1 30

1 * Gegevens over 2025 nog niet bekend. Worden na 1 juli verwacht. 2 ** Volgende meting wordt in 2026 uitgevoerd.

Indicatoren Jeugdigen in de jeugdhulp Cliënttevredenheid Aantal pleeggezinnen in Rijswijk 1 * In 2026 vindt de volgende meting plaats

Wat heeft het gekost? Realisatie Primitief 2025 2024

Exploitatie (bedragen x € 1.000) 6.1 Samenkracht Lasten en burgerparticipatie 6.1 Samenkracht Baten en burgerparticipatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

Gewijzigde begroting 2025

Realisatie 2025

Verschil (+=voordeel)

20.264

13.941

13.941

18.144

-4.203

11.829

2.512

2.512

12.022

9.510

-8.434

-11.429

-11.429

-6.122

5.307

Lasten

3.830

3.281

3.281

4.717

-1.437

Baten

357

454

454

490

35

-3.474

-2.827

-2.827

-4.228

-1.401

6.3 Inkomensregelingen 6.3 Inkomensregelingen 6.3 Inkomensregelingen

Lasten Baten

34.898 28.708 -6.189

38.838 30.394 -8.444

38.838 30.394 -8.444

38.200 30.519 -7.681

638 124 762

6.4 WSW en beschut werk 6.4 WSW en beschut werk 6.4 WSW en beschut werk

Lasten Baten

2.828 36 -2.792

3.200 0 -3.200

3.200 0 -3.200

2.749 17 -2.732

451 17 468

6.5 Arbeidsparticipatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.5 Arbeidsparticipatie

Lasten Baten

4.743 293 -4.450

3.265 171 -3.094

3.265 171 -3.094

2.794 129 -2.665

471 -42 429

6.60-6.91 Wmo 6.60-6.91 Wmo 6.60-6.91 Wmo

Lasten Baten

16.036 559 -15.478

19.082 418 -18.664

19.082 418 -18.664

19.431 680 -18.751

-349 263 -86

6.751-6.92 Jeugdhulp 6.751-6.92 Jeugdhulp 6.751-6.92 Jeugdhulp

Lasten Baten

23.070 308 -22.761

24.634 35 -24.599

24.634 35 -24.599

25.283 35 -25.248

-649 0 -649

-63.578

-72.257

-72.257

-67.427

4.830

Sociaal Domein

Toelichting op de afwijkingen Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000)

Verschil Baten

Sociaal Domein 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Technische toelichting

9.510

Verschil Lasten -4.203

Sociaal Domein 68

Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) Tijdens de overgang naar het nieuwe financiële systeem en de aanpassing van de programmabegroting in 2025 zijn enkele ramingen anders verwerkt in de financiële administratie. Hierdoor wijkt het beeld van de actuele begroting in de jaarrekening af van de vastgestelde wijzigingen, wat technische verschillen veroorzaakt bij enkele beleidsproducten. Deze verschillen zijn neutraal en hebben geen effect op het totale begrotingssaldo. Inhoudelijke toelichting Voor de gemaakte kosten rondom de opvang van Oekraïense ontheemden ontvangen gemeenten een financiële compensatie vanuit het Rijk. In de tweede helft van 2025 heeft de gemeente Rijswijk extra uren ingezet om de verhuizingen van Oekraïense ontheemden vanuit tijdelijke hotelopvang naar reguliere woonvoorzieningen te faciliteren. Dit heeft geleid tot een hogere compensatie vanuit het Rijk. Omdat de overgang naar woonruimte in de komende periode wordt voortgezet, blijft de inzet van extra capaciteit naar verwachting op een verhoogd niveau. De kosten die gemeenten maken voor de opvang van Oekraïense ontheemden worden door het Rijk gecompenseerd. In de tweede helft van 2025 heeft Rijswijk onder andere meer uren ingezet voor de begeleiding van Oekraïense ontheemden vanwege verhuizingen vanuit hotels naar reguliere woningen.

Deze extra inzet hield verband met het organiseren en begeleiden van de overgang naar duurzamere huisvesting. Met deze verhuizingen wordt verwacht dat de kosten voor opvang in de toekomst zullen afnemen. Rijswijk ontvangt huuropbrengsten vanuit het COA voor het AZC. De ontvangen huuropbrengsten vielen hoger uit dan begroot. De met de huuropbrengst samenhangende kosten die Rijswijk voor het AZC maakt, zijn deels gemaakt bij andere taakvelden. Doordat de kosten voor de uitvoering van de Wet Inburgering hoger uitvallen en deze worden gedekt uit de Rijksbijdrage, valt de Rijksbijdrage daardoor ook hoger uit. Voor de uitvoering van de Wet Inburgering stelt het Rijk (net zoals voor de onderwijsroute) een specifieke uitkering beschikbaar. Door meer aanmeldingen voor de B route, zijn de werkelijke kosten hoger uitgevallen dan ten tijde van de 2e halfjaarrapportage de verwachting was. Via de decembercirculaire is een decentralisatie uitkering de bij het COA aangevraagde OHBA-vergoeding (€ 502.000) ontvangen, bedoeld voor het organiseren van een huisvestingsvoorziening voor basisonderwijs aan asielzoekers die verblijven in het AZC aan de Lange Kleiweg. De gemeente heeft de wettelijke zorgplicht om te voorzien in adequate onderwijshuisvesting voor de kinderen van de asielzoekers die verblijven in het AZC aan de Lange Kleiweg.

De middelbare schoolleerlingen maken gebruik van de daarvoor aanwezige onderwijsvoorzieningen in Den Haag. Voor de basisschoolleerlingen is met Lucas Onderwijs overeengekomen dat zij voor de duur van het AZC, op KC Snijders, een tijdelijke onderwijsvoorziening realiseren. Op KC Snijders is de benodigde ruimte op dit moment beschikbaar, waardoor onderwijshuisvesting betrekkelijk eenvoudig en tegen minimale kosten gerealiseerd kon worden. Voor het organiseren van het onderwijs ontvangt Lucas Onderwijs vergoedingen vanuit het Rijk. Deze vergoedingen zijn voor deze doelgroep echter ontoereikend om de kosten te dekken die nodig zijn om een goed onderwijsaanbod in een veilige leeromgeving te kunnen realiseren. Met Lucas Onderwijs is daarom overeengekomen dat de gemeente zich voor de duur van deze onderwijsvoorziening, gelijkgesteld aan de duur van het AZC, garantstelt voor dekking van een eventueel exploitatietekort oplopend tot maximaal € 500.000. Deze garantstelling kan uiteindelijk dus ook lager uitpakken. Voor 2025 is er vanuit deze garantstelling een voorschot van € 122.000 aan Lucas Onderwijs betaald. Deze garantstelling wordt gedekt vanuit de ontvangen OHBA-vergoeding (€ 502.000). De overige verschillen worden veroorzaakt door kleinere posten.

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Technische toelichting Tijdens de overgang naar het nieuwe financiële systeem en de aanpassing van de programmabegroting in 2025 zijn enkele ramingen anders verwerkt in de financiële administratie. Hierdoor wijkt het beeld van de actuele begroting in de jaarrekening af van de vastgestelde wijzigingen, wat technische verschillen veroorzaakt bij enkele beleidsproducten. Deze verschillen zijn neutraal en hebben geen effect op het totale begrotingssaldo. Inhoudelijke toelichting

Verschil Baten 8.460

Verschil Lasten -3.687

702

-549

108 143 140 -140

-122

100

152 -1.437 -121

Sociaal Domein 69

Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000)

Verschil Baten

Door niet ingevulde vacatures, is er ingehuurd voor niet gebruikte salarisruimte, zodat we inwoners tijdig en binnen de wettelijke termijn kunnen blijven ondersteunen. In 2025 is een start gemaakt met het inhousen van diverse externe medewerkers, voor 2026 is het beeld dat inhuur in deze mate niet meer nodig zal zijn. De inhuurkosten zijn volledig geboekt op dit taakveld, terwijl het voordeel op het salarisbudget via de kostenverdeling verdeeld is over meerdere taakvelden. Per saldo leidt dit tot een tekort van € 0,3 miljoen. De overige verschillen worden veroorzaakt door kleinere posten. 6.3 Inkomensregelingen Technische toelichting Tijdens de overgang naar het nieuwe financiële systeem en de aanpassing van de programmabegroting in 2025 zijn enkele ramingen anders verwerkt in de financiële administratie. Hierdoor wijkt het beeld van de actuele begroting in de jaarrekening af van de vastgestelde wijzigingen, wat technische verschillen veroorzaakt bij enkele beleidsproducten. Deze verschillen zijn neutraal en hebben geen effect op het totale begrotingssaldo. Inhoudelijke toelichting De compensatie vanuit de rijksoverheid voor de Kinderopvangtoeslagenaffaire is hoger dan vooraf ingeschat. Het normbedrag voor organisatiekosten mag jaarlijks worden gedeclareerd. De overige verschillen worden veroorzaakt door kleinere posten.

De lagere uitgaven binnen BUIG van € 360.000 zijn voornamelijk het gevolg van een daling in het aantal uitkeringsgerechtigden, een trend die al in de tweede halfjaarrapportage zichtbaar was. Deze daling wordt veroorzaakt doordat in 2025 de uitstroom van uitkeringsgerechtigden hoger is dan de instroom. Daarnaast is de definitieve Rijksbijdrage hoger vastgesteld dan de eerder geraamde voorlopige bijdrage. Deze stijging is bij de slotwijziging budgettair neutraal verwerkt in de begroting, wat resulteert in een onderbesteding. De onderbesteding op de bijzondere bijstand van € 300.000 wordt veroorzaakt door een afname van het aantal inwoners dat gebruik heeft gemaakt van de diverse voorzieningen. De helft van deze onderbesteding heeft betrekking op de inrichtingskosten. Het betreft hier een incidenteel voordeel. Vertraging van een woonproject heeft geleid tot een uitgestelde verhuizing van statushouders, waardoor de bijzondere bijstand pas bij beschikbaarheid van de zelfstandige woningen binnen het project kan worden toegekend. In 2026 vindt er dan ook een inhaalslag plaats op de taakstelling waardoor er pas in 2026 voor de groep in 2025 bijzondere bijstand wordt verstrekt. De overige verschillen worden veroorzaakt door kleinere posten.

6.4 WSW en beschut werk Technische toelichting Tijdens de overgang naar het nieuwe financiële systeem en de aanpassing van de programmabegroting in 2025 zijn enkele ramingen anders verwerkt in de financiële administratie. Hierdoor wijkt het beeld van de actuele begroting in de jaarrekening af van de vastgestelde wijzigingen, wat technische verschillen veroorzaakt bij enkele beleidsproducten. Deze verschillen zijn neutraal en hebben geen effect op het totale begrotingssaldo. Inhoudelijke toelichting De onderschrijding op de Binnenbaan wordt vooral veroorzaakt door een hoger aantal medewerkers dat eerder met pensioen gaat dan aanvankelijk verwacht en gebruikmaakt van de RVU-regeling. Daarnaast zijn de salarisstijgingen lager uitgevallen dan begroot en ligt het gemiddeld aantal medewerkers onder de oorspronkelijke raming. Tevens heeft een eenmalige financiële teruggave van het UWV bijgedragen aan deze positieve afwijking. Bovenstaande resulteert in een totale onderbesteding van ongeveer € 400.000. Met de Sw bedrijven worden aan het begin van het jaar afspraken gemaakt over de kosten per Beschut werk. Hierbij wordt rekening gehouden met de verwachte CAO verhoging. Gedurende het jaar vindt geen bijstelling plaats op de vooraf overgekomen kosten met de SW bedrijven. In de meicirculaire zijn aan de gemeente middelen beschikbaar gesteld voor de loon-en prijsbijstellingen en toegevoegd aan het budget.

In 2025 is het volledige budget daardoor niet benut voor een bedrag van € 100.000. De overige verschillen worden veroorzaakt door kleinere posten. 6.5 Arbeidsparticipatie Technische toelichting Tijdens de overgang naar het nieuwe financiële systeem en de aanpassing van de programmabegroting in 2025 zijn enkele ramingen anders verwerkt in de financiële administratie. Hierdoor wijkt het beeld van de actuele begroting in de jaarrekening af van de

124

Verschil Lasten -1.470

154 638 -81

156 -32 360

300

58 451 -146

400

100

97 471 347

Sociaal Domein 70

Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000)

Verschil Baten

vastgestelde wijzigingen, wat technische verschillen veroorzaakt bij enkele beleidsproducten. Deze verschillen zijn neutraal en hebben geen effect op het totale begrotingssaldo. Inhoudelijke toelichting De overige verschillen worden veroorzaakt door vertraging waaronder lagere uitgaven exploitatiekosten Werkgeverservicepunt, communicatie en ICT. 6.60-6.91 Wmo Technische toelichting Voor overbruggingszorg kan Rijswijk kosten in rekening brengen bij Den Haag als centrum gemeente. Deze baten zijn niet begroot. Er zijn hogere eigen bijdrage ontvangen door een toename van het aantal clienten. Tijdens de overgang naar het nieuwe financiële systeem en de aanpassing van de programmabegroting in 2025 zijn enkele ramingen anders verwerkt in de financiële administratie. Hierdoor wijkt het beeld van de actuele begroting in de jaarrekening af van de vastgestelde wijzigingen, wat technische verschillen veroorzaakt bij enkele beleidsproducten. Deze verschillen zijn neutraal en hebben geen effect op het totale begrotingssaldo. Inhoudelijke toelichting De overige verschillen worden veroorzaakt door diverse posten waaronder hogere uitgaven bemoeizorg en Bijdrage Politie Parnassia 6.751-6.92 Jeugdhulp Technische toelichting Tijdens de overgang naar het nieuwe financiële systeem en de aanpassing van de programmabegroting in 2025 zijn enkele ramingen anders verwerkt in de financiële administratie.

Hierdoor wijkt het beeld van de actuele begroting in de jaarrekening af van de vastgestelde wijzigingen, wat technische verschillen veroorzaakt bij enkele beleidsproducten. Deze verschillen zijn neutraal en hebben geen effect op het totale begrotingssaldo. Inhoudelijke toelichting Maatwerkcontracten vormen een uitzondering en worden uitsluitend ingezet wanneer het reguliere gecontracteerde aanbod niet voldoende mogelijkheden biedt voor de noodzakelijke ondersteuning. In de tweede helft van 2025 hebben wij maatwerk ingezet voor jongeren met complexe problematiek, waarbij het reguliere gecontracteerde aanbod niet volstond en voor het opvangen van de wachtlijsten bij aanbieders van specialistische zorg voor jeugdigen waar zorg niet lang kon wachten. Ook hebben we maatwerk ingezet voor direct acute zorg, voor specifieke complexe zorg zoals specialistische 24 uurszorg. In het laatste kwartaal van 2025 zijn de declaraties meer gestegen dan bij de tweede halfjaarsrapportage waren voorzien. De overige verschillen worden veroorzaakt door kleinere posten.

Verschil Lasten

124 263

-349

186 77 -172

-177 -649 172

-218

-416 -186

Beleidsproduct 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Wat wilden we bereiken? Welzijn Inwoners doen naar vermogen mee, kijken naar elkaar om en helpen elkaar waar nodig. We willen dat Rijswijk een stad is waar geen verdeeldheid is en waar inwoners zich veilig en thuis voelen. Een inclusieve samenleving. Waar inwoners een sterk sociaal netwerk hebben waar ze op terug kunnen vallen. Waar we voor elkaar zorgen. Met gelijke kansen en waar gelijke behandeling de norm is. Preventie en gezondheid Belangrijke voorwaarden voor een inclusieve samenleving is de lichamelijke en mentale gezondheid van onze inwoners. We hebben als doel het aanmoedigen van een gezonde leefomgeving en het maken van gezonde keuzes. Dit gaat zowel over onderwerpen als alcoholgebruik, voeding, roken en bewegen, als over zingeving, eenzaamheid, sociale verbinding en anti-discriminatie. Dit sluit aan bij de landelijke beweging van ‘zorg naar gezondheid’ waarbij het voorkomen van problemen moet voorkomen dat in de toekomst meer zorg nodig is.

Sociaal Domein 71

Inburgering en nieuwkomers We hebben aandacht voor statushouders en Oekraïense ontheemden die in Rijswijk wonen. We willen dat zij actief mee kunnen doen en een leven in Rijswijk opbouwen waarin ze zichzelf kunnen redden. De gemeente ondersteunt hen hierbij door een breed aanbod aan taal, werk en integratietrajecten. Deze activiteiten zijn afgestemd op hun persoonlijke behoeften. Ook willen we de bestaanszekerheid en het welzijn van statushouders en Oekraïense ontheemden verbeteren en waarborgen. Dit doen we onder meer via het aanbod van minimaregelingen. Talentontwikkeling De gemeente Rijswijk, scholen, kinderopvang en andere betrokken partners vinden het belangrijk dat kinderen en jongeren hun talenten leren ontdekken en zich ontwikkelen om het beste uit zichzelf te halen. Het is een gezamenlijke verantwoording om activiteitenprogramma's te organiseren die bijdragen aan de gezondheid, de algemene ontwikkeling en/of sociale vaardigheden en kansengelijkheid van onze Rijswijkse jeugdigen. De activiteitenprogramma’s zijn gericht op sport, kunst, cultuur, techniek, natuur en milieu, gezondheid en taal. Op deze manier waarborgen we voldoende (veilige) voorzieningen om buiten te spelen, te ontmoeten, te sporten en in aanraking te komen de natuur (openbare speelplekken, speeltuinen, scouting, kinderboerderij, natuurtuin, schooltuin).

Jeugdigen hebben hierin hun eigen stem en worden betrokken bij het tot stand komen van het aanbod. Preventief Jeugdbeleid In een goed functionerend jeugdstelsel spelen meerdere factoren een rol. Naast een sterke pedagogische basis, is de inzet op preventie belangrijk. Preventie voorkomt dat alledaagse opgroeien opvoedproblemen erger worden en richt zich op het voorkomen en vroegtijdig herkennen van risico’s en problemen. Bij het algemene en preventieve jeugdbeleid gaat het om het verminderen van risicofactoren en het stimuleren van de beschermende factoren die bijdragen aan het veilig, gezond en kansrijk opvoeden en opgroeien. Dit doen we onder andere door de driehoek thuis, school en vrije tijd met elkaar te verbinden. Deze zijn belangrijk voor de ontwikkeling van jeugdigen. De interventies zijn onder te verdelen in 3 lagen. Er is een breed aanbod van algemene (basis)voorzieningen voor de jeugdigen en hun ouders, het universele preventie aanbod en het selectieve preventie aanbod. En als laatste is er nog een klein deel dat valt onder het geïndiceerde preventieaanbod. Dit is bijvoorbeeld Thuisbegeleiding bij gezinnen of Stevig ouderschap. Daarnaast is er een aanbod van een aantal interventies voor jeugdigen/ouders met een verhoogd risico, zoals bijvoorbeeld een aantal maatjesprojecten ouder/kind of Sociale Vaardigheidstrainingen.

Wat hebben we ervoor gedaan? Welzijn We hebben het beleid voor welzijn en armoede samengebracht in één plan. Op het gebied van welzijn hebben we het volgende gedaan: • We hebben flatcoaches ingezet om bewoners te ondersteunen. • We hebben een campagne gevoerd om mensen bewuster te maken van inclusie en samenleven. • We hebben het predicaat ‘Dementievriendelijke gemeente’ behaald. We hebben gewerkt aan de volgende onderwerpen: langer zelfstandig wonen, het voorkomen van problemen bij jeugd, het verminderen van armoede, schulden en eenzaamheid, mantelzorg, begeleiding van vluchtelingen, vrijwilligerswerk en inclusie. Daarbij hadden we aandacht voor drie belangrijke uitdagingen: Ondersteuning in de wijk We hebben ondersteuning in de wijk versterkt. Dit sluit aan bij bijna alle onderwerpen die hierboven zijn genoemd.

Sociaal Domein 72

Samenwerking met partners We hebben intensief samengewerkt met lokale organisaties. Samen hebben we kwetsbare inwoners beter geholpen. Dit ging onder andere over het voorkomen van valpartijen, het verbeteren van taalvaardigheid, ondersteuning van statushouders en hulp bij schulden. We hebben samen met Stichting Welzijn Rijswijk een plan gemaakt voor meerdere jaren. In dit plan staat hoe we samenwerken aan goed en toekomstgericht welzijnswerk in Rijswijk. Preventie We hebben ons gericht op het voorkomen van problemen. Dit deden we met activiteiten zoals valpreventie, het stimuleren van bewegen en het bevorderen van sociale contacten. Preventie en gezondheid • We hebben inwoners beter bekend gemaakt met de antidiscriminatievoorziening. Ook hebben we inwoners aangemoedigd om discriminatie te melden. • Voor de geestelijke gezondheidszorg hebben we samengewerkt met de GGD en Indigo B.V. • Door middel van de brede SPUK-regeling is gewerkt aan de thema’s van het GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) die ons helpen de sociale basis in Rijswijk te versterken. Ook in 2025 werkten we aan het voorkomen en verminderen van eenzaamheid bij kwetsbare inwoners. Door betere samenwerking met lokale organisaties is de ondersteuning op het gebied van gezondheid, sport en bewegen verbeterd. Inburgering en nieuwkomers • In 2025 zijn in Rijswijk op twee locaties statushouders gehuisvest.

We hebben hen begeleid met een inburgeringstraject dat bij hen past. Zo konden zij zo snel mogelijk zelfstandig meedoen in de samenleving. • In 2025 zijn op één locatie in Rijswijk Oekraïense ontheemden gehuisvest. Deze groep mocht gebruik maken van de gemeentelijke minimaregelingen. • Vanaf 1 januari 2025 betalen Oekraïense ontheemden een eigen bijdrage. Hoe hoog deze bijdrage is, hangt af van het inkomen en de persoonlijke situatie. Deze verandering komt door een aanpassing van de wet. • De subsidie die we in 2025 hebben aangevraagd voor voorinburgering is niet toegekend waardoor we niet alle plannen met betrekking tot dit onderwerp hebben kunnen uitvoeren. Wel hebben we gekeken hoe we asielzoekers en statushouders in de opvanglocaties kunnen begeleiden. Inburgeringsconsulenten hebben nu al vroeg contact met statushouders die later in Rijswijk komen wonen. Talentontwikkeling In 2025 hebben we het aanbod voor talentontwikkeling voortgezet, Dit aanbod bestond uit: Brede Regeling Combinatiefuncties, De Ontdekkers, Expeditie Rijswijk, Epic Youth (online jongerenwerk) en Helden van de Natuur.

In 2025 hebben we ons gericht op talentenontwikkeling van kinderen en jongeren met het volgende aanbod: • Brede Regeling Combinatiefuncties • De Ontdekkers • Expeditie Rijswijk • Epic Youth (online jongerenwerk) • Helden van de Natuur Preventief Jeugdbeleid In 2025 was er een duidelijke behoefte om beter inzicht te krijgen in wat de investeringen in preventief jeugdbeleid hebben opgeleverd. De gemeente heeft daarom gekeken naar: • Hoe nuttig de verschillende activiteiten waren; • Of er overlap was tussen de verschillende interventies; • Of de juiste groepen jongeren werden bereikt; • Wat het voordeel is van blijvende investeringen in preventie. Met het actieplan is gewerkt aan: • Het vastleggen en bespreken van meetbare indicatoren en resultaatafspraken met externe partners; • Het inzichtelijk maken of de acties hebben geleid tot het gewenste resultaat

Sociaal Domein 73

• •

Het verzamelen van gegevens over de werking van de preventieve inzet; Het verbeteren van de kwaliteit van het preventieve aanbod, met aandacht voor de juiste inzet, de juiste doelgroep, mogelijke verbeteringen en ontbrekend aanbod.

Naast deze inhoudelijke verbeteringen is ook rekening gehouden met een financiële opgave. Er lag een meerjarige taakstelling om te bezuinigen. Deze taakstelling liep in drie jaar op tot € 400.000 per jaar structureel. Samen met de gemeenteraad is verkend welke keuzes gemaakt konden worden om deze taakstelling te realiseren.

Beleidsproduct 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wat wilden we bereiken? Programma Rijswijk Samen Dichtbij De inwoner ervaart de ondersteuning vanuit het sociaal domein als één geheel. Zowel bij het eerste contact waarbij het nog niet duidelijk is wat er nodig is, als bij het contact met de specialistische teams. Dit doen we door de samenwerking van professionals in het sociaal domein te verbeteren. Dit moet voor de inwoner tot verbeteringen leiden: • Meer duidelijkheid voor de inwoner over waar hij of zij moet zijn, dichtbij en laagdrempelig. Problemen en vragen van inwoners worden eerder opgemerkt en de juiste professionals worden erbij gehaald die de inwoner verder kunnen helpen • De vraag van de inwoner en de haast die het heeft wordt onderzocht op alle gebieden waar een inwoner problemen ervaart • Er is sprake van een betere overgang tussen hulp en steun vanuit de Wmo, Jeugdwet, (gezondheids-)zorg, werk en inkomen etc. Als het nodig en gewenst is wordt een totaalplan opgesteld en is er één contactpersoon die de inwoner helpt bij de uitvoering van het plan. Centrum voor jeugd en gezin (CJG) Op het CJG komt het preventieve ondersteuningsaanbod op gebied van gezond, veilig en kansrijk opvoeden en opgroeien samen. De afgelopen jaren is geïnvesteerd in de zichtbaarheid van het CJG onder partners die met jeugdigen en ouders werken.

Onder meer met de website van het CJG die is aangepast en de website ‘Jong in Rijswijk’ specifiek voor jongeren. Hiermee zijn we op een laagdrempelige manier bereikbaar voor jeugdigen en hun ouders. Het biedt rond diverse thema’s informatie en geeft aan waar men terecht kan voor direct contact. Wat hebben we ervoor gedaan? Programma Rijswijk Samen Dichtbij In 2025 hebben we het programma Rijswijk Samen Dichtbij uitgevoerd, onder andere door: • Het kiezen van een leverancier en een applicatie voor een brede sociale kaart van het sociaal domein in Rijswijk. • Het uitproberen van een nieuwe werkwijze bij de toegang met daarin aandacht voor: ◦ Signaalgericht werken ◦ Het beter in kaart brengen van vragen van inwoners met de methode ‘Positieve gezondheid’ ◦ Eén vast contactpunt voor inwoners met meerdere problemen of voor mensen die niet makkelijk de juiste hulp kunnen vinden. • •

De start van de pilot Rijswijkse doorbraakaanpak Het opstellen van een plan voor de invoering van de aanpak voorkomen van escalaties (AVE).

Centrum voor jeugd en gezin (CJG) De partners van het CJG bieden hun preventieve ondersteuning dicht bij scholen en in de wijken Vanuit het preventieve jeugdbeleid is gekeken welke ondersteuning nodig was en welk aanbod daarbij paste. Het aanbod is gekozen op basis van de behoeften uit de praktijk en op basis van positieve resultaten, ook uit andere gemeenten.

Sociaal Domein 74

Het gemeentelijke aanbod is afgestemd op preventieve activiteiten en basisondersteuning vanuit het onderwijs. In 2025 is gestart met het aanpassen van de rol van het CJG, naar aanleiding van het programma Rijswijk Samen Dichtbij. In 2025 is aandacht besteed aan onder andere: • Het (mede) organiseren van de Week van de Opvoeding; • Het bijhouden van de website van het CJG; • Het coördineren en in kaart brengen van het trainingsaanbod en het delen van deze informatie met maatschappelijke partners in Rijswijk; • Het samen met onze maatschappelijke partners onderzoeken van ieders wensen en behoeften rond overleg en samenwerking, mede door de komst van nieuwe overlegvormen.

Beleidsproduct 6.3 Inkomensregelingen Wat wilden we bereiken? Inkomen en Participatie We willen dat inwoners die (nog) niet toe zijn aan betaald werk meedoen in de samenleving. Denk hierbij aan vrijwilligerswerk of een werkervaringsplek. We kijken samen met de inwoners naar hun talenten, wensen en kansen. De aandacht ligt hierbij op wat iemand wel kan. Wij ondersteunen inwoners – als dit nodig is - bij het wegnemen van belemmeringen die het meedoen in de weg staan. Energiearmoede Vanuit de aanpak energiearmoede wordt ingezet op het verminderen van de energielasten door energiebesparende maatregelen te treffen. Energiefixers komen bij mensen langs om ze te helpen met het treffen van kleine energiebesparende maatregelen, zoals waterbesparende douchekop, tochtstrip en ledlampen. In 2025 adviseert en ondersteunt de gemeente vanuit deze aanpak 1.000 huishoudens bij het treffen van kleine energiebesparende maatregelen. Wat hebben we ervoor gedaan? Inkomen en Participatie • In 2025 hebben we 700 inwoners met een bijstandsuitkering in beeld gebracht. Hierdoor zijn alle inwoners met een bijstandsuitkering in beeld. • Oorspronkelijk hadden we een hogere ambitie voor het activeren van inwoners met een bijstandsuitkering op trede 2 en 3. De ambitie hebben we moeten bijstellen. In 2025 zijn 40 inwoners met een bijstandsuitkering ingedeeld op trede 2 en 3 actief geworden.

Zij zijn gestart met vrijwilligerswerk, een werkervaringsplek of een participatietraject. De twee medewerkers maatschappelijke participatie begeleiden samen 235 inwoners. Armoede en Schulden Op het gebied van armoedebestrijding voerden we onder meer de volgende acties uit: • We hebben de (digitale) dienstverlening voor inwoners met een laag inkomen verbeterd. We gebruikten hierbij eenvoudige taal en makkelijke formulieren. Ook hebben we gezorgd dat deze hulp beter bekend en makkelijker bereikbaar is. • We hebben extra subsidie gegeven aan Don Bosco voor het lunchloket. Hierdoor konden huishoudens met weinig geld gebruik blijven maken van dit aanbod. Daarnaast hebben we onderzoeksbureau Kwiz gevraagd om onderzoek te doen naar armoede bij kinderen. In 2026 volgen de resultaten van dit onderzoek. • We hebben samengewerkt met de Inwonersraad armoede. Hierbij hebben we ervaringen van inwoners actief gebruikt bij het ontwikkelen van lokale activiteiten om armoede tegen te gaan. • De pilot Bijzondere Overheid is afgerond. Op het gebied van schulddienstverlening voerden we onder meer de volgende acties uit: • In 2025 is het niet gelukt om geldtrainingen aan te bieden aan inwoners met geldproblemen. De training zou worden ingekocht bij een andere gemeente. Dit is niet doorgegaan vanwege problemen met de privacyregels. In 2026 willen we deze trainingen alsnog aanbieden.

Sociaal Domein 75

•

In 2025 hebben we netwerkbijeenkomsten georganiseerd met bewindvoerders. Tijdens deze bijeenkomsten hebben we gesproken over de samenwerking. Dit heeft geleid tot afspraken om beter samen te werken.

Energiearmoede In 2025 zijn in het kader van de aanpak energiearmoede 727 huisbezoeken afgelegd. Het doel voor 2025 was 1.000 huisbezoeken. Dit doel is niet gehaald, omdat het productaanbod is uitgebreid. Ook was de aanpak gericht op mensen die een bijstandsuitkering ontvangen. Deze mensen wonen verspreid over Rijswijk. Daarom kostte het meer tijd om naar hen toe te reizen dan bij eerdere jaren, toen er huis-aan-huis bezoeken werd gedaan. Tijdens het huisbezoek namen we ook meer tijd om goed te helpen. Tijdens de huisbezoeken plaatsen we kleine energiebesparende materialen. We kiezen ook huishoudens die kunnen profiteren van isolerende gordijnen. Daarnaast geven we woningeigenaren informatie over mogelijkheden voor advies en financiële hulp om hun huis of het gebouw van de Vereniging van Eigenaren beter te isoleren. (Zie Woningisolatieprogramma taakveld 8.3.)

Beleidsproduct 6.4 WSW en beschut werk Wat wilden we bereiken? Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) De WSW is bedoeld voor mensen die door een lichamelijke, psychische of verstandelijke handicap niet onder normale omstandigheden kunnen werken. Sinds 1 januari 2015 kunnen er geen nieuwe mensen meer instromen in de WSW en vallen zij onder de Participatiewet. Alleen mensen die voor die datum al een WSW-indicatie hadden én in WSW-verband aan de slag waren, komen in aanmerking voor verlenging van die indicatie. In het kader van de WSW begeleidt de gemeente Rijswijk inwoners met een arbeidsbeperking – op grond van de Participatiewet - naargelang het arbeidsvermogen naar regulier werk. Beschut werk Inwoners met een arbeidsbeperking hebben in het algemeen begeleiding of aanpassing van de werkplek nodig. De gemeente Rijswijk vindt het belangrijk om dit mogelijk te maken en hierbij te helpen. Daarom bieden wij dienstverlening die gericht is op de begeleiding van deze doelgroep of – als het nodig is - het op maat (laten) aanpassen van de werkplek. Wat hebben we ervoor gedaan? Wet Sociale Werkvoorzieningen (WSW) • In 2025 zijn 68 inwoners met een WSW-indicatie in dienst van de gemeente Rijswijk. Zij werken via het sociaal werkbedrijf De Binnenbaan B.V. We hebben voor 2026-2030 een nieuwe dienstverleningsovereenkomst vastgelegd. Beschut werk • In 2025 hebben we het werk rond beschut werk beter georganiseerd.

Zo konden meer inwoners met een arbeidsbeperking aan het werk in beschut werk.

Beleidsproduct 6.5 Arbeidsparticipatie Wat wilden we bereiken? Toeleiding naar werk We vinden het belangrijk dat inwoners van Rijswijk een betaalde baan hebben. Wie nog geen betaald werk heeft, begeleiden wij naar werk dat bij hem of haar past. Mensen die parttime werken, begeleiden we – waar mogelijk - naar een fulltimebaan. En jongeren zonder werk geven we speciale aandacht. Hierbij houden we rekening met hun talenten, wensen en kansen. Om inwoners goed en ook op de langere termijn te kunnen helpen, verbeteren we onze dienstverlening

Sociaal Domein 76

voortdurend en zorgen we voor een thema-overstijgende aanpak. Tot slot zetten we ons in regionaal verband in om een toekomstbestendige arbeidsmarkt te realiseren. Wat hebben we ervoor gedaan? Rijswijk Werkwijs • In 2025 hebben we de aanpak Rijswijk Werkwijs verder uitgevoerd. Met deze aanpak hebben we 267 inwoners geholpen bij het vinden van betaald werk. Sinds 2023 zijn er minder inwoners aan het werk geholpen dan in eerdere jaren. Een reden hiervoor is de pilot Snel aan de Slag. Door deze pilot melden minder inwoners zich aan. De inwoners die zich wel aanmelden, hebben vaak meer ondersteuning nodig om werk te vinden en te houden. Ook is er de afgelopen jaren minder geld beschikbaar geweest. • In 2025 hebben we ook het project Van Deel naar Heel uitgevoerd. Hierbij hebben we extra aandacht gegeven aan statushouders en alleenstaande ouders. We hebben hen geholpen bij het vinden van werk en het volgen van extra scholing. Programma Aandacht Werkt Het programma Aandacht Werkt zorgde voor betere samenwerking tussen de afdelingen Maatschappelijke Participatie, Werk en Inkomen. We hebben alle inwoners met een uitkering uit de Participatiewet in beeld gebracht. In 2025 is het programma afgerond. We werken nu op deze manier verder binnen de gemeente.

Jeugdwerkloosheid/ PRO-VSO Aanpak Wij hebben in 2025 deelgenomen aan diverse regionale werkgroepen ter voorbereiding van de nieuwe wet ‘van School naar Duurzaam Werk’. De wet is dit jaar nog niet in werking getreden. Regionale samenwerking Het Werkcentrum Haaglanden is in mei 2025 op verschillende locaties geopend, waaronder op de locatie aan de Steenplaetsstraat 2B in Rijswijk.

Beleidsproduct 6.6 – 6.91 WMO Wat wilden we bereiken? In Rijswijk vinden we het belangrijk dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. Ook als zij ouder worden, psychisch kwetsbaar zijn of een verstandelijke en/of lichamelijke beperking hebben. Wat hebben we ervoor gedaan? • • • •

• •

Om inwoners te helpen zo zelfstandig mogelijk te wonen, boden we ook dit jaar passende zorg. Dit bestond uit diensten, hulpmiddelen en aanpassingen in de woning. In november zijn we gestart met een wasservice die voor iedereen beschikbaar is. Naar deze service kan worden doorverwezen. Hierdoor blijft er meer tijd over voor huishoudelijke hulp bij andere taken. Door betere werkprocessen en een vaste uitbreiding van het aantal medewerkers zijn de wachttijden bij de toegang tot de Wmo, het Zorgloket, korter geworden. We werken nu weer binnen de wettelijke termijn. Rijswijkers met een psychische kwetsbaarheid die beschermd wonen nodig hebben, hebben we dit jaar beter in beeld gekregen. Dit komt doordat de Wmo-consulenten van Rijswijk samenwerken met de Wmo-consulenten van de gemeente Den Haag (centrumgemeente voor beschermd wonen). Ook dit jaar brachten we zorgaanbieders en woningcorporaties samen. Zij gingen met elkaar in gesprek over het ontwikkelen van passende woonzorgvoorzieningen voor senioren, mensen met een psychische kwetsbaarheid en mensen met een verstandelijke beperking. In 2025 hielp het doorstroomteam in het kader van de uitvoering van de woonzorgvisie zichtbaar bij het regelen van passende verhuizingen voor senioren. Dit gebeurde in de sociale huur, de vrije sector en bij koopwoningen. In Rijswijk zijn in totaal 32 verhuizingen gedaan met hulp van het

Sociaal Domein 77

•

doorstroomteam. Daarvan waren 23 verhuizingen in de sociale huursector en 9 in de vrije sector of een koopwoning. We werkten samen met zorgorganisaties om de zorg goed, betaalbaar en voor iedereen bereikbaar te houden. In 2025 richtten we ons op het voorkomen van gezondheidsproblemen. We stimuleerden gezond leven en bewegen.

Beleidsproduct 6.751 – 6.92 Jeugdhulp Wat wilden we bereiken? Opgroeien en Opvoeden We willen dat jeugdigen kunnen opgroeien tot verantwoordelijke, zelfstandige, zelfredzame en maatschappelijk betrokkenen volwassenen. Daarvoor is een positieve opgroei- en opvoedsituatie nodig waarin zij zich vrij en veilig kunnen ontwikkelen. Ouders/verzorgers zijn als eerste verantwoordelijk voor het veilig en gezond opgroeien van hun kinderen. Dat gaat met 'vallen en opstaan’ gepaard. Dat hoort er nu eenmaal bij. Soms hebben zij hier hulp bij nodig. Die bieden we, vooral gericht op de gezinssituatie en de positie van de jeugdige(n) daarin. Onze ondersteuning aan jeugdigen en ouders is: • Gericht is op zelfredzaamheid en eigen kracht van de jeugdigen en opvoeders (normaliseren) • Als eerste gericht op het gezinssysteem van de jeugdigen • Vanuit de eigen leefomgeving, zo dichtbij mogelijk • Zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig • Snel beschikbaar en toegankelijk Samenwerken De gemeente kan in veel voorzien, maar dat kan ze niet alleen. Daarvoor kennen we als eerste het Centrum voor Jeugd en Gezin in onze eigen gemeente. Daarnaast werken we in de regio samen met 8 andere gemeenten om de nodige (boven-)regionale zorg te kunnen bieden. Veiligheid Niet altijd groeien jeugdigen op in een veilige gezinssituatie. De maatschappij verhardt en de kans bestaat dat er ruzies ontstaan.

Huiselijk geweld en kindermishandeling (evenals femicide – geweld tegen vrouwen) worden daardoor extra belangrijk voor onze gemeente. Kostenbeheersing De kosten voor jeugdhulp zijn de afgelopen jaren, landelijk, flink gestegen. Om goede hulp betaalbaar te houden voor de gemeente, hebben we een uitvoeringsprogramma Kostenbeheersing Jeugdhulp opgezet, dat, naast regionale en landelijke aanpakken, moet leiden tot beheersing van de uitgaven. Wat hebben we ervoor gedaan? Opgroeien en Opvoeden Opgroeien en opvoeden gaat met vallen en opstaan. Kleine problemen horen daarbij. Tijdens contactmomenten met ouders en verzorgers hebben onze medewerkers hen bewust gemaakt van hun belangrijke rol in de opvoeding. We hielpen ouders vooral om zelf oplossingen te vinden. Waar dat kon, hebben we hen aangemoedigd om hulp te vragen aan familie of andere mensen in hun omgeving. We keken eerst naar de situatie in het gezin en zetten alleen jeugdhulp in als dat echt nodig was.

Sociaal Domein 78

We probeerden problemen zo veel mogelijk te voorkomen. Dit deden we samen met scholen, sportverenigingen en andere organisaties. We hebben de samenwerking met hen versterkt. Zo konden we voorkomen dat jongeren onnodig gebruik moesten maken van jeugdhulp. In het coalitieakkoord staat dat we jongeren pas loslaten als belangrijke onderdelen van hun leven op orde zijn. Dit gaat om steun, wonen, school of werk, inkomen en welzijn. Deze vijf onderdelen zijn belangrijk bij het volwassen worden. We zijn in 2025 een proefproject gestart met tien jongeren om onze hulp op deze belangrijke punten beter te laten aansluiten. De proef Praktijkondersteuner Huisarts voor Jeugd is afgerond en liet positieve resultaten zien. In 2025 hebben we gewerkt aan het beter vastleggen van gegevens door de praktijkondersteuners. Hierdoor konden we hun inzet, de samenwerking met huisartsen en de resultaten verbeteren. Veel problemen bij jongeren worden zichtbaar op school, zoals verzuim, spijbelen of lastig gedrag. Daarom helpen we jongeren zo veel mogelijk op school, samen met de scholen. De consulent op school speelt hierbij een belangrijke rol. We hebben de inzet van deze consulenten verbeterd. Dit deden we door beter vast te leggen wat zij doen. Zo konden we hun werk beter volgen en verbeteren. Samenwerken We hebben de overgang van jeugdhulp naar Wmo verbeterd.

Zo wilden we voorkomen dat problemen groter werden en dat inwoners later zwaardere zorg nodig kregen. Veel problemen bij jongeren ontstaan in het gezin. Daarom hebben we veel aandacht besteed aan betere samenwerking binnen de gemeente en met maatschappelijke organisaties. We wilden weten hoe inwoners onze hulp ervaren. Het gaat dan om het vinden van informatie, het aanvragen van hulp en de kwaliteit van ons aanbod. Daarom wilden we vanaf 2025 elk jaar een klanttevredenheidsonderzoek doen onder inwoners. Door omstandigheden is dit onderzoek in 2025 niet uitgevoerd. Veiligheid We willen het taboe rond huiselijk geweld doorbreken. We willen inwoners helpen om signalen beter te herkennen en sneller in actie te komen. Ook hebben we gewerkt aan het beter organiseren van hulp bij onveilige situaties en huiselijk geweld. Naast aandacht voor dit onderwerp binnen onze organisatie, hebben we inwoners het hele jaar door geïnformeerd. Dit deden we met advertenties en filmpjes op sociale media en met flyers en posters. Deze gingen over het herkennen van signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling. Ook hebben we zorgverleners die vaak als eerste contact hebben met inwoners hierover geïnformeerd. Onze gemeente is sinds 2025 LVAK-gecertificeerd voor het werken met de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling.

Binnen de organisatie zijn vier medewerkers beschikbaar als aandachtsfunctionaris. Zij denken mee en helpen bij het herkennen van signalen. We werkten met de lokale werkagenda Pleegzorg aan de verbetering van de pleegzorg in onze gemeente. Ook hebben we gewerkt aan het vinden van nieuwe pleegouders. In de Hervormingsagenda Jeugd is afgesproken om minder gebruik te maken van zware jeugdhulp met verblijf in een instelling. Daarom zijn er meer plekken nodig dicht bij huis waar kinderen tijdelijk of voor langere tijd veilig kunnen opgroeien. Kostenbeheersing De gemeenten in de regio Haaglanden zagen de afgelopen jaren een stijging van het aantal inwoners dat jeugdhulp nodig had. Ook nam de vraag naar jeugdhulp toe en stegen de kosten. In 2025 is een regionaal traject gestart om jeugdhulp in te kopen. Dit moet zorgen voor minder aanbieders, lagere kosten en minder jongeren die jeugdhulp nodig hebben. In 2025 hebben we onder andere de volgende acties uitgevoerd: • We zijn gestopt met het inzetten van externe consulenten. In plaats daarvan hebben we medewerkers in vaste dienst aangenomen. • We hebben de werkwijze van het Jeugdteam aangepast. Dit deden we door procedures te wijzigen en beter te controleren. • Consulenten maakten minder gebruik van maatwerkoplossingen.

Sociaal Domein 79

• • •

We hebben een verscherpt regionaal richtinggevend kader ingevoerd. We zijn kritischer geweest bij het toekennen en verlengen van jeugdhulp. We hebben strakker gestuurd op indiceren door aanbieders van jeugdhulp.

Sociaal Domein 80

Volksgezondheid en Milieu Ambitie Visie Dit programma is gericht op het zorgen voor een duurzame, veilige en aantrekkelijke leefomgeving. We werken aan een toekomstbestendig Rijswijk waar nu en in de toekomst fijn en gezond kan worden gewoond, gewerkt, geleefd en gerecreëerd. Een stad die schoon, groen en veilig is, waarin belangrijke omgevingswaarden zoals bodem, water, lucht, ecologie, geur, geluid en externe veiligheid worden beschermd. Samenvatting Op basis van vastgesteld beleid, beheerplannen en daaraan een gekoppeld meerjareninvesteringsprogramma voeren we onze opgave uit. Met het opnemen van investeringen voor de voorbereiding en uitvoering van integrale herinrichtingen maken we een start met een meerjareninvesteringsprogramma. Dit komt voortaan terug in alle beheer- en beleidsplannen. Zo kunnen we projecten efficiënter uitvoeren, weten we wanneer iets gerenoveerd of vervangen moet worden en hebben we grip op de uitgaven. Programma 2 (openbare recreatie: groen en spelen), 7 en 8 maken onlosmakelijk onderdeel uit van de totale beheersing van de openbare ruimte. Indicatoren Indicatoren Hoeveelheid huishoudelijk restafval in kg Scheidingsperventage % huishoudelijk afval

Realisatie 2024 220,2 43,4

Begroting 2025 218 44

Realisatie 2025 220 42

Wat heeft het gekost? Realisatie Primitief 2025 2024

7.1 Volksgezondheid 7.1 Volksgezondheid 7.1 Volksgezondheid

Lasten Baten

3.361 382 -2.979

3.525 427 -3.097

Gewijzigde begroting 2025 3.525 427 -3.097

7.2 Riolering 7.2 Riolering 7.2 Riolering

Lasten Baten

4.935 6.080 1.145

3.858 6.051 2.193

3.858 6.051 2.193

4.619 6.255 1.637

-761 204 -556

7.3 Afval 7.3 Afval 7.3 Afval

Lasten Baten

10.512 12.661 2.149

10.632 13.130 2.498

10.632 13.130 2.498

10.965 13.639 2.674

-334 509 175

7.4 Milieubeheer 7.4 Milieubeheer 7.4 Milieubeheer

Lasten Baten

3.003 1.458 -1.545

3.656 325 -3.331

3.656 325 -3.331

2.095 21 -2.074

1.561 -304 1.256

96

13

13

17

-4

163

134

134

171

36

67

121

121

154

33

-1.163

-1.616

-1.616

-687

929

Exploitatie (bedragen x € 1.000)

7.5 Begraafplaatsen Lasten en crematoria 7.5 Begraafplaatsen Baten en crematoria 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Volksgezondheid en milieu

Realisatie 2025

Verschil (+=voordeel)

3.402 324 -3.077

123 -103 20

Volksgezondheid en Milieu 81

Investeringen Investering (bedrag x € 1.000) Afvalbakken vervanging Invoeren nieuwe inzamelen Vervanging bladkorven Vervanging vrijvervalriolen

Begrote Werkelijke Saldo Begrote Werkelijke Saldo lasten lasten lasten baten baten baten 50 47 3 29 -29 640 197 442 30 30 2.180 1.877 303 2.900 2.152 748 29 -29

Toelichting op de afwijkingen Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) Volksgezondheid en milieu 7.1 Volksgezondheid De overige verschillen worden veroorzaakt door kleinere verschillen op onder andere geestelijke gezondheidszorg en preventieve gezondheidszorg. 7.2 Riolering Er zijn minder uren besteed bij de investeringen binnen de projecten van Stadsbeheer en meer voor exploitatiewerkzaamheden. Hierdoor is de personele inzet voor het taakveld Riolering hoger dan begroot. Daarnaast is er een medewerker Riolering aangetrokken. In de begroting is destijds geen rekening gehouden met de extra medewerker. De kosten van de medeweker zijn geboekt op taakveld Riolering. De kostendekkendheid van de riolering mag maximaal 100% bedragen. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de uitgaven op de post riolering, maar ook naar de posten hemelwater, grondwater, veegkosten en kwijtschelding. Ook de btw en overhead worden bij de berekening betrokken. Doordat de inkomsten hoger zijn uitgevallen en andere toerekenbare kosten lager zijn uitgevallen, zou er overdekking ontstaan. Om die reden heeft er een verplichte dotatie aan de egalisatievoorziening plaatsgevonden. Zie ook de kostendekkendheidsberekening in de paragraaf lokale heffingen. Doordat er minder investeringen zijn gedaan dan begroot binnen het taakveld Riolering zijn de versnelde afschrijvingen lager dan begroot.

Wegens capaciteitsgebrek bij de uitvoerder zijn er dit jaar geen inspecties uitgevoerd bij Riolering. Hierdoor zijn de onderhoudskosten van Riolering lager dan begroot. Bij riolering zijn de opbrengsten hoger uitgevallen dan begroot. Dit komt door meer aansluitingen en huishoudens door de nieuwbouw woningen in Rijswijk De overige verschillen worden veroorzaakt door kleinere posten. 7.3 Afval Bij de Afvalstoffenheffing zijn de opbrengsten hoger uitgevallen dan begroot. Dit komt door meer aansluitingen en huishoudens door de nieuwbouw woningen in Rijswijk. In 2025 is er een vergoeding ontvangen van het Ministerie met betrekking tot het zwerfafval 2023 en 2024. Deze vergoeding is meegenomen als een extra opbrengst in 2025. Er zijn minder uren besteed investeringen binnen de projecten van Stadsbeheer en meer voor exploitatiewerkzaamheden. Hierdoor is de personele inzet voor het taakveld Afval hoger dan begroot. In de Dienstverleningsovereenkomst van Avalex wordt er een schatting gemaakt voor het aantal kilo restafval. Achteraf is gebleken dat het aantal kilo restafval meer is geweest dan is ingeschat. Hiervoor wordt een extra vergoeding betaald aan Avalex. De overige verschillen worden veroorzaakt door kleinere posten.

7.4 Milieubeheer Technische toelichting Tijdens de overgang naar het nieuwe financiële systeem en de aanpassing van de programmabegroting in 2025 zijn enkele ramingen anders verwerkt in de financiële administratie. Hierdoor wijkt het beeld van de actuele begroting in de jaarrekening af van de vastgestelde wijzigingen, wat technische verschillen veroorzaakt bij enkele beleidsproducten. Deze verschillen zijn neutraal en hebben geen effect op het totale begrotingssaldo. Inhoudelijke toelichting Door het ontbreken van de beleidsmedewerker klimaat, welke pas ingevuld is in het tweede halfjaar van 2025, hebben een aantal projecten van het actieplan klimaatadaptatie geen doorgang gevonden en zijn deze opgeschoven Het restant bestaat uit overige verschillen

Verschil Baten

Verschil Lasten

-103 -103

123 123

204

-761 -331

-963

270 248 204

509 285

15 -334

224 -225

-83

-304

-26 1.561

-300

1.484

46

-4

31

Volksgezondheid en Milieu 82

Beleidsproduct 7.1 Volksgezondheid Wat wilden we bereiken? Dierenwelzijn 1. We willen ten aanzien van vervoer, opvang en verzorging van dieren in nood voldoen aan de wettelijke eisen (Wet Dieren, Besluit houders van dieren). 2. We willen de ganzenpopulatie op een beheersbaar niveau houden van 500-600 ganzen. 3. We willen een hondvriendelijke gemeente blijven. 4. We moedigen het chippen van katten aan. 5. We willen bewustwording met betrekking tot dierenwelzijn vergroten. 6. We willen samenwerken met andere gemeenten en kennis en ervaring delen. 7. We gaan met buurgemeenten in gesprek over de noodzaak van een financiële bijdrage aan diverse dierenorganisaties in de regio. Volksgezondheidszorg Belangrijke randvoorwaarden voor een inclusieve samenleving zijn de fysieke en mentale gezondheid van onze inwoners. We zetten daarom in op het stimuleren van een gezonde omgeving en het maken van gezonde keuzes. Dit gaat zowel over aspecten als alcohol, voeding, roken en bewegen. Dit sluit aan bij de landelijke beweging van ‘zorg naar gezondheid’ waarbij preventie meer zorg in de toekomst moet voorkomen. We willen o.a. door middel van de brede spuk regeling een kwaliteitsslag bereiken in het lokale preventieve veld door de samenwerkingen tussen partijen te bevorderen en bestaande interventies te verbeteren.

Wat hebben we ervoor gedaan? Dierenwelzijn Ad.1: We hebben de overeenkomsten uitgevoerd met: • Dierenasiel het Julialaantje • Dierenambulance Den Haag en omgeving • Vogelopvang de Wulp • Het Knaaghof • Kinderboerderij het Akkertje • Kinderboerderij de Drassige driehoek. In 2025 is een overeenkomst opgesteld en ondertekend met het Knagertje voor de opvang en verzorging van konijnen en knaagdieren per 1-1-2026. Deze vervangt de overeenkomst met het Knaaghof vanwege hun verhuizing naar Vlaardingen.Daarnaast is een overeenkomst opgesteld en ondertekend met Wildopvang Haaglanden voor de opvang en verzorging van in het wild levende dieren. Ad.2: Wij voeren het ganzenbeheerplan uit. De Provincie Zuid-Holland heeft geen toestemming gegeven voor het beheer van nesten van de Canadese gans. Daarom konden wij het ganzenbeheerplan niet uitvoeren. Ad.3: Wij voeren het hondenbeleid 2020 uit. Op verzoek van de Vogelbescherming is de waterberging Hoekpolder verboden gebied voor honden geworden. Op de wandelpaden rondom dit gebied moten honden aangelijnd zijn. De Hondenkaart is daarop aangepast. Ad.4: In de landelijke actiemaand juni bieden we samen met dierenkliniek Eisenhower het chippen van katten aan tegen een lagere prijs. In totaal zijn er 71 katten gechipt in de actiemaand. De gemeente betaalt per kat een bijdrage van 27,50 euro. De totale kosten zijn 1.952,50 euro.

Ad.5: We gebruiken verschillende communicatiemiddelen om mensen bewust te maken van dierenwelzijn. We delen berichten over het niet kunnen uitvoeren van het ganzenbeheer, het voederverbod, de afschermplicht vogelgriep, verhuizing Knaaghof, opheffing Rijswijkse Hengelsport Vereniging met nieuwe overeenkomst Sportvisserij Belangen Delfland, nieuwe overeenkomst Wildopvang Haaglanden en een hitteplan voor dieren.

Volksgezondheid en Milieu 83

Ad.6: We nemen actief deel aan het landelijke kennisplatform Diervizier. Elk kwartaal hebben we een digitaal overleg. Daarnaast is er een jaarlijks congres en delen we steeds kennis via een appgroep en de community op www.diervizier.nl. http://www.diervizier.nl/ Ad.7: Sommige buurgemeenten geven weinig financiële steun aan verschillende dierenorganisaties. Deze organisaties vangen wel dieren op die uit die gemeenten komen. Het is belangrijk dat de dierenorganisaties blijven bestaan. We willen deze buurgemeenten vragen om hun verantwoordelijkheid te nemen. De gemeenten Delft en Pijnacker-Nootdorp verhoogden hun bijdrage aan dierenasiel ’t Julialaantje met tien procent. De gemeente Westland stopte vanaf 1 januari 2025 met de samenwerking met dierenasiel ’t Julialaantje. We wachten nog op de jaarrekening van 2025 van dierenasiel ’t Julialaantje. Daarmee kunnen we bekijken wat de gevolgen zijn van deze verandering. Onderstaand de benodigde budgetten voor Dierenwelzijn: Organisatie Contributie WBE Delfland Dierenasiel Juliaantje Dierenambulance Den Haag e.o. Ganzenbeheer Vogelopvang de Wulp Knaaghof Chipactie katten Vrijwillgers Drassige driehoek Onvoorzien Totaal

Benodigd exploitatiebudget € 50 € 50.000 €

32.000

€ € € €

5.000 7.000 5.500 1.000

€

3.500

€ 950 € 105.000

Volksgezondheidszorg • Voor de gezondheid van inwoners hebben we het leefstijlprogramma Happy Fit aangeboden. De gemeente Rijswijk deed ook mee aan het programma Jongeren op Gezond Gewicht. Voor alcohol en roken namen we deel aan campagnes zoals IkPas. In 2025 deden we niet mee aan Stoptober, omdat er geen passend lokaal aanbod was. • De gemeente Rijswijk heeft middelen uit landelijke afspraken gebruikt om de gezondheid van inwoners te verbeteren. Het geld ging onder andere naar een gezonde leefomgeving, voldoende bewegen en het verkleinen van gezondheidsverschillen. • We zorgden voor betere samenwerking tussen lokale organisaties. Ook verbeterden we bestaande activiteiten. Zo organiseerden we programma’s zoals Kind naar Gezond Gewicht, Kansrijke Start, Valpreventie en Welzijn op Recept. Bij deze programma’s werkten medische organisaties en het sociaal domein samen. Voor de gezondheid van kinderen voerde de jeugdgezondheidszorg naast de wettelijke taken het Programma op Maat uit. Daarnaast werkte de jeugdgezondheidszorg mee aan Kansrijke Start, dat zich richt op de eerste duizend dagen van een kind. Ook waren we betrokken bij Kind naar Gezond Gewicht, dat bedoeld is voor kinderen met overgewicht. • In november 2025 heeft de gemeente ‘Gezondheidsbeleid Rijswijk 2026-2029’ vastgesteld. Dit beleid laat zien waar we naartoe willen: meer gezonde levensjaren voor alle Rijswijkers.

We zetten in op het verbeteren van de gezondheid en het welzijn voor iedereen met extra inzet op het verkleinen van gezondheidsverschillen.

Beleidsproduct 7.2 Riolering Wat wilden we bereiken? We willen de kwaliteit van de gemeentelijke riolering verbeteren, de kwetsbaarheid verminderen en de kosten beheersbaar houden. We wensen een openbare ruimte die voldoende ruimte biedt voor water en infiltratie. Bij integrale herinrichtingsprojecten combineren we dit met de andere werkzaamheden.

Volksgezondheid en Milieu 84

Wat hebben we ervoor gedaan? • • • •

Periodiek reinigen van straat- en trottoirkolken ter voorkoming van wateroverlast op straat. Periodiek reinigen en onderhouden van gemalen en pompputten Quick-scan (snelle controle) voor het vaststellen van de conditie van de te reinigen en inspecteren riolering. Zo bepalen we welke riolen echt schoon gemaakt en gecontroleerd moeten worden. Hierdoor besparen we ongeveer dertig procent Vervangen of herstellen riolering voor zowel vuilwater als hemelwater op verschillende locaties in onderstaande wijken: ◦ Cromvliet, ◦ Rembrandtkwartier (Lindelaan e.o.), ◦ Te Werve (deels).

Beleidsproduct 7.3 Afval Wat wilden we bereiken? Maatregelen grondstoffenbeleid (inzameling en verwerking) Bij nascheiding wordt restafval in een fabriek door een machine gescheiden. Plastic verpakkingen, blik en lege pakken van sap en zuivel (pmd) worden bij nascheiding uit het restafval gehaald. We verwachten hiermee op den duur 17% PMD uit het restafval te scheiden. In de dienstverleningsovereenkomst (dvo) met Avalex is nu volledige nascheiding opgenomen. Daarnaast voeren we bronscheiding in bij huishoudens die nu nog geen gft-e en/of papier en karton (opk) minicontainer gebruiken. Ook deze dienstverlening is opgenomen in de dvo. We zien, met doorvoering van deze maatregelen ev. dat de kosten stijgen. • De invoering van nascheiding en de verwerking van het rest met pmd brengen kosten, inclusief de verbrandingsbelasting, met zich mee ter waarde van € 200.000,-. • De kosten voor toegangscontrole van ondergrondse containers zijn nu 100% doorgevoerd. De verhoging voor deze post is € 100.815,-. Voorheen werden de kosten over alle gemeenten verdeeld. De kosten zijn nu doorgevoerd bij de gemeenten die toegangscontrole gebruiken. • De uitkomst van de CAO onderhandelingen zorgt voor hogere personeelslasten op de milieustraat, ter waarde van € 93.000,-.

Opbrengsten van gescheiden grondstoffen Via de landelijke organisatie (Verpact) worden de opbrengsten, na verkoop, van onze gescheiden grondstofstromen (pmd, opk, glas) uitgekeerd. In 2024 zijn deze contracten collectief opgezegd, omdat we de vergoeding te laag vinden. In 2025 zijn we aan de hand van de uitkomst van de onderhandelingen uit 2024, aan de slag gegaan met de nieuwe deelnemersovereenkomst. Uitvoering motie grofvuil ophalen in de wijk Er is vastgesteld om twee keer per jaar een grofvuil inzamelactie te houden in verschillende wijken. Hiermee wordt verwacht dat er minder illegale bijplaatsingen in de wijken zijn. De verwachte kosten (indicatie € 60.000) zijn opgenomen in de begroting. Uitvoering amendement verlaging van de afvalstoffenheffing De gemeenteraad heeft bij de behandeling van de tweede halfjaarrapportage 2023, tijdens de begrotingsraad op 7 november 2023, een amendement aangenomen waarmee een structurele verhoging van de afvalstoffenheffing in 2024 incidenteel werd gedekt. Deze dekking is in overeenstemming met het amendement vanaf 2025 structureel gemaakt. Daarnaast worden de kwijtscheldingslasten niet in de tarieven afvalstoffenheffing doorbelast. Hierdoor is de afvalstoffenheffing voor 91% kostendekkend.

Volksgezondheid en Milieu 85

Wat hebben we ervoor gedaan? •

• •

Nascheiding is eind 2025 volledig ingevoerd. Hiermee is de basis van de voorzieningen op orde en is het raadsbesluit uitgevoerd. Al onze aansluitingen stoppen het pmd nu bij het restafval. Er zijn ruim 4000 minicontainers uitgereikt voor gft-e en oud papier en karton. 18% van de inwoners heeft een minicontainer geweigerd. Er zijn 5500 minicontainers voor restafval en pmd ingenomen. De contractuele afspraken met Verpact zijn uitgevoerd. De motie om grofvuil in de wijk op te halen, is uitgevoerd. Tussen maart en oktober zijn er twaalf keer acties georganiseerd.

Beleidsproduct 7.4 Milieubeheer De gemeente Rijswijk is een groeiende gemeente. Het is van belang dat er een gezonde en veilige leefomgeving is voor de bewoners en bezoekers van Rijswijk. We werken aan de verbetering van de milieukwaliteit, het verbeteren van de gezondheid en een goed ondernemersklimaat. Het is belangrijk dat de grote bouwopgave van de gemeente op een duurzame manier wordt gerealiseerd. We adviseren bij ruimtelijke plannen over bodem, geluid, lucht, geur en externe veiligheid. Hierin werken wij samen met de Omgevingsdienst Haaglanden, GGD Haaglanden en de Veiligheidsregio Haaglanden. De wegen in Rijswijk hebben een hoge verkeersintensiteit, wat aandacht vraagt voor het treffen van maatregelen om het verkeersgeluid te verminderen Rijswijk heeft een slechte luchtkwaliteit, dit kwam ook naar voren in het onderzoek van de GGD over de luchtkwaliteit in de regio Haaglanden (Luchtverontreiniging in de regio Haaglanden, 2023). Op het gebied van bodem heeft de gemeente meer bevoegdheden gekregen per 1 januari 2024, wat heeft geleid tot hogere uitgaven. Klimaatverandering brengt grote uitdagingen met zich mee, vooral in combinatie met de verstedelijking in de komende jaren. Rijswijk ligt in een gebied dat meer te maken krijgt met extremer weer, zoals hogere temperaturen, hevige regen en ook droogte.